Gito Recicla
Índice
ANUARIO 2026
Índice 04
Directorio ANIR 2025 - 2027
05
De los residuos a los recursos: la nueva década del reciclaje
ES
06
From Waste to Resources: The New Decade of Recycling
EN
07–08
Nicolás Fernández
09–12
Una década que cambió la gestión de materiales en Chile
ES
13–16
A Decade That Changed Materials Management in Chile
EN
17
Principales hitos de la década
ES
18
Key milestones of the decade
EN
20
Publirreportaje Grupo EBI
ES / EN
Paginación provisional · páginas 1–20
03
Asociación Nacional de la Industria del Reciclaje (ANIR A.G.)
Directorio ANIR 2025–2027.
Juan Enrique Greibe Gerente de Compras Metálicas de AZA DIRECTOR
Diego Bulnes Gerente General de VOLTA DIRECTOR
Marisol Garrido Gerente General de Séché Group Chile DIRECTORA
Felipe Dutilh Gerente General de RECIPET DIRECTOR
Felipe Cox Gerente General de Inproplas DIRECTOR
Felipe Barros Gerente General de Ecológica DIRECTOR
Arturo Matte Gerente de Asuntos Corporativos de Recupac – Coipsa DIRECTOR
Comité Ejecutivo 2025 - 2027.
Nicolás Fernández Gerente General de Metalum PRESIDENTE
Guillermo Venegas Gerente General de Sudtrade VICEPRESIDENTE
Carolina Rivera Gerente de Marketing y Asuntos Corporativos de ARMONY TESORERA
Sebastián Herceg Co-fundador y Gerente de Asuntos Corporativos de Kyklos SECRETARIO
Equipo Administrativo.
Antonia Biggs GERENTE GENERAL
4
Dámaso Lugo JEFE DE COMUNICACIONES
Gabriela Jerez JEFE DE PROYECTOS
Martín Walsen Gerente General de REINSA PAST PRESIDENT
De los residuos a los recursos: la nueva década del reciclaje
EDITORIAL
De los residuos a los recursos: la nueva década del reciclaje Por Antonia Biggs, Gerente General de ANIR
ANIR ESPAÑOL
Antonia Biggs
La industria del reciclaje en Chile está entrando en una nueva etapa. Durante los últimos años hemos avanzado en regulación, trazabilidad, metas de recuperación y nuevos modelos de gestión. Pero el desafío que tenemos por delante es mayor: dejar de mirar al reciclaje únicamente como una actividad asociada al manejo de residuos y reconocerlo, cada vez más, como una industria capaz de producir materias primas para volver a incorporarlas a la economía. Ese cambio de mirada es fundamental.
Desde ANIR hemos participado activamente en distintos espacios donde se discute el futuro de nuestra industria. Hemos llevado la voz de nuestros socios al Congreso, a las Mesas Ejecutivas para la Productividad, a instancias de Corfo, a conversaciones con autoridades, gremios y organismos técnicos, y a debates sobre regulación, trazabilidad, permisología, mercados y competitividad.
En todos esos espacios aparece una conclusión común: Chile necesita fortalecer las condiciones para que la industria del reciclaje pueda crecer, invertir y desarrollar nuevas capacidades.
Eso significa avanzar en reglas más claras, mejores condiciones para la inversión, mayor trazabilidad, fiscalización efectiva y, sobre todo, mercados capaces de demandar los materiales recuperados. Porque recuperar más no basta si esos materiales no encuentran una salida productiva.
El reciclaje debe comenzar a ocupar un lugar distinto dentro de nuestra economía.
Cuando recuperamos aluminio, acero, vidrio, plásticos, papel, caucho u otros materiales, no estamos simplemente evitando que lleguen a disposición final. Estamos generando insumos que pueden volver a la manufactura, reducir el uso de materias primas vírgenes, disminuir impactos ambientales y fortalecer cadenas productivas.
Por eso, uno de los grandes desafíos de esta nueva década será reconocer a los materiales reciclados como parte estratégica de nuestra base productiva.
En ANIR creemos que ese paso requiere diálogo y colaboración. La experiencia de estos años nos ha demostrado que ninguna regulación, tecnología o infraestructura puede avanzar de manera aislada. Necesitamos conectar a gestores, productores, sistemas de gestión, autoridades, municipios, industria manufacturera y consumidores en una visión común.
También necesitamos mirar más allá de nuestras fronteras. El reciclaje es hoy una industria global, vinculada al comercio, la innovación, la tecnología y a una creciente demanda por materiales secundarios. Chile tiene la oportunidad de integrarse a esa conversación con capacidades propias, estándares altos y una industria que ya ha demostrado su experiencia.
La próxima década no puede ser solamente una década de más metas. Debe ser una década de más industria. Más inversión, más innovación, más capacidad instalada, más mercados y más oportunidades para que los materiales recuperados vuelvan a tener valor. Ese es el desafío que tenemos por delante. Pasar definitivamente de gestionar residuos a producir recursos. 05
ANIR / ANUARIO 2026
EDITORIAL
From Waste to Resources: The New Decade of Recycling By Antonia Biggs, General Manager of ANIR
ANIR ENGLISH
Antonia Biggs
Chile’s recycling industry is entering a new stage. In recent years, we have made progress in regulation, traceability, recovery targets and new management models. But the challenge ahead is greater: we need to stop viewing recycling solely as an activity associated with waste management and increasingly recognize it as an industry capable of producing raw materials that can be reintroduced into the economy. That shift in perspective is essential.
At ANIR, we have actively participated in different forums where the future of our industry is being discussed. We have brought the voice of our members to Congress, the Executive Committees for Productivity, Corfo initiatives, discussions with authorities, trade associations and technical organizations, as well as debates on regulation, traceability, permitting, markets and competitiveness.
Across all these spaces, one conclusion has consistently emerged: Chile needs to strengthen the conditions that will allow the recycling industry to grow, invest and develop new capabilities.
This means moving toward clearer rules, better conditions for investment, stronger traceability, effective oversight and, above all, markets capable of creating demand for recovered materials. Recovering more is not enough if those materials have no productive outlet.
Recycling must begin to occupy a different place within our economy.
06
When we recover aluminum, steel, glass, plastics, paper, rubber and other materials, we are not simply preventing them from reaching final disposal. We are generating inputs that can return to manufacturing processes, reduce the use of virgin raw materials, lower environmental impacts and strengthen productive value chains. That is why one of the major challenges of this new decade will be to recognize recycled materials as a strategic part of our productive base. At ANIR, we believe this transition requires dialogue and collaboration. The experience of recent years has shown us that regulation, technology and infrastructure cannot advance in isolation. We need to connect recyclers and waste management companies, producers, management systems, public authorities, municipalities, manufacturers and consumers around a shared vision. We also need to look beyond our borders. Recycling is now a global industry, closely linked to trade, innovation, technology and a growing demand for secondary raw materials. Chile has the opportunity to join that conversation with its own capabilities, high standards and an industry that has already demonstrated its expertise. The next decade cannot simply be a decade of higher targets. It must be a decade of stronger industry. More investment, more innovation, greater installed capacity, stronger markets and more opportunities for recovered materials to regain value. That is the challenge ahead of us: to move decisively from managing waste to producing resources.
Nicolás Fernández
COLUMNA
Nicolás Fernández TEXTO SIMULADO · PENDIENTE
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo. 07
ANIR / ANUARIO 2026
COLUMN
Nicolás Fernández PLACEHOLDER TEXT · PENDING
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Integer vitae nibh sit amet erat placerat volutpat. Donec interdum augue ut sapien placerat, quis pharetra est dignissim. Maecenas auctor justo at velit pretium, vitae pharetra purus commodo.
08
Una década que cambió la gestión de materiales en Chile
Especial 10 años Ley REP 2016–2026:
Una década que cambió la gestión de materiales en Chile A diez años de su promulgación, la Ley REP dejó atrás la etapa del diseño normativo y entró de lleno en la prueba más compleja: hacer que el sistema funcione. Chile ya tiene metas, sistemas de gestión y nuevos actores movilizando materiales; ahora el desafío es cerrar las brechas de fiscalización, trazabilidad, integración y mercado que determinarán si la REP logra traducirse en una economía circular efectiva.
El punto de partida: sentando las bases de la Ley REP Cuando Chile promulgó la Ley 20.920, en 2016, la Responsabilidad Extendida del Productor (REP) abrió una nueva etapa en la gestión de residuos. La norma estableció un marco regulatorio que iba más allá de aumentar el reciclar: implicaba definir reglas, responsabilidades y mecanismos para articular a productores, sistemas de gestión, gestores, valorizadores, autoridades y ciudadanía en torno a un objetivo común.
Óscar Martín Riva
Desde la experiencia internacional, Óscar Martín Riva, senior advisor en economía circular y sostenibilidad, identifica algunas de las condiciones fundamentales para que este proceso avance de manera efectiva. Con más de 30 años de trayectoria en gestión de residuos y sistemas de responsabilidad extendida del productor en Europa, gran parte de ella vinculada a Ecoembes, y como expresidente de EXPRA (Extended Producer Responsibility Alliance), destaca la importancia de integrar a todos los actores, definir responsabilidades compartidas y fortalecer la colaboración.
“Poner en marcha un sistema de estas características no es fácil; avanzar requiere tiempo, aprendizaje y ajustes. A partir de esa base, una de las condiciones fundamentales es integrar a todos los actores bajo un mismo paraguas. No podemos pensar que tenemos una norma para los sistemas de gestión y otra basada en la forma de operar que ya existía, con los gestores, los recicladores de base y los operadores de plantas. Todo eso tiene que integrarse. También es necesario avanzar en el principio de responsabilidad compartida, definiendo los roles de cada actor, y reforzar la colaboración público-privada mediante mesas de trabajo para identificar y resolver las barreras que van surgiendo”, plantea.
A estos factores, suma la necesidad de “contar con un regulador proactivo y flexible, capaz de adaptar las reglas a las particularidades del país sin perder la ambición de la ley. La implementación de estos sistemas requiere tiempo, aprendizaje y ajustes sucesivos. Para Chile, la oportunidad está en aprovechar esas lecciones para anticiparse a las dificultades, fortalecer la coordinación entre los actores y avanzar con mayor rapidez en la consolidación del sistema”, sostiene Óscar Martín Riva.
Desde la experiencia de quienes trabajan directamente en la recuperación y valorización de materiales, el balance también reconoce avances en esta primera etapa.
Enrique Peralta
Enrique Peralta, gerente general de Coactiva, empresa con 21 años de trayectoria impulsando la gestión de residuos, comenta que “hace diez años, buena parte de la conversación sobre residuos terminaba cuando un camión los retiraba de una instalación. Hoy entendemos que ahí comienza otra parte del desafío: qué hacemos con esos materiales y cómo evitamos que terminen enterrados”.
“La Ley REP ha contribuido a cambiar esa mirada, instalando mayores responsabilidades y promoviendo el desarrollo de una industria especializada en la recuperación y valorización de residuos. También ha impulsado un cambio cultural en las empresas, que comienzan a comprender que sus residuos no son solamente un problema que deben resolver, sino materiales que pueden tener un nuevo uso”, agrega. 09
ANIR / ANUARIO 2026
Fiscalización y trazabilidad: que las obligaciones se cumplan
Daniel Paredes
Por su parte, Daniel Paredes, gerente general de TriCiclos, empresa que lleva más de 17 años impulsando proyectos de economía circular y gestión de residuos en Chile y la región, destaca el marco regulatorio que ha establecido la Ley REP y el fortalecimiento de la infraestructura y los servicios de reciclaje que ha acompañado su implementación.
“La Ley REP ha significado un avance muy importante para Chile, porque establece un marco regulatorio que orienta al país en materia de reciclaje y sostenibilidad ambiental. La puesta en marcha de los sistemas de gestión también ha contribuido a fortalecer la red de reciclaje, impulsando nuevas inversiones, infraestructura y servicios, y ampliando las posibilidades de recuperación de materiales a lo largo del país”, explica. El tránsito desde la promulgación hacia la operación requirió desarrollar reglamentos y decretos para los distintos productos prioritarios, entre ellos Neumáticos y Envases y Embalajes. La entrada en vigor de las metas para estos productos en 2023 marcó un punto de inflexión: la Ley REP dejó de ser solo un marco normativo y comenzó a materializarse.
De la ley a la práctica: avances y desafíos de la implementación Tras los primeros años de desarrollo normativo, la entrada en vigor de las metas para Neumáticos y Envases y Embalajes, en 2023, marcó el paso hacia una etapa centrada en la operación de los sistemas de gestión y el desafío de traducir las obligaciones legales en resultados concretos. La experiencia de estos primeros años, en palabras de los expertos entrevistados para este reportaje, muestra que, además de organizar la recuperación de materiales, es necesario fortalecer la fiscalización, mejorar la trazabilidad, articular a los actores del ecosistema REP y avanzar en educación y sensibilización. La incorporación progresiva de nuevos productos prioritarios también pone a prueba la capacidad de adaptar las exigencias regulatorias a la realidad de cada sector. 10
Uno de los principales desafíos de la implementación de la norma ha sido asegurar que sus exigencias se apliquen de manera efectiva a todos los actores obligados, y no solo a quienes ya participan en los sistemas de gestión. En este sentido, la coexistencia de actores formales e informales puede generar diferencias en las condiciones de operación, dificultar la trazabilidad de los residuos y afectar el cumplimiento de las metas.
Bernardo Bravo, gerente general de Ecovalor, advierte que mientras algunas empresas se han incorporado a los sistemas de gestión y avanzan en trazabilidad y reportabilidad, otras siguen operando fuera de esos mecanismos. Esto puede traducirse en residuos que circulan por canales informales y que no quedan registrados. Bernardo Bravo
“Se hace la ley, pero no se controla la ley. La fiscalización debe abarcar a toda la cadena, desde la importación y comercialización de los productos hasta la gestión de los residuos una vez que termina su vida útil. Para ello, es fundamental mejorar el cruce de información entre organismos como aduanas, el Servicio de Impuestos Internos y los sistemas de declaración ambiental, de modo que sea posible verificar si quienes introducen productos al mercado están incorporados a un sistema de gestión, y si posteriormente declaran los residuos que generan”, explica.
El problema, agrega Bravo, también tiene una dimensión ambiental y de seguridad: “En las empresas formales ha aumentado la capacitación para manejar residuos peligrosos y cumplir las exigencias correspondientes. En cambio, talleres mecánicos y recolectores informales pueden trabajar sin las autorizaciones, la formación o los elementos de protección necesarios, lo que genera una brecha relevante entre el sector formal y el informal”.
Una década que cambió la gestión de materiales en Chile
Daniel Rojas
Por otra parte, la trazabilidad es una herramienta fundamental para fortalecer la fiscalización y verificar el cumplimiento efectivo de las metas. Así lo plantea Daniel Rojas, gerente general de ARNEC, quien sostiene que, en el caso de los neumáticos, “no basta con registrar los residuos cuando llegan a un valorizador autorizado; es necesario seguir el recorrido del producto desde su ingreso al país y distinguir las diferentes etapas de su vida útil, incluida la posibilidad de que sea recauchado antes de convertirse en residuo”.
Esta distinción, complementa Rojas, es clave para saber qué ocurre con los neumáticos puestos en el mercado, identificar los flujos que deben declararse y contar con cifras confiables. Para ello, agrega, los distintos actores deben compartir información y contrastar registros
De esta manera, fiscalización y trazabilidad son dos dimensiones complementarias y necesarias para cerrar brechas en la puesta en marcha efectiva de la Ley REP. Ambas dimensiones serán clave para que las metas se traduzcan en una gestión efectiva de los materiales y no únicamente en resultados reportados dentro del sistema formal.
Desde la experiencia de TriCiclos, su gerente general, Daniel Paredes, plantea que “es necesario compatibilizar las nuevas reglas con las capacidades y formas de trabajo existentes, evitando que los requisitos de participación excluyan a quienes ya contribuían a la recuperación de materiales. La pregunta que debemos responder es cómo hacemos que hagan match la nueva forma definida por la ley con la antigua forma de operar”.
Entre las barreras que dificultan esa integración, menciona, además, que “las licitaciones muy estructuradas, los contratos de corto plazo y las altas garantías, son condiciones que pueden dejar fuera a actores con experiencia en el sector. En este sentido, la consolidación de la REP no depende únicamente de poner en marcha los sistemas de gestión, sino también de generar mecanismos que permitan incorporar y coordinar a los distintos participantes de la cadena”, sostiene Paredes.
El desafío, por tanto, no consiste únicamente en sumar participantes, sino en generar condiciones para que los distintos actores puedan integrarse en un ecosistema robusto, con reglas claras, responsabilidades definidas y mecanismos que reconozcan sus aportes.
Sensibilización y educación: una condición para avanzar
Articular a los actores REP: integrar capacidades y coordinar responsabilidades La fiscalización y la trazabilidad, sin embargo, no son suficientes. La consolidación de la Ley REP también depende de la capacidad de coordinar a los distintos participantes del ecosistema.
Para Óscar Martín Riva uno de los desafíos centrales es construir un sistema que integre a todos los participantes y promueva la colaboración entre ellos: “También es necesario avanzar en el principio de responsabilidad compartida, definiendo los roles de cada actor, y reforzar la colaboración público-privada mediante mesas de trabajo que permitan identificar y resolver las barreras que van surgiendo. Esta integración también es importante para evitar la presencia de freeriders”, comenta.
Natalia Urrutia
La participación ciudadana es otra pieza fundamental para consolidar la implementación efectiva de la Ley REP. Para Natalia Urrutia, directora comercial de Creatividad Positiva, empresa que desarrolla soluciones de reciclaje, compostaje y educación ambiental, una de las principales barreras sigue siendo el desconocimiento de la ley por parte de la ciudadanía.
“La implementación de la ley enfrenta una barrera importante: el desconocimiento de la ciudadanía sobre sus alcances, el rol que le corresponde a cada persona y cómo segregar correctamente los materiales. Por eso, es fundamental fortalecer la educación ambiental y la sensibilización, mediante iniciativas permanentes que acerquen estos temas a la comunidad y promuevan cambios concretos en los hábitos de las personas”, explica Urrutia.
11
ANIR / ANUARIO 2026
La sensibilización también implica comprender que la economía circular no termina en la separación y entrega de los residuos, sino que comienza mucho antes, con las decisiones de consumo, mantención y uso de los productos. Desde la industria del recauchaje, Daniel Rojas, gerente general de ARNEC, plantea que “la educación debe ir más allá de las acciones comunicacionales e incorporar instancias concretas de aprendizaje, con participación de colegios, universidades y actores de regiones. Cuando hablamos de economía circular, muchas veces pensamos en reciclaje, trituración, pirólisis o valorización energética, pero también debemos considerar alternativas como el recauchaje, que permite extender la vida útil de los neumáticos antes de que se conviertan en residuos. Es una de las formas más concretas de aprovechar los recursos y avanzar hacia una economía circular”.
Consolidar el camino recorrido A diez años de la promulgación de la Ley REP, Chile cuenta con un marco regulatorio que ha impulsado la puesta en marcha de sistemas de gestión, nuevas inversiones y el desarrollo de capacidades para promover el reciclaje y la economía circular. Aunque aún queda camino por recorrer, es importante reconocer los avances alcanzados. Así lo plantea Óscar Martín Riva, quien destaca la importancia de “poner muy en valor lo que en tan sólo tres años se ha conseguido en Chile. A partir de estos avances, el desafío es aprender de la experiencia que hoy existe, identificar las brechas que han surgido y realizar los ajustes necesarios para mejorar. Se trata de aprovechar lo construido, recoger los aprendizajes de cada etapa y continuar perfeccionando el sistema”. Uno de los principales aportes de la Ley REP ha sido establecer un marco común de responsabilidades. Si bien se reconoce que aún falta por incorporar a todos los actores que forman parte del ecosistema REP, es relevante reconocer a aquellas empresas y actores que se han incorporado a los sistemas de gestión. Según Bernardo Bravo, “su participación ha impulsado avances concretos en trazabilidad, reportabilidad y formalización de las operaciones, junto con una mayor capacitación del personal y conocimiento de la ley”. El desarrollo de mercados de destino aparece como otro desafío clave para consolidar la REP. En el caso de los Neumáticos Fuera de Uso, la Mesa Ejecutiva para la Productividad identificó como una de las principales trabas el mercado todavía incipiente para materiales recuperados, como el negro de humo y el aceite pirolítico. 12
Entre las medidas propuestas se encuentran avanzar en convenios con instituciones públicas y desarrollar normas chilenas de estandarización que permitan ampliar los usos y generar mayor demanda por estos materiales. El desafío, por tanto, no termina en recuperar más: también requiere asegurar que lo recuperado pueda volver efectivamente a la economía. Seguir avanzando requiere que la Ley REP se traduzca en cambios concretos en la forma de gestionar y aprovechar los materiales, combinando capacidad operativa, tecnología, mercados y educación. En palabras de Enrique Peralta, “uno de los principales aportes de la Ley REP ha sido instalar la valorización en el centro de la conversación. Durante mucho tiempo, gestionar residuos significaba principalmente retirarlos y asegurar su disposición final. Hoy existe mayor conciencia de que muchos de esos materiales pueden aprovecharse y reincorporarse a procesos productivos. Pero debemos tener claro que no todo lo que desechamos puede reciclarse. Existen residuos que, por sus características o condiciones técnicas, no pueden volver al ciclo productivo mediante reciclaje convencional. Para esa fracción necesitamos alternativas complementarias, y ahí el coprocesamiento cumple un papel relevante”. Respecto a la sensibilización en esta materia, Natalia Urrutia, afirma que “la educación es clave tanto para promover cambios de hábitos en la ciudadanía, así como para fortalecer las capacidades de las organizaciones públicas. Esto implica educar a las personas para que comprendan cómo contribuir a una mejor gestión de los residuos y, al mismo tiempo, preparar a quienes toman decisiones de compra en el sector público para que sepan qué productos y soluciones elegir y cómo hacerlo, considerando criterios como la calidad, la durabilidad, las certificaciones y el impacto ambiental. De esta manera, la educación puede impulsar cambios concretos en las conductas cotidianas y en las decisiones institucionales”. A diez años de su promulgación, la Ley REP ya construyó una parte importante del marco que Chile necesitaba. La próxima etapa será demostrar que ese marco puede funcionar como sistema: con reglas que se cumplan, actores capaces de integrarse, materiales trazables, mercados que permitan valorizarlos y una ciudadanía que comprenda su rol. La primera década instaló las bases. La siguiente tendrá que consolidarlas.
A Decade That Changed Materials Management in Chile
Special Feature: 10 Years of the EPR Law, 2016–2026
A Decade That Changed Materials Management in Chile Ten years after its enactment, Chile’s EPR Law has moved beyond the regulatory design stage and entered its most complex test: making the system work effectively. Chile now has targets, management systems and new actors mobilising materials. The challenge ahead is to close the gaps in enforcement, traceability, integration and market development that will ultimately determine whether EPR can translate into an effective circular economy.
Riva also stresses the need for “a proactive and flexible regulator capable of adapting the rules to the particular characteristics of the country without losing sight of the ambition of the law. Implementing these systems requires time, learning and successive adjustments. For Chile, the opportunity lies in using these lessons to anticipate difficulties, strengthen coordination among stakeholders and move more quickly towards consolidating the system.”
The starting point: laying the foundations of the EPR Law
From the perspective of those directly involved in material recovery and recycling, the assessment of this first stage also recognises important progress.
When Chile enacted Law No. 20,920 in 2016, Extended Producer Responsibility opened a new chapter in waste management. The regulation established a framework that went beyond simply increasing recycling. It required the country to define rules, responsibilities and mechanisms capable of coordinating producers, management systems, waste managers, recovery operators, public authorities and citizens around a common objective.
Óscar Martín Riva
Drawing on international experience, Óscar Martín Riva, Senior Advisor in circular economy and sustainability, identifies several conditions that are essential for this process to advance effectively. With more than 30 years of experience in waste management and EPR systems in Europe, much of it linked to Ecoembes, and as a former President of EXPRA, the Extended Producer Responsibility Alliance, he emphasises the importance of integrating all stakeholders, defining shared responsibilities and strengthening collaboration.
“Putting a system like this into operation is not easy; progress requires time, learning and adjustment. One of the fundamental conditions is to bring all stakeholders under the same umbrella. We cannot think of having one set of rules for management systems and another based on the way the sector previously operated, with waste managers, grassroots recyclers and plant operators. All of this needs to be integrated. It is also necessary to advance the principle of shared responsibility, clearly defining the role of each stakeholder, and to strengthen public-private collaboration through working groups that can identify and address barriers as they emerge.”
Enrique Peralta
Enrique Peralta, General Manager of Coactiva, a company with 21 years of experience in waste management, explains that “ten years ago, much of the conversation around waste ended once a truck removed it from a facility. Today, we understand that this is actually where another part of the challenge begins: what happens to those materials and how do we prevent them from ending up buried?”
“The EPR Law has helped change that perspective by establishing greater responsibilities and encouraging the development of an industry specialised in waste recovery and recycling. It has also driven a cultural change within companies, which are increasingly understanding that their waste is not simply a problem to be solved, but materials that may have a new use,” he adds.
Daniel Paredes
Daniel Paredes, General Manager of TriCiclos, a company with more than 17 years of experience developing circular economy and waste management projects in Chile and across the region, highlights both the regulatory framework established by the EPR Law and the strengthening of recycling infrastructure and services that has accompanied its implementation.
13
ANIR / ANUARIO 2026
The coexistence of formal and informal operators can create unequal operating conditions, weaken waste traceability and affect compliance with targets.
“The EPR Law has represented a major step forward for Chile because it establishes a regulatory framework that provides direction for the country in recycling and environmental sustainability. The implementation of management systems has also helped strengthen the recycling network, driving new investment, infrastructure and services, while expanding opportunities for recovering materials throughout the country.” The transition from enactment to operation required the development of regulations and decrees for different priority products, including Tyres and Packaging. The entry into force of the targets for these products in 2023 marked a turning point: the EPR Law ceased to be only a regulatory framework and began to take shape in practice.
From law to practice: progress and implementation challenges Following the first years of regulatory development, the entry into force of targets for Tyres and Packaging in 2023 marked the transition towards an operational stage, with management systems required to turn legal obligations into concrete results.
Bernardo Bravo, General Manager of Ecovalor, notes that while some companies have joined management systems and made progress in traceability and reporting, others continue to operate outside these mechanisms. This can result in waste circulating through informal channels without being properly recorded. Bernardo Bravo
“The law is enacted, but it is not properly enforced. Oversight needs to cover the entire chain, from the import and commercialisation of products to the management of waste once those products reach the end of their useful life. To achieve this, it is essential to improve the cross-checking of information between institutions such as Customs, the Internal Revenue Service and environmental reporting systems, so that it is possible to verify whether those placing products on the market are part of a management system and whether they subsequently report the waste generated.”
Bravo adds that the issue also has environmental and safety implications: “Formal companies have increased training on the handling of hazardous waste and compliance with the corresponding requirements. By contrast, some mechanical workshops and informal collectors may operate without the required permits, training or protective equipment, creating a significant gap between the formal and informal sectors.”
The experience of these first years, according to the experts interviewed for this report, shows that beyond organising material recovery, Chile needs to strengthen enforcement, improve traceability, coordinate the actors within the EPR ecosystem, and advance education and awareness. The gradual incorporation of new priority products is also testing the system’s ability to adapt regulatory requirements to the particular realities of each sector.
Enforcement and traceability: ensuring obligations are met One of the main implementation challenges has been ensuring that the requirements of the regulation apply effectively to all obligated actors, and not only to those already participating in management systems. 14
Daniel Rojas
Traceability, meanwhile, is a fundamental tool for strengthening enforcement and verifying effective compliance with targets. Daniel Rojas, General Manager of ARNEC, argues that in the case of tyres, “it is not enough to register waste once it reaches an authorised recovery facility; it is necessary to follow the product throughout its journey from the moment it enters the country and distinguish the different stages of its useful life, including the possibility of retreading before it becomes waste.”
A Decade That Changed Materials Management in Chile
Rojas adds that this distinction is essential for understanding what happens to tyres placed on the market, identifying the flows that must be reported and obtaining reliable figures. This requires different actors to share information and cross-check records.
Enforcement and traceability are therefore complementary dimensions that are necessary to close the gaps in the effective implementation of the EPR Law. Both will be critical to ensuring that targets translate into actual materials management, rather than simply into results reported within the formal system.
The challenge, therefore, is not simply to increase the number of participants, but to create the conditions for different actors to integrate into a robust ecosystem with clear rules, defined responsibilities and mechanisms that recognise their contribution.
Awareness and education: a condition for progress Citizen participation is another essential element for consolidating effective implementation of the EPR Law.
Coordinating EPR actors: integrating capacities and responsibilities
For Natalia Urrutia, Commercial Director of Creatividad Positiva, a company that develops recycling, composting and environmental education solutions, one of the main barriers continues to be limited public understanding of the law.
Enforcement and traceability alone are not enough. Consolidating the EPR Law also depends on the ability to coordinate the different participants within the ecosystem.
For Óscar Martín Riva, one of the central challenges is building a system that integrates all participants and promotes collaboration: “It is also necessary to advance the principle of shared responsibility, clearly defining the role of each actor, and to strengthen public-private collaboration through working groups that can identify and resolve the barriers that emerge. This integration is also important in order to prevent free riders.”
From TriCiclos’ perspective, Daniel Paredes argues that “it is necessary to make the new rules compatible with the capacities and working methods that already exist, avoiding participation requirements that exclude those who were already contributing to material recovery. The question we need to answer is how to make the new framework defined by the law compatible with the way the sector historically operated.”
Among the barriers that make this integration more difficult, he points to “highly structured tender processes, short-term contracts and demanding financial guarantees, which can exclude operators with significant experience in the sector. In this sense, consolidating EPR does not depend only on putting management systems into operation, but also on creating mechanisms capable of incorporating and coordinating the different participants throughout the chain.”
Natalia Urrutia
“Implementation of the law faces an important barrier: citizens do not fully understand its scope, the role each person is expected to play or how materials should be properly separated. This is why it is essential to strengthen environmental education and awareness through permanent initiatives that bring these issues closer to communities and encourage concrete changes in people’s habits.”
Awareness also means understanding that the circular economy does not begin or end with separating and delivering waste. It starts much earlier, with decisions related to consumption, maintenance and product use.
From the tyre retreading industry, Daniel Rojas argues that “education needs to go beyond communication campaigns and include concrete learning opportunities involving schools, universities and regional stakeholders. When we talk about the circular economy, we often think about recycling, shredding, pyrolysis or energy recovery, but we also need to consider alternatives such as retreading, which extends the useful life of tyres before they become waste. It is one of the most concrete ways of making better use of resources and advancing towards a circular economy.”
15
ANIR / ANUARIO 2026
Consolidating the progress made Ten years after the enactment of the EPR Law, Chile has a regulatory framework that has driven the implementation of management systems, new investment and the development of capacities to promote recycling and the circular economy. Although there is still considerable work ahead, it is important to recognise the progress already achieved. Óscar Martín Riva emphasises the importance of “fully recognising what Chile has achieved in just three years. Building on this progress, the challenge is to learn from the experience now available, identify the gaps that have emerged and make the necessary adjustments. The goal is to build on what has already been achieved, capture the lessons from each stage and continue improving the system.” One of the EPR Law’s main contributions has been to establish a common framework of responsibilities. Although not all actors within the EPR ecosystem have yet been fully integrated, it is also important to recognise the companies and organisations that have joined the management systems. According to Bernardo Bravo, “their participation has driven concrete progress in traceability, reporting and the formalisation of operations, together with greater staff training and a stronger understanding of the law.” The development of end markets is emerging as another key challenge for consolidating EPR. In the case of Endof-Life Tyres, the Executive Committee for Productivity identified the still underdeveloped market for recovered materials such as carbon black and pyrolysis oil as one of the main barriers.
As Enrique Peralta explains: “One of the main contributions of the EPR Law has been to place recovery at the centre of the discussion. For a long time, waste management mainly meant removing waste and ensuring its final disposal. Today there is greater awareness that many of those materials can be recovered and reintegrated into production processes. But we also need to recognise that not everything we discard can be recycled. There are waste streams that, because of their characteristics or technical conditions, cannot return to the productive cycle through conventional recycling. For that fraction, we need complementary alternatives, and co-processing has an important role to play.”
Regarding awareness, Natalia Urrutia adds that “education is key both to promoting changes in citizens’ habits and to strengthening the capacities of public organisations. This means helping people understand how they can contribute to better waste management, while also preparing public-sector purchasing decisionmakers to assess products and solutions based on criteria such as quality, durability, certifications and environmental impact. In this way, education can help drive concrete changes both in everyday behaviour and institutional decision-making.”
Ten years after its enactment, the EPR Law has already built a significant part of the framework Chile needed.
Proposed measures include agreements with public institutions and the development of Chilean standardisation standards capable of expanding applications and generating greater demand for these materials.
The next stage will be to demonstrate that this framework can function as a system: with rules that are enforced, actors capable of integrating, traceable materials, markets that allow those materials to be recovered, and citizens who understand their role.
The challenge, therefore, does not end with recovering more materials. It also requires ensuring that what is recovered can effectively return to the economy.
The first decade laid the foundations. The next will have to consolidate them.
Further progress will require the EPR Law to translate into concrete changes in the way materials are managed and utilised, combining operational capacity, technology, markets and education. 16
Principales hitos de la década
Hitos de Ley REP
Principales hitos de la década 2016 Nace la Ley REP El 1 de junio se publica la Ley N.º 20.920, que establece el marco para la gestión de residuos, la responsabilidad extendida del productor y el fomento al reciclaje. Define seis productos prioritarios: Neumáticos, Envases y Embalajes, Aceites Lubricantes Usados, Pilas, Baterías y Aparatos Eléctricos y Electrónicos.
2017 - 2019 Primeros avances Se establecen normas de implementación, y se avanza en el primer Decreto de metas.
2018 Actores públicos y privados se involucran en la discusión sobre la evolución de la REP Comienza a tomar forma el desafío de traducir el marco legal en obligaciones concretas para los productores.
2020 Se establecen metas y obligaciones para Envases y Embalajes Se publica el Decreto Supremo N.º 12, que establece metas y obligaciones para Envases y Embalajes.
2021- 2022 Preparación de los sistemas de gestión Productores y organizaciones comienzan a estructurar mecanismos para cumplir las futuras obligaciones: sistemas de gestión individuales y colectivos, planes, financiamiento, contratación de gestores y coordinación con municipios y recicladores.
2023 Comienza la implementación de las primeras metas obligatorias En enero entran en vigor las metas de Neumáticos y, en septiembre, comienza la aplicación de las metas de Envases y Embalajes. La Ley REP comienza a avanzar desde la regulación a la operación.
2024 Primer año completo de operación y fiscalización La implementación exige fortalecer la declaración de información, la trazabilidad de los residuos y la supervisión del cumplimiento. La Superintendencia del Medio Ambiente es responsable de fiscalizar las metas y obligaciones establecidas.
2025 La Ley REP se amplía Se declara a los Textiles como nuevo producto prioritario y avanzan las regulaciones para Pilas y Aparatos Eléctricos y Electrónicos, junto con el trabajo normativo sobre Baterías. La discusión se amplía hacia nuevos residuos y la infraestructura necesaria para valorizarlos.
2026 Nuevos decretos y desafíos pendientes Comienza formalmente la elaboración del decreto de metas para Textiles, en marzo. El decreto de Pilas y Aparatos Eléctricos y Electrónicos se publica en mayo; sus metas y obligaciones entrarán en vigor en 2028. El 7 agosto del mismo año, el Segundo Tribunal Ambiental anuló el decreto de metas de Aceites Lubricantes, lo que obliga al Ministerio a revisar su regulación, mientras que el proceso regulatorio de Baterías sigue en desarrollo.
17
ANIR / ANUARIO 2026
Milestones of the REP Law
Key milestones of the decade 2016 — The EPR Law is enacted On 1 June, Law No. 20,920 is published, establishing the framework for waste management, Extended Producer Responsibility and the promotion of recycling. It defines six priority products: Tyres, Packaging, Used Lubricating Oils, Batteries, Portable Batteries, and Electrical and Electronic Equipment.
2017–2019 — First steps forward Implementation rules are established and work progresses on the first decree setting collection and recovery targets.
2018 — Public and private stakeholders engage in the discussion on the evolution of EPR The challenge of translating the legal framework into concrete obligations for producers begins to take shape.
2020 — Targets and obligations are established for Packaging Supreme Decree No. 12 is published, establishing collection and recovery targets and obligations for Packaging.
2021–2022 — Management systems are prepared Producers and organisations begin structuring mechanisms to comply with future obligations, including individual and collective management systems, plans, financing, contracting of waste managers, and coordination with municipalities and recyclers.
2023 — The first mandatory targets come into force Targets for Tyres enter into force in January, followed by Packaging targets in September. The EPR Law begins its transition from regulation to operation.
2024 — First full year of operation and enforcement Implementation requires stronger reporting, improved waste traceability and closer oversight of compliance. Chile’s Superintendence of the Environment is responsible for enforcing the established targets and obligations.
2025 — The EPR Law expands Textiles are declared a new priority product, while regulations advance for Portable Batteries and Electrical and Electronic Equipment, alongside ongoing regulatory work on Batteries. The discussion expands towards new waste streams and the infrastructure required to recover them.
2026 — New decrees and pending challenges The formal process to develop the targets decree for Textiles begins in March. The decree for Portable Batteries and Electrical and Electronic Equipment is published in May, with its targets and obligations scheduled to enter into force in 2028. On 7 August, the Second Environmental Court annuls the targets decree for Lubricating Oils, requiring the Ministry to review the regulation, while the regulatory process for Batteries remains under development.
18
SOLUCIONES INTEGRALES PARA AVANZAR HACIA UNA ECONOMÍA CIRCULAR
Nuestras líneas de negocios: Manejo integral de residuos industriales Tratamiento, valorización y disposición Gestión de residuos domiciliarios
¡VISÍTANOS! www.grupoebi.cl
www.grupoebichile.cl
EBI Chile
grupoebichile
Grupo EBI Chile