Issuu

WELKOM BESTE BEZOEKER, De vierde editie van AlbaNova staat in het teken van de klinkende tijd. Samen met festivalgaste Romina Lischka en tal van vooraanstaande muziekmakers en jong talent gaan we op zoek naar de betekenis van muziek in de beleving van tijd. In dit programmaboek kom je er alles over te weten. Trouwe bezoekers zal opvallen dat het festival er wat anders uitziet dan voorbije jaren. We pasten de formule aan om de festivalervaring nog te versterken. AlbaNova werkt vanaf dit jaar met 1 festivalticket dat toegang geeft tot het volledige programma. Nu zin in een actieve workshop en straks nood aan verkoeling in de kerk bij een historisch concert, aan jou de keuze! We maken ook onderscheid tussen activiteiten met gesloten deuren, zoals klassieke concerten, en activiteiten met open deuren waar je makkelijk kan binnen- en buitenlopen. Ook zetten we nog meer dan vorige jaren in op actieve participatie en beleving. Er staan workshops canon zingen op het programma, je kan samen met je kroost een futuristisch muziekinstrument in elkaar knutselen of de Babelut Klankentuin verkennen. In het project â€˜Tussen Zien en Horenâ€™ van

Lot Jansen gaan tientallen amateurdansers en -muzikanten een dialoog aan met elkaar, het resultaat van een voorafgaand traject met muziekensembles, dansgroepen en klassen uit het Deeltijds Kunstonderwijs. Ook het AlbaNova Collectief is de vrucht van een voorbereidend traject. En voor vroege vogels begint AlbaNova dit jaar al bij het ochtendgloren in Oud-Rekem, AlbaNova gaat de klok rond! Tot slot zijn we op zoek gegaan naar enkele originele en kwalitatieve drank- en eetstanden van kleinschalige vaak lokale aanbieders, voor een culinaire pendant van het muzikale genot. Tussendoor picknicken op het gras, een boek lezen op een bankje of een wandeling maken in de prachtige omgeving, het kan allemaal. Stap samen met ons een dagje uit de tijd en geniet!

Guy Tilkien

Directeur Landcommanderij

Alden Biesen

Paul Craenen

Directeur Musica, Impulscentrum

voor Muziek

INHOUD

1 .

WELKOM

3 .

KLINKENDE TIJD

5 .

INTERVIEW MET FESTIVALGASTE ROMINA LISCHKA

9 .

VROEGOCHTENDPROGRAMMA

11.

PSALLENTES / PSALLAMUS

13.

ALBANOVA COLLECTIEF / SOUND+TIMELAB

15.

PIETER STAS / TIME FOR A CANON!

16.

UDAY BHAWALKAR & HATHOR CONSORT / DHRUPAD FANTASIA

18.

IYAP ENSEMBLES OP ALBANOVA

19.

IL BOTTO FORTE / THE TIMES OF DAY

20.

AMSTERDAM CORELLI COLLECTIVE / TIME ENOUGH FOR SORCERY

21.

MUSAE JOVIS / QUANDO SCENDE LA NOTTE…

22.

CONSORT MIRABILE / O HEAVY TIME

24.

UURSCHEMA

26.

RAZEN

27.

LOT JANSEN & FLORIS DE RYCKER / TUSSEN ZIEN EN HOREN

28.

SERGE VERSTOCKT & CHAMPDACTION / A LA RECHERCHE DE TEMPS II, DOLOROSO

29.

MATRIX / MUSICA FUTURISTA

30.

KOBE VAN CAUWENBERGHE / NO [MORE] PUSSYFOOTING

32.

GHALIA BENALI & ROMINA LISCHKA / A CALL TO PRAYER

34.

JOKE HERMSEN / DE JUISTE TIMING VAN KAIROS

35.

FLORIS DE RYCKER / MUSIQUE POUR LE COUCHER DU ROI

36.

ELS VIAENE / TIMEKABINET

37.

BABELUT KLANKENTUIN

38.

KLANKENZUIL / VAN WASCO TOT CONTRABAS

39.

UDAY BHAWALKAR & PRATAP AWAD / RAGA’S

40.

PSALLENTES / GETIJDENGEBED

41.

HASSAN BOUFOUS & AJDAD EL MOSTAFA / APPEL À LA MUSIQUE

42.

SUGGESTIEPARCOURS

44.

ALBANOVA AMBASSADEURS

45.

PRAKTISCHE INFO

46.

PLATTEGROND

KLINKENDE TIJD

Muziek is een ongrijpbare kunst. Vluchtiger nog dan de dans, haar trouwe metgezel. Je vangt haar niet in een close-up van spelende handen of trillende snaren. Ze laat zich niet opsluiten in de groef van een vinylplaat of de codes van een partituur. Muziek is gedeelde vibratie. Ze is de geest die wordt opgeroepen zodra snaren, heupen en trommelvliezen in gelijkgezinde frequenties resoneren. Na het wegsterven van de laatste toon, rest van haar passage hoogstens de afdruk van een gevoel. Muziek gaat steeds voorbij. Ze heeft slechts de tijd van haar klinken en moet daarom telkens opnieuw. Die klinkende tijd van de muziek is het thema van de vierde editie van AlbaNova. Tijd die klinkt, doet denken aan klokken, of aan het tikken van een metronoom. Een metronoom-

tik is nog geen muziek, maar 100 tikkende metronomen klinken samen als een wolk waarin puntige tijd verneveld wordt tot een orenprikkelend klankgordijn. In het dorp waar ik opgroeide, had de kerktoren drie klokken. Wanneer die bij speciale gelegenheden samen mochten klinken, elk vrij pendelend in hun eigen tempo, leverde dat een sonoor spektakel van continu verschuivende ritmes en patronen, ‘process music’ avant la lettre. Van muzikaal proces tot processiemuziek: in vele culturen verschaft muziek de tijd een spirituele dimensie. Indiase raga’s, christelijke getijdengezangen of islamitische gebedsoproepen ritmeren het dagelijkse leven en herinneren tegelijk aan de tijdelijkheid van het aardse. Maar ook de wereldse muziek speelt een spel met hoorbare vergankelijkheid. In het hinken 3

van een ritme, in het welgemikte accent, ontstaan expressie, karakter en stijl. Muzikanten zijn meesters van de timing, temmers van de tijd. Want in een muziek uitvoering betekent een fractie van een seconde soms een gevoelswereld van verschil. Sommige muzieken lijken de voortgang van de tijd te willen bezweren in het pulserende nu van ostinaten en loops, of in de eindeloosheid van bourdontonen of ‘drones’. Ze leveren de thermiek om solerende stemmen los van zwaartekracht door de toonruimte te laten bewegen. Toch kan muziek nooit volledig samenvallen met het nu. Om hoorbaar te worden moet ze duren, en dat kan ze alleen door een betekenisvolle boog te spannen tussen wat eerder klonk en wat zou kunnen klinken. Een boog spannen tussen geheugen en verbeelding, tussen verleden en vandaag, is wat we met AlbaNova steeds opnieuw betrachten. Samen met festivalgaste Romina Lischka en tal van muziekmakers, dansers en begeleiders, nodigen we je uit om tijd te nemen en met ons mee te luisteren.

Paul Craenen

Directeur Musica, Impulscentrum

voor Muziek

I N T E R V I E W M E T F E S T I VA L G A S T E R O M I N A L I S C H K A door Annemarie Peeters

U I T D E T I J D S TA P P E N

Festivalgaste Romina Lischka goochelt op AlbaNova met Indische, Arabische en westerse muziek in een zoektocht naar traagheid, concentratie en ‘hét moment’ – waarvan ze nooit op voorhand weet wat het brengen zal. Samen met luitiste Sofie Vanden Eynde, die als artistiek adviseur optrad, koos ze ‘klinkende tijd’ als thema voor deze editie van AlbaNova. Muziek is voor Lischka in de eerste plaats een poort naar een andere tijd, een die los staat van de objectieve tijd van deadlines en stationsklokken: tijd die de tijd tot stilstand brengt, eerst de hoofden leegmaakt en ze daarna opnieuw vult met innerlijke ervaringen. “Af en toe uit de tijd stappen, daar hebben we toch allemaal nood aan? Voor veel mensen vervult muziek die behoefte.”

Je bent een gambiste met een diploma Indische zang. Geen evidente combinatie.

Ik was als tiener al gefascineerd door Indische muziek. Ik haalde de fretten van mijn gamba en probeerde de muziek zo na te spelen, zonder veel succes (lacht). Ik speelde een beetje sarangi (een Indisch strijkinstrument, red.), maar vooral

de klank van de stemmen trok me erg aan. Die heel directe manier van zingen, die dicht bij de spreekstem ligt, bekoorde me enorm. Toen ik in Basel gamba ging studeren, stopte ik een tijd met Indische muziek. Maar toen ik daar afstudeerde voelde ik me net een kerstkalkoen: helemaal volgepropt met intellectuele kennis. Ik had het gevoel dat ik mezelf was kwijtgeraakt in die overdaad aan kennis. Ik wilde gaan improviseren en het liefst van al wilde ik me verdiepen in een improvisatiepraktijk die in een ononderbroken lijn doorliep van vroeger naar vandaag. Dat was in oude muziek niet het geval, maar in Indische muziek wel. Ik kwam toen in contact met Marianne Svasek, die dhrupad zang doceert aan het conservatorium van Rotterdam en ik ben dan bij haar les beginnen volgen. Dat was een fantastisch moment, want ik voelde me voor het eerst sinds lang opnieuw geraakt door muziek. Dankzij de Indische zang vond ik mijn eigen stem terug. Letterlijk, maar ook figuurlijk. Ik was zo verward na al die jaren van traktaten lezen en informatie verwerken. Niets was nog duidelijk. Maar door te zingen en te improviseren vond ik een eigen geluid, mijn eigen standpunt van waaruit ik muziek wil maken.

INTERVIEW MET ROMINA LISCHKA

“zelfs gewoon even aan niets denken is geen evidentie”

INTERVIEW MET ROMINA LISCHKA

Af en toe uit de tijd stappen, daar hebben we toch allemaal nood aan? Voor veel mensen vervult muziek die behoefte.

Hoe moeilijk was het om je die specifieke zangstijl eigen te maken?

Je moet een lange weg afleggen, volgens een heel specifieke methodiek. Je staat om vijf uur ’s morgens op en je zingt vervolgens een uur lang één enkele toon. Dat vond ik erg moeilijk. Ik wilde vaak gewoon opstaan en wegrennen! Toen ik in Indië les volgde, zong ik soms acht uur op één dag. Dat is heel uitdagend, vooral ook omdat veel dingen verlopen volgens een extreem traag tempo. De uitdaging bestaat erin om ook in die trage tempi aanwezig te blijven met

Wat is er typisch aan de dhrupad-stijl?

Het is een heel specifieke stijl. Zelfs in Indië kent niet iedereen dhrupad. Vergelijk het met middeleeuwse muziek bij ons, daarvan weet ook niet zomaar iedereen hoe dat klinkt. De kennis van de stijl was in Indië eeuwenlang geheim. Alleen binnen bepaalde families van zangers werd de kunst doorgegeven. Pas sinds de jaren zeventig is er meer openheid. Heel typisch voor dhrupad is ‘alap’, een lange improvisatie waarmee een typische dhrupad-performance begint. In het eerste deel verkent de zanger de raga, heel langzaam en systematisch. Hij begint bij de grondtoon en gaat dan omlaag, daarna verkent hij het eerste octaaf en pas daarna het tweede octaaf. In het tweede deel legt hij dezelfde weg af, maar dan komt de puls erbij. En in het derde deel gebeurt nog eens hetzelfde, maar dan veel sneller en met allerlei versieringen. In alap krijg je geen echte tekst te horen, de zanger maakt zijn eigen combinaties van lettergrepen die geplukt worden uit een mantra. De zang maakt zich dus helemaal los van de betekenis van woorden.

Je gaat op AlbaNova consortmuziek voor gamba’s combineren met dhrupad. Wat mogen we ons daarbij voorstellen?

Ik ben in de eerste plaats op zoek gegaan naar gemeenschappelijk melodisch materiaal tussen bepaalde composities voor consort en de raga’s. Eigenlijk zijn er veel gelijkenissen, ook al klinkt het vaak heel anders. Omdat elke raga traditioneel gezien verbonden is met een bepaald tijdstip van de dag, heb ik de structuur van de dag als uitgangspunt gekozen. In het eerste concert brengen we muziek die past bij de ochtend. In het tweede concert focussen we ons op muziek die past bij de namiddag, de avond en de nacht. In elk concert proberen we het belangrijkste kenmerk van dhrupad binnen te brengen, namelijk die langzame opbouw waarbij heel geleidelijk aan het tempo versnelt. De twee repertoires staan tegenover elkaar, maar lopen ook af en toe in elkaar over. Het hele idee is een soort van persoonlijke fantasie. Het gaat me absoluut niet om een mogelijke historische connectie tussen de twee repertoires. Het is eerder een experiment: in hoeverre kan ik die twee repertoires, die zo anders zijn, maar waar ik me allebei in thuis voel, met elkaar combineren?

INTERVIEW MET ROMINA LISCHKA

je geest. Om dat te kunnen, moet je je durven overgeven aan een totaal andere tijdsbeleving. Die ervaring heeft me erg beïnvloed als muzikant. Je leert je heel diep concentreren. Als ik een concert speel, is het alsof ik een kamer binnenstap en alles wat buiten die kamer gebeurt, vergeet. Ik probeer me alleen nog te focussen op het moment zelf, alleen maar te luisteren naar de klank en niets anders. Dat kan een heel krachtige ervaring zijn.

In een tweede project ga je de dialoog aan met de BrusselsTunesische zangeres Ghalia Benali. Ligt de Arabische muziek je even goed als de Indische?

De manier waarop je met modi werkt, of het nu de Arabische toonladders zijn uit de maqam, of de Indische raga’s, is in alle oosterse tradities heel gelijkend. Natuurlijk, ik kan geen kwarttonen spelen, 7

INTERVIEW MET ROMINA LISCHKA

dus daar blijf ik vanaf en ook de versieringen in Arabische muziek zijn heel anders. Maar de basis voelt hetzelfde. Ghalia en ik ontmoetten elkaar een paar jaar geleden en wisten meteen dat we ooit iets samen wilden maken. Onze stemmen lijken een beetje op elkaar, en als we samen musiceren komen er vaak verrassende ideeën uit voort. Om de zoveel tijd zien we elkaar en dan proberen we dingen uit. Zo groeit er langzaam iets. Die losse manier van werken bevalt me heel erg: er ontstaat tijd, tijd die nodig is om echt iets nieuws te maken. Alle nummers die we brengen, gaan op de één of andere manier over tijd of over gebed. Het gebed zien we als een manier om ‘uit de tijd te stappen’. Ghalia brengt een lied dat gebaseerd is op de oproep tot het gebed, maar er zijn ook nummers die spelen met het ritme of het metrum, of waarvan de tekst over tijdsbeleving gaat. We zochten ook uit het gamba-repertoire nummers waarin je de tijd hoort tikken: zoals bijvoorbeeld ‘Le Carillon de Passy’ van Forqueray le père. Waarom kozen jullie voor ‘tijd’ als overkoepelend thema en op welke manier wil jij er invulling aan geven?

Op AlbaNova gebeurt er voortdurend vanalles tegelijk. Dat maakt het festival heel intens en rijk, er zijn zoveel ervaringen waaruit je kan kiezen. Maar tegelijk merkte ik op de vorige edities dat die rijkdom ook een risico inhoudt: voor je het weet ben je de hele tijd van het ene naar het andere aan het hollen. Door daar over na te denken kwamen we uit bij de vraag: hoe ervaren we tijd en hoe grijpen we in op die ervaring via muziek? We wilden 8

rust in het concept brengen: via raga’s die zich heel traag ontwikkelen, via repetitieve muziek, via de religieuze oproep tot het gebed. We zochten naar manieren waarop luisteraars even kunnen loskomen van de objectieve tijd die altijd maar voort tikt en ruimte kunnen vinden voor het beleven van een ‘andere’, meer innerlijke tijd. Dat vind ik zo mooi aan bijvoorbeeld het islamitische gebed: vijf keer per dag houd je halt en neem je afstand van je dagelijkse bezigheden. De klok stopt en je richt je gedachten op één punt, op iets ‘anders’ dat buiten de werkelijkheid staat. Ik denk dat we zoiets missen. Wij doen en doen, maar stoppen nooit. Zelfs gewoon even aan niets denken is voor veel mensen geen evidentie. Tegelijkertijd bood het thema ‘tijd’ ons heel wat verschillende muzikale invalshoeken. In bijna alle soorten van muziek komt de thematiek aan bod. Ze geeft aanleiding tot trieste, maar ook vrolijke gedachten, tot rust maar ook rusteloosheid. Die diversiteit vonden we heel mooi.

Uday Bhawalkar & Hathor Consort Dhrupad Fantasia 11.00 & 15.45 uur - Cuvelier Zie p. 16 Ghalia Benali & Romina Lischka A Call to Prayer 14.15 & 17.15 uur - Kerk Zie p. 32

VROEGOCHTENDPROGRAMMA

O R N I T H O L O G I S C H E WA N D E L I N G & C O N C E R T S O F YA G A N D I LYA N

Wandeling om 6.00 uur start bij Paterskerk, Oud-Rekem duur: 90’ Concert om 8.00 uur start bij Paterskerk, Oud-Rekem duur: 50’

{Gesloten deuren} Hi

Gidsen André Terwingen en Joseph Rutten van Natuurpunt begeleiden ons tijdens een vroege ochtendwandeling doorheen het natuurgebied De Oude Weerd. Een auditieve zoektocht die de oren op scherp stelt voor het aansluitende ochtendconcert. De jonge Russische klavierspeelster Sofya Gandilyan neemt ons mee op een tocht doorheen drie eeuwen klaviermuziek waarin vogels als inspiratiebron weerklinken. Gandilyan bespeelt zowel clavecimbel, pianoforte als piano en maakte furore in o.a. de wedstrijd Musica Antiqua Brugge 2015 en tijdens Internatio nal Young Artist’s Presentation (IYAP)

P U B L I E K S PA R T I C I PAT I E & A C T I E V E B E L E V I N G

LISTEN TO THE BIRDS / VROEGE VOGELS HOREN MEER

P U B L I E K S PA R T I C I PAT I E & A C T I E V E B E L E V I N G

2016. Tijdens het concert laat ze ons kennismaken met verschillende types van klavierinstrumenten, waaronder enkele parels uit de Maene-collectie: Franse en Duitse clavecimbels, een vroegromantische fortepiano en een grand piano. Het wordt meteen ook een unieke gelegenheid om het nieuwe pianobelevingscentrum dat Piano’s Maene in de historische Paterskerk van Oud-Rekem uitbouwt in preview te ontdekken. Het concert vindt plaats in de iets verderop gelegen Museumkerk.

PROGRAMMA

Alessandro Poglietti (1ste helft 17de eeuw-1683)

II Rossignolo Capriccio per lo Rossignolo sopra il Ricercar Aria bizzara del Rossignolo Imitatione del medesimo Uccello * * * François Couperin (1668-1733)

Ordre 14ème (Troisième livre de pièces de clavecin) Le rossignol-en-amour - Double du rossignol La linote-éfarouchée Les fauvétes plaintives Le rossignol-vainqueur * * * Jean-Philippe Rameau (1683-1764)

La Poule (Nouvelles suites de pièces de clavecin) Gigue en Rondeau

2e Gigue en Rondeau Le rappel des Oiseaux (Pièces de clavecin avec une méthode) * * * Robert Schumann (1810-1856)

Vogel als Prophet (uit Forest Scenes) * * * Pyotr Ilyich Tchaikovsky (1840-1893)

The Lark. March (uit The Seasons) Song of the Lark (uit Children’s Album) * * * Olivier Messiaen (1908-1992)

Le merle noir Le rouge gorge (uit Petites esquisses d’oiseaux) - Sofya Gandilyan, klavier

In samenwerking met Natuurpunt, Piano’s Maene en gemeente Lanaken

PSALLENTES

10.00 uur Kerk duur: 40’ {Gesloten deuren} Hi

Psallamus, of ‘Laat ons psalmen zingen’. Al vele eeuwen lang worden in de christelijke liturgie psalmen gezongen. De 150 liederen uit het Bijbelse boek vormen de kern van het koorgebed, acht keer per dag. Latijn was en is voor het reciteren van psalmen de standaardtaal, maar vanaf de 16de eeuw, in de context van de Reformatie, begon men ook de volkstaal

te gebruiken. Zo verscheen in 1540 bij de Antwerpse drukker Symon Cock een boekje met in het Nederlands vertaalde psalmen, in metrische rijmvorm. Die kregen de naam ‘Souterliedekens’, waar ‘souter’ een verbastering is van ‘psalter’ of ‘psautier’ (psalmboek). Cock voegde voor elke psalm ook een melodie toe, die vaak ontleend was aan wereldlijke liederen. Enige jaren later verschenen bij een andere Antwerpse uitgever, Tielman Susato, dezelfde Souterliedekens in driestemmige zettingen van de hand van Jacob Clemens non Papa. Het zijn deze meerstemmige Souterliedekens die te horen zullen zijn tijdens dit openingsconcert.

P U B L I E K S PA R T I C I PAT I E & A C T I E V E B E L E V I N G

PSALLAMUS

P U B L I E K S PA R T I C I PAT I E & A C T I E V E B E L E V I N G

Een groep enthousiastelingen, jong en oud, beginnende zangers en gevorderde stemmen, zakte gisteren al af naar Alden Biesen voor een mini-masterclass psalmen zingen begeleid door Hendrik Vanden Abeele (artistiek directeur Psallentes). Ze gingen creatief om met dit repertoire en werkten auditief, zonder partituren. Tijdens dit openingsconcert zingen ze enkele keren mee met Psallentes.

PROGRAMMA

Josquin Desprez Miserere mei, Deus (Pars 1) Clemens non Papa Souterliedeken 50, verzen 1-3 Mini-masterclass Psallamus toonmoment 1 * * *

Josquin Desprez Miserere mei, Deus (Pars 2) Clemens non Papa Souterliedeken 50, verzen 4-6 Mini-masterclass Psallamus toonmoment 2 * * *

Josquin Desprez Miserere mei, Deus (Pars 3) Clemens non Papa Souterliedeken 50, verzen 7-8 Mini-masterclass Psallamus toonmoment 3

- Hendrik Vanden Abeele, artistieke directie - Lisa De Rijcke, Lieselot De Wilde, Marion Kreike, AmĂŠlie Renglet, Barbara Somers, Sarah Van Mol, Veerle Van Roosbroeck en Kerlijne Van Nevel, zang (Psallentes) * * * -

Ellen Naedenoen, Marianne Styfhals, Paul Van Assche, Els Vanbrabant, Els Laleman, Mechtild Dufaux, Christopher Gray, Johanna Lambrechts, Rachel Stacchini, Bea Docx, Kristin Der Kinderen, Danielle Van de Vloet, Leen Ketelslegers, Martine Colpaert, Katrien De Keyser, Frie Ceuppens, Gie Verschaeren, Donatienne Brasseur zang (deelnemers mini-masterclass)

A L B A N O VA C O L L E C T I E F

10.15 10.45 12.45 14.00 14.30 15.00 16.15

N I E U W TA L E N T

SOUND+TIMELAB

/ / / / / / uur

Tiendschuur & Folterkelder

} Open deuren {

Speciaal voor AlbaNova brengt Musica beloftevolle muzikanten en kunstenaars samen onder de titel ‘Sound+TimeLab’. Dit nieuw samengesteld collectief zoomt in op de thematiek van het festival: klinkende tijd. Onder begeleiding van Gerrit Nulens (Ictus) brengen ze ‘reenactments’ van twee iconische werken uit de 20ste eeuw: ‘Poème Symphonique’ voor 100 metrono-

men van György Ligeti en ‘Pendulum Music’ van Steve Reich, de beruchte feedback-installatie met hangende microfonen. Brecht Ameel (Razen) begeleidt het collectief dan weer in een meditatieve drone-omgeving die refereert aan La Monte Youngs ‘Dream House’. Ga liggen tussen de muzikanten en laat je naar hogere sferen voeren! 13

PROGRAMMA

Tiendschuur 10.15, 14.00 & 15.00 uur

Steve Reich Pendulum Music (1968 - rev. 1973) voor hangende microfoons en luidsprekers * * *

Drone-creatie geïnspireerd op La Monte Youngs Dream House

Joost van Duppen > Anderlecht > Klankkunstenaar, elektronisch muzikant, werkt samen met dansgezelschappen > Creëert installaties waar licht, geluid & beweging een grote rol spelen, haalt inspiratie uit natuurlijke elementen > Bachelor in biochemie & master in Music Design te Utrecht

Bruno Geurts > Heist-op-den-Berg > Saxofoon > Improvisatie, loops, synthesizer-effecten, multiphonics & circulaire ademhaling

Pieter Vandewalle > Westmalle/Leuven > Experimentalist, maakt muziek met spectrogrammen van nucleïnezuren en fluorescente wormen > In het dagelijks leven gewoon biochemist

10.45, 12.45 & 16.15 uur

N I E U W TA L E N T

György Ligeti Poème Symphonique (1962) voor 100 metronomen * * * Folterkelder Doorlopend van 14.30 tot 16.00 uur

Stefaan Himpe > Leuven > Elektrotechnisch ingenieur > Piano, klanksynthese & algoritmische compositie in Supercollider & Python

Thomas van Walle > Antwerpen > Multimediaal kunstenaar, gitaar, viool & piano > Studeerde experimentele muziek bij Jasper Vanpaemel & mixed media bij Hallveig Agustsdottir

Thomas Van den Eynde > Gent > Gitaar, basgitaar, elektronica en andere klankmakers > Interesse in improvisatie en kabaal, alles wat met klank en geluids textuur te maken heeft

P I E T E R S TA S TIME FOR A CANON!

11.00 & 13.00 & 16.00 uur Galerij (binnen) duur: 45’ } Open deuren { Fa

P U B L I E K S PA R T I C I PAT I E & A C T I E V E B E L E V I N G

ALLEEN LUCKY LUKE ZINGT SNELLER DAN ZIJN EIGEN CANON

In een canon imiteert de ene stem permanent de andere stem. ‘Broeder Jacob’ kennen we allemaal, maar heb jij al ooit zelf een canon gemaakt? Onder begeleiding van zanger en cellist Pieter Stas (Cappella Pratensis, Goeyvaerts String Trio) componeren we samen een canon en zingen elkaar achterna. Iedereen welkom! Geschikt voor alle leeftijden 15

U DAY B H AWA L K A R & H AT H O R C O N S O R T

BIJZONDERE MUZIKALE ONTMOETINGEN

D H R U P A D F A N TA S I A I & I I

11.00 & 15.45 uur Cuvelier duur: 40’ {Gesloten deuren}

Dhrupad is één van de oudste en puurste gezongen genres binnen de Indiase klassieke muziek, ook wel omschreven als ‘het onbewogen woord’. De traditie is terug te voeren tot het verklanken van ‘Om’, de meditatieklank én het geluidssymbool voor de ultieme realiteit binnen het hindoeïsme. Meer dan 2000 jaar geleden mondde dat uit in het reciteren van Sanskrietteksten in de hindoetempels. Rond de 11de eeuw bereikte de dhrupad haar meest uitgepuurde vorm. Geleidelijk aan begon men de teksten te zingen, vanaf de 14de eeuw steeds vaker aan de vorstelijke hoven van de maharadja’s. De meeste composities die vandaag te horen zijn, ontstonden aan de Moghulhoven rond 1600. Consortmuziek (meerstemmige instrumentale muziek) was een van de specialiteiten van Engelse componisten aan het einde van de 16de en begin van de 17de eeuw. Naar Italiaans voorbeeld

introduceerde Henry VIII in Engeland het gebruik van complete sets van één en dezelfde instrumentenfamilie. Binnen de consorttraditie was de ‘fantasia’ erg populair. De vroegste fantasia’s richtten zich op een denkbeeldig muzikaal ‘idee’, en veel minder op de compositie. Essentieel bij de fantasia was de tekstuele vrijheid (of zelfs het ontbreken van tekst). Ook in de improvisatorische opening (alap) van een dhrupad wordt geen gebruik gemaakt van woorden, maar wel van lettergrepen in een patroon dat is afgeleid van een mantra, een combinatie van heilige lettergrepen die samen een kern van geestelijke energie vormen. In dit programma worden de op raga’s gebaseerde improvisaties uit de dhrupadtraditie samengebracht met meerstemmige muziek, beide hun oorsprong vindend in de hofmuziek van de 16de eeuw. Beide genres hebben ook een meditatief karakter en worden verklankt door instru-

menten die allen tot de viola da gambafamilie behoren. Raga’s zijn traditioneel verbonden met een bepaald tijdstip van de dag, vandaar ook de opdeling in Dhrupad Fantasia I & II. In het eerste concert

horen we muziek die past bij de ochtend, in het tweede concert komt muziek die past bij de namiddag, de avond en de nacht aan bod.

11.00 uur Dhrupad Fantasia I MORNING ALAP Alap in Morning Raga Bhairavi Tobias Hume (1579-1645) - A Meditation - Captaine Humes Lamentation Jod in Morning Raga Bhairavi Robert Parsons (1535-1571/2), William Byrd (1540-1623) & anon. - In Nomine T. Hume - Passion of Musicke Jhala in Morning Raga Bhairavi Anon./Jacob Van Eyck (1589/90-1657) - When Daphne from fair Phoebus did fly John Dowland (1563-1626) - King of Denmark’s Galliard Morning Raga Bhairavi (compositie in 5 beats) * * * 15.45 uur Dhrupad Fantasia II AFTERNOON BANDISH Elway Bevin (1554-1638) - Browning à 3 Pakhawaj solo / Afternoon Raga Bhimpalasi

EVENING Ferrabosco II (1575-1628) & Robert Parsons (1535-1571/2) - Ut re mi fa sol la Evening Raga Bhupali ‘Bani’ compositie in chautala (12 beats) in 4 delen * * *

NIGHT Giovanni Coprario (1570-80-1626) - Fantasia à 3 Dowland/Van Eyck - Lachrimae Antiquae Anon. - When May is in her prime Night Raga Bihag ‘Mado Mane’ compositie in 5 beats

BIJZONDERE MUZIKALE ONTMOETINGEN

PROGRAMMA

- Romina Lischka, sopraangamba & artistieke directie - Thomas Baeté, tenorgamba - Liam Fennelly, basgamba - Anne Freitag, renaissance traverso (Hathor Consort) * * * - Uday Bhawalkar, dhrupad vocaal (Pune, India) - Pratap Awad, pakhawaj (India)

I YA P E N S E M B L E S O P A L B A N O VA

International Young Artist’s Presentation (IYAP) geeft jonge vocale en instrumentale ensembles die zich toeleggen op de historische uitvoeringspraktijk of werken met historische bronnen een duwtje in de rug op de internationale muziekscène. De geselecteerde ensembles worden intensief begeleid en gecoacht door één of meerdere gerenommeerde artiesten. Bovendien krijgen ze een podium tijdens het oude muziekfestival Laus Polyphoniae in Antwerpen en de kans zich te presenteren aan een internationaal comité met vertegenwoordigers uit de muziekwereld. Alle geselecteerde ensembles van editie 2016 kregen de vraag een programma uit te werken passend binnen de festivalthematiek. Vijf van de zes geselec18

teerde ensembles gingen hier gretig op in en krijgen nu een podium op AlbaNova: Sofya Gandilyan (Danzi Duo), Amsterdam Corelli Collective, Il Botto Forte, Musae Jovis en Consort Mirabile. IYAP is een organisatie van Musica i.s.m. AMUZ - Festival van Vlaanderen Antwerpen

IL BOTTO FORTE T H E T I M E S O F D AY PROGRAMMA Hi

De musici van Il Botto Forte maken met ons een muzikale dagtocht en staan stil bij het veranderende licht. We krijgen ochtendgeluiden te horen uit Williams’ trio sonate ‘In imitation of birds’ en Bachs koraal ‘Wie schön leuchtet der Morgenstern’. Later op onze dagreis weerklinken aria’s uit ‘Die Tageszeiten’ (The Times of the Day’) en bijpassende bewegingen uit Antonio Vivaldi’s ‘La Notte’ en Bachs concerto voor oboe d’amore. Il Botto Forte, “een nieuwe wind in de oude muziekscène” (Frankfurter Neue Presse), werd opgericht in Basel (Zwitserland) door hoboïst en blokfluitist Shai Kribus. Het ensemble werd in 2014 geselecteerd voor het Eeemerging Ensembles in Residence Program van het Ambronay Centre Culturel de Rencontre en in 2017 werden ze finalisten op de International Young Artists Competition in het National Centre for Early Music in York. Speciaal voor AlbaNova zal de bekroonde contratenor Leandro Marziotte Il Botto Forte vervoegen.

OCHTEND J.S. Bach - Koraal uit Wie schön leuchtet der Morgenstern BWV 1 W. Williams - Trio sonate In imitation of birds in F majeur 1. Adagio 2. Allegro * * * NAMIDDAG G.P. Telemann - Der Mittag, begleitet von Faelchenden uit Die Tageszeiten Bach - Concerto voor oboe d’amore in A majeur (naar clavecimbel concerto BWV 1055) 1. (zonder tempo indicatie)

N I E U W TA L E N T

11.00 & 16.15 uur Kapel duur: 30’ {Gesloten deuren}

* * * AVOND G.P. Telemann - Wie Wird des Grabes uit Die Tageszeiten * * * NACHT A. Vivaldi - Concerto voor blokfluit en strijkers La Notte - - - - - - -

Shai Kribus, hobo, blokfluit & directie Giacomo Catana, barokviool Patrizio Germone, barokviool Lola Fernandez, viola da gamba Nicola Brovelli, barokcello Alexandra Koreneva, clavecimbel Leandro Marziotte, contratenor

A M ST E R DA M C O R E L L I C O L L E C T I V E TIME ENOUGH FOR SORCERY

N I E U W TA L E N T

PROGRAMMA

11.45 & 16.45 uur Erekoer duur: 30’ } Open deuren { Hi

Amsterdam Corelli Collective neemt ons mee op een reis door tijd en ruimte, langs de natuurelementen en de wisselende seizoenen. De hemelsluizen gaan open en overspoelen ons met regen en sneeuw tijdens Bachs Sinfonia. Een dichtbegroeid bos verduistert de zon en verbergt geheimen in Geminiani’s ‘Enchanted Forest’. Locke brengt ons dan weer naar een eiland temidden een kolkende zee waarop een meisje en haar vader, een man met magische krachten, zijn gestrand. Dit programma is geïnspireerd door de betoverende aantrekkingskracht van een andere wereld. Citaten van Shakespeares ‘The Tempest’ begeleiden ons tijdens deze magische reis. Amsterdam Corelli Collective is een dynamisch en enthousiast ensemble samengesteld uit 14 jonge musici die uit voeringen geven zonder dirigent. Het

Johann Sebastian Bach (1685-1750) Sinfonia uit Gleichwie der Regen und Schnee vom Himmel fällt Cantata BWV 18 Francesco Geminiani (1687-1762) Delen uit The Enchanted Forest Matthew Locke (1621-1677) Delen uit The Tempest - Alba Encinas, viool - Asuka Sumi, viool - Christine Verdon, viool - Hannah Visser, viool - Isidro Albarreal Delago, viool - May Robertson, viool - Kim White, viool - Ryuko Reid, viool & artistiek directeur - Annemarie Isa, altviool - Irene Kok, cello - Maximiliano Segura Sanchez, cello - Zaynab Martin, contrabas - Mario Sarrechia, klavecimbel

ensemble werd in 2013 opgericht door Ryuko Reid en telt 13 strijkers en een klavecinist die een passie voor het barokke strijkersrepertoire en de historische uitvoeringspraktijk delen. De naam van het ensemble is opgedragen aan Arcangelo Corelli, wiens werk in Amsterdam werd gepubliceerd.

M U S A E J OV I S

13.00 & 15.30 uur Kerk duur: 30’ {Gesloten deuren}

PROGRAMMA Hi

Alessandro Scarlatti koppelt in zijn nachtelijke solo cantates en serenades de donkere en eenzame atmosfeer van de nacht aan het weeklagen van de geliefde. Hij slaagt erin om met zijn muziek de luisteraar tot in zijn diepste te raken. Ensemble Musae Jovis zal ons met dit repertoire ongetwijfeld in vervoering brengen. Musae Jovis werd in 2015 samengebracht door en rond tenor Pieter De Moor en legt zich toe op een creatieve en tegelijk getrouwe vertolking van bekende en onbekende muziek uit de 17de en het begin van de 18de eeuw. De muzikanten ontmoetten elkaar in de conservatoria van Brussel en Leuven. Hun diverse talenten en veelzijdigheid staan garant voor een interessante energie. In oktober vorig jaar brachten ze hun eerste CD ‘Sanctum Desiderium’ uit.

Alessandro Scarlatti Silentio aure’ volanti Cantata de la notte Cara notte uit Hor che di febo ascosi Serenata Notte cara uit Notte cara, ombre beate Cantata de la notte Dormite, posate uit Hor che di febo ascosi Serenata - - - - - -

N I E U W TA L E N T

QUANDO SCENDE LA NOTTE…

Helena Chudzik, viool Ortwin Lowyck, viool Lies Wyers, viola da gamba Justin Glaie, theorbe Zeljko Manic, clavecimbel & orgel Pieter De Moor, tenor & artistiek leider

Het concert van 15.30 uur wordt uitgezonden tijdens Klara Live op woensdag 5 juli 2017.

CONSORT MIRABILE O H E AV Y T I M E Time is the indefinite continuous progress of existence in apparently

N I E U W TA L E N T

irreversible succession.

We ervaren tijd als een strak kader dat enkel voorwaarts beweegt. Maar tijd kan ook fragiel en breekbaar zijn. Anne heeft haar hele leven aan het hof van Koningin Elizabeth I gespendeerd. Op een dag wordt ze door een tragische gebeurtenis in een mysterieuze leegte gezogen waar ze wordt overspoeld door herinneringen en emoties. Ze raakt gevangen ergens tussen nu en toen… Het is de tijd zelf die wordt verbeeld in Fulvio Caldini’s werk ‘Clockwork game’ voor vier blokfluiten. Het voortdurende en repetitieve tikken van de muziek incarneert de tijd maar illustreert ook de kooi waarin Anne vastzit, en de langzame achteruitgang van haar realiteitsbesef. Zal ze de tijd overwinnen? Of zal ze tenonder gaan? Consort Mirabile is een vocaal-instrumentaal ensemble gespecialiseerd in renaissancemuziek, opgericht in 2013. De instrumentalisten bespelen een breed gamma van blokfluiten om een gevarieerd klankkleurenpalet te brengen in interactie met de sopraan. Consort Mirabile maakt van z’n concerten telkens iets bijzonders, met naast muziek historische teksten, poëzie en theatrale elementen. Het ensemble speelde al enkele Fringe-concerten tijdens gerenommeerde oude muziekfestivals als Festival Oude Muziek (Utrecht), MAfestival (Brugge) en Reincken Festival (Deventer).

PROGRAMMA

Fulvio Caldini (1959-) Clockwork game John Dowland (1563-1626) Can she excuse my wrongs Ellis Gibbons (1573-1603) Long live fair Oriana John Dowland Come away, come sweet love His golden locks Go crystal tears

N I E U W TA L E N T

13.45 uur Cuvelier duur: 40’ {Gesloten deuren}

Henry VIII (1491-1547) If love now reigned William Byrd (1539/40-1623) Why do I use my ink and pen? Anon. O Death, rock me asleep John Dowland In darkness let me dwell - - - - -

Andrea Tjäder, zang Alice Boccafogli, blokfluit Soledad Brondino, blokfluit Isabella Mercuri, blokfluit Thibault Viviani, blokfluit

KERK

CUVELIER

RIJSCHOOL

KAPEL

09:30 09:45 10:00 10:15

TIENDSCHUUR

BOCHOLTZ

EREKOER

RAGA’S 20’

PSALLENTES 40’

PENDULUM MUSIC

10:30 10:45

100 METRONOMEN 20’

11:00

UDAY BHAWALKAR & HATHOR CONSORT I 40’

11:15

IL BOTTO FORTE

11:30

RAZEN

11:45

AMSTERDAM CORELLI COLLECTIVE

12:00 12:15

RAGA’S 20’

12:30 12:45 13:00

MUSAE JOVIS

13:15

SERGE VERSTOCKT & CHAMPDACTION 20’

13:30 13:45

CONSORT MIRABILE 40’

14:00 14:15 14:30

GHALIA BENALI & ROMINA LISCHKA 40’

RAZEN

PENDULUM MUSIC

KOBE VAN CAUWENBERGHE 40’

RAGA’S 20’

14:45 15:15

SERGE VERSTOCKT & CHAMPDACTION 20’

MUSAE JOVIS

15:45

RAZEN

UDAY BHAWALKAR & HATHOR CONSORT I 40’

16:00 16:15

IL BOTTO FORTE

16:30

100 METRONOMEN 20’

KOBE VAN CAUWENBERGHE 40’

16:45 17:00 17:15 17:30

GHALIA BENALI & ROMINA LISCHKA 40’

17:45 18:00 18:15 18:30 18:45

LEGENDE

} { { GD } OD

LEZING JOKE HERMSEN

PENDULUM MUSIC

15:00 15:30

TUSSEN ZIEN EN HOREN

100 METRONOMEN 20’

= Open deuren

= vrij binnen- en buitenlopen is toegestaan

= Gesloten deuren = deuren gaan dicht bij start concert/activiteit

AMSTERDAM CORELLI COLLECTIVE

FOLTERKELDER

GROTE GEWELFDE KELDER

GOER

GALERIJ

VOORHOF

FOYER RIJSCHOOL

BLACKBOX VOORHOF

STERTENT VOORHOF

TIMEKABINET

KLANKENZUIL

TIME FOR A CANON!

GETIJDENGEBED

BABELUT KLANKENTUIN

TIME FOR A CANON!

MUSICA FUTURISTA

UURSCHEMA

APPEL À LA MUSIQUE

DREAM HOUSE

GETIJDENGEBED

TIME FOR A CANON!

GETIJDENGEBED

18:07 APPEL À LA MUSIQUE

FLORIS DE RYCKER 40’

= Historisch = historische concerten en cross-over van tradities = Familie = familievriendelijke activiteiten met aandacht voor participatie en jonge oren = Actief = activiteiten gericht op publieksparticipatie en actieve beleving = Hedendaags = hedendaagse concerten waarin creatie centraal staat en oud en nieuw elkaar inspireren = Installatie = installatiekunst die past binnen de thematiek van het festival

11.30 / 13.30 / 15.30 uur Tiendschuur duur: 30’ } Open deuren {

Van bij z’n debuut in 2010 liet Razen zich opmerken door enerzijds een voorkeur voor de bijtende timbres van doedelzak, monochord en schalmei, anderzijds door in improvisaties de linken bloot te leggen tussen etnische rituele muziek en hedendaags klassiek, tussen de psychedelische jamcultuur uit de jaren ’60 en oude muziek. Met avontuurlijkheid en lef hoog op de agenda is de groep de voorbije jaren dit vreemde, hybride kruispunt alleen maar dieper gaan uitspitten. Het ensemble presenteert op AlbaNova drie interventies, waarvoor het zich inspireert op zijn onderzoek omtrent just intonation stemmingen (reine stemmingen) en traag verglijdende intervalclusters, die een gevoel van stilstaande, bevroren tijd weten op te roepen.

RAZEN

De pers over Razen: “A heady brew of deep listening music that is almost medieval in mood and wholly reverential in technique.” (Edwin Pouncey/Wire Magazine)

“Razen push the drone potential of medieval instruments like hurdy gurdy as well as shawm and recorders... into realms of total sensory overload.” (David Keenan/Volcanic Tongue)

- Brecht Ameel, hommels, santur, monochord - Kim Delcour, schalmei, doedelzak, blokfluiten - Pieter Lenaerts, 5-snarige contrabas, sarangi - Paul Garriau, draailier - David Poltrock, ondes-Marthenot, analogse synthesizer, sequencers

L O T JA N S E N & F L O R I S D E R YC K E R

Doorlopend van 12.30 tot 14.30 uur Kasteel & tuinen duur: 30’ } Open deuren { Fa

Wat als dansers dansen op muziek die ze niet gelijktijdig kunnen horen? Wat als muzikanten spelen voor dansers die voor hen onzichtbaar zijn? In dit project creëren luitist Floris De Rycker en danseres Lot Jansen, samen met vele amateurdansers en -muzikanten, een spanningsveld tussen het hoorbare en het zichtbare. Ontdek muziek van de middeleeuwen tot de barok in verrassende combinaties met dansstijlen van ballroom tot hedendaags. Ieder kwartier kan het publiek instappen en een parcours met korte performances van elk 15’ volgen. Uitstappen kan na elke performance.

Meld je aan bij de begeleiders op de Erekoer! Met De Kwintessens o.l.v. Sien Huybrechts, Cava Strijkkwartet, Genkse

Academie voor Dans o.l.v. Benjamin Müller, Katrien & Nele De Keyser, Hilde Vandermaesen & Marc Zutterman, Sognabile, Instrumentaal ensemble & Blokfluitensemble van het Stedelijk Conser vatorium Hasselt o.l.v. Carine Rinkes, PBMdance, Lovanima van het Conservatorium Leuven o.l.v. Thomas Baeté, Gemeentelijke Academie Grimbergen o.l.v. Lot Jansen, Mariana Furtado & Tristan Droillard, Kunstenacademie August De Boeck Asse o.l.v. Lot Jansen, Lyra Antiqua o.l.v. Jan Van Elsacker, Academie Regio Tienen o.l.v. Thea Vandijck, Tres Anonymes, Benjamin Müller, Mechtild Dufaux & Mark Decolvenaer, Quinta Pars, Karlien De Savoye

P U B L I E K S PA R T I C I PAT I E & A C T I E V E B E L E V I N G

TUSSEN ZIEN EN HOREN

Een concept van Lot Jansen en Sofie Vanden Eynde Coaching en uitwerking door Lot Jansen en Floris De Rycker

S E R G E V E R ST O C K T & C H A M P DAC T I O N A LA RECHERCHE DE TEMPS II, DOLOROSO

13.15 & 15.15 uur Rijschool duur: 20’ {Gesloten deuren} He

A la recherche de temps II ‘Doloroso’ is de tweede compositie in een reeks van solowerken met video van Serge Verstockt. Altvioliste Megumi Kasakawa van het Ensemble Modern gaat in dialoog met haar alter ego’s op video. Tijdens het componeren van ‘Doloroso’ werd Verstockt geconfronteerd met een wereld in oorlog, verrechtsing, nationalisme, de vluchtelingencrisis en terrorisme. Dat leidde tot een stuk waarin de ‘Human Rights’ in het eerste deel worden ‘gefluisterd’ door de altviool. Die vindt daarna langzaam haar toon, wat uitmondt in een wild punkconcert. 28

PROGRAMMA

Serge Verstockt A la recherche de temps II, Doloroso voor altviool en video - - - -

Serge Verstockt, concept & muziek Megumi Kasakawa, altviool Koen Theys, visuals Istvan Leel-Össy, montage & techniek

Gecreëerd in opdracht van De Bijloke Gent (2016) Coproductie: ChampdAction met Ensemble Modern

M AT R I X

Doorlopend van 13.30 tot 16.00 uur Goer } Open deuren { Fa

P U B L I E K S PA R T I C I PAT I E & A C T I E V E B E L E V I N G

M U S I C A F U T U R I S TA

Tik, tak, ding, dong, klokjes en belletjes zingen mee met de tijd. Tijdens deze workshop ga je zelf aan de slag met die mooie geluiden. Eerst knutsel je een eigen muziekinstrument dat rinkelt en klingelt. Daarna is het tijd om je fantasie de vrije loop te laten en maken we samen een leuke compositie. Benieuwd? Breng je handige handen en nieuwsgierige oren mee naar Musica Futurista!

Voor kinderen van 6 tot en met 12 jaar samen met hun (groot)ouders

In samenwerking met Matrix [Centrum voor Nieuwe Muziek]

K O B E VA N C A U W E N B E R G H E

Â© Camille Blake

NO [MORE] PUSSYFOOTING

14.00 & 16.30 uur Rijschool duur: 40’ } Open deuren { He

‘No [More] Pussyfooting’ brengt de experimentele studio-albums ‘No Pussyfooting’ and ‘Evening Star’ van Brian Eno en Robert Fripp weer tot leven. In deze preambient albums uit de vroege jaren ‘70 mengt Brian Eno zijn tape-loop experimenten met Robert Fripps rockgitaar, met unieke gelaagde soundscapes als resultaat. Eno liet zich voor zijn experimenten inspireren door Terry Rileys zogeheten time-lag-accumulator (letterlijk te vertalen als ‘tijdvertragingsaccumulator’), een setup waarbij twee reel-to-reel bandopnemers met elkaar verbonden worden om lange tape-delays te creëren (zoals bijvoorbeeld in Rileys ‘A Rainbow in Curved Air’). In deze set-up, die Robert Fripp later ook ‘frippertronics’ is gaan noemen, loopt de magnetische band als een fysieke weergave van de muzikale tijd van de ene bandopnemer naar de andere en vertraagt, herhaalt en accumuleert de tijd, of althans onze perceptie daarvan.

Dit komt mooi tot zijn recht in de werken ‘The Heavenly Music Corporation’ (A-kant van ‘No Pussyfooting’) en ‘An Index of Metals’ (B-kant van ‘Evening Star’). Met elk de lengte van een volledige kant van een LP, exploreren beide tracks de rijke klanktexturen en tijd/klank-accumulatie van de elektrische gitaar in combinatie met tape-loops. Dankzij de mogelijkheden van de hedendaagse technologie in combinatie met de oorspronkelijke ‘frippertronics’ set-up met twee analoge bandopnemers, wil dit project deze parels uit het experimentele repertoire, ooit ontstaan in de studio, nieuw leven inblazen en vertalen naar de scène.

PROGRAMMA

Brian Eno & Robert Fripp The Heavenly Music Corporation An Index of Metals - Kobe Van Cauwenberghe, gitaar

GHALIA BENALI & ROMINA LISCHKA

BIJZONDERE MUZIKALE ONTMOETINGEN

A C A L L T O P R AY E R

Festivalgaste Romina Lischka en de Tunesische zangeres Ghalia Benali delen een liefde voor de muziek van de SainteColombe (1640-1700), een Franse meesterbespeler van de viola da gamba rond wiens persoon en leven heel wat mysterie hangt. Romina - met haar klassieke westerse achtergrond en kennis van Indische dhrupad - en Ghalia - met haar klassieke Arabische achtergrond en openheid voor andere stijlen - gaan speciaal voor AlbaNova een muzikale ontmoeting aan met de Colombes ‘Pièces de Viole’ als uitgangspunt. Ze ontwikkelden een muzikale dialoog waarmee ze de gemeenschappelijke geest van Arabische maqams (systeem van melodische modi dat in de traditionele Arabische muziek wordt gebruikt), Indische raga’s en Sainte-Colombes geest willen vangen, en de essentie van wat ons allen verbindt. Gebed staat centraal, en wordt gezien als een manier om ‘uit de tijd te stappen’. Ghalia brengt ondermeer een lied gebaseerd op de islamitische oproep tot gebed die 5 keer per dag gedaan wordt door de ‘muezzin’. Andere nummers spelen met het ritme of het metrum, of maken de tijd tastbaar.

Het concert van 17.15 uur wordt uitgezonden tijdens Klara Live op woensdag 5 juli.

PROGRAMMA

I slowly approach * * * Antoine Forqueray le père (1671-1745) Le Carillon de Passy uit Pièces de Viole * * * Causer to Causes * * * Morning Raga Bhairav Do you remember * * * Marin Marais (1656-1728) Le Moulinet uit Pièces de Viole The Lament of the pigeon Rondeau moitié pincé et moitié coup d’archet uit Pièces de Viole

BIJZONDERE MUZIKALE ONTMOETINGEN

14.15 & 17.15 uur Kerk duur: 40’ {Gesloten deuren}

* * * Ste Colombe Sarabande en sol * * * Raga Yaman In Konta Tadri * * * Marin Marais Le Badinage uit Pièces de Viole & Latalumi - Ghalia Benali, Arabische zang - Romina Lischka, viola da gamba & dhrupad zang

JOKE HERMSEN D E J U I S T E T I M I N G VA N K A I R O S

14.30 uur Bocholtz duur: 45’ {Gesloten deuren}

O P V O O R Z E T VA N D E A L B A N O VA A M B A S S A D E U R S

O V E R H E T G E H E I M E V E R B O N D VA N T I J D & M U Z I E K

Filosofen als Henri Bergson en Ernst Bloch hebben de muziek vaak als voorbeeld voor het ‘dubbele’ gezicht van de tijd gebruikt. Ze verwezen hiermee ondermeer naar het onderscheid dat de oude Griekse wijsgeren al maakten tussen de chronologische, lineaire tijd van Chronos en de juiste timing of het juiste ogenblik van diens kleinzoon Kairos. Muziek laat als geen ander dit dubbele register van de tijd en daarmee ‘de ware ervaring’ van tijd weerklinken. Hoe kunnen wij, 21ste eeuwse klokkijkers, nog dit onderscheid begrijpen? Waarop berust

precies het onderscheid tussen de universele, externe kloktijd en de subjectieve of ‘innerlijke’ Kairotische tijd? Over deze muzikale aspecten van de tijd houdt de Nederlandse schrijfster Joke J. Hermsen, bekend van de boeken ‘Stil de tijd’ (2010) en ‘Kairos. Een nieuwe bevlogenheid’ (2014) een filosofische improvisatie.

F L O R I S D E R YC K E R MUSIQUE POUR LE COUCHER DU ROI

PROGRAMMA

18.15 uur Grote gewelfde kelder duur: 40’ {Gesloten deuren} Hi Ter afsluiting van AlbaNova 2017 presenteert Floris De Rycker een suite voor barokluit rond ‘Nun sich der Tag geendet hat’ van Adam Falckenhagen en ‘Suite in c’ van Robert de Visée. De Visée speelde iedere avond in de slaapvertrekken van Lodewijk XIV en sloot zo de dag in schoonheid af voor de absolutistische heerser. De Visée wordt nergens zo persoonlijk als in zijn ‘Suite in c’: een van de bewegingen is het erg aangrijpende ‘La Plainte, Tombeau de Mesdemoiselles de Visée, Allemande de Mr leur père’.

Adam Falckenhagen (1697-1754) Partie op 13-korige barokluit, Hendrik Hasenfuss, Eitorf, 2002 Intrada Polonoise Scherzo Largo Moderato Vivace Nun sich der Tag geendet hat * * *

Robert de Visée (1650-1725) Suite in c op theorbe, Wolfgang Emmerich, Berlijn, 2016 Prélude La Plainte, Tombeau de Mesdemoiselles de Visee, Allemande de Mr leur père Courante Sarabande Gigue - Floris De Rycker, barokluit & theorbe

ELS VIAENE

TIMEKABINET

Doorlopend van 9.30 tot 18.00 uur Blackbox op Voorhof } Open deuren { In Er staat er nog steeds één bovenop de vuurtoren in Nowy Port, Gdansk. Hun eerste tijdbal dateert van 1876. De tijdbal is een houten of metalen bal die men elke dag op een vooraf precies bepaald tijdstip langs een stang naar beneden laat vallen. Het was een optisch signaal voor de schippers om hun klok gelijk te stellen zodat ze op volle zee hun lengtegraad 36

konden bepalen. Een ingenieus systeem dat werkt met elektromagneten en tijdsignalen. Maar aan de komst van de tijdbal gaat een lange geschiedenis vooraf. De installatie ‘Timekabinet’ van geluidsartieste Els Viaene neemt je mee naar andere werelden, vroegere tijden, de wijde zee, ontdekkingsreizen, … Het eindpunt is onbekend.

Voor GOUD Babelut Parcours, een muzikaal belevingsparcours voor de kleinsten, werd een klankentuin ontwikkeld waarin kinderen van 0 tot en met 5 jaar al spelende in verschillende doe-hoeken klank en geluid kunnen ontdekken en onderzoeken. Op AlbaNova wordt deze klankentuin ook een proeftuin voor ‘Hop Up’, een modulaire speelomgeving. Voeg daar nog verrassende interventies van artiesten en muzikanten aan toe en je hebt het ideale recept om de muzikale verbeelding van kinderen te prikkelen. Maar kom het vooral zelf ontdekken in de stertent!

P U B L I E K S PA R T I C I PAT I E & A C T I E V E B E L E V I N G

Doorlopend van 12.00 tot 16.00 uur Stertent op Voorhof Fa Ac } Open deuren {

BABELUT KLANKENTUIN

Voor kinderen van 0 tot en met 5 jaar, met of zonder (groot)ouder Begeleiding en muzikale interventies door Sarah Verhulst en Pietro Sicilien ‘Hop Up’ is een project van SPK vzw/ KIKO en komt tot stand met steun van de Provincie Antwerpen en in samenwerking met de Universiteit Antwerpen, Faculteit Ontwerpwetenschappen.

KLANKENZUIL

P U B L I E K S PA R T I C I PAT I E & A C T I E V E B E L E V I N G

VA N WA S C O T O T C O N T R A B A S

Doorlopend van 10.00 tot 18.00 uur Foyer Rijschool Fa Ac } Open deuren {

Deze interactieve klankenzuil bevat een interface die kribbels met waskrijt omzet in klanken. Speciaal voor AlbaNova werd een opname gemaakt met het contrabaskwartet Bassss. Zij voerden de visuele partituur ‘reAd’ van Maja Jantar uit, een muzikale ‘tijdlijn’ die deel uitmaakt van de Klankenbos collectie. Deze rode lijn dient ook als visuele leidraad voor jouw tekenspel. Door het meanderen van de lijn te volgen op het oppervlak van de kubus laat je de basklanken tot leven komen, of nog beter: combineer de vier zijden tot een meerstemmig geheel! 38

Geschikt voor alle leeftijden Ontwikkeling: Musica Gebaseerd op de visuele partituur ‘reAd’ van Maja Jantar Bassss: - Peter Jacquemyn, contrabas - Pieter Lenaerts, contrabas - Yannick Peeters, contrabas - Kristof Roseeuw, contrabas

U DAY B H AWA L K A R & P R ATA P AWA D

De raga is een centraal begrip in de Indiase klassieke muziek. In tegenstelling tot westerse klassieke muziek waarbij het grootste deel van de uitvoering genoteerd staat, is Indiase muziek gebaseerd op improvisatie. Een raga is het raamwerk van tonen en intervallen boven een vaste grondnoot (die permanent klinkt als een bourdon of drone) waarbinnen de muzikant improviseert. Er bestaan vele honderden soorten raga’s, waarvan er enkele tientallen vaak worden gespeeld. Elke raga staat voor een emotie, kleur of poëtische inhoud, en wordt vaak geassocieerd met een godheid, seizoen of tijdstip in de dag.

R I T M E R I N G VA N D E D A G

9.30 / 12.15 / 14.30 uur Tiendschuur duur: 20’ } Open deuren {

R A G A’ S

Uday Bhawalkar (Pune, India) is een van de grote talenten in de dhrupad-stijl. Hij heeft zijn opleiding genoten bij de befaamde Dagarfamilie en wordt geroemd om zijn transparante lyrische stijl van zingen. Op AlbaNova wordt hij begeleid door Pratap Awad (India) op pakhawaj, een Indiaas slaginstrument. Samen voeren ze ons mee doorheen de rijkgeschakeerde wereld van geïmproviseerde raga’s. - Uday Bhawalkar, dhrupad vocaal - Pratap Awad, pakhawaj

P SA L L E N T E S GETIJDENGEBED 12.00 & 15.00 & 17.00 uur Galerij duur: 15’ } Open deuren { Hi

PROGRAMMA

12.00 uur - Sext Deus in adiutorium Antifoon Ipse praeibit (feest van Johannes de Doper) Souterliedeken Psalm 4 Als ick riep met verlanghen Souterliedeken Psalm 12 O Heer mijn God hoe lang salt dueren Hymne Ut queant laxis (1-2-1) Benedicamus Domino

R I T M E R I N G VA N D E D A G

* * *

Het Getijdengebed is het door de christelijke kerk voorgeschreven dagelijkse gebed. Het bestaat hoofdzakelijk uit zo’n 150 psalmen en daarnaast hymnen. In de Middeleeuwen ritmeerde het Getijdengebed de dag. De dames van Psallentes brengen deze traditie opnieuw tot leven met interventies op de middag, in de namiddag en tegen de avond. Ze openen, zoals dat gebruikelijk is, telkens met de gekende openingsformule “Deus in adiutorium”, waarna een psalmrecitatie start. De psalmen worden gezongen in het 16de-eeuws Nederlands (versie Souterliedekens) en telkens omringd door een andere antifoon (vers gezongen ter inleiding op én ter afsluiting van een psalm) uit de getijden voor Johannes de Doper (feestdag op 24 juni). Het getijdenmoment wordt traditioneel afgesloten met een hymne en een “Benedicamus Domino”.

15.00 uur - None Deus in adiutorium Antifoon Ex utero senectutis (feest van Johannes de Doper) Souterliedeken Psalm 16 O Heer verhoort doch mijn ghebet Souterliedeken Psalm 24 Tot U o Heer, ick altijt meer Hymne Ut queant laxis (3-4-1) Benedicamus Domino * * *

17.00 uur - Vespers Deus in adiutorium Antifoon Iste puer (feest van Johannes de Doper) Souterliedeken Psalm 65 Vrolijck en bly Hymne Ut queant laxis (5-6-1) Benedicamus Domino - -

Hendrik Vanden Abeele, artistieke directie Lisa De Rijcke, Marion Kreike, Amélie Renglet, Barbara Somers, Sarah Van Mol, Veerle Van Roosbroeck en Kerlijne Van Nevel, zang

H A S SA N B O U F O U S & A J DA D E L M O STA FA

03.09 / 13.45 / 18.07 uur Voorhof duur: 15’ } Open deuren {

R I T M E R I N G VA N D E D A G

APPEL À LA MUSIQUE

De ‘azan’ is de oproep tot gebed die wordt uitgesproken door de muezzin, vaak vanuit een minaret. Vijf keer per dag worden moslims opgeroepen zich letterlijk ‘naar het gebed te haasten’ door middel van de azan. De in 1973 in Marokko geboren Hassan Boufous was al op jonge leeftijd gefascineerd door Arabische zang en poëzie. Later zette hij zijn studies hierrond verder in Europa. Op AlbaNova ritmeert hij samen met Koussour Abdelouahed de

dag met deze islamitische oproepen tot gebed. Naast de klassieke azan brengt hij ook enkele liederen van Al-Ghazali, een bekend Perzisch filosoof en soefist, in de Mawwal stijl. Deze zangstijl afkomstig uit Egypte wordt gekenmerkt door niet-metrische melodische improvisatie op een poëtische narratieve tekst en melodie. - Hassan Boufous, zang - Ajdad El Mostafa, qanûn

S U G G E S T I E PA R C O U R S Een beetje lost? Zoveel moois op het programma, maar hoe maak je een keuze? We nemen je graag bij de hand met enkele suggestieparcours. Deze suggesties zijn uiteraard geheel vrijblijvend, je kan zelf kiezen een deel van een parcours te volgen of een combinatie van elementen uit meerdere parcours te maken. Bijna alle concerten staan twee keer geprogrammeerd en kan je dus ook op een alternatief uur bijwonen.

PARCOURS MET NADRUK OP HISTORISCHE CONCERTEN 8.00 uur

Sofya Gandilyan - Listen to the Birds (in Oud-Rekem)

10.00 uur

Psallentes - Psallamus

11.00 uur

Il Botto Forte - The Times of Day

11.45 uur

Amsterdam Corelli Collective - Time enough for Sorcery

13.45 uur

Consort Mirabile - O heavy time

15.30 uur

Musae Jovis - Quando scende la notte...

17.15 uur

Ghalia Benali & Romina Lischka - A Call to Prayer

18.15 uur

Floris De Rycker - Musique pour le coucher du Roi

Probeer tussendoor zeker ook een deel van ‘Tussen Zien en Horen’

van Lot Jansen & Floris De Rycker mee te pikken!

PARCOURS MET NADRUK OP HEDENDAAGSE CONCERTEN

10.15 uur

AlbaNova Collectief - Pendulum Music

11.30 uur

Razen

12.45 uur

AlbaNova Collectief - Symfonie voor 100 metronomen

13.45 uur

Consort Mirabile - O heavy time

15.15 uur

Serge Verstockt & ChampdAction - A la recherche de temps II, Doloroso

16.30 uur

Kobe Van Cauwenberghe - No [More] Pussyfooting

En misschien wil je ook wel de lezing van Joke Hermsen

bijwonen in deze tijden van druk, drukker, drukst...

PARCOURS MET NADRUK OP ANDERE CULTUREN 11.00 uur

Uday Bhawalkar & Hathor Consort - Dhrupad Fantasia I

14.30 uur

Uday Bhawalkar & Pratap Awad - Raga’s

15.45 uur

Uday Bhawalkar & Hathor Consort - Dhrupad Fantasia II

17.15 uur

Ghalia Benali & Romina Lischka - A Call to Prayer

Zorg er ook voor dat je tussendoor één van de

‘appels à la musique’ van Hassan Boufous te horen krijgt!

PARCOURS MET NADRUK OP FAMILIEVRIENDELIJKE CONCERTEN EN ACTIEVE PARTICIPATIE 11.00 uur

Pieter Stas - Time for a Canon!

12.30 uur

Lot Jansen & Floris De Rycker - Tussen Zien en Horen

14.30 uur

Uday Bhawalkar & Pratap Awad - Raga’s

16.45 uur

Amsterdam Corelli Collective - Time enough for Sorcery

Ga in de namiddag zeker ook op verkenning in de

Babelut Klankentuin, teken klanken op de Klankenzuil

of knutsel zelf een instrument in elkaar tijdens ‘Musica Futurista’.

A L B A N O VA A M B A S S A D E U R S

A L B A N OVA A M B A S SA D E U R S

Vorig jaar lanceerden we een oproep voor AlbaNova ambassadeurs, mensen die een boon hebben voor AlbaNova en mee willen nadenken over de toekomst van het festival. In januari 2017 kwamen ze samen in Mechelen en kregen ze een exclusieve preview van het programma met toelichting door de programmatoren. We legden de toekomstplannen voor aan deze ‘klankbordgroep’ en peilden naar hun reactie en mening omtrent de programmatie en de festivalformule, communicatie en publiekswerving. Negen enthousiaste ambassadeurs dachten mee na over het nieuwe ticketsysteem, spraken hun netwerken aan en deden waardevolle suggesties op allerlei manieren. Bedankt Lieve Rondou, Peter Bary, Ruth Van Wichelen, Joke Bellen, Koen Van Meel, Annemarie Peeters, Chris Gray, Barbara Buchowiec en Johanna Lambrechts! Voel jij je ook aangesproken? Neem dan contact op met Ellen De Bruyne via ellen@musica.be. We willen een dwarsdoorsnede samenstellen van ons doelpubliek: van melomaan tot muziekliefhebber in de breedste zin van het woord, van jong tot oud, van festivalganger tot actieve muzikant en participant.

PRAKTISCHE INFO FESTIVALTICKET & CAPACITEIT

Het festivalticket geeft toegang tot het volledige programma. De meeste concerten zijn dubbel ingepland, om aan een eventuele grote vraag tegemoet te kunnen komen. De plaatsen voor het vroegochtendprogramma en de lezing van Joke Hermsen zijn beperkt, hiervoor kon je vooraf een apart ticket gratis meeboeken, mensen met een ticket krijgen voorrang. Voor andere concerten werken we volgens het principe ‘first come, first served’, vol is vol. ETEN & DRINKEN

• Diverscité: mobiele retro bar met koffiebereidingen, thee, cava, wijnen en frisdranken • De Crèmedaus: ambachtelijk ijs uit Bilzen • Le Bon Vinvant: gourmetburgers, miniburgers en nacho’s

PRAKTISCHE INFO

Dit jaar kan je voor lekker eten en drinken terecht in een kleinschalige ‘foodcourt’ op het Buitenhof met enkele kwalitatieve en vaak lokale aanbieders.

• Proef Bilzen: Bilzerse streekproducten door Toerisme Bilzen i.s.m. Landcommanderij Alden Biesen • Food@the castle: pasta’s en wok Picknicken op het gras is toegestaan. EHBO

Er is een dokter aanwezig, wend je tot een medewerker. PENDELDIENST

Een toeristisch treintje brengt je gratis van het station van Bilzen naar de Landcommanderij Alden Biesen, en terug. Vertrek station Bilzen: 9.15, 10.15, 11.15, 12.15, 13.15 uur Vertrek Alden Biesen: 14.15, 15.15, 16.15, 17.15, 18.15, 19.15 uur

2 9

13. FOY ER RIJSCHOOL

14. VOORHOF

9. BUIT ENHOF

10. GOER

5. GROT E GE W ELFDE K ELDER

11. FOLT ERK ELDER

6. BOCHOLT Z

12. G ALERIJ

1. CUV ELIER

7. TIENDSCHUUR

2. K ERK

8. EREKOER

3. RIJSCHOOL

4. K APEL

P L AT T E G R O N D

Redactie: Annemarie Peeters, Paul Craenen, Ellen De Bruyne Grafisch ontwerp: Koen BruyĂąeel Verantwoordelijke uitgever: Paul Craenen

AlbaNova is een organisatie van Musica, Impulscentrum voor Muziek en Landcommanderij Alden Biesen, cultuurcentrum van de Vlaamse overheid

COLOFON

Met steun van:

Mediapartner:

Romina Lischka

ÂŠ Marleen Nelen

RAZEN MATRIX ELS VIAENE LOT JANSEN PSALLENTES PIETER STAS MUSAE JOVIS JOKE HERMSEN GHALIA BENALI CHAMPDACTION IL BOTTO FORTE ROMINA LISCHKA HASSAN BOUFOUS HATHOR CONSORT UDAY BHAWALKAR SOFYA GANDILYAN FLORIS DE RYCKER CONSORT MIRABILE ALBANOVA COLLECTIEF KOBE VAN CAUWENBERGHE AMSTERDAM CORELLI COLLECTIVE Facebook en Instagram met ons mee via #albanova17