Issuu

≥÷]»+ q÷´dt

8th Year of Publication

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 dü+|ü⁄{Ï : 6 dü+∫ø£ : 6 dü+bÕ<ä≈£î&ÉT : yÓTÆHêkÕ«$T MyNaa Swamy Publications

tOuRiSM NEwS ( Telugu Bi-Monthly )

November - December 2013 Volume : 6 Issue : 6 Editor My.Naa. Swamy (Mylaram Narayana Swamy)

Editorial Ph : 9502659119 Marketing : Aanand News Agencies Chikkadapalli, Hyderabad. Cell : 98484 28516, 98482 49695 Regd. Off. : 19-12-372, 1st Floor Bairagipatteda, tiRuPAti - 517 501 Cell : 9502659119 email:tourismnews2007@yahoo.co.in www.tourismnews.co.in

dü÷∫ø£ 4. 5. 6. 8 9 12 14 16 18 19 21 24 26

bÕ\sê‹>∑Tﬁ¯óﬂ b˛<ë+ |ü<ä+&ç.. bÕ|æø=+&É\≈£î ! u§Ásê >∑TVü≤˝À¢ $Vü≤]<ë›e÷..! ñ‘·Ôs¡<˚X¯ |ü⁄D´πøåÁ‘ê\T n+>±s¡ø£j·÷Á‘· nedüs¡e÷ ? ñe÷eTùV≤X¯«s¡T\ >∑T&ç eTTøÏÔHê<∏äTì eT+~s¡+ ÄVü‰..! Ä ø=+&É¬s’\T Á|üj·÷D+ ns¡ú–]˝À Ä+»H˚j·TTì Ä\j·T+ <Ûäs¡àπøåÁ‘·+.. <Ûäs¡àdüú\+ »\ø£+πsƒX¯«sê\j·T+ ô|qTø=+&É ªc˛µ≈£î dæ<ä∆+ z+ø±πsX¯«sê\j·T+

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

28 30 32 33 36 37 39 42 44

ø£|æ\rs¡ú+ •˝≤Œ\ •e‘ê+&Ée+ Ä q>∑s¡+.. ÄyÓT uÛ≤>∑´y˚T..! Ä\j·÷\ |ü≥ºD+ Ábı<äT›≥÷s¡T ns¡T<Ó’q Ä~‘·T´ì Ä\j·T+ ∫Á‘·<äTs¡Z+ #·÷XÊsê..? |ü+#êsêe÷\T dü«s¡í XÊ\ .. qs¡Ôq XÊ\ |üsê´≥ø£ ø£ﬁ¯

45 Majestic Monastery 46 Wonderful Fort

48 X¯øÏÔe÷‘· düìï~Û

C…’q Ä\j·÷\T : Á|ü|ü+#·+˝À 900 Ä\j·÷\T ˇπø bÕ*{≤Hê >∑T»sê‘Y ˝Àì ñqï ˇπø ˇø£ |üs¡«‘·+ bÕ*{≤Hê. HÓ’q eT‘·+ uÛ≤|tq>∑s¡+ |ü≥ºD≤ìøÏ düMT|ü+˝À <ä˝À>∑Zs¡ bÕ*{≤Hê <˚yê\j·÷\T Ä‘·´+‘· |ü$Á‘·yÓTÆq e⁄+~. Ç~ C…’qT\ jÓTTø£ÿ rs¡új·÷Á‘ê rs¡új·÷Á‘ê düú\+>± ø=ìj·÷&Éã&ÉT‘·Tqï$. á ÁbÕ+‘·+˝À n<äT“¤‘·+>± bÕ\sê‹‘√ #ÓøÏÿq Ä\ Á|ü<˚X¯+. uÛ≤|tq>∑sY õ˝≤¢˝À n‹ T+»j·T ø=+&Éô|’ ø£\e⁄. Ä\j·÷\˝À |ü⁄sê‘·q |ü≥ºD+ ªªbÕ*{≤Hêµµ. Çø£ÿ&çøÏ j·Á|ü÷<\TÛëqX¯Á‘·Ä\j· C…’qrs¡ú+ø£s¡T\˝À yÓTT<ä{Ï n‹ düMT|ü+˝Àì X¯Á‘·T+»j·T |üs¡«‘ê\T yê&Ó’q kÕ«$TT+ Ä~Hê<∏ é (]wüuÛÑ <˚e⁄&ÉT)øÏ C…’qT\ |ü+#· πøåÁ‘ê\˝À ˇø£{Ï. á n+øÏ‘·+ Çe«ã&ç+~. X¯Á‘·T+»j·T ø=+&É ô|’ uÛ≤>∑+˝À C…’q Ä\j·÷\ düeT÷Vü≤+ ñqï~. ÁbÕ+‘·+˝À yÓTT‘·Ô+ 863 Ä\j·÷\T Bìì 11e X¯‘êã›+ qT+&ç 20e X¯‘êã›+ ñ+&É≥+ $X‚wü+. nìï{À¢ eTTKýÓTÆq ~ es¡≈£î ì]à+#ês¡T. á <˚yê\j·÷\T ªªÄq+<é ÄBX¯«sê\j·T+. bÕ\sê‹‘√ ì]à+∫q á J, ø£fi≤´DYJµµ dü+düú#˚ ìs¡«Væ≤+|üã&ÉT‘·THêï sTT. ø=+&É ~>∑Te uÛ≤>∑+ qT+&ç ô|’ uÛ≤>±ìøÏ Ä\j·T+˝Àì •˝≤Œ\T n‘·´+‘· b˛e⁄≥≈£î sê‹ yÓT≥T¢ e⁄HêïsTT. <˚yê\j·÷ Äø£s¡¸D°j·T+>± ñ+{≤sTT. #ê˝≤ \T n<äT“¤‘·+>± ñHêïsTT. Ç$ bÕ\sê‹‘√ <˚yê\j·÷\T Çø£ÿ&É C…’q eT+~sê\T>± ≈£L&ç sê‹ô|’ j·T<Ûës¡ú ÁbÕs¡úHê ∫Á‘ê\T ø£*– ñHêïsTT. ˇø£ |ü]o\≈£îìøÏ n+<ä+>± e÷s¡TŒ #Ó+<ësTT. 11 e X¯‘êã›+ Hê{Ï ø£ì|æ+#˚ dü÷ø£åà <ä+‘·|ü⁄ ∫Á‘ê\T>± ø£ì|æ Ä\j·÷˝À¢ •\Œ HÓ’|ü⁄D´+ n<äT“¤‘·+. á düTÔ+~. á <˚yê\ j·÷\˝À n‹ eTTKýÓTÆq ÁbÕ+‘·+˝À nH˚ø£ uÖ<ä∆ >∑TVü≤\T ø£ìŒkÕÔsTT. <˚yê\j·T+ yÓTT<ä{Ï rs¡ú+ø£s¡T&Ó’q ]wüuÛÑ<˚e⁄ n|üŒ{À¢ C…’q, uÖ<ä∆eT‘ê\T >=|üŒ>± $sêõ*¢q ì Ä\j·T+. Ç~ n\+ø£è‘·yÓTÆq •\Œø£fi≤ Äø£è‘·T\qT ø£*–e⁄+~. Ç‘·s¡ <˚yê\j·÷ ÁbÕ+‘·+ bÕ*{≤Hê. bÕ*{≤Hê |üs¡«‘·+ ô|’ \˝À bÕ˝Ÿ, $eT˝ŸcÕ eT]j·TT n‘·´+‘· n+<äyÓTÆq bÕ\sê‹ >∑Tfi¯óflHêïsTT. dü+Á|”‹≈£îe÷sY sêC≤ eTTKýÓTÆq~. ≈£îe÷s¡bÕ˝Ÿ bÕ*{≤Hê <˚yê\j·÷\ ìs¡«Vü≤DqT k˛\+ø°, ˇø£ >=|üŒ C…’qb˛wü≈£î&ÉT. Ä\j·T+ ˇø£ n<äT“¤‘· yÓTÆq q>∑\T ø£*– ñ+~. yê{Ïì 1730˝À ªªÄq+<éJ, ø£˝≤´DYJ, Á≥dtºµµ ≈£î Á|ü ‘ ˚ ´ ø£ nqTeT‹‘√ #·÷&Ée#·TÃ. n|üŒ–+#·&É+ »]–+~.

$XÊ«dü+ : C…’q eT‘· $XÊ«dü+ >∑\ Á|ü‹ C…’qT&ÉT ‘·q J$‘· ø±\+˝À ˇø£kÕ¬s’Hê bÕ*{≤Hê |üs¡«‘·+ ô|’øÏ n~Ûs√Væ≤ kÕÔ&ÉT. m+<äTø£+fÒ á |üs¡«‘·+ ô|’ >∑\ <˚yê\j·÷\T |ü$Á‘·yÓTÆq$ ø£qTø£. C…’q kÕ+Á|ü<ëj·T+ Á|üø±s¡+ M{Ï |ü$Á‘·‘· |üs¡«‘·+ ô|’qT+&ç ÁøÏ+<äøÏ, m≈£îÿe qT+&ç ‘·≈£îÿe≈£î ñ+≥T+~. á |üs¡«‘· Á|üj·÷D+ ø£]ƒqyÓTÆq~. á |üs¡«‘·+ ô|’øÏ m≈£îÿ≥ kÕ<Ûä´+ ø±ì e´≈£îÔ\T me¬s’Hê ñ+fÒ yê]øÏ dæ¢+>¥ ≈£îØÃ\T n+<äTu≤ ≥T˝À >∑\e⁄. n~s√Vü≤≈£î\ ø√dü+ C…’q eT‘· kÕ+Á|ü<ë j·÷\ Á|üø±s¡+ ìj·Te÷\T ø£]ƒq+. |üs¡«‘ês√Vü≤D düeTj·TeT+<äT ÄVü‰s¡+ ‹q&É+ >±˙, ‘·q‘√ rdüTø=ì yÓﬁ¯ﬂ&É+ ø±˙ #˚j·Tsê<äT. n yês¡D≤dæ dæ.ÄsY. ≈£îe÷sY

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

»\$Vü‰s¡+

‘·÷s¡TŒ >√<ëe] õ˝≤¢ sê»eT+Á&ç qT+∫ bÕ|æø=+&É\≈£î, uÛÑÁ<ë#·\+≈£î |ü&Ée Á|üj·÷D≤\T ì‘·´+ »s¡T>∑T‘·THêïsTT. sêÁwüº |üsê´≥ø£ n_Ûeè~∆ dü+düú (m.|æ.{Ï.&ç.dæ.) eT]j·TT Áô|’y˚{Ÿ Á{≤yÓ˝Ÿ @»˙‡\ yês¡T |ü&Ée Á|üj·÷D≤\qT ìs¡«Væ≤düTÔHêï s¡T. sê»eT+Á&ç˝À yÓTT<ä\j˚T´ |ü&Ée j·÷Á‘· bÕ|æ ø=+&É\ e<ä› eTT>∑TdüTÔ+~. ˇø£y˚fi¯ uÛÑÁ<ë#·\+˝Àì lsêeTTì düìï~Û #·÷&Ü\qTø=H˚ j·÷Á‹≈£î\T uÛÑÁ<ë#·\+ yÓfi‚fl |ü&Ée˝À Á|üj·÷DÏ+#ê*. bÕ|æ ø=+&É\T, uÛÑÁ<ë#·\+ yÓfi‚fl e÷s¡Z eT<Ûä´+˝À >√<ëe] qB rs¡+˝À mH√ï n<äT“¤‘· |üsê´≥ø£ düú˝≤\T, Ä\j·÷\T, Á|üø£è‹ düT+<äs¡ <äèXÊ´\T |üsê´≥≈£î\qT |üs¡edæ+ |üCÒkÕÔsTT. sê»eT+Á&ç #·+Á<äe+ø£ e+‘Óq ~>∑Te |ü&Ée Á|üj·÷D+ ÁbÕs¡+uÛÑeTe⁄‘·T+~. #·+Á<äe+ø£ e+‘Óq n+<ë\T #·÷|üs¡T\qT $X‚wü+>± Äø£]¸kÕÔsTT. |ü{Ïºd”eT˝Àì <˚e≈£L≥ |üs¡«‘·+ô|’ yÓ\dæq Ms¡uÛÑÁ<ä kÕ«$T Ä\j·T+ uÛÑ≈£îÔ\qT n\]düTÔ+~. Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À nH˚ø£ q<äT\T Á|üeVæ≤düTÔ HêïsTT. n+<äT˝À >√<ëe] n‹ eTTKéTsTT q~. bÕ|æø=+&É\ düMT|ü+˝À X¯ã] q~ >√<ëe ]˝À ◊ø£ýÓTÆq Á|ü<˚X¯+˝À ãTs¡<ä ø£*dæq ˙{Ï Á|üyêVü≤+>± e÷s¡T‘·T+~ >√<ëe]. bÕ|æø=+&É\ q&ÉTeTqT+∫ es¡<ä >√<ëe] ne⁄‘·T+~. |üs¡ efi¯ófl ‘=≈£îÿ‘·÷ Á|üeVæ≤+#˚ >√<ëe] <äèX¯´+ ø£qTï\≈£î |ü+&ÉTπ>. Ä qBeT‘·*¢ |üs¡efi¯fl‘√

KeTà+, ‘·÷s¡TŒ>√<ëe] õ˝≤¢˝À¢ $düÔ]+∫q bÕ|æø=+&É\T Á|üø£è‹ Á|ükÕ~+∫q es¡+. es¡<ä >√<ëe]˝À... |ü&Ée˝À Á|üj·÷DÏdü÷Ô... bÕ|æø=+&É\ n+<ë\qT ÄkÕ«~+#·&ÜìøÏ |üsê´≥ø£XÊK Á|ü‘˚´ø£ ≥÷sY\qT ìs¡«Væ≤düTÔ qï~. m+<äTø£+fÒ.. sêÁwüº Á|üuÛÑT‘·«+ ì]àdüTÔqï b˛\es¡+ &ÜýéT˝À bÕ|æø=+&É\T, |ü]düs¡ ÁbÕ+‘ê\T eTTì–b˛‘·THêïsTT. bÕ|æø=+&É\ j·÷Á‘·ô|’ ≥÷]»+ q÷´dt ø£<∏äq+. |üs¡e•+∫ b˛j˚T Á|üø£è‹ì ÄXÊ«~+ #ê\ì nH˚ø£ eT+~ ≈£Lqes¡+ qT+∫ ªªbÕ|æø=+&É\µµ≈£î ñs¡T≈£îrùd >√<ëeØ »˝≤\ô|’ |ü&Ée Á|üj·÷D+ #˚j·÷\ì ñ$«fi¯Sfls¡T‘ês¡T. Ä Á|üj·÷D+˝À q~ô|’ qT+∫ M#˚ #·\¢ì >±* eTqdüT≈£î ñ˝≤¢kÕ ìï ø£*–düTÔ+~. bÕ|æ ø=+&É\ Á|üj·÷D+ J$‘·+˝À ˇø£ eT<ÛäTsêqT uÛÑ÷‹>± $T–* b˛‘·T+~. ø=+&É\qT ˇs¡TdüTø=ì Á|üeVæ≤düTÔqï q~ô|’ Á|ü j·÷ +. |ü#·Ã ì, ∫ø£ÿì ns¡ D´+ n+<ë \T #·÷|üs¡T\qT $X‚wü+>± Äø£]¸kÕÔsTT. s¡ø£ s¡ø±\ n\+ø± sê\‘√ ªn&É$ _&É¶\Tµ ø£qTï\≈£î $+<äT #˚düTÔ+ {≤s¡T. bÕ|æø=+&É\ es¡≈£î $XÊ\+>± Á|üe Væ≤+#˚ >√<ëe] ø=+&É\ eT<Ûä´ ≈£î+∫+#·T ø=ìb˛‘·T+~. ¬s+&ÉT ø=+&É\ #·]j·T\qT ˇs¡TdüTø=+≥÷ Á|üeVæ≤+#˚ >√<ëe] q~ô|’ qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

|ü&Ée˝À¢ Á|üj·÷D+ #˚ùd yê]øÏ $∫Á‘·eTsTTq nqTuÛÑ÷‹ì ø£*–düTÔ+ ~. Ä nqTuÛÑ÷‹ n+‘·T ˝Òì Äq+<ëìï ÇdüTÔ+~. n+‘·{Ï Á|üdæ~∆ #Ó+~q bÕ|æø=+&É\T düMT|ü uÛÑ$wü´‘·TÔ˝À ø£qTeTs¡T>∑T ø±qTHêïsTT. ‘·÷s¡TŒ >√<ëe] õ˝≤¢ b˛\es¡+ düMT|ü+˝À ì]à+#·qTqï ô|<ä› &Ü´yéT˝À bÕ|æø=+ &É\T eTTì–b˛qTHêïsTT. <ë<ë|ü⁄ 30 Á>±e÷\T b˛\es¡+ ÁbÕC…≈£îº˝À ø£\dæb˛‘êsTT. ø=ìï –]»q ≈£î≥T+u≤\T ‘·eT ÁbÕNq dü+düÿè‹ì b˛>=≥Tºø√e\dæ edüTÔ+~. n+<ë\ Á|üø£è‹˝À <˚e≈£L≥ |üs¡«‘·+ô|’ yÓ\dæq lMs¡uÛÑÁ<ä Ä\j·T+, düMT|ü+˝À Á|üeVæ≤+#˚ >√<ëe] dü+<äs¡Ù≈£î\≈£î H˚Á‘·|üs¡«+ #˚kÕÔsTT. XË’e⁄\≈£î n‘·´+‘· |ü$Á‘·yÓTÆq |ü+#·ø±o πøåÁ‘ê\˝À Ç~ ˇø£{Ï. n+<äyÓTÆq q+BX¯«s¡T&ç $Á>∑Vü≤+ Çø£ÿ&É <äs¡Ùq$TdüTÔ+~. >√&Éô|’ #ÓøÏÿq uÛÑÁ<äø±[ $Á>∑Vü≤+ uÛÑ≈£îÔ\≈£î nuÛÑj·÷ìï Á|ükÕ~düTÔ+~. neTàyê] ÄuÛ≤s¡D≤\T, K&ÉZ+ dü+<äs¡Ù≈£î*ï Äø£≥Tºø=+{≤sTT. BìøÏ düMT|ü+˝À luÛ≤eHêsê j·TDkÕ«$T Ä\j·÷ìï ≈£L&Ü uÛÑ≈£îÔ\T <ä]ÙkÕÔs¡T. bÕ|æø=+&É\ dü+<äs¡Ùqø√dü+ sêh Á|üuÛÑT‘·« |üsê´≥ø£XÊK Á|ü‘˚´ø£ ≥÷sY\qT ìs¡«Væ≤düTÔqï~. Ä\dü´+ m+<äT≈£î? bÕ|æø=+&É\≈£î |ü&Ée Á|üj·÷D≤ìøÏ dæ<ä∆+ ø£+&ç. eT]ìï $esê\ø√dü+ dü+Á|ü~+#·+&ç. 040-23298456, 040- 23298457, 0883 - 2425219 5

yÓTÆHêkÕ«$T

$XÊK |ü≥ºD≤ìøÏ düTe÷s¡T 95 øÏ.$T. <ä÷s¡+˝À è+>∑es¡|ü⁄ ø√≥ düMT|ü+˝À u§Ásê nH˚ ≈£îÁ>±eT+ e⁄+~. >∑TVü≤\T eTq≈£î Á|üø£è‹ Á|ükÕ~+∫q es¡+. X¯n+<ä T˝À nq+‘·–] ø=+&É\T Á|üø£è‹ s¡eTD°j·T <äèXÊ´\≈£î |ü#·Ãì ø=+&É\‘√ ø£ì|æ+#˚ Ä ÁbÕ+‘·+˝À Ä\yê\eTsTTq Á|ü<˚X¯+. düeTTÁ<ä eT{≤ºìøÏ <ë<ë|ü⁄ 1400 ˇø£ n<äT“¤‘·yÓTÆq >∑TVü≤ düeTT<ëj·T+ MT≥s¡¢ m‘·TÔ˝À nq+‘·–] ø=+&É ÁX‚DT\THêïsTT. Ä ø=+&É˝À¢H˚ Ä$wüÿè‘·yÓTÆ+~. Ä ø=+&ÉeTT+<äT ì\ã&ç u§Ásê>∑TVü≤\THêïsTT. ‘·÷s¡TŒø£qTeT˝À¢ 2 #·<äs¡|ü⁄ øÏ˝ÀMT≥s¡¢ #·÷ùdÔ kÕ<ëd”<ë>± ø£ì|ædüTÔ+~. ø=ìï $d”Ôs¡í+˝À Äe]+∫ e⁄HêïsTT. >∑TVü≤\qT õj·T˝≤õø£˝Ÿ düπs« Ä|òt Ç+&çj·÷ yÓT≥T¢ ~– ø=+&ÉøÏ+~ uÛ≤>±ìøÏ yÓ[‘˚ ˇø£ XÊÁdüu§Ásê Ôy˚‘·Ô $*j·TyéT øÏ+>˘ C≤sY® 1807 ˝À yÓTT<ä≥>± ø£qT>= n<äT“¤‘· >∑TVü≤ n‘·´+‘· $XÊ\+>± Hêïs¡T. á ø=+&É ÁX‚DT˝À nH˚ø£ >∑TVü≤\THêïsTT. n+<äT˝À n‘·´+‘· Á|ü<Ûëq Äø£s¡¸D ªª•e*+>∑+µµ. •e*+>±ìøÏ nÁ>∑+˝À ø£ì|ædüTÔ+~. u≤Vü≤´ Á|ü|ü+#êìï ø±eT<Û˚qTe⁄ e⁄+~. Ä ø±eT<Û˚qTe⁄ bı<äT>∑TqT+∫ |ü$Á‘· eT]|æ+#˚$<Ûä+>± |üsê´≥≈£î\qT eTT]|ædüTÔ+~. >∑TVü≤˝À¢ì •\\T Á|üø£è‹ ª>√düÔìµ q~ »ìà+∫ bÕs¡T‘·÷ e⁄+≥T+~. >∑TVü≤\T Á|üdüTÔ‘·+ äÁ|ü<˚XŸ |üsê´≥ø£ n_Ûeè~Û› dü+düú ÄBÛq+˝À e⁄HêïsTT. #ÓøÏÿq •˝≤Œ\T. s¡+>∑T s¡+>∑T\ ø±+‘·T˝À¢ Ä+Á<Ûu§Ásê>∑ TVü≤\qT |üsê´≥ø£Á|ü<˚X¯+>± r]Ã~<ë›\ì sêÅwüº >∑TVü≤\ n+<ë\T ~«>∑TD°ø£è‘·eTe⁄‘êsTT. Á|üuÛÑT‘·«+ •e*+>∑+ e⁄qï >∑TVü≤\≈£î n‘·´+‘· Äø£s¡¸D°j·TyÓTÆq Ä >∑TVü≤\ n+<ë\qT e]í+#·&ÜìøÏ $<äT´‘Y BbÕ\qT neT]Ã+~. Ä<ÛäTìø£ Vü≤À˝ÀC…Hé, yÓTs¡TÿØ, k˛&çj·T+ y˚|üsY BbÕ\T yÓ\T>∑T\T $s¡õeTTà‘·÷ |üsê´≥≈£î\≈£î e÷≥\T #ê\e⁄. |ü\ø£]+#˚ Á|üø£è‹ qT$+<äT #˚düTÔHêïsTT. u§Ásê >∑TVü≤\ #·T≥Tº |üø£ÿ\ ÁbÕ+‘ê˝À¢ ˇ&ç˝À <ë–q >∑TVü≤˝À¢ $Vü≤]+#·&É+ ˇø£ ø£Ä~yêd” \T ìedædüTÔHêïs¡T. yês¡+<ä]ø° á >∑TVü≤˝À¢ HÓ\ø=qï n<äT“¤‘· nqTuÛÑ÷‹. $<äT´‘Y B|ü •e⁄&ÉT, ø±eT<Û˚qTe⁄, >√düÔ˙ q<äT\T Äsê<Ûä´ <Ó’yê\T. ø±+‘·T\‘√ u§Ásê >∑TVü≤\T >∑TVü≤\ ÁbÕX¯düÔ´+ >∑÷]Ã ˇø£ Ç‹Vü‰dü+ yê&ÉTø£˝À e⁄+~. yÓT]dæb˛‘·THêïsTT. $Ts¡T$T≥T¢>=*ù| >√bÕ\≈£î&ÉT ˇø£s√E ‘·q >√e⁄\ eT+<äqT nq+‘·–s¡T\ô|’øÏ ÷&É≥. ‘·q eT+<ä˝À ˇø£Äe⁄ ø±+‘·T\T >∑TVü≤\ n+<ë\qT eT]+‘· y˚ø£qT‘·ã&·˝ø√düÒ<äì+ >∑‘√\Tø=ìb˛j· T]Ô+#ê&ÉT. <ëìø√dü+ ÄÁbÕ+‘·eT+‘ê yÓ~øÏHê ô|+#·T‘·THêïsTT. u§Ásê >∑TVü≤\ $Vü‰s¡+ô|’ <ëìC≤&É ø£qã&É˝Ò<äT. ø=+&Éô|’ qT+∫ ˝Àj·T˝ÀøÏ #·÷ùdÔ ˇø£ ≥÷]»+ q÷´dt ø£<∏äq+. _\+˝À ‘·q Äe⁄ e⁄qï≥T¢ >∑T]Ô+#ê&É≥. n+‘· m‘·TÔ qT+∫ |ü&çq Äe⁄ eTs¡DÏ+∫ e⁄+≥T+<äqTø=Hêï&ÉT. Ä_\+˝ÀøÏ yÓ[ﬂ#·÷ùdÔ Ä Äe⁄ >∑&ç¶ y˚Tdü÷Ô ø£qã&ç+~. Ä |ü]düsê\˝ÀH˚ •e*+>∑+, ø±eT<Û˚qTe⁄ e⁄qï≥Tº >∑eTì+∫ ‘·eTyê]øÏ ‘Ó*j·T#˚XÊ&ÉT. ÄHê{Ï qT+∫ Ä‘Ó>∑yê]øÏ ÄÁbÕ+‘·+ |ü$Á‘·eTsTT+~. |üPC≤ø±s¡´Áø£e÷\T ø=qkÕ–+#˚yês¡≥. >√düÔì qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

qB »˝≤\T Ä ø=+&É ÁbÕ+‘ê˝À¢ì düTqï|ü⁄sêsTTì ø£s¡T>∑Bdü÷Ô bÕs¡T‘·T+&É&É+ e\¢. düVü≤» dæ<ä∆eTsTTq düTqï+ s¡kÕj·Tìø£ Á|üÁøÏj·T≈£î ˝Àqe⁄‘·÷, ø=ìï •\\T $∫Á‘·s¡÷bÕ\T dü+‘·]+#·Tø=HêïsTT. Ä ø=+&É ÁbÕ+‘ê˝À¢ nH˚ø£ KìC≤\T, s¡+>∑Tsêﬁ¯óﬂ e⁄HêïsTT. Á|üø£è‹ es¡+>± uÛ≤$+#˚ nq+‘·–s¡T\T, ‘·÷s¡TŒø£qTeT\qT ‘·ì$Bsê #·÷dæ Äq+~+#· e\dæ+<˚. e]í+|ü M\Tø±<äT. u§Ásê >∑TVü≤\qT

Á|üdæ<ä∆ |üsê´≥ø£ πø+Á<ä+>± r]Ã~~›q |òüTq‘· sêÅwüº |üsê´fø£ n_Ûeè~∆ dü+dü∆<˚. u§Ásê >∑TVü≤\qT dü+<ä]Ù+#ê\+fÒ $XÊK≈£î $e÷q+, ¬s’\T e÷s¡Z+, s√&ÉT¶ e÷s¡Z+˝À yÓﬁ¯ﬂe#·TÃ. $XÊK |ü≥ï+ qT+∫ ¬s’\T˝À Äs¡T >∑+≥\ Á|üj·÷D+. Á|üø£è‹ düVü≤» kÂ+<äs¡´+ |üsê´≥≈£î\≈£î m+‘√ ÄVü‰¢<ä+ ø£*–düTÔ+~. ¬s’\T Á|üj·÷ D+ eTs¡|ü⁄sêì nqTuÛÑ÷‘·T\qT $T–* düTÔ+~. e÷s¡Z+˝À ‘·÷s¡TŒ ø£qTeT\T eTq≈£î ‘ês¡dü |ü&É&Éy˚T ø±<äT - <ë<ë|ü⁄ 30 kıs¡+>±\T ¬s’\T e÷s¡Z+˝À <ë≥e\dæ ñ+≥T+~. ¬s’\T kıs¡+>∑+ >∑T+&Ü b˛‘·Tqï|ü&ÉT eT<ÛäTsêqTuÛÑ÷‹ ø£\T>∑T ‘·T+~. u§Ásê>∑TVü≤˝À¢ ∫Á‘· $∫Á‘ê\T ‘ês¡dü |ü&É ‘êsTT. #·]Ã, Ä\j·T+, eTd”<äT ˝≤+{Ï Á|üø£è‹ dæ<ä∆eTsTTq s¡÷bÕ\T ø£ì|ækÕÔsTT. u§Ásê >∑TVü≤\ qT+∫ Á|üeVæ≤+#˚ >√düÔì qB »˝≤\T ˇ]kÕ‡ sêÅwüº+ ˝À Á|üy˚•kÕÔsTT. á qB |üØyêVü≤ø£ Á|ü<˚X¯+ Á|üø£è‹ n+<ë\≈£î Á|üdæ~∆.

Ä Çs¡T≈£î <ë]˝À Á|üj·÷DÏ+#·&É+ kÕVü≤düy˚T..!

www.tourismnews.co.in

TOURIsM REsERVATION OFFICEs HYDERABAD NSF Shakkar Bhavan, Opp: Police Control Room, Basheerbagh, Hyderabad. Ph : 040-66746370, 66745986 Fax: 040-23298455, Cell: 9848540371 VIsAKHAPATNAM RTC Complex, Ph: 0891-2788820 Fax: 2788822, Cell: 98448813584 VIJAYAWADA Godavari Motor Complex, M.G.Road Ph: 0866-2571393 TIRUPATI Room No.5 & 6, Sridevi Complex Tilak Road, Ph: 0877-2255385 INFORMATION & REsERVATION OFFICEs HYDERABAD Tank Bund Road, Ph: 040-65581555, 23450165 Fax: 23453086 Tourism Plaza, Green Lands, Ph: 040-23414334 Air Port: 040-24253215 KPHB Main Road, Ph: 040-230520289, 65504999 Cell: 9848540374 SECUNDERABAD: Yatri Nivas, S.P.Road, Phone: 040-27893100, 27816375, 66387598 TIRUPATI Srinivasam Complex Ph: 0877-2289129, 2289123

KURNOOL "C" Camp Ph: 08518-270104, 273325 VISAKHAPATNAM: Railway Station, Ph: 0891-2788821 RAJAHMUNDRY Near River Bay Hotel, Pushkarala Peta Ph: 0883-2425219 CHENNAI 31/14, Burkit Road, T.Nagar Ph: 044-65439987, Tele Fax: 24353373 KOLKATTA 4/1, Sikkim House, Middleton Street, Tele/Fax: 033-22813679, 9433044584 BENGALURU 24/1, Race Course Road Ph: 080-41136373, Fax: 22385513 DELHI A.P.BHAVAN, 1, Ashoka Road Ph: 011-23381293 www.aptdc.in; www.aptourism.in

ÄØºd” ø±˝Ÿ ôd+≥sY : 8019999999, 040 - 33666999 ôd+Á≥˝Ÿ m+ø£«sTTØ : 040-24618685, 24614406, n˝…’{Ï+>¥ kÕº+&é : 040-23434264 f…*bò˛Hé n&Ü«Hé‡ ]»πs«wüHé : 040-24613955, 040-23434269 ãdt ùdºwüHé y˚TH˚»sY : 9959226257, 040- 24601126, 23434263 ¬s’˝Ò« $#ês¡D p;¢ ãdtùdºwüHé : 040 - 27802203

131, 1345,139 qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

eTVü‰uÛ≤s¡‘Y

j·TeTTH√Á‹ :j·TeTTHêq~ |ü⁄{Ïºq Á|ü<˚X¯+ Çø£ÿ&É ø£dü÷Ô] eTè>±\THêïj·T≥ düeTTÁ<ä eT{≤ºìøÏ 10,800 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ˝À ñqï Á|ü<˚X¯+ neTà yês¡T (j·TeTTH√Á‹<˚$) ‘êuÒ\T Ädüq+>± ø£\<äT. ñ‘·Ôs¡ø±• : >∑+>√Á‹øÏ b˛j˚T e÷s¡Z+˝À (Væ≤e÷˝j·÷\ô|’) ñ+~. ‘·b˛uÛÑ÷$T>± |æ\Te ã&ÉT‘·÷ ñqï Á|ü<˚X¯+. Çø£ÿ&É @ø±<äX¯ s¡TÁ<äT\THêïs¡T - nH˚ø£ ÄÁX¯e÷\THêïsTT. <Ûä«»düÔ+uÛÑ+≈£î ã<äT\T>± <ë<ë|ü⁄ 20 n&ÉT>∑T\ Á‹X¯S\+ ñ+~ s¡TÁ<äÁ|üj·÷>∑ : bÕs¡«r |üs¡y˚TX¯«s¡T\ $yêVü≤yÓTÆq dü∆\+. ø£ﬁ≤´D+ dü+<äs¡“¤+>± ùd$+∫q n–ï áHê {Ïø° Á|ü»«]\T¢‘·TH˚ e⁄+<äì ◊‹Vü≤´+. á Á|ü<˚X¯+ ˝Àì (n–ï>∑T+&É+˝Àì) $uÛÑ÷‹ düs¡«s¡ø£åDÏ- düø£\ X¯óuÛÑ<ësTTì>± >∑T]ÔkÕÔs¡T. πø<ësYHê<Ûé: πø<ës¡Hê<ÛäTì Ä\j·T+˝Àñ‘·‡e $Á>∑Vü≤+ ã+>±s¡T~. á Ä\j·T+ dü+e‘·‡s¡+˝À Äs¡Te÷kÕ\T eT÷dæy˚j·Tã&ç e⁄+≥T+~. XË’euÛÑ≈£îÔ\≈£î n‘·´+‘· |ü$Á‘·yÓTÆq πøåÁ‘·$T~. bÕs¡«r <˚$ $Á>∑Vü≤+ nwüº <Ûë‘·Te⁄\ #˚‘· ì]à+|üã&É¶~. 8

Ä~X¯+ø£sê#ês¡T´\T düe÷~Û bı+~q Á|ü<˚X¯+ Çø£ÿ&çøÏ ˇø£{Ïqïs¡ øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À e⁄+~. düeTTÁ<äeT{≤ºìøÏ 11 y˚\ 500 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔq ñ+~. yês¡D≤• (ø±•) : ø±o $X‚«X¯«s¡kÕ«$T, nqï |üPs¡í<˚$, ø±o $XÊ˝≤øÏå <˚yê\j·÷\Tqï >∑+>± qBrs¡ |ü≥ºD+. >∑sê“¤\j·T •Ks¡+ dü«s¡íeTj·T+ (‹s¡TeT\ Äq+<äì\j·T+ ˝≤>±) ø±\uÛ…’s¡e⁄ì >∑T&ç Á|ü‘˚´ø£+. sê‹˝À $wüßíbÕ<ä+ Vü≤]øÏ ô|sTT] kÕïq|òüT≥º+˝À ñ+~. ø±oøÏ <ë<ë|ü⁄ 4 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À <ä≈£åîì Ä\j·T+ ñ+~. &ÓÁVü‰&É÷Hé: øös¡e⁄\≈£î, bÕ+&Ée⁄\≈£î nÁdüÔ, X¯ÁdüÔ $<ä´\T Á<√D≤#ês¡T´\ yês¡T Çø£ÿ&É H˚sêŒs¡T. <˚ÁV”≤ Á<√D ø±˝≤+‘·s¡ Áø£eT+˝À &ÓÁVü‰&É÷Hé>± e÷]+<ä+{≤s¡T. $sê{Ÿ|üPsY (k˛Vü‰>¥|üPsY):nsê“ ø√≥≈£î <ë<ë|ü⁄ 11 øÏ.MT.\ <ä÷s¡+˝À e⁄qï Á|ü<˚X¯+. bÕ+&Ée⁄\T nC≤„‘·yêdü ø±\+˝À ‘·eT Äj·TT<Ûë\qT <ë#·T ø=qï X¯MTeèø£å+ Ç|üŒ{Ïø° Çø£ÿ&É e⁄+~. eTq+ <ëìì #·÷&Ée#·TÃ. qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

nwüºdüF <˚yê\j·T+: ãè+<ëeq+ (eT<ÛäTs¡≈£î) n‹ düMT|ü+˝Àì Á|ü<˚X¯+. (j·TeTTHêrs¡+) Çø£ÿ&ç düs¡düT‡˝ÀH˚ ø±∞j·T eTs¡›q+ »]–+<äì ◊‹Vü≤´+. >√|æø± eÁkÕÔ|üVü≤s¡D+ lø£èwüí>√|æø± sêdü©\\T »]–q ÁbÕ+‘·+. >√es¡∆q |üs¡«‘·+ Çø£ÿ&˚ e⁄+~ ã<äØHê<Ûé : Hêsêj·TD eT+Á‘·+ (ncÕºø£åØ) Ä$s¡“¤$+∫q Á|ü<˚X¯+. yÓ’wüíe uÛÑ≈£îÔ\≈£î n‘·´+‘· |ü$Á‘· Á|ü<˚X¯+. #·‘·Tπs«<äeTT\T l yê´düuÛÑ>∑yê qTìøÏ <äs¡Ùq$T∫Ã leTVü‰uÛ≤s¡‘êìï |ü+#·eT y˚<ä+>± s¡∫+#·&ÜìøÏ dü÷Œ¤]Ôì∫Ãq Á|ü<˚X¯+. Çø£ÿ&É ÁãVü≤àø£bÕ\+ nH˚ Á|ü<˚X¯+ e⁄+~. •e⁄ìøÏ n+{Ïq ÁãVü≤àVü≤‘ê´bÕ‘·ø£+ r]q #√{Ï~. |æ‘·èø±s¡éTT\≈£î Á|üeTTKeTsTTq düú\+. Ä~X¯+ø£s¡T\yês¡T dü«j·T+>± |üPõ+∫q lyÓ’wüí yê\j·T+ ã<äØHê<Ûé. Çø£ÿ&çøÏ 5 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À qTqï e÷Hê Á>±eT+˝À yê´dü>∑TVü≤ e⁄+~.düMT|ü+˝À ñwüí>∑T+&É+ (y˚&ç˙fi¯fl ø√H˚s¡T) - >∑T+&É¢|ü*¢ •e≈£îe÷sY e⁄+~.

»s¡ï*dtº &Ó’Ø

uÛ≤(Ç+&çs¡‘j· n+‘··THé ùdŒdt]ø£Øôå d|üsY]Ã Äs¡XÀ<ÛZHäÓ’CHÒwê üHdüé +düú - ÇÁk˛)≈£î Ç{°e\ eT+∫ Á|ü#ês¡+ \_Û+ ∫+~. <˚XÊ_Ûeè~∆øÏ @$<Ûä+>±q÷ ñ|ü jÓ÷>∑|ü&Éì ªeT+>∑ﬁ¯ j·÷Hé (n+>±s¡ø£ Á>∑Vü≤ ø£ø£å´ j·÷Á‘·)µ nH˚ ìs¡s¡∆ø£ ø±s¡´Áø£e÷ìï qe+ãsY 4q #˚|ü{Ïº+~. ˇø£kÕ] ø±<äT, ¬s+&ÉT kÕs¡T¢ ø±<äT <ë<ë|ü⁄ 25 kÕs¡T¢ ‘·q kÕeTsêú´ìï ìs¡÷|æ+#·Tø=qï b˛˝≤sY XÊ{Ï˝…’{Ÿ ˝≤+#Y yÓVæ≤ø£˝Ÿ ($.bdt.b˝Ÿ.$.) <ë«sê n+>±s¡ø£ Á>∑Vü≤ yê‘êes¡D≤ìï n<Ûä´j·Tq+#˚j·T&É+ ø√dü+ ñ|üÁ>∑Vü‰ìï uÛÑ÷dæús¡ ø£ø£å´˝À Á|üy˚X¯ô|≥º&É+ »]–+~. uÛÑ÷$T qT+∫ πøe\+ 800 øÏ.MT. <ä÷s¡+ ˝À uÛÑ÷dæús¡ ø£ø£å´ e⁄+≥T+~. 2014 ôdô|º+ãsY˝À ñ|üÁ>∑Vü≤+ n+>±s¡ø£ ø£ø£å´˝ÀøÏ #˚s¡T‘·T+~. Ç|ü⁄Œ&ÉT

ªÇÁk˛µ #˚dæq >=|üŒ (?) |üìì nyÓT]ø± n+‘·]ø£å |ü]XÀ<ÛäHê dü+düú (HêkÕ) 1962˝À #˚dæ+~. e÷sY‡ s√esY, ≈£L´]j·÷dæ{° e+{Ï ñ|üÁ>∑Vü‰\T n+>±s¡≈£îìô|’ ~– n<äT“¤‘· ∫Á‘ê\qT rdæ |ü+bÕsTT. uÛ≤s¡rj·T XÊÁdüÔy˚‘·Ô\≈£î ≈£L&Ü Äbò˛{À\T n+<äTu≤≥T˝À e⁄HêïsTT. n+>±s¡ø£j·÷Á‘· ø√dü+ ªÇÁk˛µ Ç|üŒ{ÏøÏ s¡÷. 450 ø√≥T¢ Ks¡TÃ #˚dæ+~. #·+Á<äj·÷Hé - 2 ø√dü+ 500 ø√≥T¢ Ks¡TÃ #˚j·T qTqï~. Äø£* #êe⁄\T dü+uÛÑ$düTÔqï <˚XÊìøÏ n+>±s¡ø£ j·÷Á‘· nedüs¡e÷? ªÇÁk˛µ ø=+<äs¡T XÊÁdüÔy˚‘·Ô\≈£î |ü⁄qsêyêdü πø+Á<ä+ nH˚ uÛ≤eq Á|ü»\ ≈£î ø£\>∑≈£L&É<äT. ªÇÁk˛µ nqedüs¡+>± #˚düTÔqï y˚\ø√≥¢ Ks¡TÃ‘√ Á>±MTD ÁbÕ+‘ê˝À¢ ù|<ä\≈£î ñ∫‘·+>± $<ä´, yÓ’<ä´+ n+~+#·e#·TÃ. ‘·«s¡˝À

ˇø£yÓ’|ü⁄ ‘·TbÕqT\T, eTs√yÓ’|ü⁄ es¡Tdü õ.bdt.b˝Ÿ.$.øÏ nedüs¡yÓTÆq ø£s¡Te⁄\‘√ Á|ü»\T $\$\˝≤&ÉT‘·T Hêïs¡T. ‹+&çπø 7.5 ≥qTï\ ãs¡Te⁄ >∑\ Áø£jÓ÷C…ìø˘ ø±<äT, ‘ê>∑T˙{ÏøÏ ≈£L&Ü rÁeø=s¡‘· @s¡Œ&ç+~. Ç+õq¢qT ªªdüü«<˚o |ü]C≤„q+µµ‘√ eékÕj·T+ <Óã“‹qï~. ¬s’‘·T\T, ≈£L©\T <äTs¡“¤s¡ ‘·j·÷s¡T#˚dæ Á|üjÓ÷ –+#ê*. ÇÁk˛ J$‘êìï >∑&ÉT|ü⁄‘·THêïs¡T. ˙{Ï ø√dü+, –≥Tºu≤≥T <Ûäs¡\ ø√dü+, eékÕj·T s¡TD≤\ ø√dü+ ¬s’‘·T\T #˚dæq Ks¡TÃ - kÕ~Û+∫q Á|ü>∑‹ô|’ ñ<ä´$TdüTÔ Hêïs¡T. πø+Á<ä, sêÅwüº Á|üuÛÑT‘ê«\T bÕs¡¢yÓT+{Ÿ˝À #·s¡Ã »s¡T>±*. ‘·<ë«sê @MT|ü≥ºq≥T¢ eéVü≤]düTÔHêïsTT. 70 XÊ‘·+ ªÇÁk˛µ kÕeTs¡ú´+ Á|ü»\≈£î ‘Ó*j·÷*.µ eT+~ Ä<Ûës¡|ü&É¶ eékÕj·÷ìøÏ ‘·|üŒ nìï+{Ïø° bÕ\≈£î\T ô|<ä›|”≥ y˚düTÔHêïs¡T. n‘·´~Ûø£ #·+Á<äeT+&É\ j·÷Á‘· e+{Ï yê{ÏøÏ y˚\ ø√≥¢ »HêuÛ≤≈£î JeHê<Ûäs¡yÓTÆq eékÕj·÷ìøÏ πø+Á<ä, s¡÷bÕj·T\T Ks¡TÃô|{Ïº kÕ~Û+#˚ <˚$T{À bÕ\≈£î\T sêÅwüº Á|üuÛÑT‘ê«\T ‘·≈£îÿe ÁbÕ<Ûëq´‘· ìdüTÔHêïsTT. |ü⁄qsê˝À∫+#ê*. ÁbÕ<Ûëq´‘ê s¡+>±\qT |üø£ÿqu…{Ïº n+>±s¡ø£, eTq bÕ\≈£î\T mìïø£\ yê>±∆Hê\T, ‘ê‘êÿ*ø£ qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

eTqTwüß\T yÓ[ﬂe#˚Ã n+‘·]ø£å yêVü≤ø£HÍø£qT 1500 ø√≥¢‘√ s¡÷bı+~kÕÔs¡≥. 500 ø√≥¢ Ks¡TÃ‘√ 2015˝À X¯óÁø£j·÷Hé #˚kÕÔs¡≥. ªñ{Ïº¬ø>∑s¡ ˝Òì yês¡T dü«sêZìøÏ b>∑Ts¡T‘ês¡qïµ kÕyÓT‘· ªÇÁk˛µ≈£î dü]b˛‘·T+~. õ.bdt.b˝Ÿ.$. sê¬ø{Ÿ Á|üjÓ÷>±\T 7 »s¡T>∑>± n+<äT˝À 4 $|òü\eTj·÷´ sTT. eTT+<äT õ.bdt. b˝Ÿ.$.øÏ nedüs¡yÓTÆq 7.5 ≥qTï\ ãs¡Te⁄ >∑\ Áø£jÓ÷»ìø˘ Ç+»q¢qT ªªdü«<˚o |ü]C≤„q+µµ‘√ ‘·j·÷s¡T#˚dæ Á|üjÓ÷–+#ê*. 2003 qT+∫ Ç|üŒ{Ïes¡≈£î Á|üjÓ÷–+∫q <ë<ë|ü⁄ 27 ñ|üÁ>∑Vü‰\T n+‘·]ø£å+˝À e⁄HêïsTT. ÇÁk˛ #˚dæq Ks¡TÃ - kÕ~Û+∫q Á|ü>∑‹ô|’ bÕs¡¢yÓT+{Ÿ˝À #·s¡Ã »s¡>±*. ‘·<ë«sê ªÇÁk˛µ kÕeTs¡ú´+ Á|ü»\≈£î ‘Ó*j·÷*.µ #·s¡´\T ‘·|üŒ düTdæús¡ n_Ûeè~∆øÏ #·s¡´\T #˚|ü≥º&É+ ˝Ò<äT. Ädæj·÷ <˚XÊ˝À¢, eTTK´+>± uÛ≤s¡‘Y, #Ó’Hê\˝À m&ÜØø£s¡D ô|s¡T>∑T‘·Tqï<äì ˇø£ düπs«˝À ‘˚*+~. m&ÜØø£s¡D e\¢ ÄVü‰s¡ ñ‘·Œ‘·TÔ\T ‘·>∑Z&É+, ù|<ä]ø£+ ô|s¡>∑&É+, Jeq Á|üe÷D≤\T |ü&çb˛e&É+ »s¡T>∑T‘·THêïsTT. ÁbÕ<Ûëq´‘·˝ÒM? ªÇÁk˛µ ‘·q \øå±´\qT |üø£ÿqô|{Ïº n+>±s¡ø£ j·÷Á‘·≈£î $X‚wü ÁbÕ<Ûëq´‘· Ç∫Ã+~. ñ|üÁ>∑Vü‰\T, yêVü≤ø£ HÍø£ (sê¬ø{Ÿ)\ ìsêàD+˝À dü«j·T+ dü+eTè~∆ ~X¯>± |üj·Tì düTÔqï düeTj·T+˝À ªÇÁk˛µ ‘·q ÁbÕ<Ûëq´‘·\qT e÷]Ãy˚dæ+~. XÊ{Ï˝…’{Ÿ, sê¬ø{Ÿ ìsêàD s¡+>∑+˝À <˚oj·T|ü]C≤„q+, kÕ+πø‹ø£‘·\ $wüj·T+˝À Ç+ø± dü«j·T+ eè~∆ 9

\ø£å´+ ˝Òì Á|üj·÷D+ ªÇÁk˛µ \ø£å´+ ˝Ò≈£î+&Ü Á|üj·÷D+ #˚düTÔqï~. sêuÀj˚T 10 dü+.˝À¢ @$T #˚j·÷\qï Á|üD≤[ø£ ˝Ò<äT. eT+>∑ﬁ¯j·÷Hé e\¢ ø√{≤¢~ s¡÷bÕj·T\ Ks¡TÃ ‘·|üŒ <˚XÊìøÏ ˇ]π><˚MT ñ+&É<äT. Ç|üŒ{Ï¬ø’Hê ªÇÁk˛µ Á|üjÓ÷>±\T ìπs›•‘· \øå±´\ kÕ<ÛäqyÓ’|ü⁄ Á|üj·÷DÏ+#ê*. uÛ≤s¡‘· n+‘·]ø£å |æ‘êeTVüQ\T &Üø£ºsY $Áø£yéT kÕsêuÛ≤jYT ø£\\T>∑qï $<Ûä+>± ªÇÁk˛µ Á|ü>∑‹ |òü˝≤\T <˚X¯ bÂs¡T\+<ä]ø° n+<ë*. - &Üø£ºsY õ. e÷<ÛäeHé Hêj·TsY, e÷J #Ó’s¡àHé, ÇÁk˛ kÕ~Û+#·˝Ò<äT. <˚X¯ Á|üjÓ÷»Hê\ ø√dü+, <˚X¯ XÊÅdüÔ kÕ+πø‹ø£ s¡+>±\ Á|ü>∑‹øÏ, Jeq Á|üe÷D≤\ yÓTs¡T>∑T<ä\≈£î ÇÁk˛ bÕ≥T|ü&Ü*. ÇÁk˛ \ø£å´+ ≈£L&Ü n<˚. nsTT‘˚ ÇÁk˛ yês¡Ô˝À¢ n+>±s¡ø£ j·÷Á‘· eTTU≤´+X¯eTsTT´+~. ñ|üÁ>∑Vü‰\ ìsêàD+ ˝À Á|ü|ü+#· U≤´‹ bı+~Hê ø=~›bÕ{Ï kÕ+πø‹ø£ ˝À|ü+ ø±s¡D+>± ÇHéXÊ{Ÿ 2&ç |üì#˚j·T≈£î+&Ü b˛sTT+~. 1997 pHé 4q ø£ø£å´˝À Á|üy˚X¯ô|≥º>± 3 HÓ\\T e÷Á‘·y˚T n~ |üì#˚dæ+~. ø£eT÷´ìπøwüq¢ s¡+>∑+ <Óã“ ‹q≈£î+&Ü ns¡uŸ XÊ{ŸqT ns¡Te⁄ rdüTø=Hêïs¡T. uÛ≤Ø yêVü≤ø£ HÍø£ õmdtm˝Ÿ$ &ç1 Á|üjÓ÷>∑+ (2001) $»j·Te+‘·eTì ÇÁk˛ Á|üø£{Ï+∫+~. ø±˙ yêVü≤ø£ HÍø£ >∑eT´kÕúq+ 35 y˚\ 975 øÏ.MT <ä÷sêìøÏ #˚s¡˝Ò<äT. õmdt.m˝Ÿ.$ <ë«sê Á|üjÓ÷–+∫q Á>±yéTXÊ{Ÿ1 õjÓ÷dæ+Áø√qdt ø£ø£å´ ø£+fÒ 3 y˚\ 924 øÏ.MT ~>∑Teq n+‘·]ø£å+˝ÀøÏ #˚]+~. Á>±yéTXÊ{Ÿ ñ|üÁ>∑Vü≤+˝À ]»s¡T«>± ñ+∫q Ç+<ÛäHêìï ù|*ÃHê ñ|üÁ>∑Vü≤+ dæús¡ø£ø£å´˝ÀøÏ #˚s¡˝Ò<äT. 975 øÏ.MT øÏ+<äH˚ ñ|üÁ>∑Vü≤+ ì*∫b˛sTT+~. <ë+‘√ Á>±yéTXÊ{Ÿ >∑‹ ‘·|æŒ+~. á ÁbÕC…≈£îº Ks¡TÃ s¡÷. 1400 ø√≥T¢. yÓTTqï ôdô|º+ãsY˝À õ.bdt.b˝Ÿ.$. sê¬ø{Ÿ Á|üjÓ÷>∑+ yêsTT<ë|ü&ç+~. Ç˝≤ sêdüTø=+≥÷ b˛‘˚ ÇÁk˛ yÓ’|òü˝≤´\T mH√ï ñHêïsTT. nedüsêìøÏ $T+∫

ñ|üÁ>∑Vü‰\THêï yê{Ïì |üP]Ô kÕúsTT˝À $ìjÓ÷–+#·&É+ ˝Ò<äT. ◊ÄsY.mdt ñ|üÁ>∑Vü‰\T 15 <ëø± n+‘·]ø£å+˝À ñHêïsTT. yê{Ï Á|ü>∑‹ m+‘√ ÇÁk˛πø ‘Ó*j·÷*. nedüs¡+ ˝Ò≈£îHêï ø=~›bÕ{Ï e÷s¡TŒ\‘√ ◊ÄsYmdt ñ|üÁ>∑Vü‰\qT m≈£îÿe dü+K´˝À n+‘·]ø£å+˝ÀøÏ |ü+|ü⁄‘·THêïs¡T. eTq ñ|üÁ>∑Vü‰\T ˇø=ÿø£ÿ{Ï yÓsTT´ì+∫ eT÷&ÉTy˚\ øÏ˝À\ ãs¡Te⁄ ñ+{≤sTT. uÛ≤Ø ñ|üÁ>∑Vü‰\qT n+‘·]ø£å+˝ÀøÏ |ü+|ü&ÜìøÏ uÛ≤Ø yêVü≤ø£ HÍø£ (sê¬ø{Ÿ)\T ø±yê*. n+<äT≈£î ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\ Ks¡TÃ ne⁄‘·T+~. ø±ì ÇÁk˛ yÓTÆÁø√ XÊ{Ï˝…’≥¢ yÓ’|ü⁄ yÓTT>∑TZ#·÷|ü&É+˝Ò<äT. ◊ÄsYmdt ñ|üÁ>∑Vü‰\≈£î ]yÓ÷{Ÿôdì‡+>¥˝À Á|ü|ü+#·yê´|üÔ ù|s¡T \_Û+∫+~. yê{Ï <ë«sê ˙{Ï eqs¡T\T, n&Ée⁄\ n_Ûeè~∆, ø£s¡Te⁄\ ìyês¡D, yê‘êes¡D+, es¡¸+ rÁe‘· - ~X¯ e+{Ï $wüj·÷\ô|’ n<Ûä´j·Tq+ #˚j·Te#·TÃ. ‘·<ë«sê ˙s¡T, ø£s¡Te⁄ düeTdü´*ï ø=+‘·sTTHê ìyê]+ #·e#·TÃ. Ä $wüj·÷ìï |ü{Ïº+#·Tø√≈£î+&Ü X¯óÁø£j·÷Hé, n+>±s¡ø£j·÷Á‘·, #·+Á<äeT+&É\ j·÷Á‘·- 2≈£î ÁbÕ<Ûëq´‘· Çe«&É+ m+‘· es¡≈£î düeT+»dü+? ªm&ÉT´XÊ{ŸµqT

$C≤„q |ü]XÀ<Ûä q\≈£î Á|üdüTÔ‘·+ ÇdüTÔqï ì<ÛäT\T dü]b˛e&É+ ˝Ò<äT. bÕ\Hê |üs¡yÓTÆq e÷s¡TŒ\T rdüT≈£îe∫Ã XÊÁdüÔ kÕ+πø‹ø£ s¡+>±\qT Á|ü»\≈£î eT]+‘· #˚s¡Te>± rdüTø=ì b˛yê*. eT+>∑ﬁŸj·÷Hé $»j·Te+‘·yÓTÆq dü+<äs¡“¤+>± ªÇÁk˛µ XÊÁdüÔy˚‘·Ô\ ≈£î Hê n_Ûq+<äq\T. ªÇÁk˛µ Á|üjÓ÷>±\≈£î eTT+<äT n<Ûä´≈£åî&ÉT sê<Ûëø£èwüíHé ‹s¡TeT\≈£î yÓ[ﬂ l y˚+ø£fÒX¯«s¡ kÕ«$Tì <ä]Ù+#·Tø√e&É+ dü¬s’q |ü<ä∆‹ ø±<äT. - ªuÛ≤s¡‘·s¡‘·ïµ Ábıô|òdüsY dæ.bHé. ÄsY. sêe⁄ #Ó’s¡àHé, ôd’+{Ï|òæø˘ n&É«sTT»Ø ø£$T{°

#·+Á<äj·÷Hé - 2 m+<äT≈£î? #·+Á<äj·÷Hé - 1 Ks¡TÃ s¡÷. 400 ø√≥T¢. yêdüÔyêìøÏ ÇÁk˛ #·+Á<ä eT+&É\ j·÷Á‘· #˚j·Te \dæq |üì˝Ò<äT. m+<äTø£+fÒ ÇÁk˛ #˚j·T<ä\∫q |üì nyÓT]ø± s¡cÕ´\T @Hê&√ #˚XÊsTT. j·T÷s√|æ j·THé j·T÷ìj·THé ùdŒdt @»˙‡ ‘·q kÕàsYº ñ|üÁ>∑ Vü≤+ <ë«sê n<˚ |üì#˚düTÔqï~. HêkÕ (nyÓT]ø±), s¡cÕ´, Çj·TTmHém\‘√ ÇÁk˛ düVü≤ø±s¡ ˇ|üŒ+<ë\T n+>±s¡ø£ Á>∑Vü‰ìøÏ ≈£î<äTs¡TÃø=qï~. Ä ˇ|üa+<ä+ Á|üø±s¡+ n‹ dü÷|üsY e÷yéT Á|üjÓ÷>∑+‘√ ‘·≈£îÿe Ks¡TÃ‘√ n+>±s¡≈£î&ÉT #·+Á<äTì >∑T]+∫ Á|ü|ü+#· <˚XÊ\≈£î eTq X¯øÏÔ m+‘√ |ü]XÀ<Ûäq #˚j·Te#·TÃ. n+<äTø√dü+ kÕeTsêú´\qT |æmdtm˝Ÿ$ sê¬ø{Ÿ <ë«sê n+‘·]ø£å HÍø£qT ‘Ó*j·TCÒdæq≥¢sTT+~. |ü+|üqø£ÿs¡˝Ò<äT. HêkÕ Ä<Ûä«s¡´+˝À 1969 p˝…’ eTq+ @<˚XÊìø° b˛{°ø±<äT, eTq≈£î eTqy˚T qT+&ç 1972 &çôd+ãs¡T es¡≈£L Äs¡TkÕs¡T¢ 12 b˛{°. n+‘·]ø£å Á|üjÓ÷>±\≈£î Ks¡TÃ #˚ùd Á|ü‹ eT+~ y√´eT>±eTT\T #·+Á<ä eT+&É\ j·÷Á‘· s¡÷bÕsTT düe÷C≤ìøÏ ñ|üjÓ÷>∑|ü&Ü\qï<˚ #˚XÊs¡T. #·+Á<äTìô|’ ‘=* bÕ<ä+ yÓ÷|æq e´øÏÔ ˙˝Ÿ e÷ ñ<˚›X¯+. - &Üø£ºsY sê<ÛëøÏÁwüíHé ÄsYàÅkÕº+>˘, #·+Á<äj·÷Hé - 2 eTs√ ìs¡s¡∆ø£ #Ó’s¡àHé, ÇÁk˛ ÁbÕC…≈£îº>± ÇÁk˛ #·]Á‘·˝À ì*Ãb˛qTqï~. Äø£* #êe⁄\T dü+uÛÑ$düTÔqï á <˚X¯+˝À $<ë´_Ûeè~∆ ø√dü+ õ.mdt.m˝Ÿ.$. <ë«sê n+‘·]ø£å+˝ÀøÏ |ü+|æHê <ëìì |üP]Ô kÕúsTT˝À n+>±s¡ø£ j·÷Á‘·, X¯óÁø£j·÷Hé e+{Ï$ #˚j·Te\dæq $ìjÓ÷–+#·&É+ ˝Ò<äT. Ä ñ|üÁ>∑Vü‰ìï Ç+‘·es¡≈£î nedüs¡+ @$T≥ì Á|ü»\T Á|ü•ïdüTÔHêïs¡T. bìï j·T÷ìe]‡{°\‘√ nqT dü+<Ûëq+ #˚XÊs√ ªÇÁk˛µπø ‘Ó*j·÷*.

n<ÛäT“¤‘· $»j·T+

ªHêkÕµ rdæq n+>±s¡ø£ Á>∑Vü≤ ñ|ü]‘·\+

ì<ÛäT\ πø{≤sTT+|ü⁄\T ô|s¡>±*

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

j·÷>∑+{Ï

q+~ $Á>∑Vü≤+ ô|s¡T>∑T‘·Tqï<ä≥! ì»y˚THê? Á|ü<äøÏåD eT+&É|ü+ Çs¡Tø£sTT+<ë? q+~#·T≥÷º ‹s¡>∑&ÜìøÏ uÛÑ≈£îÔ\T Çã“+~|ü&ÉT‘·THêïsê? ø=ìï <äXÊu≤›\ øÏ+<ä{Ï‘√ b˛*ùdÔ q+~ $Á>∑Vü≤+ ô|<ä›<äsTT+<äì ô|<ä›\T #ÓãT‘·THêïs¡T. ªªj·÷>∑+{Ï ãdüej·T´ n+‘·ø£+‘·≈£î ô|]π>qT, ø£*j·TT >±+‘êq s¡+πøùdqTµµ nì l b˛‘·T\÷] Ms¡Áã ùV≤à+Á<äkÕ«eTT\yês¡T ‘·eT ø±\C≤„q+˝À sêXÊs¡T. XË’eπøåÁ‘·+>± U≤´‹>±+∫q j·÷>∑+{Ï˝À mH√ï $X‚cÕ\THêïsTT. ñe÷eTùV≤X¯«sê\j·T+ ø£&ÉT s¡eTD°j·T+>± e⁄+~. Ä\j·T ø√H˚s¡T n‘·´+‘· ìs¡à\+>± e⁄+~. y˚\ dü+e‘·‡sê\ Hê&ÉT @s¡Œ&çq j·÷>∑+{Ï >∑TVü≤\T Á|üø£è‹ Áù|$T≈£î\≈£î eT<ÛäTsêqTuÛÑ÷‹ì ø£*–düTÔHêïsTT. j·÷>∑+{Ï |üs¡´≥qô|’ ≥÷]»+q÷´dt Á|ü‘˚´ø£ ø£<∏äq+. 12

j·÷>∑+{Ï Á>±eT+ ø£s¡÷ï\T õ˝≤¢ ãq>±|ü*¢øÏ 17 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À e⁄+~. mÁs¡eT\ø=+&É\ ˝Àj·T˝À yÓ\dæq l ñe÷eTùV≤X¯«s¡T\ >∑T&ç uÛÑ≈£îÔ\qT n\]düTÔqï~. •yê\j·T+ nq>±H˚ >∑s¡“¤>∑T&ç˝À •e*+>∑+ kÕøå±‘·ÿ]düTÔ+~. ø±˙ j·÷>∑+{Ï XË’eπøåÁ‘·+ ˝À kÕøå±‘·TÔ bÕs¡«r|üs¡y˚T X¯«s¡T\ $Á>∑Vü≤+ |üP»\+<äTø=+≥Tqï~. ñe÷eTùV≤X¯«s¡T\qT ˇπø sê‹˝À eT*#ês¡T. n>∑düÔ´ eTVü‰eTTì ‘·|üdüT‡ |òü*‘·+>± dürdüy˚T‘·+>± |üs¡y˚TX¯«s¡T&ÉT j·÷>∑+{Ï˝À Ä$s¡“¤$+#ê&Éqï~ bÂsêDÏø£ >±<∏ä. ñe÷eTùV≤X¯«s¡T\ düìï~Û $XÊ\ ÁbÕ+>∑D+˝À e⁄+~. sê»>√|ü⁄s¡+ #√ﬁ¯sêE\ ìsêàD Ø‹˝À kÕ–+<äì #Ó|üŒe#·TÃ. n‘·´+‘· ÁbÕNqyÓTÆq Ä\j·T ìsêàD≤ìøÏ dü+ã+~Û+∫ dü¬s’q Ä<Ûësê\T ˝Òe⁄. $»j·Tq>∑s¡sêE\T Vü≤]Vü≤s¡sêj·T\T, ãTø£ÿsêj·T\T Vü‰j·T+˝À |ü⁄qsY ìsêàD ø±s¡´Áø£e÷\T »]–q≥Tº ‘Ó\TdüTÔqï~. |ü⁄wüÿ]DÏ : j·÷>∑+{Ï Ä\j·T+ ˝Àì n<äT“¤‘ê˝À¢ |ü⁄wüÿ]DÏ ˇø£{Ï. |ü⁄wüÿ]DÏøÏ m+‘√ ÁbÕX¯düÔ´+ e⁄+~. n>∑düÔ´ eTVü‰eTTì |ü⁄wüÿ]DÏ˝À kÕïq+#˚dæ ‘·|üe÷ #·]+#˚ qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

yês¡≥. |ü⁄wüÿ]DÏ ˝Àì ˙s¡T m+‘√ ìs¡à\+>± e⁄+≥T+~. |ü⁄wüÿ]DÏ˝À >∑\ q+~ H√{Ï˝À qT+∫ ìs¡+‘·s¡+ »\<Ûës¡ edüTÔ+≥T+ ~. |ü⁄wüÿ]DÏ˝ÀøÏ Á|üy˚•+#˚ ˙s¡T mø£ÿ&çqT+∫ edüTÔ+<äqï~ s¡Vü≤dü´y˚T. düMT|ü ø=+&Éø√q \qT+∫ |ü⁄wüÿ]DÏøÏ »\<Ûës¡ e÷s¡Z+ e⁄+&ç e⁄+&Ée#·TÃ. |ü⁄wüÿ]DÏ #·T≥÷º eT+&ÉbÕ\T HêïsTT. eT<Ûä´˝À ˇø£ eT+&É|ü+

ø±ØÔø£+ e⁄+~. ‘Ób˛Œ‘·‡yê\ düeTj·T+˝À kÕ«$T neTàyês¡¢ $Á>∑Vü‰\qT nø£ÿ&É e⁄+#·T‘ês¡T. eTVü‰•esêÁ‹ dü+<äs¡“¤+>± Á|ü‘˚´ø£ ñ‘·‡yê\T |òüTq+>± »s¡T>∑T‘êsTT. y˚˝≤~eT+~ uÛÑ≈£îÔ\T bÕ˝§Z+{≤s¡T. q+~ : •e⁄ì yêVü≤qyÓTÆq q+~ $Á>∑Vü≤+ •yê\ j·÷˝À¢ e⁄+&É&É+ |ü]bÕ{Ï. ≈£Ls√Ãqï $<Ûä+>± eT*Ãq q+~ $Á>∑Vü≤+ >∑+;Ûs¡+>± ˇø£ eT+&É|ü+˝À e⁄+~. q+~ ô|s¡T>∑T‘·Tqï<äì ø=+<ä] uÛÑ≈£îÔ\ qeTàø£+. $Á>∑Vü‰\T ô|s¡>∑&Üìï XÊÁdüÔy˚‘·Ô\T n+^ø£]+#·s¡T. ø±˙ ø=ìï ø±s¡D≤\ e\¢ j·÷>∑+{Ï ãdüej·T´ ô|s¡T>∑T‘·THêï&Éì qeTàe\dæ edüTÔqï~. q+~$Á>∑Vü≤+ #·T≥÷º Á|ü<äøÏåD #˚ùd uÛÑ≈£îÔ\T >∑‘·+˝À m˝≤+{Ï Çã“+~ |ü&˚yês¡T ø±<ä≥. ø±˙ H˚&ÉT Á|ü<äøÏåD #˚j·T&ÜìøÏ uÛÑ≈£îÔ\T Çã“+<äT\T |ü&ÉT‘·THêïs¡T. ªªj·÷>∑+{Ï ãdüej·T´ n+‘·ø£+‘·≈£î ô|]π>qT ø£*j·TT>±+‘êq s¡+πøùdqTµµ nì l Ms¡ÁãVü≤à+>±s¡T ‘·eT ø±\C≤„q+˝À ù|s=ÿHêïs¡T. j·÷>∑+{Ï ãdüej·T´ s¡+¬ø uÛÑ÷ø£+bÕ\≈£î dü÷#·q>± $X‚¢wæ+#·e#·TÃ. uÛÑ$wü´‘·TÔ˝À dü+uÛÑ$+ #˚ düTHêMT\T, uÛÑ÷ø£+bÕ\T, ñ‘êŒ‘ê\T, Á|üø£è‹ $|ü‘·TÔ\>∑T]+∫ mìï+{ÏH√ ÁãVü≤à+>±s¡T ‘·eT ø±\C≤„q+˝À $e]+#ês¡T. >∑TVü≤\T : j·÷>∑+{Ï l ñe÷eTùV≤X¯«s¡T\ >∑T&ç |üø£ÿH˚ >∑\ mÁs¡eT\ø=+&É˝À¢ n<äT“¤‘· >∑TVü≤\THêïsTT. n>∑düÔéTTì ‘·|üdüT‡#˚dæq >∑TVü≤˝À <˚M$Á>∑Vü≤+ e⁄+~. |üø£ÿH˚ l y˚+ø£fÒX¯«s¡ >∑TVü≤e⁄+~. Ä >∑TVü≤˝À l y˚+ø£fÒX¯«s¡kÕ«$T $Á>∑Vü≤+ e⁄+~. l Ms¡ÁãùV≤à+Á<äkÕ«$T ø±\C≤„Hêìï sêdæq >∑TVü≤ ≈£L&Ü nø£ÿ&˚ e⁄+~. ãq>±q|ü*¢˝Àì >∑]$T¬s&ç¶ n#·ÃeTà Ç+{À¢ |üX¯óe⁄\ø±|ü]>± |üì#˚düTÔ+&çq l ÁãVü≤à+>±s¡T j·÷>∑+{Ï e∫Ã >∑TVü≤˝À e⁄+≥÷ ø±\C≤„Hêìï sêXÊs¡T. >∑TVü≤\ e<ä›qT+∫ #·÷ùdÔ j·÷>∑+{Ï Ä\j·T düeTT<ëj·T düT+<äs¡ <äèX¯´+ düTeTH√Vü≤s¡+>± ø£ì|ædüTÔ+~. ù|s¡T: j·÷>∑+{ÏøÏ #Ó+~q •euÛÑ≈£îÔ&ÉT ∫f…º|üŒ≈£î •e⁄&ÉT kÕøå±‘·ÿ]+#ê&ÉT. |üs¡y˚TX¯«s¡T&ÉT ∫f…º|üŒ≈£î |ü⁄*s¡÷|ü+˝À <äs¡Ùq$T#êÃ&É≥. ªªH˚>∑+{Ï •e⁄ì H˚>∑+{Ïµµ nì ∫f…º|üŒ ns¡Tdü÷Ô |ü⁄*ì nqTdü]+#ê&ÉT. |ü⁄* ˇø£ >∑TVü≤˝ÀøÏ <ä÷]+~. |ü⁄*ì yÓ<äT≈£î‘·÷ •euÛÑ≈£îÔ&ÉT >∑TVü≤˝ÀøÏ yÓ[fl n<äèX¯ýÓTÆ q≥Tº yê&ÉTø£ ø£<∏äq+. n+<äTe\¢ Ä ÁbÕ+‘êìï H˚>∑+{Ï>± |æ*#ês¡T. ø±\Áø£eT+˝À H˚>∑+{Ï j·÷>∑+{Ï>± e÷]+~. @+ #·÷&Ü*: j·÷>∑+{Ï õ˝≤¢ πø+Á<äyÓTÆq ø£s¡÷ï\T≈£î 100 øÏMT <ä÷s¡+˝À e⁄+~. mHéôV≤#Y-7˝Àì bÕ´|æ* qT+∫ j·÷>∑+{Ï yÓfi¯fle#·TÃ. j·÷>∑+{Ï qT+∫ ø=*$T>∑T+&É¢ eT+&É\+˝Àì u…\÷+>∑TVü≤\qT dü+<ä]Ù+#·e#·TÃ. q+<ë´\ düMT|ü+˝Àì eTVü‰q+~ì #·÷&Ée#·TÃ. nø£ÿ&çqT+∫ lXË’\+ yÓ[fl l ÁuÛÑeTsê+ã eT*¢ø±s¡T®qkÕ«$T <˚ekÕúHêìï dü+<ä]Ù+#·e#·TÃ. Á|üU≤´‘· yÓ’wüí+ πøåÁ‘·+- l qs¡dæ+Vü≤kÕ«$T yÓ\dæq nVü≤À_\+qT #·÷&Ée#·TÃ. j·÷>∑+{Ï, nVü≤À_\+, u…\÷+ >∑TVü≤\T, eTVü‰q+~, lXË’\+ n˙ï ˇø£<ëì ø=ø£{Ï <ä>∑Zs¡>± e⁄+{≤sTT. lXË’\+ e÷Á‘·y˚T <ä÷s¡+>± e⁄+≥T+~. Äj·÷ Á|ü<˚XÊ\≈£î yÓfi‚fl eTT+<äT |üsê´≥ø£XÊK düe÷#ês¡ πø+Á<ë\qT dü+Á|ü~+#·&É+ eT+∫~.

|ü+#·*+>±\ ø√q XË’eπøåÁ‘ê˝À¢ ˇø£{Ï>± Á|üdæ~∆ >±+∫q bÕs¡ï|ü*¢ ø√q eT˝Ò¢X¯«s¡ <˚yê\j·T+ |üsê´≥ ≈£î\≈£î ø£qT $+<äT #˚k˛Ô+~. Çø£ÿ&ç kÕ«$T ø√]q ø√¬sÿ\T rs¡TkÕÔ&Éì ø=+<ä] uÛÑ≈£îÔ\ qeTàø£+. nq+‘·|ü⁄s¡+, ø£&É|ü õ˝≤¢\ dü]Vü≤<äT› ÁbÕ+‘ê\ eT<Ûä´ bÕs¡ï |ü*¢˝À yÓ\dæq ø√qeT˝Ò¢X¯«s¡Tì Ä\j·T+ e⁄+~. <Ûäs¡àes¡+ qT+∫ |ü⁄*yÓ+<äT\ yÓﬁ‚ﬂ e÷s¡Z+˝À e⁄+~. á Ä\j·÷ìøÏ m+‘√ #·]Á‘· e⁄+~. Ä\j·÷ìï »qy˚T»j·T #·Áø£e]Ô ì]à+#ê&Éì, |ü⁄sêD≤\T #ÓãT‘·THêïsTT. Ä\j·T+ ◊<äT •e*+>±\‘√ XÀ_Û\T¢‘·÷ e⁄+~. á πøåÁ‘êìøÏ m+‘√ ÁbÕ<Ûëq´+ e⁄+~. Á|ü‹ j˚T{≤ ø±ØÔø£e÷dü+˝À Hê\T>∑Ts√E\ bÕ≥T |òüTq+>± ñ‘·‡yê\T »s¡T>∑T‘êsTT. ñ‘·‡yê\≈£î nq+‘·|ü⁄s¡+, ø£&É|ü õ˝≤¢\≈£î #Ó+~q y˚˝≤~eT+~ ekÕÔs¡T. ñ‘·‡yê\T ø±ØÔø£e÷dü+ ¬s+&√ X¯óÁø£yês¡+‘√ yÓTT<ä˝…’ eT÷&Ée k˛eTyês¡+‘√ eTT>∑TkÕÔsTT. Äs√Eq y˚˝≤~eT+~ uÛÑ≈£îÔ\‘√ Ä\j·T ÁbÕ+>∑D+ øÏ≥øÏ≥˝≤&ÉT‘·T+~. á ñ‘·‡yê\ dü+<äs¡“¤+>± kÕ«$Tyê]øÏ ì‘·´bÕ˝≤_Ûùwø£+‘√ bÕ≥T nc˛º‘·Ôs¡ |üP»\T, Á|ü‘˚´ø£ Äsê<Ûäq\T #˚kÕÔs¡T. á πøåÁ‘·+˝À •e⁄ìøÏ Á|ü‹s¡÷|ü+>± ‘·‘·TŒs¡Twü, yêj·TTe´, nyÓ÷|òüT, eTè‘·T´+»j·T, n–ïCÀ´‘·‡ï, |ü+#·*+>±\T ñHêïsTT. á Ä\j·T+ |üø£ÿH˚ m‘·ÔsTTq eTVü‰s¡TÁ<äø√H˚s¡T e⁄+~. Ç+<äT˝À q+~ $Á>∑Vü≤+ H√{ÏqT+∫ <Ûës¡>± ˙s¡T Á|üeVæ≤k˛Ô+~. Bì˝À uÛÑ≈£îÔ\T kÕïqe÷#·]+∫ |ü+#· *+>±\qT <ä]ÙkÕÔs¡T. Ç˝≤ |üP»\T »]|æ‘˚ ø√]q ø√]ø£\T HÓs¡y˚s¡T‘êj·Tì uÛÑ≈£îÔ\ qeTàø£+. Ä\j·T+˝À qeÁ>∑Vü≤ $Á>∑Vü‰\T ≈£L&Ü e⁄HêïsTT. ˇπø#√≥ ◊<äT*+>±\T e⁄+&É&É+ ns¡T<Ó’q $wüj·T+.

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

H˚bÕ˝Ÿ <˚X¯+˝Àì eTdüÔ+>˘ õ˝≤¢˝À ñqï Væ≤e÷\j·T |üs¡«‘ê\˝À uÛ≤>∑yÓTÆq ‘=s¡+>¥ ˝≤ |üs¡«‘·bÕ<ä+ e<ä› ñqï |ü$Á‘· πøåÁ‘·+ eTTøÏÔHê<∏é. á Ä\j·T+ sêDÏ yÍyê Á>±e÷ìøÏ düMT|ü+˝À ñ+~. á Ä\j·T+ ˇø£|ü⁄Œ&ÉT yÓ’wüíe⁄\ ÄBÛq+˝À ñqï<äì ‘·s¡Tyê‘· uÖ<äT∆\ Äsê<Ûäq πøåÁ‘·+>± e÷]+<äì uÛ≤$düTÔHêïs¡T. á Ä\j·T+ 108 yÓ’wüíe ~e´πøåÁ‘ê\˝À ˇø£{Ï>± uÛ≤$+#·ã&ÉT‘·T+~. uÖ<äT∆\≈£î |üPs¡«+ á Á|ü<˚X¯+ kÕ*Á>±+ nì |æ\Teã&ÉT‘·÷ e∫Ã+~. leTHêïsêj·TDTìøÏ Á|ü‹s¡÷|üyÓTÆq kÕ\Á>±eT•\\T Çø£ÿ&É n‘·´~Ûø£+>± \_Û+#·&Éy˚T Ç+<äT≈£î ø±s¡D+. 51 X¯øÏÔ|”sƒê\˝À Ç~ ˇø£{Ï. uÖ<äT∆\T á Á|ü<˚XÊìï #·T$T+>¥ >±´kÕú nì |æ\TkÕÔs¡T. {Ïu…{Ÿ uÛ≤wü˝À #·T$T+>¥ >±´kÕú n+fÒ q÷s¡T »˝≤\T nì ns¡ú+. {Ïu…{Ïdt uÖ<äT∆\T eTTøÏÔHê<∏é ˝Òø£ #·T$T+>¥ >±´kÕúqT &ÛÜF˙ πøåÁ‘·+>± uÛ≤$düTÔHêïs¡T. &ÛÜøÏ˙ n+fÒ Äø±X¯ qè‘·´ <˚e‘·. uÖ<äT∆\ eÁ»j·÷q ãT~∆C≤ìøÏ #Ó+~q ‘ê+Á‹ø£ Á|ü<˚XÊ\˝À eTTøÏÔHê<∏é ˇø£{Ï. ne˝ÀπøX¯«s¡T&ÉT eTTøÏÔHê<∏äT&ÉT>± ne‘·]+#ê&Éì yês¡T uÛ≤$düTÔHêïs¡T.

eTTøÏÔHê<∏é Á|ü<ÛëHê\j·T+ 108 ~e´πøåÁ‘ê\˝À ˇø£{Ï. n˝≤π> 8 dü«j·T+uÛÑ÷ yÓ’wüíe πøåÁ‘ê\˝À ≈£L&Ü Ç~ ˇø£{Ï. $T–*q @&ÉT πøåÁ‘ê\T es¡Tdü>± ls¡+>∑+, lyÓ’≈£î+sƒ¡+, ‹s¡TeT\, HÓ’$TXÊs¡D´+, ‘√‘êÁ~, |ü⁄wüÿsY eT]j·TT ãÁBHê<∏é. Ä\j·T+ #ê˝≤ ∫qï~. $wüßíuÛÑ>∑yêqT&ç Ä\j·÷\˝À Ç~ #ê˝≤ |ü⁄sê‘·qyÓTÆq~. kÕ<Ûës¡D eTìwæ m‘·TÔq ñ+&˚ eTVü‰$wüßíe⁄ eT÷\eT÷]Ô ã+>±s¡T‘√ eT\#·u&ç+~. Ä\j·T ÁbÕø±s¡+˝À ñqï 108 q+~ eTTU≤\ qT+&ç o‘·\»\+ Á|üeVæ≤dü÷Ô ñ+≥T+~. á |ü$Á‘· »˝≤\T Ä\j·T ÁbÕ+>∑D+˝À ñqï |ü⁄wüÿ]DÏ qT+&ç 108 ô|’|ü⁄\<ë«sê q+~ eTTU≤\˝À Á|üeVæ≤+|üCÒ düTÔHêïs¡T. 108 ~e´<˚XÊ\ |ü⁄wüÿ]DÏ »˝≤\ ≈£î Á|ürø£ |ü⁄wüÿ]DÏ. uÛÑøÏÔ\T á |ü$Á‘· C˝≤\˝À n+‘·{Ï #·*˝À ≈£L&Ü |ü$Á‘·

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

kÕïHê\T #˚düTÔ+{≤s¡T. uÖ<äT∆\ Äsê<Ûäq≈£î ∫Vü≤ï+>± Ä\j·T+˝À ˇø£ uÖ<ä∆düHê´dæ ìedædüTÔHêï&ÉT. X¯øÏÔ|”sƒ¡+ uÛ≤s¡rj·T dü+düÿè‹˝À Væ≤+<ä÷ |ü⁄sêD≤\˝À <äø£åj·T»+ eT]j·TT dür<˚$ <äVü≤q+ >∑T]+∫ $kÕÔs¡+>± Á|ükÕÔ$+#·ã &ç+~. dür<˚$ <˚Vü≤‘ê´>∑+ |ü\T X¯øÏÔ |”sƒê\ kÕú|üq≈£î <ë]rdæ+~. X¯øÏÔ Äsê<Ûäq≈£î á X¯øÏÔ|”sƒê\T ‘·–q+‘· ã\+ #˚≈£Ls¡TdüTÔHêï sTT. |ü⁄sêD≤\˝À <äø£åj·T»„+ $es¡D ø£ì|ædüTÔ+~. XË’e+˝À Ç~ n‹ eTTK´yÓTÆq dü+|òüT≥q. dür<˚$ <˚Vü≤‘ê´>∑+ |òü*‘·+>± bÕs¡«r »qq+ dü+uÛÑ$+∫+~. •e⁄&ÉT >∑èVü≤düTú>± e÷s¡&É+ >∑D|ü‹ eT]j·TT düTÁãVü≤àD´+\T Ä$s¡“¤$+#·&ÜìøÏ <ë]rdæ+~. X¯øÏÔ Äsê<Ûäq≈£î X¯øÏÔ|”sƒê\T eT÷\kÕúHê\T. X¯øÏÔ |”sƒê\T eTVü‰•e⁄&ÉT

sêuÀj˚T dü+∫ø£˝À $X‚cÕ\T >∑+&çø√≥ •˝≤ ‘√s¡D≤\T dür<˚$ <˚Vü‰ìï uÛÑTC≤qy˚düT≈£îì <äT'œdü÷Ô Äs¡és¡Ô+˝À dü+#·]+#·kÕ>±&ÉT. Ä düeTj·T+˝À Ç+Á<ë~ <˚e‘·\T ÁãVü≤à <˚e⁄ì‘√ ø£*dæ á ~Á>±“¤+‹ qT+&ç eTVü‰•e⁄ì yÓ\T|ü*øÏ rdüT≈£îs¡eTàì $wüßíe⁄ì y˚&ÉTø=Hêïs¡T. eTVü‰•e⁄ì Ä ~Á>±“¤+‹ qT+&ç yÓ\T|ü*øÏ rdüT≈£îsêe&ÜìøÏ dür<˚$ <˚Vü‰ìï eTVü‰$wüßíe⁄ ‘·q düT<äs¡Ùq #·Áø£+‘√ eTTø£ÿ\T #˚XÊ&ÉT. dür<˚$ <˚Vü≤+ |ü&çq Á|ü<˚XÊ\ìï 51 X¯øÏÔ |”sƒê\T nj·÷´sTT. {Ïu…{Ÿ ãT~∆»+ kÕú|ü≈£î&Ó’q |ü<äàdü+uÛÑe (>∑Ts¡T]+b˛#Y) {Ïu…{Ÿ yÓfi‚fl düeTj·T+˝À á Á|ü<˚XÊìøÏ #˚s¡Tø=ì <Ûë´q+ #˚XÊ&Éì ãT<ä∆ dü+Á|ü<ëj·T≈£î\T uÛ≤$düTÔHêïs¡T. á Ä\j·÷ìï Væ≤+<ä÷|ü⁄sêD≤\T ≈£L&Ü |ü\Te÷s¡T¢ Á|ükÕÔ$+ #êsTT. $wüßí|ü⁄sêD+˝À >∑+&Éø° qB eTVü‰‘·´+˝À eTTøÏÔHê<∏é >∑T]+∫ XÊ¢|òæT+ #·ã&ç+~. eTTøÏÔHê<∏é qT+&ç Á|üeVæ≤düTÔqï ø±*>∑+&ÉøÏ •˝≤eT÷]Ô ˝Òø£ kÕ*Á>±eT•\\≈£î Ä\yê\+. Á|ü|ü+#·+˝À mø£ÿ&É yÓ’wüíyê\j·÷\T ì]à+#ê\Hêï á kÕ*Á>±eT•\\T n‘·édüs¡+. ~e´πøåÁ‘·+ uÛÑ÷$T MT<ä |ü+#·uÛÑ÷‘ê\T ñ|üdæú‘·yÓTÆ ñqï m¬ø’ø£ Á|ü<˚X¯+ Ç~ ˇø£ÿfÒ. uÖ<ä∆ eT]j·TT Væ≤+<ä÷ dü+Á|ü<ëj·T≈£î\T n–ï, »\+, Äø±X¯+, uÛÑ÷$T eT]j·TT yêj·TTe⁄ nH˚ |ü+#·uÛÑ÷‘ê\qT $X¯«dækÕÔs¡T. á |ü+#·uÛÑ÷‘ê\T ˇπø Á|ü<˚X¯+˝À $$<Ûäs¡÷bÕ\˝À <äs¡Ùq+ ÇdüTÔ+{≤sTT. eTTøÏÔHê<∏é düMT|ü+˝ÀH˚ C≤«˝≤<˚$ Ä\j·T+ ñ+~. q~rs¡+ n+‘ê kÕ*Á>±eT•\\≈£î Ä\yê\yÓTÆ ñ+~. Äfi≤«s¡T\T eTTøÏÔHê<∏é Ä\j·Tìï 108 ~e´πøåÁ‘ê\˝À ˇø£≥ì XÊ¢|òæT+#ês¡T. Væ≤+<äTe⁄\T eTTøÏÔHê<∏é Ä\j·T+ dü+<äs¡Ùq eTVü‰$wüßí ‘êj·÷s¡T neTà\ <äs¡Ùq+ eTVü‰uÛ≤>∑´+>± uÛ≤$kÕÔs¡T. ‹s¡TeT+¬>’ Äfi≤«sY eTTøÏÔHê<∏éqT dü+<ä]Ù+#·q|üŒ{Ïø° leT÷]Ô düMT|üÁ|ü<˚XÊ\ >∑T]+∫ ‘·q bÕ≥\<ë«sê e]í+#ê&ÉT. 2009˝À »]–q eTVü‰j·Tv+ dü+<äs¡“¤+˝À ‘·$Tfi¯Hê&ÉT˝Àì eTTKýÓTÆq yÓ’wüíeπøåÁ‘ê\˝À ˇø£f…Æq l$*¢|ü⁄‘·÷Ôs¡T |üPC≤], l eTqyêfi¯ eTTì>∑fiŸ eTsƒ¡+, lll X¯sƒ¡>√|ü sêe÷qT» Jj·TsY\T Ä+&ÜfiŸ (>√<ë<˚$), lsêe÷qT» eT]j·TT eTqyêfi¯ eTTì>∑fiŸ $Á>∑Vü‰\qT eTTøÏÔHê<∏é πøåÁ‘·+˝À Á|ü‹wæ˜+#ês¡T. eTTøÏÔHê<∏é <˚yê\j·T+ düMT|ü+˝À uÛÑ»s¡jÓ÷– Ä\j·T+, >∑TùV≤´X¯«] eT+~s¡+, |üX¯ó|ü‹Hê<∏é Ä\j·T+, #·+>∑T Hêsêj·TDY >∑T&ç, C≤qøÏ eT+~sY, ãT~Ûïø±+‘· Ä\j·T+ ‘·~‘·s¡ >∑Tfi¯óflHêïsTT. - sê»eT+Á&ç ≈£îe÷sY X¯s¡à, U≤≥à+&ÉT qT+∫. qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

n+<ë\ n»+‘ê

˝ÒbÕøÏå es¡í ∫Á‘ê\T

;#Y ≥÷]»+ 15

»s¡à˙ j·÷Á‘·

ÄVü‰..! Ä ø=+&É¬s’\T Á|üj·÷D+ n

»s¡à˙ <˚X¯ dü+<äs¡Ùq≈£î yÓfi‚fl |üsê´≥≈£î\T K∫Ã‘·+>± #·÷&Ée\dæq eT+#·Tø=+&É E>˘dæŒ{Ÿ®. Ä˝Ÿ|t‡ |üs¡«‘ê˝À¢ eT+#·Tø=+&É˝Ò ø±<äT, eT+#·T‘√ ì+&çq >∑TVü≤\T ≈£L&Ü e⁄HêïsTT. »s¡à˙ sê»<Ûë˙ q>∑s¡+ u…]¢Hé nsTTHê, m≈£îÿeeT+~ |üsê´≥≈£î\T ‘=\T‘· ø±\Tô|fÒº~ ÅbòÕ+ø˘|òüsYº˝ÀH˚. Å|ü|ü+#·+˝À n‘·´+‘· s¡B›>± e⁄+&˚ $e÷HêÅX¯j·÷˝À¢ ÅbòÕ+ø˘|òüsYº ˇø£{Ï. ÅbòÕ+ø˘|òüsYº qT+∫ eT÷´ì#Y yÓfi≤fl*. eT÷´ì #Y≈£î Ç+≥sY ø±+{ÏHÓ+ ≥˝Ÿ mø˘‡Åô|dt (◊.dæ.Ç.) ¬s’\T˝À yÓfi≤fl*. m+<äTø£+fÒ ÅbòÕ+ø˘|üsYº -eT÷´ì#Y eT<Ûä´ <ä÷s¡+ 780 øÏ.MT. Å|üj·÷D≤ìï 3 >∑+≥\ ˝À|ü⁄ eTT–+#·e#·TÃ. ◊.dæ.Ç. ¬s’\T >∑+≥≈£î 290 øÏ.MT. y˚>∑+‘√ yÓfi¯ófl‘·T+~. eT÷´ì#Y Vü‰|tÔ u≤HéVü‰|òt (»s¡à˙ uÛ≤wü˝À Å|ü<Ûëq ¬s’˝Ò«ùdºwüHéqT Vü‰|tÔ u≤HéVü‰|òt n+{≤s¡T) qT+∫ >±]àdtÃ |ü≥ºD+ #˚sê*. >±]àdtº ùdºwüHé qT+∫ ø=ìï n&ÉT>∑T\ <ä÷s¡+ düuŸy˚˝À q&çùdÔ E>˘dæŒ{Ÿ® ¬s’˝Ò«ùdºwüHé ø£ì|æ düTÔ+~. E>˘dæŒ{Ÿ® ø=+&É≈£î yÓfi¯fl&É+ #ê˝≤ düT\uÛÑ+. ˇø£|ü⁄Œ&ÉT kÕVü≤düe+‘·T˝πø |ü]$T‘·yÓTÆq E>˘dæŒ{Ÿ® Åf…øÏÿ+>˘ H˚&ÉT kÕe÷qT´\T ôd’‘·+ düT\Te⁄>± ø=+&É #˚s¡Tø√e#·TÃ. ø=+‘·<ä÷s¡+ ø±s¡T˝ÀqT Å|üj·÷DÏ+#· e#·TÃ. r>∑e÷s¡Z+- s√|ty˚˝Àq÷ b˛e#·TÃ. E>˘dæŒ{Ÿ® dü+<äs¡Ù≈£î\≈£î dü¬s’q ùde\+~+#·&É+ ø√dü+ &ÜsTTwtu≤Hé (»s¡àHé ¬s’˝Ò«) yês¡T E>˘dæŒ{Ÿ® ¬s’˝Ò« dü«‘·+Å‘· eédüúqT HÓ\ø=˝≤Œs¡T. >∑+≥ø√ ¬s’\T ãj·T\T<˚s¡T‘·T+~. ø=+&Éô|’ qT+∫ ≈£L&Ü >∑+≥ø√ ¬s’\T øÏ+<ä≈£î ~>∑T‘·T+~. <ëìì ø±>˘¬s’\T n+{≤s¡T. 17 øÏ.MT.\T ¬s’\T ø=+&Óø±ÿ*. ø=+&É mø£ÿ&É+ 16

eT÷´ì#Y qT+∫ yÓTÆHêkÕ«$T

ø√dü+ e÷eT÷\T ¬s’\T ìsêàD+˝À ø=ìï e÷s¡TŒ\T #˚XÊs¡T. m+<äTø£+fÒ 9y˚\ 800 n&ÉT>∑T\ m‘·ÔsTTq ø=+&ÉqT ¬s’\T mø£ÿ&É+ ~>∑&É+ e÷≥\T ø±<äT >∑<ë! >±]àdtÃ˝Àì E>˘dæŒ{Ÿ® ¬s’˝Ò«ùdºwüHé˝À ¬s’\T ãj·T\T<˚]q|üŒ{ÏqT+∫ E>˘dæŒ{Ÿ® bÕ¢{Ÿ (ø=+&Éô|’uÛ≤>∑+) #˚πs˝À>± <ë]eT<Ûä´˝À mH√ï düT+<äs¡<äèXÊ´\T ø£ì|ækÕÔsTT. ‘=\T‘· e÷eT÷\T>± ÅbÕs¡+uÛÑeTj˚T´ ¬s’\TÅ|üj·÷D+ eT\T|ü⁄\T ‹s¡T>∑T‘·÷ kÕ>∑T‘·T+~. <ë]˝À E>˘dæŒ{Ÿ® »\bÕ‘·+ |üsê´≥≈£î\qT m+‘·>±H√ Äø£≥Tºø=+≥T+~. düTe÷s¡T 40 ì$TcÕ\T Å|üj·÷DÏùdÔ ◊;‡ düs¡düT‡ ø£ì|ædüTÔ+~. ◊;‡ ¬s’˝Ò«ùdºwüHé˝À ¬s’\T ø=ìï ì$TcÕ\T Ä>∑T‘·T+~. |üsê´≥≈£î\T ◊;‡˝À ~– ‘·sê«‘· ø=+&É ô|’uÛ≤>±ìøÏ eTs√ ¬s’\T˝À ≈£L&Ü yÓfi¯fle#·TÃ. ◊;‡ qT+∫ s√|ty˚˝Àq÷ yÓfi¯fle#·TÃ. <ë<ë|ü⁄ 5y˚\ n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ˝À ◊;‡ düs¡düT‡ e⁄+~. nø£ÿ&ç düT+<äs¡ düs¡düT‡, n+<äyÓTÆq Å|üø£è‹ |üsê´≥≈£î\qT yÓTÆeTs¡|ædüTÔ+~. düs¡düT‡ #·T≥÷º e⁄qï #Ó≥T¢, $$<Ûä s¡+>∑T\ |üP\‘√ #·÷|üs¡T\≈£î ø£qT$+<äT#˚kÕÔsTT. ◊;‡ Å|üø£è‹ì #·÷dæ |üs¡e•+#·ì yês¡T+&És¡T. j·T÷s¡|t XË’*˝Àì ˇø£ bÕ´˝…dt ◊;‡øÏ Å|ü‘˚´ø£ Äø£s¡¸D>± e⁄+~. ◊;‡ qT+∫ eTs√ 35 ì$TcÕ\T yÓ[fl‘˚ 9y˚\ 800 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ>∑\ E>˘dæŒ{Ÿ® bÕ¢{ŸqT #˚s¡T‘ês¡T. |üs¡«‘· ô|’uÛ≤>±ìøÏ yÓfi‚fleTT+<äT 4 øÏ.MT. kıs¡+>∑+˝À ¬s’\T yÓfi¯ó‘·T+~. n<˚ »s¡à˙˝Àì m‘·ÔsTTq |üs¡«‘·+. nB eT+#·Tø=+&É. qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

eT÷´ì#Y ˇø£ eTVü‰q>∑s¡+. »s¡à˙˝ÀH˚ >±ø£ Á|ü|ü+#·+˝ÀH˚ n‘·´+‘· n+<äyÓTÆq q>∑s¡+. eT÷´ì#Y n‘ê´<ÛäTìø£ q>∑s¡+ ≈£L&Ü. q>∑s¡ Ä<ÛäT˙ø£s¡D, n+<ä+>± r]Ã~<ä›&É+˝À Á|ü|ü+#· q>∑sê\≈£î eT÷´ì#Y Ä<äs¡Ù+. yÓTÆHéq~ eT÷´ì#Y≈£î Á|ü‘˚´ø£ kı>∑düT\T ‘Ó∫Ã+~. eT÷´ì#Y˝À e⁄qï uÛÑ÷>∑s¡“¤ ¬s’˝Ò« eédüú Á|ü|ü+#· q>∑sê\≈£î ‘·\e÷ìø£+. eT÷´ì#Y, |ü]düsê˝À¢ #·÷&Ée\dæq Á|ü<˚XÊ\T mH√ï e⁄HêïsTT. düs¡düT‡\T, düT+<äs¡»˝≤X¯j·÷\T, »\bÕ‘ê\T, eT+#·Tø=+&É\THêïsTT. yê{Ï˝À n‘·´+‘· n+<äyÓTÆq~ E>˘dæŒ{Ÿ® ø=+&É. Ä˝Ÿ|t‡ |üs¡«‘ê˝À¢e⁄+~. »s¡à˙˝À n‘·´+‘· m‘·ÔsTTq Á|ü<˚X¯+. E>˘dæŒ{Ÿ® ø=+&É m‘·TÔ 9y˚\ 800 n&ÉT>∑T\T. E>˘dæŒ{Ÿ® ø=+&Éô|’uÛ≤>∑+ #˚s¡&É+... ˇø£ n<äT“¤‘· Á|üj·÷D+, eT<ÛäTsêqTuÛÑ÷‹. E>˘dæŒ{Ÿ® Á|üj·÷D+ >∑T]+∫ ª≥÷]»yéT q÷´dt µ Á|ü‘˚´ø£ ø£<∏äq+. •KsêÅ>±q ì\ã&ç #·T≥÷º #·÷ùdÔ... eTqdüT e⁄Ås¡÷‘·\÷ >∑T‘·T+~. n+<äyÓTÆq eTs√ Å|ü|ü+#·+ ø£ì|ædüTÔ+~. eTT+<˚... eT+#·T ø=+&É... #·* eDÏøÏdüTÔ+~ eT]. #·*ì ‘·≥Tºø√e&ÜìøÏ ø√≥T$T+<äø√≥T ¬s+&ÉT y˚düTø√yê*. E>˘dæŒ{Ÿ® ø=+&É »s¡à˙˝Àì ˇø£ eT÷\ e⁄+≥T+~. <ëìe\¢ ø=+&É n+#·Tq ì\ã&ç‘˚ »s¡à˙ #·T≥÷º e⁄qï ÄÅdæºj·÷, Ç≥©, dæ«≥®sê¢+&é <˚XÊ˝À¢ì ø=ìï |ü≥ºD≤\T ø£ì|ækÕÔsTT. »\bÕ‘ê\T ∫qï<Ûës¡\T>±, ô|<ä›düs¡düT‡\T ∫qï≈£î+≥\ e÷~]>± n>∑T|ækÕÔsTT. ~>∑TeqT+∫ e#˚Ã ¬s’\T, πøãT˝Ÿø±sY u§eTà˝≤¢ e⁄+{≤sTT. »s¡à˙˝À m‘·ÔsTT q E>˘dæŒ{Ÿ® •KsêÅ>∑+ #˚s¡Tø=qï |üsê´≥≈£î\T πø]+‘·\T ø=&É‘ês¡T. ÄVü‰, zVü≤À nì ns¡TkÕÔs¡T. ‘êeTTqï Å|ü|ü+#êìï eTs¡∫b˛sTT düT+<äs¡ ˝Àø£+˝À $Vü≤]kÕÔs¡T. E>˘dæŒ{Ÿ® n_Ûeè~∆ô|’ Å|ü<äs¡ÙqqT #·÷&Ée#·TÃ. E>˘dæŒ{Ÿ® ø=+&Éô|’ ˙fi¯ófl, ÄVü‰s¡+ u≤>± <=s¡T≈£î‘êsTT. ø=+&É mπøÿ≥|ü⁄&ÉT ¬s’\T˝À yÓ[fl, ~π>≥|ü⁄Œ&ÉT πøãT˝Ÿ ø±sY (s√|ty˚-r>∑e÷s¡Z+)˝À eùdÔ n+‘·T˝Òì Äq+<ä+ ø£\T>∑T‘·T+~. ø±>± E>˘dæŒ{Ÿ® |üs¡«‘· ÅbÕ+‘·+ 1800˝ÀH˚ Å|üU≤´‹>±+∫+~. n|üŒ{À¢ πøe\+ 3y˚\ n&ÉT>∑T\ m‘·TÔes¡≈£î e÷Å‘·y˚T ø±*u≤≥ e⁄+&˚~. •KsêÅ>±ìøÏ #˚sê\+fÒ #ê˝≤ Çã“+~ |ü&˚yês¡T. >±]àdtÃ Å>±eT bÕ\≈£î\T E>˘dæŒ{Ÿ® n_Ûeè~∆ >∑T]+∫ 1900˝À Ä˝À∫+#ês¡T. ‘=\T‘· ø=+‘·<ä÷s¡+ s√&ÉT¶y˚XÊs¡T. s√&ÉT¶ø£+fÒ

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

∫‘·÷Ôs¡T õ˝≤¢

ns¡ú–]˝À

Ä+»H˚j·TTì Ä\j·T+

¬s’\Te÷s¡Z+ eT+∫ s¡yêD≤>± uÛ≤$+∫ ÄÅdæºj·THé ¬s’˝Ò«yê] düVü≤ø±s¡+‘√ 1926˝À |ü⁄ì≈£î´\sY ¬s’˝Ò«˝…’HéqT yÓsTT´ n&ÉT>∑T\ m‘·TÔes¡≈£î ì]à+#ês¡T. E>˘dæŒ{Ÿ® ø=+&ÉqT 1926˝ÀH˚ ¬s’\T møÏÿ+~. |üP]Ô kÕúsTT˝À n+fÒ ø=+&Éô|’ uÛ≤>∑+ es¡≈£î 1931˝À ¬s’\T yÓ[fl+~. n|üŒ{À¢ ¬s’fi¯óflu§>∑TZ‘√ q&ç#˚$. ‘·sê«‘· $<äT´‘Y ¬s’fi¯óÙ Å|üy˚•+#êsTT. Å|üdüTÔ‘·+ q&ÉTdüTÔqï $<äT´‘Y ¬s’fi¯ófl Ä<ÛäTìø£+>±, n+<ä+>± e⁄HêïsTT. |üsê´≥ø£ ÅbÕ+‘ê\ n_Ûeè~∆˝À s¡yêD≤ eédüú ø°\ø£bÕÅ‘· b˛wækÕÔsTT. n+<äT≈£î bÕ\≈£î\T rdüTø=H˚ ìs¡íj·÷\T ñ|üjÓ÷>∑|ü&É‘êsTT. 1920˝À >±]àdtÃ Å>±e÷~Ûø±s¡T\T #˚dæq n_Ûeè~∆ Ä˝À#·q 1926˝À ø±s¡´s¡÷|ü+ <ë*Ã+~. Hê{Ï ∫qï Å>±eT+ >±]àdtÃ H˚&ÉT |ü≥ºD+>± e÷]+~. |üsê´≥≈£î\≈£î düø£\ dü<äTbÕj·÷\T düT\uÛÑ+ >± \_ÛdüTÔHêïsTT. j·T÷s¡|t <˚XÊ˝À¢ |üsê´≥ø£ s¡+>∑+ n_Ûeè~∆øÏ E>˘dæŒ{Ÿ® ø=+&É eT+∫ ñ<ëVü≤s¡D. ø±>±, eTq Å|üuÛÑT‘ê«\T, bÕ\ø£eT+&Éfi¯fl n\dü‘ê«ìøÏ, ìs¡¢øå±´ìøÏ ‹s¡TeT\ s¡yêD≤ n_Ûeè~∆ >=|üŒ ì<äs¡Ùq+. ‹s¡T|ü‹-‹s¡TeT\ eT<Ûä´ yÓTs¡T¬>’q s¡yêD≤ eédüú e⁄+&Ü\qï e⁄<˚›X¯+‘√ s√|ty˚, ¬s’˝Ò«˝…’Hé ìsêàD≤\ô|’ düπs«\T »]>±sTT. ∫es¡≈£î Ksê¬s’q f…+&És¡¢qT ≈£î+{ÏkÕ≈£î‘√ s¡<äT›#˚XÊs¡T. @&ÉTø=+&É\ bÕ<ä|”sƒ¡yÓTÆq ‹s¡T|ü‹qT+∫ ‹s¡TeT\≈£î ªs√|ty˚µ (Äø±X¯e÷s¡Z+˝À r>∑<ë«sê Å|üj·÷DÏ+#˚ ø±s¡T), ¬s’\T, $<äT´‘Y Å{≤© ãdt\T y˚j·÷\ì $$<Ûä Å|üuÛÑT‘ê«\T, ‹.‹.<˚ekÕúHê\ <Ûäs¡àø£s¡Ô\ eT+&Éfi¯ófl |ü\TkÕs¡T¢ ìs¡íj·÷\T rdüTø=HêïsTT. ‹s¡TeT\≈£î s√|ty˚ ì]à+#ê\ì 1937˝À ‹.‹.<˚. n|üŒ{Ï bÕ\≈£î\T ìs¡ísTT+#ês¡T. H˚{Ïes¡≈£î ‹s¡TeT\≈£î r>∑e÷s¡Z+ ˝Ò<ë ¬s’˝Ò«˝…’Hé ìsêàD+ ø±˝Ò<äT.

|üsê´≥ø£ nyês¡T¶

ns¡>=+&É Á>±eT+ ∫‘·÷Ôs¡T õ˝≤¢ ‘·eD+|ü*¢ eT+&É\+˝À e⁄+~. ø±DÏbÕø£+ qT+∫ |ü\T yêVü≤Hê\T yÓﬁ¯ó‘·T+{≤sTT. ns¡>=+&É Á>±e÷ìøÏ 2 øÏ.MT. <ä÷s¡+ ˝À ø=+&Éô|’ yÓ\dæq Á‘˚‘ê j·TT>∑+ Hê{Ï l Msê+» H˚j·TkÕ«$Tì <ä]Ù+∫, |üPõ+∫, eqeT÷*ø± Á|üuÛ≤e+#˚ ø=+&Éô|’ @s¡Œ&çq dü+Jesêj·T |ü⁄wüÿ] DÏ (ø√H˚s¡T) rs¡ú+ ùd$+∫q eTH√yê+#Û·\T HÓs¡y˚s¡T‘·T Hêïj·Tì

uÛÑø±Ô<äT\T Á|ü>±&ÛÉ+>± $X¯«dædüTÔHêïs¡T. n<˚ ns¡>=+&É $X‚wü+. n<˚ ns¡∆–] eTVü≤‘·à´+. ns¡>=+&É ns¡ú–] Wwü<Ûä–]>±, Äs√>∑´–]>± yê´~ÛÁ>∑düTÔ\#˚ Äsê~Û+#· ã&ÉT‘√+~. Á|ü‹s√E e÷Á‘·y˚T ø±ø£ bÂs¡í$Ts√E\˝À Á|ü‘˚´ø£ |üP»\T, uÛÑ»q\T, Vü≤]ø£<∏ä\T, dü+^‘· ø£#˚Ø\‘√ πøåÁ‘·+ uÛÑøÏÔ bÕs¡eX¯´+‘√ Vü≤À¬s‘·TÔ ‘·Tqï~. düú\|ü⁄sêD+ : Á‘˚‘êj·TT>∑+˝À sêeT sêeDT\ j·TT<ä∆+ »s¡T>∑T‘·Tqï|üŒ&ÉT \ø£åàDT&ÉT eT÷s¡Ã¤uÀj·÷&ÉT. \ø£åàDT&çì J$+|üCÒj·T&ÜìøÏ dü+Jeì nedüs¡yÓTÆ Ä+»H˚j·TkÕ«$T Äø±X¯+˝ÀøÏ \+|òæT+#ê &ÉT. dü+Jeì |üs¡«‘·+#˚sê&ÉT. n+‘· ô|<ä› |üs¡«‘·+ô|’ dü+Jeì eT÷*ø£qT ø£qT>=q˝Òø£ @ø£+>± Ä |üs¡«‘êH˚ï ô|ø£*+∫ ‘·q ns¡#˚‘·T\ô|’ rdüTø=ì edüTÔ+&É>± dü>∑+ø=+&É $]– H˚\MT<ä |ü&ç+~. Ä dü>∑+ø=+&É ns¡úø=+&É>± ns¡ø=+&É>±, ns¡>=+&É s¡÷bÕ+‘·s¡+ #Ó+<äT‘·÷ e∫Ã+<äì düú\|ü⁄sêD≤\T, m+<äs√ uÛ≤>∑e‘·T\ ø£<∏äq+. düTÁ|üdæ<ä∆ |ü⁄D´πøåÁ‘·+ ø±DÏbÕø£+≈£î 10 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À >∑\ ns¡>=+&É ns¡∆–] l Msê+ »H˚j·TkÕ«$T πøåÁ‘·+ #ê]Á‘·ø£ dü‘ê´\≈£î ÁbÕe÷DÏø£ eTVü‰‘êà´\≈£î HÓ\yÓ’q ~yê´sêeT+. ñ‘·Ôs¡ áXÊq´ <äèwæº kÕ]+∫q á Ä+»H˚j·TkÕ«$T πøåÁ‘·+ uÛ≤s¡‘· <˚X¯+˝ÀH˚ ns¡T<Ó’q~>± uÛÑø±Ô<äT\#˚ ø=ìj·÷&Éã&ÉT‘·Tqï~. dü+Jesêj·T |ü⁄wüÿ]DÏ e⁄+~. |üø£ÿH˚ nj·T´|üŒ Ä\j·T+ ≈£L&Ü e⁄+~. n j·T+.eT+EHê<∏é

ôV≤#Y._. eT<äHé >ö&É

<Ûäs¡àdüú\+ ø£sêí≥ø£ sêh+ <äøÏåD ø£qï&É õ˝≤¢˝À u…˝≤Ô+>∑&ç ‘ê\÷ø±˝À H˚Á‘êe‹ qBrs¡+˝À e⁄+~. <Ûäs¡àdüú\˝Àì •e*+>∑+ Á>±eT<˚e‘· nsTTq nqï|üŒ <Ó’e+ #˚‘· Á|ü‹wæ˜+#·ã&ç+<äì $X¯«dædüTÔHêïs¡T. ˇø£|ü⁄Œ&ÉT ôV≤>∑Z&˚ ≈£î≥T+ã düuÛÑT´&ÉT •e*+>∑ Á|ü‹wü˜ #˚j·÷\ì dü+ø£*Œ+∫q|ü⁄Œ&ÉT nqï|üŒ <Ó’e+ •e*+>∑+ rdüT≈£îekÕÔeì #Ó|æŒ nø£ÿ&ç qT+&ç n+‘·sêúq+ nj·÷´&ÉT. eTs¡THê{Ï ñ<äj·T+ ìÁ<ä˝Ò∫ #·÷ùd y˚ﬁ¯≈£î ôV≤>∑Z&˚ >∑èVü‰ìøÏ yÓ\T|ü\ •e*+>∑+ Á|ü‹wæ˜+#·ã&ç ñ+~. Ä ‘·s¡Tyê‘· nqï|üŒ <Ó’e+ me]øÏ ø£ì|æ+#·˝Ò<äT. Á|üdüTÔ‘·+ <Ûäs¡àdüú\ Á|ü»\T nqï|üŒ <Ó’yêìï Á>±eT<˚e‘· |ü+E]¢>± Äsê~ÛdüTÔHêïs¡T. <Ûäs¡àdüú\ ˇø£ uÛÑøÏÔ πø+Á<ä+ e÷Á‘·y˚T ø±<äT. Ç~ |ü]düs¡ ÁbÕ+‘ê\˝À $kÕÔs¡+>± <Ûäs¡àdü+kÕú|üq #˚j·T&ÜìøÏ ø£èwæ#˚düTÔqï~. Ç~ dü+|òüT+˝À <Ûäsêà#·s¡D |ü≥¢ $XÊ«kÕìï ô|+bı+~+#·&ÜìøÏ ø£èwæ#˚düTÔqï~ . 800 ø£qTø£ Á|ü»\T Ç‘·s¡T\≈£î düVü‰j·T+ #˚düTÔHêïs¡T. q\T>∑Ts¡T

dü+e‘·‡sê\≈£î eTT+ <äT <Ûäs¡àdüú\qT eT\¢s¡à&ç˝Àì ≈£î&ÉTe÷>± |æ*#˚ yês¡T. ‘·s¡Tyê‘· Ç~ u…˝≤Ô+>∑&ç˝À ˇø£ Á>±eT+>± e÷]+~. Çø£ÿ&É C…’Hé ôd’ìø±~Ûø±] _sêàHêï n‘·ì uÛ≤s¡´ nsTTq neTTà ã˝≤¢~∏‘√ ìedædü÷Ô e#êÃ&ÉT. yês¡T Á>±eTdüTÔ\ |ü≥¢ W<ës¡´+ eT]j·TT ùdyêuÛ≤e+ #·÷|ædü÷Ô e#êÃs¡T. |ü⁄sêDø£<∏äq+ ÄqTdü]+∫ <Ûäs¡à<˚e‘·\T <Ûäs¡às¡ø£åD, <Ûäs¡àkÕú|üq eT]j·TT <Ûäs¡àÁ|ü#ês¡+ ø=s¡≈£î ‘·–q yê]ì nH˚«wædü÷Ô á <ä+|ü‘·T\T ìedædüTÔqï >∑èVü‰ìøÏ e#êÃs¡T. Ä <ä+|ü‘·T\T yê]ì ÄVü‰«ì+∫ |üPõ+∫ >ös¡$+#ês¡T. yê] |üP»\≈£î Á|üdüqTï˝…’q <Ûäs¡à<˚e‘·\T Äs√EsêÁ‹ yê] ø£\˝À ø£ì|æ+∫ yê] >∑èVü‰ìï <Ûäs¡à<˚e‘·\T Ç∫Ãyês¡T yê]ø√dü+ y˚πs >∑èVü‰ìï ì]à+#·Tø=Hêïs¡T. n~ Ç|üŒ{Ïø° n˝≤π> bÕ{Ï+#·ã&ÉT‘·T+~. yês¡T yê] Äsê<Ûäq eT]j·TT Á|üC≤ùdeqT ø=kÕ–düTÔHêïs¡T. <Ûäs¡à<˚e‘·\T ôV≤>∑&˚ ≈£î≥T+u≤ìøÏ ‹]– |üsêZ&˚ ≈£î≥T+u≤ìøÏ ø£\˝À ø£ì|æ+∫ yê] >∑èVü‰ìï <Ûäs¡à<˚e‘·\≈£î düeT]Œ+∫ yê]J$‘ê\qT Ä <Ó’yê\ùde≈£î düeT]Œ+#ê\ì Ä<˚•+#ês¡T. Ä

<Ó’yê\≈£î $&ç$&ç>± Ä\j·÷\T ì]à+#·eTì Ä<˚•+#ês¡T. <Ûäs¡à<˚e‘·\T ôV≤>∑Z&˚ ≈£î≥T+u≤ìøÏ ø£\˝À ø£ì|æ+∫ <Ó’eyê≈£îÿ |ü\ø£&ÜìøÏ Ç<ä›s¡T ñqï‘·e´≈£îÔ\qT rdüT≈£îs¡eTàì n˝≤π> q\T>∑Ts¡T e´≈£îÔ\qT ôV≤>∑&˚≈£î düVü‰j·T≈£î\T>± ìj·T$T+#·eT ì Ä<˚•+#ês¡T. <Ó’eyê≈£îÿ |ü*πø yê]ì &Ó˝≤bÕ~‘·´ eT]j·TT eTqy=*‘ê´j·T n+{≤s¡T. Á|ü‘·T´|üø±s¡+>± |üsêZ&˚ ≈£î≥T+u≤ìøÏ s¡ø£åD, $kÕÔs¡yÓTÆq <Ûäs¡à+ eT]j·TT πøåÁ‘êìøÏ >∑T]Ô+|ü⁄ ÇkÕÔeTì e÷{Ï#êÃs¡T. |üsêZ&˚ Ä\j·÷\T ìsêàD≤ìøÏ Ä\j·T+ |üø£ÿq ˇø£ •e*+>±ìï Á|ü‹wæ˜+#·eTì |üPC≤s¡T\T |üsêZ&˚ ≈£î≥T+u≤ìï ø√sês¡T. <Ó’eyê≈£îÿ |ü*πø yês¡T nqï|üŒ kÕ«$Tì |ü+|æ •e*+>∑ Á|ü‹wü˜ »]|æ+#ês¡T. nqï|üŒ kÕ«$T eT+>∑fi¯Ss¡T düMT|ü+˝Àì ø£Á~ qT+&ç ‘Ó∫Ã Ç+{Ïì <Ûäs¡à<˚e‘·\≈£î Ç∫Ã yê] ø=s¡≈£î y˚πs eT+EHê<Û˚X¯«s¡Tì Á|ü‹wæ˜+#ê&ÉT. |òü*‘·+>± >∑èVü‰ìï ì]à+#·Tø=Hêïs¡T. •e*+>∑+ #·T≥÷º eT+EHê<ÛäTì Ä\j·TìsêàD+ <Ûäs¡à<˚e‘·\T ‹]– |üsêZ&˚ ≈£î≥T+u≤ìøÏ ø£\˝À »]–+~. ø£ì|æ+∫ <Ûäs¡à<˚e‘·\T ø£fi≤s¡VüQ, ø£fi≤s¡ÿsT÷, 16e X¯‘êã∆+˝À <˚esê» ôV≤>∑&˚ ñ&ç|æ˝Àì ≈£îe÷s¡ kÕ«$T eT]j·TT ø£Hê´≈£îe÷] nH˚ qe+ãsY - &çôd+ãsY 2012 v ≥÷]»+ q÷´dt 19

Ç#êÃs¡T. <Ûäs¡àdüú\≈£î e#˚Ã j·÷Á‹≈£î\≈£î Çø£ÿ&É ñqï ¬s+&ÉT |ü⁄sê‘·qedüTÔ dü+<äs¡ÙqXÊ\\qT ‘·|üŒø£ #·÷kÕÔs¡T. kÕ+düÿè‹ø£ yês¡dü‘·« edüTÔe⁄\qT eT]j·TT ø£ﬁ≤K+&Ü\T ñHêïsTT. á |ü⁄sê‘·qedüTÔ dü+<äs¡ÙqXÊ\ sêÁ‹ 9 >∑+≥\es¡≈£î ‘Ó]#˚ ñ+≥T+~. ¬s+&Ée~ ø±s¡¢ dü+<äs¡ÙqXÊ\. á Á|ü<äs¡ÙqXÊ\ ñ<äj·T+ 08.30 qT+&ç eT<ë´Vü≤ï+ ˇ+{Ï >∑+≥ es¡≈£î eT]j·TT eT<ë´Vü≤ï+ 2 >∑+≥\ qT+&ç sêÁ‹ 7 >∑+≥\ es¡≈£î ‘Ós¡∫ ñ+≥T+~. lyê~sê»kÕ«$Tì á Á|ü<˚XÊìøÏ |æ*|æ+#ê&ÉT. nø£ÿ&çøÏ e∫Ãq lyê~sê»kÕ«$T _Ûø£å d”«ø£]+#·&Ü ìøÏ ìsêø£]+#ê&ÉT. eT+EHê<ÛäTì $Á>∑Vü≤+ y˚<äì~Û‘√ Á|ü‹wæ˜+#·ø£ b˛e&Éy˚T n+<äT≈£î ø±s¡D+. dü«j·T+>± •e*+>±ìï |ü⁄q'Á|ü‹wü˜ #˚j·TeTì ôV≤>∑&˚ lyê~sê»kÕ«$Tì ø√sê&ÉT. ‘·s¡Tyê‘· lyê~sê»kÕ«$T á Á|ü<˚XÊìøÏ <Ûäs¡àdüú\ nì HêeTø£s¡D+ #˚XÊ&ÉT. <Ûäs¡àdüú\ n+fÒ eT‘·+ eT]j·TT <Ûäs¡àeTT ñ+&˚ Á|ü<˚X¯eTì ns¡ú+. |üsêZ&˚ qT+&ç ôV≤>∑&˚ |ü<ä+ Ä$s¡“¤$+∫+~. Á|üdüTÔ‘·+ <Ûäs¡àdüú\ ìkÕ«s¡∆ùde≈£î ∫Vü≤ï+>± ì*∫+~. Ä\j·T+

Mπs+Á<ä ôV≤π>¶ á Ä\j·T+˝À •e⁄&ÉT, eT+EHê<ÛäT&ÉT, Á|üdüTÔ‘·+ <Ûäs¡àdüú\ πøåÁ‘· bÕ\≈£î\T>± 21 e neTàyês¡T, #·+Á<äHê<∏é, ≈£îe÷s¡kÕ«$T eT]j·TT <Ûäsêà~Ûø±] |”sƒêìï ª|ü<äàuÛÑ÷wüDYµ &Üø£ºsY &ç. ø£Hê´≈£îe÷] yÓTT<ä˝…’q <Ó’yê\ düìï<ÛäT\THêïsTT. nkÕ<Ûës¡D+>± á Ä\j·Tìs¡«Vü≤D C…’Hé eT‘·düTú\ n<Ûä´s¡´+˝À, |üPC≤~ø±\T Væ≤+<ä÷ |üPC≤s¡T\#˚‘· ìs¡«Væ≤+#·ã&ÉT‘·T ñHêïsTT. qe+ãsY eT]j·TT &çôd+ãsY e÷kÕ\ eT<Ûä´ ìs¡«Væ≤+#·ã&˚ \ø£åBbÕ\ ñ‘·‡e+ á Ä\j·T Á|ü‘˚´ø£‘·. Ä\j·T+ dü+<ä ]Ù+#˚ uÛÑ≈£îÔ\dü+K´ s√»≈£î <ë<ë|ü⁄ 10 y˚\ eT+~. <Ûäs¡àdüú\ eT‘·düVü‰HêìøÏ Á|ürø£. á Ä\j·T+˝À C…’qrs¡∆+ø£s¡T\T, <Ûäs¡à<˚e‘·\T, eT+E Hê<ÛäT&ÉT ≈£L&Ü |üP»\qT n+<äTø=+≥T Hêïs¡T. Çø£ÿ&É |üPC≤s¡T\T yÓ’wüíeÁu≤Vü≤àDT\T. Ä\ j·T <Ûäs¡àø£s¡Ô ôV≤π>¶. Ä\j·÷ìøÏ #Ó+~q ÄÁX¯ e÷\˝À ìedædüTÔqï yê]øÏ ñ∫‘·uÛÀ»q+, eT]j·TT ñ∫‘· ãdü \_ÛdüTÔ+~. Mπs+Á<ä ôV≤>∑¶&˚ Ä~Ûwæ˜+#ês¡T. áj·Tq 1973 nqï<ëq+ <Ûäs¡àdüú\≈£î ˇø£s√E≈£î düTe÷s¡T>± 10 y˚\ qT+&ç ÁbÕs¡+_Û+#·ã&çq kÕe÷õø£ Ä]úø£ eT+~ uÛÑ≈£îÔ\T edüTÔ+{≤s¡T. Ä\j·T<äs¡ÙHêìøÏ e#˚Ã ø±s¡´Áø£e÷\qT #˚düTÔHêïs¡T. n+<äT˝À ñ∫‘· Á|ü‹yÓsTTéT+~˝À ˇø£]ì Ä\j·T Á|ü<Ûëq kÕeT÷Væ≤ø£ $yêVü≤ |ü<∏äø£eTT eTTKýÓTÆq~. n‹~∏>± uÛ≤$+∫ >ös¡$kÕÔs¡T. á n‹~∏ 1973 ˝À u≤VüQã* $Á>∑Vü‰ìï @ø£ •\ô|’ #ÓøÏÿ eTsê´<ä˝À ≈£î\eTT, eT‘·eTT, dü+düÿè‹ eT]j·TT •˝≤Œìï ‘·j·÷s¡T #˚XÊs¡T. Bìì eT+EHê<∏ä n+‘·düTÔ\qT e´‘ê´dü+ m+#·ø£ >ös¡$kÕÔs¡T. Ä\j·T+ e<ä› >∑\ ‘·≈£îÿe m‘·TÔ>∑\ ø=+&Éô|’ |ü$Á‘·yÓTÆq Ä\j·T+˝À #˚ùd nqï<ëq+ uÛÑ≈£îÔ\ HÓ\ø=˝≤Œs¡T. Bì m‘·TÔ 39 n&ÉT>∑T\T nq>± 12 MT<ä $X‚wüÁ|üuÛ≤e+ #·÷|ædüTÔ+~. Ä\j·T MT≥s¡T¢ eT]j·TT Bì ãs¡Te⁄ düTe÷s¡T 175 <äs¡ÙHêìøÏ e#˚Ã y˚\ø=\~ uÛÑ≈£îÔ\≈£î Á|ü‹ s√E ≥qTï\T ñ+≥T+~. <Ûäs¡àdüú\ #·T≥Tº Á|üø£ÿ\ 25 nqï<ëq+ #˚j·Tã&ÉT‘·T+~. Ä\j·T+˝À ñqï ÁbÕ<∏ä$Tø£ bÕsƒ¡XÊ\\ kÕúsTT qT+&ç Áb˛ô|òwüq˝Ÿ n<ÛäTìø£ |ü]ø£sê\‘√ ≈£L&çq e+≥XÊ\˝À ø±˝ÒJ\es¡≈£î $$<Ûä $<ë´dü+düú\T ñHêïsTT. bÕ‘· s¡T∫ø£s¡yÓTÆq uÛÀ»q+ |ü]X¯ó<ä∆+>± ‘·j·÷s¡T eT]j·TT ã\V”≤q‘· <˚yê\j·÷\T dü+Á|ü<ëj·T #˚j·Tã&ÉT‘·T+~. ìsêàD+ dü+s¡øÏå+#˚+<äT≈£î, |ü⁄q]à+∫q #˚XÊs¡T. ‹s¡TeT\ l y˚+ø£fÒX¯«s¡ kÕ«$T düìï~Û˝À |ü⁄sê‘·q *œ‘· Á|ü‘·T\T eT]j·TT ∫Á‘ê\T 1985˝À ÁbÕs¡+_Û+∫q nqï<ëq |ü<∏äø±ìøÏ ÁX¯$T+∫ |ü⁄qs¡T<ä∆]+#ês¡T eT]j·TT uÛ≤$‘·s¡eTT <Ûäs¡àdüú\ <Ûäs¡àø£s¡Ô\T e+≥bÕÁ‘·\T $sêfi¯+>± \≈£î ø√dü+ uÛÑÁ<ä|ü]#ês¡T. qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

‘·$Tﬁ¯Hê&ÉT

&Üø£ºsY ø=\ø£\÷] s¡y˚Twt Hêj·TT&ÉT

+|æ˝Àì $sƒ¡˝≤\j·T+˝À ø£fi≤´D eT+&É|ü+, eT<ÛäT¬s’˝Àì y˚sTT düú+u≤\ eT+&É|ü+, ‹s¡Tq˝Ò«*˝Àì eT+&É|ü+, ø√j·T+ã‘·÷Ôs¡T <ä>∑Zs¡ e⁄qï ù|s¡÷s¡T eT+&É|ü+, sêj·T y˚\÷s¡T ˝Àì »\ø£+πsƒX¯«sê\j·T+˝Àì ø£fi≤´D eT+&É|ü+... Ç$ <äøÏåD uÛ≤s¡‘· <˚X¯+˝ÀH˚ n‘·´+‘· n+<äyÓTÆq eT+&ÉbÕ\T. M{Ï˝À »\ø£+πsƒX¯«sê\j·T+˝Àì ø£fi≤´D eT+&É|ü+ ∫qï<Ó’Hê •\Œø£fi≤ øöX¯\+ Ø‘ê´ #ê\ n<äT“¤‘·yÓTÆq~. Ç~ $»j·Tq>∑s¡ dü<ë•e sêj·T\ ø±\+˝À ø£≥º ã&çq~>± #ê]Á‘·ø£ Ä<Ûësê\THêïsTT. »\ø£+πsƒX¯«sê\j·T+ •\Œø£fi≤ yÓ’∫Á‹ »>∑~«U≤´‹ >±+∫+~. »\ø£+πsƒX¯«sê\j·T+ <äs¡Ùq+‘√ 108 πøåÁ‘ê\ <äs¡Ùq |òü*‘·+ edüTÔ+<äì uÛÑ≈£îÔ\ qeTàø£+. á πøåÁ‘·+ #√fi¯ó\, Vü≤=j·Tdü\ $»j·Tq>∑s¡ sêE\ ø±\+˝À Á|üdæ~› >±+∫+~. á Ä\j·T sê» >√|ü⁄s¡+ m‘·TÔ 230 n&ÉT>∑T\ ô|’H˚ e⁄+≥T+~. á Ä\j·÷ìøÏ 13 <ë«sê\T, @&ÉT ÁbÕø±sê\T e⁄+&É&É+ $X‚wü+. ø£fi≤´D eT+&É|ü+˝Àì •\Œ ø£fi≤ Ø‘·T\≈£î eTT>∑T›˝…’q Á_{Ïwt yês¡T <ëìì C≤Á>∑‘·Ô>± $&ÉBdæ, \+&ÉHé˝À |ü⁄q' Á|ü‹wæº+#ê\ì u≤$+#ês¡T. nsTT‘˚ \+&ÉHé qT+∫ eTÁ<ëdüT ≈£î ãj·T\T<˚]q d”ºeTs¡T e÷s¡ZeT<Ûä´+˝À eTTì–b˛&É+‘√ Á_{°wt bÕ\≈£î\ <äTsêX¯ HÓs¡y˚s¡˝Ò<äT.

Vü≤

sêj·T y˚\÷s¡T ø√≥˝À e⁄qï »\ø£+πsƒX¯« sê\j·T+ n‹ |ü⁄sê‘·qyÓTÆq~ eT]j·TT n+<äyÓTÆq~. n+‘·ø£qï eTTK´+>± #Ó|ü⁄Œø√<ä>∑Z~ á Ä\j·T Äes¡D+ ˝À e⁄qï ø£fi≤´D eT+&É|ü+. #·÷|üs¡T\qT eT+Á‘· eTT>∑T∆\ qT #˚j·T>∑\ $»j·T q>∑s¡ •\Œø£fi¯˝À e⁄+~. <äøÏåD uÛ≤s¡‘· <˚X¯+˝À $»j·Tq>∑s¡ •\Œø£fi¯ ˝Òì Ä\j·T+ ˝Ò<äT. |òü˝≤q >∑T&çì mes¡T ø£{Ïº+#ês¡q >±HÓ yÓ+≥H˚ e#˚Ã düe÷<Ûëq+ lø£èwüí <˚esêj·T\T nì. $»j·Tq>∑s¡ Ä\j·÷\˝Àì ø£fi≤´D eT+≥bÕ\˝Àì •\Œ ø£fi¯ n<äT“¤‘·+>± e⁄+≥T+~.

Á|ü‹wæº+#ê\ì uÛ≤$+#ês¡T. <ëìøÏ ‘·–q @sêŒ≥¢˙ï #˚düTø=Hêïs¡T. Bì ø=s¡≈£î \+&ÉHé qT+&ç ˇø£ d”ºeTs¡T ≈£î&Ü ãj·T\T <˚]+~. ø±ì, Ä d”ºeTs¡T e÷s¡Z eT<Ûä´˝À eTTì– b˛sTT+~. Ä dü+<Ûäs¡“¤+˝ÀH˚ »]–q nH˚ø£ sê»ø°j·T ø±s¡D≤\ e\¢ ø£ﬁ≤´D eT+&ÉbÕìï ‘·s¡*+#˚ ø±s¡´Áø£eT+ eT÷\q |ü&ç+~. »\ø£+πsƒX¯«s¡ ø£ﬁ≤ øöX¯˝≤ìï eTq+ H˚&ÉT

»\ø£+πsƒX¯«s¡ Á|ü<Ûëq Ä\j·T+ y˚\÷s¡T ø√≥ ˝ÀH˚ e⁄qï+<äTq, ø±\ >∑eTq+˝À ø√≥‘√ bÕ≥T Ä\j·T+ ≈£L&É Á_{Ïwt yê] nBÛq+˝ÀøÏ e∫Ã+~. ø£ﬁ≤´D eT+&É|ü+˝Àì •\Œ ø£ﬁ≤ Ø‘·T\≈£î eTT>∑T›˝…’q Á_{Ïwt yês¡T <ëìì C≤Á>∑‘·Ô>± $&ÉBdæ, düeTTÁ<ë\T <ë{Ï+∫ \+&ÉHé˝À ‹]– |ü⁄q' qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

#·÷&É>∑\T>∑T‘·THêïeTT. á ø£fi≤´D eT+&É|ü+ Ä\j·T Á|ü<Ûëq >√|ü⁄sêìøÏ |üø£ÿH˚ e⁄+~. eT+& É|ü+ 3 $uÛ≤>±\T>± e⁄+~. Ç+<äT˝À 46 •\Œø£fi≤ XÀ_Û‘·yÓTÆq düú+u≤\THêïsTT. eTT+<äT uÛ≤>∑+˝À #·T≥Tº Á|üVü≤] >√&É˝Ò<äT. Ç+<äT˝ÀH˚ eT<Ûä´q ô|’ø£|ü⁄Œ≈£î e⁄qï •\Œø£fi¯ ø£&ÉT s¡eTD°j·T+>± e⁄+~. ¬s+&√ uÛ≤>∑+ yÓTT<ä{Ï <ëìø£Hêï eT÷&É&ÉT >∑T\ m‘·TÔq e⁄qï~. @ ø±s¡D+ #˚‘·H√ Bì ˝ÀìøÏ yÓfi¯¢&ÜìøÏ yÓT≥T¢ ì]à+#·˝Ò<äT. Bì ‘·sê«‘· qTqï eT÷&√ uÛ≤>∑+ Ç+ø=+#Ó+ m‘·TÔ>± e⁄qï~. á ¬s+&ÉT uÛ≤>±\≈£î e÷Á‘·+ #·T≥Tº >√&É e⁄qï~. eT<Ûä´˝À ≈£Ls¡à+ (‘êuÒ\T) •\Œ+ #ÓøÏÿ e⁄qï~. Ç~ eT<Ûä´˝À ∫qï y˚~ø£˝≤>∑ ø£qã&ÉT‘·T+~. düú+u≤\ô|’ nwüº~ø±Œ\≈£î\ ∫Á‘ê\T, $Hêj·T≈£î&ÉT, $wüßí, ÁãVü≤à, uÛÑ÷<˚$, l <˚$, düs¡dü«‹, bÕs¡«‹ yÓTT<ä\>∑T <˚e‘ê eT÷s¡TÔ\ ∫Á‘ê\T n‘·´+‘· n+<ä+>± ∫Á‹+∫ e⁄HêïsTT. Ç$>±ø£ Hê≥´ >∑‘ÓÔ\, dü+^‘· ø±s¡T\, •˝≤Œ\T ≈£L&É e⁄HêïsTT. Á|ü‹ düú+ã+ MT<ä •\Œø£fi¯qT $es¡+>± >∑eTìùdÔ nH˚ø£ |ü⁄sêD >±<Ûä\qT düTŒ]+|üCÒkÕÔsTT. Ç+<äT˝Àì ˇø£ •\Œ+ >∑T]+∫ e÷Á‘·+ Á|ü‘˚´ø£+>± #Ó|ü⁄Œø√yê*. n~ ˇø£ m<äT›,ˇø£ @qT>∑T m<äT¬s<äTs¡T>± ì\ã&ç e⁄qï≥Tº+~. ø±ì Ä ¬s+&ç+{ÏøÏ ‘·\ ˇø£ÿfÒ. m<äT› X¯Øsêìï eTTdæ #·÷ùdÔ @qT>∑T ø£ì|ædüTÔ+~. n˝≤¬> @qT>∑T X¯Øsêìï eT÷dæ #·÷ùdÔ m<äT› Äø±s¡+ ø£qã&ÉT‘·T+~.

Ç˝≤+{Ï ∫Á‘·+ Vü≤+|æ˝Àì n#·T´‘· sêe÷\j·T+˝ÀqT, Vü≤»sê sêe÷\j·T+˝ÀqT, <ädüsê ~ã“ Á|üø£ÿq yÓTÆ<ëq+˝ÀqT e⁄HêïsTT. Ç<=ø£ •\Œ ø£ﬁ≤ yÓ’∫Á‹. »\ø£+πsƒX¯«sê\j·T+, ø√≥‘√ u≤≥T |ü<äVü‰s¡e X¯‘êã›+˝À $»j·Tq>∑s¡ H˚‘· dü<ë•e sêj·T\ ø±\+˝À ø£≥ºã&çq~. $»j·Tq>∑s¡ |ü‘·Hêq+‘·s¡+ á ø√≥, n+<äT˝À uÛ≤>∑yÓTÆq á Ä\j·T+ Äsêÿ&ÉT qyêãT\ bÕ\q˝ÀøÏ yÓ[ﬂ+~. Äsêÿ&ÉT qyêãT\ bÕ\q˝À Ä\j·T+˝Àì <˚e‘ê eT÷s¡TÔ\qT, •e

*+>±\T <ä«+dü+ #˚j·T&ÉyÓ÷, ˝Ò<ë ô|ø£*+∫ ø√≥ Ä>∑&ÉÔ˝À |ü&Éy˚j·T&ÉyÓ÷ »]–+~ (?). yê{Ïì n>∑&ÉÔ˝À |ü&Éy˚dæ e⁄+{≤s¡q&ÜìøÏ ì<äs¡Ùq+>± n>∑&ÉÔ˝À <=]øÏq •\ŒK+&Ü˝… Äqyê\T. X¯‘êu≤∆\T >∑&ç∫ q+<äTq Ä $Á>∑Vü‰\T n>∑&ÉÔ˝Àì ãTs¡<ä˝À ≈£Ls¡Tø£b˛sTT e⁄+{≤j·Tì uÛ≤$+#· ã&ÉT‘·Tqï~. Äsêÿ&ÉT qyêãT\ ‘·sê«‘· á ø√≥ Á_{Ïwt yê] eX¯yÓTÆ+~. Á_{Ïwt yês¡T ø√≥qT ôd’ìø£ πø+Á<ä+>± e÷sêÃs¡T. Ç+<äT˝Àì Ä\j·T düeTT<ëj·÷ìï, yê] eT+<äT >∑T+&ÉT kÕe÷Á–øÏ >√<ëeTT>± yê&ÉT≈£îHêïs¡T. Á_{Ïwt yê] ø±\+˝ÀH˚ n|üŒ{Ï πø+Á<ä Á|üuÛÑT‘·«+ 1921 ˝À sêj·T yÓ\÷¢s¡T 22

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

eTVü≤s¡›X¯ >∑>∑Hé eTVü≤˝`

yÓsTT´ dü+e‘·‡sê\ #·]Á‘·≈£î kÕø°åuÛÑ÷‘·+ Ä |ü≥ºD+. s¡‘·Hê\T sêX¯ó\T>± b˛dæ n$Tàq Á|ü<˚X¯+. n~ nq+‘·yÓTÆq •\Œdü+|ü<ä≈£î ì\ j·T+. ÄHê{Ï sêE\ ñìøÏì ‘Ó*ù| #ê]Á‘·ø£ ø£≥º&Ü\T ø£u≤®≈£î >∑Ts¡j·÷´sTT. eTTø£ÿ\T #Óø£ÿ˝…’q •˝≤Œ\T mø£ÿ&É #·÷dæHê ø£ì|ækÕÔsTT. $»j·Tq>∑s¡ kÕÅe÷»´+ Ç+ø± $düÔ]+#·ø£H˚ Ä |ü≥ºD+ sê»<Ûë˙ q>∑s¡+>± yÓ\T>=+~q~. n{Ïº Á|üX¯düÔyÓTÆq |ü≥ºD+... ô|qTø=+&É. sêÁwüº ≈£L≥T \T, Vü≤Àj·Tdü\T\T, $»j·Tq>∑s¡ sêE\T ô|qTø=+&É kÕÁe÷C≤´ìï m+‘·>±H√ $düÔ]+#ês¡T. eTTdæ¢+\ <ä+&Éj·÷Á‘·\ qT+∫ sêC≤´ìï |ü]s¡øÏå+ #·Tø=Hêïs¡T. $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´+ kÕú|æ+∫q ø=~›s√E˝À¢H˚ ô|qTø=+&É Ä sê»´+˝À n+‘·sê“¤>∑eTsTT+~. 1565˝À »]–q s¡ø£ÿdæ-‘·+>∑&ç j·TT<ä∆+˝À n|üŒ{Ï bÕ\≈£î&ÉT l ÁøÏwüí<˚e sêj·T\ n\T¢&Ó’q n[j·TsêeTsêj·T\ nHê˝À∫‘· #·s¡´\e\¢ ‘·q ÁbÕD≤\qT b˛>=≥Tºø√e&Éy˚T ø±ø£ kÕÁe÷C≤´ìï ≈£L&Ü ø√˝ÀŒe\dæ e∫Ã+~. j·TT<ä∆+˝À sêeTsêj·T\T eTs¡DÏ+∫q ‘·sê«‘· ãVü≤eT˙ düT˝≤ÔqT\ ùdq\T $»j·T>∑s¡«+‘√ $»j·Tq>∑s¡+ô|’ <ë&ç#˚dæ m+‘√eT+~ì qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

#ê]Á‘ê‘·àø£ |ü≥ºD+ ô|qTø=+&É õ\T>∑T yÓ\T>∑T\‘√ q÷‘·q XÀuÛÑqT dü+‘·]+ #·Tø√qTqï~. |üsê´≥ø£ XÊK n‘·´+‘· Á|ü‹cÕ˜‘·à ø£+>± uÛ≤$düTÔqï ªkÂ+&é ˝…’{Ÿ c˛µ n‹‘·«s¡˝À @sêŒ≥T ø±qTqï~. yÓsTT´ dü+e‘·‡sê\ yÓ’uÛÑyêìï |üsê´≥≈£î\≈£î ø£qT$+<äT #˚j·T&É+ ø√dü+ ì<ÛäT\T $&ÉT<ä\ #˚j·TqTqï~. nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢ ≥÷]»+ ø±]&ÜsY˝À uÛ≤>∑+>± ô|qTø=+&É˝Àì #ê]Á‘·ø£ Á|ü<˚XÊ\qT |üsê´≥ø£XÊK n_Ûeè~∆ #˚j·TqTqï~. ≥÷]»+ ø±]&ÜsY≈£î 56 ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\T eT+ps¡sTT´+~. n+<äT˝ÀuÛ≤>∑+>± ô|qTø=+&É #ê]Á‘·ø£ $X‚cÕ\qT ‘Ó*ù| •\Œdü+|ü<äqT Á|ü<ä]Ù+#·&É+ ø√dü+ 6 ø√≥¢‘√ ˇø£ eT÷´õj·T+qT sêÁwüº |ü⁄sêedüTÔ XÊK @sêŒ≥T #˚j·TqTqï~. ô|qTø=+&É≈£î eTVü≤s¡›X¯ |ü≥ºqTqï~. |ü≥ºD+ qT+∫ ø=+&É ô|’uÛ≤>±ìøÏ s√&ÉT¶ @sêŒ≥T #˚dæq ‘·s¡Tyê‘· |üsê´≥≈£î\ sêø£b˛ø£\T u≤>± ô|]>±sTT. 24

yÓTÆHêkÕ«$T

#·+bÕs¡T. Á|ü»\qT s¡øÏå+#·e\dæq bÕ\≈£î\ ˝À ˇø£&Ó’q ‹s¡T eT\ sêj·T\T ô|qTø=+&É≈£î bÕ]b˛sTT e#êÃ&ÉT. ‘·q uÛ≤s¡´\qT, ø=+‘· eT+~ ã+<ÛäTesêZìï, n|üPs¡« dü+|ü<äqT 550 @qT>∑T\T, e+<ä˝≤~ >∑TÁsê\ô|’ ô|qTø=+&É≈£î ‘·s¡*+#·&É+ »]–+~. Ä dü+|ü<ä˝À ã+>±s¡T, eÁ»yÓ’&ÛÉ÷sê´\T, ¬ø+|ü⁄\T, s¡‘êï\T... e⁄HêïsTT. 1567˝À ô|qTø=+&É $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷C≤´ìøÏ sê»<Ûë˙ q>∑s¡+ nsTT+~. ô|qTø=+&É l ÁøÏwüí<˚esêj·T\≈£î y˚dü$ $&ç~>± Á|üU≤´‹ >±+∫+~. ô|qTø=+&É |ü≥º D+˝À >∑>∑Hé eTVü≤˝Ÿ>± |æ\Teã&ÉT‘·Tqï sê» uÛÑeq+ H˚{Ïø° sê»kÕìï Á|ü<ä]ÙdüTÔqï~. <ëì m<äTs¡T>∑H˚ $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷C≤´ìï düeTT qï‘· kÕúsTT˝À ì\u…{Ïºq eTVü‰y˚T<Ûë$ eTVü‰ eT+Á‹ ‹eTàs¡TdüTqT U…’<äT #˚dæq >∑~ e⁄+~. <ëì yÓqTø£˝Ò ˇø£ >±*>√|ü⁄s¡+ e⁄+~. |üø£ÿH˚ >∑\ ø√≥ <ë≥Tø=ì yÓ[‘˚ #Ós¡Te⁄ ø£ì|ædüTÔ+~. #Ós¡Te⁄ >∑≥Tºq ‹eTàs¡TdüT düe÷~Û e⁄+~. ô|qTø=+&É #ê]Á‘·ø£ ø£≥º&Ü˝À¢ #ê˝≤eT≥T≈£î ø£u≤®ø√s¡˝À¢ ∫≈£îÿø=HêïsTT. ø±>± ô|qTø=+&É ø=+&Éô|’ |ü<äT\ dü+K´˝À

‹eTàs¡TdüT >∑~

Ä\j·÷\THêïsTT. yê{Ï˝À l qs¡dæ+Vü≤kÕ«$T >∑T&ç #ê˝≤ ô|<ä›~. $XÊ\yÓTÆq eT+&ÉbÕ\T #Ó≈£îÿ #Ó<äs¡≈£î+&Ü e⁄HêïsTT. qs¡dæ+Vü≤ kÕ«$T >∑T&ç eTT+<äT ø√H˚s¡T n<äT“¤‘·+>± e⁄+~. l \ø°åà<˚$, l Ä+»H˚j·T kÕ«$T ‘·~‘·s¡ <˚yê\j·÷˝À¢ $Á>∑Vü‰\T @Hê&√ <=+>∑\bÕ\j·÷´sTT. œ˝≤¢>± |æ\eã&ÉT‘·Tqï ˇø£ sê»uÛÑeq+ e⁄+~. ø=+&Éô|’ >∑\ |ü⁄sê‘·q ø£≥º&Ü\T |üP]Ô>± •~∏˝≤edüÔ≈£î #˚s¡Tø=HêïsTT. ô|qTø=+&É ø=+&Éô|’, |ü≥ºD+˝À e⁄qï e+<ä˝≤~ #ê]Á‘·ø£ - kÕ+düÿè‹ø£ ø£≥º&Ü\qT |ü]s¡øÏå+#·Tø√ø£b˛‘˚ #·]Á‘· eTq\qT ø£å$T+#·<äT. ô|qTø=+&É˝À uÖ<ä∆, C…’q, Væ≤+<ä÷ Ä\j·÷\T, nH˚ø£ eTd”<äT\T e⁄HêïsTT. Ms¡qï >∑T≥ºô|’ •yê\j·T+ e⁄qï~. ô|qTø=+&É nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢˝À @&Ée C≤rj·T s¡Vü≤<ë]ô|’ e⁄+~. s√p y˚˝≤~eT+~ Á|ü»\T Ä |ü≥ºD+ MT<äT>± Á|üj·÷DÏdüTÔHêï eTVü≤Àqï ‘· #·]Å‘·>∑\ Ä |ü≥ºD≤ìï dü+<ä]Ù+#˚~ ø=+<äs¡T e÷Á‘·y˚T, lø£èwüí <˚esêj·T\ y˚dü$ $&ç~>± Á|üdæ~∆>±+∫q >∑>∑qeTVü≤\T ø√≥

s¡ø£åD≤s¡∆+ ø±|ü˝≤<ës¡T\ ø√dü+ ì]à+∫q ªô|qTø=+&Éô|’ |üsê´≥ø£ ø±+‘·T\Tµ sêeTãTs¡TE, eTVü‰eT+ Å‹ ‹eTàs¡TdüTqT ô|qTø=+&ÉqT n<äT“¤‘· U…’<äT#˚dæq >∑~ •~∏\ kÕøå±´\T>± $T–* |üsê´≥ø£ Á|ü<˚X¯+ >± r]Ã HêsTT. yê{Ïì ø±bÕ&ÉTø√e&É+ eTq+<ä] ~<ä›&ÜìøÏ nìï #·s¡´\T u≤<Ûä´‘·. ø=+&Éô|’ mH√ï <˚yê\j·÷\T, #˚|ü{≤ºeTT. ‘·«s¡˝À @sêŒ ø√H˚s¡T\T, |ü⁄wüÿ]DT\T ñHêïsTT. ø=+<äs¡T ≥T #˚j·T uÀj˚T kÂ+&é e´≈£îÔ\T <Ûäq+ <=s¡T≈£î‘·T+<äqï <äTsêX¯‘√ ˝…’{Ÿ c˛ ô|qTø=+&É |ü≥ºD ô|qTø=+&É |ü≥ºD+˝Àq÷, ø=+&Éô|’Hê |üsê´≥ø±ìøÏ Á|ü‘˚´ø£ >∑T+‘·\T ‘·$«Hês¡T. Ä\Hê bÕ\Hê ˝Òì Äø£s¡¸D ø±>∑\<äT. nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢˝Àì <˚yê\j·÷˝À¢ $Á>∑Vü‰\qT ôd’‘·+ |ü\T <˚yê\j·÷\T, #ê]Á‘·ø£ Á|ü<˚XÊ\T, ô|ø£*+∫Hês¡T. |üsê´≥ø£ düú˝≤\qT ø£\T|ü⁄‘·÷ ≥÷]»+ ô|qTø=+&É lø£èwüí<˚esêj·T\ y˚dü$ ø±]&ÜsYqT @sêŒ≥T #˚dæ, nø£ÿ&É eTÚ*ø£ $&ç~>± e⁄qï≥Tº nH˚ø£ ì<äs¡ÙHê\T dü<äTbÕj·÷\qT ø£*Œ+#·&É+ »s¡T>∑T‘·T+~. ñHêïsTT. ˇø£|üŒ{Ï >∑+>∑eTà eTVü≤˝Ÿ (H˚{Ï - leT‹ #·+<äHêU≤Hé, >∑>∑qeTVü≤˝Ÿ) lø£èwüí<˚e sêj·T\ n‹~∏ >∑èVü≤+>± Á|ü ‘ ˚ ´ ø£ eTTK´ ø±s¡ ´<ä]Ù, |üsê´≥ø£ XÊK |æ\Teã&ÉT‘·Tqï~. >∑>∑qeTVü≤˝Ÿ qT+∫ ø=+&Éô|’ qTqï ªªœ˝≤¢µµ (y˚dü$ $&ç~)øÏ ˇø£ kıs¡+>∑ e÷s¡Z+ n~ eTTK´ <ë«s¡+. nø£ÿ&É Ä+»H˚j·TTì bÕ<äeTT\≈£î y˚T≈£î\T ~>=Z≥ºã&çq$. ô|qTø=+&É˝À ø=‘·Ô <ë] e+<ä˝≤~ Ä\j·÷\THêïsTT. yê{Ï˝À #ê˝≤es¡≈£î •~∏\eTj·÷´sTT. Ms¡Dí ø=+&Éô|’ áX¯«s¡Tì <˚yê\j·T+, œ˝≤¢ ø=+&Éô|’ l qs¡dæ+Vü≤ kÕ«$T <˚yê\j·T+ •~∏˝≤edüú˝À ñHêïsTT. sêeTkÕ«$T Ä\j·T+, yÓ+ø£fÒX¯«sê\j·T+, áX¯«s¡Tì <˚yê\j·T+ Á|üeTTKyÓTÆq$. •e⁄ì >∑T&ç ˇø£ ø£fi≤K+ &ÉeTì #Ó|üŒø£ ‘·|üŒ<äT. Ä ø£fi≤ kÂ+<ä s¡´+ es¡íHêr‘·+. <˚yê\j·T >√&É \ô|’ sêe÷j·TD, eTVü‰uÛ≤s¡‘· Ç‹Vü‰kÕ\‘√ bÕ≥T lø±fi¯Vü≤d”ÔX¯«s¡ eTVü‰‘·à´+, yÓTT<ä\>∑T ø£<∏ä\qT >∑‘·+˝À ñ+&˚~. Á|üdüTÔ‘·+ <ëìì eT÷dæy˚dæHês¡ì n‹ eTH√Vü≤s¡+>± eT\∫Hês¡T. $»j·Tq>∑s¡ ô|<ä›\T #ÓãT‘ês¡T. eTVü‰eT+Á‹ ‹eTàs¡TdüTqT sêE\T ô|qTø=+&É πøåÁ‘·eTTqT u≤>± e]∆\¢ Çø£ÿ&˚ U…’<äT #˚dæq≥Tº Ä<Ûësê\T HêïsTT. #˚dæHês¡T. Væ≤+<ä÷ - eTVü≤ eTàBj·TT\ düK´ ‘·≈£î ô|qTø=+&É≈£î q\TyÓ’|ü⁄˝≤ Hê\T>∑T dæ+Vü≤ e÷s¡Tù|s¡T u≤ãj·T´<äsêZ˝À Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ <ë«sê\THêïsTT. Á|ü‹ <ë«s¡+ <ä>∑Zs¡ Ä+»H˚j·T u≤ãj·T´ ñs¡TdüT »s¡T>∑T‘·T+~. kÕ«$T <˚yê\j·÷\THêïsTT. ô|qTø=+&É˝À mø£ÿ&É ô|qTø=+&É ø√≥‘√ düVü‰ sêeTãTs¡TE e+{Ï #·÷dæHê Ä+»H˚j·TTì $Á>∑Vü‰\T ø£ì|ækÕÔsTT. #ê]Á‘·ø£ ø£≥º&Ü\T •~∏\eTj·÷´sTT. eT]ø=ìï nìï+{Ïø£+fÒ $TøÏÿ* m‘·TÔ>±, n+<ä+>± ø£ì|æ+#˚ <äTsêÁø£eTD\≈£î >∑Ts¡j·÷´sTT. Ä+»H˚j·TTì $Á>∑Vü≤+ ñ‘·Ôs¡ <ë«s¡+ e<ä› e⁄+~. bò˛{À\T : yÓTÆ˝≤s¡+ eTùV≤wt

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

eTVü‰ø±ﬁ‚X¯«s¡ *+>∑+

CÀ´‹]¢+>∑+

•euÛÑ≈£îÔ\T

n+<äTø=+≥THêï&ÉT. á Á|ü<˚XÊìï e÷+<ë‘ê ˝Òø£ •e|ü⁄] nì |æ\TdüTÔ+{≤s¡T. á Á|ü<˚X¯+˝À ¬s+&ÉT •yê\j·÷\T ñHêïsTT. ˇø£<ëìï z+ø±πsX¯«s¡ Ä\j·T+ nì ¬s+&Ée<ëìï neTπsX¯«sê\j·T+ nì n+{≤s¡T. CÀ´‹]¢+>±ìøÏ dü+ã+~Û+∫ ˇø£ |ü⁄sêD>±<∏ä ñ+~. ÁãVü≤à $wüßíe⁄\≈£î Ä~Û|ü‘·´+˝À ˇø£ ‘·>±<ë e∫Ã+~. •e⁄ì e<ä›≈£î e∫Ã ‘·>∑e⁄ rs¡ÃeTì ø√sês¡T. n|ü&ÉT •e⁄&ÉT n‘·´+‘· Á|üø±X¯e+‘·yÓTÆq CÀ´‹]¢+>∑+>± eTT˝À¢ø±\≈£î

$düÔ]+#ê&ÉT. ÁãVü≤àqT ‘·q •KqT #·÷&ÉeTì, $wüßíe⁄qT ‘·q bÕ<äuÛ≤>∑+ #·÷dæ s¡eTàì Çs¡Te⁄]ì Ä<˚•+#ê&ÉT. ÁãVü≤à nã<ä∆+ #ÓãT‘·÷ ‘êqT •K uÛ≤>±ìï #·÷dæ e#êÃqì #Ó|üŒ>±, $wüßíe⁄ ‘·q nX¯ø£Ô‘·qT e´ø£Ô+ #˚dü÷Ô bÕ<ä uÛ≤>∑+ #·÷&É˝Ò<äì ì»+ #ÓbÕŒ&ÉT. nã<ä∆+ #Ó|æŒq+<äT≈£î >±qT ÁãVü≤à •eXÊ|ü+ bı+~ uÛÑ÷˝Àø£+˝À ‘·q≈£î |üP»˝Ò≈£î+&Ü #˚düTø=Hêï&ÉT. ì»+ #Ó|æŒq $wüßíe⁄ |ü$Á‘· |üP»\T bı+<˚ es¡+ bı+<ë&ÉT. n˝≤ z+ø±RsX¯«s¡ >∑T&ç - Äqø£≥º

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

eTùV≤X¯«sY <˚yê\j·T+

z+ø±πsX¯«sêìï e÷+<ë‘·|ü⁄], •e|ü⁄], dü«j·T+ e´ø£ÔyÓTÆq C≤«˝≤ *+>±\T 12 #√≥¢ Ä$s¡“¤$+#êsTT. á |üHÓï+&ÉT CÀ´‹]¢+>±\T neTπsX¯«s¡ |ü⁄] nH˚ ù|s¡¢‘√ ≈£L&Ü |æ\TkÕÔs¡T. >∑T»sê‘Y˝Àì k˛eTHê<∏é, Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À Äù|s¡¢≈£î nqT>∑TD+>± |ü$Á‘·‘·qT ‘Ó*j·T#Óù|Œ lXË’\eT*¢U≤s¡Tq, eT<Ûä´Á|ü<˚XŸ˝Àì ñ»®sTTì˝Àì Ç‹Vü‰kÕ\T ñHêïsTT. á πøåÁ‘·+˝ÀH˚ eTe÷$wüßíe⁄≈£î ≈£L&Ü eTs√ Ä\j·T+ ñ+~. z+ø±πsX¯«s¡Tì >∑s¡“¤>∑èVü≤+˝Àì •e*+>∑+ #ê˝≤ ô|<ä›~. Á|üø£ÿH˚ neTπsX¯«s¡ *+>∑+ ∫qï~>± ñ+≥T+~. Äø±s¡+˝À ô|<ä› ∫qï\ ‘˚&Ü e⁄Hêï ˇπø kÕ«$T>± uÛ≤$dü÷Ô, á |ü$Á‘· πøåÁ‘·+˝À uÛÑ≈£îÔ\T |üPC≤~ø±\T, •eHêeT k˛ÔÁ‘ê\T #˚dü÷Ô, s¡TÁ<ë_Ûùwø±\T »]|ædü÷Ô uÛÑ≈£îÔ\T ~yê´q+<ä kÕ>∑s¡+˝À eTTì– ‘˚\T‘·T+{≤s¡T. á ÁbÕ+‘·+ áX¯«s¡TìøÏ n‘·´+‘· Á|”‹ Á|ü<ëj·Tø£yÓTÆq πøåÁ‘·+ ™»®sTTì ø±\uÛ…’s¡e⁄&ÉT ø±ã{Ïº Çø£ÿ&É »|ü ‘·bÕ\T, •e Hêe÷sê<Ûäq\T, eTVü‰ø±ﬁ‚X¯«s¡, z+ø±πsX¯«s¡, Væ≤e÷\j·÷ |üs¡«‘· qeTø£, #·eTø£ |ü≥ºD≤\T #˚dü÷Ô, nH˚ø£eT+~ •Ksêq πø<ësYHê<∏é, eTVü‰sêh˝Àì ;ÛeTX¯+ø£sY uÛÑ≈£îÔ\qT #·÷&Ée#·TÃ. eTTK´+>± ø±ØÔø£ e÷dü+˝À, yÓ’<ä´Hê<äT&ÉT (C≤s¡â+&ÉT˝Àì BÛj·÷|òüTsY), e÷|òüTe÷dü+˝À á ÁbÕ+‘·+ •e uÛÑ≈£îÔ\‘√ yês¡D≤•˝Àì $X¯«Hê<∏äT&ÉT (ø±o), eTVü‰sêh Hêdæø˘ düMT|ü+˝À Á‘·j·T+ãπøX¯«s¡T&ÉT, ‘·$Tﬁ¯Hê&ÉT sêy˚TX¯«s¡+˝Àì sêeT*+π>X¯«s¡T&ÉT, Ws¡+>±u≤<äT (eTVü‰sêh) >∑èùwíX¯«s¡T&ÉT. z+ø±πsX¯«s¡ <äs¡Ùq+, qs¡à<ë q~ kÕïq+ e\¢ ø√{Ï rs¡ú <äs¡ÙHê\ e\¢ ø£*π> |ü⁄D´+ \_ÛdüTÔ+<äì |ü⁄sêD≤\T #ÓãT‘êsTT. Ç+ø=ø£ $X‚dü+ z+ø±πsX¯«s¡Tì düMT|ü Ä\j·T+˝À eTVü‰|ü⁄D´ q<äT˝…’q ø±y˚], qs¡à<ä\ dü+>∑eT kÕïq+ ø±ã{Ïº á πøåÁ‘·+ n‘·´+‘· |ü$Á‘· |ü⁄D´πøåÁ‘·+>± uÛÑ≈£îÔ\T uÛ≤$dü÷Ô, á ¬s+&ÉT |ü$Á‘· q<äT\ dü+>∑eT+˝À |ü$Á‘· kÕïq+ #˚dü÷Ô, ‘·eT düø£\ bÕ|üVü≤s¡+>± ô|<ä›\T uÛ≤$dü÷Ô ñ+{≤s¡T. qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

øÏ≥øÏ≥ ˝≤&ÉT‘·T+≥T+~. ¬s’\T e÷s¡Z+˝À Ç+&√sY |ü≥ºD≤ìøÏ <ë<ë|ü⁄ 75 øÏ.MT. ñ»®sTTì qT+∫ 125 øÏ.MT. e÷+<ë‘· ¬s’˝Ò«ùdºwüHé qT+&ç 5 øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À z+ø±πsX¯«s¡ Ä\j·T+ ™+~. uÛÀ»q ìyêdü, edü‘·T\T ñqï+<äTe\¢ á πøåÁ‘·+˝À ø£˙dü+ 3 sêÁ‘·T\T ñ+&ç |üPC≤~Ûø±\T #˚dü÷Ô •euÛÑ≈£îÔ\T ‘·]+∫ b˛‘·T+{≤s¡T. eT<Ûä´Á|ü<˚XŸ ≥÷]»+ yês¡T z+ø±πsX¯«s¡ <äs¡Ùq+ ø√dü+ Á|ü‘˚´ø£ ≥÷sY\qT ìs¡«Væ≤düTÔHêïs¡T. »qe]˝À j·÷Á‘·\T yÓTT<ä\>∑e⁄‘êsTT. U≤+&Ü«eTùV≤X¯«sY, z+ø±πsX¯«sY, ñ»®sTTì |ü⁄D´πøåÁ‘ê\≈£î ≥÷sY\qT ìs¡«Væ≤düTÔHêïs¡T. eT]ìï $esê\≈£î ôV’≤<äsêu≤<é - u≤\jÓ÷– |üsê´≥ø£ uÛÑeHé˝Àì eT<Ûä´Á|ü<˚X` ≥÷]»+ ø±s=aRswüHé ø±sê´\j·÷ìï bò˛Hé: 040-23407785, 99510 80605 <ë«sê dü+Á|ü~+#·e#·TÃ. C≤C`eTVü≤˝` - eT+&É÷

‹s¡T|ü‹

‹s¡T|ü‹øÏ ñ‘·Ôs¡+˝À <ë<ë|ü⁄ áXÊqéT÷\ l y˚+ø£{≤#·\+ yÓTT<ä{À¢ ˇø£ ø√H˚s¡T e⁄+~. Ä ø√H˚{À¢øÏ C≤\Tyêπs ˙s¡T y˚+ø£{≤#·\+ ø=+&É\ô|’qT+∫ <ä÷πø »\bÕ‘·+. Ä ø√H˚{ÏøÏ ‘·÷s¡TŒq ˇø£ >∑TVü‰\j·T+. Ä Ä\j·T+˝À l ø£|æ\eTTì Á|ü‹wæº+∫q •e*+>∑+. (n+<äTπø n~ ø£|æ˝ÒX¯«s¡ *+>∑+). Ä rs¡ú+ ø£|æ\rs¡ú+. l y˚+ø£fÒX¯«s¡T&ÉT dü«j·T+>± >∑s¡T&ÉTì |ü+|æ <˚e˝Àø£+qT+∫ ‘·qø√dü+ ‘Ó|æŒ+#·Tø=qï Áø°&ÜÁ~ bÕ<äuÛ≤>∑+˝À e⁄qï á Ä\j·T+ •eπøX¯e⁄\ nuÛÒ<ëìï ìs¡«∫dü÷Ô e⁄+~. ø£|æ˝ÒX¯«s¡Tì Ä\j·T ÁbÕ+>∑D+˝ÀH˚ l y˚DT>√bÕ\kÕ«$T Ä\j·T+ e⁄+&É&É+ eT]+‘· $X‚wü+. Ä Ä\j·T+ n‘·´+‘· |ü⁄sê‘·qeTsTT+~. eTTK´+>± Ç~ >∑TVü‰\j·T+. l y˚+ø£{≤#·\+˝À ˇø£ ø=+&É >∑TVü≤˝À yÓ\dæq l ø£|æ˝ÒX¯«s¡T&ÉT kÕøå±‘·TÔ dü«j·T+uÛÑTy˚. á Ä\j·T Á|üX¯dæÔ nH˚ø£ |ü⁄sêD≤˝À¢qT, l y˚+ø£{≤#·\ Ç‹Vü‰kÕ˝À¢qT Á|ükÕÔ$+#·ã&Ü¶sTT. eTTK´+>± ‘·$Tfi¯Hê&ÉT qT+∫ e#˚Ã uÛÑø£Ô»q+ ø£|æ\rsêúìï Äfi≤«s¡Trs¡ú+ nì n+{≤s¡T. n+‘˚ø±<äT #·Áø£‘êÔfi≤«s¡T rs¡ú+ nì ø=+<äs¡÷, düT<äs¡Ùq #·Áø£‘êÔfi≤«sY rs¡ú+ nì Ç+ø=+<äs¡T n+{≤s¡T. Ä\j·÷ìøÏ Á|üø£è‹dæ<ä∆+>± neT]q y˚+ø£{≤#·\+ ø=+&É ˇø£ Vü≤<äT›>± e⁄+≥T+~. ø=+&Éø√q˝À¢ Á|üeVæ≤+#˚ ˙s¡T Çø£ÿ&É »\bÕ‘·+>± e÷] øÏ+<ä ì]à+∫q ø√H˚{À¢ |ü&ÉT‘·T+&É&É+ ø£qT$+<äT#˚ùd <äèX¯ý˚T. eTTK´+>± esê¸ø±\+˝À á rs¡ú+ y˚˝≤~eT+~ uÛÑø£Ô»qT˝Òø±<äT |üsê´≥≈£î\T ≈£L&Ü e∫Ã |üs¡e•düTÔ+{≤s¡T. ‹‹<˚ j·÷»e÷q´+ ø√H˚{Ïì Ç{°e* ø±\+˝À #·ø£ÿ>± r]Ã~~›+~. Ä\j·T |ü]düsê\qìï+{Ï˙ #·ø£ÿ{Ï düT+<äs¡eHê\T>± #˚j·T&Éy˚T ø±<äT ÄVü‰¢<äø£s¡ Á|ü<˚X¯+>± e÷sêÃs¡T. n*|æ]øÏ ‘·÷s¡TŒq e⁄+~ ø£|æ\rs¡ú+. 28

Ä\j·÷ìøÏ düMT|ü+˝Àì ≈£L&É*˝À n‹ ô|<ä› q+BX¯«s¡Tì $Á>∑Vü≤+ (q+~e\j·T+) Á|ü‹ ˇø£ÿ] <äèwæºì Äø£]¸düTÔ+~. ‹s¡T|ü‹ <˚ekÕúHê\ j·÷»e÷q´+˝Àì Á|üeTTK •yê\j·T+ Ç~. ø£|æ˝ÒX¯«s¡Tì Ä\j·T+˝À #·÷&Ée\dæq$ Á|ü‘˚´ø£+>± mH√ï e⁄HêïsTT. •e*+>±ìï >∑TVü‰\j·T+˝À |ü•ÃeT eTTK+>± Á|ü‹wæº+|üã&ç+~. Ä\j·÷ìøÏ n_ÛeTTK+>± ã+>±s¡T|üP‘·>∑\ <Ûä«»düÔ+uÛÑ+, ã*|”sƒ¡+ e⁄HêïsTT. kÕ«$Tyê]øÏ m&ÉeT uÛ≤>∑+˝À MTHêøÏåøÏ Á|ü‘˚´ø£ Ä\j·T+ e⁄+~. Ä\j·T eTTK<ë«sêìøÏ ˇø£yÓ’|ü⁄ ªl y˚DT>√bÕ\kÕ«$T s¡TøÏàD°, dü‘·úÛ≤eT\‘√ yÓ\dæj·TTqï Ä\j·T+, <ëìøÏ n_ÛeTTK+>± m‘·ÔsTTq ns¡T>∑Tô|’q l \ø°åàHêsêj·TDkÕ«$T Ä\j·÷\THêïsTT. ø£|æ\rs¡ú+˝ÀøÏ y˚+ø£{≤#·\ kÕqTe⁄\˝Àì nH˚ø£ rsêú\qT+∫ »\+ e∫Ã #˚s¡&Éy˚T ø±<äT bÕ‘êfi¯ ˝Àø£+ qT+∫ }≥»˝≤\T ≈£L&Ü ø£\TdüTÔ+{≤sTT. Á|ü‘·´ø£å+>± eT÷&ÉT >∑T+&Ü\qT ø£|æ\rs¡ú+˝À eTq+ #·÷&Ée#·TÃ. M{ÏøÏ ÁãVü≤à>∑T+&É+, $wüßí>∑T+&É+, eTùV≤X¯«s¡>∑T+&É+>± |æ\TkÕÔs¡T. ø£s¡Te⁄ø±≥ø±\ düeTj·T+˝À ø√H˚{À¢ #·Tø£ÿ˙s¡T ˝Òø£b˛sTTHê á eT÷&ÉT >∑T+&Ü\˝À e÷Á‘·+ }≥\T düJe+>± e⁄+{≤sTT. yÓ’wüíyê\j·÷\≈£î $wüßí>∑T+&É+ qT+∫ •yê\j·T n_Ûùwø±\≈£î eTùV≤X¯«s¡ >∑T+&É+ qT+∫ ns¡Ã≈£î \T ˙{Ïì ‘ÓkÕÔs¡T. á Á‹≈£L≥ (eT÷&ÉT >∑T+&Ü\≈£î) düMT|ü+˝À qs¡dæ+Vü≤ >∑TVü≤ e⁄+~. n+<äT˝ÀqT+∫ e≈£îfi¯e÷‘· l y˚+ø£fÒX¯«s¡T¢ y˚+ø£{≤#·\+ qT+∫ øÏ+~øÏ e∫Ã á |ü$Á‘· |ü⁄wüÿ]DÏ˝À kÕïqe÷#·]+#˚ yês¡ì ≈£L&Ü Ç‹Vü‰dü+. Ä\j·T+ ÁbÕ+>∑D+˝ÀH˚ $Hêj·T≈£îìøÏ Á|ü‘˚´ø£ Ä\j·T+ e⁄+~. yÓTT<ä≥ $Hêj·T≈£îì <ä]Ù+#·Tø=ì <Ûä«»düÔ+uÛ≤ìøÏ Á|ü<äø£åD #˚dæ •e ø±e÷≈£åî\ <äs¡Ùq+ #˚düTø=H˚+ <äT≈£î M\T>± neø±XÊìï ø£*Œ+#ês¡T. uÛÑÁ<ä‘ê ø±s¡D≤\ e\¢ n+‘·s¡Z‘·+>± Á|ü<äøÏåD\qT nqTeT‹+ #·&É+ ˝Ò<äT. ˝Ò≈£î+fÒ ø=+&É #·]j·T\˝À >∑TVü‰\j·÷ìï <ä]Ù+#·Tø=H˚ M\T+&˚~. kÕ«$Tyê]ì neTàyê]ì <ä]Ù+∫q uÛÑ≈£îÔ\T @ø±+‘·ùdyê eT+&É|ü+˝À |ü]yês¡ <˚e‘·\qT <ä]Ù+#·Tø√e#·TÃ. á eT+&É|ü+˝À ñ‘·‡eeT÷s¡TÔ\qT ñ+#·T‘ês¡T. Ç+ø± #·+Á<äX‚Ks¡kÕ«$T-eTH√qàDÏ, q≥sê»kÕ«$T, •eø±eTdüT+<ä], dæ~∆ $Hêj·Tø£kÕ«$T, l e©¢ <˚eùdq\ düy˚T‘·+>± e⁄qï ≈£îe÷s¡kÕ«$T, Á‹X¯S\+, l #·+&çπøX¯«s¡T&ÉT, l e÷DÏø£ýê#·>∑sY\ $Á>∑Vü‰\T, <äøÏåD≤eT÷]Ô, ø±\uÛ…’s¡e⁄\ •˝≤ $Á>∑Vü‰\T e⁄HêïsTT. <äøÏåD yêøÏ*øÏ düMT|ü+˝À |ü•Ãe÷_ÛeTTK+>± e©¢ <˚eùdq\‘√ l düTÁãeTD´kÕ«$T yê] Ä\j·T+ e⁄+~. Ä\j·T+ qT+∫ ãj·T≥≈£îsê>±H˚ ô|<ä› eTÁ]#Ó≥Tº øÏ+<ä Hê>∑T\ø£≥ºô|’q nH˚ø£ Hê>∑ $Á>∑Vü‰\THêïsTT. m+<ä¬s+<äs√ uÛÑ≈£îÔ\T dü«j·T+>± Á|ü‹wæº+∫q á Hê>∑ Á|ü‹eT\T sêVüQπø‘·T\ Á|ürø£\T>± ‘·\dü÷Ô bÕ˝≤_Ûùwø±\T uÛÑ≈£îÔ\T dü«j·T+>± ìs¡«Væ≤düTÔ+{≤s¡T. ‘·eT yÓTT≈£îÿ\T rsê\+≥÷, rsêj·T+≥÷ #Ó≥Tº≈£î ñj·÷´\\T ø£{Ïº ‘·eT ‘·eT uÛÑøÏÔ ÁX¯<ä∆\qT #ê≥Tø=+≥T+{≤s¡T. Hê>∑T\ø£≥º≈£î Á|üø£ÿH˚ l ø√{Ï *+π>X¯«s¡kÕ«$T Ä\j·T+, <ëì Á|üø£ÿH˚ l n>∑ùdÔ´X¯«s¡kÕ«$T Ä\j·÷\THêïsTT. ‹s¡T|ü‹ j·÷Á‘·≈£î e∫Ãq <ë<ë|ü⁄>± n+<äs¡÷ á Ä\j·÷ìï <ä]Ù+#·Tø=ì •yêodüT‡\T bı+<ä&Éy˚T ø±≈£î+&Ü ø√H˚{À¢ kÕïqe÷#·]+∫ |ü$Á‘·T\e⁄‘·T+{≤s¡T. ‹s¡TeT\ ‹s¡T|ü‹ <˚ekÕúq+ yês¡T kÕúìø£ Ä\j·T dü+<äs¡Ùq ãdüT‡\T Ä{À\T-ÄØºd” (‹s¡TeT\≈£î yÓfi‚fl ãdüT‡\˝ÀqT) á Ä\j·÷ìøÏ düT\uÛÑ+>± #˚s¡e#·TÃ. ‹s¡T|ü‹ ãkÕº+&ÉT, ¬s’˝Ò«ù dºwüHé qT+∫ ø£|æ\rs¡ú+ dü+<ä]Ù+#·&ÜìøÏ ‹.‹.<˚. ñ∫‘· ãdüT‡ düØ«düTqT q&ÉT|ü⁄‘·Tqï~.

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

Ä Ä\j·T+ z n<äT“¤‘· düèwæº. •\TŒ\ ñ* ‘êøÏ&çøÏ ø£]ƒqyÓTÆq •\\T <ä÷s¡+˝Àì <ësêdüTs¡+˝À ◊sêe‘˚X¯«sê\j·T+ e⁄+~. yÓTÆq|ü⁄ eTT<ä›\e˝Ò ø£]– n+<äyÓTÆq •˝≤Œ\T>± s¡÷bı+<ësTT. •\Œø£fi≤ ì\j·÷\qT n_Ûeè~∆ #˚j·T&É+‘√ #√fi¯sêE\T Ä •˝≤Œ\qT #·÷dæq|ü⁄Œ&ÉT ªª•˝≤Œ\T •e‘ê+&Ée+ #·]Á‘·˝À ∫s¡kÕúsTT>± ì*∫b˛j·÷s¡T. eTTK´+>± #˚düTÔHêïj·÷!µµ nqï uÛ≤eq eT~˝À yÓT<äT\T‘·T+~. #√fi¯sêE\T ì]à+∫q Ä\j·÷\T •\Œø£fi≤#ê‘·T •e|ü⁄sêD >±<∏ä\qT <äèX¯´ ø±e´+>± eT\#·&É+ sê´ìï #ê≥T‘·THêïsTT. ‘·+C≤ePs¡T˝Àì ãèVü≤ ˝À Hê{Ï •\TŒ\ #ê‘·Ts¡´+ ø£ì|æ düTÔ+~. BX¯«sê\j·T+, >∑+¬>’ø=+&É #√fi¯|ü⁄s¡+˝Àì n+‘·{Ï n<äT“¤‘· Ä\j·T Ä$wüÿs¡D≈£î ø£s¡Ô˝…’q ãèVü≤BX¯« sê\j·T+, <ësêdüTs¡+˝À ì]à+∫ #√fi¯sêE\ ø£fi≤b˛wüD >∑T]+∫ m+‘· q ◊sêe ‘˚X¯«sê\j·T+, Á‹uÛÑTeq+˝Àì sêdæHê ‘·≈£îÿy˚. ‘·$Tfi¯Hê&ÉT˝Àì ‘·+C≤eP ø£+|üVü≤πsX¯« sê\j·÷\T #√fi¯ó\ XË’euÛÑøÏÔøÏ s¡T õ˝≤¢ ≈£î+uÛÑø√D+ |ü≥ºD≤ìøÏ 5 øÏ.MT. ì<äs¡ÙHê\T. m‘·ÔsTTq >√|ü⁄sê\T #√fi¯ Ä\j·÷\ Á|ü‘˚´ø£‘·.

Áø°düTÔX¯ø£+ 850˝À #√fi¯ sê»´kÕ∆|üq ‘·+C≤ePs¡T ÁbÕ+‘·+˝À »]–+~. #√fi¯ e+oj·TT\T bÕ+&É´ sêE\qT z&ç+∫ kÕÁe÷C≤´ìï $düÔ]+#ês¡T. #√fi¯sê»é+X¯+ $»j·÷\j·T#√fi¯óì‘√ yÓTT<ä\sTT+ ~. Äj·Tq eTqTeT&ÉT |üsê+‘·ø£ #√fi¯ó&ÉT sêC≤´ìï eT>∑<Ûä es¡≈£L $düÔ]+|ü#˚XÊ&ÉT. eTVü‰ Ms¡T&ÉsTTq |üsê+‘·ø£ #√fi¯ó&ÉT >=|üŒ•e uÛÑ≈£îÔ&ÉT. ∫<ä+ãs¡+˝Àì •yê\j·÷ìøÏ ã+>±s¡T ‘ê|ü&É+ #˚sTT+∫q Ç‘·&ÉT <ë<ë|ü⁄ 48 dü+e‘·‡sê\T ì]«|òüTï+>± sê»´bÕ\q #˚XÊ&ÉT. yÓTT<ä{Ï sê»sê» #√fi¯ó&ÉT Áø°. X¯. 905˝À sêC≤´~Ûø±s¡+ #˚|ü{Ïºq ‘·sê«‘· #˚s¡, bÕ+&É´,

dæ+Vü≤fi¯ó\T, >∑+¬>’ sêE\qT »sTT+∫ #êfi¯óø£´ e+X¯ sêE\‘√ $j·TéT+~q sê»˙‹ #·‘·Ts¡T&ÉT. Hê$ø± ôd’Hê´ìï ô|+bı+~+#·Tø=ì nH˚ø£ B«bÕ\qT j·TT<ä∆+ ˝À »sTT+#ê&ÉT. sê»sê» #√fi¯óì ø±\+˝ÀH˚ ‘·+C≤ ePs¡T˝Àì ãèVü≤BX¯«sê\j·T+ ìsêàD+ »]–+~. Áø°. X¯. 1012-1044 es¡≈£î sê»sê» #√fi¯óì ≈£îe÷s¡T&ÉT sêCÒ+Á<ä #√fi¯ó&ÉT (>∑+¬>’ ø=+&É #√fi¯ó&ÉT) ‘·q sê»<Ûëì nsTTq ªª>∑+¬>’ ø=+&É #√fi¯|ü⁄s¡+µµ˝À eTs√ ãèVü≤BX¯«sê \j·T+ ì]à+#ê&ÉT. eTVü‰Ms¡T&ÉsTT C≤yê, düTeTÁ‘ê Be⁄\qT »sTT+#ê&ÉT. Ç‘·ìH˚ ªª|ü+&ç‘· #√fi¯óµµ&Éì ≈£L&Ü n+{≤s¡T. áj·Tq ‘·sê«‘· #√fi¯e+X¯+˝À Á|üdæ <äT∆&ÉsTTq yê&ÉT ¬s+&√ sê»sêE (1150-1173).

E˝…’ - Ä>∑düTº 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

¬s+&√ sê»sêE ø±\+˝ÀH˚ <ësêdüTs¡ <˚yê\j·T ìsêàD+ »]–+~. ‘·+C≤ePs¡T - ≈£î+uÛÑø√D+ <ë]˝À ≈£î+uÛÑø√D≤ìøÏ düMT|ü+˝À e⁄qï |ü≥ºD+ <ësêdüTs¡+. <ësêdüTs¡ <˚yê\j·÷ìï sê»sêCÒX¯« s¡+ nì |æ\TkÕÔs¡T. <ësêdüTs¡ Ä\j·T+˝Àì n~ÛcÕºqeT÷s¡TÔ\T, ◊sêe‘˚X¯«s¡T&ÉT-<Ó’eHêj·TøÏ (neTàyês¡T). j·TeTT&ÉT eTT˙X¯«s¡Tì#˚ X¯|æ+|üã&ç s√–wæºjÓÆT s√>∑ìyês¡D¬ø’ nH˚ø£ |ü⁄D´πøåÁ‘ê\T <ä]Ù+∫ ∫es¡≈£î Ä\j·T ø√H˚s¡T˝À kÕïq+ #˚dæq|ü⁄&ÉT s√>∑$eTTøÏÔ ø£*–+<ä≥. kÕøå±‘·TÔ •e⁄&ÉT ‘·q Á‹X¯S\+‘√ ø√H˚{Ïì ‘·yê«&Éqï~ |ü⁄sêD Á|üX¯dæÔ. Ç+Á<äTì yêVü≤q+ ◊sêe‘·+ <äTsê«düTì XÊ|ü+e\¢ ‘·qX¯Øs¡+ s¡+>∑T q\¢>± e÷]+~. <ësêdüTs¡ Ä\j·Tø=\qT˝À eTTì–q|ü⁄&ÉT ‘·q|üPs¡«|ü⁄s¡+>∑T X¯ØsêìøÏ e∫Ã q+<äTe\¢ Ä\j·T+˝À yÓ\dæq •e⁄ìøÏ ◊sêe‘˚X¯«s¡T&Éì ù|s¡T e∫Ãq≥Tº Á|ür‹. ô|<ä› sê»>√|ü⁄s¡+, m‘·ÔsTTq ÁbÕø±sê\T, >√|ü⁄s¡+ eTT+<äT ô|<ä› ã*|”sƒ¡+ e⁄HêïsTT. n‘·´+‘· s¡eTD°j·TeTsTTq •\Œø£ﬁ≤ kÂ+<äs¡´+‘√ ¬s+&ÉT ø£Hê´•˝≤Œ\T #·÷|üs¡T\qT Äø£]¸kÕÔsTT. kÕ«$T yê]øÏ n_ÛeTTK+>± ô|<ä› q+BX¯«s¡ $Á>∑Vü≤+ e⁄+~. ¬s+&Ée >√|ü⁄s¡+ <ë{Ï Ä\j·T+ ˝ÀøÏ Á|üy˚•ùdÔ eTVü‰eT+&É|ü+ ø£ì|ædüTÔ+~. eTVü‰eT+&É|ü+˝À >√&É\≈£î n+<ä eTsTTq X¯+K+-|ü<äà+ ∫Á‘ê\T ø£ì|ækÕÔsTT. n‘·´+‘· düT+<äs¡+>± Ç$ eT\#· ã&Ü¶sTT. eT+&É|ü+ øÏ+~ uÛ≤>∑+˝À sê‹ #·Áø±\qT #Óø±ÿs¡T. eT+&É|ü+ ˇø£ s¡<Ûä+>±, nXÊ«\T s¡<Ûë ìï ˝≤>∑T‘·THêïj·÷ nì|æ+#˚ $<Ûä+>± ì]à+ #ês¡T. eT+&É|ü+ n‘·´+‘· s¡eTD°j·T+>± e⁄+~. eT+&ÉbÕìï kÕ<Ûës¡D+>± nÁ>∑ eT+&É|ü+>± e´eVü≤]düTÔ+{≤s¡T. ø±˙ #·]Á‘· |ü]XÀ<Ûä≈£î\T sê» >∑+;Ûs¡ eT+&É|ü+ n+{≤s¡T. neTà yê]øÏ Á|ü‘˚´ø£ eT+&É|ü+ e⁄+~. neTàyê] eT+&ÉbÕìøÏ s¡TyÓ’|ü⁄˝≤ <ë«s¡bÕ\øÏ $Á>∑Vü‰\THêï sTT. ns¡∆eT+ &É|ü+ eTTKuÛ≤>∑+˝À q+BX¯«s¡T&ÉT, ø£qï&ÉT, nqï|üPs¡í, düs¡dü«r $Á>∑Vü‰\THêï sTT. <ë«sêìøÏs¡TyÓ’|ü⁄˝≤ m‘·ÔsTTq <ë«s¡bÕ

\ø£ •˝≤Œ\THêïsTT. l >∑D|ü‹, düTÁã eTD´ kÕ«$T $Á>∑Vü‰\THêïsTT. Ä\j·T+ ˝Àì |ü+#·˝ÀVü≤ $Á>∑Vü‰\qT n‹ düT+<ä s¡+>± r]Ã~<ë›s¡T. Ä ˝ÀVü≤eT÷s¡TÔ\T... k˛eTdüÿ+<Ûä, q≥sê», bÕs¡«‹, uÛÀ>∑, ÁøÏj·÷ X¯≈£îÔ\T. >∑sê“¤\j·T+˝À e\j·÷ ø±s¡bÕq|ü≥º+ ô|’ ◊sêe‘˚X¯«s¡ kÕ«$T *+>±ø±s¡Tì>± <äs¡Ùq$TkÕÔ&ÉT. m‘·TÔ>± neT]Ãq, •˝≤ ì]à‘·eTsTTq ñ|ü|”sƒ¡+ô|’ ÄsTT<ä+‘·düTÔ\ $e÷q+e⁄+~. Çø£ÿ&É eTTK´+>± >∑eTì+#· e\dæq $wüj·T+. $e÷q+ ∫e] n+‘·düTÔ˝À ≈£L&Ü •\Œ ‘√s¡D≤\T ø£ì|ækÕÔsTT. $Hêj·Tø£, <äøÏåD≤eT÷]Ô, *+>√<ä“¤e kÕ«$T, ÁãVü≤à, <äTs¡Z •˝≤Œ\qT neTsêÃs¡T. eT+&É|ü+ ãj·T{Ï >√&É≈£î Hê>∑sêE, n>∑düÔéTVü‰eTTì, Ms¡uÛÑÁ<Ûä, düs¡dü«‹, ø±fi¯uÛ…’s¡e, ÁãVü≤à, nwüºuÛÑT», ns¡›HêØX¯«s¡ •˝≤Œ\T Á|ü‹wæº+#·ã&ç ñHêïsTT. eT+&É|ü+˝À q÷≥ mì$T~ •yê#ês¡T´\ Á|ü‹eT\T, •e kÂ+<äsê´ìï #·÷&É&ÜìøÏ e∫Ãq s¡Twæ |ü‘·Tï\ ∫Á‘ê\T, 63 eT+~ qj·THês¡¢ ø£<Ûä\qT ‘Ó*ù| ∫Á‘ê\T Ä\j·T+˝À Á|ü‘˚´ø£ Äø£s¡¸D\T>± #Ó|üŒe#·TÃ. #·÷|üs¡T\qT $X‚wü+>± Äø£]¸+∫, n<äT“¤‘· uÛ≤e+˝À eTT+#Ó‘·Ô>∑\ ◊sêe‘˚X¯«sê\j·T •\Œø£fi≤ kÂ+<äsê´\T #·÷dæ Äq+~+#· e\dæ+<˚. Ä\j·T •\Œdü+|ü<ä #√fi¯sêE\ yÓ’uÛÑyêìï, yê] ø£fi≤ Á|æj·T‘ê«ìï #ê{Ï #ÓãT‘·THêïsTT.

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

ôV’≤<äsêu≤<é

Ä q>∑s¡+.. ÄyÓT uÛ≤>∑´y˚T..! n

ÄyÓTn|ü⁄s¡÷|ü ˝≤eD´sê•. n+<ä+˝À ÄyÓT≈£î Äy˚T kÕ{Ï. ÄyÓT n+<äy˚T ÄyÓT ◊X¯«s¡´+. n+<ë\ sê• kÂ+<äsê´ìøÏ eTT>∑T∆&Ó’q sêE ÄyÓTqT nsêú+ –>± #˚düTø=Hêï&ÉT. n+‘·{Ï‘√ Ä>∑ø£ ÄyÓT ù|s¡T MT<äH˚ ˇø£ q>∑sêìï ì]à+|üCÒXÊ&ÉT. ÄyÓTù|s¡T uÛ≤>∑eT‹. |ü⁄{Ïºô|]–+~ ∫qï|ü˝…¢˝À. uÛ≤>∑eT‹ n+<ëìøÏ |üs¡eX¯ó&Ó’q ≈£î©≈£î‘·TuŸcÕ ÄyÓTqT m+‘·>±H√ Áù|$T+#ê&ÉT. Äsê~Û+#ê&ÉT. n|üŒ{Ïπø ˇø£ q>∑s¡+ e⁄Hêï uÛ≤>∑eT‹ Áù|eT≈£î >∑Ts¡TÔ>± eTs√ q>∑s¡ ìsêàD≤ìøÏ lø±s¡+#·T{≤º&ÉT ≈£î©. uÛ≤>∑eT‹ ù|s¡Tq yÓ\dæ+<˚ uÛ≤>∑´q>∑s¡+. ‘·sê«‘· n~ ôV’≤<äsêu≤<é nsTT+~. uÛ≤>∑´q>∑s¡+ #·]Á‘·qT ‘Ó\TdüTø=+≥T+fÒ mH√ï ÄX¯Ãs¡´ø£s¡ $wüj·÷\T ‘ês¡dü|ü&É‘êsTT. uÛ≤>∑´q>∑s¡+ ìsêàDyÓTÆ 422 dü+e‘·‡sê\T nsTT+~. ôV’≤<äsêu≤<éqT ì]à+∫+~ ≈£î‘·TuŸcÕV”≤ #·Áø£e]Ô nsTTq ≈£î©≈£î‘·TuŸcÕ nsTT‘˚ <ëìøÏ n+‘·≈£î eTT+<˚ ;C≤\T|ü&Ü¶sTT. ≈£î©≈£î‘·TuŸcÕ ‘·+Á&ç ÇÁãV”≤+ ≈£î© #·Áø£e]Ô>± e⁄qï|ü⁄&ÉT >√˝§ÿ+&Éø√≥ »qdüeTàs¡∆+ ø±e&É+ >∑eTì+ #ê&ÉT. eT÷d” ‘·÷s¡TŒ rsêq ø=ìï ÄyêkÕ\T n|üŒ{Ïπø yÓ*XÊsTT. nø£ÿ&É ˇø£ |ü≥ºD≤ìï ì]à+ #·eTì ø=+<äs¡T #·Áø£e]Ôì ø√sês¡T. eT÷d”q~øÏ n&É¶+>± ˇø£ e+‘Óq (|ü⁄sêHê|üP˝Ÿ)qT 1578˝À ÇÁãV”≤+ ≈£î© ì]à+#ê&ÉT. ÇÁãV”≤+|ü≥ï+ nH˚ ø=‘·Ô|ü≥ºD≤ìï >√˝§ÿ+&É ø√≥≈£î |ü&ÉeTs¡~≈£îÿ>± Çs¡yÓ’ øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À ì]à+#ê&ÉT. nsTT‘˚ dü¬s’q düú\+ m+|æø£ #˚düTø√ø£b˛e&É+‘√ ø=‘·Ô |ü≥ºD+ n+‘·>± n_Ûeè~∆ #Ó+<ä˝Ò<äT. Ä düeT j·T+˝À ≈£î©≈£î‘·TuŸcÕ j·TTesêE>± e⁄Hêï&ÉT. ˇø£s√E ≈£î©≈£î‘·TuŸcÕ uÛ≤>∑eT‹ nH˚ ne÷à 32

sTTì #·÷&É&É+ »]–+~. >√˝§ÿ+&É≈£î ‘·÷s¡TŒ>± mì$T~ øÏ.MT. <ä÷s¡+˝À e⁄qï ∫#·¢+ nH˚ ∫qï Á>±eTy˚T uÛ≤>∑eT‹~. ≈£î©≈£î‘·TuŸcÕ ÄyÓTqT Ä Á>±eT+˝ÀH˚ #·÷dæ eTqdüT|ü&Ü¶&ÉT. Á|üdüTÔ‘·+ e⁄qï #·+#·˝Ÿ>∑T&ÜøÏ ∫#·¢+ <äø£ÿ˙, ñs¡÷› s¡÷|üyÓTÆ e⁄+≥T+~. ∫e]øÏ 12 @ﬁ¯¢ ‘·sê«‘· yê]<ä›]øÏ $yêVü≤+ nsTT+~. nsTT‘˚ dü«‘·Vü‰>± ø£$ nsTT q ≈£î© uÛ≤>∑eT‹ n+<ëìøÏ |æ∫Ãyê&Ó’b˛j·÷&ÉT. ÄyÓT dü«Á>±eT+ <ä>∑Zs¡ ˇø£ q>∑sêìï uÛ≤>∑eT‹ ù|s¡Tq ì]à+#ê\ì ‘·\ô|{≤º&ÉT. ø=‘·Ô q>∑s¡+ ø=‘·Ô q>∑s¡+ dü«sêZìøÏ >∑Ts¡TÔ>± uÛÑ÷$TMT<ä yÓ\TdüTÔ+<äì, <ëìøÏ kÕ{Ï nsTTq~ Á|ü|ü+#·+˝À @$T e⁄+&É<äì #·Áø£e]Ô #ÓbÕŒs¡+fÒ q>∑s¡ ìsêàD+ @ kÕúsTT˝À »]–+<√ }Væ≤+#· e#·TÃ. q>∑s¡ ìsêàD u≤<Ûä´‘·qT Á|ü<ÛëqeT+Á‹ MTsY eTVü≤eT<é yÓT$THé≈£î n|üŒ–+#ês¡T. ÇsêHé˝À ì]à+∫q ÇkÕŒ¤Vü‰Hé q>∑sêìø£Hêï >=|üŒ>± ì]à+#ê\ì yÓT$THé Ä˝À#·q. yÓT$THé |ü≥ºD Á|üD≤[ø£˝À ìcÕí‘·T\T. Äj·Tq ÇsêHé qT+∫ ì|ü⁄DT\qT ‘Ó|æŒ+#ê&ÉT. ∫#·¢+ Á>±eT+e<ä› ˇø£ XÊX¯«‘· ø±´+|ü⁄qT @sêŒ≥T #˚XÊs¡T. ÇkÕ¢$Tø˘ dü÷Á‘ê\≈£î nqT>∑TD+>± q÷‘·q q>∑sêìï ì]à+#ê\ì ‘·\ô|{≤º&ÉT. #·Áø£e]ÔøÏ ñ<ë´qeHê\T n+fÒ #ê˝≤ Çwüº+. n+<äTπø 2.5 øÏ˝ÀMT≥s¡T¢ e⁄+&˚ q>∑s¡+ #·T≥÷º 23 #·<äs¡|ü⁄ øÏ˝ÀMT≥s¡¢ y˚Ts¡ ‘√≥\qT ô|+#ê\ ì ìs¡ísTT+#ês¡T. 1592 ø£˝≤¢ q>∑s¡+˝À Á|ü<Ûëq uÛ≤>∑+ |üPs¡ÔsTT+~. yÓ+≥H˚ ≈£î©≈£î‘·TuŸcÕ n+<äT˝ÀøÏ e÷]b˛j·÷&ÉT. ªq~˝À #˚|ü\T ì+|æ q≥T¢>± Á|üuÛÑ÷ Hê q>∑s¡+˝À eTqwüß\qT ì+|ü⁄µ nì Äj·Tq ø√sê&ÉT. uÛ≤>∑eT‹øÏ ôV’≤<äsYeTVü≤˝Ÿ qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

|æ. ‹s¡TeT\sêe⁄

nH˚ sê»uÛÑeHêìï n+øÏ‘·+#˚XÊ&ÉT. ø=+<äs¡T eT‘·ô|<ä›\T e´‹πsøÏ+∫Hê ø=‘·Ôq>∑sêìï ªuÛ≤>∑´ q>∑s¡µeTì ù|s¡Tô|{≤º&ÉT. #ê]àHêsY, ø=ìï sê»uÛÑeHê\T , pe÷eT d”<äT, n≈£åîsYU≤Hê, Hê\T>∑T ‘√s¡D≤\T, ˇø£ ˙{Ïø=\qT\qT ì]à+#ês¡T. uÛ≤>∑´q>∑s¡+ #ê˝≤ ‘·«s¡>± $düÔ]+∫+~. ˇø£ ÄdüT|üÁ‹ì ì]à+#ês¡T. qu≤‘Y |üVü‰&éqT+∫ ø√-Ç-‘·÷sY es¡≈£î q>∑s¡ eT+‘ê mø£ÿ&É #·÷dæHê ‘√≥˝Ò ø£q|ü&˚$. Á|ü‹ ìsêàD+ MT<ä ≈£î©≈£î‘·TuŸcÕ ø£$‘·\˝Ò¢yê&ÉT. uÛ≤>∑eT‹ì m+‘·>±H√ Áù|$T+∫q ≈£î©≈£î‘·TuŸcÕ ôV’≤<äsêu≤<é q>∑sêìï m+‘·>±H√ Çwü¶|ü&Ü¶&ÉT. <ë&éeTVü≤˝Ÿ nH˚ uÛÑe+‹ì ì]à+#ês¡T. n+<äT˝À ≈£Ls¡TÃì ≈£î©≈£î‘·TuŸcÕ Á|ü»\ düeTdü´\qT |ü]wüÿ]+#˚yê&ÉT. n˝≤π> øö&Ü&Ü<é eTVü≤˝Ÿ˝À mì$T<√ n+‘·düTÔes¡≈£î ≈£L&Ü ñ<ë´qeHê\T e⁄+&˚$. |ü#·Ã<äq+ ˝Òø£b˛‘˚ ≈£î©≈£î‘·TuŸcÕ≈£î q#˚Ã~ ø±<äT. n+‘· m‘·TÔ˝À ñ<ë´qeHê\T m˝≤ e⁄+&˚yê nì $<˚o |üsê´≥≈£î\T ÄX¯Ãs¡´b˛j˚Tyês¡T. n˝≤π> Ç+ø√ eTTK´ uÛÑeq+ ≈£î‘·TuŸeT+~sY. n+<äT˝ÀøÏ eT>∑yêfi¯fløÏ Á|üy˚X¯+ e⁄+&˚~ ø±<äT. n˝≤ Áø£eT+>± q>∑s¡+ $düÔ]+∫+~. ø=‘·Ô Çfi¯ófl, ø=‘·Ô ãC≤s¡T\T, ø=‘·ÔcÕ|ü⁄\T, ø=‘·Ô uÛÑeHê\T, ø=‘·Ô ñ<ë´qe Hê\T yÓ*XÊsTT. Hê\T>∑Te+<ä\ @fi¯fl ÁøÏ‘·+ ˇø£ ≈£îÁ>±eT+ H˚&ÉT 1864 #·<äs¡|ü⁄øÏ˝ÀMT≥s¡¢ y˚Ts¡≈£î $düÔ]+∫+~. Hê{ÏqT+∫ H˚{Ïes¡≈£î ôV’≤<äsêu≤<é sê»<Ûëì>± yÓ*–b˛‘·÷H˚ e⁄+~. ˇø£ #·Áø£e]Ô Áù|eT ∫Vü≤ïy˚T Hê{Ï ªuÛ≤>∑´q>∑s¡+µ... H˚{Ï Áπ>≥sY ôV’≤<äsêu≤<é. (ôV’≤<äsêu≤<é $TÁs¡sY kÂ»q´+‘√)

ø£&É|üõ˝≤¢

sêj·TbÕﬁ¯´+ ø±ﬁ‚X¯«s¡sêe⁄

qT+∫ Ä\dü´+>± ‹]– e∫Ãq Vü≤qTeT+‘·T&ÉT n~ #·÷dæ H=#·TÃø=Hêï&ÉT. <ë+‘√ l sêeTT&ÉT n‘·&çøÏ dü+‘√wü+ ø£*π>≥≥T¢ ôd’ø£‘· *+>±ìøÏ m<äTs¡T>± ø=+‘· <ä÷s¡+˝À Vü≤qTeT+‘·T&ÉT ø±o qT+∫ ‘Ó∫Ãq *+>±ìï ≈£L&Ü Á|ü‹wæ˜+#ê&ÉT. n+<äTπø ÄπøåÁ‘êìï sêeT*+π>X¯«s¡ πøåÁ‘·+, Vü≤qTeT πøåÁ‘·+ nì |æ\TkÕÔs¡T. sêeTT&ÉT yÓTT<ä{Ï |üP» ø±o *+>±ìøÏ, ‘·s¡Tyê‹ |üP» ôd’ø£‘· *+>±ìøÏ »]π>≥≥T¢ nqTÁ>∑Væ≤+#ê&ÉT. düú\ |ü⁄sêD+ Á|üø±s¡+ lsêeTT&ÉT •e*+>±ìï Ábı<äT› bı&Éeø£ eTT+<˚ ‘·j·÷s¡T #˚dæ Á|ü‹wæ˜+#ê&ÉT. n+<äTπø á

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

}]ì Ábı<äT∆≥÷s¡T n+{≤s¡T. á πøåÁ‘· Á|ü‹wü˜‘√ sêeTT&ÉT ÁãVü≤àVü≤‘ê´ bÕ‘·ø£+ qT+∫ $eTTøÏÔ bı+<ë&ÉT. n+<äTπø á πøåÁ‘êìï eTTøÏÔ sêy˚TX¯«s¡+ n+{≤s¡T. sêeT*+π>X¯«s¡ kÕ«$TøÏ Á|üø£ÿq sê»sêCÒX¯«] $Á>∑Vü≤+, l #·Áø£+ Á|ü‹wæ˜+#ês¡T. Ä\j·T ÁbÕ+>∑ D+˝À $ù|òTïX¯«s¡T&ÉT, Ms¡uÛÑÁ<äT&ÉT, düTÁãVü≤àD´ kÕ«$T ñHêïs¡T. #Ó’Á‘· e÷dü+˝À bÂs¡í$T qT+&ç |ü~ s√E\T ÁãôVAà‘·‡yê\T »s¡T>∑T‘êsTT. ø±ØÔø£ k˛eTyêsê˝À¢ uÛÑ≈£îÔ\T $X‚wü+>± ekÕÔs¡T. á Ä\j·÷ìøÏ Á|üø£ÿq, yÓqTø£ Ç<ä›s¡T eTTqT\ Ä\j·÷\THêïsTT. #·]Á‘· : XÊdüHê\ Á|üø±s¡+ lø£èwüí<˚esêj·T\T á <˚yê\j·T+ MT<ä ◊<äT n+‘·düTú\ >√|ü⁄s¡+ ì]à+#ê&ÉT. >√|ü⁄s¡+ #·T≥÷ºsê #ÓøÏÿq nH˚ø£ eT+~ <˚e‘·\ n+<äyÓTÆq $Á>∑Vü‰\T ÄHê{Ï •\TŒ\ |üì‘·Hê˙ï, kÕeTsêú´˙ï #Ó|üŒø£H˚ #ÓãT‘êsTT. 33

n>∑ùdÔ´X¯«sê\j·T+ |ü≥ºD+˝ÀH˚ n>∑ùdÔ´X¯«sê\j·TeTT+~. á Ä\j·÷ìï q+~#√fi¯ó&ÉT ì]à+#ê&ÉT. kÕfi¯óe qs¡düHê j·T≈£î&ÉT n_Ûeè~∆ #˚XÊ&ÉT. eTVü‰ø£$ |ü⁄≥º|ü]Ô Hêsêj·TD≤#ês¡T´\T á Ä\j·T+˝ÀH˚ ª•e‘ê+&Ée+µ ø±yê´ìï sêXÊ&ÉT. #√fi¯sêC…’q q+<äes¡à Áø°X¯. 8e X¯‘êã›+˝À n>∑ùdÔ´X¯«s¡ *+>±ìøÏ ˇø£ Ä\j·÷ìï ì]à+∫q≥T¢ ‘Ó\TdüTÔqï~. q+<äes¡à á ÁbÕ+‘êìï dü+<ä]Ù+∫ q|ü⁄&ÉT n>∑ùdÔ´X¯«s¡Tì ùd$+∫ >∑s¡“¤>∑T&çì ì]à+∫ Hê&ÉT. Ä ‘·s¡Tyê‘· ø=Hêïfi¯¢≈£î ÇeTà&ç qs¡dæ+Vü≤+ sêj·T\T, qs¡düHêj·T≈£î&ÉT ‘·~‘·s¡T\T á Ä\j·÷ìï n_Ûeè~∆ #˚dæq≥T¢ ‘Ó\TdüTÔqï~. >∑s¡“¤>∑T&çHêqTø=ì ì]à+∫q eTTK eT+&É|ü+ m+‘√ $XÊ\+>± e⁄+~. Ä\j·T+ #·T≥÷º m‘·ÔsTTq ÁbÕø±s¡+ Ä\j·÷ìøÏ ô|≥ºìø√≥ >± e⁄+~. @{≤ yÓ’XÊKe÷dü+˝À ÁãôVAà‘·‡yê\T »s¡T>∑T‘êsTT

á Ä\j·÷ìøÏ m‘Ó’Ôq ÁbÕø±sê\THêïsTT. á Ä\j·T ÁbÕ+>∑D+˝À n>∑ùdÔ´X¯«s¡T&ÉT, sê»sêCÒ X¯«], ;ÛeT*+π>X¯«s¡T&ÉT, düT+<äπsX¯«s¡T&ÉT, ø√<ä+&ÉsêeTkÕ«$T Ä\j·÷\THêïsTT. n>∑ùdÔ´X¯«s¡T &ÉT eT÷&É&ÉT>∑T\ *+>±ø±s¡+˝À ñHêï&ÉT. n+‘·sê\j·T+˝À Ms¡uÛÑÁ<äT&ÉT, ø±]Ôπøj·TT&ÉT, >∑D|ü‹ ñHêïs¡T. Ä\j·÷ìøÏ eT+<äT |ü⁄wüÿ]DÏ ñ+&˚~. Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ n>∑ùdÔ´X¯«s¡ kÕ«$TøÏ yÓ’XÊK X¯ó<ä∆ dü|üÔ$T qT+∫ |ü~ s√E\ bÕ≥T ÁãôVAà‘·‡yê\T ìs¡«Væ≤kÕÔs¡T. sê»sêCÒX¯«Ø <˚$øÏ Äo«j·TT» X¯ó<ä∆ bÕ&É´$T qT+∫ <äX¯$T es¡≈£L <ädüsê ñ‘·‡yê\T n‘·´+‘· yÓ’uÛÑe+>± ìs¡«Væ≤kÕÔs¡T. sêeT*+π>X¯«s¡ Ä\j·T+ á πøåÁ‘· <Ó’e+ lsêeT*+π>X¯«s¡T&ÉT. •e*+>±ìï Á|ü‹wæ˜+∫+~ lsêeTT&ÉT. n+<äTπø BìøÏ sêy˚TX¯«s¡eTì ù|s¡T. 56 n+>∑Tfi≤\ m‘·TÔ+&˚ á *+>∑+ MT<ä lsêeTT&ç y˚* eTTÁ<ä\T (?) ñHêïsTT. Çø£ÿ&çøÏ ø=ìï n&ÉT>∑T\ <ä÷s¡+˝ÀH˚ l Vü≤qTeT‘Y *+π>X¯«s¡ πøåÁ‘·eTT+~. Vü≤qà+‘·T&ÉT ø±o qT+∫ rdüT≈£î e∫Ãq •e *+>±ìï lsêeTT&ÉT Á|ü‹wæ˜+∫+~ Çø£ÿ&˚. lsêeT*+π>X¯«s¡ Ä\j·T+ Á|üø£ÿH˚ l sê»sêCÒX¯«Ø Ä\j·T+ ≈£L&Ü ñ+~. Çø£ÿ&É l Ä~X¯+ø£sê#ês¡T´\T |üPõ+∫q µµl #·Áø£ j·T+Á‘·+µµ ñ+~. •\Œø£fi¯ eTTøÏÔ sêeT*+π>X¯«sê\j·T+ düT$XÊ\yÓTÆq düú\+˝À ì]à+∫q ô|<ä› Ä\j·T+. n+<äyÓTÆq •˝≤Œ\‘√ n\sêπs ◊<ä+‘·düTú\ sê»>√|ü⁄s¡+ #·÷|üs¡T\≈£î ø£qT$+<äT #˚düTÔ+~. á Ä\j·T+ #·T≥÷º s¡ø£åD ø√dü+ ì]à+∫q ‘·\T|ü⁄\‘√ ã\yÓTÆq >√&É\THêïsTT. á Ä\j·T >√|ü⁄sêìï lø£èwüí<˚e sêj·T\T ì]à+#ê&Éì Á|ür‹. ≈£îe÷s¡ kÕ«$T, <äTsêZ <˚$, Hê≥´ >∑D|ü‹, •ebÕs¡«‘·T\T, >∑s¡T&É yêVü≤q+ MT<äT+&˚ $wüßíe⁄, ø±∞j·T eTs¡∆q+ #˚ùd ø£èwüßí&ÉT yÓTT<ä˝…’q $Á>∑Vü‰\T |üPs¡« ø±\|ü⁄ •\TŒ\ ø£fi≤HÓ’|ü⁄D≤´ìøÏ ì<äs¡ÙHê\T>± ñHêïsTT. ø£q´ø± |üs¡y˚TX¯«] Ábı<äT›≥÷s¡T ø°]ÔøÏ ‘·\e÷ìø£+ l yêdü$ ø£q´ø± |üs¡y˚TX¯«] Ä\j·T+. yêdü$ yÓ’X¯´ ≈£î\ <˚e nsTTHê n+<äs¡÷ <˚$ì <ä]Ùdü÷Ô ñ+{≤s¡T. Áø°.X¯. 1890 ˝À á <˚yê\j·÷ìï kÕú|æ+#ês¡T. ø±$TXË{Ïº ø=+&Éj·T´ nH˚ yÓ’X¯ó´ìøÏ yêdü$ ø£\˝À ø£ì|æ+∫ ‘·q qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

ø√dü+ <˚yê\j·T+ ì]à+#·e\dæ+~>± Ä<˚•+∫+~. Äj·Tq, eT]ø=+<äs¡T yÓ’X¯´ Á|üeTTKT\T ø£*dæ á <˚yê˝j·÷ìï ì]à+#ês¡T. Ä\j·÷ìøÏ m‘Ó’Ôq >±*>√|ü⁄s¡+ ñ+~. eTTK <ë«sê\T •\Œø£fi¯‘√ $sêõ\T¢‘·THêïsTT. |ü⁄sêD>±<∏ä\T ‘Ó*ù| •˝≤Œ\T eTH√Vü≤s¡+>± ñHêïsTT. yêdü$ »qà eè‘êÔ+‘·+ ‘Ó*ù| ∫Á‘ê\THêïsTT. eTVü‰‘êà >±+BÛ (1929 ˝À), X¯è+π>Ø |”sƒê~Û|ü‘·T\T, ø£+∫ ø±eTø√{Ï |”sƒê~Û|ü‘·T\T yÓTT<ä\>∑T Á|üeTTKT\T á Ä\j·÷ìï <ä]Ù+#ês¡T. á Ä\j·T+˝À <ädüsê ñ‘·‡yê\T |òüTq+>± ìs¡«Væ≤kÕÔs¡T. <ädüsê ñ‘·‡yê\˝À yÓTÆdü÷s¡T ‘·sê«‘· Ábı<äT›≥÷s¡TH˚ #Ó|ü⁄Œø√yê*. Ábı<äT›≥÷s¡T qT+∫ »eTà\eT&ÉT>∑T yÓfi‚fl <ë]˝À Ábı<äT›≥÷s¡T HêqT≈£îì ñqï u§\¢es¡+ Á>±eTeTT˝À $»j·Tq>∑s¡ sêE\T ì]à+∫q yÓ+ø£fÒX¯«s¡, #ÓqïπøX¯e, y˚DT>√bÕ\, Ä+»H˚j·T kÕ«$T Ä\j·÷\T eT]j·TT sêe÷\j·T+ ñHêïsTT. á Ä\j·÷\qT |ü⁄qs¡T<ä›]+#ês¡T.

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢

ns¡T<Ó’q Ä~‘·T´ì Ä\j·T+ e÷qe⁄ìøÏ ePVü≤ ‘Ó*dæq|üŒ{ÏqT+∫ dü÷s¡T´ì Äsê<Ûäq »s¡T>∑T‘·Tqï~. Á|ü|ü+#·+ ˝Àì |ü\T<˚XÊ˝À¢ dü÷s¡T´&ÉT Á|ü‘·´ø£å<Ó’e+>± |üP»\+<äTø=+≥THêï&ÉT. yÓTøÏ‡ø√, Áu…õ˝Ÿ, áõ|tº, #Ó’Hê ‘·~‘·s¡ <˚XÊ˝À¢ y˚\j˚T+&É¢ Hê{Ï dü÷s¡T´ì >∑Tfi¯óflHêïsTT. eTq<˚X¯+˝À Á|ü|ü+#· Á|üU≤´‹ >±+∫q Ä~‘·T´ì Ä\j·÷ \THêïsTT. ø±oàsY, nkÕ‡+, Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ, ˇ]kÕ‡ ‘·~‘·s¡ sêÁcÕº˝À¢ Á|üU≤´‹>±+∫q dü÷s¡´<˚yê\j·÷ \THêïsTT. ˇ]kÕ‡˝À yÓ\dæq ø√D≤s¡ÿ ns¡ÿEì >∑T&ç U≤´‹ ‘Ó*dæ+<˚. lø±≈£îfi¯+ õ˝≤¢ ns¡düe*¢˝Àì Ä~‘·T´ì Ä\j·T+, ∫‘·÷Ôs¡T õ˝≤¢ ‹s¡T#ê q÷s¡T˝Àì dü÷s¡úÛÑ>∑yêqTì ø√yÓ\, Hê>∑˝≤ |ü⁄s¡+˝Àì dü÷s¡´Hêsêj·TD πøåÁ‘·+, ø£s¡÷ï\T õ˝≤¢ q+~ø=≥÷ÿs¡T düMT|ü+˝À >∑\ dü÷s¡T´ì >∑T&ç, eTqsêÁwüº+˝À eTTKýÓTÆq$. nsTT‘˚ nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢ ñs¡eø=+&É <ä>∑Zs¡Tqï ã÷<ä>∑$ Á>±eT+˝À ÁbÕNq dü÷s¡T´ì >∑T&çì |ü⁄sê‘·‘·« XÊK ø£qT>=qï~. ã÷<ä>∑$ dü÷s¡´>∑T&ç Á|ü‘˚´ø£yÓTÆq~. ˇπø#√≥ dü÷s¡T´&ÉT, •e⁄&ÉT, yÓ*XÊs¡T. Á‹≈£L≥ Ä\j·÷˝À¢ uÛ≤>∑yÓTÆq Ä~‘·T´ì Ä\j·T+ô|’ ≥÷]»+q÷´dt ø£<∏äq+. |ü•ÃeT #êfi¯ó≈£î´\ ø±\+˝À Á‹≈£L≥, |ü+#· ≈£L≥, dü|üÔ≈£L≥, <ë«<äX¯ ≈£L≥ Ä\j·÷\T e⁄+&˚$. n+fÒ $$<Ûä <˚e ‘·\qT, <˚e⁄fi¯flqT ˇπø düeTT<ëj·T+˝À ∫qï ∫qï Ä\ j·÷\˝À e⁄+∫ |üPõ+#·&Éy˚T ≈£L≥ >∑Tfi¯ófl eTTK´ñ<˚›X¯´+. Á‹≈£L≥ Ä\j·÷\T sêÁwüº+˝À |ü\T#√≥¢ e⁄HêïsTT. ø£s¡÷ï \T õ˝≤¢ ø=*$T>∑T+&É¢˝À Hê\T>∑T Ä\j·÷\

düeTT<ëj·T+ e⁄+~. n+<äT˝À bÕs¡« r<˚$ Ä\ j·T+ bÕ&ÉT|ü&É&É+‘√ eT÷\$Á>∑Vü‰ìï nq+‘· |ü⁄s¡+˝Àì |ü⁄sêedüTÔ eT÷´õj·T+≈£î ‘·s¡*+#·&É+ »]–+~. dü÷s¡T´&ÉT, •e⁄&ÉT Ç<ä›s¡÷ ˇπø#√≥ e⁄qï ˇø£ Ä\j·T düeTT<ëj·÷ìï ñs¡e ø=+&É düMT|ü+˝Àì ã÷<ä>∑$ Á>±eT+˝À |ü⁄sê edüTÔ XÊK n~Ûø±s¡T\T ø£qT>=Hêïs¡T. ã÷<ä>∑$ >∑T&ç˝Àì •e⁄ìï sêeT*+π>X¯«s¡ kÕ«$T>± |æ\TkÕÔs¡T. Ä\j·T+˝À ˇø£yÓ’|ü⁄ dü÷s¡T´ì $Á>∑Vü≤+, eTs=ø£yÓ’|ü⁄ •e⁄ìeT÷]Ô e⁄+~. kÕ<Ûës¡D+>± ≈£L≥>∑Tﬁ¯ﬂ˝À eT÷&ÉT#√≥¢ •e*+>±\T e⁄+{≤sTT.

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

ø±ì á >∑T&ç˝À ¬s+&ÉT e⁄qï≥T¢ >∑Ts¡TÔ\THêïsTT. •e⁄&ÉT, $wüßíe⁄, dü÷s¡T´&ÉT, eT÷&ÉT $Á>∑Vü‰\T e⁄+fÒ Á‹≈£L≥ Ä\j·T+>± |ü]>∑DÏkÕÔs¡T. ã÷<ä>∑$ dü÷s¡´ - •e Ä\j·÷ìï n‘·´+‘· ns¡T<Ó’q~>± ù|s=ÿqe#·TÃ. m+<äTø£+fÒ >∑s¡“¤>∑T&ç ˝À|ü* ô|’uÛ≤>∑+˝À Ä~eT e÷qe⁄ì es¡í ∫Á‘ê\THêïsTT. Ä\j·T ìsêàD Ø‘·T\qT ã{Ïº 11 ˝Ò<ë 12 e X¯‘êu≤›ìøÏ #Ó+~q~ nì |ü⁄sêedüTÔ XÊU≤~Ûø±s¡T\T ‘˚˝≤Ãs¡T. dü÷s¡T´ì $Á>∑Vü≤+ n‹ düT+<äs¡+>± e⁄+~. $Á>∑Vü‰ìï ì\ã&çq≥Tº>± n≥TÇ≥T dü÷s¡T´ì uÛ≤s¡´\T ñcÕ - Á|ü‘·÷´wü\T ˇπø sê‹˝À eT*#ês¡T. dü÷s¡T´ì ¬s+&ÉT #˚‘·T\˝À ‘êeTs¡ yÓTT>∑Z\T HêïsTT. dü÷s¡´ $Á>∑Vü‰ìøÏ düVü≤»+>± e⁄+&˚ s¡<∏ä+, s¡<∏ëìï ˝≤π> >∑TÁsê\T á $Á>∑Vü≤+˝À ø£ì|æ+#·e⁄. Ä\j·÷ìøÏ eT÷&ÉTyÓ’|ü⁄\ Á|üy˚X¯<ë« sê\THêïsTT. ÁbÕNq ã÷<ä>∑$ >∑T&çì 60 dü+e ‘·‡sê\ ÁøÏ+<ä≥ ø=+‘·uÛ≤>∑+ e÷Á‘·y˚T |ü⁄qsYì ]à+#ês¡T. m+‘√ $•wüºyÓTÆq •e dü÷s¡´ ≈£L≥$T Ä\j·T+ •~∏˝≤e düú≈£î #˚s¡Tø=qï~. Ä Ä\j·÷ ìï n+<äT˝Àì $Á>∑Vü‰\qT ø±bÕ&É&ÜìøÏ nìï #·s¡´\T #˚|ü&ÉT‘·THêïeTì |ü⁄sêedüTÔ XÊK ndæôdº+ {Ÿ &Ó’¬sø£ºsY ª≥÷]»+ q÷´dtµ≈£î ‘Ó*bÕs¡T. |ü⁄qs¡T<ä∆s¡D ã÷<ä>∑$˝Àì ÁbÕNq Ä\j·÷ìï |ü⁄qs¡T<ä∆ ]+#·&ÜìøÏ Á|üyêdüuÛ≤s¡rj·TT&ÉT (mHé.ÄsY.◊.) ø±ouÛÑ≥¢ nq+‘·sêeTX¯s¡à eTT+<äT≈£î e#êÃs¡T. nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢ ñs¡eø=+&É ÁbÕ+‘êìøÏ #Ó+~q nq+‘·sêeTX¯s¡à nyÓT]ø±˝Àì C≤]®j·÷ ˝À ìedædüTÔHêïs¡T. ‘·eT ÁbÕ+‘·+˝À e⁄qï ns¡T<Ó’q •edü÷s¡´ Ä\j·T düeTT<ëj·T+ •~∏˝≤ edüú≈£î #˚s¡T≈£îqï<äì ‘Ó*j·T&É+‘√ yê{Ïì |ü⁄qs¡T<ä∆]+ #ê\ì ø±ouÛÑ≥¢ ã÷<ä>∑$ì dü+<ä]Ù+#ês¡T. n

yÓTÆ˝≤s¡+ eTùV≤wt

ø£sêï≥ø£

∫Á‘·<äTs¡Z q>∑s¡+ u…+>∑Tfi¯Ss¡T≈£î 210 øÏ.MT <ä÷s¡+˝À, ãfi≤fl]øÏ 125 øÏ.MT <ä÷s¡+˝À e⁄+~. á q>∑s¡+ yÓ\T|ü\ e⁄qï, ô|<ä› ô|<ä› ã+&Ésêfi¯ófl, ì\Te⁄>± e⁄qï ø=+&É\qT ø£\T|ü⁄‘·÷ ã\yÓTÆq sêfi¯¢‘√ ø£{Ïºq >√&É\‘√ ª∫Á‘·<äTs¡Z+µ ø√≥ ã*wüº+>± ñ+~. ø√≥˝À ø=ìï ∫Á‘·yÓTÆq Á|ü<˚XÊ\T e⁄+&É&É+ e\¢ µ∫‘·Ts¡ <äTs¡Z, ∫Á‘·ø£fi≤<äTs¡Zµ>± ù|s=ÿqã&ç+~. ø√≥qT ø±bÕ&ÉTø√e&ÜìøÏ ªzãe«µ #˚dæq kÕVü≤kÕìøÏ ì<äs¡Ùq+>± ªzãe«øÏ+&çµ (düqïì <ë]) ì #·÷dæq|ü⁄Œ&ÉT ˇfi¯ófl >∑>∑TsêŒ≥T≈£î >∑Ts¡e⁄‘·T+~. ø√≥˝Àì n<äT“¤‘·yÓTÆq ø£≥º&Ü\ô|’ ≥÷]»+ q÷´dt ø£<∏äq+ #·]Á‘·

dü+‘·]+#·Tø=qï~. $»j·Tq>∑s¡ #·Áø£e]Ô ‹eTàqHêj·Tø£ nH˚ ôd’Hê´~Û|ü‹ j·TT<ë∆\˝À ø£q|ü]Ãq Á|ü‹uÛÑ, ùde\≈£î, n‘·ìì ∫Á‘·<äTs¡Z bÕ\≈£îì>± ìj·T$T+ #ê&ÉT. $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´ |ü‘·Hêq+‘·s¡+ ∫Á‘·<äTs¡Z+ dü«‘·sÁ‘· sê»´+ nsTT´+~. ø√≥ ô|<ä› Á>±HÓ’{Ÿ ã+&É\qT ø£*–e⁄qï ø=+&É\qT (>∑T≥º\qT) ø£\T|ü⁄‘·÷ es¡TÔ˝≤ø±s¡+>± ø√≥ >√&É\ ìsêàD+ »]–+~. ø√≥ @&ÉT ÁbÕø±sê\qT

ø£*–e⁄+~. yÓTT<ä{Ï ø√≥ >√&É≈£î #·T≥Tº ãj·T{Ï yÓ’|ü⁄q ô|<ä›ø£+<äø£+ e⁄+~. ø√≥˝ÀìøÏ Á|üy˚•+#·{≤ìøÏ 18 ø√≥ >∑Te÷à\T, 38 yÓqTø£ Á|üy˚X¯ <ë«sê\THêïsTT. Á|üdüTÔ‘·+ M{Ï˝À #ê˝≤ es¡≈£î •~∏\dæú‹˝À e⁄HêïsTT. ø√≥ >∑Te÷à\ ‘·\T|ü⁄\T ‘=\–+|üã&çq$. ø√≥ >√&É\T ≈£î&Ü nø£ÿ&Éø£ÿ&É •~Û\yÓTÆq$. n‘·édüs¡ |ü]dæú‘·T\˝À ø√≥˝ÀìøÏ yÓfi¯ófl≥≈£î ø=ìï s¡Vü≤düé÷sêZ\T e⁄HêïsTT. á s¡Vü≤dü´ e÷sêZ\T düVü≤»+>± ø=+&Ésêfi¯¢ eT<Ûä´qT+&ÉT U≤∞\, N\ø£\ <ë«sê @sêŒ≥T #˚XÊs¡T. ø=+&É\ m‘Ó’q •Ks¡ uÛ≤>±q

ÁãVü≤à–] e<ä› \_Û+∫q ÄXÀ≈£îìø±\+Hê{Ï sê‹XÊdüHêìï ã{Ïº, á <äTs¡Z+ eTÚs¡´kÕÁe÷C´+˝À kÕeT+‘·sê»´eTì ‘Ó\TdüTÔqï~. $»j·Tq>∑s¡ kÕÁe÷»´+˝À á dü>∑s¡+ ÁbÕu\´+ qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

sê‹ ‹s¡>∑\T¢

|üVü≤sê ø±j·T&É+ø√dü+ ø√≥ãTs¡TE\qT @sêŒ≥T #˚XÊs¡T. á ãTs¡TE\ qT+&ç q\TyÓ’|ü⁄˝≤ 6 øÏ.MT <ä÷s¡+ es¡≈£î ø£ì|ædüTÔ+~. n+<äTe\q X¯Á‘·T ùdq\ sêø£qT >∑eTì+∫ nÁ|üeT‘·TÔ\e⁄‘ês¡T. ¬s+&Éeø√≥ >√&ÉqT <ë{Ïq ‘·s¡Tyê‘· q÷HÓ u≤$ e⁄+~. Ç+<äT˝À q÷HÓqT ì\« e⁄+#Ó yê¬syÓ÷. sê‹ì ‘=\∫, ô|<ä› ‘={Ïº˝≤ #˚XÊs¡T. <äTs¡Z+ jÓTTø£ÿ >√&É\T yÓ&É\TŒ>± e⁄+&ç q\T>∑T¬s’<äT>∑Ts¡T q&ç#˚˝≤ e⁄HêïsTT. ø=ìï >√&É\ô|’uÛ≤>∑+q <ë–e⁄+&ç ‘·TbÕ≈£î\qT ñ|üjÓ÷–+#˚˝≤ ø£≥º&Ü\THêïsTT. >√&É\T ø=ìï #√≥¢ 20 - 25 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ (|ü\¢+>± e⁄qï#√≥), ø=+&Éã+&É\ (sêfi¯fl) MT<ä 15- 20 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ e⁄qï~. Hê\Zeø√≥ <ë{Ïq ‘·s¡Tyê‘· yÓTT<ä≥>± >∑D|ü‹ Ä\j·T+ e⁄+~. á Ä\j·T+ >∑s¡“¤>∑T&ç ˇø£ ô|<ä› ã+&É sêsTTì <ë|ü⁄#˚düTø=ì e⁄qï~. >√&É\qT <ë≥Tø=ì ˝À|ü*øÏ yÓfi¯¢>±H˚ $XÊ\yÓTÆq ãj·T\T Á|ü<˚X¯+ <äs¡Ùq$TdüTÔ+~, Çø£ÿ&ÉH˚ sê‹B|üdüÔ+uÛÑ+, sê‹ düÔ+uÛ≤\ ñj·÷´\ø=ø°ÿ\T, edü+‘·ø√H˚s¡T, ø=ìï bÕ‘·ø£≥º&Ü\T, dæ<˚∆X¯«]<˚$ >∑T&ç, ≥+ø£XÊ\ e⁄HêïsTT. ø=+&É≈£î ˇø£yÓ’|ü⁄q ∫qï>∑T≥ºô|’ *+π>X¯« s¡ Ä\j·T+, sê|òüTy˚+Á<äkÕ«$T eTsƒ¡+ e⁄+~. á eTsƒ¡+ |üø£ÿH˚ dæ<ä∆*+π>X¯«s¡kÕ«$T Ä\j·T+ e⁄qï~. á Ä\j·T+ jÓTTø£ÿ >∑s¡“¤>∑T&çøÏ ø=+&É jÓTTø£ÿ ô|<ä› ã+&ÉsêsTT Ä\j·T+ >√&É\T>± düVü≤» s¡ø£åD>± e⁄+~. á Ä\j·T+˝ÀH˚ 16e X¯‘ê_∆ Hê{Ï ¬s+&ÉT XÊdüHê\THêïsTT. á >∑T&çøÏ yÓqTø£ yÓ’|ü⁄q düVü≤»dæ<ä∆+>± @s¡Œ&çq ø=+&É>∑TVü‰\T HêïsTT. ≥+ø£XÊ\qT+&ç ~>∑Teq nø±ÿ - #Ó˝…¢fi¯fl #Ós¡Te⁄\THêïsTT. ªnø£ÿµ #Ós¡Te⁄≈£î m<äTs¡T>± e⁄qï >∑T≥ºô|’ y˚DT>√bÕ\ kÕ«$T <˚yê\j·T+ e⁄+~. #Ós¡Te⁄≈£î eT÷&√yÓ’|ü⁄q sê»uÛÑeHê\T, Äj·TT<Ûä ì\« –&É¶+>∑T\T, yê{ÏøÏ #˚s¡Te>± ø±|ü˝≤<ës¡T\ ã+ø£s¡T¢HêïsTT. sê»uÛÑeHê\T |üP]Ô>± •~∏\eTj·÷´sTT. zãe«øÏ+&ç Ç+ø±ø=+#Ó+ øÏ+~yÓ’|ü⁄q≈£î yÓfi‚Ô zãe«øÏ+&ç ø£ì|ædüTÔ+~. ø£qï&É #·]Á‘·˝À øÏ‘·TÔs¡T #ÓqïeTà (øÏ‘·÷Ôs¡T sêDÏ #ÓqïeTà, Á_{Ïwüß yê]øÏ e´‹πsø£+ >± b˛sê≥+ dü*Œq Ms¡eì‘·) ‘·s¡Tyê‘· n+‘·>± >∑D‹¬øøÏÿq eTVæ≤fi¯. zãe« <äTs¡Z+˝Àì ˇø£ ø√≥ 38

ø±|ü˝≤ uÛÑ≥Tì uÛ≤s¡´. eT<äø£] Hêj·T≈£î&ÉT- 5 ≈£î ôV’≤<ä]Ä*øÏ ({Ï|ü⁄ŒdüT˝≤ÔqT ‘·+Á&ç)øÏ j·TT<ä∆+ »s¡T>∑T‘·Tqï ø±\+ n~. ôV’≤<äsY Ä* <ë&çì Hêj·T≈£î&ÉT düeTs¡∆e+‘·+>± m<äTs=ÿ+≥THêï&ÉT. ˇø£s√E ø±|ü˝≤ $~Û˝À e⁄qï uÛÑs¡Ô≈£î eT<Ûä´Vü≤qï+ uÛÀ»q+ rdüT¬ø[flq~ zãe«. ÄyÓT uÛÑs¡Ô ø±|ü˝≤ düú˝≤ìøÏ <ä>∑Zs¡˝À e⁄qï düÁ‘·+˝À uÛÀ»q+ #˚j·TT≥≈£î ñ|üÁø£$T+#ê&ÉT. uÛÑs¡Ô≈£î ˙fi¯ófl ‘˚˚e{≤ìøÏ ˙{Ï #Ó\eTe<ä›≈£î yÓfi¯ófl‘·Tqï zãe«≈£î, ¬s+&ÉT ã+&É sêfi¯fl eT<Ûä´qTqï düqïì ø£qï+ qT+&ç ôV’≤<äsYÄ* ôd’ì≈£î&ÉT ˝À|ü*øÏ sêe&É+ >∑eTì+∫+ ~. Ä ø£qï+ qT+&ç ˇø£eTìwæ n‹ø£wüº+ MT<ä sê>∑\&ÉT. uÛÑs¡ÔqT uÛÀ»q+ e<ä› qT+&ç ˝Ò|ü&É+ <Ûäs¡à+ ø±<äì uÛ≤$+∫q zãe«, ‘·q≈£î n+<äTu≤≥T˝À e⁄qï s√ø£*ì rdüT≈£îìyÓ[fl Ä ø£qï+ |üø£ÿH˚ ì\ã&ç ø£qï+ qT+&ç ˝À|ü*øÏ edüTÔqï ôV’≤<äsYÄ* ôd’ì≈£îì ‘·\MT<ä ã\+>±yÓ÷~ |üø£ÿ≈£î ˝≤π>dæ+~. Ä ø£qï+ #ê˝≤ Çs¡T≈£î>± e⁄qï+<äTq Çe‘·\ »s¡T>∑T‘·Tqï~ ne‘·\ e⁄qï ôd’ì≈£î\≈£î ‘Ó*ùd M\T˝Ò<äT. Ä$<Ûä+>± zãe« ˝À|ü*øÏ e⁄düTÔqï ˇø=ÿø£ÿ ôd’ì≈£îìï s√ø£*‘√ ‘·\ MT<ä u≤~ #·+|ü&É+ yÓTT<ä\T ô|{Ïºq~. uÛÀ»q+ eTT–+#·Tø=ì e∫Ãq zãe« uÛÑs¡Ô≈£î, e+<ä\ dü+K´˝À >∑T≥º\T>± |ü&ç e⁄qï ôV’≤<äsY n© ôd’ì≈£î\ X¯yê\ eT<Ûä´ s√ø£* |ü≥Tºø=ì e⁄qï zãe« n|üs¡ø±[ø£>± ø£ì|æ+∫+~. Ä $<Ûä+>± ˇø£ kÕe÷q´ qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

ôd’ì≈£îì uÛ≤s¡´ zãe« Ms¡ eì‘·>± ì*∫+~. Ç|üŒ{ÏøÏ ∫Á‘· <äTs¡Z≈£î e#˚Ã |üsê´≥≈£î \T zãe«øÏ+&çì #·÷dæ, ÄyÓT Ms¡‘ê«ìï ‘·\#·Tø=ì ~>¥ÁuÛÑeT≈£î ˝Àqe⁄‘ês¡T. sê‹ ‹s¡>∑\T¢ ø√≥˝ÀìøÏ yÓTT<ä{Ïø√≥ <ë«sêìï <ë{Ïq ‘·s¡Tyê‘· m&ÉeTyÓ’|ü⁄q≈£î 200 MT≥s¡¢ <ä÷s¡+ yÓ[flq#√ nø£ÿ&É ô|<ä› |ü]e÷D+˝À e⁄qï sê‹ ‹s¡>∑\T¢ (ÇdüTs¡TsêsTT) Hê\T>∑T e⁄HêïsTT. Hê\T>∑T ~≈£îÿ\qT dü÷∫düTÔ Hê\T>∑T yÓ’|ü⁄\ M{Ïì e⁄+#ês¡T. <ë<ë|ü⁄ 9- 10 n&ÉT>∑T\ >=sTT´˝À e⁄+∫, <ëì >√&É\qT #ÓøÏÿq sêfi¯¢‘√ _–+#ês¡T. sê‹ ÇdüTs¡TsêsTT ô|’uÛ≤>±q e⁄qï ‹]π> sê‹ Ä+#·T\≈£î >∑+≥T¢e⁄HêïsTT.. >=sTT´˝À eT<Ûä´˝À Çs¡TdüTe+{Ï<ëìï ÄeT]Ã<ëì qT+&ç ÇdüTs¡T sêfi¯¢qT ‹]π>˝≤ eTs¡\qT neT]Ã, Ä Çs¡TdüTqT ‹|üŒ&É+ <ë«sê @ø£ø±\+˝À Hê\T>∑T ‹s¡>∑\T¢ ‹]π>˝≤ #˚XÊs¡T. eT<Ûä´ Çs¡TdüTqT eTqTwüß\‘√ ø±ì, »+‘·Te⁄\‘√ ø±ì ‹ù|Œyês¡T. kÕúì≈£ ø£<∏äq+ Á|üø±s¡+ á ÇdüTs¡Tsêfi¯¢qT ñ|üjÓ÷–+∫ s=f…º\ |æ+&ç Ä&ç+#ês¡ì, ø±ì Çø£ÿ&É |üsê´≥ø£ XÊKyês¡T e⁄+∫q $es¡D uÀs¡T¶ Á|üø±s¡+ ‘·TbÕ≈£î\˝À ñ|üjÓ÷–+#˚ eT+<äT bı&çì ‘·j·÷s¡T#˚ùdyês¡≥.

|ü⁄D´πøåÁ‘ê\T

|ü+#êsêe÷\T n

Ä+Á<Ûä<˚X¯+˝À ◊<äT (5) •eπøåÁ‘ê\T |ü+#êsêe÷\T>± Á|üdæ~∆ #Ó+<ësTT. n$ neTsêsêeT+, <äøå±sêeT+, k˛e÷sêeT+ (;ÛeTes¡+), ø£e÷sêsêeT+ ˝Ò<ë ;ÛeTsêeT+ (kÕeTs¡¢ø√≥), ø°åsêsêeTeTT (bÕ\ø=\T¢). neTsêe‹ ˝Àì •e *+>±ìï Ç+Á<äT&ÉT Á|ü‹wæ˜+∫q+<äTq µneTπsX¯«s¡kÕ«$Tµ >± ne‘·]+#ê&ÉT. ;ÛeTes¡+˝Àì *+>±ìï #·+Á<äT&ÉT Á|ü‹wæ˜+#ê&ÉT ø±ã{Ïº µk˛y˚TX¯«s¡kÕ«$Tµ nj·÷´&ÉT. bÕ\ø=\T¢ ˝Àì •e*+>±ìï l sêeT#·+Á<äeT÷]Ô Á|ü‹wæ˜+#ê&ÉT ø±ã{Ïº µø°åsêsêeT*+π>X¯«s¡kÕ«$Tµ >± yÓ*ôdqT. Ä‘·à*+>±ìï #˚~Û+∫q <√wü+ ‘·q≈£î sê≈£L&É<äì ≈£îe÷s¡kÕ«$T dü«j·T+>± kÕeTs¡¢ø√≥ *+>±ìï Á|ü‹wæ˜+∫q+<äTq µ≈£îe÷sêsêeT ;Ûy˚TX¯«s¡kÕà$Tµ >± |üP»\+<äTø=+≥THêï&ÉT. kÕÿ+<ä |ü⁄sêD+˝Àì ‘êsêø±düTs¡ e<Ûë|òüT≥º+ |ü+#êsêe÷\ |ü⁄≥Tºø£ >∑T]+∫ ‘Ó*j·TCÒk˛Ô+~. düTÁãVü≤àD´kÕ«$T ‘ês¡ø±düTs¡Tì dü+Vü≤]+∫q |ü⁄&ÉT Ä sêø£ådüTì >=+‘·T˝Àì •e*+>∑+ eTTø£ÿ˝…’ |ü&çq Á|ü<˚XÊ˝Ò |ü+#êsêe÷\ì |ü⁄sêD ø£<∏äq+. Væ≤s¡D´ø£X¯´|ü⁄ì ≈£îe÷s¡T&ÉT ˙eTT∫. ˙eTT∫ ø=&ÉT≈£î ‘ês¡ø±düTs¡T&ÉH˚ sêø£ådüT&ÉT. n‘·&ÉT |üs¡y˚TX¯«s¡T&ç >∑T]+∫ |òüTÀs¡ ‘·|üdüT‡ #˚dæ ÄsTTq Ä‘·à*+>±ìï es¡+>± bı+<äT‘ê&ÉT. u≤\≈£î\T ‘·qH˚+ #˚j·T>∑\s¡ì Ä <ëqe⁄&ç BÛe÷! düVü≤»+ >±H˚ es¡>∑]«‘·T&Ó’q Ä sêø£ådüT&ÉT <˚e‘·*ï u≤~Û+#·&ÉeT÷, yês¡‘·ìì ¬>\e˝Òø£bıe≥eTT »]–q |ü]dæú‹˝À n$T‘· |üsêÁø£eTo©, |üs¡y˚TX¯«s¡ s¡øÏå‘·T&É÷ nsTTq ‘ês¡≈£î&çì kÕe÷q´ u≤\≈£î ˝Òe«s¡÷ ¬>\e&É+ nkÕ<Ûä´ì >∑T]Ô+∫ HÓs¡y˚]+~. •e u≤\T&ÉT ≈£îe÷s¡kÕ«$T ñ<äsTT+#ê&ÉT. Äj·Tq <˚e‘·\≈£î ùdHêì>± ì*∫ ‘ês¡ø±düTs¡Tì dü+Vü≤]+#ê&ÉT. ‘ês¡ø±düTs¡T&ÉT H˚\ ≈£L\&É+‘√ n‘·ìj·T+<äTqï Ä‘·à*+>∑+ ◊<äT eTTø£ÿ˝…’+~. <˚e‘·\T Ä ◊~+{Ïì ◊<äT #√≥¢ Á|ü‹wæ˜+#ês¡T. ny˚ |ü+#êsêeT πøåÁ‘ê\T.

<äøå±sêeT+ ‘·÷s¡TŒ>√<ëe] õ˝≤¢˝À ø±øÏHê&É≈£î 30 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À <äøå±sêeT+ ñ+~. kÕ«$Tyês¡T ;Ûy˚TX¯«s¡T&ÉT, neTàyês¡T e÷DÏø±´+ã. πøåÁ‘·bÕ\≈£î&ÉT>± \ø°ÎHêsêj·TDT&ÉT ø=\Te⁄ Bsê&ÉT. •yê\j·T+‘√ bÕ≥T $wüßíe⁄ >∑T&ç, X¯øÏÔ|”sƒ¡+ ñqï ~e´πøåÁ‘·+ <äø£åsêeTeTT. <äø£åÁ|üC≤|ü ‹ Ç#·Ã≥ j·T»„+ #˚kÕ&Éì Á|ür‹. Hê\T>∑T Á|üy˚X¯ <ë«sê\‘√, m‘ÓÔ’q sê»>√|ü⁄sê\‘√ Ä\j·T+ ì]à‘·yÓTÆ+~. u≤Vü≤´ÁbÕø±s¡+˝À ø±\uÛ…’s¡yê\j·T+, Á‹≈£L{≤\ j·T+ ñHêïsTT. <Ûä«» dü∆+uÛÑ+ eTT+<äT sê$ - y˚|ü eèøå±\THêïsTT. Ä #Ó≥¢˙&É˝À •e *+>∑+, $wüßí $Á>∑Vü≤+ ñHêïsTT. ¬s+{Ï˙ X¯+ø£s¡ Hêsêj·TD kÕ«eTT\ì |æ\TkÕÔs¡T. ;Ûy˚TX¯«s¡ *+>∑+ 2.5 MT≥s¡¢ m‘·TÔ˝À q\T|ü⁄ ‘Ó\T|ü⁄ s¡+>∑T˝À ñ+~. Ä\j·T+ ¬s+&ÉT n+‘· düTÔ>± ñ+~. Ä_Ûùwø£+ ô|’ n+‘·düTÔ˝À #˚kÕÔs¡T. á Ä\j·T+ ‘·÷s¡TŒ #êﬁ¯ó≈£î´\ ø±\+˝À Áø°.X¯. 892 - 922 eT<Ûä´ ì]à‘·yÓTÆ+~. Ä\j·T düú+uÛ≤\ô|’, >√&É\ô|’ mH√ï XÊdüHê\THêïsTT. neTsêsêeT+ >∑T+≥÷s¡T≈£î 35 øÏ.MT <ä÷s¡+˝À neTsêe‹ πøåÁ‘·+ ñ+~. kÕ«$T yês¡T neTπsX¯«s¡T&ÉT, neTà yês¡T u≤˝≤#ê eTT+&ç. πøåÁ‘·bÕ\≈£î&ÉT y˚DT>√bÕ\ kÕ«$T. •e*+>∑+ #·T≥÷º ¬s+&ÉT n+‘· düTÔ\T+{≤sTT. n_Ûùwø£+ ¬s+&Ée n+‘· düTÔ˝À #˚kÕÔs¡T. >∑sê“¤\j·T+˝À 15 n&ÉT >∑T\ m‘·TÔ˝À bı&Ée⁄>± ñqï eTVü‰ •e *+>∑+ <ä+‘·+ s¡+>∑T˝À ñ+≥T+~. Á|ü‹ j˚T{≤ $»j·T<äX¯$T s√Eq, eTVü‰ •esêÁ‹ |üs¡«~q+ s√Eq Çø£ÿ&É kÕ«$T yê]øÏ, neTàyê]øÏ n+>∑s¡+>∑ yÓ’uÛÑe+>± ø£ﬁ≤´D√ ‘·‡e+ »]|æ+#·ã&ÉT‘·÷ ñ+≥T+~. #êeTT+&Éçø± qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

m.$. düT≈£îe÷sY

düy˚T‘·T&Ó’q neTπsX¯«s¡T&ÉT Çø£ÿ&É $X‚wü |üP»\qT n+<äT≈£î+≥÷ ñ+{≤&ÉT. Çø£ÿ&ç kÕ«$Tyês¡T Á‹>∑TD≤\≈£î nr‘·T&ÉT nH˚ uÛ≤yêìï Ä$wüÿ]+#˚˝≤ eT÷&ÉT ÁbÕø±sê\‘√ Ä\j·T+ ø£qT$+<äT #˚düTÔ+~. yÓTT<ä{Ï ÁbÕø±s¡+˝À Á|üDy˚X¯«s¡T&ÉT. C≤«˝≤eTTF <˚$ ø£ì|ækÕÔs¡T. eT<Ûä´ ÁbÕø£sê+˝À $Hêj·T≈£î&ÉT, ø±\uÛ…’s¡e⁄&ÉT, ≈£îe÷s¡kÕ«$T, Ä+»H˚j·TkÕ«$T ñ+{≤s¡T. <Ûä«» düÔ+uÛÑ+ <ä>∑Zs¡>± dü÷s¡úÛÑ>∑yêqT&ÉT Á|ü‹wæ˜‘·yÓTÆ ñHêï&ÉT. neTsêe‹ Ä\j·T+ eT÷&ÉT ÁbÕø±sê\‘√ ì]à‘·yÓTÆ+~. yÓTT<ä{Ï ÁbÕø±s¡+˝À Á|üDy˚X¯«s¡T&ÉT, ø±o $X‚«X¯«s¡T&ÉT, ñe÷eTùV≤X¯« s¡T&ÉT, Ä>∑ùdÔ´X¯«s¡T&ÉT, bÕ]∆y˚X¯«s¡T&ÉT, k˛y˚TX¯«s¡T&ÉT, ø√\˝ÒX¯«s¡T&ÉT, Ms¡uÛÑÁ<äT&ÉT, Á‹|ü⁄s¡ düT+<äØ<˚$ Ä\j·÷\T, ø£fi≤´D eT+&É|ü+, ø£ècÕíq~øÏ ‘√e ñHêïsTT. ¬s+&√ ÁbÕø±s¡+˝À $ù|òTïX¯«s¡T&ÉT, ø±\uÛ…’s¡e⁄&ÉT, ≈£îe÷s¡kÕ«$T Ä\j·÷\T, qeÁ>∑Vü≤eT+≥|ü+, j·T»„XÊ\\T ñHêïsTT. eT÷&√ ÁbÕø±s¡+˝À lXË’\ eT˝Ò¢X¯«s¡T&ÉT, ø±o $X‚«X¯«s¡T&ÉT, dü÷s¡T´ì Ä\j·÷\THêïsTT. k˛e÷sêeT+ |ü•ÃeT >√<ëe] õ˝≤¢ ;ÛeTes¡+ (>∑Tì|üP&ç) ˝À á πøåÁ‘·+ ñ+~. Ç#·Ã≥ kÕ«$Tyês¡T k˛y˚TX¯«s¡T&ÉT (ø√{ÏX¯«s¡T&ÉT), neTà yês¡T sê»sêCÒX¯«]. á <˚yê\j·÷ìï k˛y˚TX¯«s¡ »Hês¡∆q kÕ«$T Ä\j·T+ n+{≤s¡T. ‘·÷s¡TŒ #êfi¯óø£´ sêC…’q #êfi¯óø£´ ;ÛeTT&ÉT á Ä\j·÷ìï ì]à+#ê&ÉT. e÷eT÷\T s√E˝À¢ ‘Ó\T|ü⁄ q\T|ü⁄ s¡+>∑T˝À ñ+&˚ •e*+>∑+ ne÷yêdü´ s√Eq >√<ÛäTeTT es¡í+˝À e÷s¡T‘·T+~. ‹]– bÂs¡í$T Hê{ÏøÏ j·T<Ûës¡÷|ü+˝Àø£ e#˚ÃdüTÔ+~. n+<äTπø BìøÏ k˛e÷yês¡eT+ nH˚ ù|s¡T e∫Ã+~. á 39

Ä\j·T+ ¬s+&ÉT n+‘·düTÔ\T>± ñ+~. k˛y˚TX¯«s¡T &ÉT øÏ+~ n+‘·düTÔ˝ÀqT nqï|üPsêí <˚$ neTàyês¡T ô|’ n+‘·düTÔ˝Àq÷ ñ+{≤s¡T. á Ä\j·÷ìøÏ πøåÁ‘·bÕ\≈£î&ÉT CHês¡›q kÕ«$T. Ä\j·T|ü⁄ eTT+<äT uÛ≤>∑eTTq ø√H˚s¡Tø£\<äT á ø√H˚s¡T >∑≥Tºq sê‹ düú+uÛÑ+ô|’ q+~ $Á>∑Vü≤+ ñ+~. á $Á>∑Vü≤+ e<ä› qT+&ç #·÷ùdÔ •yê\j·T+˝Àì *+>±ø±s¡+ ø£ì|ædüTÔ+~. n<˚ <˚yê\j·T+ eTT+<äTqï sê‹ >∑≥Tº qT+&ç #·÷ùdÔ •e*+>±ìøÏ ã<äT\T nqï|üPsêí<˚$ ø£ì|ædüTÔ+~. ≈£îeTsêsêeT+ ‘·÷s¡TŒ>√<ëe] õ˝≤¢ kÕeTs¡¢ø√≥ |ü≥ºD+ ;ÛeTes¡+˝À á πøåÁ‘·+ ñ+~. kÕ«$Tyês¡T ;Ûy˚TX¯«

s¡T&ÉT. neTà yês¡T u≤˝≤ Á‹|ü⁄s¡ düT+<ä]. Ä\j·T+ 60 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔq ¬s+&ÉdüTÔ\ eT+&É |ü+>± ñ+~. kÕeTs¡¢ø√≥˝Àì ;Ûy˚TX¯«sê\j·÷ìï #Ûêfi¯óø£´ ;ÛeTT&ÉT ì]à+#ê&Éì πøåÁ‘· ø£<Ûäq+˝À $e]+#·ã&ç+~. <äø£åsêeT <˚yê\j·÷ìï ì]à+∫+~ Äj·TH˚. ¬s+&ÉT >∑Tfi¯ófl ìsêàDXË’* ˇπø $<Ûä+>± e⁄+~. á eT+~s¡+ ìsêàD+ Áø°.X¯. 892 ˝À ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆ 922 es¡≈£î kÕ–+~. Ç~ |üPs¡«+ #êfi¯óø£´ ;ÛeTes¡+>± Á|üdæ~∆ #Ó+~q≥Tº ;Ûy˚TX¯«sê\j·T+˝Àì •˝≤XÊdüHê\qTã{Ïº ‘Ó\T k˛Ô+~. <˚yê\j·T+ ˝À|ü* ÁbÕø±s¡+˝À $Hêj·T ≈£î&ÉT, ø±\uÛ…’s¡e⁄&ÉT, Ms¡uÛÑÁ<äT&ÉT, eTVü‰ø±[, X¯H˚X¯«s¡T&ÉT, qeÁ>∑Vü‰\T ø=\Te⁄Bs¡T ø£ì|ækÕÔsTT. Á|ü<Ûëq <ë«sêìøÏ m&ÉeTyÓ’|ü⁄q u≤˝≤Á‹|ü⁄s¡düT+<ä] neTàyês¡T ≈£î&ç yÓ’|ü⁄q }j·T\ eT+≥|ü+ ø£ì|ækÕÔsTT. >∑s¡“¤>∑T&ç˝À ¬s+&√ n+‘·düTÔ es¡≈£L >∑\ 14 n&ÉT>∑T\ ;Ûy˚TX¯«s¡*+>∑+ qj·THêq+<ëìï ø£*–düTÔ+~. kÕ«$Tyê]øÏ m<äTs¡T>± Äs¡T n&ÉT>∑T\ m‘·TÔq q+~ $Á>∑Vü≤+ ñ+~. Ä\j·T+˝Àì eT+&É|ü+ q÷s¡T sê‹ düÔ+uÛ≤\+ø£*– e⁄qï~. <ë<ë|ü⁄ 14 n&ÉT>∑T\Tqï •e*+>∑+, düTqï|ü⁄ sêsTT#˚ ì]à‘·+. •e*+>∑ Ä<Ûës¡+ ÁøÏ+~ >∑~˝À e⁄+&É>±, *+>∑ nÁ>∑uÛ≤>∑+ ô|’ ø£|ü⁄ŒqT N\TÃø=ì yÓTT<ä{Ï n+‘·düTÔ es¡≈£î+&ÉTqT. uÛÑ≈£îÔ\T |üP»\T, ns¡Ãq\T ¬s+&√ n+‘·düTÔ˝À #˚kÕÔs¡T. yÓTT<ä{Ï n+‘·düTÔ˝À e⁄qï *+>∑ <äs¡Ùq+ ‘·s¡Tyê‘· ÁøÏ+<äe⁄qï *+>∑ bÕ<ä uÛ≤>±ìï <ä]Ù+#·Tø=HÓ<äs¡T. á <˚yê\j·T ìsêàD+ Á<ëøå±sêeT+˝Àì ;Ûy˚TX¯«sê\j·T+qT b˛*e⁄+&ÉTqT. nø£ÿ&ç˝≤H˚ á <˚yê\j·T+ #·T≥Tº ¬s+&ÉT m‘·ÔsTTq ¬s+&ÉT ÁbÕø±sê\qT ø£*–e⁄qï~. ÁbÕø±sê|ü⁄ >√&É\T ÇdüTø£ sêsTT#˚ ø£≥ºã&çq$. yÓ\T|ü* ÁbÕø±s¡|ü⁄ >√&É≈£î Hê\T>∑T~≈£îÿ\˝À Hê\T>∑T Á|üy˚X¯ e÷sêZ\THêïsTT. Á|ü<Ûëq Á|üy˚X¯ <ë«sêìï dü÷s¡´ <ë«s¡+ n+{≤s¡T. >∑T&ç˝Àì

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

düú+u≤\ MT<ä n|ü‡s¡ u§eTà\T #Óø£ÿã&çe⁄qï$. #êfi¯óø£´ e+XÊìøÏ #Ó+~q $Áø£e÷~‘·T´ì |ü⁄Á‘·T&ÉT #êfi¯óø£´ ;Ûy˚TX¯«s¡ ≈£îeTs¡sêeT ù|s¡T MT<äT>± Çø£ÿ&ç •e⁄ìï ≈£îeTs¡sêeT nì eéVü‰s¡+˝ÀøÏ e∫Ãq≥T¢ ‘Ó\TdüTÔqï~. ø°åsêsêeT+ (bÕ\ø=\T¢) |ü•ÃeT >√<ëe] õ˝≤¢ bÕ\ø=\T¢ |ü≥ºD+˝À á πøåÁ‘·+ ñqï~. lsêeTT&ÉT d”‘·eTà yês¡¢ dü«Vü≤kÕÔ\‘√ Á|ü‹wæ˜‘·yÓTÆq ø°ås¡ sêeT*+π>X¯«s¡ kÕ«$T <˚yê\j·T+ Çø£ÿ&˚ e⁄+~. <˚yê\j·÷ìï 10 ˝Ò<ë 11 e X¯‘êã›+˝À #√fi¯ sêE\T

ø£{Ïº+#ês¡T. >∑T&ç >√|ü⁄s¡+ 9 n+‘·düTÔ\‘√ 125 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ‘√ <äs¡Ùq$TdüTÔ+~. BìøÏ ø=~› <ä÷s¡+˝À ˇø£ #Ós¡Te⁄ ñqï~ >√|ü⁄s¡ ìsêàD düeTj·T+˝À ˇø=ÿø£ÿ n+‘·düTÔ ì]à‘·yÓTÆq ‘·s¡Tyê‘· <ëì #·T≥÷º eT{Ïºìb˛dü÷Ô <ëìô|’ sêø£b˛ø£\‘√ ¬s+&Ée n+‘·düTÔ ìsêàD+ #˚ùdyês¡≥. Ä $<Ûä+>± eT{Ïº rj·T>± @s¡Œ&çq<˚ á #Ós¡Te⁄ (Á|üdüTÔ‘·+ Bìì sêeT>∑T+&É+ nì |æ\TdüTÔHêïs¡T). Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À m‘·ÔsTTq eT]j·TT #√fi¯sêE\ •\Œø£fi≤ Ø‘·T\qT n<äT“¤‘·+>± #·÷ù| >√|ü⁄sê\˝À Ç~ ˇø£{Ï. ªl sêeT*+π>X¯«s¡T&ÉTµ bÕs¡«r düy˚T‘·T&Ó’ yÓ\dæq |üs¡eT bÕeqyÓTÆq |ü⁄D´ πøåÁ‘·+ ø°åsêsêeT+. Çø£ÿ&ç •e*+>∑+ ∫ø£ÿì bÕ\e˝Ò ‘Ó\¢>± yÓTs¡Tdü÷Ô uÛÑ≈£îÔ\≈£î ø£qT$+<äT #˚düTÔ+≥T+~. á >∑T&çøÏ $wüßíeT÷πsÔ πøåÁ‘·bÕ\≈£î&ÉT. Ä~X¯+ø£sê#ês¡T´\yês¡T á πøåÁ‘êìï <ä]Ù+∫ l#·Áø£+ Á|ü‹wæ˜+#ês¡T. •e*+>∑+ ô|’ uÛ≤>∑+ yÓTTq<˚* ñ+&É≥+ e\q Çø£ÿ&ç kÕ«$Tyê]ì µø=|ü⁄Œ sêeT*+π>X¯«s¡T&ÉTµ nì ≈£L&Ü |æ\TkÕÔs¡T. Çø£ÿ&ç sê»>√|ü⁄s¡+ 9 n+‘·düTÔ\qT ø£*– 120 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ˝À n<äT“¤‘·yÓTÆq •\Œ ø£fi¯‘√ n\sês¡T‘·÷ e⁄+≥T+~. á |ü⁄D´ πøåÁ‘êìøÏ <äX¯\yêØ>± n_Ûeè~∆ |üqT\T »]>±j·Tq&ÜìøÏ #êfi¯ó≈£î´\T, ø±ø£rj·TT\T, ¬s&ç¶sêE\ XÊdüHê\T HêïsTT. @{≤ ñ‘·Ôsêj·TD, <äøÏåD≤j·Tq ÁbÕs¡+uÛÑ+ ˝À dü÷s√´<äj·T düeTj·T+˝À øÏs¡D≤\T ô|<ä› >√|ü⁄s¡+ qT+&ç •e*+>∑+ô|’ |ü&É‘êsTT.

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

dü«s¡í XÊ\ qs¡Ôq XÊ\ 50

n+‘·sê®rj·T >∑T]Ô+|ü⁄bı+~q ‘=* uÛ≤s¡rj·T dæìe÷ ªqs¡ÔqXÊ\µ. eTVü‰q≥T&ÉT bd”« s¡+>±sêe⁄ q{Ï+∫q ø°#·ø£ bÕÁ‘· e\¢ Ä dæìe÷≈£î Ä >∑T]Ô+|ü⁄ \_Û+∫+~. ‘Ó\T>∑Tyê]øÏ e÷Á‘·y˚T es¡yÓTÆq |ü<ä´+ ‘=*{≤ø° ∫Á‘ê\˝À $]$>∑ $ì|æ+#˚~. n≥Te+{Ï |ü<ë´\T, n<äT“¤‘·yÓTÆq bÕ≥\ düe÷Vü‰s¡+>± ‘Ós¡¬øøÏÿq dæìe÷ ªªqs¡ÔqXÊ\µµ! sê»´+ |æø£ÃsY‡ u≤´qsY ˝À l<Ûäs¡sêe⁄ \ø°åàsê»´+ ì]à+∫q qs¡ÔqXÊ\ dæìe÷ 11 nø√ºãs¡T 1963 q $&ÉT<ä˝…’, nK+&É $»j·÷ìï kı+‘·+ #˚düT ø=qï~. j·÷uÛ…’ edü+‘ê\qT |üP]Ô #˚düTø=qï~. ‘Ó\T>∑T dæìe÷ U≤´‹ì, ‘Ó\T>∑T q≥Tì dü‘êÔqT Á|ü|ü+#· <˚XÊ\≈£î ‘Ó*j·T#˚dæq dæìe÷>± ªªqs¡ÔqXÊ\µµ #·]Á‘·˝À ì*∫b˛sTT+~. n Ábıô|òdüsY ø£&çj·÷\ düTBÛsY

uÛ≤s¡rj·TT\≈£î dü+düÿè‹, dü+Á|ü<ëj·÷\+fÒ mq˝Òì eT≈£îÿe nH˚ $wüj·T+ n+<ä]ø° ‘Ó*dæ+<˚. n+<äTπø dæìe÷ e÷<ÛäéT+˝Àq÷ yê{Ïπø eTqyêfi¯ófl n~Ûø£ ÁbÕ<Ûëq´$T#êÃs¡T. eT÷ø° düeTj·T+˝ÀH˚ ø±<äT {≤ø°\T ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆHê n<˚ ˇs¡e&ç ø=qkÕ–+~. qs¡ÔqXÊ\ ø£<∏ë+X¯+‘√H˚ 1918 ˝À q≥sê» yÓTT<ä*j·÷sY ªªø°#·ø£e<Ûäµµ ù|s¡T‘√ z eT÷ø° rXÊs¡T. 1937 ˝À ªª$»j·T<äX¯$T ˝Òø£ ø°#·ø£e<Ûäµµ ù|s¡T‘√q÷ z {≤ø° ∫Á‘·+ e∫Ã+~. ìC≤ìøÏ ø°#·ø£e<Ûä ø£<∏äqT Ç|ü⁄Œ&ÉT ‘·\T#·T≈£î+fÒ Ç~ ∫s¡ |ü⁄sê‘·q+, ì‘·´q÷‘·q+ nì|ædüTÔ+~. Ç|üŒ{Ïø° Ç<˚ bòÕs¡Tà˝≤˝À uÛ≤s¡rj·T dæìe÷\T ‘Ós¡¬ø≈£îÿ‘·T+&É≥+ $X‚wü+. e÷j·÷ p<ä+˝À øös¡e⁄\ #˚‹˝À z&çb˛sTTq+<äT≈£î >±q÷ |üHÓï+&˚fi¯ófl ns¡Dýêdü+, Äô|’ z j˚T&Ü~ nC≤„‘· yêdü+ #˚j·T&ÜìøÏ n+^ø£]+∫q bÕ+&Ée⁄\T, ∫e] j˚T&Ü~ $sê≥ sêE ø=\Te⁄˝À e÷s¡Ty˚cÕ\‘√ >∑&ç|æq dü+<äs¡“¤+˝À »]π> ø£<∏ä á ∫Á‘·+! 42

bÂsêD°ø£ bÕÁ‘·\+fÒ ÁbÕD+ ô|fÒº m˙ºj·÷sY ‘√ bÕ+&ÉeeT<ÛäéTT&ÉT ns¡T®qT&ç bÕÁ‘· #˚sTT+#ê\qT≈£îHêïs¡T. n+<äT˝À Çã“+~˝Ò<äT. nsTT‘˚ Ä ns¡T®qT&ÉT Ç|ü⁄Œ&˚ <ÛäqTsê›] ø±<äT, Hê{≤´#ês¡T´&ÉT nB Ä&ÜeT>± ø±˙ e´ø°Ô! Ä bÕÁ‘·qT #˚j·TeTì m˙ºj·÷sY qT n&É>∑&ÜìøÏ m+‘· kÕVü≤dü+ ø±yê*. nsTTHê Äj·Tq‘√ ñqï |ü]#·j·T+ #·qTe⁄‘√ \ø°åàsê»´+, l<Ûäs¡sêe⁄ <ä+|ü‘·T\T m˙ºj·÷sY qT ø£*dæ, dü+Á|ü~+#ês¡T. ‘=\T‘· Äj·Tq dü+<˚Væ≤+∫Hê, ø£fi≤<äs¡Ù≈£î&ÉT {Ï$j·Tdt X¯s¡à y˚dæq ∫Á‘ê\qT #·÷dæ ‘·q n+^ø±s¡+ ‘Ó*bÕs¡T. n˝≤H˚ ãèVü≤qï\ y˚wü<Ûës¡DqT ‘·q n_Ûe÷q <äs¡Ù≈£î&ÉT ¬ø.$. ¬s&ç¶øÏ #·÷|æ+∫, Äj·Tq uÛÒwt nqï ‘·sê«‘·H˚ eTT+<äT¬øfi≤fls¡T m˙ºj·÷sY. Á<Í|ü~>± q{Ï+∫q kÕ$Á‹ ôd’‘·+ eTT+<äT düùd$Tsê nHêïs¡T. n+‘·≈£îeTT+<äT á dü+düú ì]à+∫q ªªdü+kÕs¡+µµ ∫Á‘·+ qT+&ç ÄyÓTqT ‘=\–+#·&É+‘√ øÏqTø£ eVæ≤+#ês¡T. ‘êqT ø±düÔ ˝≤e⁄>± e⁄Hêïq+≥÷ kÕ≈£î #·÷|æ+#ês¡T. ø±˙ <äs¡Ùø£ ìsêà‘·\ ˇ‹Ô&ç, m˙ºj·÷sY Áb˛‘ê‡Vü≤+ ø±s¡D+‘√ ÄyÓT ø±<äq˝Òø£ Á<Í|ü~ bÕÁ‘· b˛wüD≈£î düTeTTK‘· e´ø£Ô+ #˚XÊs¡T. Çø£ ø°\ø£yÓTÆq ø°#·≈£î&ç bÕÁ‘·≈£î md”«j·÷sY mqTïø√e&É+‘√ <äs¡Ùø£ ìsêà‘·\≈£î ñqï <ä÷s¡<äèwæº @$T{À n+<ä]ø° ns¡úyÓTÆb˛sTT+~. ø°#·≈£î&ç>± qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

md”«j·÷sY ‘Ós¡ô|’ ø£ì|æ+#˚~ ø=~›ùdù| nsTTHê, ‘·q Á|ü‹uÛ≤bÕ≥yê\‘√ Äj·Tq Áù|ø£å≈£î*ï $düàj·÷ìøÏ >∑T]#˚XÊs¡T. nsTT‘˚ πøe\+ q{°q≥T\ m+|æø£‘√H˚ $»j·T\øÏåà qs¡ÔqXÊ\˝À q]Ô+#·˝Ò<äqï~ yêdüÔe+. kÕ+πø‹ø£ ì|ü⁄DT\ Á|ü‹uÛÑ, q{°q≥T\ n+øÏ‘·uÛ≤yêìøÏ ‘√&Ó’+~. qè‘·´+˝À nqTuÛÑe+˝Òì m˙ºj·÷sY Hê{≤´#ês¡T&ç>± q{Ï+#·&É+ ø√dü+ m+‘√ ø£èwæ #˚XÊs¡T. ô|’>± j·T˝Ÿ. $»j·T\øÏåà ˝≤+{Ï #·ø£ÿì qè‘·´ø£ﬁ≤ø£]DÏøÏ ‘êqT Hê≥´+ H˚s¡TŒ‘·Tqï≥Tº q{Ï+#ê\+fÒ ø=+‘· kÕ<Ûäq nedüs¡eTì Äj·Tq uÛ≤$+#ês¡T. n+<äTø£H˚ yÓ+|ü{Ï ô|<ädü‘·´+>±] e<ä› HÓ\ s√E\ bÕ≥T Hê{≤´ìï nuÛÑ´dæ+#ês¡T. kÕ$Á‹ nsTT‘˚ Á<Í|ü~ bÕÁ‘·˝À ©qyÓTÆb˛j·÷s¡T. ‘·+Á&çøÏ n+‘·>± Äs√>∑´+ u≤>√ø£b˛e&É+‘√ düeTTÁ<ë\ pìj·TsY ø°#·ø£ kÕ«>∑‘êìøÏ dü+uÛ≤wüD\T sêXÊs¡T. dü+<Ûëq düeTj·TyÓTÆq~. Ç+ø£q÷ ôd’s¡+Á~ sê˝Ò<˚ n+≥T

kÕπ> Ä e÷≥\qT #·~$ md”«j·÷sY |üs¡e÷q+<ä uÛÑ]‘·T˝…’b˛j·÷s¡T. Ä bÕÁ‘·˝ÀøÏ |üs¡ø±j·T Á|üy˚X¯+ #˚ùdXÊs¡T. á dæìe÷˝À eTs√ ø°ø£\yÓTÆq bÕÁ‘· ;ÛeTT&ç~. á bÕÁ‘·ø√dü+ |üHÓï+&ÉT dü+e‘·‡sê\ bÕ≥T ôV≤M yÓsTT{Ÿ *|æº+>¥ #Ûê+|æj·THé nsTTq Ç+&çj·THé {≤sê®Hé <ä+&ÉeT÷&ç sê»>√bÕ˝Ÿ qT m+|æø£ #˚XÊs¡T <äs¡Ùø£ ìsêà‘·\T. Äj·Tq ≈£L&Ü ‘·qøÏ∫Ãq ‘=* neø±XÊìï #·ø£ÿ>± $qjÓ÷–+#·T ≈£îHêïs¡T. n˝≤H˚ JeT÷‘·eT\T¢&ç>± q{Ï+∫q H˚\÷¢s¡T ø±+‘êsêe⁄ ôd’‘·+ ù|s¡Tqï eT\¢jÓ÷<ÛäT&˚ ø±e&É+ eTs√ $X‚wü+. Çø£ Ç‘·s¡ Á|ü<Ûëq bÕÁ‘·\˝À <Ûäs¡àsêE>± $TøÏÿ*H˚ì, <äTs√´<ÛäqT&ç>± <Ûä÷[bÕfi¯, <äTXÊÙdüqT&ç>± ¬ø’ø±\ dü‘·´Hêsêj·TD, $sê≥ sêE>± eTTø±ÿeT\, düT<Û˚wüí>± dü+<Ûä´, ñ‘·Ôs¡>± m˝Ÿ. $»j·T\øÏåà, n_ÛeTqT´&ÉT>± XÀuÛÑHé u≤ãT, düTuÛÑÁ<ä>± \ø°åàsê»´+, lø£èwüßí&ç>± ø±+‘êsêe⁄, ñ‘·Ôs¡eTTe÷]&ç>± πs\+–, }s¡«•>± |ü~à˙ Á|üj·T<ä]Ùì q{Ï+#ês¡T. á dæìe÷ $»j·T+˝À düTdüs¡¢ <äøÏåD≤eT÷]Ô dü+^‘êìø° Á|ü<Ûëq bÕÁ‘· e⁄+~. düTdüs¡¢yê] uÛ≤D°\≈£î ‘·>∑Z≥Tº>± düeTTÁ<ë\, ø=düsêE, ll #·ø£ÿì ^‘ê\qT n+~+#ês¡T. ªª»q˙ •eø±$T˙µµ nH˚ uÛÑøÏÔ ^‘·+ H˚{Ïø° ‘Ó\T>∑T yê] H√fi¯fl˝À HêqT‘·÷H˚ e⁄+~. ªªme]ø√dü+ á eT+<äVü‰dü+µµ ^‘êìï Ä\|æ+#·ì j·TTerj·TTe

≈£î\T n|üŒ{À¢ ˝Òs¡+fÒ n‹X¯jÓ÷øÏÔø±<äT. n˝≤H˚ ªªdü\*‘· sê>∑ düT<Ûës¡dükÕs¡+µµ bÕ≥ bÕ&Éì es¡úe÷q >±j·T˙ >±j·T≈£î\T ñ+&˚yês¡T ø±<äT. ªªdüœj·÷ $e]+#·y˚µµ ªªqs¡esê z ≈£îs¡Tesêµµ e+{Ï bÕ≥\÷ Ä bÕ‘· eT<ÛäTsê\T>± $T–*b˛j·÷sTT. 1963 ˝À C≤rj·T kÕúsTT˝À ~«rj·T ñ‘·ÔeT ∫Á‘·+>± ªªqs¡ÔqXÊ\µµ m+|æ¬ø’ sêh|ü‹ nyês¡T¶qT n+<äT≈£îqï ‘=* ‘Ó\T>∑T dæìe÷>± #·]Á‘·˝À ì*∫b˛sTT+~. n˝≤H˚ Ç+&√H˚wæj·÷ sê»<Ûëì »ø±sêÔ˝À »]–q #·\q ∫Á‘√‘·‡yêìøÏ uÛ≤s¡‘·<˚X¯+ ‘·s¡|ü⁄q m+|æø£sTTq @¬ø’ø£ ∫Á‘·+ Ç~. nø£ÿ&É≈£î ìsêà‘·\T l<Ûäs¡sêe⁄, \ø°åàsê»´+‘√ bÕ≥T md”«s¡+>±sêe⁄, πs\+–, kÕ$Á‹ yÓfi≤fls¡T. ø°#·≈£î&ç>± md”«j·÷sY q≥q #·÷dæ eTT>∑T›˝…’q nø£ÿ&ç Áù|ø£å≈£î\T Äj·TqqT ñ‘·ÔeT q≥T&ç>± m+|æø£#˚dæ, dü‘·ÿ]+#ês¡T. n˝≤H˚ ø£fi≤<äs¡Ù≈£î&ÉT {Ï$mdt X¯s¡à Á|ü‹uÛÑq÷ y˚H√fi¯flbı–&Üs¡T. $X‚wü+ @eT+fÒ Ä s√E˝À¢q÷ dæìe÷≈£î \_Û+∫q á ns¡T<Ó’q >ös¡yêìï bÕsƒ¡≈£î\≈£î ‘Ó*j·T#˚j·T&ÜìøÏ |üÁ‹ø£\T $X‚wü ø£èwæ

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

#˚XÊsTT. Ä+Á<ÛäÁ|üuÛÑ ~q|üÁ‹ø£ @Á|æ˝Ÿ 25 1964 q z dü|æ¢yÓT+{Ÿ qT Á|ü#·T]+∫+~. Ä+<äT˝À dæìe÷˝Àì $X‚cÕ\T, q{°q≥T\ eTqdüT˝Àì e÷≥\H˚ ø±≈£î+&Ü, kÕ+πø‹ø£ ì|ü⁄DT\ >=|üŒ<äHêìï ‘Ó*j·TCÒXÊsTT. n+‘˚ø±<äT á dæìe÷ $wüj·T+˝À e∫Ãq ¬s+&ÉT $eTs¡Ù\≈£L ìsêà‘· düùV≤‘·Tø£yÓTÆq düe÷<ÛëHê\qT |üÁ‹ø±eTTK+>± Çe«&É+ eTØ $X‚wü+! dæ˙ $eTs¡Ù≈£î&ÉT>± J$‘êìï ÁbÕs¡+_Û+∫, <äs¡Ù≈£î&ÉT>± m~–q ø£eT˝≤ø£s¡ ø±y˚TX¯«s¡sêe⁄qT ªªbÂsêDÏø£ ÁãVü≤àµµ >± r]Ã ~~›q ∫Á‘·sêC≤\˝À ªªqs¡ÔqXÊ\µµ~ nÁ>∑‘ê+ã÷\+!

ÁbÕC…≈£îº\T

î dü¬s’q Å|ü#ês¡+ ø£*Œ+ »#·˝bÕ‘ê\≈£ &É+˝À, »\bÕ‘ê\≈£î dü+ã+~Û+ ∫q düeTÅ>∑ düe÷#êsêìï Çe«&É+˝À Äj·÷ »\bÕ‘ê\ e<ä› |üsê´≥≈£î\≈£î ø±e\dæq dü<äTbÕj·÷\ ø£\Œq, »\bÕ‘ê\qT |üsê´≥ø£ ÅbÕ+‘ê\T>± r]Ã~<ä›&É+, s¡ø£åD #·s¡´\T, ≥÷]dtº ¬>’&é\ ìj·÷eTø£+ e+{Ï $wüj·÷ \ô|’ sêÅwüº |üsê´≥ø£ XÊK, sêÅwüº |üsê´≥ø£ n_Ûeè~∆ dü+düú <äèwæºô|{≤º*. |üsê´≥≈£î\T $X‚wü dü+K´˝À ˙{Ï ÁbÕC…≈£îº\qT dü+<ä]ÙdüTÔHêïs¡T. m‹Ôb˛‘·\ m‹Ôb˛‘·\ »\bÕ‘·+ Hê>±s¡T®qkÕ>∑sY &Ü´yéT≈£î ~>∑Teq 11 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À e⁄+~. ø£ècÕíq~ e⁄|üq~ #·+Á<äe+ø£ m‹Ôb˛ ‘·\ »\bÕ‘·+>± e÷]+~. #·+Á<äe+ø£ q~ 5, 6 bÕj·T\T>± N* <ë<ë|ü⁄ 70 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ qT+∫ ˇø£ ˝Àj·T˝ÀøÏ <ä÷≈£î‘·T+≥T+ ~. Ä <äèX¯´+ m+‘√ eTH√Vü≤s¡+>± e⁄+ ≥T+~. m‹Ôb˛‘·\ »\bÕ‘·+ düT+<äs¡ <äèXÊ´ìï sêÁ‹|üP≥ #·÷&É&ÜìøÏ s¡+>∑T s¡+>∑T\ $<äT´‘Y ˝…’≥T¢ @sêŒ≥T#˚XÊs¡T. $$<Ûä s¡+>∑T\ $<äT´‘Y ø±+‹˝À m‹Ôb˛‘·\ »\bÕ‘·+ dü+<äs¡Ù≈£î\qT eT+Á‘·eTT>∑T∆\qT Hê>±s¡T®q kÕ>∑sY

j·T+. eT+EHê<∏é sêÅcÕºìøÏ eT∞¢ »\ø£fi¯ e∫Ã+~. eTT+>±s¡T ‘·sê«‘· eT* esê¸\T ≈£L&Ü u≤>± |ü&É&É+‘√ sêj·T\d”eT $TqVü‰ sêÅwüº+˝Àì |ü\T ÁbÕC…≈£îº\T, »\bÕ‘ê\T Vü≤§j·T\T y=*øÏdüTÔ HêïsTT. >√<ëe], ÁøÏcÕí, ‘·T+>∑uÛÑÁ<ä ‘·~‘·s¡q<äT\ |üØ yêVü≤ø£ ÁbÕ+‘ê˝À¢ m>∑Teq yêq\T $kÕÔs¡+>± ≈£îs¡e&É+‘√ sêÅwüº+˝Àì ]»sê«j·TsY\˙ï ì+&ÜsTT. eTVü≤ã÷uŸq>∑sY õ˝≤¢ psê\ ÁbÕC…≈£îº, ìC≤e÷u≤<é õ˝≤¢ lsê+ kÕ>∑sY, sê»eT+Á&ç düMT|ü+˝Àì <Ûäefi‚X¯«s¡+ e<ä›>∑\ düsY Äs¡úsY ø±≥Hé Äqø£≥º, ÁøÏcÕíq~ô|’ e⁄qï Hê>±s¡T®q kÕ>∑sY, Á|üø±X¯+ u≤´πsõ, lXË’\+ ]»sê«j·TsY\T ì+&É&É+‘√ π>≥T¢ ‘Ós¡∫ Äj·÷ q<äT˝À¢øÏ ˙{Ïì e<ä*y˚XÊs¡T. Ä~˝≤u≤<é õ˝≤¢˝Àì ≈£î+‘·\, bı#ÓÃs¡, q˝§Z+&É õ˝≤¢˝Àì Hê>±s¡T®q kÕ>∑sY ~>∑Teq>∑\ m‹Ôb˛‘·\ »\bÕ‘·+, $XÊK|ü≥ï+ õ˝≤¢˝Àì nq+‘·–] »\<Ûës¡, ‘·÷s¡TŒ >√<ëe] õ˝≤¢ s¡+|ü#√&Ées¡+ »\bÕ‘·+, ø£&É|üõ˝≤¢ >∑+&çø√≥ e<ä›e⁄qï ô|Hêï ˝Àj·T eTTKýÓTÆq$. ny˚>±ø£ ∫qï ∫qï ˙{Ï <Ûës¡\T, ø√q\T, sêÅwüº+˝À mH√ï e⁄HêïsTT. »\bÕ‘ê\ s¡a]ì #·÷&É&ÜìøÏ |üsê´≥≈£î\T ñ‘ê‡Vü≤ |ü&ÉT‘·THêïs¡T. ÁbÕC…≈£îº\ e<ä› |üsê´≥≈£î\≈£î eT]ìï edü‹ kÂø£sê´\≈£î ø£*Œ+#·&ÜìøÏ sêÁwüº |üsê´≥ø£ XÊK eT]ìï #·s¡´\T rdüTø√yê* .

#˚düTÔ+~. ø=+<äs¡T kÕVü≤dü |üsê´≥≈£î\T m‹Ôb˛‘·\ ˝Àj·T˝ÀøÏ yÓ[fl edüTÔ+{≤s¡T. Ä $<Ûä+>± kÕVü≤dü+ #˚ùd yês¡T ‘·–q C≤Á>∑‘·Ô\T bÕ{Ï+#ê*. ˝Ò≈£î+fÒ nbÕj·T+ yê]ì yÓHêï&ÉT‘·T+~. Çø£ Hê>±s¡T®qkÕ>∑sY »\ø£fi¯ >∑T]+∫ m+‘· sêdæHê ‘·≈£îÿy˚ ne⁄‘·T+~. kÕ>∑sY π>≥¢˝À qT+∫ m–dæ|ü&˚ ˙{Ï<äèX¯´+ dü+<äs¡Ù ≈£î\ eTqdüT˝À¢ düT+<äs¡eTTÁ<ä y˚düTÔ+~. sêÁwüº sê»<Ûëì ôV’≤<äsêu≤<äT qT+∫ ¬s+&ÉTqïs¡ >∑+≥\T Á|üj·÷DÏùdÔ Hê>±s¡T®qkÕ>∑sY #˚s¡Tø√e#·TÃ. lXË’\+ ]»sê«j·TsY lXË’\+ Á|üeTTK XË’eπøåÁ‘·+. lXË’\ eT*¢ø±s¡T®qkÕ«$T >∑T&ç˝Àì •e*+>∑+ <ë«<äX¯ CÀ´‹]¢+>±\˝À ˇø£{Ï. lXË’\+ |ü⁄D´πøåÁ‘·+ |üø£ÿH˚ ˇø£ ]»sê«j·TsY e⁄+~. lXË’\+ &Ü´+ ~>∑Teq ø£ècÕí ô|<ä›˝Àj·T˝À Á|üeVæ≤düTÔ+≥T+~. ø£ècÕíq~ì bÕ‘êfi¯>∑+>∑ nì |æ\TkÕÔs¡T. bÕ‘êfi¯>∑+>∑ #˚s¡Tø√e&ÜìøÏ eT÷&˚fi¯fl øÏ+<ä≥ s√|ty˚ @sêŒf…Æ+~. lXË’\ πøåÁ‘êìï #·÷&É&ÜìøÏ e∫Ãq j·÷Á‹≈£î\T ]»sê«j·TsYqT ≈£L&Ü dü+<ä]Ù düTÔ+{≤s¡T. ]»sê«sY π>≥T¢ ‘Ó]∫ q|ü⁄&ÉT ø£èwüíeTà ñs¡T≈£î\T, |üs¡T>∑T\qT ‘·ì$ rsê #·÷&Ée#·TÃ. eT]ìï $esê\≈£î b.|æ.{Ï.&ç.dæ.ì dü+Á|ü~+#·+&ç: 040-66745976 9848540371 qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

lsê+ kÕ>∑sY

Arunachal Pradesh

Majestic Monastery

awang Monastery is simply awe-inspiring and majestic in its appearance and grandeur. A visit of Tawang Monastery is most spiritually refreshing experience. The monastery also has a Centre for Buddhist Cultural Studies where young monks are taught Arithmetic, English, and Hindi besides traditional monastic education. The Tawang Gompa, situated at an altitude of 10,000 feet is located on a hill top and faces the rest of the Tawang town. This monastery is the fountainhead of the spiritual life of the people of Arunachal Pradesh region. The Tawang Monastery also known as "GaldenNamgyalLhatse" was founded by Merak Lama LodreGyamtso in the year 1860-61 AD. The Tawang Monastery stands on the sart of hill, about 10,000ft above sea level and has ravines in the south and west, narrow ridge on the north and a gradual slope on the east. It offers an imposing and picturesque view of the Tawang -Chu valley. The monastery appears like a fort from a distance, as if guarding the admirers in the wide valley below. Tawang monastery is the largest of its kind in the country and 2nd largest in Asia.Though it has the capacity for housing about seven hundred monks, the actual number of resident Lamas (Monks) at present is a little more than 300. This monastery is the fountainhead of the spiritual life of the people of this region. The Tawang Gompa, situated at an altitude of 10,000 feet is located on a hill top and faces the rest of the Tawang town. The snow capped Eastern Himalayas surrounding it give it a majestic look. It is about 3 kilometres from the old market road of Tawang.

Founded by Merak Lama Lodre Gyamtso, the Tawang Gompa is an epitome of Buddhist architecture and belongs to Gelukpa sect. One of the main attractions of Tawang monastery is its huge gilded statue of Lord Buddha. It also houses a rich collection of invaluable manuscripts, books and thankas (depicting Lord Buddha as well as other tutelary deitiesin diverse poses. This monastery dates back to the year 186061 and holds a special place in Buddhist

November - December 2013

Tourism News

monastery for being the birthplace of the 6th Dalai Lama. This monastery, like most other Buddhist monasteries is very well decorated and the colours and designs are very ornate. Tawang town (india) is located approximately 555 km from Guwahati. Tawang has an average elevation of 8,756 feet. There is no airport or railhead in Tawang. Tezpur is the closest place, which offers an airport. n

Kovvuri Ganapathi Reddy

he torrential Banganga river deep in the valley forming a formidable sheer and the Kangra Fort lurking atop the flat mountain range is a scene that one encounters on nearing Kangra town when you drive from ShimlaMataur national highway. A feeling of awe mixed with joy pervades you as you look back in time. The Kangra Fort is 3 kms from the town The climb leads through seven gates, en route there are some idols embossed in the walls of the fort. The ramparts open out to the fascinating valleys below and one can recreate the past and glide the corridors of history . There are three richly carved temples in the vicinity-Lakshmi Narayan temple, the Ambika temple and a Jain temple of Mahaveera. The view of gushing streams of Banganga and Manjhi rivers from the Fort is charming. The Kangra Fort was the seat of power of the Katoch Raja's and is believed to have been founded by Shusharma Chand Katoch. It was the ancient capital of the Katoch Kingdom and symbol of power in the Punjab hill states. The Fort of Nagarkot (Kangra) stands as a mute witness to the ravages of conquerors from Mahmud of Ghazni (1009 AD) to the emperor Jehangir (1619 AD) and 46

and is also known as Nagarkot. The fort is historically significant; its massive size, and the beauty of its structure lend it an added charm. At the entrance is a museum containing some valuable old photographs of the fort prior to the devastating earthquake of 1905 and some exquisite stone sculptures, carvings, idols and other artifacts.

the disastrous earthquake of April, 1905. Emperor Akbar made many attempts to capture this fort but could not succeed. This place is now called as " Purana Kangra". One can enter the fort by a narrow path. It was protected by a number of gates named after its winners like Jehangir, Ranjit Singh. The fort remained neglected during the British period but now the Archaeological department maintains it. The Fort is

November - December 2013

still an attraction to the tourists and the pilgrims visiting Kangra. The historical Kangra Fort is 3 km from the Kangra town. One can reach Kangra town by road, rail & air. Kangra is 17 km from Dharamshala, 220 km from Shimla and 235 km from Chandigarh. n K. Balasubramanyam in New Delhi

Tourism News

qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt

eTVü≤ã÷u`q>∑sY

cÕº<äX¯ X¯øÏÔ|”sƒê˝À¢ n\+|ü⁄s¡+ CÀ>∑T˝≤+ã Ä\j·T+ ˇø£{Ï. Çø£ÿ&É yÓ\dæq CÀ>∑T˝≤+ã neTàyês¡T dü+‘êq es¡Á|ü<ësTTì>± Á|üdæ~∆¬øø±ÿs¡T. n<äT“¤‘· Ä\j·÷\T nø£ÿ&É ø=\TyÓ’ e⁄HêïsTT. Ä Ä\j·÷˝À¢ n‘·´<äT“¤‘· •\Œ dü+|ü<ä<ë– e⁄+~. ø=ìï e+<ä\ dü+e‘·‡sê\ bÕ≥T Ä <˚yê\j·÷\T ì]à‘·eTj·÷´sTT. ne˙ï •e‘·‘ê«ìøÏ Á|ürø£˝Ò. nsTTHê ...ˇø√ÿ>∑T&ç ˇø√ÿs¡ø£yÓTÆq XË’*øÏ ì<äs¡Ùq+>± e⁄+~. ñ‘·Ôsê~øÏ #Ó+~q >∑T|ü⁄Ô\ ø±\+ qT+∫ <äøÏåD≤~øÏ #Ó+~q $»j·Tq>∑s¡+ (Vü≤+|”) #·Áø£es¡TÔ\ es¡≈£î |ü\Te⁄s¡T sêE\T n<äT“¤‘· Ä\j·÷\ Ä$wüÿs¡D≈£î ø£èwæ #˚XÊs¡T.

n≥Te+{Ï ns¡T<Ó’q Á|ü<˚X¯y˚T...n\+|ü⁄s¡+. n\+|ü⁄s¡+ eTVü≤ã÷uŸq>∑sY õ˝≤¢˝À e⁄+~. ôV’≤<ës¡u≤<é≈£î 200øÏ.MT ø£s¡÷ï\T ≈£î 27øÏ.MT <ä÷s¡+˝À e⁄+~. n\+|ü⁄s¡+˝Àì u≤\ÁãùV≤àX¯« sê\j·T+˝Àì *+>∑+ CÀ´‹sY*+>∑+>± Á|üdæ~∆ #Ó+~+~. CÀ>∑T˝≤+ã>± |üP»\+<äTø=+≥Tqï X¯øÏÔe÷‘· >∑T&ç 18 X¯øÏÔ |”sƒê˝À¢ ˇø£{Ï. qeÁãVü≤à\ >∑Tﬁ¯óﬂ˝Àì •e⁄&ÉT, X¯øÏÔe÷‘·- CÀ>∑T˝≤+ã, Á>±eT<˚e‘· m\¢eTà, uÛÑ÷<˚$, qs¡dæ+Vü≤kÕ«$T, Ä+»H˚j·TT&ÉT uÛÑ≈£îÔ\qT ÁuÀdüTÔHêïs¡T. X¯øÏÔe÷‘· düìï~Ûô|’ ª≥÷]»+ q÷´dtµ ø£<∏äq+.

CÀ>∑T˝≤+ã Ä\j·÷ìï ãVüQeT˙ düT˝≤ÔqT\T Áø°.X¯ lXË’\+ πøåÁ‘êìøÏ n\+|ü⁄s¡+ |ü&ÉeT{Ï <ë«s¡+>± 14e X¯‘êã›+˝À $<Ûä«+dü+ #˚dæHês¡T. CÀ>∑T˝≤+ã ù|s=ÿ+{≤s¡T. n\+|ü⁄s¡+ •eπøåÁ‘êìï <äøÏåD ¬ø’˝≤dü+>± #·+&ç- #êeTT+&ç X¯øÏÔ $Á>∑Vü‰\qT yê] $<Ûä«+dü uÛ≤$kÕÔs¡T. Ä |ü⁄D´Á|ü<˚X¯+˝À ªªqeÁãVü‰à\j·÷\Tµµ ø±+&É≈£î ã*ø±≈£î+&Ü ø±bÕ&ç ÁãVü‰à\j·T+˝À <ë#ês¡T. HêïsTT. n$ n˙ï XË’eπøåÁ‘ê˝Ò. Ä Ä\j·÷\T u≤<ë$T bÕ‘·>∑T&ç e⁄+&çq Á|ü<˚X¯+˝ÀH˚ ø=‘·Ô>± Ä\j·T+ ì]à+∫ #êfi¯ó≈£î´\ ø±\+˝À ì]à+∫q≥T¢ #ê]Á‹ø£ 2005˝À Ä $Á>∑Vü‰\qT Á|ü‹wæ˜+#ês¡T. #·ø£ÿ{Ï Á>±HÓ’{Ÿ Ä<Ûësê\THêïsTT. düTe÷s¡T 200 dü+e‘·‡sê\T u≤<ë$T sêfi¯fl‘√ düT+<äs¡+>± ì]à+∫q Ä\j·T+ #·T≥÷º #êfi¯ó≈£î´\T sê»´bÕ\q #˚j·T>±, Äø±\+˝À yês¡T mH√ï düs√es¡+ ñ+&É&É+ $X‚wü+. neTàyês¡T X¯øÏÔ dü«s¡÷|æDÏ Ä\j·÷\T ì]à+#ês¡T. n\+|ü⁄s¡+˝Àì Ä\j·÷\ ìsêà n+<äT˝ÀqT ñÁ>∑eT÷]Ô. Ä\j·T+˝À neTàyês¡T D≤\T 6e X¯‘êã∆+˝À »]>±sTT. Ä ÁbÕ+‘êìï ≈£Ls=Ãqï uÛÑ+–eT˝À e⁄+~. $X‚wü πøX¯dü+|ü<ä‘√ ªªqeÁãùV≤àX¯«s¡ rs¡ú+>±µµ |æ\TkÕÔs¡T. n\sês¡T‘·Tqï~. Ä $s¡uÀdæq πøXÊ\˝À ã\T¢\T, ‘˚fi¯ófl, ø±>± lXË’\+ eTT+|ü⁄ ÁbÕ+‘·+˝À eTTì– b˛‘·Tqï ø£+ø±fi≤\T ìøÏå|üÔ+>± e⁄HêïsTT. Ä\j·T+˝À Ç+ø± dü|üÔ Ä\j·÷\˝Àì eT÷s¡TÔ\qT, |ü⁄sê‘·‘·«XÊK yês¡T »]|æq e÷‘·èø£\T, $ù|òTïX¯«s¡T&ÉT, MD≤bÕDÏ, Ms¡uÛÑÁ<ÛäTì Á‘·e«ø±\˝À \uÛÑéTsTTq nH˚ø£ •˝≤ $Á>∑Vü‰\qT $Á>∑Vü‰\qT ≈£L&Ü Á|ü‹wæ˜+#ês¡T. Ä\+|ü⁄s¡+˝Àì eT÷´õj·T+˝À e⁄+#ês¡T. j·÷Á‹≈£î\T qe+ãsY - &çôd+ãsY 2013 v ≥÷]»+ q÷´dt 48

November - December 2013

Tourism News

eT÷´õj·T+˝À uÛÑÁ<ä |üs¡∫q •˝≤ $Á>∑Vü‰\ qT #·÷&Ée#·TÃ. Á|ü<äs¡Ùq ˝À e⁄+∫q ÄH˚ø£ •˝≤Œ\T XË’edü+düÿè‹øÏ #Ó+~q$. n\+|ü⁄s¡+ ÁbÕ+‘êìï XÊ‘·yêVü≤qT\T, Hê>±s¡T®q ø=+&É Çøå±«≈£î\T, u≤<ë$T #êfi¯ó≈£î´\T, sêÁwüº≈£L≥T \T, ø£fi≤´DÏ #êfi¯ó≈£î´\T, ø±ø£rj·TT\T, $»j·Tq>∑s¡ sêE\T, >√\ÿ+&É qyêãT \T bÕ*+∫q+<äTq Äj·÷sêC≤´\ •\ŒXË’* n\+|ü⁄s¡+ Ä\j·÷˝À¢ n>∑T|ædüTÔ+~. $»j·T q>∑s¡ sêE\ ø±\+˝À Ä Ä\j·÷\T eT]+‘· XÀ_Û+∫q≥T¢>± XÊdüHê<Ûësê\THêïsTT. Áø°.X¯. 1101Hê{Ï •˝≤XÊdüq+˝À Ä ÁbÕ+‘êìï ªVü‰\+|ü⁄s¡+>±µ |æ*#˚yês¡ì ‘Ó\TdüTÔqï~. ø±\Áø£eT+˝À n\+|ü⁄s¡+ nsTT+~. n\+|ü⁄s¡+˝À yÓ\dæq qeÁãVü‰à\j·÷\˝Àì •\Œø£fi≤kÂ+<ës¡´ìøÏ j·÷Á‹≈£î\T eTT>∑T∆\e⁄‘ês¡T. ‘·T+>∑uÛÑÁ<ä m&ÉeT rs¡+˝À ªªqeÁãVü‰à\j·÷\µµ düeT÷Vü≤+ e⁄+~. Ä\j·÷\T •e |üs¡e÷‘·à≈£î n+øÏ‘·eTsTTq$. Ä\j·÷\ô|’ $X‚wü+>± Ä<äs¡D #·÷|ü⁄‘·÷ ‘·s¡* edüTÔqï j·÷Á‹≈£î\T y˚˝≤~>± e⁄+{≤s¡T. Ä Ä\j·÷\ düeTT<ëj·÷ìï dü+<ä]ÙùdÔ ªªø±•µµ |ü⁄D´πøåÁ‘êìï #·÷kı∫Ãq nqT uÛÑ÷‹ ø£\T>∑T‘·T+~. m+<äTø£+fÒ ø±o˝Àì $X‚«X¯«s¡ Ä\j·÷ìøÏ Ä\+|ü⁄s¡+ ˝Àì Ä\j·T düeTT<ëj·÷\≈£î b˛*ø£\THêïsTT. eTTK´+>± Ä\j·T •Ksê\T uÛÖ<ë∆sêe÷\qT >∑Ts¡TÔ≈£î‘ÓkÕÔsTT. Ç˝≤e⁄+&É>± qeÁãVü‰à\j·÷\T yÓTT‘·Ô+ ‘=$Tà~ $&ç$&ç Ä\j·÷\T n$ ‘ês¡ø£ÁãVü≤à, dü«s¡íÁãVü≤à, |ü<äà ÁãVü≤à, u≤\ÁãVü≤à, >∑s¡T&ÉÁãVü≤à, ≈£îe÷s¡ ÁãVü≤à, ns¡ÿÁãVü≤à, Ms¡ÁãVü≤à, $X¯«ÁãVü≤à, á ‘=$Tà~ Ä\j·÷\T ˇπø Äes¡D˝À e⁄+&É&É+ $X‚wü+. Ç+<äT˝À u≤\ÁãVü≤à\j·T+ eTTKéTsTT+~. Ä\j·T |ü]düs¡ ÁbÕ+‘ê\˝Àì •˝≤XÊdüq+ Á|üø±s¡+ Ä\j·TìsêàD+ Áø°.X¯ 702 ˝À »]–+~. Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ eTVü‰ •esêÁ‹ ñ‘·‡yê\T n‘·´+‘· yÓ’uÛÑe+>± »s¡T>∑T‘êsTT. y˚˝≤~>± uÛÑ≈£îÔ\T ñ‘·‡yê˝À¢ bÕ˝§Z+{≤s¡T. ‘ês¡ø£ ÁãVü‰à\j·T+ bÕøÏåø£+>± •~Û\eTsTT+~. Áø°.X¯. 6-7 X¯‘êu≤∆˝À¢ ‘Ó\T>∑T˝À #ÓøÏÿq XÊdüHê\THêïsTT. dü«s¡Z ÁãVü‰à\j·T+ >√|ü⁄s¡+ n‘·´+‘· Äø£s¡¸D°j·T+>± e⁄+~. Ä\+|ü⁄s¡+˝Àì nìï Ä\j·÷\ ø£+fÒ, düT+<äs¡eTsTTq •˝≤Œ\‘√ n\sêπs Ä\j·T$T~. #êfi¯ó≈£î´\ •\Œø£fi≤ XË’*‘√ XÀ_Ûdü÷Ôe⁄+~. eTTK´+>± Ä\j·T+ >√&É\≈£îqï •\Œø£fi≤düeTT<ëj·÷\T, |ü⁄sêDÒ‹Vü‰kÕ\˝Àì nH˚ø£

eTTK´|òüT{≤º\qT n‘·´+‘· HÓ’|ü⁄D´+‘√ #Óø£ÿã&Ü¶sTT. Ä\j·T+ <ë<ë|ü⁄ Áø°.X¯ 8e X¯‘êã›+˝À ì]à‘·eTsTT+~. |ü<äà ÁãVü‰à\j·T+ ≈£L&Ü •~∏˝≤edüú˝À e⁄+~. Çø£ÿ&É e⁄qï •e*+>∑+ n‘·´+‘· eTH√Vü≤s¡+>±, yÓT]ùd˝≤ e⁄+&É&É+ $X‚wü+. $X¯«ÁãVü‰à\j·T+ eTTKýÓTÆq~. |ü⁄sêD≤\˝Àì nH˚ø£ |òüT{≤º\qT Á|ü‹_+_+#˚ •˝≤Œ\T Ä\j·T>√&É\ô|’ #Óø±ÿs¡T. n<˚ ÁbÕ+>∑D+˝ÀH˚ 9e X¯‘êã›+˝À ì]à+∫q dü÷s¡´Hêsêj·TD Ä\j·T+ e⁄+~. <äXÊe‘êsê\ $X‚cÕ\qT $e]+#˚ ns¡∆_+u≤\ düe÷Vü‰sê\T mH√ï #·÷&Ée#·TÃ. Ä |ü]düsê\˝ÀH˚ qs¡dæ+Vü‰\j·T+ ≈£L&Ü ñ+~. $»j·Tq>∑s¡ sêE\ ø±\+˝À ìsêàD+ »]–q≥T¢>± XÊdüHê<Ûësê\THêïsTT. düTe÷s¡T 20øÏ ô|’H˚ ÁbÕNq Ä\j·÷\qT n\+|ü⁄s¡+˝À #·÷&Ée#·TÃ. eTTK´+>± ˇø£<ëì˝≤ eTs=ø£{Ï e⁄+&É<äT. <˚ìø£<˚ Á|ü‘˚´ø£+. bÕ|ü HêX‚X¯«s¡ Ä\j·T+ eTs√ $X‚wü+. n<äT“¤‘· Ä\j·÷\‘√ n\sêπs Ä\+|ü⁄s¡+ |ü≥ºD≤ìï ªªdæ{° Ä|òt f…+|ü⁄˝Ÿ‡µµ>± |æ\TkÕÔs¡T. Ä\j·÷\T uÛ≤s¡‘·<˚X¯ |ü⁄sê‘·‘·« XÊKyê] dü+s¡ø£åD˝À e⁄HêïsTT. nø£ÿ&É yÓ\dæq eTs√ eTTKéTsTTq <˚yê\ j·T+ ø£+∫ø±e÷øÏå >∑T&ç. nìï Ä\j·÷\T ˇø£ ÁbÕ+‘·+˝À ñ+&É&É+ $X‚wüeTsTT‘˚, ˇø£ Ä\j·÷ìøÏ eTs=ø£ Ä\j·÷ìøÏ b˛*ø£\T ˝Ò≈£î+&Ü e⁄+&É&É+, ˇø£<ëìï $T+∫ eTs=ø£{Ï •\Œø£fi≤ #ê‘·Tsê´\‘√ n\sês¡T ‘·T+&É&É+‘√ uÛÑ≈£îÔ\T |üs¡e•kÕÔs¡T. n\+|ü⁄s¡+ j·÷Á‘· ˇø£ eT<ÛäTsêqTuÛÑ÷‹ì ø£*–düTÔ+<äì #Ó|üŒe#·TÃ.

Tourism News (Telugu Bi-Monthly) November - December 2013, Volume : 6 Issue : 6 RNI No. APTEL / 2007 / 22572. www.tourismnews.co.in Printed, Published and Owned by MyNaa Swamy and Printed at C.N. Printers, Prakasam Road, Tirupati and Published at No. 19-12-372, Upstairs, Bairagipatteda, Tirupati - 517 501. Editor : MyNaa Swamy Ph : 95026 59119 Email : tourismnews2007@yahoo.co.in 50

R.O. No. 519/Sou/Advt.I/2013-14 Dt. 4-12-2013

TOURIsM NEWs, RNI No. APTEL / 2007 / 22572