Ισλάμ 2

ΙΣΛΑΜ (2)

Μετά το θάνατο του Μωάμεθ το 632 μ.Χ χρειάστηκαν μόνο 30 χρόνια για να κατακτήσουν οι αραβικές στρατιές μια τεράστια περιοχή – Συρία, Παλαιστίνη, Ιράκ, Αίγυπτο, Λιβύη, Περσία, περιοχές δυτικά της Κασπίας. Το 11ο αιώνα διάφοροι μουσουλμανικοί λαοί κατέκτησαν τμήματα της Ινδίας. Τον 14ο αιώνα με τη δημιουργία της Οθωμανικής αυτοκρατορίας το ισλάμ αποκτά δύναμη στο χώρο της Μεσογείου.

Σηίτες και Σουνίτες

Ο θάνατος του Προφήτη δημιούργησε πολλά προβλήματα στην μουσουλμανική κοινότητα καθώς δεν είχε ορίσει κάποιον διάδοχο. Τελικά χαλίφης (=διάδοχος) ορίστηκε ο σύντροφός του Αμπού Μπακρ και όχι ο ξάδερφος και γαμπρός του Αλή όπως ήθελαν κάποιοι. Η διαφωνία για το αν ο χαλίφης έπρεπε να είναι εξ αίματος συγγενής του Προφήτη ή όχι κορυφώθηκε με τη δολοφονία του τρίτου χαλίφη, του Οθμάν (656 μΧ). Η διαμάχη ανάμεσα στην οικογένεια του Αλή και αυτή του Οθμάν κατέληξε στην ήττα του πρώτου.

Οικτρή ήταν η ήττα που υπέστη αργότερα ο γιος του ο Husain και η σφαγή όλων των μελών της οικογένειας. Μόνο ένας γιος σώθηκε και αυτός συνέχισε την οικογένεια που κατάγονταν από τη γενιά του Προφήτη. Οι οπαδοί του είναι οι λεγόμενοι Σηίτες και η διδασκαλία τους διαφοροποιήθηκε σε κάποια σημεία από τη διδασκαλία των ορθόδοξων λεγόμενων μουσουλμάνων που ονομάζονται Σουνίτες

Οι Σηίτες επικράτησαν κυρίως στην Περσία, το Ιράκ και το Πακιστάν. Ο υπόλοιπος μουσουλμανικός κόσμος είναι Σουνίτες

Το τζαμί στο οποίο είναι θαμμένος ο Husain (Karbala - Ιράκ)

Ο τάφος του Husain (Karbala - Ιράκ)

Οι Σουνίτες διακρίνονται για την εμμονή τους στο Κοράνι που θεωρείται το θεμέλιο του Ισλάμ. Η κοινότητα ομόφωνα λαμβάνει τις αποφάσεις. Αυτά τα δύο χαρακτηριστικά προσφέρουν στερεότητα και συνοχή στον κλάδο αυτό του Ισλάμ. Η διαδοχή του Μωάμεθ σε αυτούς δεν χρειάζεται να είναι κληρονομική.

Οι Σηίτες τόνισαν ιδιαίτερα το πρόσωπο του Αλή μετά τον Μωάμεθ. Υποστήριξαν ότι οι χαλίφηδες πρέπει να προέρχονται από την οικογένεια του Προφήτη. Κατ' αυτούς κάθε γενιά έχει έναν δικό της ηγέτη(ιμάμη) που προέρχεται από τον οίκο του Αλή. Αυτός κατέληξαν να πιστεύουν ότι είναι αλάθητος, μια μορφή ημιθεϊκή. Ο Ιμάμης είναι η πηγή κάθε απόφασης και η κοινότητα πρέπει να την αποδεχτεί. Αυτός μεταβιβάζει με τρόπο μυστικό την αληθινή διδασκαλία του Κορανίου στους διαδόχους του.

Οι Σηίτες δέχονται ότι οι Ιμάμηδες ήταν 12. Ο τελευταίος, ο Μουχαμάντ-αλ-Μάχντι απήχθη πνευματικά και κρύβεται κάπου. Θα επιστρέψει κάποια στιγμή και θα εγκαινιάσει μια εποχή ευδαιμονίας. Βλέπουμε λοιπόν ότι ο Σηϊτισμός έχει έντονο εσχατολογικό χαρακτήρα. Πολλές και διαφορετικές σχολές εμφανίστηκαν σε αυτόν τον κλάδο του Ισλάμ με αποτέλεσμα να μην παρουσιάζει τη συνοχή του Σουνισμού.

Οι 12 Ιμάμηδες

Οι 12 Ιμάμηδες

Οι Σηίτες κάθε χρόνο γιορτάζουν τη γιορτή της Ασούρα σε ανάμνηση της ήττας του Husain και των παθημάτων του. Ταυτόχρονα θυμούνται τα δικά τους παθήματα σε αυτό τον κόσμο περιμένοντας την τελική νίκη στο τέλος του χρόνου. Οι άντρες κάνουν πορεία στους δρόμους χτυπώντας τους εαυτούς τους με αλυσίδες. Το νόημα αυτής της πράξης είναι ότι οι αγαθοί σε αυτό τον κόσμο υποφέρουν. Ο Husain πέθανε για τις αμαρτίες τις κοινότητας και σίγουρα θα μεσιτεύσει για τους πιστούς την ημέρα της Κρίσεως.

Η αναμονή του τέλους του χρόνου είναι ιδιαίτερα έντονη στους Σηίτες - τότε θα αποκατασταθεί η δικαιοσύνη. Το όργανο της απελευθέρωσής τους θα είναι ο κρυμμένος Ιμάμης. Θεωρούν ότι κατά ένα τρόπο αποκρυφιστικό αυτός είναι ζωντανός. Κατά την ιρανική επανάσταση στα τέλη του 1970 ο τίτλος αυτός δόθηκε στον Αγιατολάχ Χομεϊνί που θεωρήθηκε το στόμα του κρυμμένου Ιμάμη με τον οποίο είχε πνευματική επικοινωνία.

Ο μυστικισμός στο Ισλάμ (σουφισμός)

Όταν το Ισλάμ έγινε μια πανίσχυρη αυτοκρατορία που εκτείνονταν από την Ισπανία ως τις Ινδίες ξεχάστηκαν οι οδηγίες του Προφήτη για έναν απλό τρόπο ζωής και άρχισαν οι επιδείξεις χλιδής. Κάποιοι πιστοί αντέδρασαν και φόρεσαν ένδυμα από σκληρό μάλλινο ύφασμα (suf). Με τον καιρό έγιναν γνωστοί ως Σουφίτες. Επίσης αντέδρασαν απέναντι στη σχολαστικότητα των γραμματέων του Ισλάμ (ουλεμάδων). Επηρεασμένοι από τον χριστιανικό ασκητισμό και τις μυστικές παραδόσεις της Ινδίας υποστηρίζουν ότι η θρησκεία πρέπει να βιώνεται παρά να μελετάται.

Το μυστικιστικό αυτό κίνημα δεν βρήκε εύκολα τη θέση του μέσα στην προφητική θρησκεία του Ισλάμ και η μεταξύ τους σχέση ήταν πάντα τεταμένη. Σκοπός του Σουφισμού είναι η ένωση με το Θεό μέσω της εκμηδένισης του εγώ. Ο φόβος και η υπακοή στο Θεό μετατράπηκε σε θείο έρωτα και επιδίωξη της θέας του Θεού. Οι Σούφι οργανώθηκαν σε μοναστικές κοινότητες όπως οι δερβίσηδες. Η λέξη αυτή περιγράφει μια κατάσταση στέρησης καθώς οι Σούφι τείνουν προς τη φτώχεια για να σπάσουν κάθε προσκόλληση του εγώ στην άνετη ζωή.

Ανέπτυξαν ακόμη τεχνικές μέσω των οποίων επιτυγχάνεται η ένωση με το Θεό όπως το “ντικρ”, που είναι διαλογισμός πάνω στο όνομα του Θεού και ο στροβιλισμός των δερβίσηδων γύρω από τον εαυτό τους.