De Februaristaking was een daad van hartverwarmende solidariteit
Jong en oud fotograferen samen
Wat vindt u van de stad? Doe mee aan de enquête
3
7
11
Amsterdam Uitgave van de gemeente Amsterdam
Jaargang 3 nummer 2
18|02|16 editie Oost
Dagelijkse geschiedenis
Zeeburgerstraat gezien vanaf de Mauritskade in 1970. Rechts molen de Gooyer | Foto J.M. Arsath Ro'is Jaren zestig Elke periode in de geschiedenis heeft zijn eigen kenmerken. Op foto’s staat de tijd stil, alles en iedereen blijft eruit zien zoals op het moment dat het beeld wordt gemaakt. In de jaren zestig lieten jongens hun haar groeien en droegen ze spijkerpakken of ribfluwelen kleding. Vrouwen konden voor het eerst een maillot of panty dragen, onder hun steeds korter wordende rokjes. De vrije zaterdag werd ingevoerd en de televisie en auto deden langzaam maar zeker hun intrede. Op de Dam sliepen hippies.
In de jaren zestig bestonden er twee opvattingen over Amsterdam. Is de stad vooral een economische eenheid of staat de woonfunctie voorop? De stad groeide en ontwikkelde zich als plek om geld te verdienen. Maar natuurlijk bleef Amsterdam ook een stad om in te wonen. In dat decennium ontstond ook het ideaalbeeld van Amsterdam als
Deze havenkraan is een icoon uit de geschiedenis van Amsterdam en Nederland
woonplaats, ontmoetingscentrum en broedplaats van ideeën. In de stad anno nu blijft het balanceren tussen deze twee visies. Levend houden In 1960 werd het Anne Frankhuis geopend, waar bezoekers anno 2016 nog voor in de rij moeten staan. Het is een
icoon in de dagelijkse herinnering aan de Tweede Wereldoorlog. Dagelijks, maar ook op meer specifieke momenten in het jaar houden we de geschiedenis levend. Door te vieren, of door te herdenken. Soms in kleine kring, als het gaat om bijvoorbeeld een overleden familielid. Lees verder op pagina 2
Havenkraan wordt hotelappartement Restauratie De monumentale havenkraan aan de Surinamekade op het KNSM eiland wordt gerestaureerd en ingericht als hotelappartement. Onlangs is de kraan ontmanteld en over het water vervoerd naar een werf in Friesland. De kraan, een gemeentelijk monument, moest dringend opgeknapt worden om te voorkomen dat hij een gevaar werd voor zijn omgeving. Naar alle verwachting wordt de gerestaureerde kraan in het voorjaar teruggeplaatst op de huidige plek. In 1944 blies een Duits Sprengcommando alle havenkranen aan het IJ op. De kranen bogen als riet. Na de oorlog kwamen er nieuwe kranen. Deze kraan werd in 1958 geleverd door de firma Figee aan de Koninklijke Nederlandsche Stoomboot Maatschappij (kortweg KNSM). In 1977 vertrok de KNSM uit het Oostelijk Havengebied. Buurtbewoner Peter Bekkers nam het initiatief om de kraan een nieuwe bestemming te geven. Samen met stadsdeel Oost, Monumentenzorg en Yays Concierged Boutique Apartments is afgelopen jaar hard gewerkt om dit mogelijk te maken.
2 Amsterdam | 18 februari 2016
Vervolg van pagina 1 Andere keren herdenken we gebeurtenissen die ons allemaal nog bij staan, die een grote impact op de stad hebben gehad.
Amsterdam is een stad met twee zielen in de borst
De Februaristaking van 1941 is zo’n gebeurtenis die niet alleen toentertijd belangrijk voor de stad was, maar die nog steeds een onvergetelijke mijlpaal in onze geschiedenis is. Daarom is de jaarlijkse herdenking, waarover u meer leest op pagina 3, nog steeds springlevend. Twee zielen De staking was een blijk van medemenselijkheid, zegt burgemeester Van der
Laan in de speciale herdenkingskrant die het Comité Herdenking Februaristaking 1941 uitgeeft. Maar we moeten ook oog houden voor het onbegrip en de desinteresse waarmee de Joodse Amsterdammers die de Tweede Wereldoorlog overleefden te maken kregen.Ook van de gemeente, blijkt uit het rapport ‘Openstaande rekeningen’ van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies. De studie toont aan dat de gemeente
zich onnodig kil en formeel heeft opgesteld tegenover Joodse erfpachters die tijdens de oorlog van hun bezit waren beroofd. Dat maakt, zo zegt de burgemeester, Amsterdam een stad met twee zielen in de borst: de Februaristaking en de massale deportaties. Het verzet mág trots stemmen, als het leed van joden in en na de oorlog maar niet in vergetelheid raakt.
Nieuw monument op de Dam: plaats uw steen! 7 mei 1945 Amsterdam krijgt een nieuw monument erbij. Alle Amsterdammers zijn uitgenodigd om mee te doen met het ontwerp. Op 7 mei wordt dit nieuwe monument op de Dam onthuld, ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de schietpartij op 7 mei 1945. Bij deze schietpartij, twee dagen na de capitulatie van de Duitse bezetter, vielen 31 slachtoffers. Plaats een steen Op het monument komen de namen van de slachtoffers. Het project ‘Plaats een Steen’ zorgt voor een blijvend gedenkte-
ken, online ontworpen door duizenden deelnemers. Tot 1 maart kunt ook u op www.plaatseensteen.nl steentjes plaatsen en verplaatsen, om zo gezamenlijk de namen van de slachtoffers te schrijven. Er zijn al 10.000 steentjes geplaatst. Na 1 maart worden alle muisklikken vereeuwigd in steen, als permanent onderdeel van het bekendste plein van het land. www.de-dam-zevenmei1945.nl Burgemeester Van der Laan plaatst zijn steentje op www.plaatseensteen.nl
Linnaeushof wordt gemeentelijk monument Watergraafsmeer Het complex Linnaeushof is aangewezen als gemeentelijk monument. Het complex stond op de nominatie om Rijksmonument te worden, maar dat is er door de problematiek rond de mogelijke huurverhoging voor Rijksmonumenten nooit van gekomen. Om dit bijzondere complex toch te beschermen heeft het dagelijks bestuur van bestuurscommissie
Oost besloten het aan te wijzen als gemeentelijk monument. Die status biedt dezelfde bescherming, maar heeft voor bewoners niet het nadeel van een mogelijke huurverhoging. De Linnaeushof werd tussen 1924 en 1935 gebouwd door de katholieke aannemer Rozestraten. De kerk en de meeste andere gebouwen werden ontworpen door de architect Alexander Kropholler, die beïnvloed was door de soberheid van Berlage.
Landelijke Opschoondag 2016 19 maart 2016 De bezem erdoor! Tijdens de Landelijke Opschoondag organiseren mensen door het hele land opschoonacties om samen hun buurt of straat schoon te houden. Ook in Amster-
dam kunt u acties aanmelden of aansluiten bij een bestaande actie. Doet u ook mee? www.amsterdam.nl/afval
Net als in de Chassébuurt in Amsterdam West leefde hier in de tijd van de verzuiling een kleine katholieke gemeenschap, met een kerk, woningen voor gelovigen, winkels en scholen. De nonnen die lesgaven woonden in het Sint Claraklooster. De woningen zouden tot ca. 1980 in han-
den van Rozestraten blijven, die katholieken selecteerde voor zijn huurwoningen. Daarna verwaterde het katholieke karakter van de Linnaeushof. www.geheugenvanoost.nl www.oost-online.nl
3 Amsterdam | 18 februari 2016
Februaristaking
Staakt! Staakt! Staakt! Jubileum Op donderdag 25 februari wordt bij de Dokwerker de Februaristaking herdacht. Een bijzondere bijeenkomst, want het is 75 jaar geleden dat de staking uitbrak en vele tienduizenden burgers het werk neerlegden en opkwamen voor de vervolgde Joodse bevolking. De staking in Amsterdam kreeg direct gevolg in andere plaatsen. Ook in de Zaanstreek, Kennemerland, Utrecht, Hilversum en Weesp werd gestaakt. Voor heel veel Nederlanders was de Februaristaking een inspiratiebron. De Februaristaking van 1941 heeft nationaal én internationaal grote indruk gemaakt. Het was de enige algemene
Het programma van 25 FEBRUARI: ■
■
■
■
■
■
■
11.00 uur: alle voer- en vaartuigen van GVB staan een minuut stil 12.00 uur: Dirk van Nimwegencentrum, Borgerstraat 52, herdenking Februaristaking door stadsdeel West. 12.00-16.00 uur: Mozes en Aäronkerk aan het Waterlooplein, tentoonstelling van zo’n veertig affiches die door de jaren heen gemaakt zijn voor de herdenking van de Februaristaking. 15.00 uur, hoek Amstel/Zwanenburgwal, herdenking van het Joodse verzet bij het daarvoor opgerichte monument. 15.00 uur, Stopera, herdenkingsbijeenkomst voor de Februaristaking, georganiseerd door kaderleden van de FNV, met sprekers en compilatie van theatervoorstelling STAAKT. 16.30 uur, Jonas Daniël Meijerplein, start van herdenking van de Februaristaking bij de Dokwerker. Toespraak van burgemeester Van der Laan; voordrachten van Joost Prinsen en Thomas Spijkerman, in aanwezigheid van de koning. 17.00 uur, Jonas Daniël Meijerplein, start defilé langs de Dokwerker, gelegenheid tot het leggen van bloemen en kransen.
politieke staking in Europa tegen de anti-Joodse maatregelen van de nazi’s in bezet gebied. Als blijk van erkenning en waardering verleende Koningin Wilhelmina de gemeente Amsterdam in 1946 het devies ‘Heldhaftig, vastberaden, barmhartig’. Dit is sindsdien toegevoegd aan het stadswapen. De Februaristaking is nog steeds belangrijk. U wordt dan ook van harte opgeroepen om op donderdag 25 februari 2016 naar het Jonas Daniël Meijerplein te komen en deel te nemen aan het defilé langs de Dokwerker. De herdenking wordt live uitgezonden op de televisie. Dat gebeurt in een uitzending op NPO1, van 16.00 tot 17.50 uur. Fototententoonstelling Op zondag 21 februari opent voormalig burgemeester Job Cohen om 17.00 uur op het Jonas Daniël Meijerplein een fototentoonstelling over de razzia’s die de directe aanleiding vormden voor de staking. Alle GVB-vervoer een minuut stil Bij deze bijzondere herdenking horen ook bijzondere activiteiten. Zo zet het GVB op 25 februari om 11.00 uur trams, bussen, metro en ponten in heel Amsterdam een minuut stil om aandacht te
Dokwerker op Jonas Daniël Meijerplein vragen voor de staking en de betekenis ervan. De herdenking Kransen en bloemstukken kunnen tussen 12.00 en 15.00 uur worden afgegeven in de Mozes en Aäronkerk aan het Waterlooplein. Ophalen is mogelijk tot 16.30 uur. De herdenking bij de Dokwerker begint om 16.30 uur. Om 17.00 uur start het defilé. Koninklijke aanwezigheid Ook bijzonder is de aanwezigheid van Koning Willem-Alexander. Zijne Ko-
ninklijke Hoogheid neemt dit jaar deel aan de jubileumherdenking en het defilé bij de Dokwerker. Met zijn deelname staat de koning in een 70-jarige traditie. In 1946 was koningin Wilhelmina aanwezig bij de eerste officiële herdenking. In 1952 was koningin Juliana bij de onthulling van de Dokwerker en in 1991 was koningin Beatrix bij de herdenking aanwezig. Kijk voor meer informatie over de Februaristaking in 1941, de herdenking en het volledige programma op www.amsterdam.nl/februaristaking.
Twee dagen van strijd en hoop Solidariteit Op dinsdag 25 februari 1941 - ruim negen maanden na het begin van de bezetting - brak in Amsterdam een algemene werkstaking uit. Het tramverkeer kwam tot stilstand, vele fabrieken en winkels liepen leeg. De Februaristaking was een daad van hartverwarmende solidariteit. Al in 1940 begonnen de Duitse bezetters de Joodse burgers te discrimineren. Daardoor gesterkt trokken NSB'ers door de Joodse buurten in Amsterdam; ze mishandelden bewoners en richtten vernielingen aan. Joodse jongens stelden zich ertegen te weer en één van de schermutselingen
leidde tot het overlijden van een NSB'er. In een reactie hierop pakten de bezetters op 22 en 23 februari 1941 willekeurig 427 jonge Joodse mannen op en deporteerden hen naar concentratiekamp Mauthausen. Geen van hen overleefde het. Deze razzia vormde dé aanzet voor de Februaristaking.
Ooggetuigen In de vroege ochtend van 25 februari verspreidde Mien ten Dam de ‘Staakt’-manifesten rondom het Nassauplein. Zij spoedde zich daarna naar het naaiatelier in de Sint Willibrordusstraat en slaagde erin de ongeveer tachtig meisjes en jonge vrouwen tot staken te bewegen. "Iedereen legde het werk neer. Zelfs de cheffin, van wie ik niet wist aan welke kant ze stond. We liepen gezamenlijk richting Jordaan. Het leek of de hele stad op pad was. Overal zag je grote groepen Amsterdammers. Het was geweldig." Harry Verheij, die in 1941 via de Gemeentelijke Arbeidsreserve gedetacheerd werd bij de tram, reageert: “Die razzia in de Jodenbuurt maakte diepe indruk. Dit konden we niet over onze kant laten gaan! Met de staking hebben we de Duitsers een rake klap gegeven. Als je zo'n staking meemaakt, krijg je het vertrouwen weer terug in de mensen.”
De enige algemene politieke staking in Europa tegen de anti-Joodse maatregelen van de nazi’s in bezet gebied Stakende trambestuurders in de Sarphatistraat in Amsterdam. Voor zover bekend de enige foto van de Februaristaking | Foto: Verzetsmuseum Amsterdam, P. Krüger
Remises Bij de ingangen van de tramremises van de Havenstraat en de Lekstraat werd druk gedebatteerd toen het stakingsparool de ronde deed. Sommige trams reden nog uit, maar keerden vrij snel weer terug. Arbeiders van Publieke Werken, Stadsreiniging en het Gemeentelijk Energiebedrijf sloten zich aan. Groepjes ervan
Op deze typemachine is het beroemde pamflet STAAKT!!! STAAKT!!! STAAKT!!! getikt | Foto: Verzetsmuseum Amsterdam namen de pont naar Noord om mee te helpen de stakingsgolf uit te breiden. Op de scheepswerven en bij bedrijven als Kromhout, Fokker en Verschure ging het werk plat. Ben Sijes: “We pakten de fietsen en gingen als de donder de fabrieken uit, want we wisten: straks komt de Grüne Polizei en die mept je er weer uit. Eruit, eruit, naar de ponten, terug naar de stad. Daar op die pont, dat was iets schoons, dat is een van de mooiste taferelen die ik in mijn leven heb meegemaakt. Die ponten stonden hartstikke vol en de Internationale werd gezongen. Het was werkelijk een grote belevenis.” Dit artikel is een bewerking van een stuk dat Jan de Boo schreef voor de speciale Herdenkingskrant die wordt uitgegeven door het Comité Herdenking Februaristaking 1941.
4 Amsterdam | 18 februari 2016
Wat gebeurt er in Oost
Buurtmuseum Indische Buurt Informatieve borden Er was al een boekje met historische wandelingen, nu hangen er ook 23 historische informatieve borden verspreid door de Indische Buurt. Bewoners en bezoekers kunnen nu ook zonder het boekje interessante wandelingen door de buurt maken. De borden vertellen het verhaal van de Indische Buurt door de eeuwen heen. Van voordat de Indische Buurt werd gebouwd tot de recente geschiedenis. Ze gaan over de gebouwen, straten en pleinen en hoe deze tot stand zijn gekomen. Maar ook over de bewoners die actief hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van de Indische Buurt. Net als nu waren er vroeger ook al veel buurtinitiatieven en buurtbewoners met verschillende achtergronden die samen in één buurt leefden. Zo leggen de borden ook de verbinding tussen het verleden en het heden. Oost heeft drie buurtmusea met ieder een eigen programma. Daar is ruimte voor verhalen vertellen en schoonheid delen. Dit gebeurt op een hedendaagse manier die veel buurtbewoners aanspreekt. ■ Buurtmuseum Indische Buurt: www.facebook.com/m.indischebuurt ■ Museum zonder muren: www.museumzondermuren.com ■ Museum Perron Oost: www.museumperronoost.nl
De borden zijn deze maand in de Indische buurt opgehangen Dat is ook wat de initiatiefnemers, het Buurtmuseum Indische Buurt en Rogier Schravendeel, een paar jaar geleden voor ogen hadden. Met ondersteuning van Stadsdeel Oost en de corporaties Allian-
tie, Eigen Haard en Ymere werd het project ‘Historisering Indische Buurt’ gestart. Het eerste resultaat, het boekje ‘De Indische Buurt met historische wandelingen’, kwam in april 2014 uit. Sinds de-
cember 2015 ligt een tweede druk in de winkel. Een van de auteurs, Huibert Teekens, heeft nu ook de borden gemaakt. Het boekje is verkrijgbaar bij Java Bookshop, Javastraat 145.
... en verder in Amsterdam
Amsterdam Museum
Meer Bijlmer in Bijlmer Meer
Museum Het Schip
Centrum Hét stadsmuseum dat het verhaal van de stad vertelt van toen, nu en straks. Het bestaat sinds 1926, als dependance van het Stedelijk Museum. Vanaf 1975 zit het museum in het pand van het oude Burgerweeshuis. De bezoekersaantallen zijn in 2015 verdubbeld. Kalverstraat 92. www.amsterdammuseum.nl
Zuidoost De permanente, gratis tentoonstelling Bijlmer Meer, Vitrine van Zuidoost neemt u mee door de rijke historie van de Bijlmer. Van het droogleggen van het Bijlmermeer in de 17e eeuw en de toestroom van Surinaamse immigranten tot de florerende tijden van AFC Ajax. De objecten zijn afkomstig van bewoners en van bestaande archieven zoals het Ajax Museum en het Stadsarchief. Bibliotheek Bijlmer, Frankemaheerd 2. www.imagineic.nl
West Museum Het Schip heeft haar museale ruimtes verspreid over verschillende plekken in en rond het prachtige 'Amsterdamse School' gebouw Het Schip. Zo vindt u hier het voormalig Postkantoor. De andere bijzondere binnenruimtes van het museum kunt u bezoeken met de rondleiding. Spaarndammerplantsoen 140. www.hetschip.nl
Bezoekerscentrum De Dageraad Museum Amsterdam-Noord
Van Eesterenmuseum
Zuid Bezoek de dependance van Museum Het Schip, toegewijd aan de Amsterdamse School. De golvende gevel van dit gebouw vormt een hoogtepunt in deze bouwstijl. Het bezoekerscentrum is open op vrijdag, zaterdag en zondag. Ieder uur (tussen 12.00 en 16.00 uur) vertrekt er een rondleiding. Bezoek ook de gratis expositie over Plan Zuid en de Museumwinkel. Burgemeester Tellegenstraat 128. www.hetschip.nl
Nieuw-West Grijp uw kans en bezoek de museumwoning in de Freek Oxstraat 27-huis in Slotermeer. Elke vrijdag, zaterdag en eerste zondag van de maand. Ervaar de jaren vijftig in een moderne vijftigerjaren gezinswoning. Met kolenkachel, bakelieten telefoon, en Bruynzeelkeuken. Geheel ingericht volgens de principes en idealen van stichting Goed Wonen. www.vaneesterenmuseum.nl/museumwoning
Noord Het inzicht dat reinheid infectieziekten helpt voorkomen, bracht het gemeentebestuur ertoe om 21 badhuizen te bouwen. Het badhuis in Vogeldorp, het eerste Tuindorp, kreeg de vorm van een stolpboerderij om het landelijk karakter van Noord te benadrukken. In 2009 werd het badhuis het Museum Amsterdam-Noord, over heden, verleden en toekomst van het stadsdeel. Zamenhofstraat 28. www.museumamsterdamnoord.nl
5 Amsterdam | 18 februari 2016
Straatnamen
Van Bikoplein tot Kramatweg Zwarte Riek krijgt een straat In de loop van eeuwen is een fijnmazig netwerk van Amsterdamse straatnamen gegroeid, geordend naar thema, zoals kunst, cultuur, natuur, sport, politiek of geschiedenis. Zo konden bewoners en bezoekers zich goed oriënteren in de stad. Hoe komen de straten aan hun naam? Floris Thoolen is coördinator en ambtelijk secretaris van de CNOR. Hij is geboren en getogen in Amsterdam. Hans Tomson is commissielid en jurist bij Basisinformatie van de gemeente Amsterdam. Hij houdt van de historie van Amsterdam. Wie bedenken de namen in de stad? Floris: ”Corporaties, stedenbouwers, projectontwikkelaars en bestuurders komen met adviezen. En ook stadsdelen - zij zijn de beheerders van de openbare ruimte. Niet in de laatste plaats kunnen ook Amsterdammers met een idee voor een naam bij ons terecht.” Hans: “Mensen houden wel van de historische verhalen en namen, van mensen waarvan zij vinden dat ze een vernoeming verdienen vanwege hun uitzonderlijke prestaties voor de stad.”
De CNOR (Commissie naamgeving openbare ruimte) adviseert het college van burgemeester en wethouders over namen voor nieuwe straten en pleinen. De CNOR raadpleegt ook het dagelijks bestuur van de bestuurscommissie van het stadsdeel waarin die nieuwe straat zich bevindt. Daarna maakt de commissie de voordracht voor het college van burgemeester en wethouders over de vaststelling van de naam. Het gebeurt ook dat de CNOR een voorstel schrijft om een verdienstelijk persoon te vernoemen, zonder dat er direct een plaats in de openbare ruimte beschikbaar is. Bij een positief advies komt de naam dan op een zogenaamde groslijst. Later in de tijd wordt de naam dan gekoppeld aan een plek in Amsterdam.
Hans Tomson | Foto: Lenette van der Plas Welke overwegingen maken jullie? Hans: “We adviseren om namen in de openbare ruimte te kiezen die passen bij de historie van een buurt of gebied. Als het om mensen gaat moeten ze natuurlijk van onbesproken gedrag zijn en minstens vijf jaar overleden. In heel bijzondere gevallen kan het eerder, zoals bij Nelson Mandela.” Je ziet steeds meer namen van vrouwen in het stratenplan van de stad. Floris: ”Vrouwen zijn ondervertegenwoordigd bij straatnamen in Amsterdam. Als straten een vernoeming krijgen naar personen met een verdienste in de kunsten, politiek en sport bijvoorbeeld, dan geven we - waar mogelijk - voorrang aan vrouwen. Uit de vroege geschiedenis van de stad zijn weinig namen van vrouwen bekend of verzameld. Daar is meer archiefwerk voor nodig. Recent is er een besluit geweest over de Johanna Borskibrug, vernoemd naar de machtige weduwe uit de IJzeren Eeuw (18e/19e eeuw). Deze brug ligt over de Keizersgracht ter hoogte van de Vijzelstraat. Heel toepasselijk, want zij redde de Nederlandse Handelsmaatschappij, een voorloper van de ABN, van een faillissement.”
Stel: Amsterdammers willen een straatnaam veranderd hebben. Hans: “Een straatnaam is in principe voor de eeuwigheid. Soms komen er pijnlijke feiten naar boven en verandert het beeld van die persoon. Dan neemt het college van burgemeester en wethouders het besluit om een naam te veranderen. En bovendien, naamswijziging heeft verstrekkende gevolgen. Denk aan postbezorging en bebording van tramhaltes, en alle wijzigingen in de basisregistraties die moeten gebeuren. Dat is ongelooflijk kostbaar.” Wat is jouw favoriete straatnaam? Floris: “De Bob Haarmslaan op het Zeeburgereiland in Oost. Bob Haarms is geboren aan de Middenweg tegenover stadion De Meer. Hij was oud-Ajaxvoetballer en assistent-trainer van de Amsterdamse club.” Hans: “De Onkelboerensteeg. Die is vernoemd naar de rijke handelsman - ‘de bevrachter’ - Dirk Honckelboer. De Onkelboerensteeg - tussen de Kloveniersburgwal en de Zanddwarsstraat - heeft sinds 1605 deze naam. De persoon zegt mij niks maar een steeg midden in de drukke binnenstad met ‘boer’ in de naam vind ik leuk klinken.”
De voormalige Roomtuintjes buiten de Muiderpoort rond 1880. De uitspanning werd omstreeks 1892 afgebroken | Foto A.T. Rooswinkel
Komt er een Zwarte Riekplein? Voor Jordaanprinses Rika Jansen (19242016) - Zwarte Riek - komt beslist een straat. Zij stond al op de groslijst met kleinkunstenaars die een vernoeming gaan krijgen. Een David Bowiestraat? Hans: “We hebben al post van Amsterdammers gekregen.” Meer informatie over de Commissie naamgeving openbare ruimten: www.amsterdam.nl. (zoeken op: CNOR)
Straatnamen in Oost In Oost is de geschiedenis van Nederland en Amsterdam terug te vinden in de straatnamen van verschillende buurten. In de Indische buurt zijn de straatnamen vernoemd naar de eilanden van Indonesië, ooit een kolonie van Nederland. Namen uit de geschiedenis van Zuid Afrika zijn terug te vinden in de Transvaalbuurt. Bijvoorbeeld het Krugerplein en het Steve Bikoplein, die op korte afstand van elkaar liggen. Kruger (1825-1904) was president van Zuid-Afrika, Steve Biko (1946-1977) was een antiapartheidsactivist. Hij stierf onder verdachte omstandigheden in een Zuid-Afrikaanse gevangenis. Ook de geschiedenis van Oost zelf is soms terug te vinden in een straatnaam, bijvoorbeeld de Roomtuintjes. De straat kreeg in 1973 zijn naam en is vernoemd naar een herberg die er tot 1884 stond. Deze herberg stond bij de toegang tot de stad; na sluiting van de Muiderpoort vonden reizigers er een slaapplaats. Bij de herberg waren stallen voor het vee van veehandelaren die er overnachtten. Als vergoeding mocht de herbergier de gestalde koeien melken en de room aan gasten verkopen.
6 Amsterdam | 18 februari 2016
Amsterdammer van het jaar
‘Ik wil graag iets terugdoen voor Nederland’ Gifgas Nasir Higazi groeide op in Iran. Hij werd kolonel in het leger en raakte gewond
in Groningen. Hij kan me dag en nacht bellen en ik zal voor hem tolken. Vrijdag ga ik naar Groningen om hem te helpen.”
door gifgas tijdens de oorlog met Irak (19801988) In 1987 vluchtte hij naar Nederland. Nu helpt hij dag en nacht vluchtelingen en daklozen. In januari werd Nasir uitgeroepen tot Amsterdammer van het jaar 2015. Nasir (69) werkt als vrijwilliger voor stichting De Regenboog Groep. De stichting helpt mensen die het sociaal moeilijk hebben, zoals daklozen en vluchtelingen. Het hoofdkantoor is aan de Droogbak vlakbij het Centraal Station. Daar vindt het interview plaats, om 10.00 uur ’s morgens. Nasir is buitengewoon vriendelijk en bescheiden. Uit zijn houding, zijn blik en zijn woorden spreekt één ding: hij leeft om andere mensen te helpen. Het is nu tien uur in de ochtend. U werkt ook 's nachts. Heeft u vannacht gewerkt? “Ja, ik ben gisterenavond om acht uur begonnen. Ik heb vannacht een jonge vluchteling opgevangen. Een Afghaanse jongen van ongeveer dertien jaar, hij was helemaal alleen. Hij zou uit Afghanistan vertrekken met zijn invalide moeder, maar die ging uiteindelijk niet mee. Misschien had ze niet genoeg geld om de mensensmokkelaars voor twee mensen te betalen. Ik beschouw die mensensmokkelaars als maffia. Hij werd afgezet bij het Centraal Station. Hij reisde met een vrachtauto en vertelde dat de reis dertig dagen duurde. Hij spreekt alleen Pasjtoe, Afghaans, en kan niet lezen en schrijven. Ik spreek die taal ook en daarom kon ik hem helpen. Hij was bang en huilde. Ik zei hem dat hij in Nederland niet bang hoeft te zijn. Hij gaat morgen met de politie naar een opvangcentrum
U had een drukke nacht. Bent u moe? “Ik ben niet moe. Ik heb veel energie en wil doen wat ik kan. Ik slaap vier uur per dag: ik wil en kan niet slapen. Ik moet werken; zonder werk weet ik niet wat ik moet doen. Ik werk vijf dagen per week veertien uur per dag voor de Regenboog. Sinds september help ik er vooral vluchtelingen. Er komen rond de twintig vluchtelingen per nacht aan in Amsterdam.” U bent zelf gevlucht uit Iran. “Ik kom uit Isfahan, uit een grote familie. Ik werd kolonel in het leger en gaf leiding aan tweeduizend soldaten. We vochten in de oorlog tegen Irak, die begon in 1980. Er was een aanval met chemische wapens. Ik deed mijn gasmasker te laat op en raakte vergiftigd. Het gifgas rook naar komkommer, dat vergeet ik nooit. Ik liep daardoor ernstige schade aan mijn nieren op. Ik kon niet leven onder het fundamentalistische regime en vluchtte in 1987 met mijn vrouw naar Nederland. We kwamen aan in Arnhem. Ik ben nooit teruggegaan naar Iran. Als ik terugga krijg ik de doodstraf, omdat ik deserteerde uit het leger. Ik kan pas terug als Iran een democratie is. Naar de buitenwereld toe is Iran nu een vriendelijk land, maar tegen de bewoners is het hard en streng. De doodstraf wordt veel toegepast.” Hoe was het om in Nederland aan te komen? “Ik vind Nederland een gastvrij land met aardige mensen. Het is een mooi land: de koeien, de weilanden, de straten. Ik ben hier blij. Ook met mijn gezin gaat het hier goed.”
‘Het gifgas rook naar komkommer’ Foto De Regenboog Groep
Waarom doet u dit werk? “Nederland heeft mijn familie en mij geholpen. Ik wil graag iets terugdoen. Graag wil ik het volgende zeggen: be-
dankt, Nederland. Bedankt Amsterdam. En de Regenboog Groep extra bedankt! Dat is de waarheid.”
Asielopvang
Van oudsher gastvrij Vier locaties Noodopvang Amsterdam vangt sinds september 2015 tijdelijk vluchtelingen en asielzoekers op. Zij zijn hier in afwachting van hun asielprocedure, die door de grote toestroom uit met name Syrië vertraging heeft opgelopen. In totaal vangt de gemeente ongeveer 1.300 asielzoekers op, in vier locaties verdeeld over Amsterdam. De opvang van vluchtelingen is niets nieuws voor de stad. Amsterdam is altijd een gastvrije stad geweest voor mensen die op de vlucht zijn voor oorlog, of omdat ze in hun thuisland niet zichzelf kunnen zijn. Rond 1700 had bijvoorbeeld ruim tien procent van de inwoners van Amsterdam de Franse nationaliteit. Meer dan 50.000 Franse protestanten vluchtten naar Nederland omdat ze in Frankrijk gedwongen werden om katholiek te worden. In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw moest er vooral noodopvang komen voor mensen uit landen als Chili en Vietnam. In de negentiger jaren waren het Afrikanen, Irakezen, Afghanen en mensen uit
voormalig Joegoslavië die naar Amsterdam kwamen. Inmiddels zijn we een stad waarin we met 180 nationaliteiten samenleven. Divers en gastvrij.
Kijk voor alle informatie over de noodopvang van vluchtelingen en asielzoekers op www.amsterdam.nl/ vluchtelingen. Hier vindt u ook contactgegevens van de diverse hulporganisaties waar u terecht kunt als u zelf ook iets wilt doen voor de mensen die onze stad opvangt.
7 Amsterdam | 18 februari 2016
Amsterdammers in het nieuws
Het Amsterdammertje van het jaar is… Toby Pérez Vrijwilliger Hij doet niet alleen goed werk, hij is ook nog eens heel erg aardig: Toby Pérez, dit jaar gekozen tot Amsterdammertje van het jaar. We ontmoeten hem samen met zijn vader Joaquin op het Centraal Station, net voordat ze samen met een team van vrijwilligers op pad gaan om vluchtelingen op te vangen. “Ik zag op televisie hoe de mensen vanuit Syrië in bootjes naar Europa vluchtten. Er waren ook kinderen bij. Kinderen die huilden omdat ze het koud hadden en omdat ze gewoon in een ellendige situatie terecht waren gekomen. Ik vond het heel zielig voor ze en ik wilde heel graag gaan helpen.” Zo kwam de veertienjarige Toby terecht bij een groep vrijwilligers die zich inzet voor de vluchtelingen. Toby: “Als vluchtelingen in Amsterdam aankomen hebben ze geen flauw idee waar ze naar toe moeten. Ze hebben een lange en gevaarlijke reis achter de rug. Ze zijn moe en ze hebben honger. Amsterdam zien ze vaak als eindpunt, maar ze kunnen hier hun asielprocedure niet starten. Daarvoor moeten ze naar Ter Apel, een dorp in de provincie Groningen.” Welkom Zodra er internationale treinen op het Centraal Station aankomen, gaan Toby
Toby (links) met de kinderredactie op het Centraal Station en de andere vrijwilligers er op af. Op hun fel oranje gekleurde T-shirts staat in verschillende talen ‘Vluchtelingen welkom’ en ‘Wij zijn hier om jullie te helpen’ Toby: “Wij geven de mensen eten en drinken en als het nodig is, geven we ze extra kleren. Daarna brengen we ze naar inloophuis Blaka Watra aan de Droogbak 1. Daar krijgen ze een warme maaltijd. Ze kunnen er douchen en slapen. De volgende dag worden ze op de trein gezet naar Groningen.” Toby geeft ons een rondleiding op het station. Hij laat ons zien waar de treinen aankomen en waar de vluchtelingen worden opgevangen. We zijn allemaal onder
de indruk van wat hij zegt. Hij vertelt over de dankbaarheid van de vluchtelingen en over de mooie reacties die hij vanuit de omgeving krijgt. Ook vertelt hij hoe sommige mensen hem uitschelden omdat ze tegen de komst van vluchtelingen zijn. Zwaar Toby is tenminste twee avonden in de week op het Centraal Station te vinden. “In het begin hielpen we soms wel dertig of veertig mensen op een avond. Nu is dat iets minder, maar het aantal vluchtelingen kan ook zo weer toenemen.” Hoe lang hij dit werk blijft doen? “Zo
lang het nodig is”, antwoordt Toby. “Het is soms wel zwaar, omdat ik overdag ook naar school ga. Maar ik moet er niet aan denken dat de vluchtelingen in mijn stad aankomen en dat niemand ze helpt. Het minste wat ik dan kan doen is ze een maaltijd en een bed aan te bieden. Dat wil ik nog heel lang blijven doen.”
Dit artikel is gemaakt door kinderen uit Amsterdam Zuidoost. Zij volgen de brede schoolactiviteit ‘Buurtkrant’, onder begeleiding van Ellen Jansen.
Jong en oud
Het perspectief van een andere generatie Samen fotograferen Fotografiemuseum Amsterdam (Foam) trekt de wijk in met ‘Twee keer kijken’. Een bijzonder fotografieproject waarin ouderen en jongeren samen fotograferen. Ger Schuring (89) en Haroon Aslami (10) doen mee en hebben net kennisgemaakt. Foam brengt met ‘Twee keer kijken’ twee verschillende generaties met elkaar in contact. Door vijf weken lang iedere week samen te fotograferen, leren ze elkaar beter kennen terwijl ze in de workshops meer leren over straat- en portretfotografie. De resultaten en alle verhalen worden in een zelf samengestelde tentoonstelling gepresenteerd. Kennismaken Haroon is met de leerlingen van groep 7 van de IJdoornschool naar verpleeghuis Het Schouw in Noord gekomen voor de eerste workshop. Samen met Ger gaat hij de komende weken foto’s maken. Om kennis te maken hebben ze elkaar vragen gesteld, en elkaar foto’s van vroeger laten zien. Haroon: “Ik heb gevraagd wie zijn held is, en naar dingen die hij heeft meegemaakt.” Ger: “Ik wilde weten of Haroon hier in Nederland is geboren, en of hij broertjes of zusjes heeft. Hij heeft een jonger broertje en zusje.” Haroon: “We hebben ook geleerd over foto’s maken, dat je een staande en liggende foto kan maken, en van dichtbij en van ver. En we hebben elkaar gefotografeerd.”
Geschiedenis Ger en Haroon hebben duidelijk allebei plezier in de workshop. Haroon: “Ik vind het leuk dat je leert foto’s te maken, maar vooral dat je ouderen leert kennen. Ik hou erg van geschiedenis.” Ger: “Ik vind het ook erg leuk om over mijn eigen geschiedenis te vertellen. Mijn kleinkinderen wilden altijd veel weten over mijn werk. Daar heb ik toen een boekje over
gemaakt. Dat beviel zo goed dat ik ook nog een boekje over mijn jeugd heb gemaakt.” Haroon is erg nieuwsgierig naar wat Ger heeft meegemaakt in de tweede wereldoorlog, of hij ondergedoken heeft gezeten en of er werk was te doen. Ger: “Dat was geen leuke tijd, ik ben mijn vader ook door de oorlog verloren. Toen het afgelopen was woog ik nog maar 96 pond. Gelukkig kwam na de bevrijding
alles langzaam maar zeker weer op gang.” Deelnemers gezocht Maandag 14 maart start Foam in Oost met een nieuwe reeks ‘Twee keer kijken’ en zoekt nog enthousiaste 60-plussers die mee willen doen. Interesse? Meld u gratis aan bij tweekeerkijken@foam.org. www.foam.org, tel. 020 551 6500
8 Amsterdam | 18 februari 2016
Langs de tijdlijn
Amsterdam na de Twee Onze stad ontstond in de dertiende eeuw als een klein vissersdorpje, toen vissers langs de oevers van de rivier de Amstel begonnen met de aanleg van palissades, een omheining van in de grond geslagen palen. Inmiddels is Amsterdam een wereldstad. Een stad met een rijke historie, ook in het jongste deel van onze geschiedenis. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde de samenstelling van de Amsterdamse bevolking snel. Veel oorspronkelijke Amsterdammers vertrokken, daartegenover stond de toestroom van Surinamers, Turken en Marokkanen. Inmiddels telt Amsterdam ruim 800.000 inwoners uit 180 verschillende landen, die allemaal Amsterdammer zijn en wonen in een stad vol gebeurtenissen en ontwikkelingen die in ons geheugen staan gegrift.
Stadsuitbreiding
Ajax Europees kampioen 1970 De gouden tijd van Ajax duurde van 1965 tot 1973. 'Voetbal is oorlog' was het motto van trainer Rinus Michels, die dan ook bekend stond als de generaal. Het team speelde het revolutionaire 'totaalvoetbal'. Dankzij de stugge Rinus Michels en het enorme talent van de spelers bereikte Ajax de wereldtop. Het seizoen 1970-1971 was een topjaar voor Ajax. De club had een
bijna onoverwinnelijk team met legendarische spelers als Johan Cruijff, Arie Haan en Piet Keizer. Ajax eindigde in de Eredivisie competitie op een tweede plaats, maar won wel de Europacup I en de KNVB beker. In 1995 floreerde Ajax opnieuw in Europa door onder leiding van Louis van Gaal de Champions League en de Super-Cup te winnen. Foto: Ajax
Foto Stadsarchief Amsterdam 1958 In dit jaar werd de eerste steen gelegd van tuinstad Buitenveldert. In 1959 werden hier de eerste woningen in gebruik genomen. Nu wonen er ongeveer 20.000 mensen, waaronder veel ouderen, en ook een grote Joodse gemeenschap. Deze zuidelijke uitbreiding van Amsterdam was, naast de westelijke tuinsteden, onderdeel van het Algemeen Uitbreidingsplan uit 1935. Door WO II werd dit plan pas in de
jaren '50 uitgevoerd. De westelijke woonwijken zijn ook aangelegd als tuinsteden: stroken met langgerekte flatgebouwen, afgewisseld met groen en sportvelden. Zo verrezen de wijken Slotermeer (1951-1954), Geuzenveld (1953-1958), Slotervaart, (19541960), Overtoomse Veld (1958-1963) en Osdorp (1956-1962). Te midden van deze westelijke tuinsteden kwam de Sloterplas te liggen.
1950
1960
1970
198
Nieuwmarktrellen 1975 De Twintigjarige Stadsoorlog woedde van 1965 tot 1985. Het was een opstand van vrijgevochten jongeren tegen het gezag. Het begon met Provo en eindigde met ingrijpen door de overheid in de Staatsliedenbuurt. De rellen rond de Nieuwmarkt vormden een hoogtepunt. Voor het aanleggen van de metro naar de Bijlmer zou een groot deel van de Nieuwmarktbuurt gesloopt worden. De Weesperstraat zou een snelweg worden naar de Prins Hendrikkade. De gemeente had een 'groot-
schalige' visie op de stad, terwijl de buurtbewoners hun oude kleinschalige buurt wilden behouden. In april 1975 waren er grote rellen tussen bewoners en actievoerders en de politie. De panden werden ontruimd en de metro gebouwd. Maar op de lange duur wonnen de 'kleinschaligen'. De snelweg kwam er niet en de brede weg loopt nu dood bij cafĂŠ Tisfris. De visie van het stadsbestuur veranderde; er kwamen geen nieuwe grote flatwijken, maar de oude buurten werden opgeknapt.
Foto ANP
Provo 1965 Op het Spui was het bronzen beeld Het Lieverdje, een stoer Amsterdams jongetje met een hart van goud, elke zaterdagnacht het middelpunt van een happening met Robert Jasper Grootveld. Hij protesteerde tegen de sigarettenindustrie. Tegelijk werd de anarchistische jeugdbeweging Provo
opgericht. Zij provoceerde het gezag, gekleed in spijkerpakken en met lange haren. Die explosie van jeugdcultuur maakte Amsterdam wereldberoemd. Hippies en rugzaktoeristen kwamen van heinde en verre naar Amsterdam en sliepen in het Vondelpark en zelfs op de Dam, tot dit in 1970 werd verboden.
Foto ANP
9 Amsterdam | 18 februari 2016
ede Wereldoorlog Geen woning geen kroning
Homohuwelijk
1980 Op 30 april 1980 werd prinses Beatrix in Amsterdam beëdigd en ingehuldigd tot Koningin der Nederlanden. De grote ceremonie was in de Nieuwe Kerk op de Dam. Dit vormde voor de kraakbeweging en anarchistische groepen aanleiding om protesten en rellen te organiseren. 'Geen woning geen kroning' was het motto. Bij de Blauwbrug over de Amstel was een grote confrontatie tussen actievoerders en de politie. De actievoerders gooiden stenen en de politie achtervolgde hen te paard op het Waterlooplein. Aan het eind van de dag veranderde het Rokin in een ongekend slachtveld. Er vielen vele gewonden, maar tot ieders grote opluchting geen doden. Ongeveer twee maanden eerder, op 3 maart, hadden tanks de barricaden bij een kraakpand in de Vondelstraat omver gereden. 1980 was het hoogteen dieptepunt van de rellen in Amsterdam.
80
2001 Op 1 april 2001 waren de ogen van de wereld gericht op Amsterdam. Op die dag werd in onze stad het eerste homohuwelijk ter wereld gesloten. Vier stellen stapten die dag in het huwelijksbootje. Zij werden in het stadhuis in de echt verbonden door toenmalig burgemeester Job Cohen. Het homohuwelijk was een volgende bevestiging van Amsterdam als Gay Capital, na de eerste Amsterdam Gay
Pride in 1996 en de Gay Games, waarvan de stad in 1998 gastheer was. De gemeente wil nog steeds dat Amsterdam een veilige, open en internationaal aantrekkelijke roze stad is. Een stad waarin iedereen zichzelf mag zijn, een stad waarin iedereen in vrijheid kan leven: een zogenaamde gay destination. Daarom is in april 2015 de roze agenda gepresenteerd. www.amsterdam.nl/rozeagenda
Foto ANP
1990
2000
2010
Koning ingehuldigd 2013 Op 30 april 2013 zijn wederom alle ogen op Amsterdam gericht, want er wordt een koning ingehuldigd. Na 33 jaar doet Koningin Beatrix afstand van de troon in het paleis op de Dam. Enkele uren later wordt de nieuwe Koning ingehuldigd in de Nieuwe Kerk. De sfeer in de stad is compleet anders dan in 1980: nu is
Bijlmerramp 1992 Zondagavond, 4 oktober 1992. Het bord lag bij velen nog op schoot toen de uitzending van Studio Sport werd onderbroken door het bericht dat er in de Bijlmermeer een vliegtuig was neergestort. Een Boeing van de Israëlische luchtvaartmaatschappij EL AL boorde zich om 18.36 uur in de flats Groeneveen en Kruitberg. 43 mensen overleefden de ramp niet.
In de dagen, maanden en jaren na de ramp bleven er vragen over de lading van het vliegtuig, de mannen in witte pakken en het aantal slachtoffers. De Bijlmerramp wordt elk jaar herdacht bij ‘De boom die alles zag’. Tijdens deze herdenking vliegen er geen vliegtuigen over de Bijlmer, normaal gesproken een drukke aanvliegroute voor Schiphol.
Amsterdam trots en viert de stad uitbundig feest. Overal zijn festiviteiten, zoals op het Museumplein. De dag eindigt met de Koningsvaart op het IJ. De stad ontvangt die dag zo’n 700.000 bezoekers. In totaal maken 1.500 journalisten gebruik van het perscentrum, waarvan 70 tot 80 procent internationale pers is.
10 Amsterdam | 18 februari 2016
Onderwijs
Opdracht: zoek een oplossing Techniek en praktijk Op veel Amsterdamse scholen nemen leerlingen, met ondersteuning van het Masterplan Techniek Amsterdam, deel aan praktijkgerichte techniekprojecten. Doel van het Masterplan Techniek Amsterdam is dat meer jongeren kiezen voor een hoogwaardige technische opleiding, daar enthousiast over zijn en na afronding een technische vervolgopleiding gaan volgen of een technische carrière gaan opbouwen. Dat is nodig om ervoor te zorgen dat het Amsterdamse bedrijfsleven in de nabije toekomst over voldoende en goed geschoold technisch personeel kan beschikken. Tijmen, Zoe, Mikal, Collins en Fedde doen dit jaar eindexamen vmbo-t op het
IJburg College. Zij hebben de richting IT en Techniek gevolgd. Daar kies je aan het eind van de tweede klas voor. Zoe: ”Ik wilde alle vakken doen die nodig zijn om piloot te worden, en ik was altijd handig met computers.” Daniël Siha doet dit jaar eindexamen op het Technasium van het Pieter Calandlyceum. Technasium is atheneum plus het vak onderzoeken en ontwerpen. Daniël begon ermee in de eerste klas, maar je kunt er tot de 3e klas nog bijkomen. Praktijkopdrachten De leerlingen van IJburg college hebben elke periode één project. De laatste periode ging het over vliegtuigen. Tijmen: ”We gingen met de klas naar Schiphol en kregen in een hangar uitleg over onze opdracht. Door alle mensen die in een Daniël Siha volgt het Technasium vliegtuig zitten is er een vochtprobleem, dat is slecht voor het materiaal en de mensen.” In groepjes gingen ze werken aan een oplossing, waar ze een presentatie over gaven. Vandaag zijn ze gestart met een nieuw project. Fedde: ”Er waren politieagenten om te vertellen over een forensisch onderzoek dat we gaan doen naar een verzonnen moord in het Vondelpark.”
De leerlingen van het IJburg College, v.l.n.r. Tijmen, Collins, Zoe, Fedde en Mikal
Technasium Ook op het Technasium werken leerlingen steeds samen aan een opdracht, meestal een maatschappelijk vraagstuk dat een oplossing nodig heeft. Daniël:
”We moesten iets verzinnen waardoor ouderen zelfstandig kunnen blijven wonen. Eerst zijn we naar een bejaardentehuis gegaan om mensen te interviewen, daar kwam uit dat jezelf goed kunnen blijven voeden belangrijk is als je niet zoveel meer kan. Dus wat hebben we verzonnen? Een magnetron die de streepjescode van een product scant en dan automatisch weet op hoeveel watt en hoe lang het klaargemaakt moet worden.” Meer weten? Ga naar www.amsterdam.nl/ masterplantechniek
Vrijwilligers gezocht
Maatjes actief in Oost Samen op pad Sinds de invoering van de Wmo wordt van buurtbewoners met een licht verstandelijk beperking verwacht dat ze steeds meer zelfstandig gaan participeren. Om dit te ondersteunen is Prisma sinds 2014 gestart met het organiseren van Buurtmaatjes voor bewoners met een licht verstandelijke beperking. Andries en Jennifer zijn een voorbeeld van een maatjeskoppel. Andries woont zelfstandig en wordt ambulant begeleid door Cordaan. Hij is al jarenlang magazijnmedewerker via Pantar. ”Mijn begeleider vroeg of ik het leuk vond om eens wat andere mensen dan op mijn werk te zien. Ja dus!”, vertelt hij. Duwtje in de rug “Bij ons was de klik er meteen”, zegt vrijwilliger Jennifer. “Andries is erg gezellig.” Jennifer is psychologiestudent. “Maar ik heb me beslist niet aangemeld om de psycholoog te spelen. Ik vind het leuk om mensen te helpen en een duwtje in de rug te geven”, zegt ze. Elke week gingen Jennifer en Andries naar een buurthuis om gezellig te tafeltennissen. Voor het traject staat in principe een half jaar, al is dat niet in beton gegoten: het koppel bepaalt samen wanneer de tijd
Ook Nathan Lotz heeft een buurtmaatje via Prisma | Foto: Janet de Jong rijp is voor de deelnemer om op eigen benen te staan. Voor Andries was een half jaar toereikend. Hij gaat nu met veel plezier zelfstandig naar het buurthuis. “Ik heb er veel leuke mensen ontmoet met wie ik nu speel.” Samen de buurt verkennen Als maatje help je bewoners met een licht verstandelijke beperking een passende activiteit te vinden in de buurt. De vrijwilliger gaat mee, net zo lang tot de bewoner zelfstandig kan gaan. Samen ga
je bijvoorbeeld een kop koffie drinken in een buurtcentrum, meedoen aan een bingo, sporten of iets creatiefs doen. Stap voor stap helpt de vrijwilliger de buurtbewoner naar zelfstandige participatie. De vrijwilliger krijgt daarbij training en ondersteuning van Prisma. Topvrijwilligers Het slagen van Buurtmaatjes is afhankelijk van goede vrijwilligers. Rosanne Noumon, maatjesmakelaar bij Prisma: “We werven vrijwilligers via vrijwilli-
gersbanken, buurtcentra, hogescholen en universiteiten. Door de korte tijdsinvestering en het gerichte doel is het voor vrijwilligers erg leuk om te doen en ook goed te combineren met andere werkzaamheden.” Lijkt het u leuk om als maatje aan de slag te gaan bij Prisma? Neem dan contact op met info@stichtingprisma.nl, tel. 020 886 6260. www.stichtingprisma.nl
11 Amsterdam | 18 februari 2016
Schone lucht
Op weg naar een uitstootvrij 2025 Gezond In de nabije toekomst krijgen Amsterdammers alleen nog een parkeervergunning als hun auto de lucht in de stad niet ontoelaatbaar vervuilt. Het is één van de maatregelen die de stad neemt om de lucht schoon te maken. Ook worden de milieuzones uitgebreid. De Amsterdamse lucht moet zo schoon en gezond mogelijk worden, met zo min mogelijk stikstofdioxide, fijnstof en roet. In een Amsterdam met schone lucht kunt u prettig wonen, wandelen en fietsen. Kinderen spelen lekker buiten, zonder dat u zich zorgen hoeft te maken over uw gezondheid. Te veel luchtverontreiniging heeft impact op de kwaliteit van leven en belemmert daarnaast. Op sommige plekken mogen nu geen scholen of woningen gebouwd worden omdat de luchtkwaliteit daar te slecht is. Dat moet anders. Eerste Europese stad Amsterdam is enorm ambitieus. In 2025 moet het verkeer schoon zijn en is onze stad uitstootvrij. Amsterdam is de eerste stad in Europa waar deze ambitie is vast-
Meer informatie De weg naar een uitstootvrij 2025 maakt onderdeel uit van de Agenda Duurzaamheid van de gemeente. De besluiten die zijn genomen gaan nu het inspraaktraject in. Wilt u meer weten over wat de gemeente aan duurzaamheid doet, én wat u zelf kunt bijdragen aan een schone en gezonde stad? Kijk voor alle informatie op www.amsterdam.nl/duurzaam
Openbaar vervoer, vracht- en bestelvervoer worden allemaal uitstootvrij gelegd. Daarom worden er niet in de toekomst, maar nu al maatregelen genomen. Het gemeentebestuur heeft een aantal belangrijke besluiten genomen, waarmee een grote bijdrage wordt geleverd aan de leefbaarheid van onze stad. De gemeente neemt haar verantwoordelijkheid en stimuleert u om dat ook te doen. Schone lucht is voor iedereen belangrijk, en bereiken we alleen door allemaal onze bijdrage te leveren. Schoon parkeren Benzineauto’s die voor 1992 zijn gebouwd krijgen straks geen parkeervergunning meer. Voor auto’s die op diesel rijden ligt de grens op 2005. De bedoe-
ling is dat deze regel rond september wordt ingevoerd. Het geldt alleen voor nieuwe aanvragen, of als u het kenteken op een bestaande vergunning wilt aanpassen. Amsterdam Elektrisch Onze stad is koploper op het gebied van elektrisch rijden en wil dat ook blijven. Daarom wordt het aantal elektrische oplaadpunten uitgebreid van 1.000 naar 4.000. Onlangs zijn ook de eerste twee snellaadpunten geplaatst bij de taxistandplaats op het Centraal Station. Op nog een aantal plekken in de stad verrijzen dit jaar punten waar elektrische voertuigen razendsnel kunnen worden
Twee jaar langer leven met schone lucht Luchtvervuiling Een belangrijke motivatie voor de grote schoonmaak van de Amsterdamse lucht is uw gezondheid. “Luchtverontreiniging scheelt in Nederland gemiddeld twee jaar op de levensverwachting”, zegt dr. Van der Zee, longarts in het OLVG. “Het is niet alleen slecht voor de longen, maar luchtverontreiniging heeft vooral ook effect op het hart- en vaatstelsel. Wanneer ergens een piek in de luchtvervuiling wordt geme-
ten, dan merken ziekenhuizen dat er binnen 24 tot 48 uur meer mensen worden opgenomen met hartinfarcten. Het betreft dan vaak oudere mensen, die al klachten hebben.” De lucht is tegenwoordig al een stuk schoner dan dertig jaar geleden. “We stoken niet meer op kolen bijvoorbeeld”, aldus dr. Van der Zee. “Auto’s zijn nu ook minder vervuilend dan vroeger. Maar er is nog steeds te veel verontreiniging,
waardoor kinderen een vergroot risico hebben op astma of allergieën. Ook het verlies van de longfunctie gaat sneller en het gevaar van longkanker is groter.” Hoewel een groot deel van de luchtverontreiniging in Nederland letterlijk komt overwaaien uit het buitenland, hebben de maatregelen van Amsterdam wel degelijk zin, volgens dr. Van der Zee. “Juist lokaal merk je het effect van schone lucht direct.”
Enquête
Wat vindt u van de stad? De gemeente Amsterdam werkt aan een gastvrije stad. Een stad die leefbaar en duurzaam is, niet alleen voor toeristen en bezoekers, maar vooral voor bewoners en ondernemers. We willen dan ook graag van u weten hoe u de stad ervaart. Uw mening willen wij gebruiken om maatregelen te treffen om van de stad een plezierige woon-en werkplek te maken. Uiteraard willen we de goede dingen behouden. En wat volgens u beter kan, nemen we graag mee in onze maatregelen. U kunt tot eind februari meedoen aan de enquete. Kijk op www.amsterdam.nl/stadinbalans
Onderzoek: Wat volgens u beter kan, nemen we graag mee
opgeladen, wat vooral voor het beroepsmatige verkeer belangrijk is. Uitbreiding milieuzones Voor het vrachtvervoer geldt al sinds 2013 een milieuzone. Dit betekent dat vrachtwagens die voor oktober 2005 zijn gebouwd, de stad niet meer in mogen. Zij moeten hun vracht aan de rand van de stad afleveren, waarna het met kleinere, schone voertuigen de stad in wordt gebracht. De komende jaren wordt de milieuzone uitgebreid. Volgend jaar, in 2017, worden er ook voorwaarden gesteld aan het bestelvervoer. Bestelauto’s die voor 2000 zijn gebouwd wordt dan de toegang tot Amsterdam ontzegd. En in 2018 wordt een volgende stap gezet in het verschonen van de lucht door vervuilende taxi’s. Met zowel de bestel- als de taxibranche zijn afspraken gemaakt. Brom- en snorfietsen van vóór 2011 dragen zo ernstig bij aan de luchtvervuiling dat de gemeente ook deze voertuigen uit de stad wil weren. Openbaar vervoer Om in 2025 alleen schoon verkeer in de stad te hebben, wordt ook het openbaar vervoer uitstootvrij. Het GVB gaat ervoor zorgen dat de bussen uitstootvrij gaan rijden en er wordt ook gekeken hoe bijvoorbeeld de veerponten schoon kunnen worden gemaakt.
12 Amsterdam | 18 februari 2016
Stadspas
loop binnen met de stadspas aanbiedingen maart Van deze aanbiedingen kunt u alleen gebruik maken als op de achterzijde van uw Stadspas het woord “aanbiedingen” in de kleur paars gedrukt staat.
100 Highlights Cruise
Carré Gratis
Heb je je eigen stad wel eens bekeken vanaf het water? Niet voor niets maken jaarlijks vele bezoekers een rondvaart door het UNESCO Werelderfgoed: de grachtengordel. Vanaf de boot kun je ontspannen genieten van het uitzicht op de grachtenpanden uit de Gouden Eeuw, de vele bruggen en andere highlights. Amsterdam is het mooist vanaf het water, kom varen met de Canal Company! Geldig: van 1 maart t/m 24 maart Stadspasprijs: gratis (normaal € 14,50) Kaartverkoop: pas laten scannen aan de kassa’s van Canal Company (zie website voor verkoopadressen) Meer info: www.canal.nl
Allard Pierson Gratis
Koninklijk Theater Carré presenteert Broadway aan de Amstel met PIPPIN, een duizelingwekkende musical vol buitengewone acrobatiek. De voorstelling vertelt het verhaal van Pippin die op zoek is naar zichzelf en de zin van het leven. Deze ‘eye-popping razzle dazzle’ is met originele Amerikaanse cast, slechts 5 weken te zien in Nederland. 9 maart tot en met 10 april, exclusief in Koninklijk Theater Carré. Geldig: 9 maart, 11 t/m 31 maart op dinsdag, woensdag en donderdag Stadspasprijs: € 5, exclusief € 1 restauratietoeslag per kaart en boekingskosten (éénmalig € 4,50 per boeking). Alleen geldig op de tweede rang (normale prijs € 59,50) Kaartverkoop: aan de kassa van Carré (dagelijks geopend van 16.00 tot 18.00 uur en vanaf 1,5 uur voorafgaand aan een voorstelling). Niet geldig i.c.m. andere aanbiedingen of op reeds gekochte kaartjes. Zolang de voorraad strekt
€5
Foto Terry Shapiro Adres: Koninklijk Theater Carré, Amstel 115-125 Meer info: www.carre.nl/pippin
Bijlmer Parktheater In maart kunt u voor € 2 naar een voorstelling in het Bijlmer Parktheater. Met (bekroonde) jeugdvoorstellingen in de voorjaarsvakantie zoals AaiPet en Pokon. En ons paradepaardje: het In The Picture Festival waar jong talent uit Zuidoost laat zien wat het kan! Bekijk het hele aanbod van maart op bijlmerparktheater.nl en koop snel uw tickets! Geldig: 1 t/m 31 maart Stadspasprijs: voor € 2 naar een voorstelling naar keuze (normale prijzen variëren van € 7 tot € 18,50)
€2
Kaartverkoop: aan de kassa Reserveren: 020 311 3933 Adres: Anton de komplein 240 Meer info: www.bijlmerparktheater.nl
De FilmHallen De FilmHallen vertonen dagelijks de beste films in 9 mooie filmzalen. Van de beste Hollywood films tot kleine arthouse cinema, in de FilmHallen is altijd iets te zien voor jong en oud. In de maand maart mag je voor € 1 één film naar keuze bezoeken.
Kom je met de Stadspas naar het DWDD Pop-Up Museum dan ontvang je gratis het boek dat bij de tentoonstelling is uitgegeven. Vanaf 1 maart liggen er 200 boeken klaar voor iedereen die zich meldt met de Stadspas. Maar wees er snel bij, want als ze op zijn, zijn ze op. Geldig: vanaf 1 maart, dagelijks geopend van 10.00 tot 17.00 uur Stadspasprijs: gratis (normale prijs € 10) Kaartverkoop: aan de kassa Adres: Oude Turfmarkt 127 Meer info: www.allardpiersonmuseum.nl
Geldig van: 1 t/m 31 maart Stadspasprijs: € 1 (normale prijs € 11) Kaartverkoop: aan de kassa Reserveren: kosteloos reserveren op www.filmhallen.nl en uiterlijk een halfuur voor aanvang van de film uw Stadspas tonen bij de kassa Adres: Hannie Dankbaarpassage 12 (in de Hallen-Amsterdam) Meer info: www.filmhallen.nl of 020 820 8122
€1
13 Amsterdam | 18 februari 2016
Stadspas
loop binnen met de stadspas
Gratis
Bounz Springen bij Bounz. Bij Bounz gaat trampolinespringen een stapje verder. Lekker een uur lang springen op een veld dat bestaat uit 32 aaneengeschakelde trampolines en een meterslange tumblingbaan. In de maand maart mag u 2 keer (!) een uur komen springen. In verband met piektijden staan hieronder de beschikbare periodes. Reserveren is verplicht. Op maandagen is Bounz gesloten.
Gratis
Geldig: van 1 maart t/m 31 maart (van dinsdag t/m vrijdag) Stadspasprijs: gratis (normaal € 7) Kaartverkoop: aan de kassa Reserveren: 020 611 4481 of per e-mail via amsterdam@bounz.nl Adres: Willinklaan 5 Meer info: www.bounz.nl
Wilt u weten waar u nog meer korting krijgt met uw Stadspas, kijk dan in de Stadspas Kortingsgids 2015/2016. Stadspas, Antwoordnummer 47197, 1070 WB Amsterdam Telefoon: 020 252 6000 (8.30-17.00 uur). Aan deze informatie kunnen geen rechten ontleend worden. Wijzigingen voorbehouden.
Foto Mark Okoh Camera Press London
Joods Historisch Museum Amy Winehouse, een van de meest succesvolle artiesten van de afgelopen tijd, staat centraal in Amy Winehouse: A Family Portrait. Deze persoonlijke tentoonstelling, samengesteld door Amy’s broer Alex Winehouse en The Jewish Museum Londen, belicht Amy’s passie voor muziek en mode, haar joodse familiegeschiedenis en schooltijd. Ook is er aandacht voor Camden Town waar Amy lange tijd woonde.
Geldig: t/m 4 september Stadspasprijs: gratis, (normale prijs € 15). Op vertoon van de Stadspas bij de Museumshop ontvangt u een poster van de tentoonstelling (1 per Stadspas en zolang de voorraad strekt) Kaartverkoop: aan de kassa Adres: Nieuwe Amstelstraat 1 Meer info: www.jck.nl/amy-winehouse
hulpverlener weten of uw aanvraag wordt goedgekeurd. Het hele traject kan een paar weken in beslag nemen.
de hulp die wordt aangeboden in het kader van armoedebestrijding, maar ook regelingen die daarbuiten vallen. Bijvoorbeeld de kwijtschelding van de gemeentebelasting, het jeugdsportfonds en woonlastentoeslag.
Schone lucht
Apparaat te leen Witgoedregeling Kunt u zich een dag zonder koelkast voorstellen? Een week zonder wasmachine of gasfornuis? Als een van deze apparaten stuk gaat, komt dat altijd ongelegen. We hebben ze elke dag nodig, kunnen niet zonder. Als u een laag inkomen hebt is het extra vervelend, omdat u niet zomaar eventjes een nieuwe koelkast kunt kopen. Als u de vervanging niet kunt betalen, kan de witgoedregeling van de gemeente uitkomst bieden. De witgoedregeling is een noodvoorziening. Een speciaal fonds (Fonds Bijzondere Noden Amsterdam) regelt voor u de vervanging van een kapotte wasmachine, koelkast of gasfornuis. Amsterdammers die geen andere mogelijkheden hebben om aan het apparaat te komen, kunnen van de regeling gebruik maken. U krijgt het apparaat in bruikleen. Hoe werkt het? U kunt de witgoedregeling niet zelf aanvragen. Dit doet een hulpverlener voor u. Gaat uw wasmachine, koelkast of gasfornuis stuk en kunt u de kosten echt niet zelf betalen? Ga dan bijvoorbeeld naar een hulpverlener van de Maatschappelijke Dienstverlening in uw stadsdeel of naar een financieel spreekuur.
Het financieel spreekuur Op veel plekken in Amsterdam zijn financiële spreekuren. U kunt hier terecht met al uw vragen over geldzaken. De medewerkers helpen u ook met het aanvragen van extra’s. Zoals geld voor schoolkosten en gratis openbaar vervoer voor ouderen. De locaties bij u in de buurt vindt u op www.amsterdam.nl/pakjekans
U moet kunnen aantonen dat u recht heeft op de witgoedregeling. Neem uw bankafschriften, bewijzen van schulden en/of een afwijzing van de gemeentelijke Kredietbank mee. Hiermee kun u laten zien dat u een laag inkomen en weinig vermogen heeft. Vervolgens krijgt u een huisbezoek. Daarna hoort u of uw hulpverlener een aanvraag kan doen. Het fonds laat uw
Meer weten? Kijk voor meer informatie en voor alle voorwaarden op www.amsterdam.nl/ pakjekans. Op deze site zijn alle regelingen verzameld. U vindt daar niet alleen
U kunt ook contact opnemen via telefoonnummer 020 252 6000.
14 Amsterdam | 18 februari 2016
Europese Unie
Het verdrag van Amsterdam Grondlegger De eerste helft van 2016 is Nederland voor de twaalfde keer voorzitter van de Europese Unie. Vrijwel alle vergaderingen vinden plaats in Amsterdam, op het Marineterrein. Ook wordt er dertien keer een ministeriële vergadering met vakministers georganiseerd in het Scheepvaartmuseum. Nederland is een van de grondleggers van het huidige Europa. Na de Tweede Wereldoorlog werd in 1951 het Verdrag van Parijs getekend. Nederland ondertekende met Frankrijk, West-Duitsland, Italië, België en Luxemburg dit verdrag, dat als doel had de vrede in Europa te verzekeren. Voor dat doel werd de productie van kolen en staal, die toen golden als de belangrijkste middelen voor de productie van oorlogswapens, onder het gezag geplaatst van een gemeenschappelijke Hoge Autoriteit. De EGKS (Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal) geldt als de eerste aanzet tot de Europese Unie. Het verdrag van Amsterdam In de eerste helft van 1997 was Nederland ook voorzitter van de Europese Unie. Op 2 oktober van dat jaar, tijdens het voorzitterschap van Luxemburg, ondertekenden de ministers van Buitenlandse Zaken van de vijftien lidstaten het Verdrag van Amsterdam. In dit verdrag zijn afspraken gemaakt over het openen van de grenzen voor personen, en een Europees beleid voor asiel en immigratie. De afspraken van het Akkoord van Schengen zijn met het Verdrag van Amsterdam binnen de
Europese Unie ondergebracht. Onderwerpen die ook tijdens het huidige voorzitterschap actueel zijn. Anno nu Europa is al eeuwenlang enorm belangrijk voor Amsterdam. En omgekeerd speelt de stad ook al heel lang een belangrijke rol op het continent. Amsterdam is tenslotte een internationale, open en bruisende stad en kent een lange geschiedenis wat betreft handel en ondernemen. De ambitie van de stad is om haar positie als Europese vestigingsregio en economische motor te versterken. Qua handelspositie valt Amsterdam in de categorie Brussel, Frankfurt en Chicago. En als vestigingslocatie van internationale hoofdkantoren staat Amsterdam op de vierde plaats binnen de EU. Van oudsher is de welvaart van Amsterdam en de regio verbonden aan de positie als internationaal zaken- en handelscentrum. Dit maakt de stad in Europa en de rest van de wereld interessant als toegangspoort en verbindende schakel tussen internationaal werkende bedrijven, organisaties en steden. Dat is goed voor de stad én goed voor Europa.
Ter ere van het voorzitterschap is de stad aangekleed met onder andere deze vlaggen Meer weten? De Europastrategie van Amsterdam vindt u op www.eu2016.amsterdam. Op deze pagina is ook alle informatie over het huidige voorzitterschap te vinden,
zoals de kalender en het culturele programma. Ook als u meer wilt weten over de eeuwenlange relatie tussen Amsterdam en Europa kunt u op deze site terecht.
Vernieuwing
Het verleden en de eeuwigheid Erfpacht 2016 is een belangrijk jaar voor de Amsterdamse erfpacht. De gemeente wil eeuwigdurende erfpacht invoeren, als eerste voor nieuwbouw. Voor mensen die nu al erfpachter zijn, wordt de waarde van de grond nog maar één keer bepaald na vaststelling van de Overstapregeling. Grote prijsstijgingen horen dan tot het verleden. De erfpachtvernieuwing moet zorgen voor meer zekerheid en duidelijkheid voor de erfpachter. Maar waar komt erfpacht vandaan en waar gaat het precies naartoe?
Al in het oude Egypte en in het Romeinse rijk werd staatsgrond in erfpacht uitgegeven. In Amsterdam dateren de eerste uitgiften in erfpacht uit de 15e en 16e eeuw. De grond binnen de vestingwerken was volledig benut. Het stadsbestuur onteigende landbouwgronden
rond de stad om verder te kunnen uitbreiden. Het bestuur slaagde er echter niet in alle grond ook weer te verkopen. Een deel werd daarom in erfpacht uitgegeven voor tuinbouwdoeleinden. Zo ontstond in de zeventiende eeuw de Plantagebuurt.
In de zeventiende eeuw ontstond de Plantagebuurt dankzij erfpacht
Erfpacht voor de gemeenschap Tussen 1850 en 1896 werden terreinen voornamelijk aan ondernemers in erfpacht uitgegeven. Zij wilden vaak liever hun kapitaal in hun bedrijf investeren, dan in grond. Het raadslid mr. M.W.F. Treub - later wethouder en uiteindelijk minister - diende in 1890 een motie in om enkele percelen bouwgrond niet te verkopen. Hij wilde ze ‘in opstal uitgeven‘. Eind 1896 leidde dit tot de invoering van erfpacht. Het ging om een erfpachtstelsel met erfpacht op langere termijn (75 jaar), met een vaste canon (vergoeding voor gebruik). De uitvoering ging langzaam. Bezwaren leidden in 1915 tot herziening. Voortaan werd grond uitgegeven in voortdurende erfpacht, met de mogelijkheid om de canon en de bepalingen na 75 jaar te verande-
ren, en daarna telkens na 50 jaar. We hebben vandaag de dag nog voortdurende erfpacht. Door de jaren heen zijn de Algemene Bepalingen (de spelregels van het stelsel) gewijzigd om aan de eisen van de tijd te voldoen. Eeuwigdurende erfpacht: meer weten? De gemeente wil voortdurende erfpacht veranderen in eeuwigdurende erfpacht. Binnenkort kunt u inspreken op de Algemene Bepalingen van dit nieuwe stelsel. Daarna kan bij nieuwbouw eeuwigdurende erfpacht ingaan. Vervolgens komt er een overstapregeling. Daarin staat op welke manier mensen die nu al erfpachter zijn, kunnen overstappen naar het nieuwe stelsel. Ook hierop kunt u reageren. Meer weten? Kijk dan op www.amsterdam.nl/erfpacht.
15 Amsterdam | 18 februari 2016
Beste zorg
Slachtoffers seksueel geweld 0800 0188 Het Centrum Seksueel Geweld Amsterdam-Amstelland (CSG) biedt dag en nacht hulp aan iedereen die kort geleden een aanranding of verkrachting heeft meegemaakt. Om goede zorg te bieden, wordt door verschillende hulpverleners samengewerkt. Het CSG heeft geen locatie die u kunt bezoeken, maar is een samenwerkingsverband van organisaties met expertise op medisch, psychisch en forensisch gebied. Het Centrum Seksueel Geweld is 24 uur per dag, 7 dagen per week bereikbaar via het gratis telefoonnummer 0800 0188.
zakelijke zorg nu ook beschikbaar voor slachtoffers die zich niet bij de politie melden. Dit is belangrijk, omdat lang niet iedereen na een verkrachting of aanranding contact wil met de politie. Naar schatting wordt in slechts 10% van de verkrachtingen of aanrandingen aangifte gedaan.
mensen aangifte gedaan van een verkrachting of aanranding. Daarvan was 97% vrouw. De daders waren in 54% van de aangiften een onbekende. Een onbekende dader betekent meestal dat de identiteit van de dader wel bekend is, maar dat het slachtoffer en de dader elkaar korter dan 24 uur kennen.
Cijfers in Amsterdam Vanaf 2012 tot mei 2015 hebben 260
Wilt u meer informatie, kijk dan op www.centrumseksueelgeweld.nl
bij de politie werkt. Slachtofferhulp Nederland of gespecialiseerde advocaten kunnen u helpen bij het juridische traject.
Iedereen kan slachtoffer worden van seksueel geweld. U verdient na zo’n vreselijke gebeurtenis de best mogelijke zorg. Daarom werken artsen, verpleegkundigen, politie, psychologen, maatschappelijk werkers en seksuologen nauw samen. Alle professionals houden zich aan hun beroepsmatige geheimhoudingsplicht. Als u dat wilt, brengt het CSG u in contact met de politie. U krijgt dan een gesprek waarin wordt uitgelegd hoe de procedure
Ook als u geen aangifte wil doen in Amsterdam werken de verschillende organisaties al langer samen om goede zorg te bieden aan slachtoffers van seksueel geweld die zich bij de politie melden. Met de komst van het Centrum Seksueel Geweld, per 1 januari 2016, is deze nood-
Veiligheid
BuurtWhatsApp tegen criminelen voorbeeld door even uit het raam te kijken. Als een verdachte zich verplaatst, kunnen andere leden of andere WhatsApp-groepen (als die er zijn) meekijken.
Burgerinitiatief Kent u WhatsApp? Dat is een applicatie waarmee u op een smartphone gratis berichten kunt sturen. Ook naar een groep mensen tegelijk. In een BuurtWhatsApp-groep kunt u uw buurtgenoten en de politie informeren over verdachte situaties en onraad in de buurt.
Een BuurtWhatsApp-groep heeft leden die in dezelfde buurt wonen of werken. Deelnemers zijn 18 jaar of ouder. BuurtWhatsApp-groepen zijn burgerinitiatieven: buurtbewoners zijn eigenaar en gebruikers.
In veel buurten in Nederland zijn al BuurtWhatsApp-groepen gestart. Onderzoek toont aan dat de criminaliteit in deze buurten flink daalt. Daarom stimuleren we ook in Oost BuurtWhatsApp. We helpen groepen met de start en begeleiden bestaande groepen.
Meer weten of aanmelden? Kijk op www.amsterdam.nl/veiligheid of neem contact op met Lucien Stöpler, veiligheidscoördinator stadsdeel Oost: L.Stopler@amsterdam.nl 06 1010 5308
Voordelen De kans dat een verdachte aangehouden wordt stijgt sterk in buurten met een BuurtWhatsApp. Personen met kwaad in de zin voelen zich bekeken en worden minder actief in deze buurten.
Wat is het? Als één persoon een verdachte situatie meldt via de BuurtWhatsApp kan ieder lid dat in de buurt is meekijken, bij-
Colofon
Stadsdeel Oost - contact en openingstijden Stadsloket Voor burgerzaken, vergunningen, parkeren, etc. Oranje-Vrijstaatplein 2 ma t/m vr: 8.00-18.00 uur Telefoon 14 020 www.amsterdam.nl/stadsloket Afspraak maken: www.amsterdam.nl/ afspraak (huwelijk, inzage documenten, voorbespreken vergunning) Digitale dienstverlening: www.amsterdam.nl/veelgevraagd Bekendmakingen: www.amsterdam.nl/ bekendmakingen Nieuws gemeente Amsterdam: www.amsterdam.nl/actueel
Sociaal Loket Oranje-Vrijstaatplein 2 ma t/m vr: 9.00 – 13.00 uur inloopspreekuur, en spreekuur op afspraak Telefoon 14 020
Meldpunt Zorg en Woonoverlast Voor meldingen over buurtbewoners die langdurige overlast geven of die hulp nodig hebben. ma t/m vr: 8.00 tot 18.00, bel 020 255 2914 www.amsterdam.nl/zorgenwoonoverlast
Meldingen en hulpvragen ■
■
■
■
■ ■
Meldingen Openbare Ruimte: bel 14 020 of ga naar www.amsterdam.nl/mor Meldingen Horeca-overlast: bel 14 020 (24 uur per dag) Overlast te water: bel 0900 9394 (24 uur per dag) Veilig Thuis, voor advies of hulp: bel 0800 2000 Milieuklachten: bel 14 020 Zorg en Woonoverlast: bel 020 255 2914 van 08.00 tot 18.00 uur
Waar vind ik de Afvalwijzer? U krijgt vanaf dit jaar geen papieren Afvalwijzer in de brievenbus. In 2016 verandert er niets aan de dagen en tijden dat huisvuil en grofvuil worden opgehaald. Alle informatie over afval vindt u op www.amsterdam/afval.
Afvalpunten Rozenburglaan 1 Cruquiusweg 90 Open: ma t/m za 8.00-17.00 uur www.amsterdam.nl/afval ■ ■
Stadsdeel Oost Oranje-Vrijstaatplein 2, 1093 NG Amsterdam Postbus 94801, 1090 GV Amsterdam Telefoon 14 020 www.amsterdam.nl/oost Twitter: @Stadsdeel_Oost
Jaargang 3, nummer 2, 18 februari 2016 ■ Amsterdam is een uitgave van de gemeente Amsterdam ■ Amstel 1 ■ Postbus 202, 1000 AE Amsterdam ■ E-mail: krant@amsterdam.nl ■ Internet: www.amsterdam.nl ■ Telefoon: 14 020 (Ingesprektoon of geen toon? Bel 020 624 1111) ■ Hoofdredactie: Djoe Lan Tan ■ Eindredactie: Jeroen Nan ■ Beeldredactie: Edwin van Eis ■ Coördinatie: Thea Bielsma ■ Fotografie, tenzij anders aangegeven: Edwin van Eis, Marjolijn Pokorny en Alphons Nieuwenhuis Aan dit nummer werkten mee: Thijs de Bruijn (Movement), Rudie van Eijk, Kadir Kusçu, Lenette van der Plas en Edwin Raap (eindredactie) Vormgeving: Floppy Design (Amsterdam) Productie: Movement (Amsterdam) ■ Druk: Koninklijke Drukkerij Vorsselmans BV Zundert ■ Verspreiding: Post NL ■ In deze krant staat informatie van de gemeente Amsterdam ■ De volgende editie van Amsterdam verschijnt op 24 maart ■ De krant wordt huis aan huis verspreid, ook bij brievenbussen met een JA-NEE of NEE-NEE sticker omdat het om overheidsinformatie gaat ■ Klachten over de bezorging? Bel Post NL via tel. 0900 0990 (€ 0,45 per minuut) ■ ■
16 Amsterdam | 18 februari 2016
Bijzondere Oosterling
Jamila heeft ruimte nodig voor haar vrouwen Sportief Jamila Bellahcem is een sportieve en stralende vrouw. Ze voelt zich verbonden met de vrouwen in Oost, geeft er sportlessen aan vrouwen van verschillende culturen en is een actieve buurtverzorgster. Jamila is Marokkaanse en Française maar opgegroeid in Schaarbeek, Brussel. Ze is in Nederland gekomen voor de liefde. Ze woont inmiddels vijfentwintig jaar in Nederland samen met haar man en hun vier kinderen. Leider sportieve recreatie “Ik ging in Nederland veel naar de sportschool en de vrouwen daar vroegen of ik invaller wilde worden voor de sportlessen. Dat deed ik. In de groep zat een medewerkster sportstimulering van het stadsdeel. Via haar ben ik op het spoor gekomen van de cursus Leider Sportieve Recreatie (LSR) en ik volg nu de gevorderdencursus LSR2.”
ik zie hoe blij mensen worden van mijn lessen, dan moet ik zelf huilen van ontroering en geluk.”
Afvallen en praten Jamila geeft les op verschillende plaatsen in Oost. Vooral Zumba, BBB en Step. “Ik sjouw met mijn speaker overal naar toe. In mijn tas zit een stick met beats van alle culturen. De vrouwen willen allemaal aan hun conditie werken, wat afvallen en met elkaar praten. Na zo’n uurtje bewegen voelen de vrouwen zich lekker leeg en komen de verhalen en de tranen. Als
Contact “Na les zitten we altijd met elkaar te praten, in de Nederlandse taal, dat moet van mij. Ik maak makkelijk contact. De vrouwen voelen zich veilig en op hun gemak in mijn groepen. Veel vrouwen zitten veel te veel alleen thuis. Ik zeg tegen ze: Ga wat doen, maakt niet uit wat. Dan leer je mensen kennen en ga je de taal beter spreken.”
Jamila geeft sportlessen I Foto Lenette van der Plas Buurverzorgster en naschoolse opvang Jamila is ook buurtverzorgster. Ze gaat langs bij mensen in de buurt die veel alleen zijn. Ze gaat met een oude dame samen boodschappen doen en let een beetje op dat een oudere mijnheer zich niet verwaarloost. Jamila: “Verder ben ik begeleider op een naschoolse opvang. Ik ben vooral aan het bewegen met de kinderen. Zo heb ik een Turks meisje de koprol geleerd. Dat had ze nog nooit gedurfd.” Sjouwen De sportgroepen worden groter en de lo-
caties te klein. En het gesjouw van de speaker van hier naar daar is eigenlijk te zwaar. Er dreigt ruimtegebrek. Maar ze wil niet stoppen. Als u een plek weet voor haar groepen, neem dan contact op met Jamila (krant@amsterdam.nl). Liefst op een grote plek in Oost, dan hoeft ze niet met haar speaker te sjouwen! Meer weten over de cursus Leider Sportieve Recreatie (LSR) in Oost? Kijk op www.amsterdam.nl/sport onder ‘sportopleidingen’.
Wat is er te doen in Oost?
Poppentheater Koos Kneus
Buurtrestaurants
Makkie 4 jaar
Gesprek bestuurscommissie
Elke zondag en woensdag Van ’Kale Opa gaat op reis’ voor peuters tot ’In de bananenschijn’ voor de grotere kinderen: onvervalste, vrolijke poppenkastvoorstellingen met schminken en verkleedkleren. Een jarige met een partijtje wordt toegezongen en mag een cadeautje uitkiezen! Entree € 8,-, Stadspas € 6,-. Iepenplein 40 / hoek 2e Oosterparkstraat. www.kooskneus.nl
Iedere dinsdag Het restaurant van Verzorgingscentrum De Gooyer is speciaal voor buurtbewoners uit de Dapperbuurt geopend. Buurtbewoners koken voor buurtbewoners. Ook buurtrestaurants in de Kraaipan en Menno Simonszhuis. Heerlijk 2-gangenmenu voor € 4,- (met Stadspas € 3,50, kinderen € 2,50). Vanaf 17.30 uur, eten om 18.00 uur. www.dynamo-amsterdam.nl
25 februari Wie zich inzet voor de buurt wordt beloond met een Makkie. Zo blijft het interessant om iets te doen voor buurt en medebewoners. Want met uw verdiende Makkies kunt u weer leuke dingen doen. Makkie bestaat vier jaar en dat wordt gevierd! Buurthuis Archipel (Makassarplein 1), 17.0020.00 uur. www.makkie.cc
29 februari De Flexbieb is een plek om te ontspannen, ontmoeten en ontdekken. Nieuw! Maandelijks gesprek voor iedereen met leden van de Bestuurscommissie Oost over een actueel onderwerp. In de Flexbieb op IJburg, Haveneiland West, Talbotstraat 46. Aanvang 20.30 uur. www.flexbieb.nl
Kijk voor meer evenementen op www.amsterdam.nl/ evenementen U kunt hier ook een eigen bericht voor de agenda aanmelden.
Maak jij nooit een fout of zo? Straatwijze kunst in CBK
Fiets mee
7 maart Een voorstelling waarin alles in het honderd loopt. Acht kinderen schreven over gênante aangelegenheden, vreselijke blunders en verwarrende faal-momenten. 9.30 of 19.00 uur in de Kleine zaal van het KIT (Linnaeusstraat 2). Eerste 50 kaarten gratis, dus reserveer snel: 020 331 9139 of reserveren@studio52nd.nl. www.studio52nd.nl
Elke dag Wie zich nu aansluit bij RingRing, het platform voor overtuigde fietsers, helpt de kinderen van Stichting Omega bijzondere momenten te beleven bij paarden van de Boerderij op IJburg. Als de deelnemers van het platform gezamenlijk 30.000 kilometers gefietst hebben ontvangt de Boerderij € 1.000,-. www.ring-ring.nu
t/m 2 april Voor deze bijzondere expositie kozen 15 straatwijze Amsterdammers uit 5.000 werken van de collectie hun 30 favorieten. De jonge tentoonstellingsmakers hebben in hun leven vaak al veel meegemaakt en bewandelden een ander pad dan de meeste van hun leeftijdgenoten. Via de kunst vertellen zij hun verhaal. www.cbkamsterdam.nl