Kenia
Musicaklassen 2009-2010
Colofon Auteurs: Marjolein Elsink Gerhardt Heusinkveld Pak Yan Lau Sanne Maesen Bruno Peeters Seppe Van den Berghe David Van den Hende Artistieke coördinatie: David Van den Hende Layout: Seppe Van den Berghe Foto’s: Monica Monté Met dank aan: Natalie Lukkenaer, Bishop, Leia, Insect, Antonie, Laila, Brian, Walter, Micha, Bonnie, Richie, headteacher Wilson, teachers Mary, Benard, Sylvester & everyone else we met in Kenya! Sponsoring: Scholen die met hun leerlingen initiatief willen nemen om de projecten van Natalie en/of de St.-Philips School Mathare te sponsoren, kunnen rechstreeks contact opnemen. Natalie Lukkenaer (nlukkenaer@gmail.com) www.sautiacademy.wordpress.com Wilson Andenyi (stphilipsmathare@yahoo.com) St. -Philips School Mathare
www.musica.be Musica, Impulscentrum voor Muziek Toekomstlaan 5B, BE-3910 Neerpelt T 0032 11 610 510 F 0032 11 610 511 info@musica.be
Inhoud Colofon Woord vooraf
p. 2 p. 4
Maandag Op ontdekking
p. 5
Dinsdag Story telling Beestig Circle songs Feel the beat
p. 8 p. 12 p. 13 p. 14
Woensdag Spin, slang & paradijsvogel Klankband Beat goes on Recyclage Atelier
p. 16 p. 19 p. 21 p. 23
Donderdag Voorstelling
p. 24
Bijlagen Prenten Ritmes Songs
p. 25 p. 37 p. 41
Musicaklassen 2009-2010 Kenia Een land vol tegenstellingen. De uitgestrektheid van de natuur tegenover de drukte van de stad. De vreugde tegenover de ellende. En vooral de kloof tussen arm en rijk. Soms letterlijk: aan de ene kant van de straat een villa met bewakers, aan de andere kant het begin van de sloppenwijk. Het begon allemaal met een vaag idee. Zou het niet eens interessant zijn om een project te doen samen met Natalie Lukkenaer, een Nederlandse in Kenia met wie we al geruime tijd contact hadden. Zij was na een stage als muzikante verslingerd geraakt aan Kenia. Met lesgeven in privé-muziekscholen sponsort ze nu al enkele jaren kunstprojecten voor kinderen in de sloppenwijken. Een vaag idee werd langzaamaan een concreet plan. Wij zouden met een team van Musica richting Naïrobi trekken. Met onze bagage als muzikanten en dansers. Om er mee te werken aan de projecten waar Natalie met zoveel overgave over vertelt. In februari 2009 was het zover. Op het vliegtuig richting Kenia. Niet goed wetend wat er ons te wachten stond. Maar met zoveel adrenaline, zoveel goesting om hier iets heel moois van te maken. Vanaf dag één werden we opgenomen in een warme, Keniaanse gemeenschap. Met Natalie als gastvrouw en een hoop nieuwe vrienden als gidsen en occasionele bodyguards aan onze zijde. De eerste dagen in de sloppenwijk waren hard. Ons eigen leven werd hier serieus in perspectief geplaatst. Afval, stof, claustrofobisch kleine steegjes, hutjes gemaakt van bijna niks,… En tussen al die ellende – tot onze verwondering – blije, enthousiaste kinderen. Met op hun gezicht een grote, oprechte glimlach. Tussen al die vrolijkheid vergeet je soms even waar je bent. Maak je mee muziek. Ga je dansen. Uitbundig zelfs. Ja, misschien moet het wel op die manier. Overleven in de sloppenwijk met dans, muziek en glimlach. De workshops die wij gaven, werden enthousiast gevolgd. Als bedanking kregen we traditionele liedjes en dansen terug. Een uitwisseling waar elke kunstenaar zo voor zou tekenen. Ook buiten de sloppenwijken namen Natalie en haar kompanen ons mee naar muzikanten, dansers, storytellers,… Met een schat aan ervaringen en informatie kwamen we terug aan in België. Met als doel om uit al deze rijkdom een week Musicaklassen te puren. Met ritme, gezang, dans, verhalen en – hopelijk – veel glimlach. Warme groeten, Het Musica-team
Maandag 11u00-12u00 12u00-12u30 12u30-14u00 14u00-16u00 16u00-16u30
Welkom Het bos in Middagpauze Op ontdekking (doorschuif) Afsluiting: Verhaal + muziek
Welkom Maandag / 1u De Musica-docenten verwelkomen de leerlingen in Neerpelt. Naast de praktische uitleg (kamers, domein, eten, …) horen we hoe deze Musicaklassen ontstaan zijn. Om het Kenia-avontuur levendig te maken, kijken we naar enkele videofragmenten, zingen we een eerste lied (“Kote Kote”, zie bijlage) en maken we zelf een ‘Mathare circle’ (cfr. video).
Werkwijze deze week: Op maandag (vandaag) dompelen we de leerlingen onder in Keniaanse sferen, op dinsdag leren we hen enkele skills aan, op woensdag vragen we hen muziek en dans abstracter te maken, om op donderdag te eindigen met een muzikale en dansante versie van een door hen zelf geschreven verhaal. Elke dag start met een opwarming en wordt afgesloten met een gezamenlijk moment. Op donderdag is er het toonmoment.
Op ontdekking Maandag / 2u30 Muziek, beeld, beweging & video / eigen leerkrachten, docenten Musica & zelfstandig
De leerlingen gaan in kleine groepjes op ontdekking. Hiervoor krijgen ze een plan van het domein, een schema met tijd en lokatie en een invulblaadje. 1.
Geluiden uit Afrika?
• • •
Neem papier en schrijfgerief. Ga het bos in. Noteer welke geluiden je hoort. Probeer verschillende plekken uit. Stel jezelf de vraag welke geluiden je ook in Afrika zou kunnen horen en welke niet. Wat zou je daar wel horen dat je in dit bos dan weer niet hoort?
2.
Videocollage
•
Zoals je weet, trok een team van Musica naar Kenia. Op basis van wat ze daar beleefden, maakten ze deze Musicaklassen. Gelukkig was er vaak een camera in de buurt. Geniet van een stukje Kenia. En let goed op, want je hebt wat je ziet nog nodig deze week!
3.
Ritme
•
Een docent van Musica leert je enkele typisch Afrikaanse ritmes aan (zie bijlage “Ritmes”)
4.
Lied
•
Een docent van Musica leert je een Afrikaans lied (zie bijlage “Songs”)
5.
Schaduwspel
•
Je hebt niet veel nodig om theater te maken. Je handen, een doek en een straffe lamp, dat zijn de benodigdheden voor een schaduwspel. Kijk naar de prenten en probeer er enkele na te doen. (Bron: “Hand Shadows To Be Thrown Upon The Wall”, by Henry Bursill, http://www.gutenberg.org/files/12962/12962-h/12962-h.htm)
6.
Choreografie
•
Op een groot blad staan bewegende mensen afgebeeld. Zoek uit wat ze juist doen en imiteer! (zie bijlage “Prenten”)
21
Beat goes on Woensdag / 1u
Muziek / sessie docent Musica
1.
Nieuwe klankkleuren
Omdat een deel van de trommels nu ook bij de andere muzieksessie wordt gebruikt, introduceren we enkele nieuwe ritme-instrumenten. Straks maken we verschillende lagen. Het verschil tussen de lagen kan er komen door andere ritmes te gebruiken, maar ook door een instrument met een (totaal) andere klankkleur te kiezen. 2.
Circle song: ritmisch
Analoog met de zangsessie op dinsdag (Circle Songs), gaan we nu met ritmeinstrumenten in plaats van stemmen verschillende lagen boven elkaar leggen om zo tot een interessant muziekstuk te komen. 1.A. Aanleren
De Musica-docent leert de groep enkele ritmes aan (zie bijlage “Ritmes”). De trommels gaan per soort bij elkaar staan. 1.B. Zelf proberen
Wie durft beginnnen? Wie verzint een ritme dat past bij het eerste? Wie vult verder aan? Wanneer er vier ritmes boven elkaar liggen, kan de groep kiezen: ofwel nog meer nieuwe lagen toevoegen, ofwel meespelen met één van de ritmes die er tot nu toe zijn. 3.
Overgang
De leerlingen stellen zich op in twee rijen (zoals op de speelplaats). Één leerling staat vooraan in het midden en speelt een ritme voor. De groep neemt dat ritme over wanneer de leerling voorbij wandelt. Als de leerling aan het einde van de rij is, moet iedereen het ritme aan het spelen zijn. Nu speelt de leerling een ander ritme (dat past bij het eerste). De groep blijft verder het eerste ritme spelen, totdat de leerling passeert. Langzaamaan verandert het eerste ritme naar een combinatie van twee ritmes tot uiteindelijk enkel het tweede ritme overblijft. Herhaal deze oefening een paar keer. Vraag aan de leerling die in de rijen staan om naast het spelen ook goed te luisteren. Eventueel kunnen er ook 2 leerlingen door de rij lopen. 4.
Soleren
Om het niveau van de verschillende lagen omhoog te krikken en om iedereen de kans te geven eerst wat uit te proberen, mag je vanaf nu soleren op de groove die er al is. Zo kan je uittesten wat wel en niet past. Uiteindelijk zoek je uit wat best past. Dit blijf je herhalen, dit is jouw loop. Daarna is het aan de volgende om al solerend een nieuwe, passende ritmelaag te zoeken.
22
Na enkele lagen (minimum vier), wordt de solo gespeeld op de tafeldrum. Dit is een grote, platte drum (lijkt wat op een tafel) die we in het midden van de cirkel zetten. Weer een nieuwe klankkleur en de kans om iets nieuws toe te voegen aan de groove. 5.
Uitbreiding
We kunnen nu vanalles samengooien: troms, tafeldrum, andere ritme-instrumenten, Loopstation en stemmen.