Informator o Ministerstwie Spraw Zagranicznych

Rzeczpospolita Polska Ministerstwo Spraw Zagranicznych

POLSCE – SŁUŻYĆ, EUROPĘ – TWORZYĆ, ŚWIAT – ROZUMIEĆ.

Informator o Ministerstwie Spraw Zagranicznych

P OLSCE s łuż yć

Europę t wor z yć

Świat rozumieć

Spis treści:

06-07

Kim jesteśmy?

08-09

Odpowiedzialni za politykę zagraniczną i bezpieczeństwo

10-11

Mówimy o Polsce

12-13

Mówimy o roli Polski w Unii Europejskiej

14-15

Dbamy o polskie interesy gospodarcze

18-19

Angażujemy się we współpracę rozwojową

20-21

Współpracujemy z Polonią

22-23

Służymy pomocą za granicą

24-25

Skuteczni i nowocześni

26-27

Siła tradycji i pamięć instytucjonalna

28-29

Wyznaczamy standardy kontaktów zagranicznych

30

Praca w MSZ

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

Szanowni Państwo!

Z przyjemnością zapraszam Państwa do zapoznania się z publikacją prezentującą działalność Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP. Nasze ministerstwo, dysponując siecią 162 placówek zagranicznych w 135 miastach świata i zatrudniając ponad 3,5 tysiąca pracowników, zapewnia Polsce coraz silniejszą pozycję w Unii Europejskiej i Sojuszu Północnoatlantyckim. Po czterech latach pełnienia funkcji ministra spraw zagranicznych i rozpoczęciu drugiej kadencji mogę z dumą powiedzieć, że polska dyplomacja na trwałe zakotwiczyła się w europejskiej i światowej czołówce.

Zadaniem rządu jest zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom i wszechstronna modernizacja państwa. Dyplomacja wspiera realizację tych celów. Z powodzeniem przekonujemy inne państwa do naszych racji i inicjatyw. W ostatnich latach urealniliśmy pojęcie solidarności energetycznej dzięki przedsięwzięciom w ramach UE i NATO. Wdrożyliśmy projekt Partnerstwa Wschodniego, które jest pomostem pomiędzy Unią a naszymi wschodnimi sąsiadami. Poprzez dyplomację publiczną i kulturalną dbamy o atrakcyjny wizerunek Polski, który odzwierciedla umiłowanie przez Polaków wolności i bogaty dorobek naszych twórców. Troszczymy się o ekonomiczny wymiar polityki zagranicznej i godną reprezentację naszego kraju poza granicami. Służymy pomocą przedsiębiorcom i zachęcamy inwestorów zagranicznych do lokowania kapitału na naszym dynamicznie rozwijającym się rynku.

Personel konsularny otacza opieką Polaków podróżujących po całym świecie i liczącą przeszło dwadzieścia milionów osób Polonię. Powiększamy z roku na rok wartość pomocy rozwojowej, dzięki czemu przyczyniamy się do ograniczania ubóstwa i eliminowania innych czynników sprzyjających powstawaniu konfliktów.

W dobie globalizacji o naszej skuteczności przesądza zdolność pozyskiwania i przetwarzania informacji oraz szybkiego reagowania. Wyposażając naszych wysoko wykwalifikowanych pracowników w nowoczesne narzędzia pracy, możemy dziś konkurować z najlepszymi. Nasi dyplomaci służą dziś Polsce w najdalszych zakątkach świata, a także zasilają szeregi nowo powstałej Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych, tzw. europejskiej dyplomacji, przyczyniając się tym samym do umacniania podmiotowości Europy na scenie międzynarodowej.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

Objęcie przez Polskę w drugiej połowie 2011 roku przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej było wyzwaniem, ale zarazem szansą na potwierdzenie znaczenia naszego kraju w UE oraz sprawności polskich dyplomatów. W tym wyjątkowym okresie pracownicy służby zagranicznej wykazali się profesjonalizmem i skutecznością w wykonywaniu powierzonych im zadań. Czujemy się również silniej włączeni w główny nurt wydarzeń w Europie i na całym świecie.

Minister Spraw Zagranicznych

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

06

Kim jesteśmy?

Ministerstwo Spraw Zagranicznych jest jedynym resortem konstytucyjnie uprawnionym do prowadzenia i koordynowania polityki zagranicznej Polski.

Realizujemy jej priorytetowe zadania w zakresie: utrzymywania stosunków Polski z innymi państwami i organizacjami międzynarodowymi, członkostwa Polski w Unii Europejskiej, reprezentowania i ochrony interesów państwa polskiego oraz koordynacji polityki zagranicznej, reprezentowania i ochrony interesów polskich obywateli oraz osób prawnych za granicą, a także współpracy z zamieszkałymi tam Polakami, w tym wspierania polskich instytucji kulturalnych i oświatowych, międzynarodowej współpracy na rzecz rozwoju i pomocy humanitarnej, kształtowania międzynarodowego wizerunku Polski, dyplomacji publicznej i kulturalnej, a także wspierania działań promujących polską gospodarkę, kulturę, język, turystykę, technikę i naukę.

Polską służbę zagraniczną tworzy profesjonalny korpus pracowników o wszechstronnych kompetencjach, znających języki obce, z przygotowaniem akademickim oraz doświadczeniem pozwalającym realizować zadania we wszystkich aspektach polskiej polityki zagranicznej – od stosunków politycznych (bilateralnych i multilateralnych), poprzez relacje gospodarcze, z zakresu pomocy rozwojowej, dyplomacji kulturalnej, po sprawy konsularne.

Struktura organizacyjna polskiego MSZ obejmuje centralę oraz sieć placówek zagranicznych wykonujących zadania resortu poza granicami kraju, a więc ambasady i stałe przedstawicielstwa przy organizacjach międzynarodowych. Placówki zagraniczne to również służba konsularna, która dzieli się na zawodową i honorową. Ministerstwu podlegają także instytuty polskie, których zadaniem jest upowszechnianie kultury polskiej.

Ministerstwem Spraw Zagranicznych kieruje minister spraw zagranicznych. Wyznacza on zadania podległemu mu urzędowi. Sekretarze i podsekretarze stanu oraz dyrektor generalny służby zagranicznej wyznaczają zadania podległym im komórkom organizacyjnym, departamenty i biura – nadzorowanym przez nie placówkom zagranicznym.

Informacje na temat aktualnej struktury MSZ dostępne są na naszej stronie internetowej www.msz.gov.pl.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

Fot. Bartłomiej Kozłowski MSZ

Gmach Ministerstwa Spraw Zagranicznych przy al. J.Ch. Szucha 23 w Warszawie

Fot. Mariusz Kosiński

Centrum Operacyjne MSZ

Fot. Mariusz Kosiński

Debata ministrów spraw zagranicznych RP zorganizowana podczas Dnia Służby Zagranicznej na Uniwersytecie Warszawskim, 2009 r.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

08

Odpowiedzialni za politykę zagraniczną i bezpieczeństwo Pragnieniem każdego Polaka jest życie w bezpiecznym kraju, mającym przyjazne stosunki z sąsiadami, stwarzającym warunki sprzyjające rozwojowi i osiąganiu dobrobytu. Jak uczy historia Polski, nic tak nie niweczy dorobku poprzednich pokoleń jak wojna lub brak suwerenności. Polacy wiedzą najlepiej, że pokój nie jest dany na zawsze i za darmo. Wymaga on stałej troski, czujności oraz pracy. Dlatego nadrzędnym celem Ministerstwa Spraw Zagranicznych jest podejmowanie takich działań kształtujących środowisko międzynarodowe, które gwarantują pokój i bezpieczeństwo.

Dzisiaj bezpieczeństwo definiujemy szerzej niż w ubiegłym stuleciu. Nie chodzi już tylko o przygotowanie się na wypadek zbrojnej agresji. Zagrożeniem stały się akty terroru różnych grup, które nie utożsamiają się z żadnym państwem, ataki cybernetyczne czy wreszcie odcięcie dostaw surowców, głównie energetycznych, co mogłoby zachwiać gospodarczym funkcjonowaniem państw. Aby sprostać tym wyzwaniom, MSZ opracowuje strategię polityki zagranicznej, wytycza kierunki działania, analizując możliwe warianty wydarzeń na arenie międzynarodowej, oraz przygotowuje plany na czas ewentualnego kryzysu. Koordynujemy też starania innych ministrów w sferze stosunków zagranicznych, stosując nowe instrumenty, dzięki którym funkcjonowanie całej polskiej administracji w sferze zagranicznej może być bardziej skuteczne.

Bezpieczeństwo Polski jest gwarantowane przez nasz wysiłek obronny oraz aktywne uczestnictwo w Sojuszu Północnoatlantyckim i Unii Europejskiej. Silna wspólna Europa jest ważna dla interesów Polski. W 2011 roku podczas polskiej prezydencji mieliśmy okazję do zamanifestowania, że nasz kraj stanowi solidny filar UE i mocne ogniwo NATO. Była to również okazja do pozyskania wsparcia dla zainicjowanego przez nas Partnerstwa Wschodniego, które ma kształtować przyjazne środowisko międzynarodowe, solidaryzując się z narodami dążącymi do demokracji.

Zdołaliśmy pokazać Polskę jako kraj dynamiczny, kraj kojarzący się z rozwojem gospodarczym i nowoczesną gospodarką. Polska prezydencja dołożyła wszelkich starań w kwestii walki z kryzysem w strefie euro i przywracania szybszego wzrostu gospodarczego w UE. Polska zaprezentowała się jako kraj, któremu zależy na jedności Unii.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

Fot. Mariusz Kosiński

Wysoka przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Catherine Ashton w Warszawie, 2010 r.

Fot. Paweł Supernak (PAP)

Rozmowy ministra Radosława Sikorskiego z ministrem spraw zagranicznych Federacji Rosyjskiej Siergiejem Ławrowem podczas roboczej wizyty w Moskwie w grudniu 2011 r.

Fot. Mariusz Kosiński

Sekretarz generalny Organizacji Paktu Północnoatlantyckiego Anders Fogh Rasmussen w Warszawie, 2011 r.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

10

Mówimy o Polsce Współczesna dyplomacja wykracza daleko poza sztywne ramy stosunków między rządami. Dla każdego państwa, także dla Polski, bardzo ważne jest tworzenie atmosfery wzajemnego zrozumienia społeczeństw, w której możliwe jest porozumienie w sprawach politycznych i gospodarczych. Aby osiągnąć ten cel, Ministerstwo Spraw Zagranicznych prowadzi szeroko zakrojone działania pozwalające cudzoziemcom lepiej poznać i zrozumieć współczesną Polskę – nasze osiągnięcia gospodarcze, naukowe i technologiczne, nasz punkt widzenia na globalne procesy zachodzące w świecie, międzynarodową aktywność, a także naszą różnorodną kulturę i dziedzictwo historyczne. Zdając sobie sprawę z tego, jak bardzo reputacja i wizerunek każdego państwa sprzyjają jego wiarygodności, poprzez dyplomację publiczną dbamy o właściwe postrzeganie Polski i Polaków w świecie.

Nasze cele staramy się realizować poprzez stał y dialog ze społeczeństwami, w tym ze środowiskami opiniotwórczymi, organizacjami pozarządowymi i mediami w różnych krajach. Przedmiotem dialogu są polskie inicjatywy międzynarodowe, idee, kultura, a także inne wartości ważne dla nas i naszych partnerów.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

Źródło: WWA Architekci

Polski pawilon podczas EXPO 2010 w Szanghaju

Zorganizowana przy wsparciu MSZ wystawa Young Creative Poland: in Production , towarzysząca targom Salone del Mobile, Mediolan, 2011 r.

Courtesy of Creative Project Foundation, zdjęcie Jan Lutyk

Fot. Mariusz Kosiński

Amerykański dziennikarz Allen Paul (w środku), autor publikacji poświęconych zbrodni katyńskiej, jeden z laureatów Dyplomu Ministra Spraw Zagranicznych za wybitne zasługi dla promocji Polski w świecie w 2010 r.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

12

Mówimy o roli Polski w Unii Europejskiej Polska jest członkiem Unii Europejskiej od 2004 roku. Mimo że w dziejach państwa to okres bardzo krótki, w świadomości społecznej Polaków Unia zajęła znaczące miejsce. MSZ prowadzi działania informacyjne przybliżające funkcjonowanie UE, zachodzące w niej zmiany i sposób uczestniczenia Polski w kształtowaniu polityki wspólnej Europy. Działania te kierujemy do różnych grup społecznych – młodzieży, nauczycieli, przedsiębiorców, organizacji pozarządowych – korzystając z ogromnych możliwości komunikacji elektronicznej, ale także z form tradycyjnych: konferencji, wykładów, publikacji książkowych, broszur. Dzięki stałej współpracy MSZ z siecią Regionalnych Centrów Informacji Europejskiej w całym kraju znacznie ułatwiono dostęp do informacji wszystkim zainteresowanym tematyką unijną.

Poziom wiedzy Polaków na temat funkcjonowania Unii Europejskiej należy do najwyższych w Europie. Wysoki jest również poziom akceptacji polskiej obecności w UE.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

Fot. Mariusz Kosiński

Otwarcie wystawy Polska droga do prezydencji na Starym Mieście w Warszawie, listopad 2011 r.

Fot. Mariusz Kosiński

Biblioteka Europejska w Warszawie (w strukturze MSZ)

Fot. Mariusz Kosiński

Budynek MSZ przy al. J. Ch. Szucha 21 w okresie polskiej prezydencji w Radzie UE

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

14

Dbamy o polskie interesy gospodarcze Znaczenie kraju na arenie międzynarodowej budują w głównej mierze: jego pozycja gospodarcza, poziom innowacyjności i umiejętność czerpania korzyści z globalizacji. Są to cechy charakterystyczne dla otwartych i konkurencyjnych gospodarek kreowanych przez przedsiębiorców przy aktywnym wsparciu administracji.

Sprostanie temu wyzwaniu oznacza konieczność trwałego umiejscowienia w polskiej polityce zagranicznej kwestii promocji interesów gospodarczych i działań na rzecz bezpieczeństwa ekonomicznego państwa, a realizacja przyjętych założeń wymaga współdziałania wielu resortów, instytucji i agencji rządowych oraz samorządu gospodarczego. Obecnie szczególnie ważnym zadaniem stało się dla nas kształtowanie potencjału polskiej służby zagranicznej skutecznie wspierającej strategiczne cele polityki gospodarczej państwa.

W tym kontekście najważniejsze obszary aktywności naszej dyplomacji w sferze ekonomicznej obejmują: umacnianie pozycji Polski w międzynarodowej dyskusji nad wyzwaniami o charakterze globalnym (bezpieczeństwo energetyczne, zmiany klimatu, budowa nowego ładu gospodarczego i finansowego), tworzenie warunków sprzyjających wzmocnieniu marki polskich przedsiębiorstw na rynkach zagranicznych oraz wspieranie promocji gospodarczej, szczególnie w państwach o priorytetowym znaczeniu dla rozwoju polskiego handlu i inwestycji.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

Fot. Iwona Starzyk

Minister Radosław Sikorski na 38. Światowym Forum Ekonomicznym w Davos, 2011 r.

Fot. Mariusz Kosiński

Konferencja na temat potencjału gazu łupkowego w Polsce i Europie, Warszawa, 2011 r.

Źródło: Ambasada RP w Doha

Podpisanie Umowy o dostawach skroplonego gazu LNG, Doha, 2009 r.

GR ENL EENLAA NDIA ND

Reykjavík

ICEL ISL ANDIA AND

FINL A

NORWEGIA SZWECJA

ESTO ŁOT

16

DANIA

C ANADA K IRL ANDIA

Vancouver

WIELK A BRY TANIA

Chicago STA N Y Z J USA E D N O CZONE

HOL ANDIA BELGIA

Ottawa Montreal Toronto

FR ANCJA

P OLSK A

NIEMCY CZECHY AUSTRIA

SŁOWACJA

WĘGRY SŁOWENIA RUM WŁO CHY CHORWACJA B OŚNIA I SERBIA HERCEG OWINA CZARNO G ÓR A BU MACED ON ALBANIA

SZWAJC ARIA

Nowy Jork Waszyngton

LIT WA

P ORTU GALIA HISZPANIA

GRECJA

Algier Tunis

Los Angeles

MALTA TUNISIA T UN E Z JA

M A RO KO M ORO CCO

Rabat

Trypolis

AALGIER IA LGER IA

L IBIA

BA HA MA S BAHAMY

MEX KSY ICO K

Ram

Hawana

W E ST E R N SA H A R A

CU BA KUBA

Meksyk JA MA IC A A JAMAJK

HATI ITI OMINIC A N HAI DDOMI K ANA REPUNI BLIC

M MAUR AURETA ITA NIA NIA

BBELIZE ELIZE

GWATEMAL A G UATE M AL A

HOND U R A S

NIGER

MALI

HOND U R A S

SALWAD OROR E L SALVAD

NIC A R AGUA

N I K AR AG UA

ZA D C HA

S ESENEGAL N EGA L GAMBIA GA MBIA

Caracas

COSTA RICK AA KOSTARY PA NA MA PANAMA

GUINE GW I N EA A

V EENNEEZU W ZUEELLAA

Bogota

BUR KK I NI N A AFA SO BUR FA SO

A BISSAU GWGUINE INEA B I SSAU

BENIN BENIN

TOGG TO OO GGHANA HANA COT E D ' I VO I R E W Y BR Z E Ż E L LIBER I B E RIAI A KOŚ C I S ŁO N I OW E J

SSIER I E RRRAA LLEONE EO N E

GU GUJA YA N A

COLU KO LOM MB BIIA A

SU RI NAM FRENCH SU RINA ME GU YA NA G UJANA FR ANC USK A

Abudz˙a NIGER IA

CENTR AL AFR R E PUB L I KICAA R EPUBLIC Ś RO D KOWOA F RYK

CKAAMMEERO RUN ON

EQ UATOR IAL GW INEA A RÓWGUINE N I KOWA

EC WA EK UA D DO ORR

GA B O N

CONNGGOO KO

DEM O R EPUB CON DEM OKR A R EPUBL IK A

P E RU

BR A Z IYLL IA

Lima

Brasilia

Luanda A NG OL A

BOLIW V IIAA

CHILE

PAPA R AGWA R AGUAY J

São Paulo Kurytyba

NA M IBIA BO

Pre

ARGE NT NTIYNA NA

Santiago

U RU GWA GUAYJ

SO UTH A R EPUB P OŁUDN A FRY

Buenos Aires

Mapa placówek

Ambasada Konsulat Stałe Przedstawicielst wo Agencje konsularne Inst y tut y Polskie

RUSSJA ROS IA

ND IA

ONIA WA

Moskwa Irkuck

BIAŁORUŚ

UKR AINA

Astana

K A Z AC A K H STA N

MONGOLIA

MUNIA

GRUZJA

Tbilisi A ZERBE JDŻAN ARMENIA Baku Erywan ´

UŁGARIA NIA

A

A R ME NIA

T UR U RC KE JA Y

Ałma Ata

UUZZBE BEKKI STAN I STAN

G EORG IA

Ankara

NN KK Y IRGISTA RGY ZSTA

Irbil CYPR Nikozja LIBAN SYSYRRIIAA IIRRAQ AK mallah Bejrut Damaszek Bagdad Tel Awiw

TU RK ME NI STAN

IRAN

Pekin

TA JIKISTA N TADŻY KI STAN

Teheran

CYPRUS L E BA NON

KO R E A Ń S K A R E PUB L I K A DEMO CR PEOPLE’S LUD OWO - DATIC EMO K R AT YC Z N A

Taszkent

A ZE RBAI JAN

Kabul

RREEPUBLIC PUB L I OF KA KORREE AI KO

CHI NY NA

Islamabad

AFGHA AFGANNISTA ISTANN

R EPUBLIC OF KOR E A

Pjong jang Seul

EG IPPTT EGY

KUJT WAI T KUWE

PA K I STA N

Kuwejt

A RSAU AB ID A I SU A RDYJ A B ISAK A

Al-Douha Rijad

PA K I STA N

New Delhi

NE PAL NEPA L

BUTHAN THA N BU

R KGATA ATAR

Abu Zabi

BA NGL DISHSZ BANG L AADE

U NI TE D CZONE AR AB ZJEDNO E M I R ATE S EMIR AT Y AR ABSKIE OMAN

I ND I E A

Kanton MMJA YANNMMAA R

TA AN T HJL A IL AD NIDA

YE J E ME N

E RITTRE REA A ERY

TAIWAN TA J WA N

Hong Kong

Hanoi

L AOS

Mumbai N ODA RT N H SU SU DA N

Tokio

Szanghaj

I SR A E L

IZR AEL JOR DA N JORDANIA

Kair

JA JA P PA O NNI A

Bangkok

W NA AM M V IIEETTN AMB ODIA K AC M BO DŻ A

THE PHILIPPINES

DJI B O U TI DŻIBUTI

Addis Abeba

AA N K AŃSK A

SU N S O DA UTH P OŁUD N IOW SU DA N Y

F I L I PI N Y

EETH TIO I OPPI A IA

SRI LL ANK A NK A A SRI

NEI B RUN E I BUR DA RUSSA L AM

MMALYSIA A L E Z JA

S OMAL I A U GA N DA

Kuala Lumpur Singapur

K KEEN NYA IA

Nairobi

RWAN DA CR AT I C RUANDA BLIC O F BURUN GI NG AT YCOZN A BURUNDI A KO N GA

IND INDONEZJA ONESIA

Dz˙ akarta

TA N Z A N I A

PA I NE EAA PAPPUA UANNOWA E W GGW UI N T I M OTIMORR WSLESTE CHODNI

MA L AW I MAL AWI

ZAMB IA

F I NL A NDIA MMOZ OZ A M AM B IBQI K UE BABW ZI M BA BW E

MADAGA S C K AR

NORWEGI A

Oslo

TSWANA ST WAN A

etoria

SWA ZI L Z A ND SUA I

L ESOTHO LESOTHO

Dublin IR L ANDIA

ESTO N I A

Sztokholm

AUST R A L IA

ŁOT WA

Smolen´ sk

L I T WA

DANIA

Wilno Malmö Kaliningrad Min ´ sk Grodno BIA ŁORUŚ Hamburg P OLSK A HOL ANDIA Brzes´c´ Berlin Haga UKR A INA Charków Łuck Londyn Kijów Düsseldorf Lwów Lipsk Bruksela BELGIA Kolonia Winnica NI EMCY Praga Lille Ostrawa CZ ECHY Luksemburg SŁOWACJA MO Ł DAWI A Strasburg Paryz˙ Bratysława Kiszyniów Odessa ´ Monachium Wieden Budapeszt F R ANC JA Sewastopol AUSTRIA WĘGRY Berno RUMUNIA SŁOWENIA Genewa SZ WAJ C ARIA Lublana Zagrzeb Bukareszt CHORWACJA Belgrad Lyon Mediolan B OŚNIA I WI ELK A B RY TANI A

Kopenhaga

Manchester

WŁO C HY

P ORTU GALIA

Lizbona

Tallinn

SZWEC JA

Ryga

Edynburg

AF RI C A BLIK A NIOW E J YKI

Sankt-Petersburg

Helsinki

Madryt

HIS Z PAN IA

Watykan Barcelona

HERCEG OWINA

S ER B I AS ER B I A BU ŁGA R I A

Sarajewo Sofia CZ ARNO G Ó R A KOS OWO Podgorica Skopje MACED O N I A Rzym Tirana A L BA N I A

Stambuł T URC JA

G R ECJA

Ateny

Sydney Canberra NEW ZEL AND

Wellington N OWA Z E L A N D I A

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

18

Angażujemy się we współpracę rozwojową Wspieranie krajów rozwijających się w ich dążeniu do realizacji aspiracji rozwojowych to stosunkowo nowa forma aktywności międzynarodowej Polski. W nieodległych czasach sami byliśmy beneficjentami podobnych działań ze strony tych, którzy rozumieli i wspierali polskie aspiracje. Pamiętając o rozmiarach i znaczeniu pomocy udzielanej nam w czasach zmian ustrojowych, uważamy za swą moralną powinność działanie na rzecz krajów, które ten wysiłek właśnie podejmują.

Polska stanowi pozytywny przykład modernizacji gospodarki i transformacji demokratycznej.

Ponieważ nasze doświadczenia mogą zostać wykorzystane przez państwa rozwijające się, reagujemy na wyzwania, wobec których staje społeczność międzynarodowa. Wypełniamy nasze zobowiązania wynikające z dokumentów regulujących współpracę rozwojową. Jesteśmy przekonani, że koncentracja środków i wymiana doświadczeń przyczyniają się do budowy efektywnego systemu pomocy rozwojowej. Istotną część polskiej pomocy rozwojowej stanowi współfinansowanie i współdecydowanie o kształcie działań w tej dziedzinie podejmowanych zarówno przez Unię Europejską, jak i w ramach systemu Narodów Zjednoczonych.

Niezależnie od udziału w programach pomocy wielostronnej Polska realizuje również współpracę dwustronną z krajami rozwijającymi się. Najwięcej środków przeznaczamy na współpracę z krajami priorytetowymi (w 2011 roku – Białoruś, Ukraina, Gruzja, Mołdowa, Afganistan, Angola, Autonomia Palestyńska). Ważnym partnerem współpracy na rzecz rozwoju są państwa Partnerstwa Wschodniego: wspieramy modernizacyjne wysiłki naszych wschodnich sąsiadów, by standardy w państwach objętych inicjatywą były jak najbliższe obowiązującym w Unii Europejskiej. Nasze zaangażowanie ma różną skalę i zasięg: od doraźnych akcji humanitarnych kierowanych tam, gdzie pomoc niezbędna jest natychmiast, po wieloletnie programy rozwojowe i demokratyzacyjne.

Podejmowane przez nas działania są wspólnym wysiłkiem administracji, polskich przedstawicielstw dyplomatycznych, organizacji pozarządowych i wolontariuszy. Wierzymy, iż odpowiedzialność za procesy i zjawiska służące rozwojowi gospodarczemu i społecznemu oraz wzrostowi dobrobytu na świecie spoczywa również na naszym kraju. Doceniamy, wspieramy i nagłaśniamy działalność Polaków angażujących się w pomoc mieszkańcom krajów znajdujących się w gorszej sytuacji niż Polska. W 2011 roku w specjalnym konkursie dla dziennikarzy Jak Polacy pomagają światu? nagrodziliśmy twórców dokumentujących aktywność Polaków pracujących społecznie bądź zawodowo na rzecz krajów rozwijających się.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

Fot. Mariusz Kosiński

Przekazanie logo, którym posługiwała się polska prezydencja, na ręce Krzysztofa Stanowskiego, szefa Fundacji Solidarności Międzynarodowej, która zajmuje się promocją demokracji i odpowiada za dystrybucję polskiej pomocy rozwojowej, 2012 r.

Fot. Konrad Śmigielski

Zabezpieczenie przeciwpowodziowe szkoły Deh Daulat w dystrykcie Khwaja Omari, Afganistan, 2011 r.

Fot. Katarzyna Zegadło (Polska Zielona Sieć)

Spotkanie nt. projektu Budowa studni i wsparcie rolników na obszarach wiejskich Tafi-Todzi , Ghana, 2009 r.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

20

Współpracujemy z Polonią Cenimy działalność Polonii – dowiodła ona, że może skutecznie wspierać polską rację stanu. Dla Polski – zabiegającej o swoje interesy i kształtującej swój pozytywny obraz w Europie i świecie – rozsiane po wszystkich niemal krajach zbiorowości Polaków i osób polskiego pochodzenia są naturalnymi, cennymi sojusznikami. Związki z Polską obywateli innych państw i żyjących w nich obywateli polskich oparte są przede wszystkim na naszym największym bogactwie narodowym – kulturze.

Zależność między Polską a Polonią jest prosta i oczywista: im bardziej szanowana w świecie jest Polska, tym mocniejsza jest pozycja Polonii w krajach, w których żyje, a im mocniejsza pozycja Polonii, tym więcej społeczeństwo kraju jej zamieszkiwania wiedzieć będzie o Polsce. Istotą określanych na nowo partnerskich stosunków Polski i Polonii, a zarazem strategicznym celem państwa polskiego wobec diaspory, jest więc uzyskanie zrozumienia i skutecznego poparcia dla polskiej racji stanu i polskiej polityki zagranicznej oraz korzystanie z potencjału Polonii i Polaków za granicą do promocji i budowy pozytywnego wizerunku Polski w świecie.

Równocześnie nie zapominamy o odpowiedzialności państwa za wszystkich Polaków i osoby polskiego pochodzenia, zwłaszcza tam, gdzie demokracja jeszcze nie zagościła.

W polskiej tradycji udzielanie im wsparcia, ochrona ich praw, pomoc w zaspokajaniu wynikających z polskiego rodowodu potrzeb jest oczywistym obowiązkiem.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

Fot. Mariusz Kosiński

Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski wręcza odznakę honorową Bene Merito nestorowi Polonii Amerykańskiej Władysławowi Zachariasiewiczowi za jego działalność wzmacniającą pozycję Polski na arenie międzynarodowej, wrzesień 2011 r.

Fot. John Liviero

QV2: druga edycja konferencji młodych liderów polonijnych z Kanady i USA, Windsor, 2010 r.

Źródło: Ambasada RP w Limie

Wystawa z okazji 110-lecia śmierci inż.

Ernesta Malinowskiego, twórcy Centralnej Kolei Transandyjskiej; Lima, 2009 r.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

22

Służymy pomocą za granicą Wielu obywateli – zarówno polskich, jak i innych państw – kształtuje opinie o polskiej dyplomacji, a pośrednio i o naszym państwie, na podstawie kontaktów z konsulami, którzy odpowiadają za ochronę interesów i praw Polaków przebywających za granicą. Jako urzędnicy konsularni stawiamy sobie wysokie wymagania, zakładając, że musimy być nie tylko sprawni i skuteczni, ale również bliscy i życzliwi ludziom.

Służba konsularna to przede wszystkim pomoc i opieka. Urzędnicy konsularni niemal każdego dnia stykają się z różnymi sytuacjami losowymi wymagającymi interwencji: wypadkami obywateli polskich, kradzieżami, pobytami w szpitalu, aresztowaniami czy przypadkami poważnego inwalidztwa lub śmierci. Dokonują wielu czynności prawnych, w tym wydają wizy i paszporty. Na nich też spoczywa obowiązek organizowania za granicą wyborów prezydenckich oraz parlamentarnych.

To urzędy konsularne monitorują sytuację pod względem bezpieczeństwa obywateli polskich w państwach i regionach świata. Na stronie internetowej MSZ znajduje się informator

Polak za granicą , który podlega stałej aktualizacji.

Wprowadzenie nowych systemów informatycznych w procesie wydawania wiz i paszportów poprawiło efektywność konsulatów. Udoskonalany system e-Konsulat pozwala interesantom przygotować i przekazać do właściwej placówki wnioski wizowe w formie elektronicznej, umówić stosowną wizytę w konsulacie w dostępnym terminie oraz dobrowolnie zarejestrować swój pobyt za granicą. W wybranych placówkach mobilne stanowiska konsularne umożliwiają urzędnikom wykonywanie niektórych czynności poza konsulatami, co zmniejsza uciążliwości związane z koniecznością stawienia się interesantów w siedzibie urzędu.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

Fot. Danuta Greszczuk

Oficjalne otwarcie pierwszego Punktu Przyjmowania Wniosków Wizowych – jednego z czternastu, które MSZ otwiera na Ukrainie, listopad 2011 r.

Źródło: Konsulat Generalny w Nowym Jorku

Wybory do Sejmu i Senatu RP; Konsulat Generalny w Nowym Jorku, 9 października 2011 r.

Fot. Mariusz Kosiński

Wręczenie przyznawanej od 2010 r. nagrody im. Andrzeja Kremera Konsul Roku Krzysztofowi Ciebieniowi, konsulowi generalnemu RP w Kantonie, listopad 2011 r.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

24

Skuteczni i nowocześni Polska służba zagraniczna jest formacją nowoczesną , dobrze wyszkoloną , świadomą swojej misji i coraz lepiej wyposażoną. Chcemy, aby była służbą skuteczną, zdolną do zapewnienia Polsce pozycji w środowisku międzynarodowym odpowiadającej jej potencjałowi i aspiracjom.

Techniczne symbole nowoczesności resortu, czyli smartfon i notebook w rękach coraz większej grupy pracowników ministerstwa, są jedynie materialnymi dowodami zmian o charakterze znacznie głębszym. Od ponad czterech lat ministerstwo wdraża program modernizacji w sferze organizacji resortu, kultury instytucjonalnej i zarządzania jakością. Procesy modernizacyjne w resorcie spraw zagranicznych oparte są na dogłębnej analizie sytuacji międzynarodowej oraz realnych zadań i potrzeb ministerstwa. Można powiedzieć, że polskie MSZ obecnie realizuje wszystkie te kierunki reform i zmian, które stanowią wyznacznik dostosowania się do nowej sytuacji dyplomacji większości krajów wysoko rozwiniętych.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

Fot. Mariusz Kosiński

Szkolenie z korzystania z nowoczesnych narzędzi komunikacji

Źródło: Instytut Polski w Bukareszcie

Biblioteka w Instytucie Polskim w Bukareszcie

Źródło: MAŁECCY biuro projektowe.

Wnętrza Konsulatu Generalnego w Winnicy na Ukrainie, utworzonego w 2009 r.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

26

Siła tradycji i pamięć instytucjonalna Ważnym aspektem budowania sprawności funkcjonowania Ministerstwa Spraw Zagranicznych jest dbałość o pamięć instytucjonalną i szerzenie wiedzy z zakresu tradycji polskiej dyplomacji. Służy temu ustanowiony w 2009 roku przez ministra spraw zagranicznych Dzień Służby Zagranicznej, obchodzony 16 listopada - w dniu wystosowania przez Józefa Piłsudskiego w 1918 roku depeszy do przywódców innych państw notyfikującej powstanie państwa polskiego.

Ministerstwo prowadzi szeroko zakrojoną działalność wydawniczą. Nakładem MSZ ukazały się albumy poświęcone tradycji polskiej dyplomacji, wydawane są również serie dotyczące historii polskiej polityki zagranicznej. Placówki polskie za granicą realizują projekty dokumentujące historię dwustronnych stosunków dyplomatycznych. MSZ prowadzi działalność archiwalną, udostępniając do celów służbowych oraz naukowych dokumentację resortu powstałą po 1945 roku. Archiwum gromadzi również przedmioty związane z historią służby dyplomatycznej, m.in. pieczęcie, ubiory, odznaczenia.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

Fot. Mariusz Kosiński

Prezydent RP Bronisław Komorowski zwiedza wystawę z okazji Dnia Służby Zagranicznej, listopad 2010 r.

Źródło: MSZ

Adnotacje urzędowe w paszporcie dyplomatycznym II RP wystawionym dla Stanisława Wyszyńskiego w 1938 r.

Źródło: MSZ

Mundur dyplomatyczny Henryka Sokolnickiego, od 1936 r. posła nadzwyczajnego i ministra pełnomocnego Poselstwa w Helsinkach

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

28

Wyznaczamy standardy kontaktów zagranicznych • Pełniąc funkcję protokołu państwowego, ustalamy lub potwierdzamy ogólne zasady protokołu do stosowania przez administrację państwową i samorządową.

• Przygotowujemy plany i programy wizyt głów państw, szefów rządów i ministrów spraw zagranicznych oraz odpowiadamy za ich realizację.

• Zapewniamy oprawę protokolarną przyjęć dyplomatycznych wydawanych przez Prezydenta RP, Prezesa Rady Ministrów oraz Ministra Spraw Zagranicznych.

• Dbamy o to, aby członkowie misji dyplomatycznych, urzędów konsularnych i przedstawicielstw organizacji międzynarodowych mieli właściwe warunki do realizacji swych funkcji zgodnie z normami prawa międzynarodowego.

• Prowadzimy sprawy o nadanie obywatelom państw obcych i obywatelom polskim zamieszkałym za granicą polskich orderów i odznaczeń.

• Gościmy u siebie „Galerię u Dyplomatów”, gdzie wspólnie z działającą pod patronatem Ministra Spraw Zagranicznych Fundacją im. Mariusza Kazany organizujemy wystawy, które cieszą się dużym zainteresowaniem przedstawicieli korpusu dyplomatycznego akredytowanego w RP. Zapraszamy do odwiedzenia zakładki Protokół Dyplomatyczny na stronie www.msz.gov.pl, gdzie znajdziecie Państwo m.in.: • spis misji dyplomatycznych i urzędów konsularnych w Polsce, • informacje o organizacjach międzynarodowych działających w Polsce, • alfabetyczną listę przedstawicieli dyplomatycznych oraz urzędników konsularnych w Polsce, • precedencję szefów misji dyplomatycznych, • listę świąt narodowych państw obcych.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

Fot. Łukasz Kamiński (KPRP)

Spotkanie noworoczne u Prezydenta RP, styczeń 2012 r.

Fot. Piotr Molęcki (KPRP)

Wizyta oficjalna prezydent Konfederacji Szwajcarskiej pani Micheline Calmy-Rey w Polsce, czerwiec 2011 r.

Fot. Daria Chmielewska de Narmont

Dyrekcja Protokołu Dyplomatycznego na placu Piłsudskiego podczas wizyty oficjalnej JKM Karola XVI Gustawa Króla Szwecji i JKM Królowej Sylwii w Polsce, maj 2011 r.

Polsce – Służyć, Europę – Tworzyć, Świat – Rozumieć

30

Praca w MSZ Największym kapitałem Ministerstwa Spraw Zagranicznych jest profesjonalny korpus pracowników. Co roku MSZ organizuje dla absolwentów uczelni nabór na aplikację dyplomatyczno-konsularną. Zakończone egzaminem i nadaniem stopnia dyplomatycznego roczne szkolenie przygotowuje aplikantów do pełnienia zawodowej służby dyplomatycznej. Poza tym MSZ organizuje konkursy na wolne stanowiska pracy w urzędzie.

Informacje na temat zatrudnienia w MSZ zamieszczane są na stronie internetowej: www.rekrutacja.msz.gov.pl

Fot. Mariusz Kosiński

Ceremonia nadania pierwszego stopnia dyplomatycznego

P OLSCE s łuż yć

Europę t wor z yć

Świat rozumieć

P OLSCE S ŁUŻ YĆ

EUROPĘ T WOR Z YĆ

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Biuro Archiwum i Zar ządzania Informacją Tel . + 4 8 22 523 86 3 3 al . J. Ch. Szucha 23 0 0 - 5 80 Warszawa w ww.msz.gov.pl w ww.poland.gov.pl ISBN 978 - 8 3 - 6 374 3 - 0 0 - 0

ŚWIAT ROZUMIEĆ