Ainah Darul Uloom Sabeelus Salam

‫آ ۂنیئ‬ ‫ل‬ ‫س‬ ‫دآرآولعلملیبسآ الم‬ ‫ومالنا اقری غالم رناین اقیمس اصحب (نانئ دآر آولعلم لیبس آلسالم ‪ ،‬وآامم‪ ،‬دجسمِ اعرمہ‪ ،‬دیحرآ ناد)‬

‫آ ۂنیئ‬ ‫ل‬ ‫س‬ ‫دآر آولعلم لیبس آ الم‬ ‫دمينآملعل‪ ،‬دیحرآ ناد‪ ،‬آ دنرھآ رپدشی (آدنہل)‬ ‫ۃ‬ ‫ِ‬ ‫ایقم اجہعم ےس ےل رک نانئ اجہعم ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس یک وافت نک اجہعم یک آلام ی نارخ‬

‫آر‬

‫ومالنا اقری غالم رناین اقیمس‬ ‫آ ِ‬ ‫اتسد دآر آولعلم لیبس آلسالم‪ ،‬دیحرآ ناد‬ ‫آور اجہعم ےک نیت نااینن ںیم ےس آنک؛‬ ‫آامم و بیطخ‪ ،‬دجسمِ اعرمہ‪ ،‬اعنڈس‪ ،‬دیحرآ ناد‬

‫‪2‬‬

‫ ء‬2٠٠٢

——————————————— ‫ھ‬٦٢2١

‫ دیحرآ ناد‬،‫نا ِم اتکت ————— آ ۂنیئ دآر آولعلم لیبس آلسالم‬ ‫فنصم —————————————— اقری غالم رناین اقیمس‬ 2١————— ‫احفصت‬

‫سب‬ )‫ دیحرآ ناد‬،‫ دآر آولعلم لیبس آلسالم‬،‫وپمکرنگ ———— دمحم آاسحن آہلل یلی (ۂبعش ویپمکرٹ‬ :‫آرگنیزی رتہمج‬ History of Darul Uloom Sabeel us Salam Hyderabad by Musarhad @Scribd History of Darul Uloom Sabeel us Salam Hyderabad by Musarhad @Blogspot History of Darul Uloom Sabeel us Salam Hyderabad by Musarhad @Wordpress History of Darul Uloom Sabeel us Salam Hyderabad by Musarhad @Archive

:‫آِس اتکت ےک ےنلم ےک ےتپ‬ Ainah Darul Uloom Sabeelus Salam Hyderabad @Scribd Ainah Darul Uloom Sabeelus Salam Hyderabad @Issuu Ainah Darul Uloom Sabeelus Salam Hyderabad @Archive

‫نارش‬ ‫ دیحرآ ناد‬،‫ دمۃنی آملعل‬،‫دآر آولعلم لیبس آلسالم‬ Därul 'Uloom Sabeelus Saläm Madinatul Ilm, Hyderabad – 500 005 A.P., India Ph: 0091-40-24440450, Fax: 2444 1835

3

‫فہرست‬

‫شیپِ ظفل ‪7...................................................................................‬‬ ‫دمرےس اک دو ِر آول‪8 .........................................................................‬‬ ‫پ‬ ‫دمرےس یک ہلی گنٹیم‪8........................................................................................‬‬

‫رعیب دراجت و ظفح ےک میقم ہبلط ےک آامسےئ رگآیم ‪9 .......................................................‬‬ ‫آونیل آسانڈہ ‪9 ...................................................................................................‬‬ ‫دمرےس یک دورسی گنٹیم ‪٦٠ ...................................................................................‬‬ ‫وصخیص گنٹیم یزآےئ ووص یِ َحز ِم قرناین ‪٦٦ ...................................................................‬‬ ‫ڈنلیکر ‪٦٦ .........................................................................................................‬‬ ‫یٹیمک یک لیکشت ‪٦2 ..............................................................................................‬‬ ‫یٹیمک یک وتعیس ‪٦2 ...............................................................................................‬‬ ‫دمرےس ےک ےیل رنیم اک وصحل ‪٦3 ............................................................................‬‬ ‫دمرےس یک یلقتنم ‪٦٢ .............................................................................................‬‬ ‫دمرہس آینپ رسرنیم رپ ‪٦٢ .......................................................................................‬‬

‫دمرےس اک دورسآ دور ‪٦7 ......................................................................‬‬ ‫پ‬ ‫‪ .٦‬درس اگہ یک ہلی امعرت ‪٦7 .................................................................................‬‬ ‫‪ .2‬یئن ڈلبنگ یزآےئ درس اگہ ‪٦8 ..............................................................................‬‬ ‫‪ .3‬نسحم الربئریی ‪٦8 ...........................................................................................‬‬ ‫انجت دیس ایضء آرلحمان اصحب اک آاقتنل ‪٦9 ....................................................................‬‬ ‫یمیلعت رتیق‪2٠....................................................................................................‬‬ ‫انجت دیس ایضء آرلحمان اصحب ‪2٠.............................................................................‬‬

‫‪٢‬‬

‫انجت دیس ایضء آرلحمان اصحب یک خڈامت ‪2٦ .................................................................‬‬

‫دمرےس اک رسیتآ َدور‪22 .......................................................................‬‬ ‫‪ .٦‬دمرےس یک رنیم یک اصحر دنبی ‪22 .........................................................................‬‬ ‫‪ .2‬دجسمِ رمع نب حطات یک ریمعت ‪23 ............................................................................‬‬ ‫‪ .3‬پحفیظ آرقلآ ن ‪2٢ ...........................................................................................‬‬ ‫‪ .٢‬آاظتنیم ڈلبنگ ‪2٢ .........................................................................................‬‬ ‫‪ .٢‬ویپمکرٹ ڈلبنگ‪2١ ............................................................................................‬‬ ‫‪ .١‬رلیٹنگ رٹنیس ‪2١ ............................................................................................‬‬ ‫‪ .7‬وبر ولی‪ ،‬یکنٹ عم دو رمکے ‪27 ...........................................................................‬‬ ‫‪ .8‬آلسالم اہسبیل ‪27 ...........................................................................................‬‬ ‫‪ .9‬دآگننئ اہل ‪28 ..............................................................................................‬‬ ‫‪ .٦٠‬دآر آالاصتخص ‪28 ...........................................................................................‬‬ ‫یملع رتیق ‪29.....................................................................................................‬‬

‫ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس ‪3٠ ................................................................‬‬ ‫دیحرآ ناد ںیم آ دم ‪3٠ ............................................................................................‬‬ ‫دجسمِ اعرمہ ںیم رصموایفت ‪3٦...................................................................................‬‬ ‫ومالنا یک ردنیگ اک سب ےس یزآ اکر ناہم ‪32 ..................................................................‬‬ ‫ومالنا یک افینصتت و ناافیلت ‪33 ..............................................................................‬‬ ‫آ رخی مالاقت ‪3٢ ..............................................................................................‬‬ ‫ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس‪ :‬کیب رظن‪37 .......................................................................‬‬

‫دآر آولعلم لیبس آلسالم‪ ،‬دیحرآ ناد‪ :‬آنک رظن ںیم ‪38 ........................................‬‬ ‫‪٢‬‬

‫دآر آولعلم لیبس آلسالم آور آُس ےس مُلحَقہ آدآرون یک آمہ وبطماعت ‪٢٠ ........................................‬‬

‫‪١‬‬

‫الر ِح ِيم‬ ‫ِب ْس ِم ه ِ‬ ‫الر ْح َم ِن ه‬ ‫اَّلل ه‬

‫شیپِ ظفل‬ ‫آاحلد و ےب دینی آور ذمہب زیبآری یک وموجدہ اضف آخالیق آور دینی دقرون ےک ےیل تخس حطرہ نب یئگ ےہ۔ رھپ‬ ‫اظنم خکومب وکیسرل ےہ‪ ،‬آور ِ‬ ‫مہ سج کلم ںیم رےتہ ںیہ‪ ،‬واہن اک ِ‬ ‫اظنم میلعت رپ ذمہب یک رگتف وزمور و‬ ‫اجےن یک وہج ےس دنی یک افحتظ آور آ دنئہ ولسنن اک دنی ےس رہتش نایق رانھک آنک آمہ ہلئسم نب ایگ ےہ۔ آاس‬ ‫ہلئسم ہک آُس رپ املسمونن اک ذمیبہ صخشت‪ ،‬ذہتیبی اتکییئ‪ ،‬یّلم ووجد آور آسالم ےس آن اک قلعت آور رہتش‬ ‫وموقف ےہ۔‬ ‫دینی دمآرس و اکمیب ےک ایقم اک آلص دصقم ہی ےہ ہک دنہواتسین املسمونن اک رہتش آسالم ےس ہن رصف نایق‬ ‫ت‬ ‫ہکلب وبضمط و مکحتسم رےہ‪ ،‬آور وہ آسالم آور امتم آسالیم شحصات و آمبیارآت ےک ساھت دنہواتسن ںیم رںیہ۔‬ ‫املسمونن اک دنی ےک ساھت قلعت نایق رےنھک آور ہر رامےن ںیم دنی ےک خالف آےنھٹ وآےل ںونتن آور‬ ‫رحتاکیت ےک سدِ نات ںیم دمآرس ےن وج خڈامت آاجنم دی ںیہ‪ ،‬ی د ِز ریغصِ دنہ و ناک یک زگہتش دصی یک‬ ‫نارخ اک ورق ورق آُس رپ سادہِ دعل ےہ۔‬ ‫آےسی یہ آدآرون ںیم آنک آمہ آدآرہ دآر آولعلم لیبس آلسالم‪ ،‬دیحرآ ناد ےہ سج یک ناسیس آ س ےس ‪ 32‬سال‬ ‫لبق لضفب آہلل ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس ےک اہوھتن لمع ںیم آ یئ۔ آُس وقب ومالنا دجسمِ اعرمہ ےک آامم و‬ ‫بیطخ ےھت آور رآمق آرحلوف دجسمِ دیحر وگرہ اک آامم و بیطخ۔ احظف دبع آرلدیش فراقین ( ی آاحلل غلبمِ دآر‬ ‫آولعلم لیبس آلسالم) یھب رشن ِک اکروآن ےھت۔‬ ‫راضمن آابملرک اک ہنیہم ُگزر اکچ اھت آور وشآل ‪٦393‬ھ اک ہنیہم رشوع و اکچ اھت۔‬

‫‪7‬‬

‫پ‬ ‫دمرےس یک ہلی گنٹیم‬

‫دمرےس اک دو ِر آول‬

‫وشآل ‪٦393‬ھ ےک ےلہپ رشعے ںیم ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس ےن آینپ ایقم اگہ اعرمہ ڈلبنگ‪ ،‬دجسمِ اعرمہ‬ ‫ںیم آنک گنٹیم بلط یک سج ںیم رآمق آرحلوف آور احظف دبع آرلدیش اصحب فراقین رشنک وےئ۔ آِیس‬ ‫گنٹیم ںیم میف ِقہ وطر ےس ےب رس و ساامین ےک اعمل ںیم وتک ًال یلع آہلل دمرےس ےک ایقم اک ہلصی وآ‪ ،‬سج ےک‬ ‫آلص حمدِک آور َسرحیل ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس یہ ےھت۔ آِس ےک دعب ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس ےن‬ ‫اقری ریہظ آدلنی رش ی رموحم‪ ،‬ساقب بیطخ‪ ،‬دجسمِ اعہیل‪ ،‬نگ افونڈری ےک درےعی ومالنا دبع آاخلقل آاغفین‬ ‫رموحم‪ ،‬دجسمِ ایمن م ِ ْسک‪ُ ،‬یزآنا ُنل‬ ‫ےس رآہطب اقمئ رک ےک دجسمِ ایمن‬ ‫مِسک ںیم دمرہس خالےن ےک وآےطس‬ ‫اعریض وطر رپ ہگج احلص یک۔ آِس‬ ‫رطس دمحب آہلل ‪/ ٦8‬وشآل ‪٦393‬ھ‬ ‫ےس دمرےس اک آ اغر و ایگ۔ آور ےلہپ‬ ‫یہ سال ےس ظفح‪ ،‬نارظہ آور آدتبآیئ‬ ‫رعیب لامعب یک میلعت رشوع و یئگ۔‬ ‫میقم و ریغ میقم دوونن رطس ےک‬ ‫ہبلط دمرےس ےس ضیف ناےن ےگل۔‬ ‫‪ :٦‬دجسم اعرمہ‬

‫‪8‬‬

‫رعیب دراجت و ظفح ےک میقم ہبلط ےک آامسےئ رگآیم‬ ‫(‪ )٦‬ومالنا بیعش آملس دنوی آرہری‪ ،‬میقمِ احل‪ :‬اجہعم آرہر‪ ،‬رصم؛ فرردن‪ :‬انجت وم یی ءاء آدلنی اصحب‪،‬‬ ‫ساقب مالرم‪ ،‬رولیے۔‬ ‫(‪ )2‬ومالنا دمحم اہمش وغری اقیمس‪ ،‬میقمِ احل‪ :‬آوب یبہظ۔‬ ‫(‪ )3‬ومالنا دمحم اسحن اقیمس‪،‬یزآد ِر ُحزد‪ ،‬ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس۔‬ ‫(‪ )٢‬ومالنا دمحم طاہر اقیمس ساد رگنی‪ ،‬نامظ‪ ،‬دآر آولعلم لیبسآدہلٰی‪ ،‬ساد رگن‪ ،‬علض وبحمت رگن۔‬ ‫(‪ )٢‬ومالنا دبع آلح دیار اقیمس‪ ،‬نامظ دآر آولعلم ردیشہی‪ ،‬دگوآل‪ ،‬علض وبحمت رگن۔‬ ‫(‪ )١‬ومالنا قیئل آدمح اقیمس‪ ،‬آامم و بیطخ‪ ،‬اجعم دجسم‪ ،‬رکش رگن‪ ،‬وبدنھ‪ ،‬علض اظنم آ ناد۔‬ ‫(‪ )7‬وم یی احظف دمحم یفطصم‬

‫(‪ )8‬احظف دبع آ یآدح‬

‫(‪ )9‬احظف دبع آرلدیش‬

‫(‪ )٦٠‬ومالنا دمحم ‪،‬نان‪ ،‬؛ڑآر؛ وریغمہ۔‬

‫آونیل آسانڈہ‬ ‫آسانڈہ رکآم ںیم ےس ومالنادمحم روضآنآاقلیمس آوررآمقآرحلوف رعیب دراجت وک ڑپاھےت ےھت‪ ،‬آور ۂبعشظفح‬ ‫و نارظہ وک احظف دبع آرلدیش اصحب ڑپاھےت ےھت۔ احظفِ وموصف یہ نامظِ خبطم آور دآر آالاقہم ےک دےم دآر‬ ‫و رمیب یھبےھت۔ دو سال نکہی امتم دےم دآرنان نسح ووخیب ےکساھت آاجنم دےتیرےہ۔ دو سالےکدعب‬ ‫دمرےس یک ام ی رضوروتن ےک شیپِ رظن ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس ےن احظف دبع آرلدیش اصحب فراقین وک‬ ‫دآیلخ دےم دآروین ےس ُس ُیک دوس رک ےکاخریج دےم دآری ُسپرد یک‪ ،‬ینعی آُن وک غلبمِ دآر آولعلم لیبس‬ ‫آلسالم یک تیثیح دے رک امہیل یک فرآیمہ یک دےم دآری دی یئگ‪ ،‬سج وک آپہون ےن وخبیش وبقل فرامنا۔ آورآِس‬ ‫دیمآن ںیم آُپہون ےن آینپ وگناوگن صالوتیحنوک یزوےئ اکرالےت وےئ امہیلیک فرآیمہ ےک ےلئسم وک تہبدح‬

‫‪9‬‬

‫ل دمرہس ےن یھب رھ رور آدنآر‬ ‫نک آ سان رک دنا۔ آِس دیمآن ںیم آُن یک ےب انپہ صالوتیحن اک آارتآف وخد آ ِ‬ ‫ںیم ایک۔ آُن یک ہی خڈمب دمرہس وک آدمحل ہلل نا احل احلص ےہ‪ ،‬آور إن شاء هللا نا ایحت احلص رےہ یگ۔‬ ‫دمرےس ےک ایقم ےک وقب دمرےس ےک ناس ےلہپ ےس وکیئ آ دمین وموجد ہن یھت آور ہن دمرےس یک وکیئ یٹیمک‬ ‫یھت۔ رآمقآرحلوف آور ومالنا دمحم روضآن آاقلیمسنال اعموہض ڑپاھنا رکےت ےھت۔ آِس رطس ایقم اک ہلئسم ومالنا‬ ‫دبع آاخلقل رموحم ےک درےعی آور نت اخہ اک ہلئسم نال اعموہض ڑپاھےن ےک درےعی لح و ایگ۔ آور خبطم اک مظن‬ ‫یھب آلِ ریخ ےک اعتون ےس اجری و ایگ۔‬

‫دمرےس یک دورسی گنٹیم‬ ‫دمرےس اک آ اغرو ُحکا اھت‪ ،‬نکیلآت نک آُس اک وکیئ نام وجتیز ںیہن ایک ایگ اھت۔ انچہچن ومالنادمحم روضآن آاقلیمس‬ ‫ےن دی آہجحل ‪٦393‬ھ ےک آدتبآیئ دونن ںیم نام رےنھک ےک ےیل آنک آور گنٹیم آینپ ایقم اگہ اعرمہ ڈلبنگ‪،‬‬ ‫دجسمِ اعرمہ ںیم بلط یک۔ آُسگنٹیم ںیم یھب رآمقآرحلوفآور احظفدبع آرلدیش اصحبرشنک وےئ۔ دِن‬ ‫پ‬ ‫ےک ‪ /٦٠‬ج رےہےھت۔گنٹیماک آ اغر وآ آوررہظ ےکوقبنک آُس اک ہلسلس اجری راہ۔آِس گنٹیم ںیم ہی نات‬ ‫ن‬ ‫شیپِ رظن ریہ ہک دمرےس اک نام آاس و سج ںیم ونعمیب ےک ساھت ِخ دڈت یھب و۔ انچہچن نیت ٹبیون ےک‬ ‫ۗ م‬ ‫ه م َ‬ ‫َ ْ َ َ ْ ن ّ َ ه ّ م ْ ٌ َّ ٰ ٌ ُّ ْ ٌ ۙ َّ ْ ْ‬ ‫ّ‬ ‫ِم‬ ‫ّٰللا‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫ي‬ ‫د‬ ‫َّي‬ ‫؀‬ ‫‪51‬‬ ‫ْي‬ ‫ب‬ ‫م‬ ‫ب‬ ‫ّت‬ ‫ك‬ ‫و‬ ‫ر‬ ‫ُن‬ ‫ّٰللا‬ ‫ِم‬ ‫ُك‬ ‫ن رک می یک آِس آ یب قد جاء‬ ‫ابتدۂلایخل ےک دعب قرآ ِ‬ ‫ّ ّ‬ ‫ّ‬ ‫ّ‬ ‫َ َ ْ‬ ‫ب رکہمی ےک آافلط " مس مبل َّ‬ ‫ض َوانَ ٗه مس مبل َّ‬ ‫السلٰ ّم" ںیم‬ ‫اتبع ّر‬ ‫السلٰ ّم (آاملدئہ‪ )٦١-٦٢ :‬یک روینش ںیم آ ی ِ‬ ‫َّ‬

‫َ‬

‫َ‬

‫َ‬ ‫ْ م‬ ‫م‬ ‫" مس مبل" وک وآدح ےس دبل رک " َسب ْیل َّ‬ ‫السلم" وجتیز وآ‪ ،‬آور آُس ےک ےلہپ " َدا مر ال معل ْوم" یزاھ رک رورآ‬ ‫ّ‬

‫َ م ْ م م‬ ‫ار العل ْوم‬ ‫نام "د‬

‫َسب ْیل َّ‬ ‫ب رکہمی ںیم دمرےس ےک نام ےک ساھت بۃئن دمرہس‬ ‫السلم"راھک ایگ۔ آ ی ِ‬ ‫ّ‬ ‫م‬

‫َ‬

‫ےک نام یک یھب انمسبب نایئ اجیت ےہ۔‬

‫‪٦٠‬‬

‫وصخیص گنٹیم یزآےئ ووص یِ َحز ِم قرناین‬ ‫دیع آالیحض اک رامہن حب قر ب آ نا وت دجسمِ ایمن مِسک ںیم َحزم یک ووص ی آور ام ی اعتون ےک ےلسل ںیم آنک‬ ‫وصخیص گنٹیم ریھک یئگ‪ ،‬سج ںیم وصخمص رضحآت وک دموع ایک ایگ۔ آُن ےک آامسےئ رگآیم در ِس دلی ںیہ‪:‬‬ ‫(‪ )٦‬اقری ریہظ آدلنی رش ی رموحم‪ ،‬آامم وحطیب‪ ،‬دجسمِ اعہیل‪ ،‬نگ افونڈری‬ ‫(‪ )2‬ومالنا دبع آاخلقل آاغفین رموحم‪ ،‬دجسمِ ایمن م ِ ْسک‪ُ ،‬یزآنا ُنل‬ ‫ل‬ ‫(‪ )3‬ومالنا ساہ دمحم نب دبع آرلحمان آ حموی اقدری‪ ،‬آامم‪ ،‬دجسمِ مظعم رورہ‪ ،‬ملدے نلدی‬ ‫سب‬ ‫(‪ )٢‬ومالنا دبع آلمیدان یلی دصیقی‪ ،‬سانکِ وگل ُکیڈہ‬ ‫(‪ )٢‬احظف دمحم وقعیت رموحم‪ ،‬ؤمدن‪ ،‬دجسمِ اعرمہ‪ ،‬اعنڈس‬

‫پ‬ ‫(‪ )١‬انجت دمحم یلع رعف اجین اھبیئ رموحم (‪ )7‬اخہج ریصن آدلنی آ جبیپر رموحم‬ ‫(‪ )9‬احدم یلع نسح دصیقی رموحم‬ ‫(‪ )8‬آمبیار یلع ینیسح رموحم‬ ‫(‪ )٦٠‬دبع آرلمیح دصیقی اصحب‬

‫(‪ )٦٦‬دبع آافغلر اصحب‬

‫(‪ )٦2‬وعسمد آامسلیع رموحم‬ ‫آِس ومعق رپ آِن رضحآت ےن دمرےس اک رھ رور اعتون ایک۔‬

‫ڈنلیکر‬ ‫ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس ےن دمرہس ےک ایقم ےک ےلہپ یہ سال رجہی سن یک آتیمہ وک دمدِ رظن رےتھک وےئ‬ ‫دمرےس یک رطف ےس امہِ حمم ‪٦39٢‬ھ ںیم آنک ڈنلیکر رم َیدب رک ےک عبط رکوآنا وج اک ی وبقمل وآ‪ ،‬آور‬ ‫دمرےس ےک اعترف اک تہب یزآ درہعی یھب نایب وآ۔ آدمحل ہلل ڈنلیکر اک ہلسلس نا احل اجری ےہ۔‬

‫‪٦٦‬‬

‫یٹیمک یک لیکشت‬ ‫دیع آالیحض ‪٦393‬ھےک دعبدمرےس وک مکحتسم رکےن آور رتیق دےنی ےک ےیل آنک یٹیمک یکرضورت سوسحس یک‬ ‫یئگ آور آِس رضورت یک لیمکت یک رغص ےس ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس ےن آنک یٹیمک لیکشت دی سج ےک‬ ‫س دلی ںیہ‪:‬‬ ‫آراکن در ِ​ِ​ِ‬ ‫(‪ )٦‬دمحم یلع رعف اجین اھبیئ رموحم‪ ،‬دصر‬

‫پ‬ ‫(‪ )2‬اخہج ریصن آدلنی آ جبیپر رموحم‪ ،‬دمتعم‬

‫(‪ )3‬دبع آرلمیح دصیقی اصحب‪ ،‬اخرن‬

‫(‪ )٢‬احدم یلع نسح رموحم‪ ،‬رنک‬

‫(‪ )٢‬آمبیار یلع ینیسح رموحم‪،‬رنک‬ ‫ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس دمرےس ےک نامظ رقمر وےئ آور نا ایحت نامظ رےہ۔‬

‫یٹیمک یک وتعیس‬ ‫ضعب نااسمدع احالت یک وہج ےس دمرےس وک دو امہ ےک ےیل الل رکیٹی لقتنم ونا ڑپآ‪ ،‬آور رھپ واہن ےس یدہی‬ ‫منٹپ اخہج ریصن آدلنی رموحم ےک نالت ںیم اعریض مظن رک ےک لقتنم و ایگ‪ ،‬نکیل حب آنک آ دنیھ ںیم‬ ‫دمرےس یک اھگس یک ینب ویئ تھچ آُر یئگ وت دمرہس اعریض وطر رپ اقری دبع آمیلعل اصحب ےک اکمن ہِل‬ ‫اک یین‪ ،‬یدہی منٹپ ںیم لقتنم وآ۔ رقتی ًیا اچر امہ دمرہس اقری اصحب ےک اکمن ںیم راہ‪ ،‬رھپ امعرت یک آصالس‬ ‫و دریگتس ےک دعب آینپ ہگج یدہی منٹپ وآسپ آ ایگ۔‬ ‫آِس رطس آنک سال یک لیمکت ےک دعب حب دورسے سال اک آ اغر وآ وت راضمن ‪٦39٢‬ھ ےک دعب یٹیمک ںیم‬ ‫وتعیس رکےت وےئ انجت دیس ایضء آرلحمان اصحب‪ ،‬ناررنٹ‪ ،‬ریبیز ونل‪ ،‬اعنڈس آور انجت اقری دبع‬ ‫آمیلعل اصحب رموحم‪ ،‬یدہی منٹپ وک رنک یک تیثیح ےس یٹیمک ںیم سالم ایک ایگ۔ دمرےس ےن آِس رطس رتیق‬ ‫ےک دمآرسےط رکےت وےئ آینپ رمع ےک آ ھٹ ون سال آِیسہگج رورے ےیک۔ دمرےس ےکیمیلعت آاکحتسم یک وہج‬ ‫‪٦2‬‬

‫ےس دمرےس یک رہشت اک ی و یکچ یھت‪ ،‬آِس ےیل ہبلط اک روجع ریثک دعتآد ںیم وےن اگل سج یک وہج ےس آدتبآ‬ ‫یہ ےس واہن ہگج یک یگنت سوسحس یک اجےن یگل۔‬

‫دمرےس ےک ےیل رنیم اک وصحل‬ ‫آ ھٹ سال زگرےن ےک دعب یھب دمرےس ےک ناس ہن آینپ دآیت رنیم یھت آور ہن دآیت اکمن‪ ،‬رگم دمرےس یک دآیت‬ ‫رنیم ےک وصحل ےک ےیل وکںیشش اجری ںیھت۔ رہش ےک آرطآف و آانکف ںیم رنیم دیھکی یئگ نکیل ںیہ‬ ‫دنسپ ںیہن آ یئ۔ بۃآلخر صالہل‪-‬نارسک ےک قر ب یک رنیم دنسپ یک یئگ‪ ،‬آور دمرہس یٹیمک یک وکےس ن ےس‬ ‫دمرےس یک ہی وموجدہ رنیم دمرےس ےک ےیل احلص یک یئگ۔‬ ‫دمرےس ےک ےیل احلص رکدہ رنیم وکیئ ومعم ی رنیم ہن یھت۔ ہی رتہب (‪ )72‬آڑکی ےس رنادہ یھت‪ ،‬آور‬ ‫دمرےس اک ام یومق ِف آاس ہن اھتہک دمرہس آینت یزی رنیم اکاعموہض نا آنڈوآسن یہ آدآ رک ۔ےک۔ رگم آِس ومعقرپ‬ ‫وصخصا انجت دیس ایضء آرلحمان اصحب ےن آینپ دآیت رمق ےس وطبر قرص آنڈوآسن آدآ رک‬ ‫یٹیمک ےک آراکن‪ً ،‬‬ ‫ےک آینت یزیرنیمےکوصحل وک وج اظبہرنانکمم رظنآ راہاھت‪ ،‬نکمم انب دنا۔ آِس ےکدعبرنیم ےک دو ےص ےیک‬ ‫ےئگ۔ آنک یزآ ہصح دمرےس ےک ےیل صتخم رک دنا ایگ‪ ،‬آور دورسے ےص وک نالت انب رک فروحب رک دنا ایگ۔ آُس‬ ‫ےس وج رمق احلص ویئ وہ یٹیمک ےک آُن یوگن وک آور وخد انجت دیس ایضء آرلحمان اصحب وک یھب‪ ،‬وہنجن‬ ‫ےن رنیم ےک امکل رنڈی وک ِ‬ ‫وطبر یگشیپ ھچک رمق آدآ یک یھت‪ ،‬آُن سب وک آدآ رک دنا ایگ۔ رنیم ےک امکل رنڈی وک‬ ‫رمق نک مُشب آدآ ںیہن یک یئگ یھت‪ ،‬ہکلب انجت دیس ایضء آرلحمان اصحب یک وافت ےک دعب یھب ہی ہلسلس‬ ‫اجری راہ آور آِس یک لیمکت ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس ےکاہوھتن لمع ںیم آ یئ۔‬

‫‪٦3‬‬

‫‪ :2‬دمرےس یک وعیس و رعضی رنیم‬

‫دمرےس یک یلقتنم‬ ‫الص تین‪ ،‬آور ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس‬ ‫آہلل اعتیٰل ےک لض و رکم ےس آور دمرہس یٹیمک یک ن‬ ‫جہ دلسلسم آور آخ ِ‬ ‫یک اخومس ایقدت یک یزوتکن ےس رقتی ًیا دس سال ےک دعب وہ ڑھگی آ یہ یئگ حب ‪/27‬دی آہجحل ‪٦٢٠2‬ھ‬ ‫اطمقب ‪ /٦٢‬آوتکیز ‪٦982‬ء یزور ہعمج رضحت ومالنا دیس آوب آنسحل یلع ینسح دنویؒ رعف یلع ایمن ےک دس ِب‬ ‫ابمرک ےس دمرےس یک دآیت رنیم رپ دمرےس اک گنسِ اینبد راھک ایگ‪ ،‬آور آِس ےک ساھت یہ دمرہس یدہی منٹپ‬ ‫ےس آینپ دآیت آور وعیس و رعضی رنیم رپ لقتنم و ایگ۔ وہ ایک یہ وعسمد و ابمرک دن اھت حب دمرےس اک آنک‬ ‫دریہنی اخت رورآ وآ! آِس ومعق رپ آہلل اک انتج یھب رکش آدآ ایک اجےئ‪ ،‬وہ مک یہ ےہ۔ آے آہلل! ریتآ ےب آاہتن رکش و‬ ‫آاسحن ےہ!‬

‫‪٦٢‬‬

‫دمرہس آینپ رسرنیم رپ‬

‫‪ :3‬دمرےس یک دق می امعرت آور‬ ‫یکنٹ‬ ‫دمرہس سج وقب‬ ‫یدہی منٹپ ےس لقتنم‬ ‫و رک صالہل‪-‬نارسک‬ ‫یک آینپ دآیت رنیم ںیم‬ ‫آ نا وت آُس وقب‬ ‫دمرےس یک رنیم ںیم‬ ‫آنک ناو ی آور آنک‬ ‫تہب یزی یکنٹ یھت۔‬

‫‪ :٢‬ناو ی‬

‫‪٦٢‬‬

‫ناو ی ےس لصتم ھچ رمکون رپ لمتشم آنک دو زنمہل اکمن اھت۔ زین اہپر آور وعیس دیمآن اھت‪ ،‬آِن ےک غالوہ ھچک‬ ‫ہن اھت۔ یٹیمک یک وکےس ن ےس دجسمِ آرمق یک ریمعت یک یئگ‪ ،‬آور دو یزے اہ ین رپ لمتشم نیٹ روس تھچ یک آنک‬ ‫یزی امعرت ونبآیئ یئگ وج آنک رعےص نک درس اگہ آور ہبلط یک ایقم اگہ ےک وطر رپ آامعتسل ویت ریہ۔ آَت‬ ‫آنک ہصح دآگننئ اہل ےک وطر رپ آامعتسل ونا ےہ‪ ،‬آور دورسآ ہصح ٹوھ ے ںوچن ےک ایقم و اعم ےک‬ ‫ب رغمت‬ ‫وآےطس۔ آنک ناوریچ اخہن ناو ی ےک لصتم انبنا ایگ وج آ س یھب اکر آ دم ےہ۔ دجسمِ آرمق ےس اجی ِ‬ ‫وھترےافےلص رپ لسغاخہن‪،‬نبسات اخہن آور تیبآلجال رپلمتشم آنک ٹوھیٹ یس امعرتریمعت یک یئگ وجآیھبنک‬ ‫رریِ آامعتسل ےہ۔‬

‫‪ :٢‬دجسمِ آرمق آور دو اہل‬ ‫ب ُحیوت وھترے افےلص رپ دنچ یلمیف وکآررٹ انبےئ ےئگ سج ںیم آ س یھب ھچک‬ ‫غالوہ آرںی دجسمِ آرمق ےس اجی ِ‬ ‫آسانڈہ رکآم یلمیف ےک ساھت میقم ںیہ۔ ہی امتم اکم نیت سال یک رصتخم دمت ںیم آور دمرہس یٹیمک یک رسرپیتس‬ ‫ںیم آاجنم دےی ےئگ۔ آِس رطس ‪٦972‬ء نا ‪٦98٢‬ء یک ریتہ ساہل دمت وک دمرہس اک الہپ دور اہک اج اتکس ےہ‪،‬‬ ‫ویکن ہک اہین نک دمرےس اک رفس آور ریمعت و رتیق یٹیمک یک رآسب رگنآین ںیم ویئ۔ آرآنیکِ یٹیمک اقن ِل‬ ‫رعتفی ںیہ نج یک وکےس ن یک وہج ےس دمرہس آِس زنمل نک اچنہپ۔‬

‫‪٦١‬‬

‫دمرےس اک دورسآ دور‬ ‫‪٦98٢‬ء ںیم انجت دمحم یلع رعف اجین اھبیئ رموحم ےک آ افعت ےک دعب انجت دیس ایضء آرلحمان اصحب وک‬ ‫دمرہس یٹیمک اک دصر انبنا ایگ‪ ،‬آور ‪٦98٢‬ء ےک آوآرخ ںیم آرآنیکِ یٹیمک‪ ،‬آےنپ امتم آایتخرآت انجت دیس ایضء‬ ‫آرلحمان اصحب‪ِ ،‬‬ ‫دصر دمرہسآور ومالنا دمحم روضآنآاقلیمس‪،‬نامظِ دمرہس وکرتشمَہک وطر رپ ُسپُرد رک ےک نعم ً ۃل‬ ‫دمرےس یک امتم دےم دآروین ےس دسب یزدآر و ےئگ۔‬ ‫آت دمرےس ےک دورسے دور اک آ اغر ‪٦98٢‬ء ےک آوآرخ ےس ونا ےہ ینعی اہین ےس دمرےس یک وج ھچک ریمعت و‬ ‫رتیق ویئ ےہ‪ ،‬وہ آِیہن دوونن رضحآت یک رتشمَہک ِخ دڈ و َحہڈ ےک ےجیتن ںیم ویئ ےہ۔‬

‫پ‬ ‫‪ .٦‬درس اگہ یک ہلی امعرت‬

‫پ‬ ‫‪٦98٢‬ء ےک دعب سب ےس ہلی امعرت وج ونبآیئ یئگ وہ ناو ی ےس لصتم رغمیب اجیب آ ھٹ رمکون رپ لمتشم‬ ‫مسبع‬ ‫درس اگہ یھت وج آ س یھب ِ‬ ‫وطبر درس اگہ مَل ےہ۔‬

‫پ‬ ‫‪ :١‬درس اگہ یک ہلی امعرت‬

‫‪٦7‬‬

‫‪ .2‬یئن ڈلبنگ یزآےئ درس اگہ‬

‫‪ :7‬یئن ڈلبنگ یزآےئ درس اگہ‬ ‫دمرےس یک رنیم ےک وسْظ ںیم رشمیق اجیب ٹوھ ے یزے رقتی ًیا ‪ /3٠‬رمکون رپ لمتشم دو زنمہل‬ ‫پ‬ ‫آ ر‪.‬یس‪.‬یس‪ .‬امعرت یزآےئ درس اگہ ےہ‪ ،‬سج ںیم رعیب آول ےس ےل رک حصصات نک یک میلعت ویت ےہ‪،‬‬ ‫آور لقتسم دآر آالاقہم ہن وےن یک وہج ےس رعیب لاموتعن ےک ہبلط آِیس امعرت ںیم میقم یھب ںیہ‪ ،‬ینعی‬ ‫درس اگہ آور دآر آالاقہم دوونن وتیثیحن ےس ہی امعرت آامعتسل یک اجیت ےہ۔ ہی امعرت دمرےس یک دنچ میظع‬ ‫آاشلن امعروتن ںیم ےس آنک ےہ وج آِیس دور یک ناد اگر ےہ۔‬

‫‪ .3‬نسحم الربئریی‬ ‫دمرےس یک رسیتی میظع آاشلن امعرت نسحم الربئریی ےہ‪ ،‬وج ی آ یقب دو زنم ین رپ لمتشم ےہ‪ ،‬رگم آِس‬ ‫ںیم اچر زنم ین یک اجنگشئ ریھک یئگ ےہ۔ ہی امعرت رعیب درس اگہ یک امعرت ےک ساےنم رغمیب اجیب ےہ‬ ‫آور اقن ِل دنڈ ےہ۔ آِس اک قلعت یھب آِیس دور ےس ےہ۔‬

‫‪٦8‬‬

‫‪ :8‬نسحم الربئریی‬

‫انجت دیس ایضء آرلحمان اصحب اک آاقتنل‬ ‫ہبنش‪ /22 ،‬رعیب اآلخر ‪٦٢٦3‬ھ اطمقب‪ /2٠‬آوتکیز‬ ‫‪٦992‬ء وک رجف ےک وقب دل اک دورہ ڑپےن ےس‬ ‫انجت دیس ایضء آرلحمان اصحب اک آاقتنل و ایگ۔‬ ‫ٓ َ‬ ‫ه ٰرج مع ْو َ‬ ‫ا َّ​َّّن ّ هّلِل ّ َوا َّ​َّّن اّل ْ‬ ‫ّ‬ ‫ن ؁‬ ‫ی‬ ‫ّ‬

‫آہلل اعتیٰل آںیہنرغ ِ​ِ‬

‫م‬ ‫رحمب فرامےئ۔ تہب ُجلص آور آامین دآر صخش‬ ‫ےھت۔‪٦98٢‬ء ےک آوآرخ ےس ‪ /2٠‬آوتکیز ‪ ٦992‬ء ینعی‬ ‫سات ساہل دور وج دمرےس اک دورسآ َدور ےہ آور‬

‫ِ‬ ‫دصر دمرہس آور نامظِ دمرہس اک رتشمَہک دور ےہ‪،‬‬ ‫آُس ںیم آنک ٹوھیٹ درس اگہ‪ ،‬آنک یزی درس اگہ‬ ‫آور آنک میظع آاشلن الربئریی ریمعت یک یئگ۔ ہی آِس‬ ‫دور یک ریمعتی رتیق ویئ۔‬

‫‪ :9‬دیس ایضء آرلحمان اصحب یک ربق‬ ‫‪٦9‬‬

‫یمیلعت رتیق‬ ‫آِس َدور یک یمیلعت رتیق آِس رطس ریہ‪٦98٢ :‬ء نک مشش رعیب نک یہ میلعت ویت یھت‪ ،‬رگم آِس دورسے َدور‬ ‫پ‬ ‫ںیم متفہ رعیب اک آ اغر وآ۔ رھپ دورہ دحیب اک آ اغر وآ۔ آِس ےک دعب ح ُدصصات ےک یھب ےبعش اقمئ وےئ۔‬ ‫آِس رطس ریمعتی آور یمیلعت دوونن رطس یک رتیق آِس َدور ںیم ویئ۔ آِیس ےک ساھت ہی دورسآ َدور متخ و اجنا‬ ‫ےہ۔‬

‫انجت دیس ایضء آرلحمان اصحب‬ ‫الص ایتگجل‪ ،‬علض رک می رگن ےک رےنہ وآےل ےھت۔ لقنِ اکمین‬ ‫انجت یک دیپآشئ مکی آوتکیز ‪٦929‬ء‪ 1‬وک ویئ۔ ً ۃ‬ ‫رک ےک دیحر آ ناد آ ےئگ ےھت۔ مجلدہ دیحر وگرہ ںیم میقم ےھت آور دبع آافغلر اصحب ےک ساھت ناررنٹسِب ںیم‬ ‫اعنڈس رپ ریبیز ونل خالےت ےھت۔ سج رامےن ںیم رآمق آرحلوف دجسمِ دیحر وگرہ اک آامم و بیطخ اھت ینعی‬ ‫‪٦972‬ء ںیم‪ ،‬آُس رامےن ںیمانجت دیس ایضء آرلحماناصحب دجسمِدیحروگرہ ےک دمتعمنادصرےھت۔ آِسےک‬ ‫دعب دجسمِ اعرمہ ‪،‬اعنڈس ےک دمتعم انبےئ ےئگ۔ وافت ےس دنچ امہ لبق نک دجسمِ اعرمہ ےک دمتعم رےہ۔‬ ‫انجت دیس ایضء آرلحمان اصحب یغیلبت لامعب ےک رسرگم اکر ُکن یھب ےھت۔ ےچسد نکدے املسمن‪ ،‬اہنیب دنی‬ ‫م‬ ‫دآر‪ ،‬جلِص آور و ی تفص آتسان ےھت۔ داع ےہ ہک آہلل اعتیٰل آُن یک ترفغت فرامےئ‪ ،‬آور آ ُن یک خڈامت وک آُن‬ ‫ےک ےیل دصقہ اجرہی انبےئ۔ آ نیم م آ نیم!‬

‫‪٦‬‬

‫‪ /٦‬آوتکیز ‪٦929‬ء = لگنم‪ /27 ،‬رعیب آاثلین ‪٦3٢8‬ھ‬

‫‪2٠‬‬

‫انجت دیس ایضء آرلحمان اصحب یک خڈامت‬ ‫‪ ٦973‬ےس ‪٦983‬ء نک دس سال تیثیحبِ ُرنکِ یٹیمک‪ ،‬دمرےس وک آُن یک خڈامت احلص ریہ ںیہ‪ ،‬آور ‪٦98٢‬‬ ‫ےس ‪٦992‬ء نک ون سال تیثیحبِ دصر دمرےس وک آُن یک خڈامت احلص رںیہ۔ آِس رطس ہلمج ‪ /٦9‬سال آُپہون‬ ‫ےن دمرےس یک خڈمب یک۔‬

‫‪2٦‬‬

‫دمرےس اک رسیتآ َدور‬

‫انجت دیس ایضء آرلحمان اصحب ےک آاقتنل ےک دعب ینعی ‪٦992‬ء ےس دمرےس اک رسیتآ َدور رشوع ونا ےہ۔‬ ‫آِس دور ںیم دمرےس یک امتم رت دےم دآرنان عم ً ۃل ومالنا دمحمروضآن آاقلیمس ےک اکدنوھن رپ آ ڑپیت ےہ۔ ومالنا‬ ‫دمحم روضآن آاقلیمس تہب یہ نا تمہ آور نا وحہلص آتسان ےھت۔ آُپہون ےن دمرےس یک ریمعت و رتیق اک ہلسلس اجری‬ ‫یہ ںیہن راھک ہکلب زیت رت رک دنا۔ آِس رسیتے َدور ںیم دمرےس یک وج ریمعتی رتیق ویئ ‪ ،‬آُس یک لیصفت در ِسِ​ِ‬ ‫دلی ےہ۔‬

‫‪ .٦‬دمرےس یک رنیم یک اصحر دنبی‬

‫‪ :٦٠‬دمرےس اک آاحطہ (وگ ل آرھت)‬ ‫‪22‬‬

‫ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس ےن دمرےس ےک احالت رپ رظن دآ ی وت داھکی ہک اصحر دنبی ہن وےن یک وہج ےس‬ ‫دمرےس یک ‪ /٢١‬آڑکیرنیم ریغوفحمط ےہ‪ ،‬آور وآہعق یھبیہیاھت۔ اقنیضب یک اگنںیہ دمرےس یک وعیس و رعضی‬ ‫آور اصحر دنبی ہن وےن یک وہج ےس ریغ وفحمط رنیم رپ یمج ویئ یھت۔ آ ےئ دن ےنتف دیپآ رکےت رےتہ ےھت‪،‬‬ ‫آور دمرےس یک رنیم وک ہرےنپ یک وکشش ںیم ےگل رےتہ ےھت‪ ،‬سج وک ومالنا یک دور نیب اگنہ ےن اھبیب ایل۔‬ ‫ذہلآ ‪٦992‬ء ےک دعب آُپہون ےن وج سب ےس الہپ اکم ایک وہ دمرےس یک اصحر دنبی اک اھت۔‬ ‫‪ /٢١‬آڑکی رنیم یک اصحر دنبی وکیئ ومعم ی اکم ہن اھت‪ ،‬رگم ومالنا ےن آِس وک رک یہ دآال۔ آِس رطس دمرےس یک‬ ‫‪ /٢١‬آڑکی ریغ وفحمط رنیم اصحر دنبی ےک درےعی وفحمط و یئگ۔ ‪٦992‬ء ےک دعب ومالنا اک ہی سب ےس الہپ آور‬ ‫آمہ اکرناہم ےہ۔ آِس ومعق رپ دبع آہلل نا امیلسن رموحم‪ ،‬نارسک آور اقدر ناسا‪ ،‬ریشم آ ناد دوونن امومن‬ ‫اھبےجن وک فرآومس ںیہنایک اجاتکس ےہ۔ آِن دوونن رضحآتےن اصحر دنبیےک ےلسلںیمومالنادمحم روضآن‬ ‫آاقلیمس اک رھ رور ساھت دنا۔ اصحر دنبی ےک ومعق رپ آِن دوونن رضحآت یک وموجدیگ ےس اصحر دنبی اک اکم‬ ‫آ سان ےس آ سان رت و ایگ۔‬

‫‪ .2‬دجسمِ رمع نب حطات یک ریمعت‬ ‫اصحر دنبی ےس افرع وےن ےک دعب دجسمِ رمع نب حطات یک ریمعت اک آ اغر وآ وج آت رقتی ًیا لمکم احلب ںیم‬ ‫وموجد ےہ۔ ہی دمرےس یک میظع آاشلن دجسم ےہ۔ الربئریی ےک ےھچیپ رغمیب اجیب وآعق ےہ۔ آِس دجسم ںیم‬ ‫م‬ ‫کیب وقب رقتی ًیا داھیئ ہرآر صلی امنر آدآ رک سکیے ںیہ۔ ہی ومالنا اک دورسآ آمہ آور یزآ اکرناہم ےہ۔ آِس دجسم‬ ‫ےک ےچین ِشما ی اجیب آنکاہل ےہ‪ ،‬وج انیمیسراہل ےک نامےس وموسم ےہ۔ دنچساللبق رآہطب آد ِت آسالیم‬ ‫اک آخالس آِیس اہل ںیم وآ اھت۔ آِس ےک غالوہ نحص ےک ےچین آنک سب ےس یزآ اہل یھب ےہ۔ آِس اہل وک ومالنا‬ ‫دمحم روضآن آاقلیمس ےن آینپ ردنیگ یہ ںیم اقیض اجمدہ آالسالم ےک نام ےس وموسم رکےت وےئ "اقیض اجمدہ‬

‫‪23‬‬

‫‪ :٦٦‬دجسم رمع نب حطات‬ ‫اہل" راھک اھت۔ سا ِل زگہتش وجن ‪2٠٠٢‬ء ںیم وچدوآن یہقف انیمیسر آِیس اہل ںیم دقعنم وآ اھت۔ ہی اہل آیھب‬ ‫زتنبن ےس اخ ی ےہ آور زجوی اکم آیھب نایق ےہ۔ آِس دجسم یک ریمعت ومالنا اک دورسآ آمہ آور یزآ اکرناہم ےہ۔‬

‫‪ .3‬پحفیظ آرقلآ ن‬ ‫ہی امعرت دجسمِ رمع نب حطات ےک قر ب یہ ِشمال رغمت یک اجیب وآعق ےہ۔ ہی امعرت یھب دمرےس یک‬ ‫میظع آاشلن امعروتن ںیم ےس آنک ےہ۔ آِس امعرت ںیم ظفح یک میلعت دی اجیت ےہ آور ظفح ےک امتم ہبلط‬

‫‪2٢‬‬

‫‪ :٦2‬پحفیظ آرقلآ ن‬ ‫آِیس امعرت ںیم میقم ںیہ۔ ہی امعرت ساےنم آور ِشما ی اجیب ےس دو زنمہل ےہ۔ آِس ےک رغمیب اجیب آنک‬ ‫یزآ اہل ےہ۔‬

‫‪ .٢‬آاظتنیم ڈلبنگ‬ ‫ہی امعرت یھب دجسمِ رمع نب حطات ےک‬ ‫قر ب ُحیوت رشمق اجیب وآعق ےہ۔ ہی‬ ‫امعرت دو زنمہل ےہ آور دنچ رمکون رپ‬ ‫لمتشم ےہ۔ میظنت و رتیق ےک امتم آومر‬ ‫آِیس امعرت ےس آاجنم دےی اجےت ںیہ۔‬ ‫‪ :٦3‬آاظتنیم ڈلبنگ‬ ‫‪2٢‬‬

‫‪ .٢‬ویپمکرٹ ڈلبنگ‬ ‫پ‬ ‫برشمق وآعق ےہ۔ آِس امعرتںیم ویپمکرٹ یک میلعت‬ ‫ہی امعرت حفیظ آرقلآ نےک ساےنموھترے افےلص رپ اجی ِ‬ ‫اک مظن ےہ۔ ہی یھب رتہبنی امعرت ےہ آور ویپمکرٹ ےک سانا ِن سان ےہ۔‬

‫‪ :٦٢‬ویپمکرٹ ڈلبنگ‬

‫‪ .١‬رلیٹنگ رٹنیس‬ ‫ہی امعرت دصر دروآرے ےک‬ ‫قر ب رغمیب اجیب وآعق ےہ۔‬ ‫آِس امعرت ںیم اخشہ دنم‬ ‫ہبلط وک سالیئ و کزاھیئ یک میلعت‬ ‫دی اجیت ےہ۔‬ ‫‪ :٦٢‬رلیٹنگ رٹنیس‬ ‫‪2١‬‬

‫‪ .7‬وبر ولی‪ ،‬یکنٹ عم دو رمکے‬ ‫ہی امعرت ناو ی ےس لصتم ِشمال رغمت اجیب وآعق ےہ۔ سب ےس ےچین وبر‬ ‫ولی ےہ سج اک ناین آ س یھب ےنیپ آور اھکنا ناکےن ںیم آامعتسل ونا ےہ۔ آِس‬ ‫ےک آورپ دو رمکے ںیہ ِحن ںیم ےس آنک رمکہ ِ‬ ‫وطبر یبط کنیلک آنک رعےص نک‬ ‫آامعتسل ونا راہ۔ آِس ےک آورپ ینعی سب ےس آورپ آنک یزی یکنٹ ےہ۔‬

‫‪ .8‬آلسالم اہسبیل‬ ‫ہی امعرت دصر دروآرے ےس قر ب رشمیق اجیب وآعق ےہ۔ ہی دو‬ ‫زنمہل امعرت در آلص وعآیم خڈمب ےک ےیل آنک یزآ اہسبیل ےہ‪،‬وج‬ ‫قر ب التکم یل ےہ۔ آاتتفس ونا آیھب نایق ےہ۔‬

‫‪ :٦١‬آلسالم اہسبیل‬ ‫‪27‬‬

‫‪ :٦٢‬وبر ولی‪ ،‬یکنٹ عم دو‬ ‫رمکے‬

‫‪ .9‬دآگننئ اہل‬ ‫ہی امعرت ناوریچ اخےن ےک‬ ‫قر ب رشمیق اجیب وآعق‬ ‫ےہ۔ آِس امعرت ںیم آسانڈہ‬ ‫پ‬ ‫آور حصصات ےک ہبلط ےک‬ ‫اھکےن اک مظن ےہ۔‬

‫‪ :٦7‬دآگننئ اہل‬

‫‪ .٦٠‬دآر آالاصتخص‬ ‫ہی امعرت آاظتنیم ڈلبنگ ےس‬ ‫لصتم رشمیق اجیب وآعق ےہ۔ ہی‬ ‫پ‬ ‫امعرت ح دصصات ےک ہبلط ےک‬ ‫ےیل انبیئ یئگ ےہ اسیج ہک نام ےس‬ ‫یھب طاہر ےہ۔ ہی امعرت آیھب نا‬ ‫لیک‬ ‫م‬ ‫ی‬ ‫لمکم ےہ رگم قر ب آ ل ےہ۔‬

‫‪ :٦8‬دآر آالاصتخص‬

‫‪28‬‬

‫ْ‬

‫َ َ َ َ‬ ‫َشة َك ّملة‪ .‬ہی لمکمدس امعرںیت وہ ںیہ نج اکامشر ومالنا دمحمروضآن آاقلیمس ےکوصخیص اکر ناومن‬ ‫ّتلك ع‬ ‫ںیم ونا ےہ‪ ،‬ویکن ہک ہی امتم امعرںیت انجت دیس ایضء آرلحمان اصحب ےک آاقتنل ےک دعب ریمعت یک یئگ ںیہ۔‬ ‫ٌ َ‬

‫ٌَ‬

‫آِس ےک غالوہ آنک امہمن اخہن یھب رریِ ریمعت ےہ۔ تھچ ڑپ یکچ ےہ‪ ،‬درگی اکم نایق ںیہ۔‬

‫یملع رتیق‬ ‫وین وت دآر آولعلم لیبس آلسالم ںیم ےنتج یمیلعت ےبعش اقمئ ںیہ وہ سب ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس یہ ےک د ن و‬ ‫رکف ےک ےجیتن ںیم اقمئ وےئ ںیہ‪ ،‬رگم آُن ےک آِس وصخمص َدور ںیم یھب دمرےس ےن یمیلعت آابتعر ےس اک ی‬ ‫پ‬ ‫رتیق یک۔ حصصات‬ ‫ےک مرنڈ ےبعش اقمئ‬ ‫دتر ب‬

‫وےئ۔‬ ‫ِ‬ ‫ئ آور ارگنیری‬ ‫اال د ن‬ ‫میلعت ناہتف ہبلط ےک‬ ‫ےیل‬

‫وصخیص‬

‫دراجت اقمئ وےئ۔‬ ‫رشن و آساعب اک ہبعش‬ ‫اک ی رحتمک وآ آور‬ ‫اک ی اتکںیب ر ِ‬ ‫ویر عبط‬ ‫ےس آ رآہتس وںیئ۔‬ ‫‪ :2٠‬کلیۃ آرشلہعی یک درس اگہ‬

‫‪29‬‬

‫ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس‬ ‫‪ /٦٦‬وجالیئ ‪٦9٢٢‬ء وکاھبگ رھت رور‪ ،‬روسل رور‪ ،‬علض درہگنھب‪ ،‬وصہب ءار ںیم دیپآ وےئ۔ آدتبآیئ میلعت‬ ‫اجہعم رحماہین ومنگپر‪ ،‬دمرہس داھہک‪ ،‬اپمچرن آور دمرہس ہینیسح‪ ،‬رآیچن ںیم احلص یک۔ و تاطست یک میلعت‬ ‫ےک دعب دآر آولعلم دویدنب آ ےئگ۔ ‪٦9١7‬ء ںیم دورہ دحیب یک لیمکت ےک دعب آاصتخص ی آرقلآ ن ںیم دآہلخ‬ ‫ایل‪ ،‬آور ‪٦9١9‬ء ںیم اقمہل شیپ رکےن ےک دعب آاصتخص ی آرقلآ ن یک لیمکت یک۔‬

‫دیحرآ ناد ںیم آ دم‬ ‫آُیہن دونن دجسمِ اعرمہ‪،‬‬ ‫اعنڈس‪ ،‬دیحرآ ناد ںیم آامم و‬ ‫بیطخ یک ہگج اخ ی ویئ۔‬ ‫رضحت ومالنا اقری دمحم بیط‬ ‫اصحب رحمۃ آہلل ہیلع‪ ،‬ممتہمِ‬ ‫دآر آولعلم دویدنب حب دیحر‬

‫‪ :٦9‬ومالنا روضآن یک دجسمِ اعرمہ ںیم ایقم اگہ‬

‫آ ناد رشتفی الےئ وت دجسمِ‬ ‫وصخصا دبع آ یاہت اصحب‪ ،‬دمتعمِ دجسمِ اعرمہ‪ ،‬اعنڈس ےن رضحت ممتہم اصحب‬ ‫اعرمہ یک یٹیمک ےک آراکن ً‬ ‫ےس آامم و بیطخ ےک وآےطس دراخسب یک۔ رضحت ممتہم اصحب ےن آُن یک دراخسب وبقل فرامےت وےئ‬ ‫رضحت ومالنا م ِعرآ ُس آقحل اصحب‪ ،‬نایب ممتہم‪ ،‬دآر آولعلم‪ ،‬دویدنب یک وساتط ےس ومالنا دمحم روضآن‬ ‫آاقلیمس وک دجسمِ اعرمہ ےک وآےطس بختن فرام رک دیحرآ ناد ےک ےیل روآہن رک دنا۔ آِس رطس ومالنا دمحم روضآن‬

‫‪3٠‬‬

‫آاقلیمس اصحب دآر آولعلم دویدنب ےس دیحرآ ناد آ ےئگ۔ آُن یک آ دم رپ آرآنیکِ یٹیمک ےن آُن اک سان دآر آابقتسل‬ ‫ایک۔‬ ‫د ِل مُص َطر ےس روھچ آے روقنِ یزم‬

‫ںیم وخد آ نا ںیہن النا ایگ ون‬

‫دجسمِ اعرمہ ںیم رصموایفت‬ ‫ومالنا دمحم روضآن‬ ‫آاقلیمس اک دجسمِ اعرمہ‬ ‫ںیم وچیھت زنمل رپ‬ ‫ایقم اھت۔ دجسم ںیم‬ ‫ناوچنن وقب یک امنر‬ ‫ڑپاھےت ےھت۔ رہظیک‬ ‫امنر ےک دعب قرآ ن اک‬ ‫درس دےتی ےھت ِحس‬ ‫ںیم مصلیون یک ریثک‬ ‫دعتآد رشنک وآ‬

‫‪ :2٠‬دجسمِ اعرمہ‬

‫رکیت یھت آور ومالنا‬

‫ےک درس ےس ضیف نات ویت یھت۔ رصع ےک دعب مشکات رشفی اک درس دےتی ےھت۔ آِس رطس دحیب‬ ‫رشفی ےس یھب مصلیا ِن دجسم ضیف نات وےت ےھت۔ ہعمج ےک دن آےنپ وصخمص آدنآ ِر حطایب ےک درےعی‬

‫ یوگن وک وحسمر رک دےتی ےھت۔ یہی وہج ےہ ہک آُن ےک ریصبت آفرور حطات وک ُسبیے ےک ےیل یگ ُدور ُدور‬ ‫ےس آ ےت ےھت‪ ،‬سج یک وہج ےس دجسمِ اعرمہ آینپ گن دآامین اک ہوکہ ایک رکیت یھت۔‬ ‫‪3٦‬‬

‫ومالنا یک ردنیگ اک سب ےس یزآ اکر ناہم‬

‫‪ :2٦‬لیبس آلسالم یک اعتیمل ڈلبنگ‬ ‫ومالنا ےک تہب ےس اکر ناومن ںیم سب ےس یزآ اکر ناہم دآر آولعلم لیبس آلسالم اک ایقم ےہ‪ ،‬سج وک آ ُپہون‬ ‫ےن دیحرآ ناد ںیم آینپ آ دم ےک نیت سال دعب ‪٦972‬ء ںیم آاجنم دنا۔ رآمق آرحلوف آور آاحلس احظف اقری دبع‬ ‫آرلدیش اصحب فراقین ومالنا ےک آونیل اعمون رےہ۔ ومالنا ےن آِس آدآرے وک ہن رصف اقمئ فرامنا ہکلب آینپ‬ ‫یہ ردنیگ ںیم نا ِم رعوس نک اچنہپنا‪ ،‬سج اک اتیج اجاتگ وبثت دآر آولعلم لیبس آلسالم‪ ،‬آینپ لکش ںیم آ س یھب‬ ‫وموجد ےہ۔ وهلل احلمد وله الشکر (آہلل یہ ےک ےیل ساری رعتںیفی ںیہ آور آُیس ےک مہ رکش زگآر ںیہ۔)‬ ‫‪32‬‬

‫‪ :22‬دجسمِ رمع نب حطات اک دآیلخ ہصح‬

‫ومالنا یک افینصتت و ناافیلت‬ ‫ومالنا اہجن آنک رطف ےب میال بیطخ‪ ،‬رقمر‪ ،‬وآظع‪ ،‬دمیز‪ ،‬رکفم آور مظتنم ےھت‪ ،‬وںیہ ال وجآت آلِ ملق‬ ‫یھب ےھت۔ یہی وہج ےہ ہک رہش ےک ریثک آالساعب آور اتممر آابخر ینعی رورناہم ایسسب ںیم آ ت ےک اضمنیم‬ ‫لسلست ےک ساھت ساعئ وےت رےہ۔ آِس ےک غالوہ "آ ت ےک وسآل" ےک ونعآن ےس یوگن ےک وسآل اک‬ ‫ح‬ ‫وجآت یھب دےتی رےہ‪ ،‬سج ےس وعآم و وخآص ضیفتسم وےت رےہ آور ومالنا وک آُن یک ُ ش ِن رحتری رپ دآد‬ ‫دےتی رےہ۔ غالوہ آرںی ومالنا یک مرنڈ یئک اصتفین ںیہ نج ںیم ےس دنچ اک نام درجدن دلی ےہ‪:‬‬

‫‪33‬‬

‫آے آتسان! وقب یک تمیق اچہپن‪ ،‬ناںیت آُن یک ناد رںیہ یگ‪ ،‬رچآ ِع رآہ‪ ،‬دینی دمآرس آور رصعِ احرض‪ ،‬راکت و‬ ‫اتمع ملق‪ ،‬جنگ اہےئ‬ ‫دصۂق رطف– آاکحم و اسملئ‪ ،‬دیع آالیحض – آاکحم و اسملئ‪ ،‬رفسِ آ رخت‪ ،‬آرسآ ِر ایحت‪ِ ،‬‬ ‫رگآن امہی۔‬

‫آ رخی مالاقت‬ ‫‪ /9‬ربمتس ‪2٠٠٢‬ء‪ 2‬یزو ِر رعمجآت‬ ‫وبقب دس ےجب سب رآمق آرحلوف‬ ‫دجسمِ اعرمہ ےس اشع یک امنر ڑپاھ ےک‬ ‫دمرہس آ راہ اھت۔ دمرےس ےک ٹیگ ےک‬ ‫ک‬ ‫قر ب اچنہپ یہ اھت ہک ٹیگ ٹال آور‬ ‫ومالنا یک اکر ٹیگ ےس ناہر یلکن۔ اکر‬ ‫ٹیگ ےس ناہر لکن رک ُرک یئگ۔ رآمق‬ ‫آرحلوفیھب ُرکایگ۔سالم وکالم وآ‪،‬‬ ‫رھپ ومالنا ےن فرامنا ہک س وسریے‬ ‫ریمآ دیلہ اک رفس وعق ےہ‪ ،‬آِس ےیل‬ ‫س دجسمِ اعرمہ ںیم ہعمج یک امنر آ ت‬ ‫ڑپاھ دںی۔ آِس ےک دعب اکر روآہن و یئگ‬

‫‪ :23‬ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس‬

‫آور ںیم دمرہس آ ایگ۔‬

‫‪ /9 2‬ربمتس ‪2٠٠٢‬ء یزو ِر رعمجآت = ‪ /2٢‬رحب ‪٦٢2٢‬ھ‬

‫‪3٢‬‬

‫حبص ویئ وت رآمق آرحلوف ہعمج یک امنر ڑپاھےن ےک ےیل دجسمِ اعرمہ اعنڈس آ ایگ۔ اہین آ ےن ےک دعب ولم‬ ‫وآ ہک ومالنا یک تعیبط رخآت و یئگ ےہ آور دیلہ اک رفس وتلمی و ایگ ےہ۔ ومالنا وک دوآ اخےن ںیم رشنک رکآ‬ ‫دنا ایگ ےہ۔ ‪ /٦٦‬ربمتس ‪2٠٠٢‬ء یزور ہبنش وبقب ‪ /٦٦‬ےجب دن ومالنا آاچنک وکام ںیم ےلچ ےئگ آور احلب وشتشی‬ ‫ناک و یئگ۔ ومالنا وک وشرگ‪ ،‬ڈلب رپرشی آور اہرت‪ :‬ہی نبیون آرمآص ےلہپ یہ ےس ےھت‪ ،‬آت آنک آور رمص اک‬ ‫آاضہف و اکچ اھت‪ ،‬ینعی ِدامیغ اعرہض۔ وکام یہیک احلب ںیمومالناےک دامعاکآ رپنشی ایک ایگ‪،‬رگمہی آ رپنشییھب‬ ‫ردنیگ ےک ےیل اکر آ دم نایب ہن و اکس۔ وقب زگرنا ایگ آور‬ ‫؏ رمص یزاتھ ایگ وجن وجن دوآ یک‬ ‫ےسیج ےسیج وقب زگرنا اج راہ اھت‪ ،‬نا آدیمی یزیتھ اج ریہ یھت۔ ‪ /٦٦‬آوتکیز ‪2٠٠٢‬ء‪ 3‬یزو ِر ریپ رہظ یک امنر ےس‬ ‫افرع و رک رآمق آرحلوف حش ِب ومعمل دجسم یک الربئریی ںیم اھٹیب اھت۔ ھچک یگ ریمے ناس الربئریی ںیم‬ ‫آ ےئ آور ےنہک ےگل ہک ومالنا ےک نارے ںیم آ ت وک وکیئ نارہ آطالع ےہ؟ ںیم ےن ال یملع طاہر یک آور آُیس‬ ‫پ‬ ‫وقب مہ امتم یگ ریک اہسبیل چنہپ ےئگ اہجن ومالنا رشن ِک دوآ اخہن ےھت۔ آُس وقب دِن ےک داھیئ ج رےہ‬

‫ےھت۔‬ ‫واہن ےنچنہپ رپ ولم وآ ہک ومالنا دآ ِر افین ےس وکس رک ےک دار اخللد‬ ‫ٰرج مع ْو َ‬ ‫ن‬ ‫ّ‬

‫َّ ٓ َ‬ ‫َّ ه‬ ‫روآہن و ےکچ ںیہ۔ اَّّن ّ​ّلِلّ َواَّّن اّل ْی ّ‬ ‫ه‬

‫پ‬ ‫؁ ہی ربخ یزیز و آاقرت آور نیقلعت رپ یلج نب رک گِزی آور وھتری یہ دری ںیم امتم رہش ںیم ھیل یئگ۔‬

‫زیہجت و نیفکت اک آاظتنم ایک ایگ آور آُیس سب َدس ےجب دجسمِ اعرمہ ںیم انجرے یک امنر ڑپیھ یئگ۔ وقب یک یمک ےک‬ ‫ناووجد انجرے یک امنر ںیم ریثک دعتآد ںیم یگ رشنک وےئ۔ تہب ےس یگ وج دجسمِ اعرمہ ہن آ ۔ےک ےھت‪،‬‬ ‫دمرہس چنہپ ےئگ۔ آُن یک راعیب رکےت وےئ دمرےس ںیم یھب انجرے یک امنر آدآ یک یئگ۔ رھپ دمرےس یہ ںیم‬ ‫ومالنا یک دتنیف لمع ںیم آ یئ۔ آِس رطس ومالنا ہشیمہ شیمہ ےک ےیل آُیس دمرےس ںیم وس ےئگ ےسج آُپہون ےن‬ ‫‪3‬‬

‫‪ /٦٦‬آوتکیز ‪2٠٠٢‬ء = ‪ /27‬ابعشن ‪٦٢2٢‬ھ‬

‫‪3٢‬‬

‫آےنپ وخن ےنیسپ ےس اچنیس اھت آور وج آُن ےک ےیل إن شاء هللا دصۂقاجرہی رےہ اگ۔ داع ےہ ہک آہلل اعتیٰل آُن‬ ‫یک ترفغت فرامےئ آور آُن وک أع ٰلی علینی ںیم ہگج اطع فرامےئ۔ آمنی مث آمنی۔‬ ‫ہی وہ اتسرہ اھت وج ‪ /٦٦‬وجالیئ ‪٦9٢٢‬ء‪ 4‬وک امشل ںیم ولطع وآ‪ ،‬رفس رکےت وےئ ‪ /2٢‬سال ےک دعب ‪٦9١9‬ء ںیم‬ ‫َحیوت ںیم دآلخ وآ‪ ،‬آور ‪ /3٢‬سال نک َحیوت ںیم ےنکمچ آور آینپ روینش ریھکبےن ےک دعب ‪ /٦٦‬آوتکیز‬ ‫‪2٠٠٢‬ء‪ 5‬وک ینعی اکلم ساھٹ سال نیت امہ یک رمع ںیم رس رنیمِ دنک ںیم ہشیمہ شیمہ ےک ےیل رغوت و ایگ۔‬

‫‪ :2٢‬ومالنا روضآن آاقلیمس اصحب یک ربق‬

‫‪ /٦٦ ٢‬وجالیئ ‪٦9٢٢‬ء = لگنم‪ /2٠ ،‬رحب ‪٦3١3‬ھ‬ ‫‪ /٦٦ ٢‬آوتکیز ‪2٠٠٢‬ء = ریپ‪ /27 ،‬ابعشن ‪٦٢2٢‬ھ‬

‫‪3١‬‬

‫ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس‪ :‬کیب رظن‬ ‫نام‪:‬‬

‫دمحم روضآن آاقلیمس ودل آاحلس ا بی آنسحل رموحم‬

‫دیپآشئ‪:‬‬

‫‪ /٦٦‬وجالیئ ‪٦9٢٢‬ء اقمبم‪ :‬اھبگ رھت رور‪ ،‬روسل رور‪ ،‬علض درہگنھب‪ ،‬وصہب ءار‪ ،‬آدنہل‬ ‫متح‬ ‫ص‬ ‫د‬ ‫افلض و ص‪ ،‬دآر آولعلم دویدنب‬

‫خڈامت‪:‬‬

‫آامم و بیطخ‪ ،‬دجسمِ اعرمہ‪ ،‬اعنڈس‪ ،‬دیحرآ ناد‬

‫میلعت‪:‬‬

‫ناین و نامظ‪ ،‬دآر آولعلم لیبس آلسالم‪ ،‬دیحرآ ناد‬ ‫ُرنکِ نایسیس و اعملہ‪ ،‬آ ل آنڈنا ملسم رپلنس ال وبرد؛ نایب دصر‪ ،‬آسالیم ہقف آڈیکیم‪ ،‬آنڈنا؛‬ ‫ت رشہیع‪ ،‬ولھپآری رشفی‪، ،‬ہنٹ‪،‬‬ ‫احصت لحد و دقع‪ ،‬آامر ِ‬ ‫ُرنک‪ ،‬سلجمِ وشرٰی‪ ،‬دنوہ آاملعل‪ ،‬ؤنھکل؛ ُرنک‪ ،‬آ ِ‬ ‫ ءار؛ ُرنکِ نایسیس‪ ،‬آلمعہڈ آاعل ی لیڈر ب آاضقلء وآالاتفء‪، ،‬ہنٹ؛ نایب دصر‪ ،‬میظنتِ آانبےئ دق می‪ ،‬دآر آولعلم‬ ‫دویدنب؛ ُرنکِ نایسیس و اعملہ‪ ،‬آ ل آنڈنا یّلم اکلسن؛ ُرنکِ نایسیس‪ ،‬سلجمِ ہیملع‪ ،‬آ دنرھآ رپدشی؛ نایب دصر‪،‬‬ ‫دینی دمآرس وبرد‪ ،‬آ دنرھآ رپدشی؛ نایب دصر‪ ،‬ویناییبیڈ ملسم وفرم‪ ،‬آ دنرھآ رپدشی۔‬ ‫آہلل ابترک واعتیٰل ےس داع ےہ ہک ومالنا وک حیب آرفلدوس ںیم ہگج بیصن فرامےئ‪ ،‬آور آُن ےک آِس اگلےئ‬ ‫وےئ ناع وک ہشیمہ اتلھپ وھپاتل آور ہر مسق ےک رشور و نتف ےس وفحمط رےھک۔ آ نیم۔‬ ‫؏ آںی داع آر مَن و آر ہلمج اہجن آ نیم ناد‬ ‫(ہی داع ریمی رطف ےس ےہ۔ امتم اعمل یک رطف ےس آِس رپ آ نیم و۔)‬

‫‪37‬‬

‫دآر آولعلم لیبس آلسالم‪ ،‬دیحرآ ناد‪ :‬آنک رظن ںیم‬ ‫‪2٠٠٢‬ء‬

‫‪٦٢2١‬ھ‬ ‫ِ‬ ‫س ایقم‬ ‫ۃ‬

‫وشآل ‪٦393‬ھ اطمقب ‪٦972‬ء‬

‫نااینن‬

‫ومالنا دمحم روضآن آاقلیمس‪ ،‬اقری غالم رناین اقیمس‪ ،‬آور احظفدبع آرلدیش فراقین‬

‫زمن رہبق‬

‫‪/ ٢١‬آڑکی‬ ‫پحفیظ آرقلآ ن‪ ،‬نارظہ و رپآرمئی‪ ،‬رعیب آول نا دورہ دحیب (فصیلب)‪ ،‬ۃیلک آرقلآ ن‬ ‫(صصخت ی آریسفتل)‪ ،‬ۃیلک آدحلیب (صصخت ی آدحلیب)‪ ،‬ۃیلک آرشلتعۃ (صصخت ی‬

‫یمیلعت ےبعش‬

‫آلفقہ وآالاتف)‪ ،‬ۃیلک آدلوعہ (صصخت ی آدلوعہ)‪ ،‬ۃیلک آللعۃ ارعلۃیب وآ دآ ءا (رعیب رنان‬ ‫وآدت ںیم صصخت)‪ ،‬دتر ب آالہمئ (افحط وک بصنمِ آاممب و حطایب ےک القئ انبےن‬ ‫ےک ےیل رتیتیب ہبعش)‪ ،‬لامع ِب اخص (رصعی درس اگون ےس افرع دشہ ہبلط ےک‬ ‫ےیل رصتخم دمیت اعمل وکرس)‬

‫درگی ہبعش (‪ )٦‬ویپمکرٹ نشکیس (‪ )2‬رلیٹنگ رٹنس (‪ )3‬الربئریی (‪ )٢‬دآر آاطملہعل (‪ )٢‬دآر آالاتف (‪)١‬‬ ‫دآر آالساعب (‪)7‬درتفِ مُجا َستی وریمعتآت (‪)8‬افش اخہن (‪ )9‬آلفالس (آنمجنِ ہبلط) (‪)٦٠‬‬ ‫اجت‬ ‫افص (آردو ہس امیہ) (‪ )٦٦‬وصت آلسالم (رعیب ہس امیہ) (‪ )٦2‬امعمر (ہبلط اک سال ناہم)‬ ‫رقتی ًیا ‪8٠٠‬‬ ‫س ہبلط‬ ‫دآر آالاقہم ںیم رقتی ًیا ‪7٠٠‬‬ ‫معت‬ ‫م ہبلط‬ ‫آسانڈہ و ہلمع‬

‫‪7٠‬‬

‫ساالہنٹجب‬

‫رقتی ًیا ‪ 9٠‬الھک‬ ‫‪38‬‬

‫درآعئِ آ دمین‬

‫احصت ریخ‬ ‫اجہعم ےک ناس وکیئ لقتسم درتعہ آ دمین ںیہن ےہ۔ لضِ خڈآ ودنی ےک دعب آ ِ‬ ‫رضحآت یک رطف ےس اطع رکدہ راکت‪ ،‬دصاقت آور آدمآدی اعتون یہ ےک درےعی آِس‬ ‫ےک آرخآاجت یک لیمکت ویت ےہ۔‬

‫اجہعم وک در (‪ )٦‬دآر آالاقہم‪ :‬اہلٹس ےک ےیل لقتسم امعرت ہن وےن یک وہج ےس آِس وقب ہبلط‬ ‫شیپ وفری درس اگون ےک رمکون ںیم رےتہ ںیہ‪ ،‬سج یک وہج ےس آُںیہن اک ی ُدوشآرنان شیپ آ یت‬ ‫ںیہ۔ آِس ےیل آُن ےک ےیل غالدحہ لقتسم دآر آالاقہم یک وفری رضورت ےہ۔‬ ‫رضورںیت‬ ‫(‪ )2‬امہمن اخہن‪ :‬اجہعم ںیم کلم و ریبو ِن کلم ےس وقیًا وفقیًا فلتخم یملع ںیتیصخش آ یت‬ ‫ریتہ ںیہ۔ اجہعم ںیم امہمن اخہن ہن وےن یک وہج ےس آُن یک ایضتف و رآحب رساین ںیم‬ ‫اک ی مشکالت اک ساانم رکنا ڑپنا ےہ۔ امہمن اخےن ےک آنک ےص رپ رصف تھچ دآ ی یئگ‬ ‫ےہ‪ ،‬درگی اکم نایق ےہ۔‬ ‫(‪ )3‬یلمیف وکآررٹ‪ :‬اجہعم ںیم آسانڈہ و ہلمع ےک ےیل یلمیف وکآررٹون یک تخس رتنی‬ ‫انیمطن یبلق ےک ساھت آےنپ فرآضئ آاجنم دے‬ ‫رضورت ےہ ناہک وہ لمکم نک وسیئ و آ‬ ‫ِ‬ ‫ںیکس۔‬ ‫نامظ‬

‫ومالنا دمحم اسحن آاقلیمس‬

‫دآر آولعلم لیبس آلسالم‬ ‫دمۃنی آملعل‪ ،‬دیحرآ ناد – ‪٢٠٠٠٠٢‬‬ ‫آے‪ .‬یپ‪ ،.‬دنہ‬ ‫وفن‪٠٠9٦ - ٢٠ - 2٢٢٢٠٢٢٠ :‬‬ ‫ف‬ ‫یکس‪٠٠9٦ – ٢٠ - 2٢٢٢٦83٢ :‬‬

‫‪39‬‬

‫دآر آولعلم لیبس آلسالم آور آُس ےس مُلحَقہ آدآرون یک آمہ وبطماعت‬ ‫۞صالہ و سالم ۞ ِ‬ ‫وہظر دقیسﷺ‬

‫ع رآ ہ ۞‬ ‫۞ بختن داعںیئ ۞ آے آتسان! وقب یک تمیقاچہپن ۞ رچآ ِ‬

‫ض‬ ‫ناںیت آُن یکناد رںیہیگ ۞ دینی دمآرس آور رصعِاحرض ۞راکت و دصقہرطف – آاکحم واسملئ ۞ دیع آال حٰی‬

‫– آاکحم و اسملئ ۞ رجآمئ – رمص آور غالس ۞‬

‫گلدستۂ سبب ۞ جنگ اہےئ رگآن امہی ۞ رفسِ آ رخت – آاکحم‬

‫اتمع ملق ۞ خالل و‬ ‫و اسملئ ۞ رصعِ احرض ےک یہقف اسملئ ۞ ربمغیپِ آَخالق و آتساتین ۞ آَرسآ ِر ایحت ۞ ِ‬ ‫ایپم رحمب ۞ آسالم اک ِ‬ ‫رحآم ۞ بندِ رحمب اک ِ‬ ‫اظنم اسمخڈ ۞ اخبری رشفی یک آ رخی دحیب اک درس ۞‬ ‫س رحم ۞ وہ وج سارعی اک سبب وآ ۞ دو ےتفہ آرمہکی ںیم ۞ قرآ ین آمدب ۞ ایپ ِم آوخت ۞ قرآ ِن رک می‬ ‫درو ِ‬ ‫– نارخِ آتساتین اک سب ےس یزآ زجعمہ ۞ نارخِ دتونیِ ریست ۞ حیب آور آلِ حیب – اتکت وسبب یک‬

‫وصل ہقف ۞ حب اتسرے وٹت اجںیئ ےگ ۞ آسالم اک ِ‬ ‫اظنم رشع و راکت ۞ تفقہ مُطلَ دقہ‬ ‫روینش ںیم ۞ آ سان آ ِ‬ ‫اک ہلئسم قرآ ن و دحیب یک روینش ںیم ۞ آ ِص ِ‬ ‫الس اعمرشہ ۞ آنمجنِ ہبلط "آلفالس" اک ساانلہم "امعمر" (آردو)‬

‫۞‬

‫ُخلُ‬

‫النهضة اإلسالمیة‬

‫وصل دحیب ۞‬ ‫اقونن آسالیم ۞ آصطالاح ِ‬ ‫تآ ِ‬ ‫(رعیب) ۞ آامم آوب ہفینح یک دتونیِ ِ‬

‫ق میظع ۞ آصالیح آاعشر۞‬ ‫ِ‬

‫‪٢٠‬‬