Γ γυμνσιου μαθημα 24

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΕΙΡΗΝΑΙΟΣ ΛΥΩΝΟΣ ΚΑΙ ΑΜΒΡΟΣΙΟΣ ΜΕΔΙΟΛΑΝΩΝ

Ένας δραστήριος θεολόγος του 2ου αιώνα : ο Ειρηναίος Λυώνος Γεννήθηκε στη Σμύρνη το 140 μΧ περίπου. Μαθητής του Πολύκαρπου, επισκόπου Σμύρνης, ο οποίος υπήρξε μαθητής του ευαγγελιστή Ιωάννη. Πήγε στη Ρώμη όπου και μαθήτευσε κοντά στον φιλόσοφο και μάρτυρα Ιουστίνο.

Μεταγενέστερες μαρτυρίες (Τερτυλλιανός) κάνουν λόγο για έναν μορφωμένο άνθρωπο (ακριβής μελετητής κάθε παιδείας).

Το 177 μΧ ήταν πρεσβύτερος στο Λούγδουνο της Νότιας Γαλλίας (σημερινή Λυών).

Την εποχή εκείνη ξέσπασε ο διωγμός του αυτοκράτορα Μάρκου Αυρήλιου.

Τη δύσκολη εκείνη περίοδο για τους χριστιανούς ο Ειρηναίος χειροτονήθηκε επίσκοπος.

Ο Ειρηναίος στήριξε τους χριστιανούς και προφύλαξε την Εκκλησία από τις αιρέσεις που την απειλούσαν. Μαρτύρησε το 202 μΧ στο διωγμό του Σεπτίμιου Σεβήρου.

Η Ανατολική Εκκλησία γιορτάζει τη μνήμη του στις 23 Αυγούστου και η Δυτική στις 3 Ιουλίου.

Ἀπολυτίκιον Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης. Ὡς σοφὸς Ἱεράρχης φερωνύμως ἐκήρυξας, τοῦ Εὐαγγελίου ἐν κόσμῳ, τῆς εἰρήνης τὰς χάριτας, παμμάκαρ Εἰρηναῖε ἱερέ, καὶ ἤθλησας στερρῶς ὑπὲρ Χριστοῦ· διὰ τοῦτό σε τιμῶμεν μελῳδικῶς, Ἱερομάρτυς κράζοντες· δόξα τῷ δεδωκότι σοι ἰσχύν, δόξα τῷ σὲ στεφανώσαντι, δόξα τῷ χορηγοῦντι διὰ σοῦ, ἡμῖν χάριν καὶ ἔλεος.

Κοντάκιον Ἦχος β’. Τοὺς ἀσφαλεῖς. Ὡς ἱερόν, ὑφηγητὴν τῆς χάριτος, καὶ εὐκλεῆ, τῆς ἀληθείας μάρτυρα, εὐφημοῦμεν καὶ βοῶμέν σοι, Εἰρηναῖε παμμακάριστε· Εἰρήνης πρὸς ὁδὸν Πάτερ κατεύθυνον, τοὺς πόθῳ προσιόντας τῇ πρεσβείᾳ σου, παρέχων ἡμῖν πταισμάτων ἄφεσιν.

Μεγαλυνάριον Χαίροις Ἀποστόλων ὁ μιμητής, καὶ τῆς ἐν Λουγδούνῳ, Ἐκκλησίας ὑφηγητής· χαίροις Εἰρηναῖε, σοφὲ Ἱερομάρτυς, εἰρήνην ὁ βραβεύων, τοῖς σὲ γεραίρουσι.

Υπήρξε αξιόλογος συγγραφέας αν και τα περισσότερα έργα του έχουν χαθεί. Σώζονται το “Κατά Αιρέσεων” και το σύγγραμμά του “Επίδειξη του Αποστολικού Κηρύγματος”.

Ο Αμβρόσιος Μεδιολάνων : ηγέτης και διδάσκαλος της Εκκλησίας

Γεννήθηκε στα Τρέβιρα της Γαλατίας το 340 μΧ περίπου.

Το 370 μΧ διορίστηκε ανώτατος διοικητής (ύπατος) στα Μεδιόλανα (σημερινό Μιλάνο στην Ιταλία)

Είχε ήδη αποδεχτεί το χριστιανισμό ως πίστη αλλά παρέμενε στις τάξεις των κατηχουμένων και δεν έπαιρνε την απόφαση να βαπτιστεί.

Ως διοικητής κέρδισε την αγάπη και την εκτίμηση του λαού. Το 374 μΧ χειροτονήθηκε επίσκοπος στα Μεδιόλανα. Αγωνίστηκε εναντίον της αίρεσης του αρειανισμού και πέτυχε την καταδίκη της.

Το 390 μΧ ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος ο Α' κατέσφαξε 7000 αθώους πολίτες στον ιππόδρομο της Θεσσαλονίκης. Όταν επισκέφτηκε τα Μεδιόλανα, ο Αμβρόσιος δεν του επέτρεψε την είσοδο στο ναό και τον ανάγκασε σε δημόσια μετάνοια.

Πέθανε στις 4 Απριλίου 397 μΧ και τάφηκε στη Βασιλική των Μεδιολάνων που ονομάστηκε Αμβροσιανή.

Το λείψανο του αγίου Αμβροσίου στην κρύπτη της Βασιλικής του Μιλάνου

Άφησε ένα τεράστιο κοινωνικό και θεολογικό έργο χάρη στο οποίο χαρακτηρίστηκε ηγέτης και δάσκαλος της Εκκλησίας. Η μνήμη του τιμάται στις 7 Δεκεμβρίου στην Ανατολική και τη Δυτική Εκκλησία.

Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα) Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε. Ὡς θεῖος διδάσκαλος καὶ ἱεράρχης σοφός, δογμάτων ἀκρίβειαν μυσταγωγεῖς τοὺς πιστούς, Ἀμβρόσιε ὅσιε· λύεις αἱρετιζόντων τὴν ἀχλὺν τοῖς σοῖς λόγοις· φαίνεις τῆς εὐσεβείας τὴν θεόσδοτον χάριν· ἐν ᾗ τούς σὲ γεραίροντας συντήρει ἀπήμονας.

Ἕτερον Ἀπολυτίκιον Ἦχος α'. Τὸν τῆς ἀμβροσίας ἐπώνυμον, καὶ τῆς Ἰταλίας διδάσκαλον, τὸν προστάτην τῆς Χριστοῦ Ἐκκλησίας, καὶ Μεδιολάνων τὸν πρόεδρον, τὸν τοῦ ἐπάρχου υἱόν, καὶ τῶν πτωχῶν ἀντιλήπτορα μέγιστον, Ἀμβρόσιον τὸν ἔνδοξον Ἱεράρχην πάντες τιμήσωμεν, πρεσβεύει γὰρ Κυρίῳ ἐλεηθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Κοντάκιον Ἦχος δ΄. Ἐπεφάνης σήμερον. Ἑορτάζει σήμερον, ἡ οἰκουμένη, τὴν σὴν μνήμην πάνσοφε, ὡς Ἱεράρχην τοῦ Χριστοῦ, μεγαλοφώνως τιμῶσά σε, Πάτερ Πατέρων, Ἀμβρόσιε ἔνδοξε.

Ἕτερον Κοντάκιον Ἦχος γ’. Θείας πίστεως. Θείοις δόγμασι περιαστράπτων, ἀπημαύρωσας Ἀρείου πλάνην, Ἱερομύστα καὶ ποιμὴν Ἀμβρόσιε· θαυματουργῶν δὲ δυνάμει τοῦ Πνεύματος, πάθη ποικίλα σαφῶς ἐθεράπευσας. Πάτερ Ὅσιε, Xριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

Κάθισμα Ἦχος δ’. Ὁ ὑψωθεὶς ἐν τῷ Σταυρῷ. Λόγους ζωῆς Πάτερ σοφὲ κεκτημένος, τὰς διανοίας τῶν πιστῶν καταρδεύεις, καὶ καρποφόρους χάριτι δεικνύεις ἀεί, τῶν αἱρετιζόντων δέ, κατακλύζεις τὰς φρένας, χάριν ἀναβλύζων τε, ἰαμάτων ἐκπλύνεις, παθῶν παντοίων ῥύπον ἀληθῶς, ἱερομύστα θεόφρον Ἀμβρόσιε.

Ὁ Οἶκος Τὸν ἐκ κοιλίας ἡγιασμένον Ἱεράρχην Κυρίου, ἀνευφημήσωμεν νῦν τὸν τῆς χάριτος, πλάκας δεξάμενον θείας δόξης, καὶ ἐν θαύμασι περιβόητον πᾶσι, καὶ ὡς θερμόν, καὶ αὐτόπτην τῆς θείας ἐλλάμψεως, ὡς τῶν πενήτων προστάτην καὶ τῶν ἁμαρτανόντων ψυχαγωγόν. Οὗτος γὰρ θύων τῷ βήματι τοῦ Χριστοῦ, Ἱεράρχης πιστὸς ἀναδέδεικται. Διὰ τοῦτο βοῶμεν αὐτῷ· Πάτερ Πατέρων, Ἀμβρόσιε ἔνδοξε.

Υπήρξε πολυγραφότατος. Έγραψε έργα σχετικά με την πίστη, την καταπολέμηση της αίρεσης του Αρείου και την ερμηνεία των Μυστηρίων. Περίφημοι είναι οι εκκλησιαστικοί ύμνοι του (Αμβροσιανή Υμνωδία).

Ειρηναίος και Αμβρόσιος : δύο παραδείγματα για το σύγχρονο Χριστιανισμό της Ευρώπης Τα κοινά χαρακτηριστικά τους είναι : Ασυμβίβαστοι σε θέματα πίστης Ικανοί συγγραφείς Στήριξαν τους πιστούς με τα έργα τους Είχαν κοινωνικές ευαισθησίες Αγωνίστηκαν για τα προβλήματα του λαού τους

Το παράδειγμά τους υπενθυμίζει ότι η χριστιανική ιδιότητα απαιτεί ευαισθησία και αυτοπροσφορά και ότι η δύναμη του θεού είναι μεγαλύτερη από την εξουσία των ανθρώπων.