Issuu

Jaarverslag 2021

MLSO in 2021

VOORWOORD 8 MLSO IN 2021 9 1. Strategisch beleid 10 1.1. Evaluatie strategische nota

2. Verwervingen en overdrachten

3. Juridische kwesties

4. Communicatie 5. Evenementen en sponsoring

18 19

6. Participatie en maatschappelijke projecten

2.1. Verwervingen 2.2. Overdrachten

3.1. Bestuurlijke afbakeningslijn havengebied vastgesteld en aangevochten 3.2. Katoen Natie 3.3. CP ECA 3.4. Etech Solutions nv

5.1. Evenementen 5.2. Sponsoring

6.1. Participatie 6.2. Maatschappelijke projecten

7. Personeel 8. Raad van Bestuur 9. Heropstart beleidsovereenkomst 10. Aandeelhouders en inbreng MLSO IN DE WAASLANDHAVEN 1. Concessies

1.1. Concessies verleend in 2021 1.2. Tijdelijke gebruiksrechten 1.3. Activiteiten eerder verleende concessies 1.4. Restgronden/haveninbreiding

15 15

16 17 17 17

19 23

25 26

29 30 32 33 34 35 35 36 37 37

2. Duurzaamheid

3. Eigen infrastructuurwerken

4. Infrastructuurwerken derden

2.1. Intern duurzaamheidsbeleid MLSO 2.2. Duurzaamheidsverslag en -award 2.3. Samenwerkingsovereenkomst Provincie Oost-Vlaanderen 2.4. Duurzaam Logistiek Park Waasland 2.5. Bedrijventerreinmanagement (BTM) 2.6. Natuur 2.7. Energie 2.8. Milieu 2.9. Haven en Hinter 2.10. Mobiliteit 2.11. Erfgoed 2.12. Doel 3.1. Wegbeheer Logistiek Park Waasland 3.2. Logistiek Park Waasland-fase West 3.3. Logistiek Park Waasland-fase Oost 3.4. De Bieshoek

4.1. C omplex Project ‘Realisatie van Extra Containerbehandelingscapaciteit in het havengebied van Antwerpen’ (CP ECA) 4.2. Dijkwerken Fort Liefkenshoek 4.3. Startnota GRUP E34 4.4. Oosterweelverbinding

38 40 40 42 43 43 45 46 46 46 48 48 49 49 50 50

51 53 53 53

TRAFIEKCIJFERS 55 TEWERKSTELLINGSCIJFERS 65 FINANCIEEL VERSLAG 75 1. Commentaar bij de jaarrekening 76 1.1 Bedrijfsopbrengsten 1.2 Bedrijfskosten 1.3 Financieel resultaat 1.4 Resultaatsbestemming, risico’s en onzekerheden

2. Uittreksel jaarrekening

76 78 79 79

BAKEN

Verrebroek

Vrasene

Evaluatie strategische nota 2021

Kunstwerk BAKEN

Opruimactie zwerfvuil Waaslandhaven

Grenspark Groot Saeftinghe

36 6

Oefentunnel Hulpverleningszone Waasland

Actieplan Voka Charter Duurzaam Ondernemen

Samenwerkingsovereenkomst ‘Duurzame Waaslandhaven’

CP ECA

Tewerkstellingscijfers

Natuur

Trafiekcijfers

Financieel verslag

MLSO in 2021

VOORWOORD Beste lezer ‘Times are a changin’ zong Bob Dylan in 1963. Hij zong toen al: de verliezer nu, zal de winnaar van later zijn, want de tijden zijn aan het veranderen. Deze tekst is meer dan ooit toepasselijk op vandaag: er is de klimaatverandering waar iedereen moet mee rekening houden en we zijn ervan overtuigd dat zij die niet snel ageren vanuit een duurzame ingesteldheid, morgen tot de verliezers zullen behoren. Maatschappij Linkerscheldeoever (MLSO) blijft daarom de bedrijven prikkelen inzake duurzaamheid en innovatie. In 2021 kwamen er weer enkele windturbines bij in de Waaslandhaven, werden groene zones in het Logistiek Park Waasland aangelegd, trokken we mee aan de kar van Logigrid - een pilootproject voor een lokale energiegemeenschap,… Deze duurzame projecten realiseren we bijna altijd via sterke partnerschappen. Zo gingen we in 2021 een samenwerking aan met de provincie

Oost-Vlaanderen voor een ‘Duurzame Waaslandhaven’, traden we toe tot het Grenspark Groot Saeftinghe en werden we gouden partner van #EenhartvoorWaas. In 2021 zijn de tijden ook veranderd op de arbeidsmarkt, waar de openstaande vacatures bijna niet meer ingevuld raken. Dit geldt voor de hele haven van Antwerpen, waarvan 1/3 van de jobs zich op de linker-Scheldeoever bevinden. We zijn dan ook verheugd met het elfde record op rij van de werkgelegenheidscijfers in de Waaslandhaven. In 2021 was er opnieuw een beperkte stijging van de directe tewerkstelling, tot 21.208 vte. Wel merken we dat in het Zwijndrechts deel van de Waaslandhaven het aantal jobs voor de derde keer op rij daalt, terwijl het Beverse deel een mooie groei kent. De haven van Antwerpen is een belangrijke werkgever beaamt Jacques Vandermeiren, CEO van Port of Antwerp-Bruges, in

een quote bij onze gepubliceerde trafiekcijfers, waarin hij tevens stelt dat de trafiekcijfers de rol van de haven als een van de grootste economische motoren van het land bevestigt. In 2021 kende de maritieme trafiek in de Waaslandhaven een kleinere stijging (+1,4%) dan de haven van Antwerpen in haar geheel (+3,8%) en klokte af op 119.516.413 ton. Opvallend was de eerste terugval van de containeroverslag in vele jaren. Het aandeel containers in de trafiek bleef echter torenhoog, met een tonnage van 101 miljoen ton. De operationele problemen aan het Deurganckdok werden aangegrepen om de nood aan extra containercapaciteit te onderlijnen, maar hierop komen we in het volgende jaarverslag op terug. Veel leesplezier! Boudewijn Vlegels Voorzitter Raad van Bestuur Maatschappij Linkerscheldeoever

MLSO in 2021

1. Strategisch beleid De algemene doelstelling van MLSO is statutair en wettelijk vastgelegd in de wet-Chabert van 19 juni 1978 en de wijziging die daaraan werd aangebracht door het havendecreet van 2 maart 1999. Ze is als volgt omschreven: “De Maatschappij heeft tot doel het grondbeleid voor het havengebied in het Linkerscheldeoevergebied, het industrialisatiebeleid van de industriële zone gelegen binnen dit havengebied en het uitstippelen van het subregionale beleid inzake de verdere ontwikkeling en fasering van het havengebied in het Linkerscheldeoevergebied.” De drie grote pijlers van de MLSO-activiteiten zijn dus: • Grondbeleid • Industrialisatiebeleid • Subregionaal beleid Hoe MLSO aan deze algemene doelstelling beantwoordt, wordt verduidelijkt in de vooropgestelde strategie. Deze strategie is vooruitziend, aangezien ze de langetermijnvisie, missie, kernwaarden en doelstellingen omvat. Tegelijk is ze erg dynamisch en flexibel, dankzij de jaarlijkse verfijning en aanpassing aan de actuele context door het uitstippelen van acties.

belangrijkste partners in de Raad van Bestuur zetelen. Verder is MLSO ook een organisatie met eigen middelen, die zorgzaam en adequaat dienen te worden ingezet, vanuit een duidelijke leiderschapsvisie. Daarom worden de doelstellingen met betrekking tot bestuur, management & communicatie en interne werking van MLSO ook in de strategische nota opgenomen. Om deze doelstellingen te verwezenlijken, koppelen we sinds 2015 in onze jaarlijkse strategische nota concrete acties aan de strategische doelstellingen. Deze acties kunnen een continue activiteit van MLSO vormen of een eenmalig karakter hebben. Sommige acties neemt MLSO zelfstandig op, andere verlopen in samenwerking met bepaalde partners. MLSO kan een wisselende rol opnemen: initiatiefnemer, uitvoerder, of procesdeelnemer, waarbij MLSO kan lobbyen en beïnvloeden, eerder dan iets rechtstreeks te bewerkstelligen. Na vijf jaarlijkse evaluaties van de strategische nota, stelden we de noodzaak vast om de strategische doelstellingen opnieuw tegen het licht te houden en te stroomlijnen. Uit de praktijk bleek immers dat deze doelstellingen jaar na jaar werden uitgewerkt in een steeds groter wordend aantal acties die, omwille van de hiermee gepaard gaande versnippering, moeilijk konden opgevolgd worden.

In de strategische doelstellingen wordt gespecifieerd wat MLSO op lange termijn als organisatie, in samenwerking met haar partners, wil bereiken.

Daarnaast stelden we vast dat de formulering van de strategische doelstellingen en hun acties niet langer overeenstemde met de huidige situatie. Dit herbekijken leidde tot een bundeling van een aantal strategische doelstellingen en acties die samen horen.

Naast de strategische doelstellingen, worden ook ondersteunende doelstellingen vooropgesteld over de algemene werking van MLSO. MLSO heeft een significante rol als netwerkorganisatie, waarbij de

Ten slotte was er ook het streven om de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties (SDG’s) te verankeren in de werking van MLSO én in de strategische nota.

MLSO in 2021

1.1. Evaluatie strategische nota De Raad van Bestuur van 26 januari 2022 evalueerde de opvolging van de strategische nota 2021. Deze strategische nota bevatte 51 acties die de totaliteit van het takenpakket van MLSO goed in beeld brengen. De periodieke opvolging van elk van deze acties gebeurde ook dit jaar volgens het ‘SMART’-principe en werden - waar nodig - bijgestuurd. Uit de lijst van 51 acties werden 12 acties als ‘strategische acties’ gedistilleerd.

Deze 12 strategische acties vallen telkens onder een specifieke strategische doelstelling en werden hieronder op die manier gebundeld.

GRONDBELEID Strategische doelstelling: De grondvoorraad is adequaat zodat uiteenlopende havengebonden economische activiteiten geaccommodeerd kunnen worden.

Strategische actie: Onbestemde braakliggende gronden een bestemming geven. Voor private braakliggende terreinen worden de nodige stappen gezet tot samenwerking, of verwerving door MLSO.

Resultaat in 2021: MLSO overlegde met succes met de betrokken bedrijven. Voor één dossier is nog vervolgoverleg lopende.

Strategische doelstelling: De verwerving van gronden door MLSO gebeurt aan de hand van verantwoordbare prijs-kwaliteitsverhoudingen. De verwervingen en overdrachten gebeuren met aandacht voor de kwaliteit van het proces zelf, zodat het proces op een integere manier verloopt.

Strategische actie: MLSO verwerft gronden via de voor MLSO beschikbare instrumenten: voorkooprecht, recht van terugkoop, minnelijke verwerving, inbreng van gronden en onteigening. Verwervingen worden voorafgegaan door schattingen en planbatenheffingen worden waar mogelijk beperkt. Daarnaast draagt MLSO bij aan de overdracht van gronden aan o.a. het Vlaams Gewest en het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge conform de afgesproken termijn. MLSO intensifieert de dossieropvolging van inbrengen/overdrachten en streeft naar de halvering van het aantal openstaande dossiers tegen eind 2021.

Resultaat in 2021: Diverse dossiers, zoals Kieldrechtsluis-West, werden opgevolgd. Daarnaast kwam een probleem met het

kadaster aan het licht waarbij opstallen verkeerdelijk aan MLSO toegewezen worden. MLSO zette de eerste stappen naar een oplossing van dit probleem.

Strategische doelstelling: We dragen bij aan natuurprojecten zodat er een dynamisch ruimtelijk evenwicht tussen natuur en economische ontwikkeling is in de Waaslandhaven, deel van de haven van Antwerpen.

Strategische actie: Voor alle braakliggende terreinen binnen de havenafbakening die mogelijk ontwikkeld worden in de toekomst, wordt in samenwerking met het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge in een globale studie de natuurwaarde en compensatieplicht bestudeerd. We volgen het hele proces en traject op de voet op: van de Gebiedsdekkende Passende Beoordeling, de Strategische MER en het openbaar onderzoek, de ADC-toets, tot de uitvoering van de compensatie op het terrein.

Resultaat in 2021: MLSO maakte een inventaris van de natuurwaarden op vrij te maken terreinen. Daarbij werd de compensatienood bepaald. Voor elk van de zones werd op detailniveau bekeken welke compensatie waar in het buitengebied moet gebeuren. Al deze acties en de afweging ‘dwingende reden van groot openbaar belang’ waren nodig als voorbereiding op de strategische MER die moet opgestart worden.

INDUSTRIALISATIEBELEID Strategische doelstelling: We geven de beschikbare concessies zo uit, dat ze in overeenstemming zijn met de visie inzake uitgiftebeleid.

Strategische actie: Uittekenen van de visie op uitgiftebeleid, rekening houdend met clusters, en daarbij overheden en de academische wereld betrekken. Deze visie vertalen in de strategie per terrein en in de bevraging. Samen met het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge de Algemene Voorwaarden herwerken.

MLSO in 2021

Resultaat in 2021:

MLSO werkte samen met het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge verder aan de aanpassing van de Algemene Voorwaarden, waarbij onder andere acties om duurzaamheid te stimuleren opgevolgd werden. De nieuwe beleidskaders werden voorgelegd aan de Raden van Bestuur van Havenbedrijf Antwerpen-Brugge en MLSO. Met de havengemeenschap werden hierover gesprekken opgestart.

De technische studie voor De Bieshoek werd gegund en opgestart. Eind september werd een marktconsultatie voor de inrichting van De Bieshoek gelanceerd. Half november werd gestart met de analyse van de resultaten.

Strategische actie: Uitgeven van concessies en evalueren van lopende concessies om te kijken of zij beantwoorden aan de verschillende vereisten die werden opgelegd bij het sluiten van de concessie.

Resultaat in 2021: MLSO evalueerde en controleerde diverse concessies en verleende verlengingen, gebruik door derden of uitbreidingen. Er werd een overdracht afgesloten onder de vorm van een nieuwe concessieovereenkomst.

Strategische doelstelling: De industriële zone beschikt over de passende karakteristieken: zoals ontsluiting, adequate landgebonden infrastructuur, … zodat bedrijven aangetrokken worden, blijven of kunnen uitbreiden in lijn met de visie op het industrialisatiebeleid.

Strategische actie: MLSO wordt intensief betrokken bij de aanleg van infrastructuur van derden zoals de noodweg Fort Liefkenshoek, de herinrichting van de N451, CP ECA, …

Resultaat in 2021: Het ontwerp voor de herinrichting van de N451 werd verder uitgewerkt. De verschillende projecten binnen het Complex Project ‘Realisatie van extra containerbehandelingscapaciteit voor het havengebied Antwerpen’ (CP ECA) waarbij MLSO betrokken is, werden opgevolgd en verder uitgewerkt. De Vlaamse Waterweg verkreeg de omgevingsvergunning voor Fort Liefkenshoek, waardoor de werken aan de dijk konden opstarten.

Strategische actie: Opmaken van de strategie inzake inrichting: verdere uitwerking van het masterplan voor het opmaken van inrichtingsplannen, MER-onderzoek Bieshoekbos, omgevingsvergunning Bieshoekbos en boscompensatie Bieshoekbos. Samenwerking en informatieuitwisseling met het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge via het platform ‘Bieshoek’. Samen met de betrokken partners de inpassing in de context van CP ECA bewaken. 12

Strategische actie: De opstart van het ruimtelijk proces zuidelijk deel Logistiek Park Waasland-fase Oost blijven vragen.

Resultaat in 2021: Het kabinet behandelde de vraag tot heropstart van het ruimtelijk proces. Momenteel is er een overleg met de betrokken partijen gaande. De opstart van het GRUP door het departement Omgeving van de Vlaamse overheid staat hierdoor on hold.

MLSO in 2021

SUBREGIONAAL BELEID Strategische doelstelling: Langetermijninitiatieven op vlak van ruimtelijke ordening, energie, natuur, milieu, streekontwikkeling, tewerkstelling en mobiliteit worden zo ontworpen, dat ze in lijn zijn met de ontwikkelingsvisie voor de Waaslandhaven. De impact van deze initiatieven is gekend, zodat het als basis dient voor eventuele bijsturing waar nodig.

Strategische actie: Ontwikkelen van een visie over het mobiel houden van de Waaslandhaven. Samen met de betrokken partners de toekomst van Antwerp Railport bekijken.

Resultaat in 2021: MLSO nam deel aan diverse relevante overlegstructuren zoals het technisch team mobiliteit (CP ECA), Vervoersregio Antwerpen, Oosterweelwerken, Werkgroep E34, mobiliteitsoverleg Voka en het projectteam Westelijke Ontsluitingsweg (CP ECA).

Strategische doelstelling: Het evenwicht tussen de lasten en de lusten van de Waaslandhaven wordt bewaakt zodat het evenwicht enerzijds objectief aantoonbaar is en anderzijds ook zo ervaren wordt door de stakeholders.

Strategische actie: Organiseren van (sub)werkgroepen en overlegcommissies en besprekingen begeleiden met het oog op het afsluiten van een beleidsovereenkomst in het kader van CP ECA.

Resultaat in 2021: Er moeten eerst financiële afspraken gemaakt worden tussen het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge en de Vlaamse overheid. Hierdoor staat het afsluiten van de beleidsovereenkomst on hold. De verlenging van de termijn werd goedgekeurd door de Raad van Bestuur van MLSO op 8 december 2021. Lees meer over de heropstart van deze beleidsovereenkomst op pagina 32.

Strategische doelstelling: We blijven bedrijven prikkelen en inspireren inzake duurzaamheid en innovatie, zodat zij zelf actie ondernemen.

Strategische actie: Actief deelnemen aan duurzaamheids- en innovatieplatformen en zelf meetings organiseren met bedrijven over recente ontwikkelingen, duurzaamheid en innovatie: in 2021 werken we aan een nieuw duurzaamheidsverslag en duurzaamheidsaward, rollen we de Green Deal bedrijventerreinen uit, onderzoeken we potentiële samenwerking met hogescholen en universiteiten en werken we samen met het Havencentrum rond het thema duurzame haven.

Resultaat in 2021: Op 21 juni 2021 reikten we samen met het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge en Alfaport Voka de duurzaamheidsaward 2021 uit tijdens de lancering van het duurzaamheidstrendsrapport onder de vorm van een nieuwe website (oursustainableport.com).

MLSO in 2021

In het kader van Port Clean Up werd op 15 september 2021 en in samenwerking met Natuurpunt, een opruimactie voor MLSO en bedrijven in de Waaslandhaven opgezet. MLSO ontving het Voka Charter Duurzaam Ondernemen en startte een structurele samenwerking met de provincie Oost-Vlaanderen rond duurzaamheid.

INTERNE WERKING Strategische doelstelling: MLSO zet in op een efficiënte en effectieve werking, daarbij hoort een performante werkorganisatie met moderne arbeidsvoorwaarden en aandacht voor het welzijn van alle teamleden.

Strategische actie: Uittekenen van een performant retentiebeleid, met onder andere een update van het arbeidsreglement.

Resultaat in 2021: In 2021 werden drie nieuwe medewerkers aangeworven: een stafmedewerker financieel en economisch beleid, een juridisch administratief medewerker (beide vervangingen) en een medewerker duurzame opdrachten. Het arbeidsreglement werd aangepast, waarbij een uitbreiding van structureel telewerk voor alle medewerkers in het arbeidsreglement werd opgenomen.

MLSO MLSO in in 2021 2021

2. Verwervingen en overdrachten Het grondbeleid in het havengebied op de linker-Scheldeoever behoort tot de kerntaken van Maatschappij Linkerscheldeoever. MLSO verwerft op verschillende manieren gronden en geeft deze soms ook weer uit handen (overdracht).

2.1. Verwervingen De vier belangrijkste manieren waarop terreinen worden verworven, zijn: • minnelijke verwervingen; • geprefinancierde gronden ingebracht door het Vlaams Gewest; • verwervingen door voorkooprecht; • onteigeningen. In 2021 werden twee huizen en een bergplaats in Doel-Centrum minnelijk verworven. Het gaat hier om: • een huis met aanhorigheden op en met grond, kadastraal gekend als afd. 46006 sectie B nummer 787L P0000; • een huis met aanhorigheden op en met grond, kadastraal gekend als afd. 46006 sectie B nummer 799 A P0000; • een bergplaats met aanhorigheden op en met grond, kadastraal gekend als afd. 46006 sectie B nummer 787K P0000.

2.2. Overdrachten • De Raad van Bestuur van 24 maart 2021 stemde ermee in dat de onroerende goederen Spaans Fort 23 en 25 (9130 Verrebroek) vervreemd kunnen worden omdat deze onroerende goederen niet meer in het door MLSO te ontwikkelen gebied liggen en zij door de stedenbouwkundige voorschriften (woongebied) niet aangewend kunnen worden voor bijvoorbeeld natuurontwikkeling of havengerelateerde activiteiten. • Op vraag van de afdeling Maritieme Toegang van de Vlaamse overheid (aMT), gaf de Raad van Bestuur van 30 juni 2021 zijn akkoord om de percelen, kadastraal gekend als 46006 Sectie B nrs. 854g, 854h en 855k, gelegen in de Camemanstraat (9130 Doel) over te dragen aan aMT. aMT heeft deze percelen ter beschikking gesteld aan vzw Maakschappij met als doel het schip Ortelius op die locatie te restaureren (zie p. 48).

Om het werkterrein te vergroten, vroeg aMT om de braakliggende percelen, kadastraal gekend als 46006 Sectie B nrs. 853d, 855l, 855m en 855n, ook aan hen over te dragen. Visueel vormen al deze percelen trouwens nu al één grote grasvlakte. Na overdracht van deze percelen, kan aMT deze ter beschikking stellen aan vzw Maakschappij. Hierbij kunnen dezelfde afspraken en modaliteiten worden gehanteerd als bij de overige beheersen eigendomsoverdrachten aan aMT. • De Raad van Bestuur van 5 mei 2021 ging principieel akkoord met de concessieverlening door Havenbedrijf Antwerpen-Brugge voor het perceel ten westen van de Kieldrechtsluis. De Raad ging eveneens akkoord met de overdracht hiervan aan Havenbedrijf Antwerpen-Brugge, waardoor de opdracht tot overdracht aan de afdeling Vastgoedtransacties kan gegeven worden. De Raad besloot daartoe op basis van volgende overwegingen: - het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge ziet dit perceel de hoogste meerwaarde bieden indien het wordt ingezet voor de uitbreiding van/aanhorigheid aan de bestaande containerterminals, - de ontwikkeling van de containertrafieken op de bestaande terminals en de voorziene datum van realisatie van ECA, - het engagement van het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge dat er door het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge geen precedentswaarde gekoppeld zal worden van dit dossier aan de besprekingen die rond ECA en de daartoe te sluiten overeenkomst zullen worden gevoerd. • Naar aanleiding van werken aan het hoogspanningsnet dient een bestaande elektriciteitscabine van Fluvius (gelegen aan de Ketenislaan in Kallo) verplaatst te worden. De bestaande cabine bevindt zich op het perceel gekadastreerd onder Beveren-Waas, 8ste afdeling, sectie E, nummer 345V (in eigendom van Maatschappij Linkerscheldeoever). De Raad van Bestuur gaf op 8 december haar goedkeuring aan de eigendomsoverdracht van circa 26 m² van dit perceel aan Fluvius, tegen een vergoeding van 1 euro en dit omwille van redenen van openbaar nut: het plaatsen van een nieuwe elektriciteitscabine. 15

MLSO in 2021

•

3. Juridische kwesties 3.1. Bestuurlijke afbakeningslijn havengebied vastgesteld en aangevochten Het decreet houdende wijziging van de wet van 19 juni 1978 betreffende het beheer van het Linkerscheldeoevergebied ter hoogte van Antwerpen en houdende maatregelen voor het beheer en de exploitatie van de Havenbedrijf Antwerpen-Brugge werd op 30 maart 2018 aangenomen. Het Grondwettelijk Hof verwierp (arrest nr. 113/2019 van 18 juli 2019) het beroep tegen dit decreet. Sinds deze decreetwijziging kan de bestuurlijke havenafbakening gebeuren via een besluit van de Vlaamse Regering.

Besluit Vlaamse Regering Er werd in 2020 vervolgens verder gewerkt aan het besluit van de Vlaamse Regering betreffende de afbakening in het Linkerscheldeoevergebied van het havengebied en het gebied waarbinnen het voorkooprecht kan worden uitgeoefend door MLSO. Ook de opheffing van het besluit van de Vlaamse regering van 13 juli 2001 over de aanduiding van de voorlopige begrenzing van de havengebieden werd daarbij voorbereid. Dit besluit voor de bestuurlijke afbakening van het havengebied werd op 10 april 2020 principieel aangenomen door de Vlaamse Regering. Voor wat betreft deze afbakeningslijn werd bepleit deze te aligneren op de contouren voor havenontwikkeling, zoals voorzien in het ontwerp van voorkeursbesluit CP ECA. Op 3 juli 2020 werd dit besluit definitief aangenomen door de Vlaamse Regering.

Verzoekschrift tot vernietiging bij Raad van State Katoen Natie Bulk Terminals en Kallo Industries dienden bij de Raad van State een verzoekschrift tot nietigverklaring in van het bovenstaande besluit van de Vlaamse Regering betreffende de afbakening van het havengebied. De Raad van Bestuur besloot tot tussenkomst, samen met Havenbedrijf Antwerpen-Brugge, in de procedure ingeleid bij de Raad van State en dit ter ondersteuning van de wettigheid van het bestreden besluit. In deze procedure formuleerde de auditeur op 9 juli 2021 zijn advies. De auditeur adviseerde vernietiging van het bestreden besluit. In onderling overleg kwamen partijen overeen om de geplande zitting voor de Raad van State op 19 november 2021 uit te stellen naar 29 april 2022.

MLSO in 2021

3.2. Katoen Natie Wat betreft de procedure, hangend voor de Ondernemingsrechtbank van Gent (voorheen rechtbank van koophandel Gent, afdeling Dendermonde) (rolnummer AR 2640/2004 - nieuw rolnummer A/18/01892) werd in 2019 een vonnis geveld. Op 28 oktober 2019 sprak de Ondernemingsrechtbank zich uit en werd de vordering van de eisende partij in haar geheel als ongegrond beschouwd. Er werd geen beroep opgestart tegen dit vonnis. Wat betreft de procedure, hangend voor de rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Dendermonde (rolnummer 07/1585/A - nieuw rolnummer 18/2165/A), kwam er een uitspraak op 22 januari 2021. In deze uitspraak ten gronde werd besloten dat de erfpachtovereenkomst tussen Lanxess en Katoen Natie nietig wordt verklaard. De rechtbank besloot dat MLSO wel degelijk over een voorkooprecht op de betwiste terreinen beschikt. Verder beoordeelde de rechtbank de feiten als een poging om aan de toepassing van het wettelijk voorziene voorkooprecht te ontsnappen. De rechtbank bevestigde dat de taken en de middelen van MLSO tot de openbare orde behoren, waardoor de nietigheid van overeenkomsten, strijdig met deze taken en middelen, kan worden gevorderd. Dit vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.

3.4. Etech Solutions nv Etech Solutions nv dagvaardde MLSO voor de rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Dendermonde in verband met de uitbetaling van de waarborg bij een overheidsopdracht. MLSO stelde hiervoor een raadsman aan. Dankzij een minnelijk akkoord werd de zaak met rolnummer 20/1157/A voor de rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Dendermonde, doorgehaald.

De Raad van Bestuur van 24 maart 2021 bepaalde de verdere acties aangaande het huidige onrechtmatige gebruik door Katoen Natie op de betrokken percelen: het verzenden van een protestschrijven, onderhandelen en het desgevallend inleiden van hoger beroep tegen de afgewezen vorderingen van MLSO. De Raad van Bestuur van 30 juni 2021 bepaalde dat er verdere onderhandelingen met Katoen Natie mochten plaatsvinden en dat er kon worden overgegaan tot het opstarten van de facturatie tegen de gebruikelijke tarieven. De onderhandelingen werden gedurende de rest van 2021 voortgezet.

3.3. CP ECA Het op 31 januari 2020 definitief vastgestelde voorkeursbesluit betreffende het complex project ‘Realisatie van extra containerbehandelingscapaciteit in het havengebied van Antwerpen’ werd aangevochten middels drie procedures bij de Raad van State. Samen met het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge besloot de Raad van Bestuur op 10 juni 2020 tot tussenkomst in deze procedures bij de Raad van State, ter ondersteuning van de wettigheid van het bestreden besluit. Na het uitwisselen van memories in elk van de drie procedures betekende de auditeur op 20 mei 2021 zijn verslag in de procedure van de ‘Polder Land van Waas’met het rolnummer G/A 230.528 / X – 17703. De auditeur adviseerde vernietiging van het bestreden besluit. In onderling overleg kwamen partijen overeen om de geplande zitting voor de Raad van State op 14 januari 2022 uit te stellen naar 29 april 2022.

MLSO in 2021

4. Communicatie Tijdens de zomermaanden polste MLSO via de driejaarlijkse enquête naar haar maatschappelijk draagvlak en relevantie. In een uitgebreide bevraging peilde MLSO bij zowel bestuurders, bedrijven in de Waaslandhaven als omwonenden naar hun kennis over het takenpakket én naar hun appreciatie erover. Een overzicht van de belangrijkste resultaten:

81%

van de bedrijven kent het takenpakket van MLSO

67 % in 2018

91%

van de bedrijven is (heel) tevreden over de dienstverlening van MLSO

88 % in 2018

89%

van de omwonenden kent MLSO

65 % in 2018

van de bevraagde omwonenden is bereid om te participeren in projecten rond duurzaamheid en natuur.

De nieuwsbrief Halo blijft het belangrijkste kanaal waarlangs men informatie over MLSO ontvangt. Ook de aanwezigheid van MLSO op de sociale media wordt steeds meer als belangrijk ervaren.

Mobiliteit - economie - duurzaamheid en natuur zijn de thema’s waarover de bevraagden het liefst informatie ontvangen vanuit MLSO.

De communicatiestrategie werd aan de hand van de resultaten van deze enquête verder verfijnd. Een aantal kleinere verbeteringen werd reeds toegepast in de laatste edities van Halo, op de website en de socialemediakanalen. 18

MLSO in 2021

5. Evenementen en sponsoring 5.1. Evenementen Net zoals in 2020 bepaalden de maatregelen tegen de verspreiding van COVID-19 het aantal en de vorm van de evenementen. Enkele vaste waarden, zoals het Waaslandhavenvoetbaltornooi, werden opnieuw uitgesteld. Alle andere evenementen kregen een coronaveilig jasje aangemeten.

5.1.1. Lancering podcast BAKEN + erfgoedwandeling Het buurtfeest voor het kunstwerk BAKEN was voorzien tijdens Erfgoeddag op 25 april. Omdat een echt feest op dat moment nog niet mogelijk was, kregen buurtbewoners een coronaveilig alternatief aangeboden. Lees er meer over op pagina 25.

5.1.2. Bezoek ABVV Metaal Op 5 mei bezocht het dagelijks bestuur van ABVV Metaal MLSO en de Waaslandhaven. Het bezoek werd afgesloten met een rondrit door de Waaslandhaven.

5.1.3. e-Jobbeurs Voor het tweede jaar op rij werd de grensoverschrijdende jobbeurs virtueel georganiseerd door EGTS Linieland van Waas en Hulst, in samenwerking met VDAB, Waasland-Beveren, MLSO, Interwaas, Eures Scheldemond, UWV, Werkservicepunt Zeeuws-Vlaanderen en GTI Beveren en met de ondersteuning van de gemeentebesturen van Beveren, Hulst, Sint-GillisWaas en Stekene. Op 20 en 21 mei zetten bedrijven uit verschillende sectoren (logistiek, bouw, industrie, onderwijs en zorg) digitaal hun deuren open. Geïnteresseerden konden via het vernieuwde platform recht-

streeks een chatsessie met een bedrijf inboeken. Iets meer dan 900 werkzoekenden kwamen tijdens deze tweedaagse in contact met verschillende werkgevers. Alle vacatures samen konden op zo’n 11.000 paginabezoeken rekenen.

5.1.4. Lokaal netwerk Linkerscheldeoever Op 24 juni vond de tweede bijeenkomst van het in 2020 heropgestarte lokaal netwerk Linkerscheldeoever plaats in het gebouw van MLSO. De bijeenkomst stond volledig in het teken van de laatste stand van zaken in de verschillende projecten binnen het complex project ‘Realisatie van Extra Containerbehandelingscapaciteit in het havengebied Antwerpen’.

5.1.5. Samenwerkingsovereenkomst duurzaamheid provincie Oost-Vlaanderen Provincie Oost-Vlaanderen en MLSO sloegen de handen in elkaar om de Waaslandhaven nog duurzamer te maken. Op 29 juni ondertekenden ze hiervoor een samenwerkingsovereenkomst voor vijf jaar. Deze ondertekening gebeurde niet toevallig aan het kunstwerk BAKEN, op de rand van het duurzame bedrijventerrein Logistiek Park Waasland-fase West. Lees meer over deze overeenkomst op pagina 40.

MLSO in 2021

5.1.6. Opruimactie zwerfvuil Waaslandhaven Naar aanleiding van World Cleanup Day (18 september) organiseert de havengemeenschap gedurende de maand september telkens verschillende opruimacties in en rond de haven van Antwerpen. Op 15 september werd de ruime omgeving van de Kallosluis onderhanden genomen. De opruimende deelnemers waren een delegatie van spelers en staf van Waasland-Beveren, vertegenwoordigers van 6 bedrijven uit de Waaslandhaven (ITC Rubis, Stadsbader, Gyproc Saint Gobain, Herbosch-Kiere, Borealis Kallo, GRC Kallo) en medewerkers van gemeente Beveren, Grenspark Groot Saeftinghe en MLSO. Dit alles onder begeleiding van Natuurpunt Waasland.

Onze staf, spelers en medewerkers zijn verheugd om, samen met een van onze belangrijkste partners, een rol te kunnen spelen in de zorg voor onze lokale gemeenschap. We zijn trots op onze betrokkenheid in Beveren en omgeving, en hopen dat andere partners, supporters en iedereen in onze maatschappij in de toekomst hetzelfde zullen doen. Antoine Gobin, CEO Waasland-Beveren

MLSO in 2021

5.1.7. Buurtfeest BAKEN

5.1.9. Staat van de Waaslandhaven

Op zondag 10 oktober vormde het kunstwerk BAKEN aan het Logistiek Park Waasland het decor voor een tijdreis naar het Steentijdperk. Ter gelegenheid van de Archeologiedagen kon je er doorlopend op bezoek bij een familie jager-verzamelaars, of luisteren naar het verhaal van Baka (live verteld door auteur Karen Dierickx). De dag werd afgesloten met een heuse buurtdrink. Herbeleef het buurtfeest op pagina 25.

Na een gedwongen pauze van twee jaar stond op 18 november de Staat van de Waaslandhaven opnieuw ingepland. Door de snel verslechterende coronacijfers werd op het laatste ogenblik beslist om het evenement alsnog volledig digitaal te laten plaatsvinden. Iets meer dan 100 deelnemers namen kennis van de resultaten van de driejaarlijkse enquête en leerden meer over SEVESO-contouren en andere veiligheidsaspecten in de Waaslandhaven. De plannen voor de nieuwe logistieke zone Drie Dokken, die in het project CP ECA ontwikkeld zal worden, werden eveneens toegelicht. Tot slot stelde MLSO haar partnerschap in het Streekfonds Oost-Vlaanderen voor en lanceerde EGTS Linieland van Waas en Hulst haar adviestool voor grensoverschrijdende stages.

5.1.8. Rondvaart Waaslandhaven Op zondag 17 oktober stapten een 100-tal winnaars van de prijsvraag uit Halo #39 op aan de halte van DeWaterbus voor een gratis rondvaart in de Waaslandhaven. Een havengids dompelde hen onder in de wereld van de haven, industrie, scheepvaart, erfgoed en natuur. Hoogtepunt was het bezoek aan het Deurganckdok, waar onder andere de Manila Maersk (20.568 TEU) volop aan het laden en lossen was.

MLSO in 2021

5.2. Sponsoring MLSO is er al jaren van overtuigd dat een sterke externe communicatie noodzakelijk is voor haar werking. De verbreding van het maatschappelijk draagvlak blijft voor MLSO, en bij uitbreiding de hele Waaslandhaven, immers een belangrijke uitdaging. Sponsoring en publiciteit dragen actief bij aan de uitbouw van dat maatschappelijk draagvlak voor de Waaslandhaven, als onderdeel van de haven van Antwerpen, en maken dus integraal deel uit van de communicatiestrategie van MLSO.

Enkele langlopende sponsorovereenkomsten liepen in 2021 af en werden vernieuwd. Zo vernieuwde MLSO haar partnerschap met Waasland-Beveren en is ze opnieuw hoofdsponsor van de G-ploeg van WaaslandBeveren.

MLSO sponsort reeds verschillende jaren diverse clubs en verenigingen. Door een breed scala aan activiteiten te ondersteunen, staat MLSO maximaal in de kijker bij alle stakeholders van de Waaslandhaven. Door de aanhoudende maatregelen tegen de verspreiding van COVID-19 werden ook in 2021 heel wat activiteiten van clubs en verenigingen geannuleerd, gewijzigd of verplaatst naar 2022. Verschillende clubs gingen opnieuw op zoek naar andere, creatieve manieren om de zichtbaarheid voor hun sponsors te garanderen. MLSO koos er daarom bewust voor om de toegezegde sponsorbedragen over te maken. 23

MLSO in 2021

6. Participatie en maatschappelijke projecten Burgerparticipatie en aandacht voor maatschappelijke projecten staan al enkele jaren als concrete acties in de strategische nota van MLSO.

6.1. Participatie 6.1.1. Kunstwerk BAKEN Het in het voorjaar geplande buurtfeest naar aanleiding van de officiële inhuldiging van BAKEN eind 2020, diende eveneens uitgesteld te worden. In het kader van Erfgoeddag, op 25 april, werd wel een coronaveilig alternatief uitgewerkt. Een korte wandeling leidde via tijdelijk ingeplante panelen langs enkele van de meest opvallende archeologische vindplaatsen in het Logistiek Park Waasland-fase West. Op drie plekken leerden bezoekers meer over de archeologische vondsten. Tegelijkertijd lanceerde MLSO een podcast over het kunstwerk BAKEN in samenwerking met Erfpunt vzw. Daarin maken bezoekers kennis met Baka, een fictief personage uit het Steentijdperk. Baka vertelt over de toenmalige functie van de site waarop vandaag het Logistiek Park Waasland gelegen is en hoe deze vandaag een mooi geheel vormt met de huidige functie van de site.

De semigeleide wandeling bleef gedurende de hele zomer beschikbaar. De podcast is nog steeds te beluisteren via de website van MLSO of de gangbare podcast-apps. Op zondag 10 oktober was het dan eindelijk wél zo ver. Ter gelegenheid van de Archeologiedagen stelden Erfpunt en MLSO een dagvullend programma samen. Een familie jager-verzamelaars reisde voor één dag 7.000 jaar terug in de tijd en verwelkomde al haar nazaten om hen een handje te komen toesteken bij hun bezigheden (boogschieten, koekjes bakken, vuur maken …). Naast deze re-enactors waren er ook live vertellingen van de podcast over BAKEN en een ontmoeting met de kunstenaars Lut Vandebos en Niko Vanstichel. Vermits de kunstenaars in 2020 participatief aan de slag gingen bij het ontwerp van het kunstwerk, werd de ontmoeting met de kunstenaars erg gewaardeerd door de aanwezige deelnemers. Het feest werd afgesloten met een buurtdrink.

MLSO in 2021

6.2. Maatschappelijke projecten 6.2.1. Havenland Fotowedstrijd Om de online Havenlandkanalen ook offline wat meer weerklank te geven, werd in januari een fotowedstrijd uitgeschreven. Van de vijf winnende foto’s zou een postkaartreeks gemaakt worden, die ruim in Havenland verspreid zou worden. 50 amateurfotografen stuurden in totaal maar liefst 281 foto’s in. Uit deze reeks selecteerde de jury 15 finalisten. De online Havenland community stemde massaal en het resultaat – een prachtige staalkaart uit Havenland - ziet u hieronder.

Continuïteit communicatie Havenland wordt voor haar communicatie ondersteund door een externe partner. In april 2021 liep de overeenkomst af. De Raad van Bestuur keurde tijdens de zitting van 30 juni de gunning aan een nieuwe partner goed. Het nieuwe communicatiebureau startte in augustus met deze opdracht. In de tussenliggende periode nam het Havenland-kernteam zelf het onderhoud van de website en sociale media op zich.

Havenland Run & Walk Op zaterdag 6 en zondag 7 november vond de vierde editie van de Havenland Run & Walk plaats. Op zaterdagavond verkenden in totaal 1.213 wandelaars het parcours van 8 of 12 km. Zondagochtend verschenen 1.343 lopers aan de start voor een 8, 12 of 21 km lange looptocht in de groene omgeving van Kallo.

MLSO in 2021

6.2.2. Grenspark Groot Saeftinghe Met het nieuwe Samenwerkingsverband Grenspark Groot Saeftinghe bundelen 11 partners de krachten: de gemeentes Beveren en Hulst, de provincies Oost-Vlaanderen en Zeeland, EGTS Linieland van Waas en Hulst, De Vlaamse Waterweg nv, Agentschap Natuur en Bos, Stichting Het Zeeuwse Landschap, Natuurpunt Waasland vzw, Havenbedrijf AntwerpenBrugge en MLSO. De ondertekening (op 17 juni, na de allereerste vergadering van de stuurgroep van dit Samenwerkingsverband) in Hulst betekende voor de elf Vlaamse en Nederlandse partners het startschot om samen te werken aan de ontwikkeling van natuur, haven en landbouw in de grensregio. De verschillende plannen, initiatieven en projecten werden beschreven in het ontwikkelingsprogramma dat in grote lijnen werd vastgelegd voor de periode 2021-2026. Bij de uitvoering van het ontwikkelingsprogramma worden ook de ‘streekholders’ betrokken: een groep geëngageerde inwoners die wil meewerken aan Grenspark Groot Saeftinghe. Zo krijgt de hele regio een ecologische, economische en sociale impuls. Een van de projecten die MLSO mee ondersteunt is de restauratie van de Maalderij in Prosperpolder.

6.2.3. Viering 10 jaar EGTS Sinds 2016 is MLSO een van de partners binnen EGTS Linieland van Waas en Hulst. Deze groepering omvat acht Vlaamse en Nederlandse besturen die de grensoverschrijdende samenwerking bevorderen en de economische en sociale samenhang in het ZeeuwsWase grensgebied versterken: de gemeentes Beveren, Hulst, SintGillis-Waas en Stekene, de provincies Oost-Vlaanderen en Zeeland, Interwaas en MLSO. Op 15 juni bestond EGTS Linieland van Waas en Hulst exact 10 jaar. Er werd een werfbezoek aan het Hedwige-Prosperproject georganiseerd en het nieuwe EGTS-logo voorgesteld.

De jaarlijkse grensoverschrijdende jobbeurs is wellicht het meest bekende project van EGTS. Nochtans kan EGTS de afgelopen 10 jaar terugblikken op heel wat meer: van onderzoek naar grensoverschrijdende migratiebewegingen in het onderwijs, het stimuleren van samenwerking tussen bibliotheken tot de organisatie van de BinckBank Tour in 2019. De grensoverschrijdende samenwerking van EGTS Linieland van Waas en Hulst focust zich op verschillende thema’s: haven & economie, mobiliteit, natuur, recreatie & cultuurhistorie en wonen & leefbaarheid.

MLSO in 2021 MLSO in 2021

6.2.4. Subsidie maatschappelijke projecten Op 13 oktober besliste de Raad van Bestuur dat er in de begroting voor 2022 voor het eerst een bedrag van 2,5 miljoen euro wordt voorzien voor (co)financiering van maatschappelijke projecten. Vanaf dan wordt dit engagement structureel in de begroting verankerd. Het toetsingskader dat de Raad van Bestuur zal helpen bij de beslissing over de toekenning van de subsidie aan een project werd voorbereid.

6.2.5. Streekfonds Oost-Vlaanderen #EenhartvoorWaas, het regionale netwerk van Streekfonds Oost-Vlaanderen, ondersteunt sinds eind 2020 Wase projecten die zich inzetten voor mens en omgeving. Het Streekfonds selecteerde in 2021 9 projecten in het Waasland. Deze projecten verzamelden eerst zelf middelen via crowdfunding, daarna verdubbelde het Streekfonds op zijn beurt het ingezamelde bedrag, met een maximum van 5.000 euro. MLSO neemt sinds 2021 als gouden partner deel aan #EenhartvoorWaas. Hierdoor investeerde MLSO niet alleen mee in diverse lokale projecten, maar droeg ook bij aan de versterking van de cohesie binnen de samenleving.

“ We hebben dankzij #EenhartvoorWaas de ‘Samentuin Puithoek’ kunnen realiseren, een stukje braakliggend terrein dat we hebben omgevormd tot een gezamenlijke moestuin van buurtbewoners en nieuwkomers uit het nabijgelegen Rode Kruis opvangcentrum in Beveren. Deze interculturele samentuin beantwoordt volledig aan de doelstellingen van Avansa Waas-en-Dender om meer in te zetten op duurzaamheid en diversiteit. Met de giften konden wij allerlei duurzaam tuinmateriaal kopen, volgden de mensen een VELT-cursus, werd de grond bemest met regenwormencompost en zijn we in blijde verwachting van een serre en een tweede watervat. De gezaaide spinazie, tuinbonen, wortelen en diverse slasoorten groeien ijverig. Aardappels en ajuinen gingen de grond in. Frambozen en bessenstruiken zien er dag na dag fleuriger uit. Het belooft een lekkere zomer te worden.” Carine Van Remoortere, educatief medewerker Avansa Waas-en-Derder

MLSO in 2021

7. Personeel Provincie Oost-Vlaanderen en MLSO slaan de handen in elkaar om de Waaslandhaven nog duurzamer te maken (zie p. 40). De provincie investeert hiervoor 75.000 euro per jaar, en dit gedurende 5 jaar. Hierdoor kon het personeelskader uitgebreid worden met 1 vte. In het voorjaar werd een medewerker duurzame opdrachten aangeworven.

In de loop van het voorjaar namen twee collega’s ontslag. Zij werden beiden vervangen. Op 5 juli startte de nieuwe stafmedewerker financieel en economisch beleid en op 4 oktober de nieuwe administratief juridisch medewerker.

ment goed. Dit voorziet nu in de mogelijkheid tot structureel telewerk gedurende meerdere dagen per week en omvat een clausule rond diversiteit en inclusie.

Onder andere naar aanleiding van de aanhoudende gezondheidscrisis keurde de Raad van Bestuur een aanpassing van het arbeidsregle-

Karolien Buytaert

Administratief juridisch medewerker - 100%

Christa Schaut

Adviseur natuur, milieu en energie - 100%

Els Jennen Bedrijfsjuriste - 100%

Sigrid Borgmans

Communicatieverantwoordelijke - 100%

Martien Segers

Adviseur maatschappelijke opdrachten - 100%

Peter Van De Putte Directeur - 100%

Maxim Schroeyers

Medewerker duurzame opdrachten - 100%

Els Jennen

Harold Ketels

Patrimoniumbeheerder - 80%

Adjunct-Directeur

Liesbeth Van Driessche Nancy Vandersnickt

HR & directiesecretaresse - 100%

Stafmedewerker infra & R.O. - 80%

Marjan Van Avermaet projectcoördinator - 60%

Mieke Deprettere Administratieve assistente - 80%

Cathy Verschelden Administratieve assistente - 100%

Liselotte Eeckhoudt

Stafmedewerker financieel en economisch beleid - 100%

MLSO in 2021

8. Raad van Bestuur

najaar 2019

Bovenaan van links naar rechts: Peter Van de Putte (directeur), Freddy Aerts, Miet Deckers, André Van de Vyver, Guy Janssens, Danny Van Hove, Kris Herremans. Onderaan van links naar rechts: Els Jennen (secretaris), Boudewijn Vlegels (voorzitter), Marc Van de Vijver, Laura Staut, Lieve Truyman, Jackie Joossen. Niet op de foto: Ann Vermeulen, Jacques Vandermeiren, Koen Kennis.

Samenstelling: Afvaardiging gemeente Beveren Laura Staut

Sinds maart 2019

Afvaardiging Interwaas

An Vermeulen (raadgevende stem)

maart 2019 – 8 september 2021

Lieve Truyman

Sinds maart 2019

Bram Massar (raadgevende stem)

Sinds oktober 2021

Marc Van de Vijver (ondervoorzitter)

Sinds maart 2019

Boudewijn Vlegels (voorzitter)

Sinds maart 2019

André Van de Vyver

Sinds maart 2019

Afvaardiging gemeente Zwijndrecht Kris Herremans

Sinds maart 2019

Danny Van hove (raadgevende stem)

Sinds maart 2019

Afvaardiging Havenbedrijf AntwerpenBrugge Guy Janssens

Sinds maart 2019

Jacques Vandermeiren (ondervoorzitter)

Sinds maart 2019

Koen Kennis

Sinds juni 2019

Jackie Joossen

Sinds juni 2019

Afvaardiging Vlaams Gewest Freddy Aerts

Sinds maart 2019

Miet Deckers

Sinds maart 2019

Aan de Raad van Bestuur van 8 september 2021 werd gemeld dat mevrouw Ann Vermeulen ontslag neemt als bestuurder van Maatschappij Linkerscheldeoever. Zij werd vanaf oktober 2021 vervangen door de heer Bram Massar.

MLSO in 2021

De Raad van Bestuur kwam in 2021 tien keer samen (maandelijks, behalve in april en augustus). Er werden 130 agendapunten behandeld. Op 24 februari sprak de voorzitter een bijzondere verwelkoming uit naar aanleiding van de 300ste Raad van Bestuur. De eerste Raad van Bestuur kwam samen eind 1982 en ondertussen zag deze Raad de Waaslandhaven ingrijpend evolueren. Er werd een persbericht verstuurd waarvan de titel luidde: “300ste Raad van Bestuur MLSO: blijven inzetten op duurzame ontwikkeling Waaslandhaven”. Enkel de Raad van Bestuur van 30 juni en van 8 september konden zoals gepland doorgaan in de kantoren van MLSO. De overige Raden van Bestuur van 2021 werden digitaal georganiseerd. Alvorens de agendapunten te behandelen, nam de Raad van Bestuur daarbij telkens een gemotiveerde beslissing over de digitale wijze van vergaderen. De goede werking en de continuïteit van taken van publiek belang, uitgevoerd door MLSO als opdrachthoudende vereniging, werden beschouwd als voldoende hoogdringende reden tijdens de COVID-19-periode. Het toepassen van een virtuele vergaderwijze kon zo gemotiveerd worden. Ten gevolge van extreme en uitzonderlijke verkeershinder bleken niet voldoende bestuurders aanwezig/ vertegenwoordigd te kunnen zijn op de zitting van 6 oktober 2021. Er werd vervolgens bepaald dat de bestuurders dienden uitgenodigd te worden voor een bijkomende zitting op woensdag 13 oktober 2021. Om zoveel mogelijk bestuurders de kans te geven deel te nemen (in het licht van de goede werking en de continuïteit van taken van publiek belang, uitgevoerd door MLSO als opdrachthoudende vereniging), werd gekozen voor een digitale zitting. De statuten van Maatschappij Linkerscheldeoever bepalen in artikel 14 §2: “De Raad van Bestuur kan slechts geldig beraadslagen indien de gewone meerderheid van de bestuurders aanwezig of vertegenwoordigd is, waarbij, conform artikel 6 lid 2 van de Wet en in afwijking van artikel 446 van het Decreet Lokaal Bestuur, het aanwezigheidsquorum uitslui-

tend bepaald wordt in functie van het totale aantal bestuurders, en het dus niet vereist is dat daarnaast ook de meerderheid van de op voordracht van het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge, de Gemeente Beveren en de Gemeente Zwijndrecht benoemde bestuurders aanwezig of vertegenwoordigd is. Wanneer het aanwezigheidsquorum niet bereikt is op een eerste vergadering, wordt binnen de veertien kalenderdagen een tweede vergadering belegd, tijdens dewelke over de punten die voor de tweede maal op de agenda worden gebracht en geen wijzigingen aan de statuten betreffen, kan worden beraadslaagd en besloten ongeacht het aantal aanwezige of vertegenwoordigde bestuurders. De uitnodiging tot het bijwonen van de tweede vergadering wordt aangetekend verzonden en de tekst van de onderhavige paragraaf wordt erin vermeld.” De bestuurders werden conform deze bepaling uitgenodigd. Op 9 juni 2021 behandelde de Algemene Vergadering volgende agendapunten: • goedkeuring jaarrekening 2020 en bestemming van het resultaat; • goedkeuring jaarverslag 2020; • het verslag van de commissaris-revisor en de gebeurlijke kwijtingen. Op 8 december 2021 behandelde de Buitengewone Algemene Vergadering de volgende agendapunten: • voorstelling en bespreking van de te ontwikkelen activiteiten en de te volgen strategie voor het boekjaar 2022; • voorstelling en bespreking resultaats- en inkomsten/uitgavenbegroting 2022.

MLSO in 2021

9. Heropstart beleidsovereenkomst De werkzaamheden om tot een beleidsovereenkomst (cfr. tweede strategische doelstelling subregionaal beleid zie p.13) te komen, lopen sinds 2015. Toen betrof dit nog de Ontwikkelingszone Saeftinghe. Ten gevolge van de beslissing van de Vlaamse Regering van 17 mei 2019, waarbij het ontwerp van voorkeursbesluit van het complex project ‘Realisatie van Extra Containerbehandelingscapaciteit in het havengebied van Antwerpen’, definitief werd vastgesteld, besloot de Raad van Bestuur in juni 2019 dat het aangewezen was de werkzaamheden omtrent het afsluiten van een beleidsovereenkomst opnieuw op te starten. Een eerste bijeenkomst van de werkgroep vond plaats op 6 oktober 2020.

In de loop van 2021 vonden geen verdere bijeenkomsten plaats. Op vraag van Havenbedrijf AntwerpenBrugge dienen eerst een aantal andere financiële afspraken met de Vlaamse overheid gemaakt te worden over de aanleg van het nieuwe dok. Aangezien voor de werkzaamheden van de werkgroep de deadline van 23 december 2021 gold, diende deze termijn opnieuw verlengd te worden, namelijk tot 23 december 2022. Artikel 15bis wet-Chabert stelt dat de Raad van Bestuur deze termijn kan veranderen en/of verlengen. De werkzaamheden zullen in 2022 verdergezet worden.

MLSO in 2021

10. Aandeelhouders en inbreng Aandelen A Er waren geen wijzigingen; noch in het aantal aandelen A, noch in de verhouding tussen het aantal aandelen per verschillende partner.

Aandeelhouder

Aantal aandelen A

Geplaatst kapitaal (euro)

Opgevraagd kapitaal (euro)

Gemeente Beveren

520

650.000,00

216.666,67

Gemeente Zwijndrecht

125

156.250,00

52.083,33

Havenbedrijf AntwerpenBrugge

1.875

2.343.750,00

781.250,00

Interwaas

1.730

2.162.500,00

720.833,33

Vlaams Gewest

750

937.500,00

312.500,00

TOTAAL

5.000

6.250.000,00

2.083.333,33

Aandelen B Aan het Vlaams Gewest worden aandelen B toegekend voor de gronden die hij (of vroeger de Belgische overheid) heeft ingebracht in MLSO. Dezelfde aandelen B worden eveneens aan het Vlaams Gewest toegekend wanneer het verwervingen van MLSO prefinanciert voor de verdere havenuitbouw. Naarmate MLSO over deze verworvenheden wenst te beschikken (bijvoorbeeld door ze in erfpacht of concessie te geven of over te dragen aan het Havenbedrijf AntwerpenBrugge wanneer het gaat om terreinen in de maritieme zone) wordt een evenredig aantal aandelen B vernietigd en terugbetaald aan het Gewest. We maken het onderscheid tussen aandelen B ten gevolge van gronden, ingebracht door het Vlaamse Gewest, en aandelen B ten gevolge van geprefinancierde verwervingen. Onderstaande tabel geeft een overzicht van het aantal aandelen B op 31 december 2021.

Overzicht op 31 december 2021

Aandelen B (aantal)

Aandelen B (waarde)

Ingevolge inbreng van vroeger verworven gronden

14.618,47096

18.351.838,70 euro

Ingevolge geprefinancierde verwervingen

45.888,52926

57.360.661,57 euro

Totaal

60.570,00022

75.712.500,27 euro

MLSO in de waaslandhaven

MLSO MLSO in in de de Waaslandhaven Waaslandhaven

1. Concessies Sinds 1982 verleent MLSO concessies aan bedrijven. Hieronder vindt u: •

een overzicht van de concessies en tijdelijke gebruiksrechten die MLSO in 2021 verleende;

•

de acties die bedrijven ondernamen op eerder verleende concessies;

•

de stappen die genomen werden voor de ingebruikname van de restgronden.

Concessies en erfpachten in de Waaslandhaven (m2) 6.000.000 Erfpacht Concessie Totaal

5.000.000

4.997.571

4.000.000

3.000.000

2.596.656 2.400.915

2.000.000

1.000.000

0 1983 1984 1985 1968 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

1.1. Concessies verleend in 2021 Elia:

Van Moer Logistics

Op 24 februari keurde de Raad van Bestuur de optieovereenkomst goed voor het vestigen van een domeintoelating op het braakliggend terrein van MLSO dat aan Borealis in erfpacht verleend werd. Deze domeintoelating wordt toegestaan zolang de betrokken kabelverbinding nodig is in het netwerk van Elia. Met deze bijkomende hoogspanningslijn kunnen de door Borealis geplande investeringen van de nodige stroom worden voorzien.

Op 31 augustus ontving MLSO het gemeenschappelijke verzoek van Kubin International bv en Van Moer Logistics tot overdracht van de concessie voor een terrein aan de Boereveldseweg 8 (Zwijndrecht). Kubin International bv had de intentie om de concessie in haar geheel over te dragen aan Van Moer Logistics. Op 8 september keurde de Raad van Bestuur deze overdracht principieel goed en werd de procedure hiervoor opgestart. Op 8 december volgde de definitieve goedkeuring van deze nieuwe concessieovereenkomst. 35

MLSO in deinWaaslandhaven MLSO de Waaslandhaven

1.2. Tijdelijke gebruiksrechten MLSO zet zich continu in opdat bedrijven hun activiteiten optimaal kunnen ontplooien. Ondanks de huidige schaarste aan bedrijventerreinen in de haven, tracht MLSO aan kortetermijnprojecten een plaats te bieden op restpercelen in de Waaslandhaven.

Hulpverleningszone Waasland Reeds in 2019 verleende de Raad van Bestuur een tijdelijk gebruiksrecht voor een terrein van 1 ha, gelegen aan de Blikken (tegenover Antwerp Euroterminal). In de zomer van 2020 startte Hulpverleningszone Waasland, samen met verschillende partners, de bouw van een oefentunnel die bestaat uit containers. Eind 2020 was de tunnel af, maar door de geldende coronamaatregelen kon hij pas in februari 2021 in gebruik genomen worden. Omdat het oorspronkelijke tijdelijk gebruiksrecht af zou lopen op 31 december, werd een verlenging aangevraagd. Op 8 december besliste de Raad van Bestuur om het tijdelijk gebruiksrecht te verlengen tot 31 december 2022, met een opzegbare bijkomende verlenging tot 31 december 2023.

MLSO in de Waaslandhaven

1.3. Activiteiten eerder verleende concessies GRC Kallo De Raad van Bestuur verlengde op 20 januari de termijn voor een periode van 5 jaar.

noodzakelijk. Om dit te kunnen realiseren, was een verlenging van de erfpacht op het terrein nodig. De Raad van Bestuur keurde de verlenging van de erfpacht met 15 jaar goed op 30 juni.

Tabaknatie • Tabaknatie vroeg om haar bestaande concessie op het Logistiek Park Waasland-fase West aan te passen als volgt:

Keetberg Logistics Center nv Op 20 januari keurde de Raad van Bestuur de verlenging goed van de bestaande erfpacht, gelegen aan de Keetberglaan (Melsele), met 49 jaar.

- een uitbreiding van de activiteiten naar behandeling en opslag van gevaarlijke goederen; - een tijdelijke inrichting van een deel van de concessie als containerplein (tot uiterlijk 31 december 2022). Dit containerplein zou deels ingericht worden als fumigatiezone.

Elia Asset nv De komende jaren wil Elia Asset nv 22 miljoen euro investeren in het havengebied. Deze investeringen omvatten onder andere projecten in het kader van het Federaal Ontwikkelingsplan 2020-2030. Het betreft voornamelijk werkzaamheden voor het versterken en optimaliseren van het bestaande net, vooraleer dit uit te breiden door de (her)aanleg van hoogspanningskabels en onderstations. Elia Asset nv vroeg daarom aan Havenbedrijf Antwerpen-Brugge en MLSO om voor alle concessies een standaardverlengingstermijn te voorzien. Omdat de installaties van Elia Asset nv essentiële haveninfrastructuur omvatten, beslisten Havenbedrijf Antwerpen-Brugge en MLSO om gelijke standaardverlengingstermijnen toe te passen. Op 5 mei besliste de Raad van Bestuur om de concessietermijn van de twee concessieovereenkomsten tussen MLSO en Elia Asset nv te verlengen met 40 jaar.

Aertssen Logistics • op 30 juni keurde de Raad van Bestuur de verhuur goed van ongeveer 700 m2 kantoorruimte door Aertssen Logistics aan een klant die rollend materiaal importeert via de roro-terminals op de linker-Scheldeoever. Aertssen Logistics biedt deze klant logistieke en ‘added value’-activiteiten aan;

Op 13 oktober keurde de Raad van Bestuur de aanpassing van de concessieovereenkomst goed. • Voor haar ‘Albatros’-site werd een omgevingsvergunning verkregen.

1.4. Restgronden/ haveninbreiding Wanneer bedrijven uitbreidingen op hun braakliggende terreinen wensen te doen, moeten zij rekening houden met de natuurdoelstellingen die samenhangen met het habitat- en vogelrichtlijngebied op de linker-Scheldeoever. Als die uitbreidingen een impact hebben op de doelstellingen van het vogelrichtlijngebied, bijvoorbeeld omdat het terrein onderdeel vormt van het foerageergebied van de bruine kiekendief, dan moeten de wettelijke verplichtingen worden gevolgd. Deze logica omvat volgende stappen: • is er een Alternatief voorhanden? • is er een Dwingende reden van groot openbaar belang?

• er werd een bouwvergunningsaanvraag ingediend en verkregen voor het deelproject LG4, een magazijncomplex met kantoorfunctie.

Indaver nv Indaver nv nam in 2019 de aan Ibogem nv verleende erfpacht over voor een terrein aan de Molenstraat (Kallo). Indaver nv wilde dit terrein verder inzetten voor de opslag/voorbehandeling van afvalhout. Dit afvalhout vormt de brandstof voor de nieuwe E-wood installatie van Indaver nv. Om deze nieuwe installatie te kunnen bouwen, besliste de Raad van Bestuur reeds op 8 mei 2019 om een deel van de voorziene deponie-oppervlakte inzetbaar te maken voor verwerkende activiteiten. Maar omdat het om een onregelmatige aanvoer van afvalhout gaat, moesten grotere hoeveelheden op de site gestockeerd kunnen worden. Hiervoor was een herinrichting

• C ompensatie: waar kan de natuurwaarde die verloren gaat, gecompenseerd worden zodat de doelstellingen uit de habitat- en vogelrichtlijnen gerealiseerd kunnen worden? Omdat er in de Waaslandhaven nog verschillende zogenoemde restgronden (braakliggende gronden die versnipperd in het gebied voorkomen) zijn, heeft MLSO volgende stappen ondernomen: •

opmaken van een gebiedsdekkende passende beoordeling die in 2022 wordt gefinaliseerd;

•

zoeken naar compensatiegebieden in drie zones rond de bestaande potentiële broedgebieden;

•

voorbereiden van de strategische MER, in opdracht van Havenbedrijf Antwerpen-Brugge.

MLSO in deinWaaslandhaven MLSO de Waaslandhaven

2. Duurzaamheid Duurzaamheid zit ingebakken in het DNA van MLSO. Niet alleen zijn er de participaties in Ecluse en Wind aan de Stroom, ook voor het recent volledig ingevulde Logistiek Park Waasland (Verrebroek) trekt MLSO de duurzame kaart. Naast de inspanningen op het vlak van mobiliteit, natuur en erfgoed, verduurzaamt MLSO haar interne werking steeds verder.

2.1. Intern duurzaamheidsbeleid MLSO 2.1.1. Actieplan Voka Charter Duurzaam Ondernemen Sinds oktober 2020 neemt MLSO officieel deel aan het Voka Charter Duurzaam Ondernemen. In totaal werden 18 acties gedefinieerd voor de periode 2020-2021. Elk van die acties werd toegewezen aan de corresponderende Sustainable Development Goals (SDG’s). Op 27 mei volgde de eindevaluatie: 16 van de 18 acties werden uitgevoerd. De overige twee, het organiseren van een workshop gezonde voeding voor de MLSO-medewerkers en het organiseren van Havenlandklassen met aandacht voor duurzaamheid, konden in 2021 niet plaatsvinden wegens de geldende maatregelen tegen de verspreiding van COVID-19. De evaluatiecommissie was unaniem positief en kende MLSO het Voka Charter Duurzaam Ondernemen toe.

“Het is vooral erg mooi om te zien hoe MLSO niet bezig is met navelstaren, maar juist heel extern kijkt om duurzaamheid in al haar de projecten te verwerken. Ook het feit dat MLSO voor heel wat zaken partnerschappen aangaat, wordt erg gewaardeerd.” Helen Jacobs, projectmanager duurzaam ondernemen bij Voka Antwerpen-Waasland

Op donderdag 16 september mocht MLSO, samen met 16 andere bedrijven, het certificaat in ontvangst nemen.

MLSO in de Waaslandhaven

Vervolgens werd een nieuw actieplan 2021-2022 opgesteld. Dit plan bevatte opnieuw een aantal acties die de interne werking van MLSO verder verduurzamen zoals aandacht voor duurzaamheid bij het afsluiten van nieuwe raamcontracten en het herinrichten van een deel van de werkplekken zoals de inrichting van een stille ruimte en van flexbureaus waar rechtstaand werk mogelijk is. Een aantal andere acties was gericht op de Waaslandhaven, zoals het organiseren van een zwerfvuilactie op 15 september (zie p.20) en de deelname aan de Archeologiedagen op 10 oktober (zie p. 22). Verder werden gepland: de organisatie van een jobevent in 2022, speciale maatregelen om de groenknolorchis te beschermen (zie p. 44) en een project dat de waterkwaliteit en biodiversiteit van de wadi in het Logistiek Park Waasland zal meten. Tot slot werkte MLSO samen met het GTI Beveren om in de lessen houtbewerking de leerlingen te laten werken aan een insectenhotel voor het Logistiek Park Waasland-fase West. Gedurende het schooljaar 2021-2022 ontwierpen en realiseerden de leerlingen dit insectenhotel. De plaatsing is voorzien in de loop van het voorjaar van 2022.

2.1.2. Sociale economie MLSO doet op regelmatige basis een beroep op partners uit de sociale economie voor groenwerken en -onderhoud, zoals in het Logistiek Park Waasland. Maar ook voor opruimacties van sluikstort in de Waaslandhaven riep MLSO de hulp in van dergelijke partners, waaronder Jomi-vzw, dat gespecialiseerd is in groen-, milieu- en landschapszorg en biologische groententeelt. Zo zette MLSO niet alleen in op het rein houden van de Waaslandhaven, maar ondersteunde ze ook de duurzame tewerkstelling van kwetsbare groepen en droeg bij aan de verbetering van de arbeidsmarktpositie van deze langdurig werklozen.

2.1.3. Lejo vzw Een aantal computers en laptops waren in 2021 toe aan vervanging. Samen met haar IT-partner bekeek MLSO of het materiaal op een of andere manier een tweede leven kon krijgen. Uiteindelijk werd gekozen voor een schenking aan Lejo vzw. Lejo vzw ondersteunt jongeren in een maatschappelijk kwetsbare situatie op allerlei manieren. De organisatie vertrekt daarbij vanuit het verhaal van de jongere zelf, versterkt hen en biedt perspectief op een volwaardige plaats in de samenleving. De ondersteuning gebeurt onder andere door het ter beschikking stellen van IT-materiaal.

MLSO in de Waaslandhaven

2.2. Duurzaamheidsverslag en -award Het in 2020 opgestarte optimalisatietraject van het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge, Alfaport Voka en MLSO, resulteerde in een nieuwe aanpak voor zowel het duurzaamheidsverslag als de award. Voor het eerst vielen de lancering van het verslag, dat ondertussen omgevormd werd tot een trendrapport, en de uitreiking van de award samen, met het oog op het wederzijds versterken van beide initiatieven. Het digitaal evenement vond plaats op 21 juni.

2.2.1. Trendrapport Het trendrapport werd gelanceerd als een website: oursustainableport.com. De website vertrok vanuit de vijf sustainable development goals (SDG’s) waarin de haven van Antwerpen kan uitblinken. De rapportering van de sleutelindicatoren gebeurde opnieuw volgens de GRI-standaarden (Global Reporting Initiative) (www.globalreporting.org). De cijfers en metingen werden extern geauditeerd. Artikels over best practices, inspirerende projecten of initiatieven en interviews met vertegenwoordigers van bedrijven uit de haven, overheidsinstellingen en andere, zorgen voor een leesvriendelijke afwisseling van de website.

2.2.2. Award SDG 3 ‘Goede gezondheid en welzijn’ vormde het vertrekpunt voor de editie van 2021. Projecten die op een opmerkelijke manier bijdroegen aan de realisatie van deze SDG en op die manier ook andere bedrijven inspireerden, konden meedingen naar de award. 15 havenbedrijven dienden een kandidatuur in. De jury selecteerde drie finalisten:

• B-Fit@BASF: dit project stimuleert het gezondheidsbewustzijn van de medewerkers op basis van drie pijlers: voeding, beweging en mentaal welzijn; • DEME: een preventief gezondheidsprogramma dat focust op veerkracht en welzijn; • HyTrucks: een gezamenlijk project rond het uitbouwen van een netwerk van waterstoftrucks en waterstoftankstations van Air Liquide, DATS 24 en Port of Antwerp. Via een online publieksstemming werd uiteindelijk het B-Fit@BASF-project gekozen tot winnaar van de derde duurzaamheidsaward van de havengemeenschap.

2.3. Samenwerkingsovereenkomst Provincie Oost-Vlaanderen Voor de periode 2021-2025 sloot MLSO een samenwerkingsovereenkomst ‘Duurzame Waaslandhaven’ af met Provincie Oost-Vlaanderen. De samenwerkingsovereenkomst werd bekrachtigd tijdens een gezamenlijk persmoment in het Logistiek Park Waasland op 29 juni 2021 (zie p. 19). Deze samenwerkingsovereenkomst heeft tot doel de Waaslandhaven nog duurzamer te maken en de verbinding tussen de provincie en MLSO te intensifiëren. Zo wordt verder ingezet op: • een efficiënt gebruik van de beschikbare ruimte door middel van een duurzaam en innovatief parkbeheer, bedrijventerreinmanagement en de duurzame ontwikkeling van bedrijventerreinen; • de energietransitie, waarin de Waaslandhaven een voortrekkersrol speelt, zeker inzake hernieuwbare energie; • de omschakeling naar een circulaire economie. Om deze doelstellingen waar te maken, werd een begeleidingsgroep opgericht met verschillende stakeholders. Deze begeleidingsgroep kwam voor het eerst samen in december 2021 en startte met de opmaak van een breed gedragen duurzame visie 2050 voor de Waaslandhaven. Dit traject wordt in 2022 verdergezet.

MLSO in de Waaslandhaven

CASE “Deze legislatuur heeft de deputatie ervoor gekozen om de banden met de Waaslandhaven en met MLSO als beheerder en uitvoerder ervan, te versterken en verstevigen. Een belangrijke stap hierbij is de samenwerkingsovereenkomst tussen MLSO en de provincie. We hebben deze samenwerking veruitwendigd in een financiële inbreng zodat MLSO iemand heeft kunnen aanwerven die de liaison vormt tussen ons beiden en die onze beleidskeuze voor meer duurzaamheid, circulaire economie en economie van de toekomst in de praktijk mee kan omzetten. Een eerste realisatie is de begeleidingsgroep die een duurzame strategie van de toekomst zal bepalen. In deze beleidsgroep zitten POM Oost-Vlaanderen, Arteveldehogeschool,

HoGent, Alfaport Voka, UGent, Provincie Antwerpen, gemeente Zwijndrecht, Interwaas, MLSO en Provincie Oost-Vlaanderen omdat wij voor de uitrol van duurzame projecten gebruik willen maken van het bestaand netwerk en de bedrijven in de Waaslandhaven. Het is met heel veel plezier dat de provincie Oost-Vlaanderen de Waaslandhaven hierin wil ondersteunen.”

Bram De Winne, waarnemend directeur Economie, Landbouw en Platteland, Europese en internationale samenwerking bij Provincie Oost-Vlaanderen 41

MLSO MLSOininde deWaaslandhaven Waaslandhaven

2.4. Duurzaam Logistiek Park Waasland 2.4.1. Beheerplan groene buffers Samen met Natuurpunt maakte MLSO een beheerplan op voor de groene buffers rond het Logistiek Park Waasland-fase West. De basis van dit plan werd met de betrokken bedrijven besproken tijdens de verschillende overlegmomenten in het kader van bedrijventerreinmanagement. Het beheerplan verdeelt de groene buffers in zones. In elke zone wordt een specifieke beeldbeleving nagestreefd, waardoor elke zone een aangepaste inrichting zal krijgen. De centrale wadi bleef behouden als belangrijk beeldbepalend element. Het beheerplan werd in november voorgelegd aan de Raad van Bestuur, die het goedkeurde.

2.4.2. Bloemenweide Omwille van een extreem droog voorjaar in 2020, gaven de ingezaaide wilde bloemen (najaar van 2019) nog niet veel kleur. Het veel nattere voorjaar 2021 zorgde echter voor een spectaculaire bloemenpracht aan het Logistiek Park Waasland-fase West.

MLSO in de Waaslandhaven

2.4.3. Logigrid Logigrid, het pilootproject van VIL, Flux50 en MLSO onderzoekt hoe logistieke bedrijven optimaal kunnen samenwerken rond energie. Dit onderzoek liep ook in 2021 verder. Daarnaast wordt bekeken hoe de bedrijven kunnen bijdragen bij de elektrificatie van de Vlaamse logistieke sector en haar transitie naar hernieuwbare energie. Gedurende 2021 werden metingen uitgevoerd bij de bedrijven van het Logistiek Park Waasland-fase West. De resultaten daarvan worden in het voorjaar van 2022 verwacht. Dat alle bedrijven van het Logistiek Park Waasland deelnemen aan dit project, geeft een bijzonder grote meerwaarde en zorgt ervoor dat het een voorbeeldproject is voor andere logistieke bedrijven(terreinen). Het is dan ook niet verwonderlijk dat ondertussen al veel andere bedrijven en terreinbeheerders interesse hebben betoond en het project op de voet volgen.

2.5. Bedrijventerreinmanagement (BTM) • Vlaams BTM-netwerk: - tijdens de bijeenkomst van 23 februari werd specifiek gefocust op hoe bedrijventerreinen kunnen omgaan met water (opvang, infiltratie …); - de bijeenkomst van 7 oktober stond in het teken van de Dag van de Energiegemeenschap. • BTM Logistiek Park Waasland-fase West en Aven Ackers: - tijdens de eerste bijeenkomst van het jaar werd met de deelnemende bedrijven nagedacht over de inrichting van de groene buffers (zie p. 42); - tijdens de zomerbijeenkomst presenteerde VIL een stand van zaken over de lopende projecten, waaronder Logigrid (zie 2.4.3); - op 18 oktober brachten BTM Logistiek Park Waasland-fase West en Aven Ackers een bedrijfsbezoek aan het nieuwe hoofdkantoor van Aertssen, in het Logistiek Park Waasland-fase West. • In het Zwijndrechts gedeelte van de Waaslandhaven werden de eerste voorzichtige gesprekken opgestart nadat er interesse bleek in een Local Energy Community (LEC). De Raad van Bestuur van Interwaas besliste tijdens de zitting in september om Interwaas te benoemen als bedrijventerreinmanager voor het Logistiek Park

Waasland-fase West. Zo kan er ineens ook synergie zijn met Aven Ackers, waar Interwaas eveneens de rol van bedrijventerreinmanager opneemt. MLSO blijft het bredere BTM-verhaal coördineren.

2.6. Natuur In 2021 werd verder gewerkt aan diverse trajecten die eerder werden opgestart. Het was opnieuw een intensief jaar voor de Beheercommissie Natuur Linkerscheldeoever en haar verschillende werkgroepen daaronder. Binnen dit overlegorgaan werkte MLSO mee aan diverse initiatieven en aan de bespreking van diverse (ontwerp)teksten: • er is een jaarverslag opgemaakt voor de jaren 2018 tot en met 2020. De publicatie ervan gebeurde in januari 2022; • de Beheercommissie werkte verder aan de opmaak van de beheerplannen. De beheerplannen van Rietveld Kallo en Groot Rietveld waren in 2021 onderhevig aan een openbaar onderzoek; • er werden studies uitgevoerd ter voorbereiding van de opmaak van die beheerplannen en de concrete uitvoering van optimalisatiewerken; • binnen de Beheercommissie ging een werkgroep van start voor de coördinatie van de monitoring van de Beheercommissie; • de communicatie over de werken in natuurgebieden wordt sinds begin 2021 structureel aangepakt. Een in 2020 door de Beheercommissie aangesteld extern bureau verzorgde de communicatie op het terrein, naar buurtbewoners en werkte aan een nieuwe website.

2.6.1. Werken in natuurgebieden Door de verbeterde basiskwaliteit van de verschillende gebieden is het regulier onderhoud van de natuurgebieden nu efficiënter. Toch werden in heel wat gebieden nog verdere werken uitgevoerd: • op de Vlakte van Zwijndrecht werd een voswerend raster aangebracht en werden de broedeilanden geoptimaliseerd; • in de Verrebroekse Plassen werden optimalisatiewerken uitgevoerd: - de eilanden werden ontbost, zodat ze beter geschikt zijn voor strand- en plasbroeders; - er werden herprofileringswerken uitgevoerd en rasters geplaatst;

MLSO in de Waaslandhaven

- in het najaar arriveerde een kudde waterbuffels die mee helpt het natuurgebied onderhouden. Door hun langere verteringsstelsel eten ze ook begroeiing zoals ruwere grassen of jonge wilgenboompjes. Zo blijven de vlaktes open, wat belangrijk is voor zowel de strand- en plasbroeders als voor diverse weidebroeders én de bruine kiekendief. Een landbouwer uit de buurt staat in voor de dagelijkse controle van de dieren. De kudde overwintert de komende drie jaar in de Verrebroekse Plassen, en bij de start van het nieuwe broedseizoen worden ze terug naar een ander natuurgebied in Nederland gebracht.

• op twee terreinen, een opgespoten terrein en een tijdelijk compensatiegebied, beide in de buurt van het gedempt deel van het Doeldok, werden optimalisatiewerken uitgevoerd ter bevordering van de broedkansen voor vogels; • om de waterhuishouding op Putten Weiden te verbeteren, werd er een kleine windmolen geplaatst die moet helpen om het overtollige water uit het gebied naar Putten West te pompen; • Havenbedrijf Antwerpen-Brugge, Natuurpunt en MLSO sloten een overeenkomst voor werken in het ecologisch infrastructuurnetwerk. Volgende werken werden in nauw overleg met Natuurpunt uitgevoerd: - installatie van wildcamera’s in de tunnels onder de Kwarikweg, zodat een inventaris kan worden gemaakt van de dieren die er gebruik van maken; - voorbereiding en uitvoering van de optimalisaties van de R2-vlakte, een gebied tussen Steenlandlaan, E34 en R2; - voorbereiding van de aanleg van nieuwe poelen voor de rugstreeppad aan Haasop-Oost, ten zuiden van de spoorweg. Dit creëert ook kansen voor een nieuwe kolonie van orchideeën; - in samenwerking met andere partners actief zoeken naar manieren om de Japanse duizend44

knoop te bestrijden. Deze exoot kan zich immers in snel tempo verspreiden en neemt de plaats in van inlandse soorten, waardoor een vroegtijdige en efficiënte aanpak aangewezen, maar niet evident is; - optimaliseren van de migratieroute voor de rugstreeppad; - er werden voorbereidingen getroffen voor het plaatsen van een grondwaterkerend scherm tussen het Logistiek Park Waasland-fase Oost en de site van de groenknolorchis. MLSO zocht naar de beste methodiek, vroeg de omgevingsvergunning aan, en de werken werden aanbesteed en gegund. De eigenlijke uitvoering is voorzien in maart 2022.

“Aan deze actie is veel onderzoek en overleg voorafgegaan en is een belangrijke maatregel uit het Soortenbeschermingsprogramma van de Antwerpse haven. Naar verwachting zal dit toch al zeker het negatief effect van de ontwikkelingen in de nabije omgeving van het gebied zoals Logistiek Park Waasland en Liefkenshoekspoortunnel tenietdoen. Mogelijks moeten er in een latere fase wel nog bijkomende maatregelen worden genomen om de populatie voldoende te wapenen tegen de effecten van klimaatverandering.” Johan Baetens, Natuurpunt Waasland, projectleider Antwerpse Haven Natuurlijker

MLSO in de Waaslandhaven

2.6.2 Resultaten op het terrein • De verschillende instandhoudings- en optimalisatiewerken, zoals het plaatsen van een voswerend raster, het verhogen van de waterstand en het terugdringen van ongewenste begroeiing, hebben zich vertaald in een stijgend aantal succesvolle broedgevallen van diverse soorten. Vooral bij de lepelaar, de kluut en het baardmannetje werden spectaculaire toenames opgemerkt.

den bevonden zich wel op de linkeroever. Samen met het Grenspark Groot Saeftinghe wordt er grensoverschrijdend gekeken welke acties verder ondernomen kunnen worden om de doelstellingen rond de bruine kiekendief te halen. •

• Hiermee lijkt de negatieve spiraal, met de instorting van de populaties van verschillende doelsoorten, nu definitief omgebogen in een herstel van de populaties. Ook de bruine kiekendief deed het in 2021 beter, al waren de broedplaatsen enkel op de rechteroever. De belangrijkste foerageergebie-

Lepelaar

Door de normale regenval het afgelopen jaar en de aanvulling van de grondwatertafel, waren er opnieuw meer bloeiende groenknolorchissen. Om minder afhankelijk te zijn van de grillen van het weer, wordt in maart 2022 een grondwaterkerend scherm geplaatst. De voorbereidende werken hiervoor gebeurden in 2021.

2018

2019

2020

2021

153

164

Kluut

2.7. Energie 2.7.1. Wind aan de Stroom Er werd gestart met de bouw van verschillende turbines, waarvan de meeste ondertussen ook al stroom leveren. Op 15 juni 2021 werden twee nieuwe windturbines officieel ingehuldigd op het terrein van DEME. Het zijn de eerste turbines van Wind aan de Stroom in het Zwijndrechts gebied van de Waaslandhaven. Vlaams minister-president Jan Jambon, Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Lydia Peeters, eerste gedeputeerde bij de provincie Antwerpen Luk Lemmens, Zwijndrechts burgemeester André Van de Vyver en Antwerps schepen voor de haven Annick De Ridder, waren bij deze inhuldiging aanwezig. De timing was niet toevallig: op de wereldwijde ‘Dag van de Wind’. De twee windturbines waren de eerste van in totaal acht nieuwe turbines die Wind aan de Stroom op de linker-Scheldeoever zal plaatsen.

MLSO in de Waaslandhaven

2.8. Milieu • in het dossier van de herbestemming van Fort Sint-Marie werd het bodemonderzoek opgestart. Uit de eerste resultaten bleek dat bijkomend onderzoek nodig is; • naar aanleiding van de PFAS-vervuiling op en rond de site van 3M in Zwijndrecht voerde de gemeente Beveren afgelopen zomer metingen uit in het Logistiek Park Waasland. Deze metingen brachten geen verhoogde concentraties aan het licht. •

2.9. Haven en Hinter In maart 2020 hebben 9 partners een intentieverklaring ondertekend om op zoek te gaan naar de optimale benutting van industriële en logistieke zones en een betere afstemming van het uitgifte- en allocatiebeleid in de regio Antwerpen, Waasland, Vlaams-Brabant en de Kempen. Deze samenwerking zal alle neuzen in dezelfde richting krijgen onder de solide visie: ‘het juiste bedrijf op de juiste locatie’. Samen willen we het aanbod van de beschikbare oppervlakte voor economische ontwikkeling inzichtelijk maken en tegelijkertijd de vraag naar bedrijfsruimte analyseren. Dat is de basis voor een gemeenschappelijke aanpak die vraag en aanbod samenbrengt. Met een klantgericht en eenvormig plan van aanpak willen we onze regio nog duidelijker op de kaart zetten als aantrekkelijke investeringslocatie. In 2021 lag de klemtoon vooral op werkpakket 4: Problematische ruimte-innames, herlocatie en optimalisatie (trekker: POM Antwerpen) en werkpakket 6: Inzichtelijk maken en capteren van de vraag (trekker: Interwaas). In mei 2022 wordt het project geëvalueerd.

2.10. Mobiliteit 2.10.1. Pendelbus Haven van Antwerpen Ook het Pendelbusproject ontsnapte niet aan de wereldwijde COVID-19-crisis. Om de pendelaars op een coronaveilige manier naar en van hun werkplek te vervoeren, werden regelmatig aanpassingen gedaan aan de bestaande rittenschema’s en de ingezette buscapaciteit. Om veiligheidsredenen beslisten de initiatiefnemers, Maatschappij Linkerscheldeoever en het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge, om ook nog de eerste zes maanden van 2021 uit veiligheidsredenen geschrankt

te blijven rijden. De meerkost voor het inzetten van extra buscapaciteit werd gedragen door het project. Daarnaast lanceerden heel wat bedrijven het afgelopen jaar promotieacties voor het gebruik van de (elektrische) fiets voor het woon-werkverkeer. In de provincie Antwerpen kende dit initiatief bijzonder veel succes. In 2020 opende DeWaterbus een halte aan Zwijndrecht en aan Kallo en werden de werknemers van nabijgelegen bedrijven gestimuleerd om de Scheldekruising met DeWaterbus af te leggen. Dit alles leidde ertoe dat de Pendelbus Haven van Antwerpen in 2021 minder pendelaars vervoerde dan de laatste jaren. In totaal registreerde de bus 72.214 daggebruikers (142.076 ritten), een daling van 12 % tegenover 2020. Gemiddeld gebruikten 283 pendelaars per dag de Pendelbus Haven van Antwerpen. Het aantal maandelijkse pendelaars verliep in 2021 vrij constant. Daar waar er in het verleden bij de gebruikers altijd een 50/50-verhouding tussen uitzendkrachten en vaste werknemers van bedrijven genoteerd werd, verschoof deze verhouding sinds 2020 naar 70/30. Dit heeft meerdere oorzaken: • vaste werknemers hadden vaker de mogelijkheid om te telewerken dan uitzendkrachten; • vaste werknemers beschikten doorgaans meer over een alternatief vervoer (eigen wagen) en gebruikten mogelijks uit veiligheidsoverwegingen hun wagen in plaats van de Pendelbus. Uitzendkrachten hadden deze keuze in mindere mate; • zoals eerder aangehaald, promootten een aantal bedrijven het fietsgebruik door hun (vaste) werknemers leaseplannen, groepsaankopen en fietsvergoedingen aan te bieden. Met het oog op de impact van de Oosterweelwerken op de verkeersdoorstroming, werd medio 2020 een proefproject opgestart in samenwerking met De Lijn, Voka-Kamer van Koophandel Antwerpen-Waasland, Katoen Natie en enkele uitzendkantoren. Pendelaars kruisten de Schelde met de bestaande tramverbindingen en stapten op de P+R Melsele over op de Pendelbus Haven van Antwerpen richting hun eindbestemming in de Waaslandhaven. Het proefproject had niet het verhoopte succes, mede door de opstart van de nieuwe haltes van DeWaterbus, maar werd voorlopig verdergezet.

MLSO in de Waaslandhaven

Totaal daggebruikers 2021

Totaal

7.000 6.000 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000 0 JAN

FEB

MAA

APR

MEI

JUN

JUL

AUG

SEP

OKT

NOV

DEC

Evolutie aantal pendelaars 2010-2021 120.000 102.710 98.716

100.000

82.481

83.830 80.000

72.214 65.904

60.000 42.885 45.047 31.370

40.000

41.874

23.163 25.645

20.000

0 2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

MLSO in de Waaslandhaven

2.11. Erfgoed 2.11.1. Ortelius Op vraag van de vzw Maakschappij, die het zeilvrachtschip Ortelius (bouwjaar 1898) aankocht van de stad Antwerpen voor één symbolische euro, stemde MLSO toe om de Ortelius een onderkomen te geven in Doel. Daarvoor stelde aMT enkele percelen ter beschikking (zie p.15). De 22 meter lange zeilboot werd 120 jaar geleden eerst als vrachtschip ingezet. In 1945 werd het voor de stad aangekocht door toenmalig Antwerps burgemeester Lode Craeybeckx. Het schip deed dienst als ‘schooltjalk’ en werd ingezet voor rondvaarten met jongeren. In 2005 werd het uit de vaart genomen. De bedoeling is om de Ortelius te restaureren in openlucht, waar voorbijgangers het werk kunnen bewonderen. Daarna kan dit stukje varend erfgoed worden ingezet voor boottochten, opleidingen, teambuildings, schoolreizen of maritieme festivals. Het schip arriveerde op zaterdagnacht 20 november met een speciaal transport in Doel.

2.11.2. Masterplan Onthaalpoort Prospersite De Raad van Bestuur keurde tijdens de zitting van 30 juni het masterplan Onthaalpoort Prospersite goed. Dat masterplan bestaat uit een onthaalplan, een herbestemmingsplan en een financieel plan. Het masterplan stelt ook de voorwaarden voor de ontwikkeling van een bezoekerscentrum dat aangepast is aan de lokale context en het specifieke karakter van de regio. Met deze goedkeuring engageerde MLSO zich om ook financieel bij te dragen bij de verdere uitwerking van dit project.

2.12. Doel Samen met de gemeente Beveren en de Vlaamse overheid (afdeling Maritieme Toegang) blijft MLSO zich inzetten om de veiligheid en de rust van de resterende bewoners in Doel te garanderen. Zo werden er in het verleden stalen platen aangebracht om de niet-bewoonde panden te beveiligen en ontoegankelijk te maken. Ook zijn er sinds enkele jaren dorpsstewards aanwezig tijdens de weekends en in vakantieperiodes. Zij houden een oogje in het zeil en vragen bezoekers om zich correct te gedragen en geen overlast te veroorzaken. De bewakingsfirma G4S en de lokale politie patrouilleren dagelijks, zowel overdag als ’s nachts, en manen ongewenste bezoekers (amokmakers, vandalen, graffitispuiters …) aan om het dorp te verlaten. Wanneer het nodig is, schrijven ze GAS-boetes uit of worden er pv’s opgemaakt. Dit alles werpt zijn vruchten af: dankzij de doorgedreven inspanningen van alle partners waren er het afgelopen jaar veel minder meldingen van overlast en vandalisme.

MLSO in de Waaslandhaven

3. Eigen infrastructuurwerken 3.1. Wegbeheer Logistiek Park Waasland Er werd een overeenkomst afgesloten met Havenbedrijf Antwerpen-Brugge en het Vlaamse Gewest voor de uitvoering van het wegbeheer in het Logistiek Park Waasland.

3.2. Logistiek Park Waasland-fase West 3.2.1. Archeologische opgravingen De rapportering van de opgravingen enkele jaren geleden, werd verder uitgewerkt. Een eerste draft van het eindrapport werd besproken met de onderzoekers van BAAC en het agentschap Onroerend Erfgoed. Het landmark BAKEN, dat naar aanleiding van de opgravingen en de vondsten eind 2020 geïnstalleerd werd op de grens tussen de polder en het Logistiek Park Waasland, werd in 2021 voor een ruim publiek ingehuldigd (zie p. 25).

3.2.2. Aanleg noodweg en stelplaats grootwatertransport Nadat in 2020 de gunning voor deze opdracht verleend werd, werden in 2021 de werken uitgevoerd. In september werden ze afgerond. Deze noodweg is gelegen in het zuiden van het Logistiek Park Waasland-fase West en takt aan op de Schoorstraat. De stelplaats voor grootwatertransport bevindt zich in het noordelijk deel van de Paardenkerkhofstraat.

3.2.3. Heraanleg N451 De Raad van Bestuur keurde in juni een samenwerkingsovereenkomst goed rond de heraanleg van de N451 tussen Verrebroek en de E34. Daarbij engageerde MLSO zich tot een bijdrage van 25 % in de kosten. Ook aan de reeds uitgevoerde noodherstellingen droeg MLSO bij. De projectstuurgroep, bestaande uit aMT, Havenbedrijf Antwerpen-Brugge, gemeente Beveren, Fietsersbond, provincie Oost-Vlaanderen, De Lijn, Agentschap Wegen en Verkeer, MOW, Polder Land van Waas en MLSO, koos voor een ontwerp van Antea. Het omgevingsvergunningsdossier werd opgestart, evenals de nodige aanbestedingsdocumenten. In de loop van van 2022 gaan de werken van start.

“Ik vind het prachtig dat we erin geslaagd zijn om samen onze verantwoordelijkheid te nemen in een gedragen oplossing om deze weg heraan te leggen. Deze samenwerking zal leiden tot een snelle uitvoering van de werken, waardoor we de hinder voor de omgeving kunnen ontlasten en vooral de veiligheid voor de fietsers kunnen verzekeren.” Raf Van Roeyen, schepen voor Openbare Werken en Mobiliteit van de gemeente Beveren

MLSO in de Waaslandhaven

BAKEN

Verrebroek

Vrasene

3.3. Logistiek Park Waasland-fase Oost De Raad van Bestuur keurde in april 2021 de uitwerking goed van beschermende maatregelen voor de groenknolorchissite. De uitvoering van de werken werd gegund aan Lareco Bornem. De voorbereidende werken en de plaatsing van het grondwaterkerend foliescherm werden voorzien voor maart 2022.

omwille van het negatief advies van de auditeur van de Raad van State betreffende CP ECA. Tussen 17 september en 17 november 2021 liep de marktconsultatie voor de invulling van de nieuw te ontwikkelen industriële/logistieke zone De Bieshoek. Met deze marktconsultatie wou MLSO een zicht krijgen op de inzichten, standpunten en eventuele risico’s van de momenteel voorziene invulling van De Bieshoek. In totaal namen negen bedrijven deel aan de marktconsultatie. Zij gaven input op volgende thema’s: • mobiliteit; • efficiënt ruimtegebruik;

3.4. De Bieshoek

• ambities tot duurzame projecten: emissiearm, energieopwekking en -verbruik en energiehub;

Begin 2021 werd het bestek voor de technische uitwerking van het inrichtingsplan voor De Bieshoek gegund. Daarbinnen werden enkele deelopdrachten geformuleerd: ontwerp van de infrastructuur op het terrein, opmetingen van de bestaande toestand en grondonderzoek.

• circulaire economie;

Met het oog op de goedkeuring van de omgevingsvergunning werd verder gewerkt aan de opmaak van een boscompensatiedossier. Om de lokale biodiversiteit zoveel mogelijk te ondersteunen, lag de nadruk op lokale boscompensatie. De samenwerkingsovereenkomst die MLSO in 2020 hiervoor afsloot met de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) liep af in mei 2021. De boscompensatie werd on hold gezet 50

• bereidheid tot deelname aan bedrijventerreinmanagement. De analyse van hun input werd in 2021 opgestart en begin 2022 verdergezet. Om bij de ontwikkeling van De Bieshoek een zo goed mogelijke ligging van de spoorontsluiting te realiseren, werd overleg opgestart met Van Moer en Ineos, die interesse hebben in een spoorontsluiting.

MLSOMLSO in de in Waaslandhaven de Waaslandhaven

4. Infrastructuurwerken derden 4.1. Complex Project ‘Realisatie van Extra Containerbehandelingscapaciteit in het havengebied van Antwerpen’ (CP ECA) Naar aanleiding van de ingediende verzoekschriften bij de Raad van State volgde een eerste auditoraatsverslag. Daarin adviseerde het Auditoraat tot vernietiging van het voorkeursbesluit. Om het niet zo ver te laten komen, zette de Vlaamse overheid een bemiddeling op en stelde voormalig projectleider Freddy Aerts aan als bemiddelaar. Gedurende de rest van 2021 overlegde hij met de diverse stakeholders binnen het complex project ECA met het oog op de intrekking van de opgestarte procedures bij de Raad van State. Ondertussen liepen de verschillende onderzoeken in het kader van de uitwerkingsfase verder. Hiervoor werden opnieuw diverse inspraak- en participatiemomenten georganiseerd: • het actorenoverleg kwam in 2021 vijf keer samen. Omwille van de wisselende coronamaatregelen werden deze overlegmomenten digitaal georganiseerd: - tijdens het actorenoverleg van 27 april werden de resultaten besproken van de inspraakreacties die uit de publieke raadpleging over de projectonderzoeksnota kwamen. Hieruit bleek dat een tussennota voor de Containercluster Linkerscheldeoever met een aantal aanpassingen aan de oorspronkelijke projectonderzoeksnota nodig was. De publieke raadpleging voor deze tussennota liep van 5 mei tot en met 4 juni 2021; - op 17 en 19 mei vonden twee thematische workshops plaats rond een mogelijke nieuwe locatie voor de spoorbundel en rond een nieuw, derde inrichtingsalternatief; - tijdens het actorenoverleg van 28 september werd teruggekoppeld over de inspraakreacties die naar aanleiding van de tussennota ingediend werden en werd de werkhypothese voorgesteld die gebruikt gaat worden voor het verdere projectverloop;

- tijdens het actorenoverleg van 9 december werden de natuurcompensaties, de nautische aspecten van de Containercluster Linkerscheldeoever en de Noordzeeterminal, het landbouweffectenrapport en de mobiliteit besproken. • Na de eerste inspraakronde rond de plannen voor de bufferdijk (eind december 2020-begin januari 2021) werden de inspraakreacties verwerkt. Op zaterdag 11 december 2021 werden de verder uitgewerkte plannen opnieuw voorgesteld tijdens de ‘Bufferwandeling’. Op drie locaties (Drijdijck, Putten Weiden en de leefbaarheidsbuffer ter hoogte van Doel) kregen geïnteresseerde buurtbewoners meer uitleg over de plannen en konden ze zich aan de hand van een gegidste wandeling een concreter beeld vormen van het eindresultaat. In functie van de uitwerkingsfase van het complex project ECA werd in 2020 een samenwerkingsovereenkomst tussen het departement MOW van de Vlaamse overheid, Havenbedrijf Antwerpen-Brugge en Maatschappij Linkerscheldeoever afgesloten om milieu-, milieugerelateerde, project-ondersteunende en communicatiediensten gezamenlijk te kunnen aanbesteden. De opmaak van landschapsstudies vielen hier niet onder. Daarom werd een nieuwe samenwerkingsovereenkomst opgemaakt waarin het landschaps- en bufferontwerp op integrale wijze wordt aangepakt. Bij enkele onderzoeken en studies binnen het complex project ECA waren bijkomende werken noodzakelijk. Tijdens de Raad van Bestuur van 30 juni werden de meerwerken voor de opmaak van inrichtingsplannen voor natuurcompensaties goedgekeurd. Op 8 september keurde de Raad van Bestuur de bijkomende uitgaven goed die de integratie van het deelproject Bieshoekbos in het MER-onderzoek rond Containercluster Linkerscheldeoever en de uitwerking van een derde inrichtingsvariant met zich meebrachten. En op 3 november werd een bijkomende offerte voor de MER Containercluster Linkerscheldeoever voorgelegd aan en goedgekeurd door de Raad van Bestuur. Ook in 2021 nam MLSO deel aan het tweewekelijks Programmateam en aan de ambtelijke taskforce die op regelmatige basis georganiseerd werd.

Wat zie jij op landschapshoofd Doel?

MLSO in de Waaslandhaven

Polderheuvel

toekomstige toestand Drijdijck

MLSO in de Waaslandhaven

4.2. Dijkwerken Fort Liefkenshoek

4.4. Oosterweelverbinding

De huidige dijk aan Fort Liefkenshoek biedt onvoldoende bescherming tegen een mogelijke overstroming van de Schelde. Daarom besliste De Vlaamse Waterweg om de Sigmadijk van de Liefkenshoektunnel tot aan het Deurganckdok door te trekken. De omgevingsvergunning voor dit project werd in 2021 aangevraagd en verkregen. De werken voor de aanleg van een nieuwe dijk op de vereiste Sigmahoogte van 11 m TAW startten op 1 september. De nieuwe dijk zal in totaal 1,4 kilometer lang worden en komt langs de rand van de bedrijfsterreinen. De bestaande Sigmadijk (9,25 m TAW) aan Fort Liefkenshoek blijft wel behouden.

MLSO volgde ook in 2021 de werkzaamheden van de Oosterweelverbinding nauwgezet op en was actief betrokken in de diverse werkgroepen om de belangen van de bedrijven en hun medewerkers in de Waaslandhaven mee te bewaken.

4.3. Startnota GRUP E34 Door de verdere ontwikkeling van de Waaslandhaven als onderdeel van de haven van Antwerpen, en de hieraan gekoppelde toenemende verkeersstromen is er nood aan een volwaardige aansluiting op het hoofdwegennet, naast de bestaande complexen Waaslandhaven-Oost en Waaslandhaven-Zuid. De Vlaamse overheid wil dit realiseren door de opwaardering van de bestaande verkeerswisselaar E34-R2. Tijdens de zomer van 2021 werd de startnota gelanceerd. Daarin werden volgende plandoelstellingen geformuleerd: • het ontsluiten van de Waaslandhaven op het hoofdwegennetwerk; • het aansluiten van het Haventracé op de E34; • het scheiden van het dorps- en havenverkeer; • het voorzien van een performant fietsnetwerk; • het ruimtelijk en landschappelijk inpassen van de (nieuwe) infrastructuren. Deze startnota vormde de eerste stap van het planningsproces. De startnota werd niet alleen aan de vooraf bepaalde adviesinstanties voorgelegd, waaronder MLSO, maar ook aan de ruime bevolking. Zij konden tussen 3 augustus en 22 oktober hun inspraakreacties indienen.

“Dankzij de aanleg van het nieuwe open afrittencomplex Waaslandhaven-West op de E34, zal ook het zuidwesten van de Waaslandhaven een volwaardige aansluiting hebben op het hoofdwegennet” ir. Yi-Bin Shan, afdelingshoofd Maritieme Toegang, departement Mobiliteit & Openbare Werken

In 2021 werd het nieuwe open afrittencomplex Waaslandhaven-Oost afgewerkt en in gebruik genomen: • half februari werd de nieuwe oprit vanuit de Waaslandhaven richting Antwerpen als eerste in gebruik genomen; • tijdens het weekend van 8/9 mei werd de nieuwe fietsbrug over de E34 aangelegd; • sinds half augustus maken fietsers tussen de Waaslandhaven en Linkeroever/Zwijndrecht gebruik van een nieuwe fietstunnel onder de Canadastraat. Ook de vernieuwde fietspaden langs de Keetberglaan en de Canadastraat werden in gebruik genomen; • tijdens het weekend van 17/19 september werd het nieuwe open afrittencomplex Waaslandhaven-Oost volledig in gebruik genomen; • eind november werden de vernieuwde Canadastraat en Keetberglaan ter hoogte van Waaslandhaven-Oost in gebruik genomen, evenals de nieuwe fietsbrug over de E34; • in de nacht van 11 op 12 december werd de tijdelijke fietsbrug over de E34 verwijderd. In het kader van de vastgestelde PFAS-vervuiling werd besloten tot de aanleg van een veiligheidsbuffer rond 3M. Verder hadden de werken aan het vernieuwde knooppunt Sint-Anna een impact op het verkeer van en naar de Waaslandhaven: • de eerste fase van de bouw van het nieuwe knooppunt liep van half april tot en met einde juli. Het verkeer werd omgeleid via tijdelijke wegen; • half oktober werd een tijdelijke brug ter hoogte van knooppunt Sint-Anna verwijderd. Ten slotte startten de voorbereidende werken voor de bouw van de Scheldetunnel op de linkeroever: • eind december startte de aanleg van de aanmeersteigers voor het bouwmateriaal dat nodig is voor de aanleg van de Scheldetunnel; • op 22 december werd een tijdelijke fietstunnel in gebruik genomen, zodat fietsers van en naar de Waaslandhaven de in- en uitrit van de werf ter hoogte van de Charles De Costerlaan kunnen nemen. 53

MLSO in de Waaslandhaven

Trafiekcijfers

MLSO in de Waaslandhaven

“Data is het moderne goud: ‘beschikken over’, ‘begrijpen en interpreteren van’ en vooral ook ‘het rapporteren en gebruiken’ is onmiskenbaar belangrijk voor de haven. Dit betekent ook dat we continu blijven inzetten op datakwaliteit en dat is niet anders wat betreft de Waaslandhaven. Hiervoor gebruiken we een combinatie van overslaggegevens van terminals en bewegingen van schepen om een coherente en consistente contextanalyse te maken.”

Arnout Hurkmans, Market analysis advisor at Port of Antwerp-Bruges.

Trafiekcijfers

De Waaslandhaven maakt onderdeel uit van het havengebied Antwerpen. Het Havenbedrijf AntwerpenBrugge oefent op exclusieve basis de havenbestuurlijke bevoegdheden uit binnen het hele havengebied. Vanuit deze exclusieve bevoegdheid worden de onderstaande cijfers over de maritieme trafieken door het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge aan Maatschappij Linkerscheldeoever bezorgd, waarvoor MLSO uitdrukkelijk dankt.

Maritieme trafiek in de Waaslandhaven: atypisch groei-jaar 2021 De haven van Antwerpen in haar geheel, zag in 2021 de totale goederenoverslag stijgen met 3,8 % tot 239,8 miljoen ton cargo. De maritieme trafiek op het deel linker-Scheldeoever van de haven van Antwerpen deed het wat minder goed, met slechts een stijging van 1,4 %. Zo komt er een einde aan jaren van betere cijfers van de Waaslandhaven tegenover de rechteroever. In 2021 bedroeg de totale maritieme trafiek op de linker-Scheldeoever exact 119.516.413 ton tegenover 117.859.601 ton het jaar voordien. Uit analyse van de cijferdata 2021 blijkt dat de maritieme trafiek in de Waaslandhaven het relatief minder goed deed omwille van het haperende containersegment.

Terwijl de containeroverslag in 2020 de meubelen redde, was dit goederensegment in 2021 de opvallende en enige daler. Veruit de meeste goederen werden in de Waaslandhaven nog steeds via containers gelost en geladen. Het aandeel van containers in het totale goederenverkeer van de Waaslandhaven daalde echter met 3,5 procentpunt. Het aandeel bleef wel veel groter dan de 58 % voor de totale haven van Antwerpen. Een containeraandeel dat voor de hele haven van Antwerpen in 2021 ook dalend was: de tonnage klokte af op 138 miljoen ton (- 0,5 %). 73% van de containertrafiek van de haven van Antwerpen speelde zich op de linker-Scheldeoever af. Anders dan de voorbije jaren sneuvelden de containerrecords dus eens niet in de Waaslandhaven. De tonnage bleef steken op 101.106.706 ton. Er werden in gewicht 2,6 % standaardcontainers minder behandeld. Dit totaal van 8.542.407 TEU (standaardcontainer: ‘twenty foot equivalent unit’) betekende - 4,3 % TEU tegenover 2020.

Deze cijfers bevestigen de rol van de haven als een van de grootste economische motoren van het land en belangrijke werkgever. Daarnaast wil Port of Antwerp-Bruges haar pioniersrol bevestigen op het gebied van de transitie naar klimaatneutraliteit. Dankzij baanbrekende lighthouseprojecten zoals de waterstof-importcoalitie en Antwerp@C/ Kairos@C, voor de afvang en opslag van CO2, kunnen we die rol waarmaken en de transitie versnellen. De duurzame groei van onze haven blijft een absolute prioriteit. We hopen dan ook dat we snel de vergunning voor de vernieuwing van de Europaterminal rondkrijgen zodat we kunnen starten met de werken.” Jacques Vandermeiren, CEO Port of Antwerp-Bruges

Trafiekcijfers

Goederen

2020

Aard van de goederen

Evolutie 2020-2021

2021

Totaal

Lossingen

Ladingen

Totaal

Droog massagoed

2.432.078

1.300.991

1.309.749

2.610.740

7,3 %

Vloeibaar massagoed

5.222.968

5.080.905

1.600.808

6.681.713

27,9 %

110.204.555

50.656.420

59.567.539

110.223.959

0,0 %

117.859.601

57.038.316

62.478.096

119.516.412

1,4 %

Stukgoed

TOTAAL

Per soort goederenstroom in 2021 zien we grote evolutieverschillen. Na een dip in 2020 steeg het vloeibaar massagoed met bijna 28 %. Het vloeibaar massagoed klokte eind 2021 af op 6.681.713 ton, wat een aandeel van 5,6 % in de totale trafiek vertegenwoordigde. Bij het vloeibaar massagoed en haar voornaamste subcategorie ‘chemicaliën en gassen’ zijn de lossingen steeds veel groter dan de ladingen.

Het stukgoed bleef in de Waaslandhaven uiteraard de rangschikking aanvoeren. In 2021 acteerde het stabiel op 110.223.959 ton. De subcategorie containers daalde met 3 %, maar het rollend materieel (+ 12 %) en het ‘stukgoed exclusief containers en rollend materieel’ (+ 80 %) stegen. Deze laatste categorie, ook wel vaak het conventioneel stukgoed genoemd, kende na drie moeilijke jaren een mooie stijging tot 5.247.948 ton. Deze categorie is relatief gezien heel belangrijk voor de maritieme werkgelegenheid in de haven. Voor alle categorieën stukgoed geldt trouwens dat de aanvoer het in 2021 beter deed dan de afvoer. Het rollend materieel steeg tot 3.869.305 ton. Rollend materieel bleef met een aandeel van 3,2 % de derde belangrijkste goederensoort in de Waaslandhaven. In 2021 bedroeg het maritieme roroverkeer in de hele haven van Antwerpen 5.286.608 ton. Dit betekent dat 73 % van de totale rorotonnage op de linker-Scheldeoever werd gerealiseerd. De metaalproducten kenden een forse stijging met 112%, waarbij de aanvoer ervan zelfs nog meer groeide dan de minder belangrijke afvoer. Metaalproducten herstelden hiermee hun aandeel van 2,9 % in de totale trafiek. Het droog massagoed steeg in 2021 met 7 % tot 2.610.740 ton. De stijging in de aanvoer (16 %) was hiervoor verantwoordelijk, want de afvoer van droog massagoed was stabiel. Schroot, ertsen, zand en grind

Trafiekcijfers

waren goed voor 2.319.303 ton. Hierna wordt aangegeven dat de goederensoort ‘ertsen, zand en grind’ met 20 % steeg tot 1.135.963 ton, wat concreet betekent dat schroot op 1.183.340 ton noteerde. Merk op dat in 2021 de volumes van de meeste goederensoorten stegen tot sterk stegen, behalve voor containers. Dit is eigenlijk het omgekeerde beeld van in 2020.

2020 Goederensoort

Evolutie 2020-2021

2021

Totaal

Lossingen

Ladingen

Totaal

Chemicaliën en gassen

5.163.183

4.881.863

1.464.300

6.346.163

23 %

Ertsen, zand en grind

946.946

1.053.848

82.115

1.135.963

20 %

Metaalproducten

1.651.952

3.007.780

487.437

3.495.217

121 %

101.707

337.894

35.004

372.898

267 %

5.586

11.576

5.119

16.695

309 %

Papier

508.795

490.916

58.870

549.786

Rollend materieel

3.461.165

1.417.571

2.451.734

3.869.305

12 %

103.827.046

44.963.548

56.143.158

101.106.706

-3 %

2.193.221

873.321

1.750.359

2.623.680

15 %

117.859.601

57.038.317

62.478.096

119.516.413

Hout Houtcellulose

Containers Diverse goederen Totaal

Scheepvaart Vooraleer in de statistieken te duiken van het aantal zeeschepen, is een voorafgaande beschouwing nodig. Het Havenbedrijf Antwerpen-Brugge maakt voor de bewegingen van zeeschepen een onderscheid tussen een ‘verblijf’ en een ‘verhaalbeweging’. Telkens een zeeschip de haven van Antwerpen aandoet, wordt er een ‘verblijf’ gecreëerd met een starten eindtijdstip. De verblijfsduur start bij het invaren van de sluis of het aanmeren in de tijhaven (aanloop via de Schelde of een getijdendok). Als een zeeschip de haven op een later tijdstip opnieuw aanloopt, wordt er een nieuw ‘verblijf’ gecreëerd. Veel zeeschepen lopen tijdens hun verblijf in de haven slechts één terminal aan, die ofwel achter de sluizen (op rechter- of linkeroever), op de rivier (Noordzee- en

Europaterminal) of aan een getijdendok (Deurganckdok) gelegen is. Of zij doen slechts één steiger aan. Daarnaast zijn er toch heel wat schepen die tijdens hun verblijf in de haven een haveninterne reis maken van een terminal naar een andere, bv. van een terminal op rechteroever achter de sluizen naar het Deurganckdok. Dat wordt een ‘verhaalbeweging’ genoemd. Binnen een verblijf kan een schip meerdere haveninterne reizen maken. In 2021 kwamen er 6.743 zeeschepen aan op de linker-Scheldeoever (achter de sluizen, aan het Deurganckdok of aan een Scheldesteiger), ofwel rechtstreeks bij de start van hun verblijf in de haven ofwel na een haveninterne reis. Dit waren er 5 % meer dan in 2020.

Trafiekcijfers

Aantal reizen aankomst + verhaal

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Scheldesteigers Linkeroever

245

255

248

232

207

190

194

Deurganckdok

1.952

2.454

3.277

3.249

3.321

3.232

2.841

Linkeroever achter de sluizen

3.080

3.104

3.189

3.285

3.181

2.998

3.708

5.277

5.813

6.714

6.766

6.709

6.420

6.743

TOTAAL Linkeroever

Overeenkomstige bt

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Scheldesteigers Linkeroever

1.226.318

1.425.604

1.419.719

1.133.727

1.228.686

1.176.304

1.259.467

Deurganckdok

101.393.452

132.261.307

171.977.821

190.521.576

183.307.566

179.145.423

163.224.198

81.619.105

86.391.253

89.090.743

89.837.644

88.799.025

81.538.440

95.600.159

184.238.875

220.078.164

262.488.283

281.492.947

273.335.277

261.860.167

260.083.824

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Scheldesteigers Linkeroever

5.005

5.591

5.725

4.887

5.936

6.191

6.492

Deurganckdok

51.943

53.896

52.480

58.640

55.196

55.429

57.453

Linkeroever achter de sluizen

26.500

27.832

27.937

27.348

27.915

27.198

25.782

TOTAAL Linkeroever

34.914

37.860

39.096

41.604

40.742

40.788

38.571

Linkeroever achter de sluizen TOTAAL Linkeroever Gemiddelde bt

Trafiekcijfers

In tonnenmaat uitgedrukt, ontving de Waaslandhaven in 2021 weer minder zeeschepen, namelijk 260.083.824 bt (bruto tonnenmaat). Rekening houdend met de gestegen maritieme tonnage, betekent dit dat het gemiddelde schip in 2021 beter beladen was dan in 2020. Nog nooit was de beladingsgraad van de zeeschepen die de Waaslandhaven aandeden zo hoog. Anders dan vorig jaar werd meer dan de helft van het aantal zeeschepen versast via de Kallo- en Kieldrechtsluis. ‘Linkeroever achter de sluizen’ ontving een historisch hoog aantal zeeschepen. De tendens tot 2018 van almaar grotere zeeschepen is in de Waaslandhaven al enkele jaren stilgevallen. In 2021 is dit voornamelijk te wijten aan de terugval

van het aantal schepen in het Deurganckdok, waar de grootste schepen aanmeren. De grootte daalde tot gemiddeld 38.571 bt. Aan het Deurganckdok nam de gemiddelde bt wel toe tot 57.453 bt. Voor de hele haven van Antwerpen kwamen er in 2021 14.181 zeeschepen aan (+ 4 %) en daalde de gemiddelde bt tot 27.791 bt.

Binnenvaart In 2021 deed minder dan de helft van de binnenschepen het Deurganckdok aan. Dit waren er minder dan vorig jaar en ligt in lijn met de analyse over zeeschepen. Op de andere locaties steeg het aantal binnenschepen na de sterke daling in 2020, alsook het laadvermogen en de overeenkomstige tonnen.

Aantal haveninterne reizen aankomst + verhaal

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Scheldesteigers Linkeroever

1.923

1.996

1.825

2.050

2.487

2.123

2.545

Deurganckdok

18.896

20.252

25.298

24.747

21.197

20.856

20.643

Linkeroever achter de sluizen

11.595

12.741

14.469

16.185

16.328

15.025

19.177

TOTAAL Linkeroever

32.414

34.989

41.592

42.982

40.012

38.004

42.365

Overeenkomstige ton (of m³)

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Scheldesteigers Linkeroever

4.208.886

4.490.864

4.542.362

5.045.483

6.106.125

5.347.236

6.336.412

Deurganckdok

50.704.884

53.700.772

69.283.589

72.640.239

64.131.618

65.901.687

64.370.440

Linkeroever achter de sluizen

23.897.651

26.454.049

31.480.144

35.978.263

34.489.725

35.425.214

45.287.898

TOTAAL Linkeroever

78.811.421

84.645.685

105.306.095

113.663.985

104.727.468

106.674.137

115.994.750

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Scheldesteigers Linkeroever

2.189

2.250

2.489

2.461

2.455

2.519

2.490

Deurganckdok

2.683

2.652

2.739

2.935

3.026

3.160

3.118

Linkeroever achter de sluizen

2.061

2.076

2.176

2.223

2.112

2.358

2.362

TOTAAL Linkeroever

2.431

2.419

2.532

2.644

2.617

2.807

2.738

Gemiddelde ton (of m³)

Trafiekcijfers

Aan- en afvoer Evolutie maritieme trafiek Linkeroever in miljoen ton 120 Afvoer Aanvoer

100

De aanvoer of lossing van goederen steeg met 4,5 % in 2021, terwijl de afvoer of lading van goederen met 1,3 % daalde. Dit was een omgekeerde beweging dan in 2020 en toch wel een opvallende discrepantie. Zo werd de balans tussen aan- en afvoer, met in 2020 de verhouding 46/54, meer evenwichtig in 2021: 48/52, met respectievelijk 57.038.317 ton aanvoer en 62.478.096 ton afvoer. De hoge tonnage van afvoer in de Waaslandhaven verbaast niet. De haven van Antwerpen is vaak de ‘last port of call’, de laatste Europese laadhaven vooraleer de zeeschepen hun verre tocht over de oceaan aanvatten. Men spreekt ook wel over het ‘cargogenererend vermogen’ van de haven van Antwerpen, waardoor geloste oceaanreuzen hun verre terugreis goed geladen kunnen aanvatten. De aangevoerde goederen in de Waaslandhaven kwamen in volgorde van grootte van de continenten Azië (35 %), Europa (32 %) en Amerika (23 %). Deze variatie in vaargebieden is een belangrijke strategische troef.

2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2004

2003

2002

2001

1999

1998

1997

1996

1995

1994

1993

1992

De aanvoer vanuit Azië steeg, na een daling in 2020, en werd zelfs groter dan de Europese aanvoer, die kromp. Het Nabije Oosten en het Midden- en Verre Oosten hadden respectievelijk een aanvoeraandeel van 11 % (6.190.522 ton) en 24 % (13.779.651 ton). 32 % van de aangevoerde goederen in de Waaslandhaven kwam uit Europese landen. Dit was een daling met 5 procentpunten, na jaren van toename. De oorzaak hiervan is de afname van transhipmentlading, wegens congestie en gebrek aan capaciteit. De aangevoerde tonnage van Europa daalde tot 18.500.018 ton. Amerika steeg licht naar een aandeel van 23 % van het totaal, door een groter aandeel van Noord- en Midden-Amerika (17 %) en een licht gedaald aandeel van Zuid-Amerika (6 %). De aanvoer van Noord- en Midden-Amerika steeg met 14,8 %. De aanvoer vanuit Afrika steeg met een mooie 18,5 %, tot een tonnage van iets boven 5 miljoen ton.

Trafiekcijfers

Verdeling maritieme trafiek Linkeroever naar vaargebied van oorsprong 2021

6% 17%

9% Zuid-Amerika Afrika

11%

Europa Midden- en Verre Oosten

32%

Nabije Oosten Noord- en Midden Amerika Oceanië

24%

In 2021 voerde China 2 % meer goederen aan. China bleef hierdoor tweede in de ranglijst met 5,25 miljoen ton goederen. De Verenigde Staten eindigden opnieuw eerste met een sterke stijging van 14 % tot 6,83 miljoen ton goederen. Turkije behoudt ook al haar positie als het derde land van herkomst met 3,74 miljoen ton goederen (+1 %). Op plaats 4 vonden we India, een opvallende stijger de laatste jaren met in 2021 + 25% tot 3,23 miljoen ton. Het Verenigd Koninkrijk daalde naar de vijfde plaats met 2,92 miljoen ton goederen. De afvoer of lading van goederen daalde in 2021 met 1,3 %. De afgevoerde goederen in de Waaslandhaven gingen in volgorde van grootte naar de continenten Azië (37 %), Europa (29 %) en Amerika (22 %).

In 2021 noteerden het Midden- en het Verre Oosten een daling tot 21 % van het afvoeraandeel (13.132.526 ton). Het Nabije Oosten daalde eveneens tot een aandeel van 16 % (9.971.998 ton). Samen scoorden deze regio’s als bestemming bijna gelijkaardige cijfers als in 2019 en 2020. Wanneer we het Nabije Oosten en het Midden- en Verre Oosten apart beschouwen, bleef Europa nummer 1 met 29 % afvoer of een quasi onveranderde 18.196.504 ton. Het aandeel van Noord- en Midden-Amerika steeg naar 14 % (8.830.543 ton). Dit betekent dat de afvoer naar zowel Noord- als Midden-Amerika in uitstekende doen was in 2021. Zuid-Amerika presteerde + 7% (4.789.930 ton). Anders dan voor de aanvoer daalde de afvoer naar Afrika met 4 % tot 6.869.960 ton.

Trafiekcijfers

Verdeling maritieme trafiek Linkeroever naar vaargebied van bestemming 2021

16% 21%

14%

Nabije Oosten Noord- en Midden Amerika

1% 8%

Oceanië Zuid-Amerika Afrika Europa Midden-en Verre Oosten

29%

11%

De top 3 van de belangrijkste landen van bestemming wijzigde niet tegenover 2020, maar wel de onderlinge volgorde. De Verenigde Staten sprong over China naar de eerste plaats door een groei met bijna 19 % (5,92 miljoen ton). De Verenigde Staten werden hierdoor zowel het belangrijkste land van af- als van aanvoer. China kende een daling in de afvoer met 4 % en strandde hierdoor op 5,55 miljoen ton. Turkije bleef nummer 3, maar nu op respectabele afstand door een daling met 16 % tot 3,87 miljoen ton. Singapore bleef nummer 4 met 3,19 miljoen ton en hierdoor opnieuw voor het VK, dat op de vijfde plaats afklokte op 2,39 miljoen ton. Verderop in de lijst van de belangrijkste landen van bestemming merken we als grote stijgers Rusland en vooral Saoedi-Arabië. India was in 2021 de grote daler.

Tewerkstellingscijfers

Trafiekcijfers

Directe tewerkstelling stijgt in deel Beveren en daalt in deel Zwijndrecht Omwille van de vrij complexe structuur van hun personeelsbestand, is het verzamelen van exacte tewerkstellingscijfers bij de meeste bedrijven geen eenvoudige klus. Het zijn niet langer meer de vaste werknemers die de personeelsnorm bepalen, maar ook de tijdelijke, occasionele en deeltijdse arbeidskrachten. Denk hierbij aan havenarbeiders die al dan niet vast tewerkgesteld zijn, werknemers van onderaannemers, uitzendkrachten, e.a. Bij het verzamelen van deze cijfers moet ook rekening gehouden worden met overnames en met nieuwe bedrijfseenheden of -afdelingen die zich afsplitsen van het moederbedrijf en een eigen economische en juridische entiteit aannemen. In 2021 stelden we een omgekeerde beweging vast: een consolidatie van dochterbedrijven. Dit verklaart waarom het aantal bedrijven in de Waaslandhaven met 10 daalde tot 183. Typisch voor de Waaslandhaven is tevens dat een aantal grotere spelers het merendeel van hun bedienden tewerkstelt in kantoren in de stad Antwerpen. Deze bedienden worden niet in de enquête opgenomen, hoewel er heel wat onder hen gedeeltelijk aan de directe tewerkstelling in de Waaslandhaven kunnen worden toegewezen. De directe tewerkstellingscijfers slaan op de categorieën havenarbeiders, bedienden, arbeiders en uitzendkrachten. Ten slotte kan een totaal tewerkstellingscijfer nooit volledig zijn indien we geen rekening houden met de indirecte tewerkstelling van onderaannemers, veiligheidsagenten, onderhoudslui, chauffeurs, e.a. Om al deze redenen vergt het beoordelen van de cijfers in bijgevoegde tabel enige nuance. Heel belangrijk om weten is dat deze jaarlijkse enquête, die naar goede gewoonte wordt afgenomen bij alle ondernemingen die over een havennummer beschikken, strikt wordt uitgevoerd waardoor vergelijkingen in de tijd mogelijk zijn. © CEPA

Tewerkstellingscijfers

21.208 directe werknemers De exclusieve bevraging geeft aan dat de directe werkgelegenheid in de Waaslandhaven in 2021 steeg met 0,8 %: van 21.031 voltijdse equivalenten (vte) in 2021 naar 21.208 vte. Hiermee boekt de werkgelegenheid voor het elfde jaar op rij een nieuw record. Wanneer we de cijfers per categorie (havenarbeiders, uitzendkrachten, arbeiders en bedienden) analyseren, merken we een tegengestelde tendens tegenover 2020: de uitzendkrachten dalen met 373 vte, terwijl de categorieën arbeiders en bedienden en havenarbeiders met respectievelijk 140 vte en 410 vte toenemen. In 2021 was er duidelijk heel veel vraag naar havenarbeid in de Waaslandhaven. Uit de hiernavolgende tabel blijkt dat de werkgelegenheid in het deel van Zwijndrecht voor de derde maal op rij daalt en structureel wordt, terwijl deze in het verleden nooit een negatieve trend heeft gekend.

Er werken nu 6.580 vte op het grondgebied Zwijndrecht: 31 minder dan in 2020, maar al 589 vte minder dan in 2018. Heel wat van de 44 bedrijven laten een kleine daling optekenen. Een gebrek aan uitbreidingsinvesteringen gekoppeld aan een hogere operationele efficiëntie, kan hiervan de oorzaak zijn. De evolutie van de tewerkstelling in het deel Beveren kent een veel grilliger verloop dan in Zwijndrecht. Zwijndrecht heeft grotendeels een industriële tewerkstelling, terwijl Beveren vooral mensen in de logistieke sector tewerkstelt, een sector die surft op de conjuncturele golven. Maar het Beverse deel kent ook nieuwe concessies en uitbreidingsinvesteringen. In 2021 kan Beveren dan ook weer mooie cijfers voorleggen: een aangroei van de tewerkstelling met 208 vte (+ 1,5 % tegenover 2020). Voor de gegevens per onderneming verwijzen we naar de tabellen vanaf pagina 70.

Beveren

Zwijndrecht

Totaal

2008

9.713

4.710

14.423

2009

9.032

4.708

13.740

2010

9.122

4.922

14.044

2011

9.425

5.170

14.595

2012

9.412

5.465

14.877

2013

9.709

6.079

15.788

2014

10.187

6.140

16.327

2015

11.145

6.278

17.423

2016

11.341

6.348

17.689

2017

12.884

6.862

19.746

2018

13.393

7.169

20.562

2019

13.876

7.134

21.010

2020

14.420

6.611

21.031

2021

14.628

6.580

21.208

Verschil ‘20-’21

208

-31

177

Verschil in %

1,5%

-0,4%

0,8%

Tewerkstellingscijfers

Directe tewerkstelling in de Waaslandhaven

25.000

2018 2019 2020

20.562

2021

21.010 21.031 21.208

20.000

15.000

13.393

13.876

14.420 14.628

10.000 7.169

7.134

6.611 6.580

5.000

0 Beveren

Uit de globale cijfers blijkt dat de directe werkgelegenheid in de Waaslandhaven structureel stijgt. De daling in het jaar 2009 vormde een unieke uitzondering, maar de kracht van de stijging is wel sterk afgenomen tot minder dan 1 % per jaar. Voor de raming van de indirecte tewerkstelling in de haven van Antwerpen rekent de Nationale Bank van België (NBB) met een factor directe tewerkstelling*1,26. Dit is de laatste beschikbare factor voor het balanscijfer 2020. Deze factor werd ook toegepast op de cijfers van 2020, maar de nieuwe factor is dit jaar iets later beschikbaar. De indirecte tewerkstelling bedraagt dan 26.722 vte.

Zwijndrecht

Totaal

De geraamde totale tewerkstelling in de Waaslandhaven stijgt van 47.320 vte in 2020 naar 47.931 vte in 2021. Dit is een winst van 611 arbeidsplaatsen. Samengevat: de laatste jaren biedt de Waaslandhaven een derde van de totale werkgelegenheid in de haven van Antwerpen.

Tewerkstellingscijfers

Waaslandhaven: directe tewerkstelling 25.000 Beveren Zwijndrecht

21.208

20.000

14.423

15.000

10.000

1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

5.000

Meer grensarbeiders Op vraag van EGTS Linieland van Waas en Hulst werd er in de tewerkstellingsenquête opnieuw gepolst naar het aantal grensarbeiders die als vaste werknemer in de Waaslandhaven werken. De data zijn nog steeds onvolledig, omdat heel wat bedrijven deze cijfers niet zo maar voor het grijpen hebben, maar ze geven wel een

duidelijke stijgende trend aan. 37 van de 183 bedrijven die in de Waaslandhaven mensen tewerkstellen, melden de aanwezigheid van grensarbeiders. Uitgedrukt in vte, werden er in de Waaslandhaven 311 grensarbeiders tewerkgesteld, 43 meer dan in 2020. Dit aantal is zeker een onderschatting.

Tewerkstellingscijfers

Tewerkstellingsgegevens per bedrijf (excl contractors & interims) Bedrijf

Totaal 2021

Bedrijf

Totaal 2021

ACC NV

Borealis Kallo N.V.

326

ADPO group N.V.

Brabo C.V.B.A.

ADPO N.V.

161

Chemcopack N.V.

Aertssen Logistics

Chemours Belgium BVBA

Aertssen Transport

Cuypers vorkliften NV

AFC N.V. Transport & Forwarding

C. Steinweg Belgium nv

Agrityre BV

Dekra Claims and Expertise B.V.

AIB NV (AGO Jobs & HR)

De Bus (snackbar)

Antwerp Cold Stores BVBA

De Neef Chemical Processing N.V.

Antwerp Container Repair N.V. (ACR)

D’Hollander Equipment BVBA

Antwerp Euroterminal N.V. (AET)

395

Antwerp Stone Terminal N.V.

Antwerp Tank & Special Logistics N.V. (ATSL)

DP World Antwerp Terminals + Antwerp Gateway N.V.

618

Ashland Specialties Belgium

141

Eco Center

AToB

ENGIE Electrabel Centrale Kallo

126

Banden de Condé N.V.

Electrabel, GDF Suez Nucleaire Productiezone Doel (Kerncentrale) Electrabel Opleidingcentrum ‘Scaldis’

982

B-Close

Eolis Belgium NV

Bebronna BVBA

Euroports Breakbulk Terminal Antwerp NV

322

Belgian Scrap Terminal N.V. (BST)

Fertikal N.V. + Fertikal Trade Company B.V.B.A.

Belgomilk CVBA

192

Finnlines Belgium N.V.

Dock ‘1261’ B.V.B.A. (Frituur Snack) Shell N.V. Tankstation Douane & Accijnzen Inspectie West DA Grens Inspectie Post Linkeroever (GIP LO)

146

Tewerkstellingscijfers

Bedrijf

Totaal 2021

Bedrijf

Totaal 2021

Fort Liefkenshoek

Kallo Storage N.V.

G.R.C. Kallo N.V. (Grondrecyclagecentrum)

Katoen Natie Advanced Polymer Solutions

Gas Equipment Testing & Services N.V. (GETS)

Katoen Natie Bulk Terminals N.V.

226

Gebr. De Rycke nv + De Rycke Zand- & Grindcentrale N.V.

Katoen Natie Cotterell Commodities Internati24 onal N.V.

General Services Antwerp

1626

Katoen Natie Food Logistics N.V.

DP World Antwerp Empty Depot Services N.V. (EDS)

Katoen Natie Food Solutions N.V.

Golfclub Beveren NV

Katoen Natie Grinding & Compounding Services N.V.

Havenbedrijf Antwerpen-Brugge Sluisgebouw - bediening Kallosluis & Kieldrechtsluis

115

Heavy Handling BVBA

Katoen Natie N.V.

Herbosch-Kiere N.V.

224

Katoen Natie Art N.V.

Hulpverleningszone Waasland

Katoen Natie Polymer Contractor N.V.

HPM-Invest

Katoen Natie Tank Operations N.V.

Indaver Groencompostering Kallo

ICO (International car operators) N.V. en ICO Technics NV

214

Katoen Natie Trucking N.V. (afd. Silo Cleaning)

Indaver N.V., Slib en co-verwerkingscentrale (Slecocentrale) N.V., Svex N.V.

348

Katoen Natie Trucking N.V.

Ineos Phenol Belgium NV

182

Katoen Natie Valkeniersnatie Storage NV

Intertek Commodities Belgium

Katoen Natie Value Food Services NV

ISEC B.V.B.A.

Katoen Natie Waasland

ITC Rubis Terminal Antwerp N.V.

KC Diving

Kallo Industries N.V.

Kebony Belgium NV

Katoen Natie L.G.C.E. N.V. (Logistics General Contractors and Engineering nv)

Katoen Natie Terminals N.V. + Katoen Natie Terminals N.V. (Lichterterminal)

106

Tewerkstellingscijfers

Bedrijf

Totaal 2021

Bedrijf

Totaal 2021

Lanxess N.V.

502

Polymer Handling Kallo N.V.

Lawter B.V.B.A.

138

Polymer Processing N.V.

224

Liefkenshoek Logistic Hub NV (LLH)

Quay side services

Lineas Group NV

Rapid Tank Services N.V.

Lubrizol Advanced Materials Europe BVBA

Rhenus Air & Ocean N.V.

101

Riga Logistics N.V.

Manjaar BVBA

Riga Natie N.V. (magazijn Waesland)

Mexico Natie NV

S.I.W.H.A. hulpposten haven

Milcobel C.V.B.A. (Belgomilk C.V.)

143

Saint-Gobain Construction Products Belgium NV divisie Gyproc

234

Monument Chemical B.V.B.A.

132

CBR Cementbedrijven NV

MSC PSA European Terminal (MPET)

1652

Schaft Kallo

New West Gypsum Recycling Benelux B.V.B.A.

Scheepvaartpolitie Antwerpen - Waaslandhaven 13 - FAVV - Grens Inspectie Post (GIP LO)

Oiltanking (Antwerp Gas Terminal N.V.)

Seaport Terminals N.V.

Luik Natie Coldstore N.V. Warehouse AFRU-LOG Luik Natie Storage N.V. Luik Natie Transport Luyckx International N.V.

SGS N.V. - Milieucentrum Group Op De Beeck N.V. Biogas Solutions

Afdeling SGS - Belgium departement 40

(Environmental services - Air monitoring) N.V.

Afdeling SGS - Belgium departement (ex-Sanitec) N.V.

Pioneer Europe + Belgium N.V.

SGS N.V. - Milieucentrum afdeling SGS Ewacs N.V.

Tewerkstellingscijfers

Bedrijf

Totaal 2021

Bedrijf

Totaal 2021

Shipit Terminal N.V.

Transport Van Gucht Kurt BVBA

Smet Aannemingen

Tunnel Liefkenshoek N.V.

Solvay Specialty Polymers

Upgrade Bio-Energy NV

S.O.N.J.A. nv

Value Foods NV

Spliethoff Belgium BV

Van Aerde Gebr. N.V. Logistiek, opslag en bevrachting

Stadsbader N.V.

Van Ameyde Marine

Stora Enso Lumipaper N.V.

Van Moer Group IT

Synergie Interim

Van Moer Forwarding

Tabaknatie N.V. Magazijn Amos +Argos 311

Van Moer Rail

328

Thermotraffic Belgium

Vopak Chemicals Terminals Belgium N.V. / Terminal Linkeroever

Group GTS

Weber België N.V.

Totalenergies Liefkenshoek

WG Aannemingen

Totalenergies Vrasenedok

Willemen Infra NV

Transfennica Belgium B.V.B.A.

Yusen Logistics (Belgium) NV

337

Transport Roosens NV

TOTAAL BEVEREN 13.342 Bedrijf

Totaal 2021

Bedrijf

Totaal 2021

3M Belgium N.V.

335

Borealis Antwerpen N.V.

235

Anavtronic

Combined Marine Terminal Operations Worldwide (CTOW)

Arkema Antwerp NV

DEC N.V. (Deme Environmental Contractors)

211

Arlanxeo Belgium N.V.

351

Demako N.V.

Bilfinger Group N.V.

931

Deme Blue Energy N.V.

Blue Star Storage N.V.

Deme N.V. Building Materials NV

Tewerkstellingscijfers

Bedrijf

Totaal 2021

Bedrijf

Totaal 2021

Dredging International N.V.

1137

Nippon Gases Belgium N.V.

Dow Belgium BVBA

Purazur NV

Equans

350

R.P. Detavernier BV

ExxonMobil Chemical Belgium Antwerp Polymers Plant B.V.B.A.

266

Samoco NV

Fujifilm Electronic Materials (Europe) N.V.

160

Sarens BE NV

182

DEME Offshore BE N.V.

318

Sweco Belgium N.V.

HN - Transport & Distribution N.V.

TCI Europe N.V. (Tokyo Chemical Industry)

Ineos Belgium N.V.

Toptech Systems N.V.

Ineos N.V.

455

Totalenergies Olefins Antwerp N.V.

Ineos Oxide Services (IOS)

114

Van Moer Bulk & Liquids

Katoen Natie Liquid Services nv

Van Moer Cleaning & Repair

116

Kuraray EVAL Europe N.V.

151

Van Moer Exceptional

Howden Maintenance Partners Belgium N.V.

116

Van Moer Group

Maritime Antwerp Services BVBABVBA 5

Van Moer Rail

Mennens Belgium

Van Moer Transport

235

Messer Belgium N.V.

Wijngaard Natie Warehousing Magazijn NSE

Momentive Performance Materials Benelux B.V.B.A.

Zwijndrecht Polymer Handling NV

Nippon Shokubai Europe N.V.

178

TOTAAL ZWIJNDRECHT 6.465 TOTAAL 19.807

Financieel verslag

1. Commentaar bij de jaarrekening De jaarrekening betreft het boekhoudkundig jaar 2021. MLSO boekte in 2021 een winst na belastingen van 8,4 miljoen euro en dit is evenveel dan in 2020. Deze evolutie wordt via onderstaande rubrieken van de jaarrekening verklaard.

1.1 Bedrijfsopbrengsten De bedrijfsopbrengsten bestaan uit de omzet (ca. 16,3 miljoen euro) en de andere bedrijfsopbrengsten (ca. 2 miljoen euro). De andere bedrijfsopbrengsten bestaan bijna volledig uit subsidies.

De belangrijkste subsidies betreffen de subsidie voor de Pendelbus Haven van Antwerpen (1.440.000 euro) en de subsidie betreffende Duurzame Waaslandhaven van de provincie ten belope van 75.000 euro. Als onderdeel van de bedrijfsopbrengsten is de omzet van MLSO opgebouwd uit de volgende categorieën: • Concessies (8,9 miljoen euro) • Erfpachten (5,9 miljoen euro) • Pendelbus Haven van Antwerpen (1,3 miljoen euro) • Overige omzet (0,2 miljoen euro) •

Concessies Erfpachten

36%

55%

Pendelbus Haven van Antwerpen Overige omzet

Financieel verslag

De evolutie van de verschillende categorieën over de laatste drie boekjaren

10.000.000,00

2019 2020 2021

9.000.000,00 8.000.000,00 7.000.000,00 6.000.000,00 5.000.000,00 4.000.000,00 3.000.000,00 2.000.000,00 1.000.000,00 0,0

Concessies

De opbrengsten uit concessies stegen met ca. 0,4 miljoen euro van 2020 naar 2021 tot ca. 8,9 miljoen euro, wat voornamelijk het gevolg is van de indexatie van de concessietarieven (0,82 %) en de verdere ontwikkeling van de westelijke fase van het Logistiek Park Waasland. De erfpachten stegen licht met ca. 0,1 miljoen euro tot ca. 5,9 miljoen euro. Daarnaast daalden de opbrengsten van het project Pendelbus Haven van Antwerpen voor het tweede jaar op rij. Dit omvat zowel de Pendelbus als de in 2018 opgestarte Fietsbus. Ook in 2021 had de COVID-19-crisis een negatieve impact op de werking van dit project.

Erfpachten

Pendelbus Haven van Antwerpen

De daling van de overige omzet is voornamelijk te verklaren door een daling van de doorgerekende kosten. Deze bestaan hoofdzakelijk uit de doorrekening van onroerende voorheffing aan de concessionarissen en erfpachters. In 2020 waren er heel wat rechtzettingen uit het verleden omdat MLSO geen automatische vrijstelling van de onroerende voorhelling meer verkrijgt. Eenzelfde daling doet zich ook voor bij de overige bedrijfskosten. Daarnaast was er in 2021 ook een terugbetaling van een eerder doorgerekende onroerende voorheffing.

Overige omzet

De ‘kernomzet’ van MLSO omvat alle omzet behalve de opbrengsten van het project Pendelbus Haven van Antwerpen en de wachtvergoedingen betreffende de windturbines, vermits deze laatste aanleiding geven tot doorstortingen. Deze ‘kernomzet’ daalde van 15,9 miljoen euro in 2020 naar 15 miljoen euro in 2021, wat neerkomt op een daling met 5,9 %, voornamelijk ten gevolge van de mindere doorgerekende kosten (wat voornamelijk de doorrekening van de aanslagen onroerende voorheffing betreft).

Financieel verslag

1.2 Bedrijfskosten De bedrijfskosten zijn opgebouwd uit de volgende categorieën: • Handelsgoederen, diensten en diverse goederen (4,6 miljoen euro) • Personeelskosten (1,2 miljoen euro) • Afschrijvingen en waardeverminderingen (0,6 miljoen euro) • Voorzieningen (- 0,2 miljoen euro) • Andere bedrijfskosten (0,3 miljoen euro) • Niet-recurrente bedrijfskosten (2,5 miljoen euro) Onderstaande grafiek geeft een weergave van de evolutie van de verschillende categorieën over de laatste drie boekjaren. 5.000.000,00

2019 2020 2021

4.000.000,00

3.000.000,00

2.000.000,00

1.000.000,00

0,0 Handelsgoederen, diensten en diverse goederen

-1.000.000,00

Personeelskosten

Binnen de categorie ‘Handelsgoederen, diensten en diverse goederen’ stegen voornamelijk de kosten die verbonden zijn met het onderhoud en herstellingen van bedrijfsterreinen. Deze stijging is voornamelijk te verklaren door het onderhoud van het Logistiek Park Waasland-fase West (groenwerken en wegbeheer). Daarnaast stegen ook de erelonen aan derden: het studiewerk verricht in het kader van CP ECA en andere gebiedsontwikkelingen, en de kosten van het selectiekantoor (drie keer in 2021) voor de aanwerving van nieuwe medewerkers. De personeelskosten stegen van ca. 1,1 miljoen euro in 2020 naar 1,2 78

Afschrijvingen en waardeverminderingen

Voorzieningen

miljoen euro in 2021. Deze stijging is voornamelijk te wijten aan de bijkomende medewerker duurzame opdrachten, die gefinancierd wordt via de provincie. Daarnaast werden de lonen in oktober 2021 geïndexeerd, wat ook tot een beperkte stijging heeft geleid (+ 0,5 %). De afschrijvingskosten bleven stabiel rond ca. 0,6 miljoen euro. De terugname van de voorzieningen bleven in 2021 quasi gelijk. Deze terugname had voornamelijk te maken met de nog te voltooien opdracht rond het archeologisch onderzoek. Deze opdracht zal in 2022 afgerond worden.

Andere bedrijfskosten

Niet-recurrente bedrijfskosten

Wat betreft de ontwikkeling en uitbating van het Logistiek Park Waasland werd - ingevolge de beleidsovereenkomst van 1 juli 1999 met het Vlaams Gewest en het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen - een overeenkomst gesloten tussen Maatschappij Linkerscheldeoever en Interwaas. Deze overeenkomst omvat de bepaling van onder meer de modaliteiten van vaststelling en uitbetaling van de uit de beleidsovereenkomst voortvloeiende schadevergoeding. Deze schadevergoeding wordt boekhoudkundig verwerkt onder de rubriek niet-recurrente bedrijfskosten. In 2019 overstegen de historisch gecumuleerde opbrengsten een

Financieel verslag

eerste maal de historisch gecumuleerde kosten, waardoor een eerste schadevergoeding aan Interwaas toegekend werd. Hiermee waren in 2019 de historische saldi vereffend. In 2020 werd ook een positief netto-exploitatieresultaat gerealiseerd. In 2021 bedroeg het positief netto-exploitatieresultaat 2.482.668,54 euro.

1.3 Financieel resultaat Het financieel resultaat daalde in 2021 door lagere opbrengsten uit financiële vaste activa (dividenden voortvloeiend uit onze deelname in Wind aan de Stroom nv) en de negatieve rente die sinds 2021 op de kasmiddelen wordt aangerekend.

1.4 Resultaatsbestemming, risico’s en onzekerheden Uit het bedrijfs- en financieel resultaat vloeit voort dat MLSO in 2021 een positief resultaat na belastingen realiseerde van 8,4 miljoen euro. Dit resultaat zal voor 2.515.817,70 euro in de vorm van een dividend uitgekeerd worden aan de aandeelhouders. Dit ligt in lijn met het dividend uitgekeerd over boekjaar 2020, dat 2.338.273,09 euro bedroeg, aangepast aan de consumptieprijsindex. Hierdoor geeft het dividend over boekjaar 2021 eenzelfde economisch nut aan de aandeelhouder als het dividend over boekjaar 2020. De resterende 5,9 miljoen euro gaat naar beschikbare reserves. Voor een extensief overzicht van de verschillende risico’s en onzekerheden waarmee MLSO wordt geconfronteerd, verwijzen wij naar de belangrijkste geschillen en andere belangrijke verplichtingen, opgenomen onder rubriek 6.20 van de jaarrekening, alsook het financieel verslag, opgenomen onder rubriek 7 van de jaarrekening. De jaarrekening kan geraadpleegd worden via de website van de Nationale Bank (https://www.nbb.be/ nl/raadplegen-consult) 79

Jaarrekening

2. Uittreksel jaarrekening

Nr.

BE-0223.944.690

VOL-inb 3.1 JAARREKENING

BALANS NA WINSTVERDELING Toel.

Codes

Boekjaar

Vorig boekjaar

ACTIVA OPRICHTINGSKOSTEN

6.1

VASTE ACTIVA

20 21/28

163.414.035,38

163.257.024,29

28.435,63

37.247,59

Immateriële vaste activa

6.2

Materiële vaste activa

6.3

22/27

147.824.996,78

148.271.892,88

Terreinen en gebouwen

147.749.643,53

148.182.825,84

Installaties, machines en uitrusting

13.768,42

16.078,81

Meubilair en rollend materieel

61.584,83

72.988,23

Leasing en soortgelijke rechten

Overige materiële vaste activa

Activa in aanbouw en vooruitbetalingen

27 15.560.602,97

14.947.883,82

Financiële vaste activa Verbonden ondernemingen

6.4/ 6.5.1

6.15

280/1

Deelnemingen

280

Vorderingen

281

Ondernemingen waarmee een deelnemingsverhouding bestaat

6.15

282/3

1.588.000,00

Deelnemingen

282

1.588.000,00

Vorderingen

283 13.972.602,97

13.359.883,82

13.972.602,97

13.359.883,82

Andere financiële vaste activa

284/8

Aandelen

284

Vorderingen en borgtochten in contanten

285/8

Jaarrekening

Nr.

BE-0223.944.690

VOL-inb 3.1

Toel.

Codes

VLOTTENDE ACTIVA

29/58

Vorderingen op meer dan één jaar

41.655.836,50

320.647,12

449.500,00

320.647,12

449.500,00

40/41

3.767.270,20

4.450.538,27

1.492.800,15

2.614.694,62

2.274.470,05

1.835.843,65

17.500.000,00

12.500.000,00

290

Overige vorderingen

291 3

Voorraden

30/36

Grond- en hulpstoffen

30/31

Goederen in bewerking

Gereed product

Handelsgoederen

Onroerende goederen bestemd voor verkoop

Vooruitbetalingen

Bestellingen in uitvoering

Vorderingen op ten hoogste één jaar Handelsvorderingen Overige vorderingen Geldbeleggingen

Vorig boekjaar

47.667.336,20

Handelsvorderingen Voorraden en bestellingen in uitvoering

Boekjaar

6.5.1/ 6.6

50/53

Eigen aandelen

Overige beleggingen

51/53

17.500.000,00

12.500.000,00

54/58

25.441.695,27

23.709.129,96

490/1

637.723,61

546.668,27

20/58

211.081.371,58

204.912.860,79

Liquide middelen Overlopende rekeningen

TOTAAL VAN DE ACTIVA

6.6

Jaarrekening

Nr.

BE-0223.944.690

VOL-inb 3.2

Toel.

Codes

Boekjaar

Vorig boekjaar

PASSIVA EIGEN VERMOGEN

10/15

187.089.460,93

181.201.411,36

10/11

77.795.833,61

77.704.584,61

Beschikbaar

110

75.712.500,27

75.621.251,27

Onbeschikbaar

111

2.083.333,34

Inbreng

6.7.1

Herwaarderingsmeerwaarden

471,79

Reserves

108.022.935,46

102.175.326,09

Onbeschikbare reserves

130/1

625.000,00

Statutair onbeschikbare reserves

1311

625.000,00

Inkoop eigen aandelen

1312

Financiële steunverlening

1313

Overige

1319

Belastingvrije reserves

132

4.846.780,00

2.847.030,00

Beschikbare reserves

133

102.551.155,46

98.703.296,09

1.270.220,07

1.321.028,87

Overgedragen winst (verlies) (+)/(-)

Kapitaalsubsidies

Voorschot aan de vennoten op de verdeling van het netto-actief

VOORZIENINGEN EN UITGESTELDE BELASTINGEN

643.587,16

818.019,78

Voorzieningen voor risico's en kosten

160/5

643.587,16

818.019,78

643.587,16

818.019,78

Pensioenen en soortgelijke verplichtingen

160

Belastingen

161

Grote herstellings- en onderhoudswerken

162

Milieuverplichtingen

163

Overige risico's en kosten Uitgestelde belastingen

6.8

164/5 168

Jaarrekening

Nr.

BE-0223.944.690

VOL-inb 3.2

Toel. SCHULDEN

Codes

Boekjaar

Vorig boekjaar

23.348.323,49

22.893.429,65

19.069.070,04

19.010.157,64

3.820.231,87

3.861.899,33

528.917,91

819.931,88

Leveranciers

440/4

528.917,91

819.931,88

Te betalen wissels

441 45

690.267,16

542.771,42

Belastingen

450/3

520.358,93

422.132,60

Bezoldigingen en sociale lasten

454/9

169.908,23

120.638,82

47/48

14.029.653,10

13.785.555,01

492/3

4.279.253,45

3.883.272,01

10/49

211.081.371,58

204.912.860,79

Schulden op meer dan één jaar

17/49 6.9

Financiële schulden

17 170/4

Achtergestelde leningen

170

Niet-achtergestelde obligatieleningen

171

Leasingschulden en soortgelijke schulden

172

Kredietinstellingen

173

Overige leningen

174

Handelsschulden

175

Leveranciers

1750

Te betalen wissels

1751

Vooruitbetalingen op bestellingen

176

Overige schulden Schulden op ten hoogste één jaar

178/9 6.9

42/48

Schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen

Financiële schulden

Kredietinstellingen

430/8

Overige leningen

439

Handelsschulden

Vooruitbetalingen op bestellingen Schulden met betrekking tot belastingen, bezoldigingen en sociale lasten

46 6.9

Overige schulden Overlopende rekeningen

TOTAAL VAN DE PASSIVA

6.9

Jaarrekening

Nr.

BE-0223.944.690

VOL-inb 4

RESULTATENREKENING Toel. Bedrijfsopbrengsten Omzet

6.10

Codes

18.419.589,89

18.803.179,54

16.344.080,65

17.338.250,66

2.075.509,24

1.464.928,88

9.080.714,28

9.269.928,84

4.672.087,83

4.429.440,36

1.198.732,57

1.113.250,77

599.389,44

592.096,33

Geproduceerde vaste activa

Andere bedrijfsopbrengsten

6.10

Niet-recurrente bedrijfsopbrengsten

6.12

76A 60/66A

Handelsgoederen, gronden hulpstoffen

Aankopen

600/8

Voorraad: afname (toename) (+)/(-)

609

Diensten en diverse goederen Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen (+)/(-)

Vorig boekjaar

70/76A

Voorraad goederen in bewerking en gereed product en bestellingen in uitvoering: toename (afname) (+)/(-)

Bedrijfskosten

Boekjaar

6.10

Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa

630

Waardeverminderingen op voorraden, op bestellingen in uitvoering en op handelsvorderingen: toevoegingen (terugnemingen) (+)/(-)

6.10

631/4

Voorzieningen voor risico's en kosten: toevoegingen (bestedingen en terugnemingen) (+)/(-)

6.10

635/8

-174.432,62

-84.000,00

Andere bedrijfskosten

6.10

640/8

275.356,10

894.275,32

66A

2.509.580,96

2.324.866,06

9901

9.338.875,61

9.533.250,70

Als herstructureringskosten geactiveerde bedrijfskosten (-) Niet-recurrente bedrijfskosten Bedrijfswinst (Bedrijfsverlies) (+)/(-)

649 6.12

Jaarrekening

Nr.

BE-0223.944.690

VOL-inb 4

Toel. Financiële opbrengsten Recurrente financiële opbrengsten

Codes

Boekjaar

Vorig boekjaar

75/76B

1.394.138,22

1.441.147,49

1.394.138,22

1.441.147,49

Opbrengsten uit financiële vaste activa

750

1.260.000,00

1.316.000,00

Opbrengsten uit vlottende activa

751

60.377,20

66.377,99

6.11

752/9

73.761,02

58.769,50

6.12

76B 65/66B

98.740,84

15.479,22

98.740,84

15.479,22

Kosten van schulden

650

98.369,74

15.242,85

Waardeverminderingen op vlottende activa andere dan voorraden, bestellingen in uitvoering en handelsvorderingen: toevoegingen (terugnemingen) (+)/(-)

651

371,10

236,37

10.634.272,99

10.958.918,97

67/77

2.270.845,92

2.599.257,62

Belastingen

670/3

2.271.043,09

2.599.257,62

Regularisering van belastingen en terugneming van voorzieningen voor belastingen

197,17

0,00

8.363.427,07

8.359.661,35

Andere financiële opbrengsten Niet-recurrente financiële opbrengsten Financiële kosten Recurrente financiële kosten

6.11

Andere financiële kosten Niet-recurrente financiële kosten

652/9 6.12

66B

Winst (Verlies) van het boekjaar vóór belasting (+)/(-)

9903

Onttrekking aan de uitgestelde belastingen

780

Overboeking naar de uitgestelde belastingen Belastingen op het resultaat (+)/(-)

680 6.13

Winst (Verlies) van het boekjaar (+)/(-)

9904

Onttrekking aan de belastingvrije reserves

789

Overboeking naar de belastingvrije reserves

689

1.999.750,00

Te bestemmen winst (verlies) van het boekjaar (+)/(-)

9905

6.363.677,07

6.359.911,35

Jaarrekening

Nr.

BE-0223.944.690

VOL-inb 5

RESULTAATVERWERKING Codes Te bestemmen winst (verlies) (+)/(-)

Boekjaar

Vorig boekjaar

9906

6.363.677,07

6.359.911,35

Te bestemmen winst (verlies) van het boekjaar (+)/(-)

(9905)

6.363.677,07

6.359.911,35

Overgedragen winst (verlies) van het vorige boekjaar (+)/(-)

14P

3.847.859,37

4.021.638,26

3.847.859,37

4.021.638,26

Onttrekking aan het eigen vermogen

791/2

aan de inbreng

791

aan de reserves

792

Toevoeging aan het eigen vermogen

691/2

aan de inbreng

691

aan de wettelijke reserve

6920

aan de overige reserves

6921

Over te dragen winst (verlies) (+)/(-)

(14)

Tussenkomst van de vennoten in het verlies

794

Uit te keren winst

694/7

2.515.817,70

2.338.273,09

Vergoeding van de inbreng

694

2.515.817,70

2.338.273,09

Bestuurders of zaakvoerders

695

Werknemers

696

Andere rechthebbenden

697

Colofon Uitgever Maatschappij Linkerscheldeoever Sint-Paulusplein 27 T: +32 3 766 41 89 E: info@mlso.be www.mlso.be Foto’s copyright MLSO tenzij anders vermeld Grafisch ontwerp: Studio Boiler