Beeldenboek R-net

Beeldenboek R-net Beeldbepalende kenmerken versie 1.0, augustus 2013

in opdracht van Provincie Zuid-Holland

Inhoudsopgave Inleiding

5

1.

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Algemeen beeld R-net Algemeen: R-net R-net Productformule Beeldkwaliteit Duurzaamheid Ketenintegratie

9 11 13 31 33 35

2.

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7

R-net infrastructuur en halteplaatsen Inleiding Vrijliggende busbaan Vrijliggende busbaan buiten bebouwde kom Aanliggende busbaan Gemengd verkeer, met en zonder haltekom Knooppunt Halteinrichting standaardperron

37 39 41 47 49 51 53 59

3.

3.1 3.2 3.3 3.4

Overzicht onderdelen halte-inrichting Abri-typen Overig perronmeubilair Fietsenstalling DRIS

61 63 67 69 71

4.

Colofon

73

3

Inleiding Dit beeldenboek illustreert de ambities van Provincie Zuid-Holland met de realisatie van R-net. Volgens de bestuursovereenkomst ‘Hoogwaardig OV Randstad’ uit 2012 is het het streven om uiterlijk in 2028 R-net te hebben ingevoerd op de OV-verbindingen die vermeld zijn in de Ambitie Randstadnet 2028. De komende jaren wordt het Zuidhollandse deel van R-net ingevoerd op negen corridors, te weten: 1

Alphen aan den Rijn – Gouda (trein)

2

Dordrecht – Geldermalsen (MerwedeLingelijn, trein)

3

Leiden Centraal – Katwijk – Noordwijk (bus)

Beginpunt / eindpunt / overstaphalte

4

Noordwijk – Voorhout – Sassenheim – Schiphol (bus)

Treinstation

5

Alphen aan den Rijn – Leimuiden – Schiphol (bus)

6

Leiden Centraal – Zoetermeer (bus; incl. de passage Leiden)

7

Leiden Centraal – Leiderdorp (bus)

8

Gouda – Schoonhoven (bus)

9

Rotterdam Zuidplein – Oude Tonge (bus)

Legenda

Land Water Stedelijk gebied

Xyz Plaatsnaam Trein

Xyz Haltenaam Buslijn R-net Metro R-net/ R-net-light train

Overstapstation R-net / trein

Tram R-net Eindpunt metro R-net/ R-net-light train Eindpunt tram R-net

Op de kaart hiernaast zijn de negen corridors aangegeven in het toekomstige R-net lijnennetwerk in de Randstad (concept eindbeeld 2028).

4

R-net lijnennetwerk, concept eindbeeld 2028 (gedeeltelijk) met de negen corridors van Provincie Zuid-Holland

5

Zuid-Holland zet in op een kwalitatief hoogwaardige realisatie van alle R-net voorzieningen, in lijn met het Handboek R-net productformule, versie 2.0, 2013. Daartoe is een Basis PvE R-net opgesteld. In aanvulling op de hierin vastgelegde eisen worden in dit beeldenboek de zichtbare elementen van R-net met hun beeldbepalende kenmerken vastgelegd. Het beeldenboek bestaat uit drie delen: 1: algemeen beeld R-net 2: R-net infrastructuur en halteplaatsen 3: overzicht onderdelen halte-inrichting

6

7

1

Algemeen beeld R-net 1.1 Algemeen: R-net 1.2 R-net productformule 1.3 Beeldkwaliteit 1.4 Duurzaamheid 1.5 Ketenintegratie

8

9

Sociale veiligheid en veiligheid Sociale veiligheid in openbare ruimtes wordt 1.1 Algemeen: R-net bevorderd door het kunnen zien van andere mensen en door het zelf gezien kunnen worden. De inrichting vanvan haltes en knooppunten moet daarom R-net is een netwerk hoogwaardig openbaar vervoer in de Randstad, dat overzichtelijk en transparant zijn om te voorkomen bestaat uit trein, metro, (snel-)tram en buslijnen.

R-net is openbaar vervoer dat mensen zich De kunnen en om te van het net is natuurlijk de met een merkidentiteit. basisverschuilen voor de kwaliteit bevorderen dat zichtlijnen behouden blijven.

Goede feitelijke vervoersprestatie.

Voor de snelheid, de frequentie, de betrouwbaarheid, verlichting, zowel door daglicht als door kunstlicht, de punctualiteit, de overstaptijd, de exploitatieperiode en de Vf¹ factor zijn eisen en zichtbare aandacht voor de inrichting van de vastgesteld waaraan minimaal moet worden voldaan. De merkidentiteit maakt dit ruimte dragen bij aan een positief gevoel over de hoogwaardige net zichtbaar en herkenbaar. sociale veiligheid.

Veiligheid heeft betrekking op het welzijn van de Eind 2011 isreizigers R-net gestart met eenvan dertigtal en het personeel R-net diebuslijnen gebruik in de provincies Noord-Holland en Flevoland.maken Tot 2028 R-net groeien, door het van blijft de elementen en de middelen.

De toevoegen van lijnen op ‘natuurlijke’ uitvoering constructie moeteen zo zijn dat erconcessie geen momenten, zoals bijenhet ingaan van nieuwe of het in gebruik nemen van gevaar ontstaat door het gebruik ervan. belangrijke nieuwe infrastructuur.

Milieu R-net is een initiatief van OV-bureau Randstad, een samenwerkingsverband van het en middelen worden ontworpen en MinisterieElementen van Infrastructuur en Milieu, de Provincies Noord-Holland, Zuid-Holland, uitgevoerd met zorg voor de milieubelasting Flevoland en Utrecht en de Stadsregio’s Amsterdam en Rotterdam, het Stadsgewest en het energieverbruik, zowel bij de productie Haaglanden en het Bestuur Regio Utrecht. als tijdens de levensduur. Gebruikte materialen dienen zoveel mogelijk hoogwaardig te kunnen worden hergebruikt. Het toepassen van duurzame materialen en technieken (zonnecellen in daken van wachtruimtes b.v.) hoeft niet per definitie een economisch rendement te hebben maar kan ook een voorbeeldfunctie hebben.

R-net wachtruimte op kerntraject Zuidtangent

¹ Vf factor: verhouding reistijd OV - reistijd auto

10

11

1.2 R-net productformule In opdracht van OV-bureau Randstad is een goed gedocumenteerde productformule voor R-net ontwikkeld. In het Handboek R-net productformule, versie 2.0 februari 2013, is deze vastgelegd.

Provincie Zuid-Holland legt bij de realisatie een extra accent op drie aspecten: 1: beeldkwaliteit 2: duurzaamheid 3: ketenintegratie De productformule van R-net omvat alle zichtbare elementen waar een reiziger mee te maken krijgt, van de informatie vooraf en onderweg, de wayfinding, de halteplaatsen tot het exterieur en interieur van de voertuigen.

R-net is openbaar vervoer met een merkidentiteit.

Deze identiteit is zichtbaar in de hele ‘reis van de reiziger’: 1 informatie thuis en onderweg 2 brochures 3 en 4 statische en dynamische reisinformatie 5 halte-inrichting en materieel

12 5

13

Betrouwbaar Samenhang Herkenbaar Aantrekkelijk Moeiteloos Geloofwaardig, deugdelijk

Integratie, synergie, structuur

Onderscheidend, duidelijk

Vriendelijk, mooi, schoon, pro-actief

14

Flexibel, gemakkelijk, snel

1.1

Kernwaarden

Moeiteloos (flexibel, gemakkelijk, snel) Betrouwbaar Voor de reizigers is het belangrijk dat gebruik De R-net productformule is gebaseerd op vijf kernwaarden: maken van het netwerk makkelijk is, dat het (geloofwaardig, deugdelijk) Reizigers kunnen rekenen op het R-net. Voertuigen vanzelfsprekend en duidelijk is zodat het voor Betrouwbaar (geloofwaardig, deugdelijk) komen op tijd en mochten ze te laat komen dan zoveel mogelijk reizigers een werkelijk bruikba Samenhanglaten (integratie, synergie, structuur, ordening) ze dat weten.

Het reizen is prettig en veilig. alternatief vormt voor andere vormen van verv in het systeemduidelijk) wordt gezorgd voor een Makkelijk instappen, een eenvoudig betaalsyst HerkenbaarOveral (onderscheidend, gevoel van veiligheid.

In schoon, het voertuig is altijd plaats comfortabel wachten, eenduidige en actuele Aantrekkelijk (vriendelijk, mooi, pro-actief) (misschien geen zitplaats maar …).

Medewerkers reisinformatie zijn allemaal belangrijk. Het net Moeiteloos (flexibel, gemakkelijk, snel) zijn betrouwbaar en klantgericht en kunnen op hun is geschikt voor ‘dummies’ terwijl het wel heel beurt rekenen op de continuïteit van het netwerk. biedt. Het Het logo voor R-net bestaat uit letters die zijn opgebouwd uitmogelijkheden stippen en lijnen.

logo is voor buitentoepassingen in een versie voor een donkergrijze of rode ondergrond Samenhang gedefinieerd.

Het opvallende R-net Rood is de branding-kleur. Deze wordt gedoseerd 1.2 inProductkenmerken synergie, structuur, van ordening) toegepast (integratie, en zorgt voor de herkenning alle R-net onderdelen, 2D en 3D. R-net lijnen en vervoerssystemen staan niet op zichzelf, maar ontlenen hun kracht juist aan de onderlinge samenhang. Deze samenhang versterkt de waarde van het netwerk en wordt gezien als kritische succesfactor. Samenhang is er in de dienstregelingen maar ook in reizigersinformatie, tarieven en vervoersbewijzen, haltenamen, lijnnummers, haltevoorzieningen etc.

Herkenbaar (onderscheidend, duidelijk) Binnen de diversiteit van lijnen en vervoerssystemen is het essentieel om alle onderdelen van het netwerk duidelijk herkenbaar te maken. Herkenbaar als bus, tram of metro maar ook als onderdeel van het geheel. Het systeem werkt overal hetzelfde, als je het kent kun je overal terecht. Het netwerk is goed te onderscheiden als Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV).

Aantrekkelijk (vriendelijk, mooi, schoon, pro-actief) Om de toegevoegde waarde van het netwerk zichtbaar te maken moet het er visueel aantrekkelijk uitzien. Voertuigen, haltes en reizigersinformatie zijn goed vormgegeven, schoon en goed onderhouden. Daarmee wordt het systeem aantrekkelijk om te gebruiken en een aantrekkelijk alternatief voor de auto.

Informatie Informatie in de hele keten van de reis, in de vo van reisinformatie, route-informatie, omgeving informatie, reizigersinformatie en infotainmen wordt analoog, digitaal en gesproken aan de re zigers aangeboden. Een deel van deze informat wordt aangeboden op vaste punten, geïntegree en consequent in de keten (routing, op halte, in voertuig). Een ander deel kan de reiziger zelf op gewenst moment opvragen (internet, mobiel). geacht het medium (analoog, digitaal, print) m de inhoud en presentatie gelijk zijn.

Reclame Reclame is op veel plekken binnen de keten mo lijk, zowel R-net reclame als reclame geëxploite door derden. Uitgangspunt hierbij is dat de rec geen primaire aandacht krijgt en niet kan word verward met informatie en profilering die nodi om van het R-net gebruik te kunnen maken. In reclamedragers afwisselend informatie en recla laten zien moet er een duidelijke visuele scheid worden aangebracht tussen beide onderdelen. clamedragers mogen de transparantie en het g van veiligheid (zien en gezien worden) niet bele meren.

15

In het R-net kleursysteem zijn de kleuren die gebruikt worden in de productformule vastgelegd in een aantal kleurcodes. Zo wordt geborgd dat de kleuren in allerlei verschillende toepassingen gelijk zijn. Zo zal de brandingkleur R-net Rood er hetzelfde uitzien in drukwerk, op een beeldscherm, op een met lak gespoten voertuig en op een gepoedercoat onderdeel van een abri. Dit is belangrijk voor de kwaliteit van het merk.

R-net kleursysteem • per kleur is een definitie in gangbare kleursystemen gegeven • de kolommen rechts geven aan of een kleur alleen in 2D of 3D toepassingen voorkomt, of in beiden • de kleur R-net rood is exclusief bedoeld voor R-net toepassingen * alleen als het niet Interpon kan zijn

16

** alleen als het niet Colormap kan zijn

17

R-net materieel Het R-net materieel is herkenbaar aan het rood-grijze exterieur met het R-net stippenen lijnenpatroon en het R-net logo.

Het R-net rood wordt alleen toegepast op de voor- en achterzijde van bussen en langs de dakrand. Het zijvlak is R-net grijs. Bij tram, metro en trein kan het rood terugkomen op de deuren, om ze meer op te laten vallen in deze veel langere voertuigen.

Reizen met de zekerheid van door

boven: Siemens Avenio, Haaglanden

18

onder: Stadler lightrail, PZH (concept)

19

20

21

11.6 Introductie interieur

11.7 Materialen interieur

Het interieur van het rijdende en rollende materieel Interieur en pictogrammen

2

2

3

4

rechterpagina: selectie van pictogrammen en voorbeeld toepassing op interieur sticker 3

linkerpagina: elementen van het R-net interieur 1 overzicht R-net interieur elementen van het R-net interieur 2 lichte plafondbekleding, 1 overzicht R-net interieur rode stastangen 2 lichte plafondbekleding, rode 3 R-net minder validen stastangen zitplaats 3 R-net minder bekledingsstof validen zitplaats 4bekledingsstof R-net bekledingsstof vloerbedekking 4 5R-net bekledingsstof

22 5

11.34

4

1

5 vloerbedekking elementen van het R-net interieur 1 overzicht R-net interieur 2 lichte plafondbekleding, rode stastangen

Het interieur moet duidelijk en herkenbaar bij de is de ruimte waar reizigers naar verwachting het R-net productformule aansluiten. Uit de standaard langste zullen verblijven. Hier moeten reizigers zich opties van de carrosseriebouwers zullen de meest Hetprettig interieur van materieel is comfortabel en licht. Waar wordt een etc. voelen, hierR-net kan R-net aan klantenbinding geschikte kleurenmogelijk voor wanden, plafond 11.6 Introductie interieur 11.7 Materialen interieur speciaal voor R-netmoet ontworpen bekledingsstof de stoelen. vloerwanddoen. Het interieur dan ook een aangename, gebruikt moeten op worden gekozen, Voor in overleg, goed te keuren en opgeruimde plafondbekleding worden uit geven. de standaardopties leveranciers de een en rustgevende indruk De doorvan projectteam R-net.geschikte, Het interieurbij moet Het interieur van het rijdende en rollende materieel Het interieur moet duidelijk en herkenbaar bij de functionele eisenvan aanR-net het interieur worden inkleuren gekozen. opgeruimde maar niet koele uitstraling krijgen. productformule aansluitende is de ruimte waar reizigers naar verwachting het R-net productformule aansluiten. Uit de standaard het programma van eisen en in de bestekken Specifieke elementen zijn: Informatievoorziening het voertuig is belangrijk, daarom er R-net routestrips langste zullen verblijven. in Hier moeten reizigers zich opties van de worden carrosseriebouwers zullen de meest voor de verschillende voertuigen omschreven. enprettig beeldschermen metR-net dynamische informatie toegepast. voelen, hier kan aan klantenbinding geschikte kleuren voor wanden, plafond etc.

In dit handboek worden alleen de toe te passen Stoelen doen. Het interieur moet dan ook een aangename, moeten worden gekozen, in overleg, goed te keuren materialen en kleuren aangegeven.

• bekleding: Somtex Cindy Dessin 8207 kleur 5197, en pictogrammen rustgevende indruk geven. De die in alle doorR-net projectteam R-net.wordt Het interieur moet een Er opgeruimde is een reeks vastgelegd materieel Voor reizigers is ook een goede dit is een eigen R-net stof. toegepast. functionele eisen aan het interieur wordengebruikt in opgeruimde maar niet interieur. koele uitstraling krijgen.

Deze pictogrammen kunnen worden informatievoorziening in het voertuig belangrijk. voor • het voorexterieur de minder en validen zitplaats is er een stof het programma van eisen en in de bestekken Specifieke elementen zijn: In de voertuigen moet statische informatie over de met aangepaste kleuren, Somtex Cindy Dessin voor de verschillende voertuigen omschreven. reis in de vorm van een routestrip aanwezig zijn 8237 kleur 5197.

In dit handboek worden alleen de toe te passen Stoelen (zie paragraaf 8.4), en bij voorkeur ook dynamische • stoel-handgreep: R-net rood (bij voorkeur Akzo materialen en kleuren aangegeven.

• bekleding: Somtex Cindy Dessin 8207 kleur 5197, informatie met actuele verwachte aankomsttijden Solid 410 E5 , ook op stopknoppen toe te passen) Voor reizigers is ook een goede dit is een eigen R-net stof. en informatie over aansluitingen op knooppunten • stoelframes: passend bij vloerbedekking, b.v. RAL informatievoorziening in het voertuig belangrijk.

• voor de minder validen zitplaats is er een stof (zie paragraaf 13.4). Daarbij is ketenintegratie, 7016, anders Aerograu In de voertuigen moet statische informatie over de met aangepaste kleuren, Somtex Cindy Dessin zoals b.v. het aanbieden van informatie over reis in de vorm van een routestrip aanwezig zijn 8237 kleur 5197. treinaansluitingen in de bus, de doelstelling.

Stastangen (zie paragraaf 8.4), en bij voorkeur ook dynamische • stoel-handgreep: R-net rood (bij voorkeur Akzo RAL 9006 (weissaluminium) of RVS of R-net rood. informatie met actuele verwachte aankomsttijden Solid 410 E5 , ook op stopknoppen toe te passen) en informatie over aansluitingen op knooppunten • stoelframes: passend bij vloerbedekking, b.v. RAL Vloer (zie paragraaf 13.4). Daarbij is ketenintegratie, 7016, anders Aerograu Tarabus Jupiter NT 8764 “Elara Rot” (2,25 mm. dik, zoals b.v. het aanbieden van informatie over rolbreedte 125 cm).

Stastangen treinaansluitingen in de bus, de doelstelling.

RAL 9006 (weissaluminium) of RVS of R-net rood.

Routestrip in het interieur wordt een routestrip of routevork Vloer aangebracht, in ieder geval boven de uitstapdeuren; Tarabus Jupiter NT 8764 “Elara Rot” (2,25 mm. dik, zie paragraaf 8.4. Projectteam R-net zal op basis rolbreedte 125 cm). van de juiste informatie over route en haltes het ontwerp voor de routestrip aanleveren.

Routestrip in het interieur wordt een routestrip of routevork aangebracht, in ieder geval boven de uitstapdeuren; Tiorent aboria doluptam, uc offic te repudigent.

Tiorent aboria doluptam, uc offic te repudigent. zie paragraaf 8.4. Projectteam R-net zal op basis van de juiste informatie over route en haltes het ontwerp voor de routestrip aanleveren.

Geldig vervoersbewijs verplicht

Met gepast geld betalen

Niet eten, drinken, roken

Geen skeelers, skateboards etc.

Maximaal twee kinderwagens

Geldig vervoersbewijs verplicht

Met gepast geld betalen

Niet eten, drinken, roken

Geen skeelers, skateboards etc.

Maximaal twee kinderwagens

Tiorent aboria doluptam, uc offic te repudigent.

23

11.3

detail kleur-overgang

R-net halteplaatsen R-net halteplaatsen zijn comfortabel, toegankelijk en herkenbaar. Ze geven dynamische en statische informatie aan reizigers. Net als het materieel zijn de abri’s en de DRIS-panelen rood en grijs. Goede verlichting maakt de halteplaats ook ‘s avonds aantrekkelijk en veilig.

Het R-net rood wordt alleen dwars op de rijrichting toegepast, op de ‘hanenkam’ van de abri en op de klok van de DRIS. Op deze manier is de R-net halte goed zichtbaar en herkenbaar voor naderende reizigers en naderend verkeer, kijkend in de rijrichting, en zo neutraal mogelijk voor omwonenden, kijkend dwars op de rijrichting.

detail kleur-overgang

Detail kleur-overgang hanenkam

R-net rood dwars op de rijrichting

24

rijrichting 25

26

27

R-net DRIS Op gewone haltes kunnen DRIS met 4, 6 of 8 regelig display worden toegepast. Op knooppunten komen centrale DRIS en perron DRIS. Alleen bij ‘dedicated’ R-net perrons komt de kleur R-net rood terug, zie ook paragraaf 2.7.

Het buspictogram op de DRIS is de wettelijke aanduiding voor een bushalte. De DRIS maakt hierdoor het L03 bord overbodig.

28

rechterpagina: R-net uitstaphaltebord, R-net DRIS (boven) en knooppunt DRIS (onder)

29

1.3 Beeldkwaliteit Provincie Zuid-Holland wil alle zichtbare elementen van R-net uitvoeren conform de R-net productformule, met de stand van ontwikkeling van nu. In het tweede en derde deel van dit beeldenboek worden de actuele objecten beschreven, volgens de uitgangspunten van het re-design van de R-net abri o.a. gericht op een seriematige en kosten-efficiĂŤnte productie, met behoud van de belangrijke kenmerken en kwaliteit.

Een aantal foto’s in dit eerste deel laat de R-net objecten uit de periode 2009 – 2012 zien.

30

rechterpagina: re-design R-net abri, 1,80 m diep met voorwand

31

1.4 Duurzaamheid Het is de ambitie van Provincie Zuid-Holland om de R-net halteplaatsen in te richten met duurzame producten en energietransitie te laten plaatsvinden. Daarbij is het het streven om de haltes energie-neutraal te maken, door het energieverbuik zoveel mogelijk te verminderen en door duurzame energie op te wekken in de halte.

Andere duurzame elementen zijn de oplaadpunten voor elektrische fietsen en auto’s, die bovendien de ketenmobiliteit versterken.

Tenslotte wordt onderzocht welke andere innovatieve maatregelen, zoals zonnecellen in de busbaan en wegdekverwarming, kunnen bijdragen aan de duurzaamheid van R-net en het daardoor versterken van de merkidentiteit. De toepassing van duurzame deeloplossingen wordt per corridor ingevuld.

linkerpagina: impressie R-net abri

32

met PV cellen

33

1.5 Ketenintegratie Provincie Zuid-Holland wil door middel van R-net en de R-net haltevoorzieningen de ketenintegratie versterken. Dit kan door b.v. informatie over treinvertrektijden zichtbaar te maken op het busstation of in de bussen, en informatie over busvertrektijden zichtbaar te maken in het treinstation. Ook goede fietsparkeervoorzieningen, taxistandplaatsen, Kiss & Ride plaatsen en plaatsen voor autodelen of oplaadpunten voor elektrische auto’s kunnen het de reiziger makkelijker maken van de keten gebruik te maken en daarmee voor het openbaar vervoer te kiezen.

34

35

2

R-net infrastructuur en halteplaatsen 2.1 Inleiding 2.2 Vrijliggende busbaan 2.3 Vrijliggende busbaan buiten bebouwde kom 2.4 Aanliggende busbaan 2.5 Gemengd verkeer, met en zonder haltekom 2.6 Knooppunt 2.7 Halte-inrichting standaardperron

36

37

2.1 Inleiding De R-net abri geeft maximale beschutting aan reizigers. De 1,80 m diepe versies zijn voorzien van een gedeeltelijk gesloten glazen voorwand.

Provincie Zuid-Holland heeft als nadere uitwerking van het eerder vastgestelde algemene Programma van Eisen R-net een basis Programma van Eisen voor R-net opgesteld, waarin o.a. de eisen aan de infrastructuur uitgebreid worden beschreven.

In aanvulling op dit Programma van Eisen worden in dit deel van het Beeldenboek een aantal situaties die in het PvE worden beschreven gevisualiseerd. Daarbij worden voor de halteplaatsen de belangrijkste beeldbepalende kenmerken aangegeven. Deze kenmerken gelden voor alle halteplaatsen, dus niet alleen voor de situatie van de betreffende visualisatie.

Zonder een specifieke locatie te beschrijven geven de visualisaties een beeld van hoe de R-net halteplaatsen langs busbanen of bij gemengd verkeer eruit zullen zien. Als laatste situatie is een knooppunt opgenomen, waarin vooral de ketenintegratie aandacht krijgt.

De R-net abri heeft een kenmerkende, rechthoekige vorm, met brede L-vormige staanders. De abri is modulair van opbouw, met verschillende dieptematen en verschillende aantallen modules. De precieze vorm en uitvoering van de abri’s is vastgelegd in deel 3 van dit Beeldenboek.

R-net haltes zijn sociaal veilig. Zien & gezien worden wordt mogelijk gemaakt door goede verlichting en vrij zicht rondom. Abri’s met voorwand hebben minimaal twee in/uitgangen, altijd op de uiteinden van de abri.

De R-net fietsoverkapping is in vorm en uitvoering verwant aan de R-net abri. De precieze vorm en uitvoering is vastgelegd in deel 3 van dit Beeldenboek.

38

39

De voorrand van het perron is voorzien van een zwart-wit geblokte rand

2.2 Vrijliggende busbaan

Perrons zijn voorzien van afvalbakken, in ieder geval voor en na de abri

Alle halteplaatsen langs een busbaan krijgen een 1,80 m diepe abri met gedeeltelijk gesloten voorwand. Ook in andere situaties wordt als regel een 1,80 m diepe abri toegepast. Alleen wanneer aan niet-vrijliggende busbanen een heersend reclameregime geldt vanuit exploitatiecontracten is een diepte van 1,55 m toegestaan.

Een DRIS (Dynamisch Reis Informatie Systeem) geeft actuele informatie over de wachttijd tot vertrek van de eerstvolgende bussen.

De informatie wordt weergegeven volgens het GOVI protocol

Hoogteverschillen met b.v. de aanlooproute worden met een hellingbaar van 1 : 25 overbrugd

40

Geleidelijnen leiden slechtzienden en blinden van de toegang van het perron tot de voorzieningen op het perron en de instapmarkering bij de eerste deur van de bus

Alle perrons voldoen aan de richtlijnen van het CROW (publicatie 233, Handboek Halteplaatsen, met addendum). Ze hebben een hoogte van 18 cm boven het wegdek van de busbaan of busstrook

Bij hoogteverschillen van meer dan 14 cm aan andere zijden van het perron dan de perronband dient een hekwerk te worden geplaatst.

Dit hekwerk is 1 m hoog en zo geconstrueerd dat het vastzetten van fietsen met kettingsloten aan het hek niet eenvoudig mogelijk is

41

De aanloop naar perrons is minimaal 1,20 m breed, bij zebra’s minimaal 4 m breed

Vrijliggende busbaan binnen bebouwde kom, met twee rijbanen Wanneer de busbaan vrijliggend is tussen twee rijbanen ontstaan er perrons die aan de voorrand grenzen aan de busbaan en aan de achterzijde aan de rijbaan. Langs de achterzijde van het perron dient daarom een hekwerk te zijn geplaatst.

Op deze pagina is de halte met 1,55 m diepe abri afgebeeld.

Bij de inrichting van halteplaatsen wordt aandacht gegeven aan ketenmobiliteit, b.v. door het plaatsen van fietsenstallingen en Kiss & Ride vakken

In de abri en op het perron zijn gelijkvormige, comfortabele banken met hardhouten zitting en rugvlak geplaatst

Abri’s van 1,55 m diep kunnen worden voorzien van reclame-panelen in de voorste zijwand

42

Alle abri’s zijn voorzien van tenminste één informatiepaneel. Dit paneel hangt aan twee staanders van de abri (niet aan het wandglas)

Hekwerk met een minimale vrije ruimte van 60 cm voor het verkeer

In de abri en in het hekwerk op het perron zijn leunsteunen opgenomen die lijnen met het bovenste deel van de rugleuning van de bank, ook in hardhout

43

Op deze pagina is de halte met 1,80 m diepe abri afgebeeld.

bij abris’s van 1,80 m met glazen voorwand kan een losstaand reclamedisplay op het perron worden geplaatst

44

45

Het perron zelf wordt verlicht door lichtmasten

2.3 Vrijliggende busbaan buiten bebouwde kom Hemelwater loopt niet direct af van het dak of langs de glazen achterwand van de R-net abri, maar wordt opgevangen in een goot en afgevoerd door de staanders, met een uitloop boven maaiveld

De ontsluiting van haltes aan vrijliggende busbanen buiten de bebouwde kom wordt verzorgd door goede aanloop- en fietsroutes.

De glazen wanden van de abri bestaan uit smalle glaspanelen die d.m.v. rotules worden vastgezet. De panelen zijn makkelijk te plaatsen en te vervangen

Op de glaspanelen is een R-net stippenpatroon aangebracht d.m. v. etsen, als markering voor slechtzienden

Alle glaswandpanelen zijn voorzien van een anti-doorloop voorziening in de vorm van een horizontale buis. Hierdoor is ook bij gebroken glaswanden duidelijk dat hier geen doorgang is

Het streven is om in de daken van de fietsoverkapping en in de daken van de abri’s zonnecellen op te nemen. Deze worden gelamineerd tussen twee lagen glas waardoor ze vandaalbestendig zijn

46

47

Alle abri’s zijn voorzien van een haltenaambord op de voorzijde en op de beide zijkanten. Deze haltenamen zijn uitgevoerd in het lettertype en met de opmaak zoals beschreven in het Handboek R-net productformule

2.4 Aanliggende busbaan Bij een aanliggende busbaan buiten de bebouwde kom wordt een 1,80 m abri geplaatst; binnen de bebouwde kom een 1,55 m abri.

De aansluiting van de staanders van de abri en de DRIS op maaiveld heeft niet de H-vormige doorsnede van de staander zelf maar een eenvoudige rechthoekige doorsnede . Hierop kan de bestrating van het perron eenvoudig aansluiten

gnagrevo-ruelk liated

Scheidingsvlak, een verbreed, verhoogd vlak van 1,20 m breed ter plaatse van de halte

De kleurtoepassing op de staander met Hanenkam en op de klok van de DRIS is zoals aangegeven in het Handboek R-net productformule

R-net rood dwars op de rijrichting

De achter-, voor- en zijwanden van de abri hebben een opening aan de onderzijde, om vuilophoping te voorkomen

gnithcirjir

48

49

2.5 Gemengd verkeer, met en zonder haltekom Bij gemengd verkeer zijn er twee mogelijke situaties: met en zonder haltekom. Wanneer de halteplaats geen haltekom heeft zal achteropkomend verkeer moeten wachten op de halterende bus. Dit verhoogt de snelheid en het comfort van de R-net bus, terwijl het bovendien een effectieve maatregel is om de snelheid van het overige verkeer te verminderen.

Gemengd verkeer met haltekom

In de hanenkam is aan beide zijden een doorgelicht R-net logo aangebracht, in de voorgeschreven afmeting.

Verwijsbord P+R terrein

Gemengd verkeer zonder haltekom

50

51

2.6 Knooppunt R-net knooppunten zijn grotere haltes waar verschillende modaliteiten (b.v. bus, trein, metro of tram) elkaar ontmoeten. Ook als maar één van de modaliteiten tot R-net behoort is het belangrijk voor het hele knooppunt de reisinformatie op het niveau van R-net aan te bieden, met dynamische en statische reisinformatie. Door het verbeteren van de informatie over overstapmogelijkheden en aansluitingen, in alle richtingen, wordt de ketenintegratie bevorderd.

De speciale DRIS voor knoopunten (zie pagina 29) wordt hier toegepast, met centrale overzichtspanelen en perrondisplays die alleen de van dat perron vertrekkende bussen laten zien. De perronaanduidingen (‘vaantjes’) zijn voor perrons met alleen R-net bussen R-net Rood; voor andere perrons zijn ze OV-info blauw.

Als er voldoende ruimte is op de busperrons worden abri’s toegepast, evt. van een minder diep type. Als deze ruimte ontbreekt zijn er geen abri’s op de perrons maar dient elders op het knooppunt een comfortabele wachtruimte te worden ingericht.

Ook taxi-, Kiss & Ride- en fietsparkeervoorzieningen dragen bij aan de ketenintegratie.

52

53

Taxistandplaats

Centraal Informatie paneel

R-net ondiepe abri

Fietsenstalling met PV-cellen in het dak en E-fiets oplaadpunt

R-net perron display

Neutrale ondiepe abri

Hekwerk langs achterrand perron

Neutraal perrondisplay

Kiss & Ride

54

55

Vertrek bussen Bus

137 1 70 58 100 42 132 300 58 104 152

56

Richting

Erfgooierskwartier Kerkelanden Leusden Zeist Bussum Huizen Laren Bussum Zeist Nw Loosdrecht Weesp

Halte

Vertrek Opmerking

A B C 2 min B 4 min E 5 min B A 10 min A 12 min C 14 min 16 min 18 min

oponthoud via Ziekenhuis

Vertrektijden bus in stationshal

Verwijsbord P+R terrein

verwacht 10:58

via Huizen

Optie: zonder abri

57

2.7 Halte-inrichting standaardperron In de tekeningen hiernaast zijn de belangrijkste (minimale) afmetingen voor perrons opgenomen. De CROW richtlijnen worden hierin gevolgd. De DRIS bij de instapmarkering is een goed herkenbaar landmark voor buschauffeurs en reizigers en geeft de stopplaats van de bus aan. Door de gekozen positie van de abri komt het eerste stramien van een abri altijd uit ter hoogte van de tweede instapdeur van de bus.

Dit is de instapdeur die in het algemeen is voorzien van een rijplaat, t.b.v. rolstoelers en kinderwagens. Reizigers die van deze voorziening gebruik willen maken kunnen dus bij slecht weer recht oversteken vanuit de abri.

22000 9500 1400

900

Bank

1400

1400

Afvalbak

Afvalbak

1700

DRIS

3900

30cm vrije ruimte rond blinden geleiding (bij rode omgekeerde staander plaatselijk 27.8cm).

Instapmarkering

6000

(bovenaanzicht)

300 600

1600

2000

50 300

600

normale halte

De 1,80 m diepe abri met gedeeltelijk gesloten voorwand heeft transparante glazen zijwanden i.v.m. de sociale veiligheid. Als er reclame op de halte nodig is kan deze hierbij in een vrijstaand reclamedisplay worden aangebracht. Als alternatief is het mogelijk de 1,55 m diepe abri zonder voorwand toe te passen, met geĂŻntegreerd reclamedisplay.

22000 1400

9500 180cm diepe abri met rijbaan Inpassing

1400 1400

600 Bank

Afvalbak

Afvalbak 3600

900

DRIS 1700

De geleidelijn langs de voorrand van het perron leidt slechtziende reizigers langs het obstakelvrije deel van het perron, van de aanloop/ hellingbaan naar de instapmarkering. Deze markering geeft tegelijkertijd de positie van de DRIS-staander met audioknop aan. Slechtzienden kunnen hiermee de op het display afgebeelde informatie laten uitspreken.

Instapmarkering

600

stadshalte 50 300 300 600

6000

1432

(bovenaanzicht): 2000

•w achtruimte 1.55 m diep

58

Inpassing 155cm diepe abri met rijbaan

59

3

Overzicht onderdelen halte-inrichting 3.1 Abri-typen 3.2 Overig perronmeubilair 3.3 Fietsenstalling 3.4 DRIS

60

61

3.1 Abri-typen R-net abri, 3 stramienen

De R-net abri wordt in Zuid-Holland geplaatst in een beperkt aantal afmetingen en vormen. Deze zijn allemaal uitvoerbaar in de re-design versie. Daarbij is de productie meer seriematig en kosten-efficiĂŤnt. De gehanteerde dieptematen zijn:

neutrale abri, 6 stramienen

1,80 m (standaard abri, met glazen voorwand, geen reclame display in de abri (wel evt. vrijstaand op het perron)) 1,55 m (indien reclame noodzakelijk, in de abri opgenomen reclame display) 1,20 m (indien nodig bij ruimtegebrek, zeer ondiepe perrons) R-net abri, 4 stramienen

De stramienbreedte is 1,5 m. In de R-net abri’s voor Provincie Zuid-Holland worden bij voorkeur zonnecellen in het dak opgenomen. De zonnecellen zijn hierbij tussen twee glaslagen in gelamineerd. De geproduceerde electriciteit wordt teruggeleverd aan het net.

neutrale abri, 4 stramienen

De volgende versies worden bij voorkeur toegepast:

R-net abri, 6 stramienen

neutrale abri, 3 stramienen

Aantal stramienen: 3

4

5

6

8

10

diepte 1.80 m

neutraal

neutraal

neutraal

neutraal

neutraal

neutraal

neutraal

neutraal

neutraal

neutraal

neutraal

R-net abri, 8 stramienen diepte 1.55 m

diepte 1.20 m

R-net abri, 10 stramienen

62

abri’s met voorwand, 1.80 m diep

63

R-net abri, 3 stramienen

R-net abri, 4 stramienen

R-net abri, 5 stramienen

R-net abri, 6 stramienen

neutrale abri, 6 stramienen

neutrale abri, 6 stramienen

neutrale abri, 5 stramienen

neutrale abri, 4 stramienen

neutrale abri, 3 stramienen

R-net abri, 8 stramienen

64

R-net abri, 3 stramienen

R-net abri, 4 stramienen

R-net abri, 5 stramienen

neutrale abri, 5 stramienen

neutrale abri, 4 stramienen

neutrale abri, 3 stramienen

R-net abri, 6 stramienen abri’s zonder voorwand, 1.55 m diep

abri’s zonder voorwand, 1.20 m diep

65

3.2 Overig perronmeubilair Naast de abri kan een hekwerk worden geplaatst, met dezelfde bank en leunsteun als in de abri toegepast. Afvalbakken worden als los element tussen twee hekwerksegmenten in geplaatst. De bank is er ook in een vrijstaande uitvoering.

Er zijn speciale oplossingen voor het hekwerk langs hellingbanen (hoogteverschil overbruggend), hoek-aansluitingen en hekwerken met een kleine knik.

Reclamedisplays kunnen als los element in de lijn van het hek of dwars daarop worden geplaatst.

1.

2.

3.

5.

1. hekmodule met bank

6.

2. hekmodule met leunsteun 4.

3. hekmodule met alleen glas 4. getrapt hek bij hellingbaan

7.

5. hoekoplossing hek 6. afvalbak 7. vrijstaande bank (zonder

66

hekwerk)

67

3.3 Fietsenstalling De R-net fietsenstalling bestaat uit een modulair element met een dak dat half uit glas en half uit ondoorzichtig materiaal bestaat. De stramienbreedte is 3,1 m, oftewel 3 m tussen twee staanders. Dat staat gelijk aan een fietsenstalling voor 8 fietsen, in een hoog-laag opstelling. In het glazen deel van het dak kunnen zonnecellen worden toegepast, gelamineerd tussen twee lagen glas.

De overkapping kan in de breedte worden geschakeld om grotere stallingen mogelijk te maken. Ook kunnen de overkappingen rug-aan-rug worden opgesteld.

Onder de overkapping wordt het R-net fietsenrek Element toegepast. Een speciale versie hiervan met oplaadpunt voor E-fietsen wordt ontwikkeld.

1.

2.

4.

1.   fietsenstalling rug aan rug 2. fietsenstalling geschakeld 3.  fietsenstalling 3.

68

4. detail fietsenstalling oplaadpunt E-fietsen

69

3.4 DRIS detail bovenaanzicht CIP

detail bovenaanzicht HIP

R-net DRIS hangen aan een staander met een doorsnede die in vorm gelijk is aan die van de R-net abri staander. De DRIS zijn beschikbaar in 4, 6 of 8 regelige uitvoering. De hoogte boven maaiveld van het display blijft hierbij gelijk; de staander neemt toe in lengte. Naast het display, aan de andere kant van de staander, hangt een verlichte klok in een R-net Rood paneel, met R-net logo. Dit paneel is belangrijk voor de branding van de halte. De informatie op het display wordt weergegeven conform de GOVI richtlijn.

De DRIS zijn voorzien van een audioknop om de op het display weergegeven informatie te laten uitspreken.

Alleen bij uitstaphaltes wordt in plaats van de DRIS een uitstaphaltebord geplaatst (zie pagina 29). Dit hangt aan eenzelfde staander als een 4-regelige DRIS, zodat bij evt. later doortrekken van een lijn de halte alsnog met DRIS kan worden uitgerust.

Voor knooppunten zijn speciale panelen ontwikkeld, zie ook paragraaf 2.6 Knooppunt: het Centrale Informatie Paneel, het Wachtruimte Informatie Paneel en het Halte Informatie Paneel. Deze worden allemaal in OV info Blauw uitgevoerd, gelijk aan de dynamische infopanelen van ProRail. Alleen de ‘vaantjes’ op de Halte Informatie Panelen van exclusieve R-net perrons worden in R-net Rood uitgevoerd, met een R-net logo.

1. R-net DRIS 2. Knooppunt Centraal Informatie Paneel 3. Knooppunt Halte Informatie Paneel/ R-net 4. Knooppunt Halte 1.

70

2.

3.

4.

Informatie Paneel/ neutraal

71

4

72

Colofon

73

Colofon R-net is een initiatief van het OV-bureau Randstad, een samenwerkingsverband van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, de Provincies Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland, de Stadsregio’s Amsterdam en Rotterdam, het Stadsgewest Haaglanden en het Bestuur Regio Utrecht.

Het Beeldenboek R-net is in opdracht van Provincie Zuid-Holland geproduceerd door FromAtoB Public Design, als bijlage bij het Basis Programma van Eisen R-net.

Versie 1.0, augustus 2013 Tekst FromAtoB Public Design Illustraties FromAtoB Public Design Fotografie FromAtoB (pag 10, 22, 24, 26, 28, 32, 74): Otto Snoek (pag 20, 21, 30, 35): Annemieke Kock (pag 6, 18) Grafisch ontwerp FromAtoB Public Design

74

75

76