NMF Jaarverslag 2016

NMF MAGAZINE 2016

Jaarverslag + 2016 jaarrekening 2016

Stichting Nationaal Muziekinstrumenten Fonds Postbus 11912 1001 GX Amsterdam Sint Annenstraat 12 1012 HE Amsterdam t 020 622 1255 e info@muziekinstrumentenfonds.nl i www.muziekinstrumentenfonds.nl

www.facebook.com/muziekinstrumentenfonds

Oprichter Pieter Moerenhout Erevoorzitter prof. ir. W. Dik Beschermheer Z.K.H. Prins Constantijn

Het NMF is door de Belastingdienst aangewezen als een Culturele ANBI, een Algemeen Nut Beogende Instelling. Het NMF hoeft daarom geen erfbelasting of schenkingsrecht te betalen. Donateurs van het NMF kunnen hun giften aftrekken van de inkomsten- of vennootschapsbelasting (uiteraard binnen de geldende regels). www.belastingdienst.nl www.anbi.nl

www.twitter.com/instrumentfonds www.instagram.com/muziekinstrumentenfonds De Stichting is statutair gevestigd te Amsterdam Kamer van Koophandel te Amsterdam 41205257

Comité van Aanbeveling dr. J.E. Andriessen

oud-voorzitter Nationaal Muziek­instrumenten Fonds, oud-minister van Economische Zaken

jhr. drs. P.A.C. Beelaerts van Blokland

FOTO RVD

RSIN-nummer 009056002 IBAN NL58 ABNA 0555 0286 66

Het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) is een onafhankelijke stichting die al sinds 1925 toezicht houdt op het inzamelen van geld voor goede doelen. De taak van het CBF is het bevorderen van een verantwoorde fondsenwerving en besteding door middel van het beoordelen van de fondsenwervende organisaties en het verstrekken van informatie en advies aan overheidsinstanties en publiek. Wanneer u het CBF-keur ziet afgebeeld, kunt u er als gever vanuit gaan dat er verantwoord met uw gift wordt omgegaan. www.cbf.nl

Herman Krebbers violist

mr. C.J.A. van Lede

oud-voorzitter Raad van Bestuur Akzo-Nobel N.V.

Alle musici die zijn afgebeeld in dit jaarverslag hebben of hadden tot voor kort een instrument of strijkstok van het NMF in bruikleen, tenzij anders vermeld.

prof. drs. R. de Leeuw

Alle rechten voorbehouden.

Anner Bijlsma

Cornélie Möller

ontlenen aan deze uitgave, wordt vriendelijk

mr. M.J. Cohen

drs. George Möller

oud-Commissaris van de Koningin in de Provincie Utrecht cellist

oud-burgemeester Amsterdam

mr. J.H.M. Deiters

oud-directeur Concertgebouw N.V.

Hans Heg

muziekjournalist

Philippe Herreweghe dirigent

oud-algemeen directeur Rijksmuseum Max Möller & Zoon oud-voorzitter Raad van Bestuur Robeco Groep N.V.

dr. H.O.C.R. Ruding

oud-minister van Financiën

prof. Frans de Ruiter

Directeur Academy of Creative and Performing Arts

Janine Jansen

dr. M. Sanders

mr. P.J. Kalff

W.E. Scherpenhuijsen Rom

violiste

oud-voorzitter Raad van Bestuur ABN AMRO Bank N.V.

prof. dr. Ton Koopman dirigent

oud-directeur Concertgebouw N.V. oud-voorzitter Bestuur van het Koninklijk Concertgebouworkest

drs. Mischa Spel

muziekredacteur NRC Handelsblad

Eenieder die meent rechten te kunnen verzocht contact met het NMF op te nemen.

JAARVERSLAG 2016

Inhoud Voorwoord

4

2016 in een notendop

5

SWOT analyse van het NMF

6

NMF, verleden, heden en toekomst

7

Wie kan een aanvraag doen bij het NMF

9

De musici van het NMF

10

De collectie

11

Nieuwe aanwinsten

14

Communicatie

16

De presentatie van de collectie

17

Het NMF als kenniscentrum

18

Educatie

19

Financiën en fondsenwerving

20

Inkomsten 2016

22

Organisatie

23

Verslag van bestuur en Raad van Toezicht

26

2016 in cijfers

28

Jaarrekening

29

Voorwoord Wellicht is het merkwaardig om in het voorwoord bij het Jaarverslag 2016 allereerst te verwijzen naar een jaar terug, naar het jaar 2015. Ongebruikelijk is het zeker. Toch doen we dat even, om te verduidelijken hoe het gaat met het NMF. Het jaar 2015 was – qua inkomsten – het beste jaar ooit. Zo’n jaar zouden we niet gauw weer beleven, dachten we. Maar kijk, in 2016 steunden weer méér donateurs dan ooit het NMF. En de inkomsten benaderden uiteindelijk zelfs de inkomsten van het boekjaar 2015. De laatste twee jaren werden daardoor de twee beste jaren uit de geschiedenis van het NMF. Wat zijn we alle donateurs weer dankbaar voor hun steun, waardoor dit heugelijke feit mogelijk is geworden!

Natuurlijk zijn inkomsten belangrijk, maar minstens even belangrijk is wat het NMF met uw geld doet. Dus welke instrumenten hebben we kunnen toevoegen aan de collectie?

Welke musici hebben we kunnen ondersteunen? Zijn zij tevreden met hun instrument? En wat betekenen die muziekinstrumenten dan voor die meer dan 400 musici in Nederland? In het voor u liggende Jaarverslag 2016 proberen we antwoord te geven op deze vragen. Zodat we u kunnen laten zien hoe wij uw geld besteden en hoe belangrijk uw steun voor het Nederlandse muziekleven is.

Twee belangrijke ontwikkelingen in het afgelopen jaar willen we u hier nog graag melden. De structuur van de stichting werd gewijzigd. Afgelopen najaar werd er een Raad van Toezicht geïnstalleerd en de functie van directeur werd veranderd in die van directeur/bestuurder. Daarmee werd meer recht gedaan aan de wijze waarop het NMF al enige tijd in de praktijk functioneerde. En later in het jaar konden we het begin van een meerjarige samenwerking met Vereniging Natuurmonumenten bekend maken. In oktober 2017 gaan we samen het NMF Kamermuziekfestival bij Natuurmonumenten organiseren. Met deze nieuwe samenwerking zijn we uiteraard heel blij!

Een mooi jaar was het, 2016. Dat hebben we te danken aan de steun van heel veel mensen die muziek maken belangrijk vinden en musici in Nederland daarbij willen helpen. Maar resultaten in het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. Helpt u ons ook (weer) om van 2017 een mooi jaar te maken?

mr. Els Swaab voorzitter Raad van Toezicht

drs. Marcel Schopman directeur/bestuurder

JAARVERSLAG 2016

2016 in een notendop De impact van het NMF – hoe het hebben van een goed instrument de musicus helpt in zijn carrière – is nauwelijks in cijfers uit te drukken. Wel in verhalen, die we onder andere in het NMF-magazine vertellen. Maar om onze dromen te kunnen realiseren, zijn de financiën uiteraard een heel belangrijke graadmeter. Een financiële reflectie op 2016.

De cijfers over 2016 De afgelopen twee jaar (2015 en 2016) waren qua inkomsten de beste twee jaren in de geschiedenis van het NMF. Mede dankzij ruim € 600.000 aan nalatenschappen, boekten we in 2016 in totaal 61% meer inkomsten dan oorspronkelijk begroot was. De uitgaven waren 10% hoger dan begroot, zodat we ook per saldo veel beter scoorden dan verwacht.

Desalniettemin boekte de stichting een verlies van € 80.000. Dat heeft te maken met het feit dat er nog een groot bedrag uit vorig jaar (toen het exploitatieresultaat € 711.000 bedroeg) besteed diende te worden aan instrumenten. Geoormerkte inkomsten worden vaak niet al in het jaar van ontvangst uitgegeven, omdat de verwerving van de juiste instrumenten tijd kost.

Staat van baten en lasten (x € 1.000)

2016

2015

Baten eigen fondsenwerving Overige baten

1.497 154 _______ 1.651

1.656 121 _______ 1.777

Besteed aan doelstelling Besteed aan werving baten Besteed aan beheer en administratie

1.393 148 192 _______ 1.733 2 _______ (80)

667 213 190 _______ 1.070 4 _______ 711

Rente baten Maar liefst 85% van onze inkomsten in 2016 was afkomstig van particuliere donateurs, 12% van (de bruikleenvergoeding van) onze musici en 3% van stichtingen en fondsen. Vorig jaar bedroegen deze percentages respectievelijk 81%, 11% en 8%.

De stichting ontvangt al sinds 2012 geen overheidssubsidie meer en staat dus voor 100% op eigen benen.

Resultaat

Alle cijfers over 2016 vindt u in de jaarrekening verderop in dit Jaarverslag.

“Sinds januari 2016 heb ik de ongelooflijke eer om de Bergonzi “ex-Krebbers” te kunnen bespelen. Deze viool is zonder twijfel het mooiste instrument dat ik tot nu toe heb gehad, met een enorm rijk

NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016

kleurenpalet en een toon die zowel warmte als uitstraling heeft.

MARIA MILSTEIN

Het feit dat deze viool door Herman Krebbers werd bespeeld,

VIOOL

maakt dit instrument voor mij nog unieker.“

MICHEL ANGELO BERGONZI | CREMONA | CA. 1750

5

SWOT analyse van het NMF Strenghts

Opportunities

Er is relatief weinig concurrentie voor wat betreft de doelstelling Er is in de loop der jaren veel expertise opgebouwd Het NMF heeft een laagdrempelige uitstraling Het is een kwalitatief hoogstaande organisatie Het NMF is een betrouwbare organisatie gebleken Het NMF blijkt een gewilde samenwerkingspartner te zijn De organisatie is klein dus flexibel Er is een grote collectie waardevolle instrumenten opgebouwd Er is een grote en diverse groep bruikleners en ex-bruikleners die ingezet kunnen worden Voor donateurs is er een tastbaar resultaat van hun steun

Het is belangrijk de impact van handelen beter zichtbaar te maken Er is een toenemende groep van ouderen met groot vermogen, die potentieel donateur kunnen zijn Het opzetten van een groep jonge donateurs kan een nieuwe inkomstenbron opleveren Toename van naamsbekendheid kan veel effect opleveren Met het wegvallen van overheidssteun aan de culturele sector wordt het belang van het NMF voor het muziekleven groter Het NMF kan haar kennis nog meer en beter delen

Weaknesses

Threats

Het NMF heeft nog weinig naamsbekendheid, met name buiten de professionele muziekwereld Het doel ontbeert doorgaans een matter of urgency De impact van bruikleen is niet in alle gevallen goed meetbaar Er is een relatief kleine doelgroep van donateurs door het beperkende stempel van klassieke muziek Het NMF is een kleine dus in bepaalde opzichten kwetsbare organisatie Het NMF is in hoge mate afhankelijk van donaties, die naar hun aard variabel en moeilijk te voorspellen zijn Een groot deel van de inkomsten is geoormerkt

Er zit een gevaar in het onvoldoende kunnen aanpassen aan nieuwe ontwikkelingen Het marginaliseren van klassieke muziek in de samenleving kan negatieve consequenties hebben voor de positie van het NMF Meer concurrentie van andere (muzikale) Goede Doelen

NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016

6

DIET TILANUS

“Ik viel als een blok voor de Cappa-viool en hij inspireert mij elke dag.

VIOOL

Ieder concert voel ik dat ik met een fantastische partner het podium

GOFFREDO CAPPA | SALUZZO | CA. 1690

op stap.”

JAARVERSLAG 2016

NMF verleden, heden en toekomst

Dertig jaar geleden opgericht, oorspronkelijk als Strijkinstrumenten Fonds, heeft het NMF zich in deze periode ontwikkeld tot hét fonds dat de problematiek van het verkrijgen van een instrument door musici inzichtelijk heeft gemaakt; en tot hét fonds dat de oplossing voor dit probleem heeft gevonden door musici die in Nederland woonachtig zijn, te helpen aan een muziekinstrument.

De afgelopen jaren heeft het NMF zich ontwikkeld tot een organisatie die complementair aan het in bruikleen geven van instrumenten, musici tracht te ondersteunen door hen in grote betrokkenheid meer middelen aan te bieden om zich verder te ontwikkelen en zo succesvol te zijn. Het besef dat alleen een instrument geven niet genoeg is, of soms slechts suboptimale resultaten oplevert, is tot in alle geledingen van het NMF doorgedrongen. Het NMF biedt daarnaast aan schenkers die hun eigen instrument willen inzetten om een nieuwe generatie musici te helpen, de zekerheid dat hun in emotioneel of geldelijk opzicht vaak zeer waardevolle instrument, optimaal wordt benut. En het biedt aan ‘gewone’ donateurs de zekerheid van een tastbaar en concreet resultaat als gevolg van hun steun.

Immers, honderden musici in Nederland spelen dankzij onze schenkers en donateurs op een instrument van het NMF. Het NMF heeft een unieke positie, omdat het in tegenstelling tot bijna alle andere bij professionele musici betrokken partijen, gedurende de gehele loopbaan van een musicus van belang kan zijn voor diens ontwikkeling. Het idee dat het werk van het NMF voorbij zou zijn op het moment dat een musicus een instrument in bruikleen krijgt, is een achterhaalde opvatting. Eigenlijk begint het werk dan pas. Dit gegeven heeft consequenties voor het functioneren van het fonds – en met name de relatie die het heeft met zijn bruikleners. Maar ook de relatie met donateurs zal veranderen. Donateurs zullen meer dan voorheen verwachtingen hebben en eisen stellen. De tijd dat het schudden met een collectebus genoeg is, ligt al lang achter ons. Betrokkenheid, verbinding, transparantie en het

laten zien van de impact van het werk van het NMF zullen steeds belangrijker worden.

Ten slotte zal het NMF de positie die ze heeft als uniek kenniscentrum op het gebied van muziekinstrumenten en wat daarmee te maken heeft, in toenemende mate uitdragen en delen met hen die daar behoefte aan hebben.

Het actualiseren van de doelstelling in 2016

Het NMF is opgericht om professionele musici en muziekstudententen te ondersteunen. Die hulp bestond oorspronkelijk simpelweg uit het in langdurige bruikleen geven van een instrument. Op die manier kwamen kwalitatief hoogstaande muziekinstrumenten in handen van met name jonge musici – mensen die zich dit normaliter niet konden veroorloven. Dat betekende dus een kwaliteitsimpuls voor het muziekleven in Nederland. Het oorspronkelijke uitgangspunt hierbij was dat het NMF een fonds voor muziekinstrumenten was – en dus niet een strijkinstrumentenfonds. En dat het (dus) een fonds was voor alle soorten musici – zowel klassieke als nietklassieke. In de praktijk echter bleek het NMF zich wel degelijk vooral bezig te houden met klassieke strijkers. De redenen hiervan zijn eenvoudigweg dat a) strijkinstrumenten de duurste soort instrument zijn (met prijzen die kunnen oplopen tot enkele tonnen, soms zelfs meer) en b) er veel meer strijkers zijn dan andere soorten musici.

In de eerste jaren van het fonds moest de collectie nog geheel opgebouwd worden en waren er dus weinig kostbare instrumenten in de collectie en bevatte de collectie ook

“De bijzondere vleugel heeft een muzikale geschiedenis van bijna honderd jaar. Een deel daarvan werd me onthuld door de familie die het instrument aan het NMF schonk. Het orgel van de Oude Kerk wordt de komende drie jaar gerestaureerd, waardoor ik daar niet kan studeren.

De dagelijkse ontdekkingstocht naar klank, het scherpen van de muzikale geest, maak ik nu door met een ander instrument. Het brengt me op nieuwe paden en is een bijzonder vruchtbaar intermezzo.”

NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016 JACOB LEKKERKERKER VLEUGEL SCHIEDMAYER | STUTTGART | 1914

7

nauwelijks nieuwbouwinstrumenten. Met het groeien van de collectie en met name ook door het verkrijgen van schenkingen, verschenen er duurdere instrumenten in de collectie, die beter pasten bij professionele en dus al afgestudeerde musici.

Daarnaast konden er ook nieuwbouwopdrachten gegeven worden. De collectie groeide dus niet alleen, maar veranderde ook langzaam van samenstelling.

Wat ook veranderde: waar in de eerste vijftien jaar van het NMF het hebben van een permanente verblijfplaats in Nederland één van de criteria was om in aanmerking te kunnen komen voor een instrument en dientengevolge het percentage buitenlanders als bruiklener zeer beperkt bleef, is tegenwoordig onder invloed van de internationalisering op de conservatoria het aandeel buitenlanders bij het NMF fors gestegen. Het ‘Nationaal’ in de naam van het NMF dient dus gelezen te worden als ‘het Nederlandse muziekleven ondersteunend’, niet als ‘Nederlanders’ ondersteunend.

Nederlandse of duurzaam in Nederland werkzaam zijnde viool- en strijkstokkenbouwers.

- ten derde het geven van educatie door het begeleiden van muziekstudenten bij het maken van de juiste keuze van instrument en/of strijkstok en door het bieden van de mogelijkheid podiumervaring op te doen en te participeren in masterclasses, klanktesten en geluidsopnames.”

In vergelijking tot de vorige statuten (van oktober 2009) is nieuw in de doelstelling de toevoeging van ‘instrumenten die langdurig door Nederlandse musici bespeeld zijn’, die nu ook als cultureel erfgoed worden beschouwd, ook al zijn de instrumenten zelf niet van Nederlandse afkomst. Incidenteel gebeurde dat in het verleden al, zoals bijvoorbeeld met de aankoop van de viool gebouwd door Michel Angelo Bergonzi, die tientallen jaren door Herman Krebbers bespeeld werd. Nu is deze categorie instrumenten ook officieel toegevoegd aan de doelstelling.

In de statuten van het NMF (uit 2016) staan de doelstellingen van het fonds als volgt omschreven: “De stichting heeft ten doel: - ten eerste muziekinstrumenten dienstbaar te maken of te doen maken aan het Nederlandse muziekleven door die instrumenten, op door de directie te stellen voorwaarden, ter beschikking te stellen aan uitvoerende vakmusici en muziekstudenten, op wier aanvragen wordt beslist door de directie, die zich daarbij door deskundigen kan doen bijstaan; - ten tweede het behouden en ontwikkelen van cultureel erfgoed, enerzijds door het aankopen van historische Nederlandse instrumenten en het verwerven van instrumenten die langdurig door toonaangevende Nederlandse musici of in Nederland werkzame musici bespeeld zijn en anderzijds door het geven van bouwopdrachten aan vooraanstaande

“In een tijd waarin antieke meesterviolen helaas niet meer betaalbaar NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016 TIJMEN HUISINGH VIOOL

8

FRANCESCO GOFFRILLER | VENETIË | CA. 1725

zijn voor het gros van de mensen, waar ze ooit voor gebouwd zijn, is het een onbeschrijfelijk geluk dat dankzij het NMF, iemand als ik het leeuwendeel van m’n wakende uren mag doorbrengen met een 292-jarige schoonheid uit Venetië. Pure klassieke schoonheid van lichaam en geest!”

JAARVERSLAG 2016

Wie kan een aanvraag doen bij het NMF? Vanouds richt het NMF zich op professionele musici en hen die dat willen worden, muziekstudenten dus.

Dit is en blijft de doelgroep van het NMF. Niet omdat het NMF amateurs niet belangrijk vindt, maar omdat het ter beschikking staande budget dwingt om een keuze te maken. En bovendien zijn voor amateurs voldoende passende instrumenten beschikbaar, zodat de noodzaak van ondersteuning er op dit gebied niet is.

Aanvragen in 2016

Het aantal aanvragen heeft de afgelopen vijf jaren geschommeld tussen 58 en 100. In 2016 werden er 90 aanvragen gedaan. 76 daarvan, dat wil zeggen 84%, werd goedgekeurd. Er blijft een aanzienlijke groep nieuwe musici een beroep doen op de diensten van het NMF. Het percentage aanvragers met een buitenlandse nationaliteit bedroeg 32%. aantal aanvragen 2010 t/m 2016

100

92

90

76

2016

58

2015

65

2014

2012

58

2013

72

2011

De grote stijging in de afgelopen jaren van het aantal aanvragen door buitenlanders plus het toenemend aantal Nederlandse aanvragers/bruikleners dat geheel of gedeeltelijk in het buitenland verblijft, dwingt het NMF na te denken over een

eventuele aanscherping en verheldering van de criteria met betrekking tot deze doelgroepen. Indien deze ontwikkeling zich voortzet, kan dat betekenen dat het karakter van de bruikleen qua voorwaarden zal gaan veranderen. Dit kan bijvoorbeeld consequenties hebben voor de termijn waarvoor een instrument wordt uitgeleend.

2010

Aanvragers dienen uiteraard te voldoen aan een aantal criteria.

Niet iedere musicus komt zomaar in aanmerking voor een instrument. Zo dienen zij een realistische vraag te hebben, moeten ze voldoen aan gestelde kwaliteitsnormen ten aanzien van hun capaciteiten en moeten ze niet zelf in staat zijn een instrument aan te schaffen dat past bij hun niveau. Ook wordt er verwacht dat potentiële bruikleners een visie hebben op hoe de eigen ontwikkeling gestimuleerd kan worden, uitgaande van het feit dat muzikale capaciteiten alleen niet genoeg zijn om te slagen als professioneel musicus. Het alleen goed bespelen van een instrument is tegenwoordig niet meer genoeg.

Zelfontwikkeling, weten wat je unique selling points zijn, podiumpresentatie, het ontwikkelen van een eigen concept – het zijn zaken die er allemaal bij horen als je als musicus succesvol wilt zijn. Naar al deze zaken wordt gevraagd, als iemand een instrument bij het NMF aanvraagt. Van een bruiklener wordt dus een visie verwacht: alleen goed spelen is niet meer genoeg. Ten slotte wordt er verwacht van aanvragers dat zij een rol spelen in het Nederlandse muziekleven, die past bij de levensfase waarin zij zich bevinden. In concreto verwacht het NMF dat de gebruikers van haar instrumenten zichtbaar zijn op Nederlandse podia, zodat donateurs met eigen ogen en oren kunnen zien en horen waaraan en aan wie hun geld en instrumenten besteed worden.

“To have the opportunity to play on a historic instrument like this Silvestre-cello from 1835 is an absolute privilege. Through its variety of colors together with a vibrant, carrying sound it becomes an almost equal partner in music. For most aspiring young musicians, the NMF provides their only chance at experiencing this and is vital to a successful career.”

NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016 BORIS NEDIALKOV CELLO PIERRE & HIPPOLYTE SILVESTRE | LYON | 1835

9

De musici van het NMF Naast 63 nieuwe bruikleners, waren er uiteraard ook musici die tijdens het afgelopen jaar hun instrument inleverden. In totaal waren er op 1 januari 2017 424 bruikleners die een instrument van het NMF bespeelden. De gemiddelde leeftijd van deze musici bedroeg 30 jaar. Van hen was 36% man, 64% vrouw.

Het percentage bruikleners met een buitenlandse nationaliteit bedroeg 23%. aantal bruikleners 2010 t/m 2016

2016

2015

416 402 424 397

2014

2013

377 376

2012

401 388

2011

De muziekwereld is altijd al zeer internationaal geweest.

Nederlandse conservatoria en orkesten tellen echter steeds meer musici van buitenlandse afkomst in hun gelederen. Ook het NMF heeft te maken met toenemende internationalisering.

Dat roept vragen op over enerzijds bestaande criteria die gelden bij toekenning van een instrument en anderzijds bij onderdelen van de huidige contracten, zoals de lengte van het contract en de controle op gebruik en onderhoud van het instrument. Ter voorkoming van mogelijke problemen worden – meer dan voorheen – duidelijker afspraken vastgelegd. Dit geldt bijvoorbeeld voor de lengte van de bruikleen en de minimum eisen die aan een aanvraag gesteld worden. Het NMF is er nadrukkelijk niet alleen voor Nederlanders, maar voor deelnemers aan het Nederlandse muziekleven. Die deelname moet dan wel een permanent of minstens langdurig karakter hebben.

De groep musici in 2016

2010

Bruikleners van het NMF zijn er in alle leeftijden. De jongste bruikleners zijn doorgaans rond de 12 jaar, de oudste rond de 65. De grootste groep musici is altijd al de groep conservatoriumstudenten geweest, dat is dus de leeftijdscategorie van 18 tot ongeveer 25 jaar. Dan is de behoefte aan een goed instrument groot, en het inkomen meestal gering. Soms stijgt na het afstuderen het inkomen tot een niveau waarop een aantal musici zich op enig moment zelf een instrument kan veroorloven. Daarnaast vindt een klein deel van de musici een (doorgaans particuliere) sponsor of weldoener die hen een ander, beter instrument in bruikleen geeft. Het NMF heeft eigenlijk een tekort aan de wat betere instrumenten die de categorie afgestudeerde musici nodig heeft. Indien het het NMF lukt om in de toekomst het aantal van deze betere instrumenten aan de collectie toe te voegen, zal de post-conservatoriummusicus vaker en beter geholpen kunnen worden.

“I’ve always been very demanding with the sound of the violin, which I consider an essential aspect in my relationship with the instrument.

NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016 RAQUEL CAMPOS VIOOL

10

HIPPOLYTE CHRÉTIEN SILVESTRE | PARIJS | 1888

When I came to the NMF for the first time I could hear in my mind the sound I was looking for, but that was not easy due to the overwhelming amount of fine instruments I had the opportunity to try. At some point I was very lucky and I still remember how I felt when I saw the Silvestre on the table. I thought: finally, here you are! It was kind of a hunch!”

JAARVERSLAG 2016

De collectie Het grootste deel van de collectie NMF-instrumenten bestaat uit strijkinstrumenten. De meeste van deze instrumenten hebben een waarde tussen de € 10.000 tot € 500.000. Ook is er een grote collectie strijkstokken, waarvan de waarde in de meeste gevallen tussen de € 1.500 en € 10.000 bedraagt. Het NMF heeft daarnaast een collectie vleugels en een collectie harpen. Er bevinden zich 48 vleugels in onze collectie, meestal met een waarde tussen de € 15.000 en € 40.000 en er is een tiental harpen in de collectie, waarvan de waarde doorgaans tussen de € 10.000 en € 30.000 per instrument ligt. Andere soorten instrumenten, zoals bijvoorbeeld blaasinstrumenten, zijn niet of nauwelijks vertegenwoordigd in de collectie. De reden daarvoor is dat deze instrumenten relatief goedkoop zijn.

Instrumenten met een aanschafprijs van minder dan € 10.000 neemt het NMF doorgaans niet in de collectie op. Bij deze prijs gaat het NMF ervan uit dat de musicus de aanschaf zelf kan bekostigen. Instrumenten waar geen of nauwelijks vraag naar is, neemt het NMF uiteraard ook niet in de collectie op.

“Het NMF heeft mij ongelooflijk snel en goed geholpen toen ik afgelopen zomer op korte termijn mijn toenmalige cello moest inleveren bij de (particuliere) eigenaar. Ik ben bovendien erg blij dat er nu gezocht wordt naar een instrument dat nog beter bij me past!”

Cultureel Erfgoed

Het NMF heeft een collectie met een museale waarde. Het gaat daarbij met name om een belangrijke collectie Nederlandse instrumenten of om langdurig door belangrijke Nederlandse musici bespeelde instrumenten. Daarnaast is er ook een aantal zeer waardevolle instrumenten van buitenlandse afkomst in de collectie opgenomen. Het NMF beschouwt zichzelf dan ook als een mobiel museum en hanteert daarom zeer strenge regels ten aanzien van gebruik, presentatie en verzekering van de collectie. Door de nadruk die de komende jaren op meer dure instrumenten gelegd zal worden, zal de museale waarde van de collectie naar verwachting alleen maar stijgen.

NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016 EMMA KROON CELLO JAAP BOLINK | HILVERSUM | 1984

11

Strijkinstrumenten a) Aankopen De collectie is de afgelopen tien jaren behoorlijk uitgebreid, zowel in aantallen als in waarde, en is tevens enigszins veranderd van samenstelling. In de eerste jaren van dit tijdvak heeft het NMF met name ingezet op het verkrijgen van zeer goede studie-instrumenten om de grote groep (vooral jonge) aanvragers snel te kunnen voorzien van een instrument. Het NMF plaatste bouwopdrachten bij de beste Nederlandse bouwers.

Aankopen in deze categorie worden inmiddels enige jaren niet of nauwelijks meer gedaan. De laatste jaren richten we onze aandacht bij aankopen op het segment van zeer hoogwaardige instrumenten. Een en ander heeft tot gevolg dat de gemiddelde waarde van een instrument uit onze collectie gestegen is van bijna € 50.000 (in 2008) naar ruim € 60.000 (in 2015). We zullen ook in de toekomst een verdere stijging gaan zien van de gemiddelde waarde van de collectie strijkinstrumenten, vanwege de toename van de vraag naar instrumenten van hoogwaardige kwaliteit. De omvang van de collectie instrumenten die met name geschikt zijn voor conservatoriumstudenten, volstaat op dit moment om het huidige aantal studenten aan Nederlandse conservatoria te bedienen. Maar na afstuderen en de start van een professionele carrière neemt de behoefte aan een beter instrument vaak toe. Juist aan dat soort instrumenten bestaat nog steeds een tekort bij het NMF.

b) Schenkingen Met het bekender worden van het NMF neemt het aantal schenkingen van instrumenten toe. Er worden hiervoor schenkingsaktes opgesteld, al dan niet in de vorm van periodieke schenkingen, die fiscaal aantrekkelijk zijn voor de schenkers.

Schenkingen die a priori niet in de collectie zouden worden

opgenomen, maar wel een zekere financiële of andersoortige waarde hebben, worden vaker dan voorheen door het NMF aangenomen. Deze instrumenten worden buiten de collectie gehouden en verkocht. Met de opbrengst daarvan worden andere instrumenten aangeschaft.

Toetsinstrumenten

De collectie vleugels is de afgelopen jaren opgeschoond: alle in het verleden in bruikleen genomen toetsinstrumenten zijn inmiddels geretourneerd aan de eigenaren vanwege relatief hoge onderhoudskosten bij dit soort instrumenten. Er moest dan geïnvesteerd worden in instrumenten die geen eigendom waren van het NMF, en dat was uiteraard onwenselijk. Nieuw in bruikleen aan het NMF aangeboden toetsinstrumenten worden om deze reden ook geweigerd. Kwalitatief ondermaatse instrumenten zijn inmiddels uit de collectie verwijderd. De lat voor het aannemen van toetsinstrumenten is zeer hoog gelegd.

Er worden alleen nog maar hoogwaardige vleugels aan de collectie toegevoegd. Er worden tamelijk veel toetsinstrumenten ter schenking aangeboden en het aantal van deze instrumenten in de collectie zal daarom naar verwachting behoorlijk groeien.

Naast de ‘gewone’ vleugels is er de afgelopen jaren ook een aantal fortepiano’s aan de collectie toegevoegd. Het gaat hierbij met name om de schenking van een (zeer kostbaar) antiek instrument, de aankoop van een antiek instrument en de bouwopdracht voor een moderne fortepiano.

Genoemde instrumenten blijken zeer goed te voldoen en veroorzaken op hun beurt een nieuwe vraag naar dit soort instrumenten. Het bekend worden van meer aanbod betekent dus meer vraag van musici naar deze instrumenten. De verwachting is dat dit ook het geval zal zijn bij klavecimbels.

Nadat een enkel exemplaar een aantal jaren geleden uit onze collectie was verwijderd, bezat het NMF geen klavecimbels meer.

“Toen ik op een dag bij Anner Bijlsma kwam om Beethoven voor te spelen zei hij: “Kijk, daar in de hoek staat een cello, probeer hem maar NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016 LIDY BLIJDORP CELLO

12

CELESTE FARATTI | MILAAN | CA. 1900

eens.” Ik speelde een paar noten. Eerst klonk het wat stoffig, maar langzamerhand begon het te spreken. “De lamp van Alladin,” zei Anner.

Er ging een wereld voor me open. Ik hoorde een heel bijzonder soort rust en ruimte in de klank, en alles kreeg ineens een ander perspectief.

De cello is sindsdien elke dag een enorme inspiratie voor mij.”

JAARVERSLAG 2016

Met de schenking van een dergelijk instrument in 2016 wordt dit soort toetsinstrument nu ook geherintroduceerd in de collectie.

In samenspraak en in overleg met bouwers en docenten wordt bekeken of het zinvol is dit deel van de collectie uit te breiden, en zo ja, op welke manier dat dient te gebeuren.

Overige instrumenten

Er is een voorzichtige ontwikkeling te zien in de groei van het aantal instrumenten en strijkstokken dat op projectbasis (dat wil zeggen: bruikleen voor een korte periode) wordt ingezet. Voorbeelden hiervan zijn de collecties klassieke en barokstrijkstokken die de afgelopen jaren zijn samengesteld en de recente opdracht voor de bouw van een contrabasfluit. Het NMF bezat ook al geruime tijd een contrabasklarinet en een basklarinet. Dat grotere aanbod van dit soort instrumenten in de collectie is enerzijds gebaseerd op een toenemende vraag vanuit de muziekwereld, anderzijds vanuit de overtuiging dat het NMF een breder aanbod aan instrumenten wil inzetten dan alleen wat er zich in de huidige collectie bevindt.

Het NMF is immers bij de oprichting nadrukkelijk neergezet als een fonds dat méér is dan een strijkinstrumentenfonds alleen. Het NMF vindt het daarnaast belangrijk om nieuwe ontwikkelingen in de instrumentbouw of in het gebruik van instrumenten te stimuleren.

Zo heeft het NMF in 2016 opdracht gegeven een 49-snarige extended harp te laten bouwen voor Remy van Kesteren. Dit is een nog niet-bestaande variant van de traditionele, 47-snarige harp.

Vernieuwende aanvragen voor instrumenten of een nieuw of ander gebruik van al in de collectie aanwezige instrumenten worden met grote welwillendheid door het NMF beoordeeld.

Strijkstokken

De collectie strijkstokken is deels opgezet vanuit het idee dat musici zich deze niet kunnen veroorloven, maar ook als een service voor hen om op een gemakkelijke manier meerdere stokken te kunnen uitproberen. Het gebruik van de juiste stok is van cruciaal belang. Met de ruime collectie die het NMF heeft opgebouwd, kunnen musici relatief eenvoudig uit een grote collectie uitproberen wat voor hen de meest geschikte stok is, zonder dat ze zich door een aankoop onmiddellijk vastleggen.

Algemeen

Het groeien en veranderen van de collectie van het NMF doet een aantal vragen rijzen ten aanzien van verdere ontwikkeling van de collectie. En over een eventuele herdefiniëring van de doelgroep. Het ligt in de lijn der verwachting dat de omvang van de collectie op enig moment een grens bereikt. Meer instrumenten dan er musici en muziekstudenten in Nederland zijn, zijn uiteraard niet nodig. Op dat moment zal men ofwel een andere, meer uitgebreidere doelgroep moeten bepalen, ofwel zich nog uitsluitend moeten bezighouden met een kwalitatieve in plaats van een kwantitatieve stijging. Om te bepalen wat de juiste richting is, zal er een kwantitatieve analyse van de Nederlandse muziekwereld gemaakt moeten worden. Hoeveel musici en studenten zijn er te verwachten in de nabije toekomst en wat zijn hun mogelijkheden en behoeftes. Eerdere recente stage- en scriptieverslagen die in opdracht van het NMF gemaakt zijn, kunnen daar al een voorzet aan geven.

NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016 “Ik heb altijd moeite gehad om met mijn eigen stok de klank die ik wilde uit mijn instrument te halen, maar nu ik een stok in bruikleen heb van het NMF, is dat opeens geen probleem meer.”

DMITRY IVANOV VIOOLSTRIJKSTOK PAUL MANGENOT | MIRECOURT | CA. 1900

13

Nieuwe aanwinsten De collectie van het NMF groeide in 2016 weer in aantal en waarde. Met deze verworven instrumenten slaagden wij erin meer musici van een hoogwaardig instrument te voorzien. Dankzij een genereuze schenking, de grootste in de afgelopen tien jaar, werden vier fantastische instrumenten aan de collectie toegevoegd, bestempeld als ‘de collectie Willem Vogelaar’. Daarnaast werd een groot aantal instrumenten geschonken of via een legaat verkregen – waaronder 5 topvleugels, 14 strijkinstrumenten, een tiental strijkstokken en een klavecimbel – of aan het NMF in bruikleen gegeven – namelijk 5 kostbare strijkinstrumenten. Ook heeft het NMF twee bouwopdrachten geplaatst.

De ‘collectie Willem Vogelaar’

De aftrap van de ‘collectie Willem Vogelaar’ werd in 2015 gegeven met de overdracht van een Yamaha-vleugel, die vroeger door Vogelaar zelf bespeeld werd. De vleugel is inmiddels door het NMF in bruikleen gegeven aan pianiste Anne Veinberg. In 2016 werd deze collectie vervolgens uitgebreid met een drietal instrumenten. Allereerst met de aankoop van een prachtige Italiaanse viool, gebouwd door Gennaro Gagliano in Napels, omstreeks 1755. In het verleden werd dit instrument onder meer bespeeld door de concertmeester van het orkest van de Bayerische Rundfunk. Michael Foyle, winnaar van het Nederlandse Vioolconcours 2016 (categorie Oskar Back), kreeg dit instrument vervolgens tot zijn beschikking.

Vervolgens schafte het NMF een cello van Johannes Cuypers uit 1771 (Den Haag) aan: een cello uit de vroege bouwperiode van de Haagse vioolbouwer. De goede staat waarin hij verkeert, maakt dit instrument zeer uniek. Het NMF had lange tijd een Cuypers-cello op de verlanglijst staan, maar een instrument van deze kwaliteit in combinatie met de afmetingen (sommige Cuypers-cello’s zijn erg groot), kwam nog niet eerder voorbij.

Nitzan Laster, cellist in het NedPho en het Alma Quartet, bespeelt de cello.

Ook kon het NMF dankzij Willem Vogelaar een bijzondere contrabas aankopen. Het is onmogelijk gebleken om te achterhalen door welke bouwer de bas is gemaakt. Wel zijn er voldoende aanwijzingen om aan te nemen dat het een

NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016 SASHA WITTEVEEN CONTRABAS

14

HARRY JANSEN | AMSTERDAM | 1997

bas betreft die rond 1800 in Engeland werd gebouwd. De f-gaten zijn op zijn zachtst gezegd excentriek te noemen. Hopelijk wordt er ooit een ander instrument met dezelfde excentrieke f-gaten gevonden, waarvan wel bekend is wie de bouwer is. Bassiste Uxía Martínez Botana kent de aangekochte bas al jaren en heeft er veel op gespeeld. Zij was dan ook de natuurlijke kandidaat voor het instrument en krijgt de bas de komende jaren van het NMF in bruikleen. Zelf noemt ze het instrument ‘The English Lady’.

Nieuwe vleugels

Aan de collectie vleugels werden maar liefst vijf topinstrumenten toegevoegd. Drie prachtige Steinways, een Bechstein- en een Blüthner-vleugel werden geschonken of via een legaat verkregen. Het totale aantal vleugels in de collectie komt daarmee op 48.

Nieuwe strijkinstrumenten

Negen violen, drie altviolen en twee celli kwamen tijdens het afgelopen jaar in ons bezit. Het merendeel van deze instrumenten werd aan ons gelegateerd. Van speciale betekenis waren de schenkingen van een viool van Giovanni Battista Gabrielli, gemaakt in Florence, 1764 (uit de nalatenschap van een amateurvioliste), en van een viool van Gaetano Pollastri (uit de nalatenschap van een violist uit het Nederlands Philharmonisch Orkest), gebouwd in Bologna, 1953. Van beide vioolbouwers hadden we nog geen instrument in onze collectie.

“Help, ik ben vastgegroeid aan mijn contrabas!” Dit betekent dat ik niet meer zonder mijn contrabas van het NMF kan. Toen ik de contrabas voor het eerst uitprobeerde, genoot ik al meteen van de eerste klanken. Ik zei: “Wauw, wat een mooie C is dat!!!’’ Er kwamen nog meer mooie klanken uit de contrabas en ik geniet er nog steeds van!”

JAARVERSLAG 2016

Ook bijzonder was de toevoeging van een viool van Otto Stam, gebouwd in Utrecht (1950), aan onze grote collectie Nederlandse instrumenten, de zogenaamde ‘Violaine’-viool. Ook van deze bouwer hadden we nog geen viool in eigendom. Bij de celli viel de schenking van een ander Hollands instrument op, die in 2004 in Cremona door Mathijs Heyligers werd gebouwd, de ‘Fons Roebroek’-cello (naar de voormalige eigenaar). Verder werd een tiental strijkstokken aan het NMF geschonken: de belangrijkste daarvan was een Franse vioolstrijkstok met brandmerk “H. Darche a Bruxelles”. Darche had in Brussel een winkel en kocht stokken in van goede bouwers uit Parijs, zoals Fétique, Sartory en Bazin. Deze stokken bestempelde hij met zijn eigen brandmerk.

Italiaanse instrumenten in bruikleen

In het afgelopen jaar ontving het NMF ook nog eens vijf zeer kostbare strijkinstrumenten in bruikleen, toevallig alle uit Italië afkomstig. Drie daarvan waren violen: het ging hierbij om een viool van Georgio Gatti (Turijn, 1912), een viool van Spirito Sorsana (Cuneo, 18e eeuw) en een anonieme 19e-eeuwse viool.

Een altviool van Marino Capicchioni (Rimini, 1965) werd tevens aan ons uitgeleend. Anner Bijlsma gaf ons zijn cello, gebouwd door Celeste Faratti (Milaan, ca. 1900), in beheer.

Overige instrumenten

Het NMF kreeg een klavecimbel van Gerrit Klop (Garderen, 1974) geschonken. Voor het eerst sinds enige jaren heeft het NMF weer een dergelijk instrument in haar collectie. In overleg met klavecimbeldocenten en -bouwers onderzoekt het NMF of verdere uitbreiding van de collectie met deze instrumenten wenselijk is.

Het NMF gaf twee bouwopdrachten af, één voor een harp van Lyon & Healy (Style 23 Bronze, Chicago) die met steun van een familiefonds kon worden aangeschaft en die inmiddels in bruikleen is gegeven aan Anneleen Schuitemaker. De andere bouwopdracht werd gegeven aan de gerenommeerde Nederlandse fluitbouwster Eva Kingma en betrof een bijzondere contrabasfluit. De fluit wordt projectmatig ter beschikking gesteld aan onder meer de Nederlandse Fluit Academie. Ook professionele fluitisten kunnen een beroep doen op het NMF en de contrabasfluit tijdelijk bespelen.

NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016 FLORIAN VERWEIJ “Dankzij de Bösendorfer van het NMF, kan ik me helemaal verdiepen in de klank en verfijning van elke noot.”

VLEUGEL BÖSENDORFER | WENEN | 1975

15

Communicatie Een goede communicatie met de twee belangrijkste doelgroepen van het NMF, bruikleners enerzijds en donateurs anderzijds, is van essentieel belang voor het functioneren van de stichting. Omdat het zulke uiteenlopende groepen zijn, met totaal andere karakteristieken, is het nodig de communicatie op maat voor elke groep te maken.

Contact met de bruiklener

De communicatie met onze musici blijft een belangrijk aandachtspunt. Deze groep musici is zeer divers, zowel qua leeftijd, inkomen, arbeidspositie, het soort en de kwaliteit van het door hen bespeelde instrument, hun achtergrond en opleiding, en hun nationaliteit. Ook de lengte van de bruikleen varieert van soms slechts enkele dagen, tot een groot deel van hun leven. De verbindende factor is dat ze een instrument van het NMF bespelen. Ondanks de diversiteit van deze groep is het belangrijk dezelfde boodschap mee te geven, hoewel soms op een andere manier. Dat vereist discipline en flexibiliteit van de NMF-medewerkers en een open oog voor de specifieke situatie van elke afzonderlijke bruiklener. Stroomlijning van contact en informatie-uitwisseling heeft de afgelopen jaren al plaatsgevonden door de “Mijn NMF”-applicatie voor de musici op de NMF-website. Ter bevordering van de communicatie zet het NMF social media in zoals Facebook en WhatsApp om deze doelgroep beter te bereiken. Behalve dat het NMF informatie van de bruikleners nodig heeft om het juiste en efficiënte gebruik van de instrumenten te kunnen monitoren, heeft het NMF de musici ook nodig om de boodschap van het NMF duidelijk te kunnen maken. Laten zien wat je bereikt als goed doel, kan alleen door de impact te tonen van het handelen. Daarvoor is het nodig dat de musicus zijn verhaal doet. De bruiklener is dus de beste ambassadeur voor het NMF.

NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016 BRUNO VAN ESSEVELD VIOOL

16

SEBASTIAN KLOZ | MITTENWALD | 1730

Contact met de donateur

De donateurs van het NMF behoren – in tegenstelling tot de bruikleners van het NMF – tot een redelijk homogene groep. Zij zijn relatief op leeftijd, behoren vaak tot de hogere inkomensklasse, hebben meestal een hogere opleiding, wonen doorgaans in de grote steden en welvarende gedeeltes van de Randstad en bespelen vaak zelf een instrument, of hebben dat gedaan. Kwaliteit, betrouwbaarheid en persoonlijk contact zijn waardes die voor hen belangrijk zijn. In de communicatie met de donateurs wordt geprobeerd aan deze karakteristieken en eigenschappen zoveel mogelijk recht te doen. Belangrijke onderdelen van deze communicatie zijn het magazine, de bulletins, de e-mailnieuwsbrieven, de website, social media en uiteraard het persoonlijke contact. Daarnaast zijn de Presentatieconcerten, de huisconcerten en open dagen van wezenlijk belang, omdat daar het persoonlijke contact zo zeer benadrukt wordt. Velen blijken dat erg op prijs te stellen.

De relatie tussen de donateurs en het NMF heeft uiteraard ook een financiële component. Het NMF onderzoekt momenteel of er behoefte is aan meer duidelijkheid voor wat betreft deze relatie. Er is bijvoorbeeld geen minimumbedrag vereist om als donateur te boek te staan en er zijn ook geen vaste tegenprestaties voor donateurs, gekoppeld aan een bepaalde hoogte van de jaarlijkse donatie. Uitgangspunt hierbij was altijd dat tegenprestaties (en het registreren van een systeem van tegenprestaties) geld kosten en dat dat ten koste gaat van de werkelijke zinvolle bestedingen van het NMF. In het licht van de wens het donateursaantal substantieel te laten groeien, behoeft deze visie wellicht enige aanpassing. Momenteel wordt daar onderzoek naar gedaan.

“Het instrument van het NMF betekent voor mij een enorm vertrouwen dat deze organisatie heeft in musici. Door zulke prachtige instrumenten beschikbaar te stellen aan jonge bespelers laten ze dat steeds weer blijken.

Met darmsnaren en oude muziek komt de Sebastian Kloz uit 1730 weer helemaal tot zijn recht en leert mij elke dag weer iets nieuws!”

JAARVERSLAG 2016

Presentatie van de collectie Het NMF vindt het belangrijk de collectie toegankelijk te maken voor het publiek.

In de eerste plaats om te laten zien wat er gebeurt met het geld dat het NMF van zijn donateurs krijgt.

Daartoe organiseert het NMF zelf jaarlijks enige tientallen concerten. Dat doet zij soms in eigen beheer, maar vaak ook in samenwerking met partners. De samenwerking rondom het door het NMF geïnitieerde “Weekend van het NMF” (voorheen met onder meer Vereniging Hendrick de Keyser, Erfgoedvereniging Heemschut en Stichting het Groninger Landschap) zal in de komende jaren verder worden uitgebouwd. In 2017 staat het NMF Kamermuziekfestival bij Natuurmonumenten in de planning. Ook voor de jaren erna is inmiddels al contact gelegd met mogelijke partners.

Instrumenten zijn natuurlijk voornamelijk van belang vanwege de klank die ze voortbrengen. Naast de fotografische presentatie en de verhalen is er daarom het plan om een digitaal klankarchief te ontwikkelen: van elk belangrijk instrument in de collectie zal getracht worden een muziekfragment op de website te plaatsen. Op die manier wordt de collectie op een derde, zeer belangrijke wijze, ontsloten.

Een klein deel van de collectie is niet uitgeleend (in waarde gemiddeld ongeveer 5% van alle instrumenten). Deze instrumenten zijn op afspraak te bezichtigen.

Maar de collectie wordt niet alleen ‘live’ gepresenteerd. Op de website van het NMF is de afgelopen jaren een digitale presentatie van de instrumenten geplaatst. Alle instrumenten zijn hoogwaardig gefotografeerd en omschreven, en op deze manier daarmee ontsloten voor het publiek. Tevens wordt op de website aangegeven wie het instrument bespeelt.

Het afgelopen jaar is een begin gemaakt om te trachten de herkomst en geschiedenis van de instrumenten vast te leggen, voor zover deze bekend is. Zo wordt aan de naakte feiten het verhaal van het instrument gekoppeld. Deze ontwikkeling zal de komende jaren standaardpraktijk worden bij nieuwe of geschonken instrumenten.

“Een goed instrument is noodzakelijk om concerten op het hoogst mogelijke niveau voor te kunnen bereiden. Dank aan het NMF voor de prachtige Steinway waarop ik met heel veel plezier speel, studeer en altijd blijf leren!”

NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016 HELENA BASILOVA VLEUGEL STEINWAY & SONS | HAMBURG | 1968

17

Het NMF als kenniscentrum Het NMF heeft meer te presenteren dan alleen haar collectie. Mede omdat alle medewerkers van het NMF al geruime tijd bij de stichting werkzaam zijn, is er jarenlang expertise opgebouwd. Dat geldt in het bijzonder op het gebied van collectiebeheer. Er is een uitgebreide kennis van instrumenten, instrumentbouw en de historie van de collectie. Maar niet alleen is er kennis over de instrumenten aanwezig, er is ook en met name ervaring bij het koppelen van musici aan instrumenten.

Dit matchen van mens en instrument is wellicht wel het moeilijkste en tegelijkertijd het belangrijkste aspect bij de zoektocht naar een nieuw instrument. Naast deze specifieke kennis op het gebied van instrumenten en musici, is er door de verschillende achtergronden van de medewerkers van het NMF kennis aanwezig op een aantal gebieden die voor (jonge) musici nuttig kunnen zijn bij hun ontwikkeling. Het gaat hierbij om juridische kennis, financiële kennis, kennis over marketing en fondsenwerving, kennis op het gebied van artist management, promotie, coaching, ervaring bij het programmeren en dergelijke.

fascinerende verhalen op te kunnen leveren die voor velen interessant kunnen zijn. Het NMF bezit bij uitstek de kennis en middelen om bijvoorbeeld klanktesten en lezingen over alles wat met instrumenten te maken heeft, te organiseren. Meer dan voorheen zal de komende jaren aan dit aspect aandacht worden gegeven.

Deze kennis kan in de komende jaren op minstens twee manieren ingezet worden. Ten eerste in de begeleiding van musici die bij het NMF terecht kunnen voor meer dan alleen een instrument. ‘Musici helpen’ stopt niet bij alleen dit onderdeel – het gaat er niet alleen om musici een instrument te verschaffen, het gaat erom wat deze musici daarmee uiteindelijk kunnen bereiken. Daarvoor is meer nodig. Deze hulp werkt ook naar twee kanten: want hoe meer de musicus heeft aan het NMF, des te meer heeft het NMF aan de musicus. Een tevreden en succesvolle bruiklener is immers het beste bewijs voor het nut van het NMF. Ten tweede kan de kennis gebruikt worden voor informatie aan buitenstaanders. De wereld van de muziek en het belang van muziekinstrumenten daarin blijkt telkens weer

“Ensemble Fuse is zo’n grote rol gaan spelen in onze carrières, dat we recentelijk de combinatie van instrumenten in onze groep hebben onderzocht. Dankzij het NMF hebben we een grote stap voorwaarts kunnen NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016 EMMA VAN DER SCHALIE VIOOL

18

GAETANO POLLASTRI | BOLOGNA | 1953

zetten. Met het NMF heb ik gezocht naar een instrument dat past bij de andere instrumenten in onze band. Ik kreeg een moderne Italiaanse viool in handen, net als de viool van Julia. Dit bleek een gouden greep, want de violen klinken prachtig samen, en de hele groep is beter in balans met mijn nieuwe viool.”

JAARVERSLAG 2016

Educatie De laatste tien jaar is het aantal NMF-concerten fors gestegen.

Van een handjevol concerten per jaar, naar tegen de 60 concerten per jaar, soms zelfs meer. De belangrijkste redenen voor deze concerten waren het creëren van meer naamsbekendheid voor het NMF enerzijds en het verschaffen van podiumervaring voor met name jonge musici anderzijds. Door het organiseren van deze concerten kregen deze musici een uitgelezen mogelijkheid om het door hen geleerde in de praktijk te brengen: niet alleen bij bijvoorbeeld mensen thuis, maar ook in grote concertzalen in Nederland. Naast deze concerten wordt er incidenteel de gelegenheid aan musici geboden om deel te nemen aan geluidsopnames, klanktesten en masterclasses.

“Vanaf het eerste moment voelde ik me met dit instrument verbonden.

De nieuwe concertharp heeft alles wat ik me kan wensen: een warme, volle klank in de laagte en helder, sprankelend van kleur in het hoge register. Zoveel nieuwe mogelijkheden en klankkleuren, waar ik dankzij het NMF hopelijk nog lang van mag genieten.”

Het NMF kan in de toekomst een rol gaan spelen in de begeleiding van musici bij het onderhoud en het beter afstellen van instrumenten. Nog vaak blijkt dat met name jongeren weinig idee hebben welke eisen er gesteld worden aan het zorgvuldig onderhouden van kostbare instrumenten – en hoe ze er zelf aan kunnen bijdragen dat het instrument beter gaat klinken. Bemiddeling en uitleg van het NMF in deze zaken kan soms verrassende resultaten opleveren.

NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016 ANNELEEN SCHUITEMAKER HARP LYON & HEALY | CHICAGO | 2016

19

Financiën en fondsenwerving Ondanks het einde van de overheidssubsidie in 2012 enerzijds en de daarmee verband houdende teruglopende inkomsten uit vermogensfondsen anderzijds, heeft het NMF het hoofd de afgelopen jaren ruimschoots boven water kunnen houden.

In 2015 kon qua inkomsten zelfs het beste jaar ooit genoteerd worden. Particuliere donateurs en familiefondsen zijn de laatste jaren voor gemiddeld bijna 80% verantwoordelijk voor de inkomsten van het NMF. Dit soort inkomsten bestaan uit gewone donaties (veelal in de vorm van periodieke schenkingen), schenkingen van instrumenten bij leven en inkomsten uit legaten en erfenissen (ook in natura, dus in de vorm van instrumenten).

De resterende inkomsten zijn afkomstig van bruikleen van musici (zij betalen een geringe bijdrage voor het gebruik van hun instrument, naast de verzekeringspremie die ze ook zelf betalen).

Omdat de donateurs van het NMF doorgaans zeer trouw zijn en daarnaast gemiddeld een hoog bedrag per jaar doneren, en het aantal donateurs geleidelijk aan stijgt, zal er naar verwachting een stabiele basis van inkomsten blijven in de komende jaren.

Desalniettemin blijven incidentele inkomsten (zoals legaten en erfenissen) nodig om per saldo genoeg gelden binnen te halen. Onzekerheid blijft daarom een rol spelen in het financiële plaatje, zeker als er een jaar toevallig veel geoormerkte gelden binnenkomen. Vrij besteedbare inkomsten blijven immers hard nodig om de organisatie te kunnen laten functioneren.

Omdat een organisatie altijd gebaat is met zekerheden, zal er substantieel meer geld binnengehaald moeten worden om die onzekerheid te laten verdwijnen. Daarvoor zal in de komende jaren nagedacht moeten worden over een andere aanpak van fondsenwerving. De huidige manier is weliswaar succesvol genoeg gebleken om elk jaar, naast het voldoen van de exploitatiekosten, een aantal bijzondere instrumenten te kunnen aankopen, maar het aantal donateurs is in absolute aantallen maar beperkt gestegen. Daar staat tegenover dat

momenteel gemiddeld 7 van de 10 grote donaties (gedefinieerd als schenkingen met een waarde van € 5.000 of meer) afkomstig zijn van mensen die tot het moment van schenken onbekend bij het NMF waren. Dat duidt op een grotere laag van mensen die wel door het NMF bereikt wordt, maar waar het bestaan niet van bekend is totdat men doneert. Dat is hoopvol en mysterieus tegelijk.

Wat bij fondsenwerving belangrijker is dan ooit, is het tonen van de impact hiervan. Of, anders gezegd, het gaat er niet alleen om hoeveel geld er binnen is gehaald met fondsenwerving, het gaat er niet alleen om hoeveel en welke instrumenten er mee gekocht zijn, het gaat er niet alleen om welke musici daarmee geholpen zijn, het gaat er ook en vooral om wat deze musici vervolgens met het aan hen ter beschikking gestelde instrument bereiken. Dat vergt een andere vorm van informatieverschaffing aan (potentiële) donateurs, waar we ook de medewerking van onze musici voor nodig hebben.

Waar vroeger de nadruk bij fondsenwerving bij particulieren lag op het in algemene zin steunen van het NMF, is inmiddels al lang het besef doorgedrongen dat niet elke donateur dezelfde doelen wenst te ondersteunen. Dat betekent dat steeds vaker ook aan particulieren de mogelijkheid geboden wordt om donaties te oormerken. Hoewel dit enerzijds het voordeel biedt dat daarmee tegemoet gekomen wordt aan specifieke wensen van donateurs, kan dit anderzijds problemen opleveren bij de, vanuit het oogpunt van de organisatie, suboptimale allocatie van gelden. Het is de uitdaging voor het fonds hier een goede balans in te kunnen vinden.

“The English lady is a very particular instrument. Starting from the fact that NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016 UXÍA MARTÍNEZ BOTANA CONTRABAS

20

ONBEKEND | LONDEN | CA. 1800

she is slightly smaller and more “feminine shaped” than most of the English basses. She has a huge capacity for colors and dynamics. I love that because it becomes very versatile for all kinds of repertoire. It is a very unique instrument and I feel incredibly lucky to play it.

We travel the world together.”

JAARVERSLAG 2016

Een van de nieuw te ontwikkelen zaken zou de vorming van een aparte kring van jonge donateurs kunnen zijn. De gemiddelde leeftijd van een NMF-donateur bedraagt nu 72 jaar. Het aantal donateurs beneden de 40 jaar is (bijna) op de vingers van één hand te tellen. Hier is dus nog winst te behalen. In navolging van culturele organisaties als het Concertgebouw(orkest) (Entreé – tot 35 jaar), de Nationale Opera (Fidelio – tot 30 jaar), het Rijksmuseum (Rijksextra – tot 40 jaar), Vereniging Rembrandt (Jongmaat – tot 25 jaar) en The Landmark Trust (Young Landmarkers – tot 30 jaar), zouden we een aparte vriendenkring kunnen oprichten om jongere donateurs te trekken. Dat vereist een totaal andere en nieuwe aanpak met de organisatie van speciaal op deze doelgroep gerichte evenementen. Belangrijk is het creëren van een groepsgevoel bij deze jongeren. Wellicht is er de mogelijkheid om ook bruikleners en ex-bruikleners in te zetten bij het bereiken van een jongere doelgroep.

“Voor mij betekent een instrument van het NMF dat ik me kan

NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016

ontwikkelen zonder beperkingen van het instrument dat ik bespeel. De

ELISA KAREN TAVENIER

prachtige alt die ik nu in bruikleen heb, ondersteunt mijn spel en zorgt

ALTVIOOL

voor eindeloze mogelijkheden!”

MARINO CAPICCHIONI | RIMINI | 1965

21

Inkomsten 2016 In totaal ontving het NMF in 2016 ruim € 1,6 miljoen aan inkomsten. Verreweg de grootste bron van inkomsten bij het NMF komt van particulieren en particuliere stichtingen/familiefondsen. Het aantal particuliere donateurs steeg met bijna 17% ten opzichte van 2015. Het aantal afgesloten aktes is wederom gestegen.

aantal donateurs 2010 t/m 2016

Het NMF werd in 2016 door onder meer de volgende stichtingen en fondsen gesteund: 1805

1619 1429

1393

2016

2015

2014

2013

2012

1185

2011

2010

1082

1436

1545

aantal afgesloten aktes 2010 t/m 2016

340 295

255

2016

2015

2014

2013

2012

201

2011

2010

183

244 252

268

Prins Bernhard Cultuurfonds Stichting Boedel Wittens Jansen-Ten Cate Stichting Stichting Thurkowfonds Stichting Otten Philips Fonds VLR Stichting Stichting Laméris Foundation Maarten Weldam Stichting Marez Oyens-Van Ittersum Stichting Stichting Regina Fonds Stichting IBAFU Stichting Mignon Muziekfonds Stichting Marieke Fonds Stichting Van Lith-Dumont Fonds Stichting Kraakman Foundation Stichting Het Glazen Huis Stichting DonaPedro Stichting BKR Soroptimist International Club Scheveningen Stichting Pieter Bastiaan

NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016 NITZAN LASTER CELLO JOHANNES THEODORUS CUYPERS | DEN

22

HAAG | 1771

“Als cellist van het Alma Quartet heb ik de verantwoordelijkheid om mij op mijn best te presenteren. Het kwartet is heel blij met de mooie, diepe klanken van de Cuypers-cello.”

JAARVERSLAG 2016

Organisatie Per augustus 2016 is een raad-van-toezicht-model voor het NMF van kracht. Dat betekent dat het besturen van de stichting vanaf dat moment door de directie wordt gedaan. Alle leden van het vroegere bestuur zijn per die datum overgegaan naar de nieuwe Raad van Toezicht. In het kader van deze nieuwe structuur zijn uiteraard de statuten van de stichting aangepast.

In de nieuwe statuten zijn nu ook voor het eerst omschrijvingen gegeven van een aantal commissies binnen het NMF, namelijk de Instrumenten Commissie, de Raad van Advies en het Comité van Aanbeveling.

De Instrumenten Commissie van het NMF is de afgelopen jaren vergroot en verjongd. Er zijn specialisten benoemd voor onder meer altviool, contrabas en piano. Met de huidige omvang en expertise van de commissie is het NMF geëquipeerd om de komende jaren vooruit te kunnen.

De omvang van de kantoororganisatie is sinds 2008 nauwelijks gestegen. In dat jaar was het aantal fte 4,3; in 2015 was dat gegroeid naar 5,03. In 2016 was de omvang 4,9 fte. Wel werkt het NMF incidenteel en de laatste jaren steeds meer op structurele basis met vrijwilligers. Met name bij projecten zoals het Weekend van het NMF, de Presentatieconcerten en de Monumentendagen is de inzet van vrijwilligers onontbeerlijk geworden.

Met ingang van 2016 zijn er officieel vijf vaste vrijwilligers bij het NMF betrokken, die ook buiten bovengenoemde activiteiten en evenementen hun inspanningen leveren. Het gaat hierbij om activiteiten als de verwerking van nieuwe donaties, het doen van onderzoek naar de achtergrond en afkomst van instrumenten met als doel de collectie beter te omschrijven voor intern en extern gebruik, het houden van presentaties tijdens evenementen en het in praktische zin afhandelen van schenkingen van instrumenten.

“I am delighted to be playing an instrument of this quality that is in

NIEUWE NMF-MUSICUS IN 2016

such fine condition. Its clarity and power is particularly pleasing in

MICHAEL FOYLE

the upper registers and I look forward to performing on it during the coming seasons across Europe.”

VIOOL JOSEPH GAGLIANO | NAPELS | CA. 1780

23

Raad van Toezicht

Per augustus 2016 is een raad-van-toezicht-model voor het NMF van kracht. Dat betekent dat het besturen van de stichting vanaf dat moment door de directie wordt gedaan. Alle leden van het vroegere bestuur zijn per die datum overgegaan naar de nieuwe Raad van Toezicht.

mr. J.W.P. Verheugt vice-voorzitter

drs. Q.M. Korthals Altes lid (vanaf december 2016)

Oud-rechter

Private Wealth Manager bij ING Private Wealth Management

mr. D.C. Baron van Wassenaer secretaris (tot december 2016) Lid ING Senior Leadership Team Global Head of Clients & Network Regent Stichting Twickel, Delden

mr. E.H. Swaab voorzitter

Regent Stichting RCOAK, Amsterdam

Arbiter/mediator Voorzitter Pensioenraad Zorg en Welzijn Voorzitter Oerol Festival

Het Concertgebouw N.V. Voorzitter Stichting G. Ribbius Peletier jr. tot behoud van het Landgoed Linschoten Lid Raad van Toezicht Museum Speelklok

Voorzitter Stichting Bouwstenen voor

Lid Raad van Advies Nexus Instituut

Vice-voorzitter Stichting Lemstra, Amsterdam

Fonds Sluyterman van Loo

Algemeen Directeur

Voorzitter Stichting Jacoba van Wassenaer Fonds Dierenbescherming, Leiden

Voorzitter College van Regenten

mr. S.A. Reinink lid

Lid Raad van Advies Stichting Het Nationale Park De Hoge Veluwe

Lid bestuur Ir. H.G. Boumeester Foundation

Lid bestuur Stichting 4 mei concert

Lid Raad van Advies Frans Hals Museum

Lid bestuur Stichting Tjardus Greidanus

Voorzitter Bestuur Stichting Gesloten Netwerken (SGN)

H. Hollander, RA lid

drs. S.C. Wolff lid

Voorzitter Bestuur Stichting Groepstelevisie (STG)

Partner Share Impact Accountants

Lid bestuur WWF Schweiz

Voorzitter Bestuur Kunsten Israël

Voorzitter KBvG Commissie

Adviseur Artists for Nature Foundation

Voorzitter Bestuur Fonds 21 Voorzitter Raad van Commissarissen WSW Voorzitter STAK Maarsen Groep

Vice-voorzitter en secretaris Raad van Toezicht Stichting Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis

Vakjurylid “Koning Willem I prijs” plaquette

Lid geschillencommissie DSB Bank Lid Raad van Commissarissen CED Holding B.V. Lid bestuur STAK Goudse Verzekeringen B.V. Lid Raad van Toezicht Stichting Jeroen Bosch 500

Samenstelling en rooster van herbenoeming Raad van Toezicht per 1 januari 2017

24

Voorzitter PRCW Pony- en Ruiterclub Westland

Lid Tuchtraad Financiële Dienstverlening

aangetreden mr. E. H. Swaab 2016 mr. J.W.P. Verheugt 2016 H. Hollander, RA 2016 drs. Q.M. Korthals Altes 2016 mr. S.A. Reinink 2016 drs. S.C. Wolff 2016

toetsing kwaliteit

herbenoeming 2019 2019 2019 2019 2019 2019

voor duurzaamheid

Voorzitter Stichting Mirador Zakelijk leider Nederlandse Fluit Academie

JAARVERSLAG 2016

Instrumenten Commissie

Monique Bartels cellodocente Gisella Bergman altviooldocente Jurjen Hempel dirigent Maria Kuster oud-adjunct directeur Codarts David Kuyken pianodocent Peter Stotijn contrabasdocent Francis Wammes oud-directeur KAM Coosje Wijzenbeek viooldocente

Raad van Advies

Vera Beths violiste Jaap Bolink vioolbouwer Frank Bonarius pianotechnicus en

Bureau

drs. Marcel Schopman directeur

Frits Schutte

-stemmer

collectiebeheer

Ferdinand Erblich altviolist Kees Hülsmann violist Rudolf Koelman violist Pieter Moerenhout oprichter NMF Andreas Post vioolbouwer Henk Rubingh violist Marien van Staalen cellist Serge Stam vioolbouwer Sven Arne Tepl artistiek directeur

drs. Geertje van der Linden

Residentie Orkest

financiën en database

Jaring Walta violist Jan Wijn pianist Céleste Zewald klarinettiste

Vaste vrijwilligers

Samenstelling en rooster van herbenoeming Instrumenten Commissie

aangetreden herbenoeming Coosje Wijzenbeek 1996 2018 Francis Wammes 2003 2020 Monique Bartels 2004 2021 David Kuyken 2009 2021 Gisella Bergman 2009 2021 Peter Stotijn 2012 2020 Maria Kuster 2013 2021 Jurjen Hempel 2014 2018

collectiebeheer

drs. Manon Veenendaal marketing en fondsenwerving

drs. Lennart van der Sman productie en promotie

mr. Marie-Therese Kuijkhoven officemanagement en nalatenschappen

ing. Steven Heybroek

Joep Jacobs Theo Laceulle Güler Pehlivan Digna Schade van Westrum Henk Slijderink

Stagiair

Maxim Paulissen

25

Verslag van bestuur en Raad van Toezicht Het jaar 2016 was opnieuw succesvol te noemen. Er werden 43 instrumenten aan de collectie toegevoegd. 424 musici speelden op een instrument van het NMF, 45 daarvan kregen voor het eerst gedurende het verslagjaar een instrument in bruikleen. Ook werden veelvuldig instrumenten uitgeleend voor kortlopende projecten. Qua inkomsten was 2016 één van de beste jaren ooit. De gebudgetteerde baten werden met maar liefst 60% ruimschoots overtroffen. We voldeden aan de wens een continuiteitsreserve van één tot anderhalf maal de exploitatiekosten aan te houden. Voorts was het verheugend te constateren dat er opnieuw een recordaantal donateurs bereid was het NMF te steunen. Er waren weer veel schenkingen in natura, opvallend genoeg ook uit voorheen onbekende hoek.

De collectie instrumenten groeide opnieuw, zowel in omvang als waarde. De jaarlijkse Presentatieconcerten werden dit jaar gehouden in Zwolle, Delft, Amsterdam en Eindhoven en waren zowel in artistiek opzicht, als qua publiciteit en fondsenwerving een groot succes. Dankzij het winnen van een nominatie van de NRC Charity Awards kon in de zomer kosteloos een dubbele advertentiepagina in de NRC geplaatst worden. Het functioneren van het kantoor was voorbeeldig te noemen. Dit is eens te meer te prijzen aangezien gedurende 2016 driemaal een medewerker langdurig afwezig was (overigens wegens redenen die buiten het NMF lagen). Met extra inzet van de overgebleven medewerkers en de inzet van vrijwilligers konden problemen voorkomen worden en functioneerde het bureau als in andere jaren.

Organisatiestructuur

Per augustus 2016 is een raad-van-toezicht-model voor het NMF van kracht. Dat betekent dat het besturen van de stichting vanaf dat moment door de directie wordt gedaan. Alle leden van het vroegere bestuur zijn overgegaan naar de nieuwe Raad van Toezicht. In het kader van deze nieuwe structuur zijn de statuten

26

van de stichting aangepast. Tot augustus bestond het bestuur van het NMF uit zes personen. In de maanden daarvoor vonden twee vergaderingen van het bestuur plaats. Na de organisatiewijziging vergaderde de nieuwe Raad van Toezicht met de directeur/ bestuurder eveneens tweemaal. Tijdens deze vergaderingen werden onder meer het gevoerde beleid, de financiële cijfers, de aankoop van instrumenten en het functioneren van staf en overigen besproken. Ook toekomstperspectief, samenwerking met derden en het bereiken van afgesproken doelstellingen kwamen telkens aan de orde. In de jaarvergadering in juni werd de jaarrekening en het jaarverslag vastgesteld en goedgekeurd en decharge voor het gevoerde beleid verleend aan de penningmeester.

Gedurende het jaar werd er door leden van het bestuur en de Raad van Toezicht op individuele basis met de directie overlegd, als daartoe aanleiding was. Er vond ook, zoals elk jaar, een gesprek plaats tussen directie, penningmeester en accountant.

Afgesproken werd dat voortaan, rond het tijdstip van de tweede vergadering van elk jaar, naast de gebruikelijke evaluatie van het functioneren van de directeur, ook een zelfevaluatie van de Raad van Toezicht zal plaatsvinden.

Verantwoordingsverklaring Goed Bestuur

Het NMF is drager van het CBF-keur. In die hoedanigheid verklaren wij dat we de volgende drie principes van goed bestuur onderschrijven: • binnen de instelling is de functie ‘toezicht houden’ duidelijk gescheiden van het ‘besturen’ en de ‘uitvoering’.

• de instelling werkt continu aan een optimale besteding van middelen, zodat effectief en doelmatig gewerkt wordt aan het realiseren van de doelstelling.

• de instelling streeft naar optimale relaties met belang­­ hebbenden, met gerichte aandacht voor de informatie­ ­­­­ voorziening en de verwerking van wensen, vragen en klachten.

JAAROVERZICHT 2016

Onderscheid tussen toezicht houden, besturen en uitvoeren

Het NMF is een stichting met medewerkers en vrijwilligers.

De dagelijkse leiding is in handen van de statutair directeur/ bestuurder. De Raad van Toezicht houdt toezicht op het beleid van de directie en op de algemene gang van zaken.

Raad van Toezicht

De Raad van Toezicht is het hoogste orgaan van de stichting en heeft tot taak toezicht te houden op het beleid van de directie en de algemene gang van zaken in de stichting. De Raad van Toezicht bestaat uit maximaal xxx leden. Leden van de Raad van Toezicht worden benoemd voor een periode van drie jaar en kunnen twee maal worden herbenoemd voor eenzelfde termijn. De kandidaten onderschrijven de bestuurscode bij hun benoeming, waarin de uitgangspunten zijn vermeld voor de geldende bestuurlijke verhoudingen binnen het NMF. Hierdoor is een onafhankelijke taakvervulling van de Raad van Toezicht gewaarborgd. Het NMF streeft ernaar om de Raad van Toezicht zo samen te stellen, dat de noodzakelijke kennis voor het optimale functioneren van een dergelijk instituut aanwezig is; daartoe is een profiel vastgesteld. Daarnaast vindt het NMF het belangrijk dat de leden van de Raad van Toezicht gezamenlijk een groot en relevant netwerk bezitten. Kennis van de leden op het gebied van het Nederlandse muziekleven en alles wat daarmee samenhangt, is relevant. De Raad van Toezicht laat zich adviseren door de Financiële Auditcommissie en de Remuneratiecommissie.

Instrumenten Commissie en Raad van Advies

De Instrumenten Commissie oordeelt over aanvragen van musici en de aankoop van instrumenten, en adviseert welke kwaliteit instrument past bij een aanvrager. Ze geeft in dezen advies aan het bestuur, die daarop besluit. Daarnaast functioneert de zogenaamde Raad van Advies. Leden van deze Raad kunnen op individuele basis voor advies geraadpleegd worden door het bureau en de directie.

Vergoeding

De leden van de Raad van Toezicht krijgen geen vergoeding voor hun activiteiten. Wel is er de mogelijkheid tot compensatie voor gemaakte onkosten in verband met werkzaamheden voor de stichting. In 2016 is daarvan geen gebruik gemaakt. Het directiesalaris wordt door de Remuneratiecommissie van de Raad van Toezicht vastgesteld conform de Adviesregeling van Goede Doelen Nederland, de overkoepelende organisatie van goede doelen in Nederland. Voor een specificatie en toelichting wordt verwezen naar de jaarrekening 2016.

Amsterdam, 8 mei 2017

mr. Els Swaab voorzitter Raad van Toezicht

drs. Marcel Schopman directeur/bestuurder

27

2016 in cijfers

23

30

gemiddelde leeftijd aanvragers

gemiddelde leeftijd NMF-musici

cijfers ultimo 2016

7 werknemers

28 jaar geleden opgericht

4,9 fte

5

36% is man

collectie 255 violen altviolen 59 106 celli

contrabassen strijkstokken vleugels en fortepiano’s harpen gitaren

358

8

vaste vrijwilligers

5

51 georganiseerde

424

NMF-musici

63

64%

22

is vrouw

111

77%

56

340

schenkingen per akte

totale inkomsten

bruikleen vergoeding per dag

€67.128

€31.250.469

donateurs

€1.653.000

€1,79

gemiddelde waarde harp

instrumenten van derden in bruikleen

1.805

collectiewaarde

gemiddelde waarde viool

€100.000 waarde duurste strijkstok

€21.148 gemiddelde waarde vleugel

€4.190 gemiddelde waarde strijkstok

28

musici werden in 2016 (opnieuw) aan een instrument geholpen

heeft de Nederlandse nationaliteit

€20.541

concerten

23%

heeft de buitenlandse nationaliteit

€3.200.000 waarde duurste viool

JAARREKENING 2016

Jaarrekening 2016 8 mei 2017

JAARREKENING 2016

STICHTING NATIONAAL MUZIEKINSTRUMENTEN FONDS Jaarrekening 2016

INHOUD 1) Balans

32

2) Staat van baten en lasten

33

3) Bestemming netto-inkomsten boekjaar

34

4) Kasstroomoverzicht

35

5) Grondslagen waardering en resultaatbepaling

36

6) Toelichting op de balans

38

7) Toelichting op de staat van baten en lasten

43

8) Toelichting lastenverdeling

45

9) Gecomprimeerde staat van baten en lasten met ter vergelijking begroting

48

Overige gegevens

Verschillenanalyse 'rekening versus begroting'

50

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

54

31

1 BALANS

(Alle bedragen x € 1.000) Ultimo 2016

Ultimo 2015

26.515 9

24.719 6

Activa Materiële vaste activa

Muziekinstrumenten Inventaris

26.524

24.725

8

5

Financiële vaste activa

Leningen Vorderingen

Nalatenschappen in geld Overige

689 103

Liquide middelen Totaal

151 582 792

733

619

784

27.943

26.247

Passiva Reserves

• Continuïteitsreserve • Bestemmingsreserve reserve financiering activa • Herwaarderingsreserve • Overige reserves Totaal Reserves Schulden op korte termijn en vooruitontvangen bijdragen Totaal

32

1.053

1.100

10.475 16.047 282

9.946 14.778 318 27.857

26.142

86

105

27.943

26.247

JAARREKENING 2016 2 STAAT VAN BATEN EN LASTEN

(Alle bedragen x € 1.000) 2016

2015

Donaties van particulieren Donaties van bedrijven Donaties van stichtingen en fondsen Overige baten uit eigen fondsenwerving Totaal baten uit eigen fondsenwerving Baten als tegenprestaties voor leveringen

267 2 50 1.178 1.497 154

270 4 947 435 1.656 121

Som der baten

1.651

1.777

170

136

1.031 1.031 97 1.128

337 337 98 435

95

96

1.393

667

110 38 148

175 38 213

192

190

1.733 2 -80

1.070 4 711

BATEN

LASTEN Besteed aan doelstellingen

Beheer collectie • toegerekende lasten 1) Verwerving en uitzetten collectie • totaal besteed aan instrumenten: • uit eigen middelen • toegerekende lasten 1) Educatie en presentatie • toegerekende lasten 1) Totaal besteed aan doelstellingen 2) Werving baten

Kosten eigen fondsenwerving 3) • toegerekende verwervingskosten 1) • toegerekende lasten 1) Totaal werving baten Beheer en administratie

• toegerekende lasten 4) Som der lasten Rente baten of lasten RESULTAAT 1)

33

2016

2015

gem. *1

84

37

62

10

14

11

< 25 *2

27

26

27

< 30 *3

Resultaat uitgedrukt in (%):

1) Zie toelichting lastenverdeling (pagina 45) 2) Besteed aan doelstelling: uitgedrukt in de som der baten 3) Kosten eigen fondsenwerving: uitgedrukt in de baten uit eigen fondsenwerving (inclusief opgenomen leningen) 4) Beheer en administratie: uitgedrukt in de som der lasten (exclusief bestedingen aan instrumenten)

streef

*1 is het gemiddelde percentage van de afgelopen drie jaar *2 het CBF schrijft voor dat het gemiddeld percentage de 25 % niet overstijgt. *3 het NMF hanteert zelf een gemiddeld percentage van 30 % aan beheer- en administratiekosten.

3 BESTEMMING NETTO-INKOMSTEN

(Alle bedragen x € 1.000) 2016

2015

Bestemmingsreserve: - overige reserve

-80

0

Continuïteitsreserve

0

711

-80

711

Bestemming netto-inkomsten:

Totaal

34

JAARREKENING 2016

4 KASSTROOMOVERZICHT

(Alle bedragen x € 1.000) 2016

2015

Netto-inkomsten staat van baten en lasten

-80

711

Aanschaf inventaris Afschrijving inventaris

-8 5

0 3

Vervallen aflossingen op verstrekte leningen Verstrekte leningen

3 -6

2 -1

Aflossingen op opgenomen lening Aflossingen van langlopende naar kortlopende schulden

0 0

0 -31

Toename vlottende activa minus vlottende passiva

-79

-548

Toename/(afname) liquide middelen

-165

136

784 619 -165

648 784 136

Liquide middelen stand begin boekjaar stand einde boekjaar

35

5. GRONDSLAGEN WAARDERING EN RESULTAATBEPALING Algemeen

Alle bedragen in de hierna volgende cijferopstellingen zijn afgerond op € 1.000.

De jaarrekening is opgesteld rekening Fondsenwervende instellingen (RJ 650).

houdend

met

de

Richtlijn

Verslaggeving

De ‘reserve financiering activa’ en ‘herwaarderingsreserve’ geven het bedrag aan dat duurzaam is vastgelegd in muziekinstrumenten die voor bepaalde tijd in bruikleen worden gegeven aan musici alsmede verstrekte leningen ten behoeve van aankoop muziekinstrumenten.

De continuïteitsreserve wordt gevormd om de continuïteit te waarborgen in geval van (tijdelijke) sterk tegenvallende baten. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar hetgeen hierover is opgenomen onder de in de toelichting op de balans opgenomen reserves.

Balans

De muziekinstrumenten worden bij verkrijging gewaardeerd tegen de aanschafwaarde, vermeerderd met eventuele restauratiekosten om het instrument gereed te maken voor gebruik, waarna ultimo boekjaar herwaardering plaatsvindt tot de verzekerde waarde per 31 december.

Deze waarde wordt in beginsel vervolgens ieder jaar vastgesteld. Muziekinstrumenten die worden geschonken alsmede verkregen uit nalatenschappen worden eveneens tegen verzekerde waarde opgenomen. In verband met verwachte waardestijging van deze instrumenten wordt hierop niet afgeschreven. De herwaarderingsreserve heeft betrekking op de ultimo boekjaar aanwezige muziekinstrumenten.

De inventaris wordt gewaardeerd tegen aanschafwaarde. Uitsluitend investeringen met een aanschafwaarde groter dan € 2.500 worden geactiveerd. Investeringen lager dan dit bedrag worden verantwoord onder kantoorkosten. Jaarlijks wordt een lineaire afschrijving in mindering gebracht die is gebaseerd op de verwachte levensduur. De afschrijvingspercentages bedragen voor nieuwe investeringen voor computers 33 1/3 , kantoorinventaris 25 en overige inventaris 10.

De overige vorderingen en schulden worden, tenzij anders vermeld, gewaardeerd op nominale waarde.

36

JAARREKENING 2016

Staat van baten en lasten

De baten en lasten worden toegerekend aan het boekjaar waarop zij betrekking hebben.

De schenkingen en nalatenschappen in natura betreffen muziekinstrumenten die bij verkrijging worden gewaardeerd tegen verzekerde waarde. De nalatenschappen in geld worden verantwoord tegen nominale waarde. Baten uit nalatenschappen worden opgenomen in het boekjaar waarin de omvang betrouwbaar kan worden vastgesteld.

De totale lasten worden gespecificeerd in de staat ‘toelichting lastenverdeling’ en toegerekend aan de volgende te onderscheiden activiteiten: • kosten beheer collectie; • kosten werving en uitzetten collectie; • educatie en presentatie; • fondsenwerving; • werving baten; • subsidies; • beheer en administratie.

De toerekening vindt plaats op basis van een verdeelsleutel voor de totale jaarkosten, tenzij kosten direct toerekenbaar zijn aan een van voornoemde posten. Deze verdeelsleutels zijn nader gespecificeerd op blz. 46.

37

6 TOELICHTING OP DE BALANS Muziekinstrumenten

Stand 1 januari 2016 Bij: aankopen uit eigen middelen Af: verkopen niet gebruikte schade uitkeringen Bij:

schenkingen in natura nalatenschappen in natura

24.719 545 -6 -12 527 276 228 1.031 25.750 765 26.515

Bij: saldo herwaardering tegen verzekerde waarde Stand 31 december 2016

De in de stand per 31 december 2016 opgenomen herwaardering op de nog aanwezige activa bedraagt € 16.047 (2015: € 14.778) en is toegevoegd aan de in het eigen vermogen opgenomen herwaarderingsreserve.

Inventaris

Aanschafwaarde 1 januari 2016 Bij: investeringen Af: afschrijving tot en met 2015 afschrijving 2016 Cumulatieve afschrijving tot en met 2016 Stand 31 december 2015

12 8 -6 -5 -11 9

Leningen

Leningen zijn renteloos verstrekt in het kader van de doelstelling musici leningen te verstrekken voor de aanschaf van niet duurzame muziekinstrumenten.

Stand 1 januari 2016 (2 leningen) Bij: uitgegeven lening Af: ontvangen aflossingen Stand 31 december 2016 (3 leningen)

5 6 -3 8

Vorderingen Nalatenschappen in geld Nalatenschappen in geld worden verantwoord tegen nominale waarde in het boekjaar waarin de omvang betrouwbaar kan worden vastgesteld.

38

JAARREKENING 2016 Overige vorderingen

Bijdragen (donaties/giften/schenkingen in geld) Gefactureerde bijdragen/verzekeringspremies musici Te vorderen schade-uitkeringen Te verrekenen omzetbelasting Vooruitbetaalde bedragen Overige

2016

2015

13 10 11 47 17 5 103

531 7 0 21 17 6 582

Liquide middelen

De liquide middelen zijn in belangrijke mate uitgezet op een 'Triodos Internet Rendement rekening', een 'ING vermogen spaarrekening' alsmede een ‘Direct Kwartaal Sparen’ rekening van de ABN-AMRO. De eerste heeft een rente van 0,10 % tot een bedrag van 1 miljoen. De ING spaarrekening heeft een variabele rente op jaarbasis van 0,20 % tot een bedrag van 1 miljoen.

De ABN-AMRO spaarrekening is gekoppeld aan de rekening-courant en direct opeisbaar. De rente bedraagt 0,25 % (0,15 % basisrente plus 0,10 % bonusrente voor het deel dat aan het einde van een kwartaal op de rekening staat). De genoemde waarden zijn de rentepercentages per 31 december 2016.

De post liquide middelen is als volgt te specificeren:

ABN-AMRO (spaarrekening) ABN-AMRO (rekening-courant) ING (vermogen spaarrekening) Triodos Internet Zaken Rekening Triodos Internet Rendement Rekening Kas

2016

2015

200 55 30 37 296 1 619

60 104 283 42 295 0 784

Reserves

Stand 1 januari 2016 Bij: aanschaf instrumenten, gefinancierd met eigen vermogen reclassering reserve financiële activa herwaardering instrumenten

Bij: bestemming netto-inkomsten boekjaar Af: reclassering financiële activa Stand 31 december 2016

26.142 1.030 3 765 1.798 27.940 -80 -3 27.857 39

De reserves zijn nader te splitsen in vier componenten: Continuïteitsreserve Reserve financiering activa Herwaarderingsreserve

1.053 10.475 16.047

Overige reserves Totaal reserves

26.522 282 27.857

De reserve financiering activa alsmede herwaarderingsreserve betreft ultimo 2016 de financiering van: Muziekinstrumenten Verstrekte leningen Gefinancierd met eigen vermogen

26.515 8 26.523

Het verloop per component van de reserves kan als volgt worden weergegeven: Continuïteitsreserve

Stand 1 januari 2016 Af: reclassering reserve financiering activa overboeking naar overige reserves Stand 31 december 2016

1.100 -3 -44 1.053

De continuïteitsreserve wordt gevormd voor de dekking van risico’s op korte termijn en om zeker te stellen dat ook in de toekomst aan verplichtingen voldaan kan worden. Deze reserve dient als buffer voor de financiering van de lasten van de eigen organisatie (kosten van personeel, kantoor, communicatie en dergelijke). De omvang van deze reserve dient uiteindelijk minimaal het door het bestuur vastgestelde criterium van 1 maal en maximaal het door de VFI vastgestelde criterium van 1,5 maal het jaarlijkse lasten niveau te bereiken. Het jaarlijkse lastenniveau is € 702.000.

40

JAARREKENING 2016 Reserve financiering activa

Stand 1 januari 2016 Bij: aanschaf instrumenten, gefinanancierd met eigen vermogen reclassering reserve financiële activa

9.946 1.030 3 1.033 10.979

Af:

verkrijging geschonken instrumenten verkrijging nalatenschappen in natura

-276 -228 -504 10.475

Stand 31 december 2016

Herwaarderingsreserve

Stand 1 januari 2016 Bij: verkrijging geschonken instrumenten verkrijging nalatenschappen in natura

Bij: herwaardering instrumenten Stand 31 december 2016

14.778 276 228 504 15.282 765 16.047

Deze herwaardering heeft betrekking op de per 31 december 2016 aanwezige muziekinstrumenten. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de toelichting op de muziekinstrumenten alsmede de grondslagen waardering en resultaatbepaling.

1) Na deze overboeking is de herwaarderingsreserve gelijk aan het verschil tussen de verzekerde waarde zoals opgenomen in de balans en de oorspronkelijke kostprijs.

Overige reserves

Stand 1 januari 2016 Bij: overboeking van continuiteitsreserve bestemming netto-inkomsten boekjaar (zie blz. 34) Stand 31 december 2016

318 44 -80 282

De overige reserve staat ter vrije beschikking van het bestuur en kan de komende jaren besteed worden aan specifieke projecten.

41

2016

2015

0 11 35 35 5 86

31 13 31 17 13 105

Schulden op korte termijn

Kortlopend deel opgenomen lening Triodos Bank 1) Te betalen loonheffing/sociale lasten Reservering vakantierechten Crediteuren Overige te betalen kosten

1): dit betreft een in 2008 verkregen rentedragende lening van de Triodos Bank voor de periode van 6 jaar voor de financiering van een in 2008 verkregen instrument. De hoofdsom van de lening bedroeg € 250.000 waarop per kwartaal € 10.417 zou worden afgelost. Per 1 juli 2016 is deze lening in zijn geheel afgelost.

Het rente % is 6 jaars IRS met een opslag van 1,45%, thans uitkomend op 4,65 % per jaar.

Tussentijdse gehele of gedeeltelijke aflossing is mogelijk onder bepaalde voorwaarden.

42

JAARREKENING 2016 7 TOELICHTING OP DE STAAT VAN BATEN EN LASTEN 2016

2015

267 2 50 276 228 674 1.497

270 4 947 278 13 144 1.656

210 -56 154

202 -81 121

545 276 228 -6 -12 1.031 0 1.031

63 278 13 -15 -2 337 0 337

Baten uit eigen fondsenwerving

• donaties particulieren • donaties bedrijven • donaties stichtingen en fondsen • schenkingen in natura • nalatenschappen in natura • nalatenschappen in geld Totaal baten uit eigen fondsenwerving

Baten als tegenprestatie voor leveringen

• bijdragen musici in exploitatie • overige baten (evenementen) 1) Totaal

Verwerving en uitzetten collectie Totaal besteed aan instrumenten – uit eigen middelen:

• aankopen instrumenten • schenkingen instrumenten • nalatenschappen in natura • verkopen instrumenten • afwaardering als gevolg van schade activering muziekinstrumenten Netto-resultaat verkoop muziekinstrumenten Totaal besteed aan instrumenten uit eigen middelen

1) De presentatieconcerten zijn opgenomen onder de overige baten (evenementen)

43

2016

2015

0 25 8 6 63 8 110 38 148

70 21 0 7 61 16 175 38 213

Werving baten Toegerekende verwervingskosten

Deze kosten zijn als volgt samengesteld: • kosten weekend NMF • PR- en werving • Kosten promotie CD • contributies/bijdragen Fondsenwervende Instellingen • magazine, bulletins en nieuwsbrieven • onderhouden/updaten website Toegerekende lasten:

44

JAARREKENING 2016

8 TOELICHTING LASTENVERDELING SPECIFICATIE EN VERDELING KOSTEN NAAR BESTEMMING

Doelstelling

Verwerven en uitzetten Collectie

Werving baten

Beheer Collectie

Educatie en Presentatie

Eigen Fondsenwerving

Beheer en administratie

Totaal 2016

Begroot 2016

Totaal 2015

Acties derden

Publiciteit en Communicatie 1)

Verwervingskosten

0,0

0,0

0,0

110,0

0,0

0,0

110

60

175

Personeelskosten 1) en 2)

78,8

78,8

78,8

31,5

0,0

126,1

394

396

386

Huisvestingskosten 1)

3,4

3,4

3,4

1,4

0,0

5,4

17

17

17

Kantoor- en algemene kosten 1)

12,4

12,4

12,4

5,0

0,0

58,8

101

115

110

Afschrijving en rente 1)

2,0

1,0

1,0

0,4

0,0

1,6

6,0

5,0

5,0

Oninbare vorderingen musici Restauratie/ onderhoud instrumenten Ontsluiting collectie Resultaat schades minus ontvangen bijdragen 3)

0,0 0,0 0,0 0,0 0,0

0,0 86,0 0,0 (12,0) 74,0

0,0 0,0 0,0 0,0 0,0

0,0 0,0 0,0 0,0 0,0

0,0 0,0 0,0 0,0 0,0

0,0 0,0 0,0 0,0 0,0

0 86 0 (12) 74

0 60 2 (15) 47

0 60 1 (21) 40

Totaal lasten

96,6

169,6

95,6

148,2

0,0

192,0

702

640

733

Beheer collectie

De belangrijkste verschillen tussen begrote en werkelijke cijfers over 2016 worden toegelicht op blz. 50 tot en met 53

45

Toelichting op 'Verdeling kosten naar bestemming'

1) De totale lasten worden toegerekend op basis van de navolgende verdeelsleutels: • Publiciteit en Communicatie: direct toegerekend aan kosten eigen fondsenwerving; • Personeelskosten: toegerekend aan: - doelstellingen beheer-, verwerving collectie en educatie: resp. 20%, 20% en 20%; - werving baten - kosten eigen fondsenwerving: 8%; - beheer- en administratie (‘B & A’): 32%; • Huisvestingskosten: toerekening volgens verdeling personeelskosten; • Kantoor- en algemene kosten: toerekening op basis van: - kantoor-, automatisering-, advieskosten, kosten derden en overige kosten; volgens verdeling personeelskosten; - bestuurs- en representatie-kosten: 100% aan B&A; - administratie- en accountantskosten: 100% aan B&A; • Afschrijving inventaris: toerekening volgens verdeling personeelskosten; • Rentelasten: direct toegerekend aan doelstelling verwerving collectie; • Beheer collectie: direct toegerekend aan doelstelling beheer collectie.

De verdeelsleutels zijn in 2016 na een hertoetsing ongewijzigd gebleven.

Bij bovenstaande kostentoerekening is tevens rekening gehouden met de ‘Aanbeveling van Richtlijn 650 voor Kosten Beheer- en Administratie’.

2) De personeelskosten zijn als volgt opgebouwd:

Salarissen Bijdrage zorgverzekeringswet Sociale lasten Pensioenlasten Overige personeelskosten

Werkelijk 2016 324 17 30 25 -2 394

Begroot Werkelijk 2016 2015 308 16 28 24 20 396

312 16 30 24 4 386

3) Hierin zijn opgenomen de bijdragen van de musici ten behoeve van dekking eigen risico, de kosten voor reparaties en schade-uitkeringen, alsmede niet verrekenbare verzekeringspremies.

Begroting Begroting Werkelijk 2017 2016 2016 Gemiddeld aantal personeelsleden (uitgedrukt in fulltime arbeidsplaatsen)

46

5

4,95

4,95

Bezoldiging directie

JAARREKENING 2016

De remuneratiecommissie adviseert de Raad van Toezicht over het bezoldigingsbeleid, de hoogte van de beloning en de hoogte van andere bezoldigingscomponenten van het bestuur (de directie) en de Raad van Toezicht en doet hiertoe voorstellen.

De leden van de remuneratiecommissie zijn: - Mr. E.H. Swaab - Drs. S.C. Wolff Bij de bepaling van het bezoldigingsbeleid en de vaststelling van de beloning volgt het NMF de Adviesregeling Beloning Directeuren van Goede Doelen Nederland en de Code Wijffels (zie goededoelennederland.nl).

De Adviesregeling geeft aan de hand van zwaartecriteria een maximumnorm voor het jaarinkomen. De weging van de situatie bij het NMF vond plaats door voorzitter en penningmeester. Dit leidde tot een zogenaamde BSD-score van 375 punten met een maximaal jaarinkomen van € 98.257.

De voor de toetsing aan de maximumnorm relevante werkelijke jaarinkomen van de directie bedroeg € 97.920. Deze beloning bleef binnen de maximumnorm.

Naast het jaarinkomen maken ook betaalde sv- en pensioenpremies deel uit van de bezoldiging.

Het deeltijdpercentage van de directeur is 90 %.

Beloning directeur

Jaarinkomen (bruto) bij 90 % deeltijd Sociale lasten Pensioenlasten

2016

2015

88.128 9.545 5.295 102.968

87.832 9.392 5.149 102.373

De leden van de Raad van Toezicht ontvangen voor hun werkzaamheden geen bezoldiging. Ook zijn aan hen, noch aan de directeur, leningen, voorschotten of garanties verstrekt.

De auditcommissie richt zich op het toezicht op het bestuur (directeur) ten aanzien van onder andere de werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen, waaronder het toezicht op de naleving van de relevante wet- en regelgeving, de financiële informatieverschaffing door de stichting, de naleving van aanbevelingen en opvolging van opmerkingen van de externe accountant.

De auditcommissie heeft in dat kader met de directeur van de stichting en met de externe accountant periodiek overleg. Ze informeert de Raad van Toezicht over haar bevindingen.

De leden van de auditcommissie zijn: - H. Hollander, RA - Drs. Q.M. Korthals Altes 47

9 (GECOMPRIMEERDE) STAAT VAN BATEN EN LASTEN MET TER VERGELIJKING BEGROTING (Alle bedragen x € 1.000) Begroting Begroting Werkelijk Werkelijk 2017 2016 2016 2015 BATEN Baten uit eigen fondsenwerving • donaties particulieren • donaties bedrijven • donaties stichtingen/fondsen Totaal donaties • schenkingen in natura • nalatenschappen in natura • nalatenschappen in geld Totaal baten uit eigen fondsenwerving Baten als tegenprestatie voor leveringen • diensten • overige baten (evenementen) Som der baten

275 2 50 327 250 100 250 927

275 0 150 425 250 25 150 850

267 2 50 319 276 228 674 1.497

270 4 947 1.221 278 13 144 1.656

210 -25 1.112

210 -25 1.035

210 -56 1.651

202 -81 1.777

151

146

170

136

590 104 694

930 101 1.031

1.031 97 1.128

337 98 435

Educatie en presentatie • toegerekende lasten Totaal besteed aan doelstellingen A)

104 949

99 1.276

95 1.393

96 667

Werving baten Kosten eigen fondsenwerving B) • verwervingskosten • toegerekende lasten Totaal werving baten

82 41 123

60 40 100

110 38 148

175 38 213

201 1.273

194 1.570

192 1.733

190 1.070

0

0

2

4

-161

-535

-80

711

LASTEN Besteed aan doelstellingen Beheer collectie • toegerekende lasten Verwerving en uitzetten collectie • totaal besteed aan instrumenten • toegerekende lasten

Beheer- en administratie C) • toegerekende lasten Som der lasten Rente baten of lasten RESULTAAT

48

JAARREKENING 2016

Begroting Begroting Werkelijk Werkelijk

2017

2016

2016

2015

85

124

84

37

14

12

10

14

29

30

27

26

Resultaat uitgedrukt in (%):

A) Besteed aan doelstelling: uitgedrukt in de som der baten B) Kosten eigen fondsenwerving: uitgedrukt in de baten uit eigen fondsenwerving (inclusief opgenomen leningen) C) Beheer en administratie: uitgedrukt in de som der lasten (exclusief bestedingen aan instrumenten)

49

Verschillenanalyse

‘rekening versus begroting’ In deze verschillenanalyse worden uitsluitend de belangrijkste verschillen tussen de begroting en de werkelijke baten en lasten van 2016 geanalyseerd.

Totale lasten (zie pagina 45) Publiciteit en Communicatie – verwervingskosten Personeelskosten Huisvestingskosten Kantoor- en algemene kosten Afschrijvingskosten Rentelasten Beheer collectie

Noten Begroting Werkelijk Verschil 2016 2016

1 2 3

4

60 396 17 115 3 2 47

110 394 17 101 5 1 74

50 -2 0 -14 2 -1 27

640

702

62

850 175

1.497 154

647 -21

1.025

1.651

626

1.276 100 194

1.393 148 192

117 48 -2

1.570

1.733

163

0

2

2

-545

-80

465

Staat van baten en lasten

(zie pagina 48) Baten Totaal baten uit eigen fondsenwerving

Baten uit tegenprestatie voor leveringen

5 6

Som der baten Lasten Besteed aan de doelstellingen

Werving baten Beheer- en administratie Som der lasten Rente baten of lasten Resultaat

50

7

JAARREKENING 2016 1.

De ‘Publiciteit en Communicatie – verwervingskosten’ zijn t.o.v. de begroting met € 50.000 hoger uitgevallen als gevolg van: - minder kosten PR- en werving nieuwe donateurs -5 - meer kosten promotie CD 8 - meer kosten contributies 6 - meer kosten nieuwsbrieven en bulletins 33 - meer kosten onderhouden/updaten website 8 50 2.

De daling van de personeelskosten ad € 2.000 t.o.v. de begroting kan als volgt worden gespecificeerd: Noten

Salarissen Bijdrage zorgverzekeringswet Sociale lasten Pensioenlasten Vaste vergoedingen Overige personeelskosten Totaal uitvoeringskosten

2a

Begroting

Werkelijk

Verschil

2016

2016

308 16 28 24 0 20

324 17 30 25 0 -2

16 1 2 1 0 -22

396

394

-2

2a.

Deze kosten vallen met name lager uit door ziekte- en zwangerschapsuitkeringen.

51

3.

De kantoor- en algemene kosten zijn t.o.v. de begroting € 14.000 lager als gevolg van: - minder kantoorkosten - meer administratiekosten - minder automatiseringskosten - meer accountantskosten - meer advieskosten - minder overige uitvoeringskosten

-6 3 -1 1 2 -13 -14

4.

De kosten ‘beheer collectie’ zijn t.o.v. de begroting per saldo € 27.000 hoger. Dit kan voornamelijk worden verklaard door, per saldo: - bijdragen eigen risico musici die hoger waren dan de geleden schades - meer niet verrekenbare verzekeringspremies - minder ontsluiting collectie - hogere restauratie- en onderhoudskosten van muziekinstrumenten die zich naar hun aard moeilijk laten begroten.

-1 4 -2

26 27

De hogere kosten voor restauratie en onderhoud zijn mede het gevolg van de grotere aantallen vleugels die de afgelopen tijd zijn geschonken. Deze groep instrumenten heeft relatief meer onderhoud nodig.

5.

De baten uit eigen fondsenwerving zijn € 647.000 hoger dan begroot als gevolg van: Het verloop per component kan als volgt worden weergegeven: - minder donaties particulieren - meer donaties bedrijven - minder donaties stichtingen en fondsen - meer schenkingen in natura - meer nalatenschappen in natura - meer nalatenschappen in geld

52

-8 2 -100 26 203 524 647

JAARREKENING 2016 6.

De werkelijke baten als tegenprestatie voor leveringen zijn € 21.000 lager dan de begrote overige baten. Dit kan als volgt worden gespecificeerd: Noten Begroting Werkelijk Verschil 2016 2016 Bijdragen musici in exploitatie Overige baten

6a

200 -25 175

210 -56 154

10 -31 -21

7.

De stijging van de besteding aan doelstellingen ad € 117.000 t.o.v. de begroting kan als volgt worden gespecificeerd: Noten Begroting Werkelijk Verschil 2016 2016 Beheer collectie - toegerekende lasten Verwerving en uitzetten collectie - totaal besteed aan instrumenten uit eigen middelen - toegerekende lasten Educatie en presentatie - toegerekende lasten Totaal besteed aan doelstellingen

7a

146

170

24

7b 7c

930 101

1.031 97

101 -4

7c

99

95

-4

1.276

1.393

117

7a.

De toegerekende lasten Beheer collectie zijn vnl. gedaald als gevolg van lagere totale lasten.

Voor een verklaring wordt verwezen naar de analyse van de verschillen tussen de begrote en werkelijke lasten, zoals nader toegelicht bij de hierboven vermelde noten 1 - 4.

7b.

Gedurende het boekjaar is er € 101.000 meer besteed aan de verkrijging van muziekinstrumenten. De aanschaf van een aantal instrumenten was voorzien in 2015 maar heeft in werkelijkheid in 2016 plaats gevonden.

7c De toegerekende lasten zijn vnl. gedaald als gevolg van lagere lasten bij deze twee onderdelen.

Voor een verklaring wordt verwezen naar de analyse van de verschillen tussen de begrote en werkelijke lasten, zoals nader toegelicht bij de hierboven vermelde noten 1 - 4.

53

54

JAARREKENING 2016

55

56

JAARREKENING 2016

DEZE 63 MUSICI WERDEN IN 2016 DOOR HET NMF AAN EEN INSTRUMENT GEHOLPEN.

Bedankt voor uw steun!