MIX 2020-8

108e jaargang, 2020-8

Hubo timmert aan de weg: 40 Hubo en Multimate winkels omgebouwd in de nieuwe Hubo huisstijl

MIX 8-2020_cover.indd 1

25-11-20 08:46

ONDERNEMER WORDEN BIJ HUBO? Mensen worden steeds drukker, de wereld onpersoonlijker en de digitalisering gaat een steeds grotere rol spelen. Wonen en leven blijven daar altijd een onderdeel van. Onderhoud aan deze woon- en leefomgeving is noodzakelijk, maar iets waar menigeen niet warm voor loopt om dit zelf te doen.

De huidige consument zoekt een totaaloplossing voor iedere klus, wil geholpen worden, maar wel vertrouwd en eerlijk.

Hubo ondernemers zijn in staat deze kans in de markt optimaal te benutten met de combinatie van een fysieke winkel, online ondersteuning, advies en montage aan huis.

Ondernemen bij Hubo betekent een dynamische wisselwerking tussen het lokale ondernemerschap enerzijds en het werken binnen een sterke retailformule anderzijds. Omdat meerdere formuleonderdelen geregeld worden bij DGN retail, heb je, als ondernemer, je handen zo veel mogelijk vrij voor het managen van je eigen winkel(s) en natuurlijk voor de consument.

Ruud Morien r.morien@euretco.com of bel 033 253 23 80.

Hubo_Aquisitie_Adv_Mix_210x297_2020.indd 1 adv_Hubo.indd 3

11-03-2020 16:50 30-09-20 13:31

VO O RWO O R D

Handwerk Wat hébben we toch een geluk met de sector waarin we opereren. Tot en met oktober ruim 25% groei. Stel je voor dat

Marc Nelissen Hoofdredactie Vakblad MIX mn@mixpress.nl

we in de horeca hadden gezeten. Of in de fashion-retail. Pfff….

En wat gebeurt er veel in onze sector. Deze MIX geeft weer een mooie dwarsdoorsnede van ontwikkelingen.

Kijk naar de keuze van Karwei om zich te profileren als ‘de bouwmarkt met smaak’. Gaaf om te merken hoe ze tot die keuze komen. En om Mariëlle Rooswinkel te horen vertellen hoe ze die positionering gaan communiceren. Ook hoe ze van folders steeds meer naar social media gaan.

En dan parallel van Ronald Erftemeijer leren hoe ze bij Karwei de winkelvloer in overeenstemming brengen met die nieuwe koers. Een balans-act op de millimeter.

Als de vloermetermatrix tot een tiende procent minder leidt in de winkelmargemix kan zijn team terug naar de tekentafel. Hoe omnichannel - en hoe inspirerend – de nieuwe koers ook is, de winkel moet renderen.

Veel blijft handwerk in onze sector. Retail is een vák.

Een vak waar je zoveel mogelijk uit je schaarse resources moet halen. Dat vertelt Bauhaus-directeur Herwin Oost ook. Vijf jaar geleden stak Bauhaus in Nederland van wal. Georganiseerd als een start-up. Met veel mensen op dubbelfuncties. Dat maakt je bedrijf wendbaar, maar maakt ook dat je keuzes moet maken.

Zulke keuzes maakten ze op e-commerce-gebied. Oost geeft nu wel toe dat hij graag eerder een full-commerce

webshop had willen hebben. Maar dat dat simpelweg niet ging met de middelen die hem ter beschikking stonden. Want hoewel je van een internationaal concern verwacht dat ze e-commerce-faciliteiten over alle landen in een centrale backbone geregeld hebben, geeft Bauhaus de lokale landen juist veel vrijheid om hun eigen boontjes te doppen. Dat geeft vaak het voordeel van de mogelijkheid tot lokaal opereren, maat in dit geval vooral een budget-uitdaging.

Budget-uitdaging is ook een speerpunt van Icono.

De inkoop-coöperatie voor kleine zelfstandigen maakt zich sterk voor een low-budget-operatie om inkoop – deels vanuit voorraad – zo efficiënt mogelijk bij de leden – en klanten – te krijgen. “Wij zijn niet van de driedelige pakken”, zegt directeur Lucas Nauta in deze MIX. In het magazijn van Icono zie je ook geen software voor voorraadoptimalisatie of voor dynamische palletlocaties. Met opgestroopte mouwen, ouderwets handwerk en slim koopmanschap flikt die club voorlopig dingen waar bepaalde grote grossiers met al hun systemen en processen niet in geslaagd zijn.

Machtig mooi, deze sector!

Marc Nelissen Hoofdredactie Vakblad MIX

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 8 2020 Voorwoord.indd 3

3

25-11-20 13:14

CO LO FO N

Vakblad MIX Is een uitgave van MIXpress BV. Uitgever en hoofdredactie Marc Nelissen Aan deze MIX werkten mee Stephan Bakkum (GfK/conjunctuur) Ad Geerts (column) Frank Heus (wow-factor) Geert Hilferink (algemeen) Arjan van Oosterhout (online) Jeroen Rietvelt (algemeen) Hugo Schrameyer (algemeen) Edwin Timmers (colum) Fotografie Marjolein Ansink (fotografie) shutterstock.com Redactieadres Postbus 11 5258 ZG Berlicum Tel.: 073.503.43.47 E-mail: redactie@mixpress.nl Internet: www.mixonline.nl Advertenties Molijn Sales Support Edgar Molijn en Bert van Woesik Postbus 61, 5258 ZH Berlicum Tel. 073.503.35.44 E-mail: mix@molijnsalessupport.nl Close Up Advertorial: semi-redactioneel van onze partners Vormgeving Inpladi, bureau voor idee en creatie

FO R M U L E S

11

FO R M U L E S

14

Bauhaus: van ‘start-up’ naar volwassenheid

Karwei profileert zich als ‘bouwmarkt met smaak’

Vijf jaar is Bauhaus inmiddels actief in Nederland.

In die tijd opende de Zwitserse bouwmarktgigant drie vestigingen in Nederland. De eerste in Groningen, de tweede in Hengelo en de derde in Venlo. Op dit moment wordt er hard gewerkt aan de vierde vestiging, in Den Hoorn. Ook staat er een nieuwe full-commerce webshop in de steigers. Die gaat de click & collect-webshop opvolgen die sinds twee-en-een-half jaar ten dienste van de drie winkels staat.

Met een nieuwe marketingformule positioneert Karwei zich nog duidelijker als winkel voor man én vrouw. Als winkel waar je gereedschap kunt kopen voor de klus aan je huis of tuin, maar ook de meubelen, vloeren, raamdecoratie, wandsystemen en verlichting om dat huis in te richten. “Karwei was lange tijd een rationeel merk. Nu willen we mensen inspireren, ze ráken.” Met Mariëlle Rooswinkel en Ronald Erftemeijer spreken we over de marketing én over de winkelvloer.

Abonnementen Per jaar € 119,95 (excl. BTW) Buitenland € 145,Losse nummers € 19,50 (ex BTW/ porto) Abonnementsvoorwaarden Check www.mixpress.nl/abo Abonnementenadministratie Abonnementenland Postbus 20, 1910 AA Uitgeest Tel.: 0900 - ABOLAND (0900-226 52 63 - € 0,10 per minuut) Fax: 0251.31.04.05 Internet: www.aboland.nl Stopzetten abonnement Opzeggingen (uitsluitend schriftelijk) dienen 8 weken voor afloop van de abonnementsperiode in ons bezit te zijn.

Algemene voorwaarden Alle advertentieopdrachten en plaatsingsvoorkeuren worden schriftelijk vastgelegd, afgesloten en uitgevoerd conform de Regelen voor het Advertentiewezen, gedeponeerd ter griffie van de Arrondissementsrechtbanken en bij de Kamers van Koophandel. Een exemplaar wordt op verzoek toegezonden of zie www.stichtingrota.nl Copyrights Alle rechten voorbehouden.

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd op welke wijze dan ook, worden opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar worden gemaakt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

ISSN nummer: 0165 - 3059

4

TUIN

40

De tuintrends van 2021 In 2020 hebben we, mede door de pandemie, meer tijd in eigen tuin doorgebracht. Voor veel mensen een extra aanleiding om hun tuin aan te pakken. Voor 2021 presenteert Tuinbranche Nederland drie voorbeeldtuinen op basis van de nieuwste stijltrends waarbij levend groen de basis vormt. Maak kennis met de Zachte Veilige Tuin, de Biotoop Tuin en de Eigenzinnige Patiotuin. Er is volop aandacht voor duurzaamheid, biodiversiteit en goed watermanagement.

48

T H E M A B E V E ST I G I N S M I D D E L E N

Assortiment bevestigingsmaterialen vaker gestuurd op category-management Het aanbod bevestigingsmaterialen op de winkelvloer staat steeds meer onder invloed van data-analyse en category management.

Uit een fikse rondgang onder industrie- en handelspartners blijkt dat de behoefte aan een soepele navigatie naar het juiste product in het schap zeker in deze coronaperiode stevig is toegenomen. Bovendien staat ook de thuisvoorraad aan bevestigingsmaterialen ter discussie.

VA K B L A D M I X N R .8 2020

04-MIX 2020-08_Inhoud.indd 4

25-11-20 13:17

INHOUD

FO R M U L E S

24

VA K T U E E L

36

“Wij zijn niet van de driedelige pakken”

Van totaalassortiment doet 30% helemaal niets

Is Icono een formule? Een club? Een inkoopcombinatie? Of een commerciële grossier?

Eigenlijk is het van alles een beetje. Met een breed assortiment bedient de no-nonsenseorganisatie meer dan 100 afnemers. Sommige zijn lid van de coöperatie Icono, anderen kiezen voor een positie als klant en dan zou je Icono een grossier kunnen noemen.

De befaamde 80/20-regel laat zich ook gelden in de bouwmarkt. Pakweg 20 (tot 30) % van het assortiment doet 80% van de omzet. De middenmoot doet het aardig, maar wat je ook kunt zeggen: 20 (of 30) % van het assortiment doet eigenlijk helemaal niets. Zeker nu kostenbesparing als gevolg van de coronacrisis hoog op de agenda staat, kunnen retailers veel winnen met rightsizing, meent strateeg Kristie Habraken van retailbureau Crossmarks.

T H E M A E- G E R E E D S C H A P

52

ONLINE

56

E-gereedschap blijft sleutelrol spelen in bouwmarkt

Hoe groot is de bouwmarkt van de toekomst?

Van alle assortimenten blijft elektrisch gereedschap overduidelijk een hoofdrol spelen in de bouwmarkt. Dat geldt voor zowel de productpresentatie, de beleving op de winkelvloer als voor de communicatie. Kijken we naar de trends dan valt op dat niet zozeer de toepassing aan belang heeft gewonnen, maar wel het gebruiksmoment.

Shoppers kijken naar merken volgens het goedbeter-best-principe, maar nemen de toepassing zoals boren, schuren of zagen als uitgangspunt.

‘De schappen zijn niet van elastiek’, plegen category managers te zeggen om keuzes in winkelassortiment te verdedigen. Internet heeft assortimenten echter elastisch gemaakt. Er verschenen bestelzuilen op vloeren van bouwmarkten, stadswinkels poppen op. Hoe ziet het bouwmarktenlandschap er over – pak hem beet – tien jaar uit? MIX probeert met vier deskundigen contouren te schetsen.

VOORWOORD

3

BRANCHEMIX Nieuws en actualiteiten

7

FORMULES Bauhaus 5 jaar in Nederland Karwei’s nieuwe positionering

10 14

CONJUNCTUUR GfK’s DIY Recap Omzet-grafieken

18 20

FORMULES Hubo start eigen monteurs-opleiding Icono is wars van overhead

23 24

CLOSE-UP Bison

26

COLUMN Edwin Timmers

29

CLOSE UP Aquaplan/Iko Akzo Nobel Hubo

30 33 34

VAKTUEEL Deel assortiment ‘doet niets’

36

TUIN Tuintrends 2021

40

CLOSE UP Decor Son Gardena

42 44

ARTIKELDATA Intratuin en GS1

46

THEMA Bevestigingsmiddelen E-gereedschap

48 52

ONLINE Bouwmarkt van de toekomst

56

JURIDISCH

60

WOW-FACTOR Frank Heus en Mario Been

62

BRANCHEPAGINA VWDHZ Vertaz

64 65

COLUMN Ad Geerts

66

VA K B L A D M I X N R .8 2020

04-MIX 2020-08_Inhoud.indd 5

5

25-11-20 13:17

UW SPECIALIST VOOR BINNEN & BUITEN VERWARMEN

TERRASVERWARMING

Verwarm de mensen, niet de lucht

PERMANENTE VERWARMING

Stil, energiezuinig en slim

VERWARMING

Iedere ruimte een passende kachel!

eurom.nl

06-Adv_Eurom.indd 3

25-11-20 11:17

BRANCHEMIX

KlusWijs pakt slimwonen op

Weer twee nieuwe Hubo’s In Borger en Loppersum gingen twee Hubo’s open in de nieuwe stijl.

Dhz heeft goede kansen in de groeicategorie Smart Home, daar is de sector het over eens.

“De vaart wat betreft de popularisering van smart living zit er goed in, hoewel een deel van de niet-gebruikers mogelijk wordt geremd door koudwatervrees. Daarin zit ook een uitdaging, temeer omdat kennismaking met het aanbod veelal leidt tot enthousiasme en extra nieuwsgierigheid.

Er is sprake van een soort sneeuwbaleffect:

heb je eenmaal ervaring met een smart product, dan sta je ook open voor aanvullende materiaal.” zeggen de kenners in een MIX-artikel over Smart Home.

Ook KlusWijs pakt de handschoen nu op en profileert zich nadrukkelijk als Slimwonenpartner. Zie www.kluswijs.nl/slimwonen.

Ga je je online orders vanuit je winkels leveren? Of vanuit een separaat DC? B&Q- en Castorama-moeder Kingfisher kiest voor ‘pick-from-store’.

Flexibel fulfilment vanuit bouwmarkt Tijdens de corona-crisis groeide Kingfishers e-commerce van 7% van de

Zie de pagina’s in het hart van deze MIX voor een overzicht van alle nieuwe Hubo’s van 2020.

Comafin – franchisegever van Thuisin en andere woonformules – start met een Slimmer Wonen Smart Home concept.

Pick from store

Intergamma heeft van het begin al een eigen logistieke flow voor e-commerce.

Ook Hornbach startte in Nederland onlangs een separaat DC voor de levering van online orders. Daarmee haalt de organisatie inefficiëntie weg uit de winkels waar de ene medewerker de vakken vult met producten en de ander ze er weer uithaalt voor een online-order.

Tegelijkertijd bedient Hornbach via dat DC de online-consument ook beter door de producten in één zending te ‘shippen’ Dhz-gigant Kingfisher – moeder van B&Q en Castorama – kiest nu de omgekeerde weg, lezen we in een Financial Timesinterview met CEO Thierry Garnier.

Het ombouwteam van DGN draait op volle toeren. Laatst openden de Hubo’s Gennep, Twello, Werkendam en Renkum al in het nieuw en nu kunnen ook klussers in Borger en Loppersum kennismaken met de actuele Hubo-formule.

omzet naar 19% van de hele groep. Viervijfde daarvan werd sowieso in de bouwmarkten ‘gepicked’. Dat lukte dan binnen een uur, terwijl de standaard levertermijn ‘next-day’ was. Garnier: “In de piek van de corona-maanden handelde één winkel in zuidwest London bijvoorbeeld 1.500 click-and-collect-orders af in één dag. Diezelfde winkel doet er ‘in gewone doen’ 200, maar de corona-ervaring maakte de flexibiliteit van het systeem duidelijk.”

Online als kans voor winkelteams “De marginale kosten om meer of minder orders in de bouwmarkt te picken zijn minimaal,” zegt Kingfisher-baas. “Terwijl een fulfilment-center voor 200.000 orders per week ‘massive impact’ op je marge heeft als je maar 50.000 orders

hebt.” Daarom switcht Garnier naar fulfilment van online orders vanuit de winkels. Orders die vanuit de winkels worden geleverd, komen ook in de winsten verliesrekening van die winkels, waardoor Kingfisher meteen de interne concurrentie tackelt. “Eén van de problemen is dat winkelteams online als een bedreiging van de winkel zien. Wij maken het juist een kans.”

Marketplace Kingfisher overweegt ook meteen een DIY Marketplace waarop ze haar eigen producten kan verkopen, maar ook die van derden. “Doe-het-zelf is ónze markt dus wij zouden die optie op zijn minst serieus moeten overwegen. Als je de marktleider bent, laat je de kans dan door een ander invullen of pak je hem zelf?”

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Branchemix.indd 7

7

25-11-20 13:21

Karwei schaaft aan winkelvloer Met de nieuwe positionering van Karwei is ook de winkelvloer opnieuw doorgerekend. We spraken met directeur Ronald Erftemeijer over de vloermetermatrix, de winkel-marge-mix en andere details van die exercitie.

“We hebben de hele winkel opnieuw ingedeeld”, zegt Erftemeijer. “We proberen de productgroepen per klus te combineren, al is dat niet altijd mogelijk. Electra is bijvoorbeeld niet geïntegreerd met de verlichting omdat dat ook een klus apart is. Het staat er natuurlijk wel dichtbij.”

Sanitair eruit De basis van de winkel bleef echt de basis, bouwmarktwaardig, maar niet te breed en niet te diep. Die exercitie betekende bijvoorbeeld heel wat voor het sanitair.

De sanitair-accessoires deden het goed en passen bij de nieuwe propositie, dus die bleven. Maar groot sanitair moest ‘zwaar terug’ om ruimte te maken voor de belangrijke productgroepen. Tegelijkertijd konden de schapdichtheid her en der veel beter en wonnen we ruimte door lucht uit de presentaties te halen en van fabrikantenpresentaties meer naar formule-presentaties te bewegen.

Vloermetermatrix Uiteindelijk kom je dan tot een ideale indeling. “De vloermetermatrix”, noemt Erftemeijer dat. “Daarin hebben we precies bepaald hoeveel meters elke groep krijgt.

Niet vanuit de meters, maar vanuit de klus.”

In diverse groepen zien we de basics op voorraad en voor de rest vooral monsters die de klant mee naar huis kan nemen om te matchen en dan online kan bestellen. “Klopt”, zegt Erftemeijer, “Op die manier haalden we al 50 tot 60% groei in vloeren met een ander assortiment, een andere presentatie en een andere beleving. Dat vergt natuurlijk wel een aantal slagen”, lacht hij.

Dit is een passage uit een interview met Ronald Erftemeijer en Mariëlle Rooswinkel van Karwei dat je verderop in deze MIX vindt.

Hornbach stap dichter bij Almelo (?)

“Stoplicht op rood, stoplicht op groen.

In Almelo is altijd wel iets te doen...”.

Aldus Herman Finkers. Binnenkort kunnen – misschien – de klushanden in Twente uit de mouwen.

De komst van een Hornbach leek een stap dichterbij gekomen. De gemeenteraad van Almelo stelde namelijk het bestemmingsplan voor het Rhijnbeek-terrein, op de kruising van de Nijreessingel en de Henriëtte Roland Holstlaan vast. Hornbach Almelo wordt de negentiende vestiging van de projectbouwmarkt in Nederland en de derde in de provincie Overijssel.

Maar… na het groene licht van de gemeente, heeft de provincie toch weer vraagtekens bij Hornbach Almelo gezet. De gemeente Almelo moet de vestiging van bouwmarkt Hornbach beter onderbouwen en afstemmen met buurgemeenten en de provincie. Dat staat in een persbericht van Gedeputeerde Staten. Om te voorkomen dat het vernieuwde bestemmingsplan in werking treedt, geeft de provincie een ‘reactieve aanwijzing’ af.

8

Ook Bauhaus ziet Do-It-For-Me als dé grote trend in dhz.

Montageservice zien ze groeien tot 25-30% van de omzet.

“De Do-It-For-Me-tendens ontwikkelde zich van ‘dat gaat wel ergens komen’ tot ‘die behoefte groeit steeds harder’. De eisen van de consument worden steeds hoger.

We zien het bijna met de dag toenemen.

Je assortiment moet completer zijn dan compleet. Als je dat ene schroefje niet hebt, leidt dat tot een complete desillusie. Ook op Do-It-For-Me-gebied worden de verwachtingen steeds hoger.” Dat zegt Bauhausdirecteur Herwin Oost.

Montageservice groeit In Groningen zag Oost dat Bauhaus zich als nieuwe jongen eerst maar eens moest zien te bewijzen. Inmiddels is het vertrouwen zo groot dat de montageservice enorm groeit.

“Als ik naar ons sanitair-concept Badkamerland kijk, zie ik 25 tot 30% van de omzet volledig door montageservice tot stand komen. Als het niet meer is. Ook voor ramen, deuren en kozijnen zie ik een hoog aandeel in het verschiet.”

Dit is een passage uit een Bauhausinterview dat je verderop in deze MIX leest.

Bauhaus-directeur Herwin Oost zegt daarin ook dat ze aan de vestiging-inaanbouw in Den Hoorn blijven finetunen tot het allerlaatst.

€ 3.463 mln

Dat is de omzet die de bouwmarkten eind oktober in 2020 al gerealiseerd hadden. In 2019 was dat € 3.287 mln over diezelfde eerste tien maanden.

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Branchemix.indd 8

25-11-20 13:21

BRANCHEMIX

DGN wint Recycle Power Award

OP DE VOORPAGINA

Steeds meer nieuwe Hubo’s Nederland maakt in rap tempo kennis met de nieuwe Hubo.

In 2020 (her)openden maar liefst 40 Hubo- of Multimate-winkels hun deuren als Hubo-nieuwe-stijl.

Die nieuwe Hubo-stijl combineert de bouwmarkt met maatwerk, montage, service en persoonlijke binding met het lokale marktgebied. #Hubohelpt is de kenmerkende pay-off waarin dit allemaal bij elkaar komt.

Meer weten? Vraag Ruud Morien: via r.morien@euretco.com of bel 033 253 23 80.

DGN Retail, het moederbedrijf van de franchiseformules Hubo en Multimate, heeft uit handen van SVEG-voorzitter Rob de Koning de Recycle Power Award 2020 ontvangen. Het is de tweede keer dat de SVEG deze prijs uitreikt aan inzamelpartners die een buitengewone bijdrage leveren aan de inzameling en daarmee hoogwaardige recycling van afgedankt elektrisch (tuin)gereedschap.

De SVEG (Stichting Verwijdering Elektrisch Gereedschap) besloot de tweede editie van de Power Award aan DGN Retail uit te reiken omdat ze al jaren uitstekend samenwerkt met het bedrijf. Dankzij een landelijke dekking, met inzamelbakken in nagenoeg alle vestigingen, zamelt het ook al jaren relatief veel elektrisch gereedschap in. “We zien DGN Retail als een voorbeeldige en vooral ook enthousiaste partner”, aldus SVEG-voorzitter Rob de Koning. “We kunnen altijd rekenen op de betrokken retailers tijdens onze on- en offline campagnes, waarbij opvalt dat men echt proactief met ons meedenkt.”

Jaarlijks wordt ruim 40 miljoen kilo kleine elektrische apparaten ingezameld, waaronder ook elektrisch (tuin)gereedschap. Van alle ingezamelde apparaten vormt klein e-waste de grootste stroom.

108e jaargang, 2020-8

Dhz groeit door in Twinkle100 Met Gamma, Hornbach en Maxeda in Twinkle’s top-100 doet dhz het dit jaar opnieuw beter op e-commerce-gebied Hubo timmert aan de weg: winkels omgebouwd in de 40 Hubo en Multimate nieuwe Hubo huisstijl MIX 8-2020_cover.indd

1 25-11-20 08:46

Het laatste nieuws als eerste MIX publiceert het laatste nieuws als eerste op

www.mixonline.nl

Bol.com en Coolblue zijn de gedoodverfde nummers 1 en 2 met omzetten van € 2,17 mld en € 1,113 mld. Maar ook dhz-retail neemt dit jaar nóg serieuzere plekken in. · Intergamma vorig jaar op #25 met € 87,53 mln en nu op #21 met € 117,6 mln. · Hornbach vorig jaar jaar op #42 met € 50 mln, nu nog steeds op #42 maar wel met € 62 mln. · Maxeda-DIY kwam vorig jaar binnen op #61 met € 31,6 mln en scoort nu #66 met € 38 mln.

Andere relevante spelers in Twinkle’s top-100 zijn: · iBood (niet alleen dhz): in 2020 op #63 met € 30 mln, nu op #57 met € 40 mln · HBL Online (Gereedschapcentrum.nl, niet alleen dhz): in 2020 #75 met € 26 mln en nu #70 (gedeeld) met € 35 mln · Rorix (Sanitairwinkel.nl): in 2020 #63 met € 30 mln, nu #70 (gedeeld) met € 35 mln

Abonneer je op de nieuwsbrief via www.mixonline.nl/nieuwsbrief of volg ons op Linkedin via:

www.linkedin.com/company/ vakbladmix

Noot van MIXonline: In de 2019-jaarcijfers van Intergamma rapporteert de franchisegever van Gamma, Karwei én Gamma België een totale online jaaromzet van € 145 mln. Twinkle baseert zich ‘op een eigen opgave van Intergamma over Nederland’.

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Branchemix.indd 9

9

25-11-20 13:21

Auteur Marc Nelissen Fotograaf Marjolein Ansink

Vijf jaar Bauhaus Nederland

Van ‘start-up’ naar volwassenheid Vijf jaar is Bauhaus inmiddels actief in Nederland.

In die tijd opende de Zwitserse bouwmarktgigant drie vestigingen in Nederland. De eerste in Groningen, de tweede in Hengelo en de derde in Venlo. Op dit moment wordt er hard gewerkt aan de vierde vestiging, in Den Hoorn. Ook staat er een nieuwe full-commerce webshop in de steigers.

Die gaat de click & collect-webshop opvolgen die sinds twee-en-een-half jaar ten dienste van de drie winkels staat.

Eerst maar eens de afgelopen vijf jaar doornemen met Bauhausdirecteur Herwin Oost. Zijn eigen rol was daarin voor hem de grootste verandering. “Vanuit een positie als vestigingsmanager met leiding over 120 man ineens de regie krijgen over de hele organisatie in Nederland. Dat was een mooie uitdaging om invulling aan te geven. Voor de organisatie was iedere nieuwe vestiging een highlight op zich. Het is fijn om in een nieuwe winkel te beginnen, nieuwe concepten te presenteren en fris te starten.” Bij Bauhaus is in principe namelijk iedere vestiging weer beter dan alle voorgangers. “Als je dan ziet dat dingen die we in Nederland starten, succes brengen en zelfs navolging krijgen in andere landen, dan halen we daar eer uit.” Oost noemt de canvas-printer

10

uit Groningen als voorbeeld die nu ook in Zweden, Duitsland, Zwitserland en andere landen staat. Ook de dierenafdeling uit Venlo draait intussen in een paar Duitse Bauhaus-winkels terwijl Zweden er serieus over nadenkt. “Zo zie je dat ook de kleine jongens in de club serieus genomen worden”, lacht hij.

Nederland lastig Met drie winkels is Nederland een speler in de lagere regionen van de 19 Bauhaus-landen. In Bulgarije hebben ze één winkel en een webshop, maar de andere landen zijn groter. Qua expansie heeft Bauhaus zeker stevige plannen voor ons land, maar Nederland is – samen met Duitsland – een van de lastigste landen qua bezwaarprocedures. “Is prima hoor”, zegt Oost. “We leven in een democratie waar inspraak- en bezwaarprocedures belangrijk zijn.

Maar ze vertragen wel enorm.” Zo kan het gebeuren dat Bauhaus in Nederland als eerste begon met plannen voor de winkel in Venlo terwijl in de praktijk de winkels in Groningen en Hengelo veel eerder opengingen.

Oost: “In principe kan een gemeente in negen weken een vergunning verlenen. Maar dan krijg je de eerste bezwarenronde. In het gunstigste geval kan de gemeente die zelf van tafel halen en dan ga je snel naar de Raad van State en dan ben je al snel anderhalf of twee jaar onderweg.”

Nog steeds veel potentie Maar zo’n traject kan ook wel vijf jaar duren. “De vestiging in Den Hoorn liep al toen ik in 2017 in Bunnik begon als directeur van Bauhaus Nederland.” Wil dat dan zeggen dat die winkel al drie jaar oud is voor hij überhaupt opengaat? “Nee, dat zou slecht zijn. De doos staat vast bij de vergunning. Binnen dat raamwerk van de gevelaanzichten en de beschikbare vloeroppervlakte, de verkoopvloeroppervlakte en de beschikbare vierkante meters ga je dan finetunen. Ik heb vorige week de nieuwste tekening voor Den Hoorn met onze hoofdinrichter voor Europa besproken. Dat is geen kopie van Venlo, al is hij daar wel voor 80% op gebaseerd.

We hebben inmiddels meer dan 10 versies achter de rug maar blijven de indeling, routing, het aantal modules en het assortiment tot het laatste moment aanpassen.”

Vanaf de definitieve bouwvergunning verstreek er overigens opvallend veel tijd totdat Bauhaus de eerste paal sloeg in Den Hoorn. MIX suggereerde toen zelfs dat het wel eens zou kunnen zijn dat Bauhaus zich bedacht had. Over de locatie of misschien wel over Nederland in zijn geheel. “Dat was echt onzin”, roept

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Formules Bauhaus.indd 10

25-11-20 13:24

FO R M U L E S

Oost uit. “Het traject had zo lang geduurd en intussen was er in de bouwsector zo veel gebeurd dat we alle offertes moesten herzien om te garanderen dat we van een rendabele en realistische begroting uit konden gaan bij de bouw.”

In race om locaties Dat Nederland wel eens te moeilijk zou zijn voor Bauhaus bestrijdt Oost ook. “We hebben projecten lopen in Amersfoort en Haarlemmermeer. In totaal hebben we zestien of zeventien locaties op onze routemap die ontwikkelbaar zijn als Bauhaus-vestiging. In tegenstelling tot andere partijen noemen wij geen exact getal waar we naar streven maar hebben we het over gebieden met potentie waar een vestiging van Bauhaus realistisch commercieel haalbaar is. Willen wij er ook vijftig? Ja. Is dat realistisch? Nee.” Die expansie-spots van Bauhaus zijn soms specifieke locaties, soms een gebied of regio. Kan het ook zo zijn dat een concurrent als Hornbach op sommige van die locaties aftroeft zodat er minder voor Bauhaus overblijven? “Als die regio geschikt is voor een Bauhaus, is die niet per se geschikt voor een Bauhaus én een Hornbach”, zegt Oost diplomatiek. “Als dat wel zo zou zijn, worden ze waarschijnlijk niet allebei vergund.”

Niet verzadigd “Wij kijken naar wat realistisch is. Als je in Amsterdam een grondstuk koopt voor meer dan € 30 mln en denkt dat je in tien jaar ‘uit de cijfers bent’, wens ik je veel succes.” Is dat een verwijzing naar Hornbach in Amsterdam? “Nee hoor”, zegt Oost. “Naar iedereen. € 35 mln is heel moeilijk rendabel te krijgen in een markt met veel aanbieders. Maar het kan soms misschien ook om een flagshipstore gaan. Die hoeven niet per se rendabel te zijn.” Toch heeft hij nog een aantekening bij de Hornbach in Amsterdam. “Een verdieping zou ik niet snel voor kiezen. In Hengelo zien we dat de consument de parkeerkelder zelfs niet eens weet te vinden.”

Kom bij Bauhaus niet aan met verzadiging van de markt. “Bij iedere procedure claimen de bezwaarmakers dat een bouwmarkt als die van ons het einde voor de lokale concurrentie betekent.

Maar dat is echt nog nergens gebleken. De concurrentie is er allemaal nog, behalve Formido maar ik denk niet dat Maxeda die formule gestaakt heeft vanwege Bauhaus.”

Opereerden als start-up Terug naar de vijf jaar die Bauhaus in Nederland bestaat. “Vijf jaar geleden opereerden we als een soort start-up. We waren het

nieuwe alternatief en alles kon, onder auspiciën van Zwitserland, dat wel.” Bauhaus Nederland bepaalde toen met zes man het assortiment van een winkel in een markt waar ze nog geen cijfers van hadden en amper ervaring in hadden. “Daar heb je hulp bij nodig van leveranciers. Neem de 28 meter bouwstoffen. Daar vroegen we een leverancier om een voorstel, want wij moesten het toen nog maar zien.” Tegenwoordig is Bauhaus zelf veel meer in de lead op gebied van assortiment, modules en sourcing. “We weten nu veel beter zelf wat werkt en wat onze formule doet. Bovendien zijn we met meer mensen en hebben we de verantwoordelijkheden beter verdeeld.” Een team van elf inkopers-merchandisers is tegenwoordig vanuit Bunnik actief onder leiding van Oost en Alex Scherff. “Onze inkopers zijn ook verantwoordelijk voor de presentaties, voor de pricing, doublures in het assortiment en de complete verkoop-rotatie. Zo bepalen zij zelf het aantal facings, of we een presentatie bouwen of het bij functionele uitleg houden, hoe groot de module wordt en of we showmodellen tonen of alleen voorraad.”

Nog steeds flexibel Zo opereert Bauhaus Nederland nog steeds ‘lean and mean’. “Een verkoopleider hebben we niet, dat doe ik. Samen met Alex Scherff als hoofd inkoop schakelen we heel snel op basis van verkoopcijfers en input vanuit de vestigingsmanagers en hun teams. Onze inkopers-merchandisers hebben veel overleg en schieten ook op elkaars plannen. Als ze vandaag iets moois tegenkomen, kunnen wij dat bij wijze van spreken overmorgen in de winkel hebben.

Mits de leverancier dat kan. Een module hoeft bij ons niet over zestien bureaus en bij ons hoeft niet iedere van de drie of vier winkels er hetzelfde uit te zien. Al denk ik ook dat we straks met vijftien vestigingen nog steeds snel kunnen schakelen met ruimte en weten wat ter plaatse de beste mogelijkheid is.”

Do-It-For-Me wordt groot De grote trend voor de toekomst ziet Herwin Oost in Do-It-For-Me. “Die tendens ontwikkelde zich van ‘dat gaat wel ergens komen’ tot ‘die behoefte groeit steeds harder’. De eisen van de consument worden steeds hoger. We zien hem bijna met de dag toenemen. Je assortiment moet completer zijn dan compleet. Als je dat ene schroefje niet hebt, leidt dat tot een complete desillusie. ‘Zo’n grote winkel en dan tóch dat schroefje niet’, zeggen ze dan. Ook op Do-ItFor-Me-gebied worden de verwachtingen steeds hoger.”

In Groningen zag Oost dat Bauhaus zich als nieuwe jongen eerst maar eens moest zien te bewijzen. Maar inmiddels is het VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Formules Bauhaus.indd 11

11

25-11-20 13:24

NIEUW

perel smart assortiment

nieuwe

LOOK & FEEL

Ontdek binnenkort het gloednieuwe PEREL smart assortiment met weegschalen, luchtbehandeling, verlichting, stopconctacten,... Deze slimme producten zullen het leven gemakkelijker maken.

Contacteer ons voor meer informatie.

Velleman NV  Legen Heirweg 33, 9890 Gavere, België  sales@velleman.eu  +32 (0)9 384 36 11  www.velleman.eu

MIX 2020-8_Formules Bauhaus.indd1 12 Perel_SmartHome_Ad_A4_pack.indd

25-11-20 13:24 12/11/2020 09:46:15

09:46:15

FO R M U L E S

vertrouwen zo groot dat de montageservice enorm groeit. “Als ik naar ons sanitair-concept Badkamerland kijk, zie ik 25% tot 30% van de omzet volledig door montageservice tot stand komen. Als het niet meer is. Ook voor ramen, deuren en kozijnen zie ik een hoog aandeel in het verschiet.”

Handjes bottel-neck Op het Do-It-For-Me-gebied werkt de keten samen met lokale montagepartners in plaats van met een landelijke organisatie.

Daarmee bouwt Bauhaus op de lokale binding met zijn profklanten en binding van die lokale vaklieden met de lokale klanten. “We vragen veel commitment,” zegt Oost, “maar we geven ook nagenoeg de garantie voor 20 tot 25% van een gevulde agenda. Bovendien krijgen de profklanten een jaarbonus, advies en een persoonlijk contactpersoon en maken wij reclame voor ze op de montageklus.”

Maar eerlijk is eerlijk: de handjes zijn – net als voor ieder ander – ook voor Bauhaus de bottleneck. “De beschikbaarheid van kleine aannemers en zzp’ers is laag en ze zijn allemaal heel druk. Toch doen we geen concessies aan kwaliteit. Wat willen we niet en kunnen we niet. Want bij de klant werken ze onder onze naam, onze coördinatie en onze garantie.”

Eindelijk serieuze webshop En dan de webshop: Bauhaus werkt hard aan een full-commerce-webshop zoals ze dat zelf zeggen. Die nieuwe webshop verschilt niet alleen van de huidige in het assortiment, maar vooral ook in de mogelijkheid om thuis te bezorgen. De huidige webshop staat volledig ten dienste van de winkels en voorziet alleen in ‘click & collect’. Op zich een vreemde keuze voor een retailer met landelijke aspiratie om online alleen klanten rond die drie regionale winkels te bedienen.

Oost: “Toen we destijds online van start gingen, hadden we niet de capaciteit om even snel een kwalitatief hoogwaardige webshop uit de grond te stampen. Dan kun je kiezen om helemaal niet online te gaan. Of om iets neer te zetten dat in dienst staat van je drie winkels. Dat laatste hebben we toen gedaan.”

delen ‘hard’ in de Duitse webshop geprogrammeerd zijn, kun je net zo goed het hele ding opnieuw opbouwen.” Blijkbaar moet ieder land dus zelf het wiel uitvinden? Leidt dat niet tot allerlei suboptimale lokale oplossingen? Oost gooit het over de positieve boeg. “Voordeel was dat we het daardoor hier op onze eigen manier konden doen. Je kunt niet vanuit Mannheim bepalen wat het beste is voor Duitsland of Zweden.” Maar dat betekent tegelijkertijd ook dat je in alle landen steeds voortbouwt op die oorspronkelijke keuze om het aan de landen zelf over te laten en dus per land gebonden bent aan je lokale ontwikkelkracht in plaats van die te bundelen in een centrale operatie. “Ergens op je weg vind je mij”, geeft Oost wel toe. “Maar we hebben nu eenmaal te maken met die uitgangspunten. Daarbinnen slagen wij erin om binnenkort een complete webshop inclusief thuisbezorging te introduceren.”

Op koers Wat kost dat nou? Zo’n webshop? “Veel”, lacht Oost. “Maar qua budget open ik liever een webshop dan een winkel. In een webshop hoeven geen miljoenen aan voorraad hè?” Over voorraad gesproken: hoe gaat de goederenstroom van de e-commerce? “We onderzoeken alle logistieke modellen, inclusief twee internationale DC’s net over de grens plus dropshipment vanuit de leverancier. Maar we baseren ons op dedicated e-commerce-teams in de vestigingen.”

In Bunnik zwoegt momenteel een online-team om begin 2021 live te gaan, dan zo snel mogelijk te groeien naar een start-assortiment van 50.000 artikelen direct beschikbare artikelen en het assortiment daarna iedere dag uit te breiden. Hoeveel mensen zitten er in dat team? “Dat zijn er nu acht. Ze vinden het allemaal heel gaaf om van ‘scratch’ zo’n webshop op te zetten. Die kans krijg je niet vaak. Wij hebben als voordeel dat de ervaren ontwikkelaars inmiddels wel in de markt zijn”, zeg Oost. Al was dat geen overweging om zo lang te wachten met de webshop. “Ik had hem zelf ook liever twee jaar geleden al gehad.”

Geen synergie Maar van een partij als Bauhaus verwacht je toch een internationaal schaalbaar platform dat in ieder land gebruikt kan worden?

“Technisch was het onmogelijk om de Duitse webshop even te kopiëren. Ieder land heeft zijn eigen basissystemen. Wij werken hier met SAP en Hybris. Maar in andere landen hebben ‘ze misschien weleens van SAP gehoord’. En als bepaalde onderVA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Formules Bauhaus.indd 13

13

25-11-20 13:24

Auteur Marc Nelissen Fotograaf Marjolein Ansink

Karwei profileert zich als ‘bouwmarkt met smaak’ Met een nieuwe marketingformule positioneert Karwei zich nog duidelijker als winkel voor man én vrouw. Als winkel waar je gereedschap kunt kopen voor de klus aan je huis of tuin, maar ook de meubelen, vloeren, raamdecoratie, wandsystemen en verlichting om dat huis in te richten. “Karwei was lange tijd een rationeel merk. Nu willen we mensen inspireren, ze ráken.” Met Mariëlle Rooswinkel en Ronald Erftemeijer spreken we over de marketing én over de winkelvloer.

Als we met Mariëlle van Rooswinkel en Ronald Erftemeijer door Karwei Amersfoort lopen, openen we het gesprek op de verlichtingsafdeling en spat de trots er meteen vanaf. Die afdeling is meteen al een goed voorbeeld van de koers van Karwei, de ‘bouwmarkt met smaak’.

Erftemeijer heeft bij Gamma en Karwei al diverse rollen vervuld.

Ook Van Rooswinkel werkte eerst bij Gamma. Hij is nu director Karwei, zij manager marketing communicatie en formule. Bij Gamma bouwde ze mee aan het nieuwe Focus-concept in Katwijk dat zich echt op de klusser richt. Bij Karwei lagen er kansen op gebied van klussen én inrichten. “Best een puzzel, om eerlijk te zijn. Zijn we een traditionele bouwmarkt? Of zijn we intussen een woonwinkel aan het worden?” Het antwoord ligt volgens haar in de combinatie: Karwei is de enige formule voor klussen én inrichten van A tot en met Z.

Voor iedereen Om die combinatie te vermarkten zoekt Karwei een positie in het hart van de klant, legt Van Rooswinkel uit. “We hebben gebalanceerd tussen ratio en emotie. Daar worstelen veel retailers mee.

Maar wij willen klanten hun woondromen laten waarmaken.

14

Dromen van een mooi huis. Dat kunnen wij als Karwei mede mogelijk maken.”

Daarmee is overigens niet gezegd dat Karwei een vrouwelijke bouwmarkt wordt, blijkt uit de rest van het verhaal. Van Rooswinkel: “We willen met onze formule iedereen aanspreken.

Mannen en vrouwen, klussers en niet klussers en ook inrichters.

Daarom willen we vriendelijk, toegankelijk en eigenzinnig zijn.

Iedereen wil mooi wonen, want mooi wonen draagt bij aan je woongeluk. Die zorg voor je woning is een interessante propositie. Financieel en ook in de emotionele laag. Want als je beter voor je huis zorgt, zorgt je huis ook beter voor jou, stellen wij.”

Alle klus- en inrichtingsmomenten Om die positie in te nemen presenteert Karwei zich als de bouwmarkt met smaak en claimt de formule drie domeinen.

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Formules-Karwei.indd 14

25-11-20 13:27

FO R M U L E S

Aanpassen (klussen), Aankleden (inrichten) en Afstylen (inrichten). Vanuit de claim op die thema’s mikt Karwei niet op een specifieke doelgroep maar op alle momenten in het leven van de klant dat er geklust of ingericht gaat worden. En dat zijn er veel. Van Rooswinkel noemt alleen al de inrichting van een kinderkamer of juist het moment dat de kinderen het huis uitgaan en je een studentenkamer voor ze inricht of juist de vrijgekomen zolder een andere bestemming geeft. Op die levensfase heeft Karwei toch zes groepen klanten gedefinieerd. De startende woner, de eerste huizenkoper, de jonge ouder, de familieklusser, de empty nester en de klussende grootouder. Met name die laatste groep is heel interessant, zegt Van Rooswinkel. “Gelukkig is door corona heel Nederland aan het klussen geslagen. Maar eigenlijk is de klussende grootouder de enige doelgroep die echt zelf goed kan klussen. Die willen we dus meer aan ons binden om de rest zo ook weer aan het klussen te krijgen.”

Niet overal in excelleren Terug naar de winkelvloer in Amersfoort: “We hebben heel goed gekeken naar de rollen van de diverse categorieën in ons assortiment”, zegt Van Rooswinkel. “Je kunt niet overal in excelleren.

Maar als ‘bouwmarkt met smaak’ zijn er een paar productgroepen waar je dat zeker wél wilt doen.” Verlichting is al 10 jaar zo’n productgroep. “We sourcen al langer onze eigen modellen. Dat is niet bepaald makkelijk, maar we hebben er handigheid in gekregen.” Die handigheid is een combinatie van de juiste inkoopkanalen in het verre Oosten en de vaardigheid om bovenop de trend te zitten. “Neem dit model”, zegt Van Rooswinkel. “Is echt super-actueel, maken en bedenken we samen met onze eigen stylist. We hebben het exclusief en gaan het uitgebreid promoten op al onze kanalen, inclusief Instagram en Pinterest. Doordat we deze trend doortrekken in andere productlijnen en combineren met aantrekkelijke prijzen, nemen we echt positie in het decoratieve segment.”

we persoonlijke afspraken op tijd en plaats. Winkelmedewerkers blijven de productspecialisten, de stylisten nemen consumenten persoonlijk dwars door de winkel mee om zo het ideale interieur­advies voor ze te maken.”

Woondromen mogelijk maken, dat is de nieuwe claim van Karwei.

De bouwmarkt met smaak die er is voor iedereen, op ieder moment in je leven. “Dat vertalen we ook door in de winkel”, zegt Van Rooswinkel. “Met verpakkingen, bestelzuilen, product-­ informatieborden en QR-codes, maar ook met koppen waar we producten combineren en zo laten inhaken op de campagnes die we online voeren.”

Klusgewijze opbouw “We hebben de klantreis goed in de vingers”, zegt Erftemeijer.

“We bouwen ons assortiment dan ook klusgewijs op. Per grote klus willen we compleet zijn. En dat voor al die verschillende levensfases. Zo hebben we Hue-verlichting. Heel mooi, maar niet voor de woonstarter, dus vullen we die range aan met andere concepten. Zo beginnen we in de meubelen een instapmodel bank– voor in het eerste huis, of een huis met kinderen – en bouwen we dat assortiment verder op met een heel mooie prijsboog. We beginnen steeds laag – niet discount, niet het laagste – en bouwen het dan zo verder op.”

Van Rooswinkel laat zien hoe de trendkleuren uit de verf terugkomen in het behang en de raamdecoratie en hoe de wandbekleding varieert van het instapbehang tot wandsystemen van kurk, lei en hout.” Erftemeijer: “Zo werkt het ook met de meubelen. We zitten ermee op de trend en prijzen ze aantrekkelijk. Zo beginnen we met een stoel of een bank, verkopen er dan een tafeltje bij, een karpet eronder en een gordijn erachter en een set woonaccessoires erbij.

Ik geloof daar sterk in, dat maakt ons compleet en onderscheidend.”

Woondromen mogelijk maken Het is een mooie uitdaging om het nieuwe Karwei-concept bekend te maken bij de consument in corona-tijd, zegt Van Rooswinkel vanuit haar verantwoordelijkheid in de communicatie en marketing. “We doen dat niet meer met een plaatje en een prijsje.

Niet met meer reclamefolders, eerder met minder. Op social media tonen we dat lampje in het interieur, samen met andere trendproducten.” Wat de interieur-positionering betreft is het nieuwe concept voor het persoonlijke interieur-advies-opafspraak een schot in de roos, zegt Van Rooswinkel. “We zagen al veel groei in de aanvragen voor onze stylisten, maar nu boeken VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Formules-Karwei.indd 15

15

25-11-20 13:27

6 miljoen volgers op Pinterest Op social media wil Karwei laten zien dat iedereen mooi kan wonen. “Dus gaan we vól op inspiratie en laten we veel mooie dingen zien waarvan klanten denken ‘leuk, dat wil ik ook’.” De podcast Tip van Jet is een innovatieve hit en op Pinterest startte Karwei samen met Albert Heijn als eerste in advertising en scoren ze nu al 6 miljoen kijkers. Ook e-mailmarketing, een wooninspiratie- en klusadvies-blog en events dragen bij aan de missie om consumenten te inspireren om hun huis aan te pakken en mooier te maken. Die e-mailcampagnes voorzien in een flow van opvolgende mails die klanten door een klus heen helpen en inspireren tot meer. Zo leveren ze ‘en passant’ ook weer data op voor najaarscampagnes. Deelname aan de VT Wonen en Design­beurs en de Libelle Zomerweken leveren contacten op met allerlei interessante doelgroepen, zoals een samenwerking met Q-Music waarmee klus-stellen kans maakten op een jaar lang wonen in een appartement in de Utrechtse-binnenstad.

Stem aan tafel “Aan de samenstelling van de beeldbepalende assortimenten voor Karwei doen we veel zelf”, zegt Erftemeijer. “Als je kijkt naar de organisatie binnen Intergamma is Gamma vaak ‘het motorblok’.

Wat we centraal kunnen doen, doen we centraal en wat specifiek is voor de Gamma- of Karwei-formule doen we binnen de formules.

Qua categorieën zijn er 6 centrale categorietafels, waar wij vanuit Karwei ook bij aanschuiven. Denk aan Verf en Constructief. Maar we hebben ook een aantal ‘eigen Karwei-tafels’. Daar werken we specifiek aan Karwei-assortimenten. Dat is een delicaat krachtenspel”, legt Erftemeijer uit. “Zoals we onze stem willen laten gelden aan de centrale tafels, moeten ook onze eigen tafels voldoende toevoegen. Anders kunnen we ze net zo goed centraal maken.

Dat geeft best een goede interne competitie en is af en toe best een beetje spannend, maar wrijving geeft glans.

Winkel opnieuw ingedeeld Wrijving geeft ook glans in de inrichting van de winkel en de bepaling van de ruimte per assortimentsgroep. “We hebben de hele winkel opnieuw ingedeeld”, zegt Erftemeijer. “We proberen de productgroepen per klus te combineren, al is dat niet altijd mogelijk. Electra is bijvoorbeeld niet geïntegreerd met de verlichting omdat dat ook een klus apart is. Het staat er natuurlijk wel dichtbij.”

De basis van de winkel bleef echt de basis, bouwmarktwaardig, maar niet te breed en niet te diep. Die exercitie betekende bijvoorbeeld heel wat voor het sanitair. De sanitair-accessoires deden het 16

goed en passen bij de nieuwe propositie, dus die bleven. Maar groot sanitair moest ‘zwaar terug’ om ruimte te maken voor de belangrijke productgroepen. “Tegelijkertijd kon de schapdichtheid her en der veel beter en wonnen we ruimte door lucht uit de presentaties te halen en van fabrikantenpresentaties meer maar formule-­ presentaties te bewegen.”

Vloermetermatrix Uiteindelijk kom je dan tot een ideale indeling. “De vloermeter­ matrix”, noemt Erftemeijer dat. “Daarin hebben we precies bepaald hoeveel meters elke groep krijgt. Niet vanuit de meters, maar vanuit de klus. Dus waar je voorheen soms 25 meter voor het handgereedschap kreeg, vulde je 25 meter ook al had je aan 20 misschien genoeg. Nu krijg je er 12 en is het de opdracht om die zo te vullen dat de klant alles voor elke klus heeft.” In diverse groepen zien we de basics op voorraad en voor de rest vooral monsters die de klant mee naar huis kan nemen om te matchen en dan online kan bestellen. “Klopt”, zegt Erftemeijer, “Op die manier haalden we al 50 tot 60% groei in vloeren met een ander assortiment, een andere presentatie en een andere beleving. Dat vergt natuurlijk wel een aantal slagen”, lacht hij.

Rendabel concept Die meters per productgroep gaan vervolgens in een mix en zo reken je de winkel naar een winkelmarge toe. “Want een mooie winkel is mooi, maar het gaat om het achterliggende business-

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Formules-Karwei.indd 16

25-11-20 13:27

FO R M U L E S

model”, zegt Erftemeijer. “Als we in die winkel-margemix een tiende te kort komen, vragen onze franchisenemers echt om de winkel opnieuw aan te scherpen.”

Sinds de eerste winkel in Uden, is het Q-concept ook aangescherpt op ombouwkosten. “We hebben goed gekeken hoe we dezelfde ‘look and feel’ goedkoper kunnen verkrijgen. De pui is ietsje anders geworden, het lichtgrijze stellingmateriaal mag blijven in het klushart, de koppen, de huisjes en andere elementen zijn allemaal gestandaardiseerd. Zo zijn ze gemakkelijker te maken en makkelijker op te bouwen. Dat scheelt aanzienlijk in de kosten. De Q-Karwei in Tiel is bijvoorbeeld al 30 tot 35% goedkoper geworden en er zit zo € 200.000 minder voorraad in.”

Peperdure ombouwen Ook de operationele kosten nam Erftemeijer onder de loep.

Ombouwen is een belangrijke factor. Met de nieuwe positionering wil Karwei bovenop de trend zitten en dus sneller kunnen ombouwen.

Precies wat leveranciers nu vaak vragen van de keten. Erftemeijer: “De time-to-market is nu soms anderhalf jaar. Dat zit hem soms in de afstemming en de communicatie. We willen dat dus veel beter met elkaar afstemmen en communiceren over de ombouw-momenten.

Sowieso lijkt het mij slecht als wij niet vooraf weten dat een leverancier met iets nieuws aankomt. Maar leveranciers moeten van ons ook weten wanneer we ombouwen. Zodat ze in augustus bij ons kunnen zitten als ze in de ombouw van januari willen meedoen.” Karwei wil sowieso veel eerder horen dat er iets nieuws aankomt. Maar lopen leveranciers niet het risico dat Karwei de innovatie oppikt en een van de eigen merken inzet? “Speelt dat idee bij leveranciers? Ik weet zeker dat wij een betrouwbare partij zijn. Anders moeten ze dat tegen ons zeggen. We zijn allemaal volwassen kerels toch?”

Kortere time-to-market Uiteindelijk wil Erftemeijer innovaties binnen zes maanden in de winkels kunnen hebben. Tegelijkertijd kost het wisselen van assortimenten een paar miljoen op jaarbasis. “Alleen al voor de fysieke ombouw, dan kijken we nog niet eens naar de afschrijving van de oude producten. Maar onze nieuwe positionering vraagt dat we sneller mee kunnen bewegen met de trends, dus moeten die kosten omlaag en de snelheid omhoog.” Als een leverancier net te laat is voor een ombouw, duurt de time-to-market nu soms anderhalf jaar. We willen dat dus veel beter met elkaar afstemmen en communiceren over de ombouw-momenten. Ook gaan we de terugverdientijd beter doorrekenen. Is die twee jaar? Dan doen we het niet. Het helpt als we fysieke ombouwmomenten laagdrempeliger kunnen maken, goedkoper. Daarvoor werken we samen met leveranciers. Die zeiden dan bijvoorbeeld: ‘mooi die presentatie maar dat kan makkelijker en kost dan een derde’. Of kijk naar de magnetische visuals op de koven. Daar hebben we niet meteen een hoogwerker voor nodig om die te verwisselen.”

Ook sterk online Uiteindelijk zijn er nu negentien winkels over op de nieuwste Q-versie en staan er een aantal op de planning. “We hadden verder willen zijn”, zegt Erftemeijer. “Maar door corona hebben we

Bouwmarkten aan ene kant, woonwinkels aan de andere Het onderscheid van Karwei met de andere bouwmarkten zit ‘m duidelijk in de combinatie met de inspiratie en het inrichten.

Maar doet dat decoratieve karakter dan geen kwaad op het prijscompetitieve klusvlak? “We zijn absoluut geen discounter”, stelt Van Rooswinkel. “Veel concurrenten zitten erg op prijs en we weten dat prijs waardevol is voor de consument. Dus willen we ‘on par’ zijn op de benchmark en hebben we een goede positie met good-better-best-assortimenten.”

En andersom dan? Hoe concurreer je met ketens als Leen Bakker en Kwantum en speciaalzaken? “Kwantum houdt ons goed in de gaten”, weet ze. “Ik mag het eigenlijk niet zeggen, maar ze zijn wel een soort copycat. Wij zijn echter altijd weer onderweg naar de nieuwe change. Wij zijn de enige die inrichten én klussen combineren van A tot en met Z”, stelt Van Rooswinkel vol vertrouwen.

“Een keten als Kwantum heeft helemaal niets op het gebied van klussen. Dan onderscheiden wij ons op decoratief vlak ook nog eens met eigen verlichting en dessins in raamdeco en behang.

Zo zijn we echt uniek.”

Minder folders, meer social Karwei maakt veel werk van de omnichannel-benadering van klanten. Qua webshop en winkel, maar ook op het gebied van marketing doen ze hun best alle kanalen goed op elkaar aan te laten sluiten. De middelenmix verandert wel. “We weten allemaal dat de prijs-folder onder druk staat en eerlijk gezegd ben ik daar niet zo rouwig om. Je ziet dat de tijd versnelt en dat wij hardere keuzes maken. We zullen in 2021 de folder dus sneller afbouwen.”

Karwei verleidt klanten het hele jaar door met het Idee-magazine waarin de keten inspiratie en assortiment onder de aandacht brengt van 4,2 mln huishoudens rondom de winkels. Belangrijk voor Karwei zijn de socials: Facebook, Instagram, YouTube en Pinterest.

Daar gebeurt veel, laat ze zien. “We hebben meer dan 50.000 hashtags met Karwei-producten en veel samenwerkingen met ambassadeurs op social media. Die influencers zijn voor ons een belangrijk middel om klanten te activeren zelf dingen te doen. Dat gaat van een klein klusje als een eigen plantenbak tot het renoveren van een badkamer of een zolder. Echt klussen én inrichten.”

het rustiger aan gedaan. We konden uit veiligheid soms niet fysiek terecht op de winkelvloer en wilden tijdens de corona­hausse de business ook niet verstoren met een ombouw.”

Terwijl de winkelombouw langzamer ging dan verwacht, groeide de webshop van Karwei uit tot de beste van Intergamma. “Klopt”, zegt Erftemeijer. “We halen hoge omzetten en doen inmiddels een significant aandeel van onze totale omzet. Veel zuilen-omzet ook, terwijl die in de corona-maanden vaak uitgeschakeld waren.

Vooral in het decoratieve segment scoren we soms wel 70% online. Zulke projecten plannen klanten dan ook van tevoren.

Juist in dat segment willen we ook bekend staan. Daar zorgt Mariëlle met haar team dus goed voor.”

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Formules-Karwei.indd 17

17

25-11-20 13:27

Auteur Stephan Bakkum, GfK

GfK Oktober: +26% GfK’s DIY Recap is de benchmark voor de ontwikkelingen in de dhz-retail waar MIX exclusief uit publiceert. De DIY Recap toont de maandelijkse omzetcijfers zoals die door de Amstelveense marktonderzoekers in Nederland worden gemeten.

Vanaf 14 oktober zijn er opnieuw maatregelen ingegaan in verband met de oplopende besmettingen en meer ziekenhuis opnames m.b.t. corona. Daarmee zijn de winkels opengebleven. Tijdens de eerste lockdown zagen we sterke groeicijfers in de bouwmarkten, die gedurende de zomer en het najaar ook sterk overeind bleven.

Voor oktober is dit nog altijd het geval en zien we de bouwmarkten met 26% groeien t.o.v. 2019. Qua omzet praten we in oktober over € 375 mln, waarmee de omzet van 2020 nu die van heel 2019 al voorbijgaat, respectievelijk € 3.463 mln vs. € 3.287 mln.

Verf Je zou verwachten dat we met het najaar naar binnen zullen gaan met ons schilderwerk, maar ook in oktober blijven de beitsen sterk groeien. Tuinbeits plust niet meer met de cijfers van eerder dit jaar, maar nog altijd met +11%. Dekkende en transparante beitsen laten een omzetgroei van 50% zien ten opzichte van oktober 2019. Het aandeel in de totale verfplas is in oktober natuurlijk lager dan in het ‘echte’ beitsseizoen. De totale groep beitsen en vernis piekt in april met 24% aandeel in totaal verf, wat overigens beduidend hoger is dan de piek van 2019. In oktober is dit segment nog goed voor 8% van de totale verfomzet.

We gaan nu juist het seizoen van de muurverven in, die productgroep piekt net als in 2019 in oktober. Dat is niet toevallig, doordat een groot deel van Nederland vrijaf neemt met de schoolvakanties en tijd heeft om te klussen. Ook in het voorjaar doen de muurverven het goed, maar relatief gezien op de totale verfomzet ligt de focus dan wat meer op de beitsen. Het hele jaar door wordt tussen de 30 en 50% van de omzet van verf door muurverven gerealiseerd, waarbij muurverf tussen oktober en februari het grootste segment binnen verf is. In ogenschouw genomen dat de totale verfomzet per maand tegen het eind van het jaar wel op het laagste niveau zit.

Voor oktober 2020 laat muurverf een groei van 38% zien.

Ook lakken– over het jaar genomen het grootste segment binnen verf – groeit in oktober met 42%. De piek van lakken lag in april-mei, waar we ten opzichte van 2019 een verdubbeling van de omzet zagen in die maanden.

Gereedschap Elektrisch gereedschap is een groep die door het jaar goed blijft verkopen. Over januari – oktober 2020 komen we nu uit op een groeicijfer van +29%. Nog altijd zit hier de uitschieter in schuur-

18

machines met +50% en in oktober zelfs +61%, wat synchroon loopt met de verfverkopen. Voor heel elektrisch gereedschap laat oktober een groei van +31% zien. Over het algemeen is de groei redelijk gelijkmatig verdeeld tussen de verschillende segmenten.

Over het jaar bekeken doen haakse slijpers (+34%) en zaagmachines (+40%) het nog even beter, boormachines blijven relatief gezien, iets achter, maar we praten nog altijd over +20% over de periode januari – oktober.

Handgereedschap blijft iets achter bij elektrisch gereedschap: januari – oktober +22%, waar met name hamers en zagen het iets beter doen. Voor oktober komt handgereedschap iets beter uit de verf met +28%. Daarmee zien we ook de werkbanken het goed doen, +31% groei voor het jaar tot nu toe, en +39% over de maand oktober.

Tuin Hoewel we het tuinseizoen achter ons hebben gelaten, zijn we nog niet klaar met de tuin. In het najaar vallen de bladeren van de bomen en zal de tuin nog even winterklaar gemaakt moeten worden. Dan hebben we wel te maken met het zachte najaar, maar voorafgegaan door een droge periode waardoor de bladval toch in oktober gewoon op gang is gekomen. Ondanks dat we brede groei zien in het tuinsegment in de maand oktober (+27%), zien we dat niet terug bij de productgroep bladblazers (-8% in oktober en op jaarbasis gelijke tred met 2019). Elektrische heggenscharen, ook een groep die niet echt geprofiteerd heeft van de groei in de bouwmarkten, zien we wel 21% hoger in oktober vergeleken met vorig jaar.

Vergeleken met 2019 zagen we al dat handtuingereedschap het beter deed dan het elektrische tuingereedschap en dit zien we ook in oktober. Totaal handtuingereedschap +32%, met een uitschieter voor tuinscharen +62%.

De laatste maanden van het kwartaal Zoals het er nu naar uitziet blijven de corona-maatregelen tot in januari overeind, waardoor we waarschijnlijk slechts met een beperkt aantal gasten Sinterklaas, Kerst en de jaarwisseling kunnen vieren. Om ons heen horen we al geluiden dat met name de kerstperiode voor de consument mogelijk belangrijker is dan in het verleden. Tuincentra spelen daar altijd al sterk op in met grote kerstshows, maar ook voor de bouwmarkten is dit een belangrijke periode, onder andere met de verkoop van kerstbomen.

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Conjunctuur.indd 18

25-11-20 13:29

CO N J U N C T U U R

GfK’s DIY Recap Wat moet je weten als je naar deze cijfers kijkt?

Wat moet je weten als je naar deze cijfers kijkt? Op basis van de kassa-aanslag vormt zich een hard cijfer van het totaal aan omzet; GfK rapporteert consumentenwaarde incl. B.T.W. Het dhz-universum van de GfK-rapportage omvat de bouwmarkten Bauhaus, Formido (t/m 2019), Gamma, Hornbach, Hubo, Karwei, Kluswijs, Multimate en Praxis.

De grote variëteit van producten in de dhz-retail is op een inzichtelijke manier gegroepeerd in een 7-tal hoofdgroepen en een restgroep. Voor absolute cijfers en diepere inzichten op basis van de retailtracking, ook in uw productgroep, verwijzen we naar GfK. Zie http://www.gfk.com/nl

DIY Recap nader bekijken?

MIXplus-abonnee’s hebben toegang tot deze GfK-data via www.mixonline.nl/omzetmonitor.

GROEIERS MAAND OKTOBER Beitsen en vernis

VERF +40%

+38% Muurverf

+38% Lakken

+42% Schuurmachines

+61% Haakse slijpers

ELEKTRISCH GEREEDSCHAP +31%

+42% Zaagmachines

+46% Handgereedschap

+28% Werkbanken

+39% Handtuingereedschap

+32%

TUIN +27%

Tuinscharen

+62% Elektrische heggenscharen

+21% Bladblazers

-8%

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Conjunctuur.indd 19

19

25-11-20 13:29

KWA

DIY Recap

Op basis van haar Total Store Report maakt GfK

YTD YTD

TOTAA TO

MAT MAT Netherlands speciaal voor Vakblad MIX een DIY Recap

Bouwc Bo

60 55 50 45 40 35

60 55 45 40 35 6,7

Deuren, kozijnen, hout&plaat

Tuin

Bouwchemie & Bouwmaterialen

Electra

IJzerwaren en gereedschap

Deco

Sanitair & tegels

Overig

30 15 -5 -10

0

TOTAAL

10

6,7

5

15

12,3

10

12,3

5

15 10

14,6

0 -5 -10

0 -5

25

20

20

20,7

22,8 21,0

20

21,0

5

15 7,7

5

7,7

24,9

23,3

0

25

23,3

30

26,9

25

26,9

26,3

14,6

14,2

10

14,2

20

17,8

-10

15

20

17,8

0 -5 -10

27,0 26,3

24,9

23,9

5

10

20 15 10 5 0 -5 -10

27,0

-5

28,8

-10

28,8 28,6

26,8

20,7

20

50

55 50 45 35 30

40

55 40 35 28,6

30

30

30,3

25

40 35

45

50

55 50

30,5 30,3

Electra El

60

Nov 19-Oct 20 60

Jan 20-Oct 20 60

MAT

26,8

23,9

25

25

30

30,5

DecoDe

Deuren De

YTD

45

40 35

45

50

55

60

met de meest actuele groeicijfers. Hier die van oktober.

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Conjunctuur_GRAFIEKEN.indd 20

25-11-20 10:55

22,8

20,5

KWARTAAL KWARTAAL

CO N J U N C T U U R

maand maand

TOTAAL TOTAAL

Sanitair Sanitair && tegels tegels

Bouwchemie Bouwchemie && Bouwmaterialen Bouwmaterialen

Tuin Tuin

Deco Deco

IJzerwaren IJzerwaren enen gereedschap gereedschap

Deuren, Deuren, kozijnen, kozijnen, hout&plaat hout&plaat

Overig Overig

KWARTAAL Electra Electra

Oct 20 60 60 55 55 50 50 40 40 35 35

45 45

40 40 35 35

45 45

50 50

55 55

60 60

Aug 20-Oct 20

32,4 32,4

33,6 33,6

30,0 30,0

26,9 26,9

30 30

30 30

29,0 29,0 26,8 26,8

26,5 26,5

26,126,1

22,0 22,0

21,021,0 19,719,7

20 20

20 20

20,5 20,5

15,515,5

10 10

15 15

13,213,2

5 5

-5 -5

-5 -5

-10 -10

-10 -10

0 0

5 5

6,76,7

10 10

15 15

14,714,7

0 0

25 25

22,8 22,8

22,8 22,8 21,021,0

25 25

24,8 24,8

24,9 24,9

DIY Recap nader bekijken?

MIXplus-abonnee’s hebben toegang tot deze GfK-data via www.mixonline.nl/omzetmonitor.

Grafiek: MIX, Bron: GfK Retail & Technology VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Conjunctuur_GRAFIEKEN.indd 21

21

25-11-20 10:55

FSC • MAKKELIJK BRANDBAAR • VERANTWOORDE KEUZE B

UIT VOORRAAD LEVERBAAR: aanmaakhout briketten ovengedroogd haardhout 8kg – (L) ovengedroogd haardhout 21kg – (XXL)

meest besteld

natuurlijk gedroogd haardhout

ontvang een gratis pos-pakket bestaande uit een premium pallet cover, een banier (2x0,4m) en 4 stuks a3 stoppers bestel vandaag nog via 0499-483330 salessupport@decor.nl 22-Adv_Decorson.indd 3

25-11-20 11:18

FO R M U L E S

“Geen monteurs?

Dan leiden we ze zelf op”

Hubo profileert zich met service en kennis. Daar horen goede vaklieden bij. Helaas zijn die steeds moeilijker te vinden, dus besloot DGN retail – franchisegever van Hubo en Multimate – in januari 2021 zelf te starten met een officiële MBO-opleiding tot Allround-Hubo-monteur.

Steeds als we vanuit MIX ondernemers spreken die zich profileren op maatwerk, klusservice en montage horen we van de enorme kansen. “Iedere monteur in de buitendienst brengt zichzelf makkelijk op”, klinkt het dan. Klanten hebben woonwensen, maar weinig tijd, zin of vaardigheden om het zelf te doen en wel geld om het te laten doen. Goede kansen voor winkeliers die klus-spullen verkopen en ook de totale klus kunnen aanbieden, gemonteerd en wel. Maar waar haal je als winkelier de mensen vandaan die de klus voor je klaren?? Goede vakmensen zijn schaars en met zzp’ers werken is niet altijd de uitkomst. Zeker niet in tijden waarin die zelfstandige vaklieden zélf een drukke agenda hebben.

Koppeling student-ondernemer Dus dacht Hubo: “Laten we zelf opleiden.” Sommige ondernemers hebben monteurs in dienst die hun vaardigheden willen uitbreiden. Anderen hebben een collega in de verkoop met handige handjes die graag naar buiten wil. En weer een ander heeft misschien een zij-instromer die wel de buitendienst in wil bij Hubo. Al die mensen kunnen de Hubo-ondernemers nu een eigen mbo-opleiding tot Allround Hubo-monteur aanbieden.

Het principe is als volgt: de monteurs zijn of treden in dienst bij een Hubo-ondernemer. Ze gaan één dag in de week ‘naar de opleiding’ om daar de theoretische basis en verdieping te krijgen, gecombineerd met praktijk-opdrachten. De andere dagen van de week zijn ze ‘gewoon’ aan de slag bij de Hubo-ondernemer. Zo ronden ze in twee jaar een driejarige mbo3-opleiding af en verdienen ze een erkend diploma.

Klusgewijze opleiding Na voorbereidend werk startte DGN in april samen met opleidingsorganisatie Essenzo Business School om de opleiding vorm te geven. In januari start de eerste leergang.

Het Hubo-DNA zie je terug in de klusgewijze opbouw. Waar de standaardopleiding tot allround-vakman bijvoorbeeld modules elektra, water en bouwfysica kent, behandelt die van Hubo al die elementen klusgewijs. In acht blokken komen veel voorkomende klussen van A tot Z aan bod waarbij de kennis-items in de juiste

context behandeld worden. Zo zie je elektra bijvoorbeeld terug bij de veelvoorkomende klus zonweringmontage maar ook bij de keukenmontage. Het is een officiële opleiding en voldoet aan alle voorwaarden voor een geaccrediteerd diploma. Daar staat Essenzo borg voor.

Win-win-win Angela van Dongen, Formulemanager Hubo, over de opleiding “We zijn ontzettend trots op de opleiding die wij in samenwerking met Essenzo Business School hebben opgezet. Hoe mooi is het dan als je enthousiaste en gepassioneerde mensen op kunt leiden en die servicegerichtheid en kennis mee kunt geven? We wilden niet zomaar een training aanbieden, maar echt een officiële opleiding aanbieden mét diploma. Dit is niet alleen goed voor ons en onze Hubo ondernemers, maar ook voor de student zelf.

Win-win-win dus.” De opleiding bevat niet alleen technische kennis en ervaring, maar ook communicatieve en commerciële onderdelen. “De monteur leert om soepel, netjes en helder met klanten om te gaan. Zo kan hij bijvoorbeeld een goede bedieningsinstructie geven bij de zonneluifel en soepel inspelen op kluskansen die hij ziet als hij toch bij de consument aan de slag is.

Van een klus komt een klus”, zegt Van Dongen.

Eerste klas al bijna vol Vanwege corona gelden er nu nog extra maatregelen in de wekelijke onderwijsdag en is de ruimte beperkt tot tien leerlingen. Het enthousiasme onder Hubo-ondernemers is zo groot dat die klas al bijna vol zit. Ook voor de leergang die in september start, zijn er al aanmeldingen. Voor die groep gaat DGN ook werven buiten de eigen ondernemerskring. “Als we aan het eind van het jaar kunnen zeggen dat we in januari en september steeds met een volle klas kunnen beginnen, zijn we tevreden”, klinkt het vol vertrouwen.

Interieurvakman of Hubo-monteur?

Hubo neemt zelf het initiatief om vakmannen op te leiden. De woninginrichters doen dat op brancheniveau onder de titel ‘Interieurvakman’. Heeft DGN overwogen daarbij aan te sluiten in plaats van zelf het wiel uit te vinden? “Wij hebben veel opties overwogen en ook serieus naar dit initiatief gekeken. Maar onze vaklieden zijn breder dan die van hun.

Dus is een eigen opleiding beter.” Door de naam Allround Hubo-monteur en de koppeling met de Hubo-ondernemer wil DGN de vaklieden meteen aan zich binden. “Garanties heb je natuurlijk nooit, maar zo bieden we ondernemers én de leerlingen meteen continuïteit.”

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Formules-Hubo-vakman.indd 23

23

25-11-20 09:40

Auteur Marc Nelissen Foto’s Icono

“ Wij zijn niet van de driedelige pakken” Is Icono een formule? Een club? Een inkoopcombihet van alles een beetje. Met een breed assorti-

We spreken Lucas Nauta op een donderdagavond. De tweede trailer van de dag is net vertrokken uit het magazijn in Kollum.

Van daaruit wordt een mix van artikelen naar de ruime honderd leden van inkoopcombinatie Icono getransporteerd.

ment bedient de no-nonsense-organisatie meer

Voorraad en cross-dock

dan 100 afnemers. Sommige zijn lid van de coöpe-

“De donderdag is altijd een drukke dag”, legt Nauta uit. “Wij beleveren al onze leden één keer per week. Deels uit voorraad, deels uit cross-dock. De meeste leden bestellen maandag, wij picken de goederen dan uit onze voorraad, bestellen iedere dag bij de leveranciers en krijgen meermaals per week aangeleverd, zodat de zending hier donderdagavond de deur uit gaan en vrijdag bij onze leden zijn. Maar we hebben er ook een aantal die hun zending op woensdag, vrijdag of zaterdag ontvangen. Het gaat hier iedere dag door. Terwijl de ene vrachtwagen staat te lossen, staat de ander te laden.”

natie? Of een commerciële grossier? Eigenlijk is

ratie Icono, anderen kiezen voor een positie als klant en dan zou je Icono een grossier kunnen noemen.

Kleine THR “Qua assortiment is Icono eigenlijk een kleine THR”, zegt Nauta.

“Er zijn niet zo heel veel grossiers meer. En bijna niemand die zo ruim in ijzerwaren is als wij.” IJzerwaren, gereedschappen, machines, tuinartikelen, lijmen en kitten, automotive en sanitair zijn de kerngroepen. Merken als Gardena, KWB, AXA, Hoenderdaal, Plieger (!), maar ook Carpoint en Dresco van Service Best prijken op de lijst van assortiment. Icono heeft ruim 12.000 artikelen op voorraad én wordt daarnaast meermaals per week beleverd vanuit de diverse leveranciers, waarvan er verschillende zelf ook weer heel veel voorraad hebben. “Als wij het hier niet zelf op voorraad hebben, is het doorgaans binnen 48 uur wél beschikbaar”, zegt Nauta.

Schrikbarend gekke bende De afgelopen maanden waren volgens Nauta een ‘gekke bende’.

“Schrikbarend wat er toen allemaal wegging” zegt hij. “De leden groeiden van zichzelf al. Door het wegvallen van THR, kregen wij een stuk van die omzet er ook nog bij.”

Over THR gesproken: qua aanbod lijkt Icono wel een beetje op die groothandel. Maar THR is inmiddels failliet en Icono draait daarentegen als en tierelier. Hoe kan dat? “Nou, we zijn natuurlijk een low-budget-organisatie”, legt Nauta uit. “Toen we in 1991 startten schreef de MIX al eens dat de overhead hier niet in driedelig pak zat. Nou, ik heb nog steeds geen driedelig pak, hè?

Maar wel allerlei creatieve lijntjes, inkoopcontacten en relaties, vooral op basis van het leuke volume dat we met Icono bij elkaar brengen.”

24

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Formules-Icono.indd 24

25-11-20 13:30

FO R M U L E S

Klanten én leden

Snel aan de slag

Qua organisatie en logistiek is de organisatie no-nonsense.

Misschien zelfs wel een beetje houtje-touwtje, als je het vergelijkt met de geavanceerde logistieke centra die je bij anderen ziet.

Maar ze fiksen het wél in Kollum. “Groot verschil is ook dat we coöperatief zijn”, benadrukt Nauta. “Winkeliers kunnen klant zijn bij Icono en dan gemakkelijk bij ons inkopen. Dan profiteren ze al meteen van de lage franco-orderwaarde en de scherpe prijzen die we bieden. Op veel artikelen zijn we zomaar 15% goedkoper dan THR was. Bovendien kunnen winkeliers bij ons veel artikelen per stuk kopen. Naast klant, kunnen winkeliers ook lid worden van Icono. Dan delen ze ook nog eens mee in de bonussen die we per leverancier krijgen en die bedragen kunnen behoorlijk oplopen.”

Als voorbeeld noemt hij Alabastine. Daar deed Icono vorig jaar € 500,- mee. Voor dit jaar staat de teller echter al op € 25.000, terwijl nog lang niet alle leden dat merk via Icono bestellen. Als de organisatie dat in een nieuwsbrief meldt, zet dat ook die leden aan tot centrale inkoop en gaat de omzet nog weer verder omhoog.

Stelt Icono bepaalde eisen aan klanten of leden? “Aanmelden is simpel. Binnen twee dagen ben je aangesloten. Leg contact met ons, je krijgt een aanmeldcode voor de webshop en je kunt bestellen. Je moet wel rekening houden met automatische incasso.

Daar zien we wel eens winkeliers voor terugschrikken, maar wij zijn er heel strikt in”, zegt Nauta. “We incasseren iedere maandag en hebben dan ’s woensdags het geld op de rekening van de club staan. Zo houden we de club sterk, ook dat is no-nonsense.”

Zakendoen weer leuk Zeker nu de club de wind weer in de zeilen heeft, is het zakendoen weer leuk, zegt Nauta. Voor iedereen: voor leden, voor leveranciers en voor de Icono-club zelf. “Met sommige leveranciers hebben we de omzet verdubbeld of zelfs verdrievoudigd. We zien leveranciers ook winkeliers naar ons doorverwijzen.

Doordat grossiers als Icono zo schaars zijn, zoeken winkeliers naar een goed inkoopkanaal en zoeken leveranciers naar een logistieke route naar die winkels. Dat kunnen wij bieden. Door de sterke groei wordt onze functie steeds belangrijker, voor winkeliers én voor leveranciers. Dat laatste zien we nú al terug in betere condities en condities gaan ook voor 2021 zeker nóg beter worden.”

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Formules-Icono.indd 25

25

25-11-20 13:30

Bison maakt One Bolton waar in een bewogen jaar

“Innovatie, activatie én ondernemerschap” Het was een bizar jaar voor Bison. 2020 was nog maar net begonnen, toen op het hoofdkantoor van Bolton in Italië de Covid-perikelen al zichtbaar werden. Toen bleek ook meteen de kracht van het internationale familiebedrijf. Meteen gingen alle zorgen uit naar de veiligheid van de mensen. CEO Rob Uytdewillegen: “Dat was de eerste prioriteit.

We schakelden meteen richting oplossingen voor klanten. Nederland is daarin een schoolvoorbeeld voor de hele groep.”

Dat de lijmen-groep Bolton Adhesives al sinds 2011 als ‘One Bolton Adhesives, stronger together’ opereert, bleek opnieuw een voordeel. Rob Uytdewillegen is de CEO van Bolton Adhesives, de lijmentak van het Bolton-concern dat ook actief is in food, schoonmaak en cosmetica, vertelt: “Toen ik hier in 2011 aantrad, hebben we de waarde van de merken UHU en Bison samengevoegd in één krachtige organisatie. Vanaf dag één groeien we vanuit innovatie. Naast excellente productontwikkeling vanuit heel nauwe verbinding met de wensen en behoeften

26

van onze eindgebruikers is ook activatie heel belangrijk. Wij slagen er in het gewone buitengewoon te maken”, zegt Uytdewillegen trots. “Onze lijmstift bestaat al 51 jaar en is nog steeds ‘gewoon’ een lijmstift. Toch lukt het ons dat product jong te houden en er ieder jaar meer van te verkopen.”

Frank Heus is country-director Benelux en herkent dat: “Nietsexy-producten tóch sexy maken. Met ondernemerschap steeds weer nieuwe doelgroepen aanspreken.” Steven Fitsch is marketingmanager voor ons land en legt die activatie uit: “Kijk, onze producten zijn geen pakje boter dat je iedere dag nodig hebt. Wij zetten klanten echt aan tot gebruik en zorgen dat ons merk top of mind is, bij ieder mogelijk gebruiksmoment.”

TGV op het juiste spoor Dat vraagt om scherp inspelen op de markt en aanwezigheid op verrassende momenten. Zo zagen we Bison op de Zwarte Cross, bij de Mud-Race, bij de Red Bull-caravanrace en Zeepkistenrace, maar ook in bioscoopfilms en in populaire vlogs van influencers op social media. “Goed hè?”, zegt Uytdewillegen. “We hebben hier echt de mindset om het iedere dag ietsje beter te doen. Groeiplan gehaald? Mooi, dan leggen we de volgende keer de lat weer ietsje hoger. Niet alleen qua productontwikkeling en sales, ook qua marketing.”

Hoe Bison slim inspeelt op het moment en daar doelgroepen activeert, zagen we in de Covid-maanden aan de serie YouTube-filmpjes over stay@home-klusjes. Heus: “Gericht op

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_CU Bison.indd 26

25-11-20 13:31

‘One Bolton’ Uytdewillegen: “Zelfs als de mensen daar eerst een veiligheidstraining voor moesten volgen, hebben we daarin geïnvesteerd en zijn we aan de slag gegaan.” Fitsch: “Daar kwam One Bolton echt tot uiting. Samen aan de slag voor de klant. Ineens als marketingmanager op zo’n karretje door het magazijn rijden. Dat je dan hoort dat die displays die wij maken, in de logistiek wel eens lastig te hanteren zijn. Daar leer je van en groei je van als bedrijf. Ik weet zeker dat we daar sterker van worden.” Heus: “Daarnaast is het gewoon superleuk om elkaar te leren kennen. Dat de mensen van kantoor zien wat er nu precies gebeurt als we een spoed-order inschieten. En dat de mensen uit het magazijn zien wie er op kantoor nou altijd zo zit te ’zeuren’”, zegt hij met een knipoog.

Opstaan en schakelen

de jongere doelgroep. Consumenten waren noodgedwongen thuis en kwamen allerlei klusjes tegen waar ze vaak de oplossing niet voor wisten. En papa of de handige buurman konden niet even komen helpen. Dus boden wij die hulp vanuit Bison.

Dat leverde bijna 8 miljoen views op. Geen wonder dat steeds meer retailers willen instappen in de TGV die wij op het spoor zetten.”

Nederland schoolvoorbeeld De Covid-periode was sowieso een bizarre periode. Uytdewillegen: “Onze supply-chain stond ineens voor grote uitdagingen.

Wat denk je van de aanvoer van grondstoffen en de capaciteit van onze productie? Ondertussen zagen we in sommige landen de markt volledig tot stilstand komen, terwijl de vraag elders juist explodeerde.” In Nederland zag Bison diverse retailers eerst volledig op de rem gaan, om daarna ineens weer vol gas te geven.

“Wij zijn altijd met onze klanten bezig en denken graag in oplossingen, dus gingen we hier ook voortvarend aan de slag”, zegt Uytdewillegen. “Wat dat betreft is Nederland echt een schoolvoorbeeld voor alle landen binnen de Bolton Group.”

Terwijl het in de productie alle-hens-aan-dek was, ontstond er op de blister-afdeling een probleem qua menskracht. Heus: “Toen we dat zagen, besloten we alles op alles te zetten om onze klanten toch zo goed mogelijk te kunnen blijven bedienen.” Dus werden de teams van sales en marketing uit Rotterdam ingezet in het operationele proces in Goes.

Aan klantzijde zag Bison van alles gebeuren. “Je hebt mensen die het in zo’n onverwachte crisis niet meer weten en alles uit hun handen laten vallen. Of je hebt mensen die dan opstaan en schakelen. Allebei is menselijk en begrijpelijk”, zegt Fitsch. “Maar wij zeiden altijd al dat creativiteit niet alleen zit in mooie visuals maken, maar in snel schakelen en je aanpassen aan de omstandigheden.” Terwijl de productie op volle toeren draaide – beperkte capaciteit én enorme vraag – konden ook de sales en marketingafdelingen volop aan de bak. Heus: “We hadden de displays voor het EK-voetbal al kant-en-klaar staan inclusief alle campagnes in de startblokken.” Fitsch: “Die hebben we als een dolle staan uitpakken om de goederen weer terug de voorraad in te krijgen. Tegelijkertijd bouwden we displays om en vroegen we sales die weer snel te verkopen bij onze klanten want die zaten daar ook om te springen.”

Mensen, klanten en dan pas winst Uytdewillegen: “Ik zeg het nog maar eens: als familiebedrijf denkt de Bolton Group eerst aan de mensen – people first – dan aan het bedienen van klanten en daarna pas aan het resultaat. Wat denk je van de extra kosten die wij gemaakt hebben om onze klanten te blijven bedienen? In deze tijden moet je elkaar als retailer en fabrikant daarin vinden. Want als je op dag één je orders terugdraait, op dag twee later gaat betalen en ons op dag drie zonder pardon gaat beboeten voor te late leveringen, moet je altijd zorgen dat je dit in een win-win situatie bespreekt om de continuïteit te garanderen.” Gelukkig vond Bison bij veel retailers goede samenwerking en gaat het vizier nu weer op de toekomst.

“Ondernemerschap staat bij ons centraal. Mensen maken het verschil, dat hebben we in de crisis wel gezien en we zijn hierdoor alleen maar sterker geworden.”

Het motto voor 2021 luidt: ‘The future is now – Digital-Sustainable-Innovative’. “Dat motto was al bedacht vóór Covid”, klinkt het.

“Maar de toekomst is wel heel rap dichterbij gekomen. Qua digitaal werken en e-commerce, qua duurzaamheid voor mensen, sourcing en productie en qua innovatie op het gebied van producten, commercie en marketing. Dat wiel draait bij ons snel en we willen echt iedere dag beter worden, want de toekomst ís er al. Nu!”

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_CU Bison.indd 27

Bison, Goes, +31 (0)88 3 235 700, www.bison.nl, info@bison.nl

C LO S E U P

27

25-11-20 13:31

Het vakmanschap spat er vanaf!

Vakwerk is maatwerk. En daarmee ook mensenwerk. We verdiepen ons in verschillende markten en segmenten. We weten wat er speelt en kennen de uitdagingen en valkuilen waar je mee geconfronteerd wordt. Daar bedenken we oplossingen voor. In de vorm van producten en services.

Er is geen schilderwerk waar wij niet de perfecte oplossing voor in huis hebben. Wij bieden producten aan die specifieke problemen oplossen. En als het nodig is, ontwikkelen wij er een product voor. Daarbij delen we ons vakmanschap en zorgen dat je met onze producten de best haalbare resultaten realiseert. We vertrekken altijd vanuit jouw wensen en behoeften en doen een aanbod op maat. Dat levert niet alleen prachtig schilderwerk op, maar ook vloeiende processen en een schitterend rendement.

Ontdek ons hele verhaal en kijk op www.nelfkoopmans.nl

Deze uiting wordt gedaan door NelfKoopmans. Indien deze leidt tot transacties (leveringen, bestellingen etc.), zullen deze tot stand komen tussen enerzijds de werk bv die de verfproducten, diensten etc. levert en/of factureert en anderzijds de partij die afneemt.

28-Adv_Nelf.indd 3

25-11-20 11:19

CO L U M N

Op MIXonline lees ik dat Chinezen durven te werken op basis van ‘chà bu duo’, wat ‘goed genoeg’ betekent. Ze bedenken iets, zetten het in de markt en halen kinderziektes er achteraf uit. Hoe frappant, denk ik, want zo klus ik altijd.

De realisatie van een bedlampje met hotelschakeling vergt enige voorbereiding. Ik schets het in mijn hoofd, papier gebruik ik niet. Mijn partner oefent louter invloed uit op de keuze van het lampje. “Ga maar naar die bouw­ markt met een hamer in het logo,” zegt ze. “Je weet wel, die grote in Den Bosch. Daar hebben ze enorm veel lampen.” Ik weet welke ze bedoelt, maar ga naar een andere vestiging omdat ik daar toch langskom.

Een euro in het winkelkarretje, de boel ontsmetten en de winkel in. Weinig klanten op dit moment, de helft ervan met mondkapjes en een alerte blik. Ik tel vier winkel­ medewerkers, stuk voor stuk jong. Twee van hen bewegen zich gemondkapt door de winkel die stukken groter is dan de buitenkant doet vermoeden.

Aan de centrale gang staan displays met noviteiten, wazige producten, terecht gedemonstreerd in video’s op ooghoge tablets. Ik neem de tijd voor een filmpje over een buigzame staaf waarmee je om een hoek kunt boren.

In rij 23 liggen de stekkers volgens een medewerker.

Ik gooi er een in mijn kar. In de rij rechts van de kassa

hangen rollen met strijkijzersnoer. Op de website van een concurrent las ik dat dit snoertype weliswaar strijkijzersnoer genoemd wordt, doch technisch gezien niet geschikt is voor het aansluiten van een strijkijzer.

Ik heb zes meter nodig. Hoe krijg ik deze lengte van de rol af in mijn kar?

De jonge vrouw achter de kassa zegt me graag te willen helpen, maar mag eigenlijk niet achter de kassa vandaan.

Haar woorden zijn nog niet koud of ze staat al bij me.

De breedte van het schap is precies een meter, maar een kniptang heeft ze niet. “Ik zal mijn collega erbij roepen,” stelt ze oplossingsgericht voor. Daar komt hij al.

“Een kniptang?” vraagt hij. “Daarvoor loop ik even naar achter. Momentje.” Als hij terug is vraag ik of hij de groene kabel ook in een tweepolige variant heeft.

“Euh,” zegt hij, “dat moet je mij niet vragen, eigenlijk.

Hoeveel meter had u gewild?”

Even later meen ik op basis van de schets in mijn hoofd alles te hebben. Door naar de kassa. Buiten schuif ik mijn winkelkar terug in de rij, wat me een euro oplevert.

De van thuis meegenomen plastic tas met daarin de volledige aanschaf leg ik op de bijrijdersstoel en start dan de auto. Voor de zekerheid loop ik de schets nog een keer na. Rijden maar.

Thuis begin ik meteen aan de klus. Het loopt op rolletjes.

Zou de hotelschakeling werken? Ik tast in de plastic tas.

Oeps, lampje vergeten.

Edwin Timmers

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Column Timmers.indd 29

29

25-11-20 13:32

“ Nog meer conceptueel denken bij dakdichting en vochtbestrijding” Aquaplan biedt kwalitatieve producten voor het verbeteren en beschermen van huis en tuin. Vochtproblemen, dakbedekking en isolatie zijn de belangrijkste productgroepen voor het bedrijf dat deel uitmaakt van de Canadese IKO-group. In deze Close UP zoomt MIX in op de productontwikkelingen en de trends die daarbij meespelen.

“Bij IKO is er een evolutie gaande waarbij we nog meer conceptueel gaan denken”, zegt Bart Volders, R&D Manager. “Daarbij zetten we steeds meer in op research en hergebruik, waarbij we nog meer vanuit de gebruikerswensen producten ontwikkelen.”

Recentelijk introduceerde Aquaplan nieuwe dakproducten voor de dhz-er, waarbij tegelijkertijd een rebranding is doorgevoerd.

“Voor dhz-ers staat gemak voorop om zelfklevende dakbedekking aan te kunnen brengen, want een dak branden is voor hun niet altijd even gemakkelijk. Naast gebruiksgemak streven we naar minder afval, dat doen we nu bijvoorbeeld al door EPDM op maat aan te bieden en voor vloeibare producten metalen verpakkingen te gebruiken die 100% herbruikbaar zijn.”

Concreet betekent de focus op duurzaamheid voor de research­ inspanningen van IKO dat ze meer producten zonder solvent en meer watergebaseerd gaan ontwikkelen. Volders verduidelijkt: “Historisch gezien zijn liquide bitumencoatings gesolventeerd en daarmee niet duurzaam. Tegelijkertijd blijven we ons bij alle ontwikkelingen focussen op een kwalitatieve en betrouwbare waterdichting. Dat is de belangrijkste voorwaarde bij onze producten.”

Bitumen en duurzaamheid “Bij bitumencoatings zijn we ook bezig om deze solventvrij of waterbased te krijgen. Dat klinkt tegenstrijdig, omdat je water gebruikt als solvent. Dat water verdampt en je houdt alleen bitumen over met dezelfde waterdichtingseigenschappen als solventhoudende producten. Voor onze coatings willen we dat deze zo min mogelijk labeling hebben. Consumenten vragen steeds meer naar minder schadelijke producten, waarbij we uiteraard ook kijken naar wetgeving.”

30

De IKO-Group heeft wereldwijd meer dan dertig fabrieken en bitumen voor dakbedekking vormen daarbij hun core-business.

“Wist je dat het gebruik van natuurlijk bitumen voor waterdichting al ruim 4.000 jaar oud is?”, zegt Volders. “Het werd al opgegraven door de Egyptenaren die het gebruikten om hun schepen waterdicht te maken. Was bitumen vroeger een bijproduct van de olieproductie, nu wordt het on-purpose geproduceerd. Voor ons is het een topmateriaal voor dakbedekking of waterdichting dankzij de uitstekende eigenschappen. Bovendien is het product niet gevaarlijk of schadelijk en kan het hergebruikt worden.”

“Kijk je naar de circulaire economie, dan gaat dat hard in Nederland. Alles wat vandaag de dag aan bitumen verwerkt wordt, kan straks volledig gerecycled worden. Maar bitumen dakbedekkingen van 25 jaar of ouder zijn niet herbruikbaar, deze kunnen gevaarlijke stoffen zoals teer bevatten. Dat is problematisch. In de Benelux hebben we de de ProBitumen vereniging, waarbij we met verschillende bedrijven bekijken we hoe we duurzaamheid op sectorniveau kunnen organiseren. Het groene aspect is belangrijk bij bitumineuze dakbedekkingen, maar ook voor onze PIR-isolatie die door zijn gehalte aan gerecycleerde PET en door zijn uitstekende eigenschappen de top is in isolatie.”

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_CU Aquaplan.indd 30

25-11-20 14:37

C LO S E U P

“Vanwege de klimaatverandering moeten de daken in meer en meer steden groen of wit zijn. In steden is het namelijk altijd een paar graden warmer dan op het platteland. Bij witte daken

is de temperatuur 40 tot 50 graden, bij zwarte daken kan het 100 graden of meer worden. Dat is iets waar we rekening mee houden. In Nederland speelt buffering van water een rol, dit wordt belangrijker omdat er meer intense buien zijn. Groene daken zijn daarvoor een oplossing, zij geven traag water af.

Een voorwaarde is dat de constructie dat aankan. Daarnaast moeten sommige daken geschikt zijn voor grijswater recycling. Daarbij moeten wij ervoor zorgen dat er geen stoffen uitlopen die schadelijk zijn. Het is ook daarom dat bitumen zo’n mooi product is, want er komt niets mee uit het materiaal.”

Dak-detail

Roof top stick mineral

Volders ziet verschillen tussen landen, waarbij ieder land zijn eigen manier heeft en waarbij de normering verschilt. “De Europese Unie is daar nog ver weg. Neem Frankrijk, dat zweert nog steeds bij gesolventeerde producten, terwijl er evenwaardige producten zijn. Zuiderse landen gaan meer en meer hun daken wit schilderen. In de Benelux zijn ze niet bezig om daken wit te schilderen, maar in de professionele handel verkopen we wel witte dakbedekking, een andere benadering dus.”

Hoog elastische één-component vloeibare waterdichting voor het naadloos dichten van alle moeilijke dakdetails in één laag.

Aquaplan, Antwerpen, +32 (0)3 248 30 00, www.aquaplan.com, info@aquaplan.com

Verschillende behoeften per land bij dakbedekking

Een toplaag van een tweelaagse bitumen dakbedekking voor een waterdicht plat dak.

Investeren in research

Solventvrije en waterbased oplossingen

Het IKO Research Centre Antwerp is het expertise center voor waterdichting voor de hele EU-groep. Volders legt uit dat de IKO-group sterk is in het professionele segment. “Daar liggen de eisen hoog en zijn de normeringen streng. Voor het foutloos toepassen van onze professionele producten is het volgen van trainingen aan te bevelen. Onze producten voor dhz voldoen aan gelijkwaardige eisen, maar daar is het gemakkelijk kunnen aanbrengen een belangrijke voorwaarde. De producten hebben een groot applicatiegebied, denk bijvoorbeeld aan coaten, dichtmaken of lijmen. Simpel gezegd moeten alle dhz-producten zeer gemakkelijk toe te passen zijn.”

Op de R&D-afdeling werken ze aan nieuwe technologieën. Dit doen ze vanuit een strategische visie, waarbij gewerkt wordt met een 3- tot 5-jarenplan. Volders: “Dat betekent dat we dit jaar de innovaties van de jaren 2016-2020 uitbrengen. Solventvrije coatings komen nu op de markt en er zitten nog een paar innovaties in de pijplijn. Bij alle research activiteiten focussen we ons op de domeinen waar we grondige kennis van hebben. Wij willen geen generalist zijn, maar de specialist in dak- en waterdichting.

Dit is een van de moeilijkste aspecten in de bouw.”

Bij IKO willen ze zich onderscheiden met R&D, daarvoor werd het aantal medewerkers met 50% uitgebreid. Volgens Volders bestaat R&D voor 70 tot 80% uit productontwikkeling en het ontwikkelen van nieuwe technologiën. “Dat laatste is vooral hard werken, slechts 10% van ons werk is inspiratie. Research is dan ook geen wondermiddel, met een eureka moment. Je kunt wel een idee hebben, maar om het te uit te werken tot een volwaardige oplossing kost veel tijd en werk. Je moet daarbij met falen om kunnen gaan, het positieve daarvan is dat elke poging ons weer nieuwe kennis geeft. Het is belangrijk wat je daar achteraf mee doet.”

“Zo’n 90% van onze projecten gaat over solventvrije en waterbased oplossingen. Daarvoor maken we specifieke programma’s, waarbij elk product dat wij ontwikkelen aan vier targets moet voldoen: de mechanische eigenschappen, de applicatie eigenschappen, de shelflife - ofwel de houdbaarheid - en de levensduur. Die moeten allemaal in orde zijn. Aan de applicatie-eigenschappen besteden we de meeste tijd, daarvoor bezoeken we ook applicateurs. Ook beschikken we over een applicatie center, waar we testen kunnen doen.” Gezien het belang van de applicatie is er dit jaar dan ook een splinternieuw IKO experience center geopend waar een specialistisch team kijkt naar de applicatie. “Dat zijn ervaren dakdekkers die al minstens twintig jaar in het vak zitten.”

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_CU Aquaplan.indd 31

31

25-11-20 14:37

Prickels organiseert van 12 t/m 14 januari 2021 een uniek online Najaars- en Kerstevent:

ChristmasCollect Het online netwerkevent waar leveranciers retailers informeren, inspireren en helpen bij het samenstellen van hun assortiment voor Najaar & Kerst 2021.

• • • • • •

Volop netwerkmogelijkheden Interactieve presentaties Inspirerende lezingen Nieuwe kerstthema’s De trends voor najaar 2021 Een compleet aanbod

maar dan net even ander

s!

Gratis toegang voor DHZ- & bouwcentra!

Kom je ook?

Kijk voor meer informatie op:

www.christmascollect.com www.christmascollect.com

info@christmascollect.com

powered by Prickels

Nieuw

Wij feliciteren EP: Tummers met de heropening van het filiaal in Panningen

HECO-TOPIX®-plus: maakt het beste beter.

Bij Easyfiks weten we dat iedere meter telt. Wij helpen u graag bij het creëren van een optimale indeling.

Meer informatie: informatie@beekman.nl 055 538 11 00 • easyfiks.nl • beekman.nl

32_Adv.indd 3

heco-topix-plus.com

25-11-20 11:22

Ondersteuning met grote campagne

Nieuwe producten bij Pure by Flexa ColorLab Pure by Flexa ColorLab is een inspirerend en decoratief concept dat meerwaarde geeft aan VBS-winkels. “VBS-ondernemers zijn kampioen in het adviseren van een kwalitatief product, Flexa is kampioen in kleur én kwaliteit. Pure by Flexa ColorLab is daarmee een win-win concept, met een schitterend palet op een kleurenwand in de winkel die continu actueel is.” Recent is het Pure by Flexa ColorLab-assortiment uitgebreid en staat een relaunch op de rol.

Pure by Flexa ColorLab werd tien jaar geleden geïntroduceerd, met als kenmerken dat het hoog in de markt gepositioneerd is, superkwaliteit heeft en dat de opbouw van het kleurpalet schitterend is. “Denk daarbij ook aan mooie A4-kleurstalen, de extra matte verf en de krijtverf, die nog steeds een trend is”, zegt Isabelle Val, interim Sr Channel Manager DIY Customer Marketing. “Met Pure geven we VBS-ondernemers een exclusief verfconcept om zich te kunnen onderscheiden én bieden we de klant een schitterend palet kleuren in diverse glansgraden”, vult Michiel van Haperen aan. Hij is bij Sikkens verantwoordelijk voor het VBS-kanaal. “Daarbij willen we het aanbod continu verbeteren en aanscherpen.”

Om het concept kritisch tegen het licht te houden, werden analyses gemaakt en interviews gehouden. Val: “We vroegen retailers hoe we het Pure concept nog beter konden maken en laten aansluiten bij de ontwikkelingen in de markt.” Uit de interviews met consumenten bleek dat zij vooral bij de VBS-winkels kopen voor het advies en hun kennis. “Het draait om expertise, een consument klust niet vaak en is daardoor onzeker. In alle fases van de customer journey kunnen we de klant helpen bij het plannen en het ontzorgen. VBS is daar-

voor het geijkte kanaal. Natuurlijk wordt in de voorbereiding online georiënteerd, dat is iets dat zowel wij als de retailer goed op orde moeten hebben.” Van Haperen: “Uiteindelijk willen we de consumenten met de juiste producten, de juiste kleur en hoeveelheid en met een plan van aanpak naar huis laten gaan om de klus succesvol aan te pakken.”

Vijf nieuwe producten Uit de onderzoeken bleek dat consumenten er de voorkeur aan geven om verf van hetzelfde concept te kopen. Van Haperen: “Veel ondernemers misten een goede grondverf voor donkere kleuren in het concept. Consumenten willen een wand een kleur geven en tegelijkertijd de andere wanden en plafonds wit verven.

Daarvoor bieden we straks witte Pure muurverf extra mat in een exclusieve verpakking van 7,5 liter.” Daarnaast misten ze kleinere verpakkingen binnen het concept, vooral om kleinere decoratieve klussen te verven. “Die uitbreiding hebben we gedaan, ook vanuit het oogpunt van duurzaamheid en om minder te verspillen. Iets dat bijvoorbeeld ook voor watergedragen binnenverf geldt.”

De vijf nieuwe producten komen in 2021 vanaf week vijf op de markt en worden ondersteund met een landelijke campagne.

“Door vraag te creëren willen we VBS-retailers helpen om consumenten naar hun winkel te laten komen. We gaan consumenten inspiratie geven vanuit een omnichannel aanpak: zowel op de winkelvloer als daarbuiten. We zijn zichtbaar op de belangrijkste touchpoints in de customer journey van de klant, daar stemmen we onze content op af”, zegt Val. Op de Pure by Flexa ColorLab website kunnen testers besteld worden. Daarbij zit een leaflet die verwijst naar de online dealerlocator. Dit zorgt voor traffic naar de winkels. “De Pure kleurenwand wordt jaarlijks gerestyled met de Flexa Kleur van het Jaar en het bijbehorende trendpalet. Daarnaast werken we met influencers, die tips en trics en metamorfoses laten zien om te inspireren. Want Pure by Flexa ColorLab is een unieke esthetische propositie in een premium kwaliteit.”

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_CU Akzo.indd 33

AkzoNobel Decorative Coatings bv, Sassenheim, (071) 711 99 20, www.flexa-pure.nl

C LO S E U P

33

25-11-20 13:36

Concept voor onderscheid en groei

40 nieuwe Hub

De nieuwe Hubo. Dat is ‘maximaal lokaal aanwezig zijn’ en ‘het verkopen van totaal­oplossingen om klussers te ontlasten’.

Al jaren zijn de ondernemers van de verschillende Hubo’s – én Multimates – een bekend gezicht in hun verzorgingsgebied. Willen mensen technisch advies, hebben ze hulp nodig of willen ze gewoon

34

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_CU_Hubo-ombouwen 2020.indd 34

25-11-20 17:14

C LO S E U P

DGN retail, Hubo, 033.253.23.80, r.morien@euretco.com, www.hubo.nl

Hubo’s in 2020 nieuwe sloten bestellen bij een bekende, dan gaan ze naar de Hubo.

Op die kracht bouwde DGN het Hubo-concept en dat bevalt ondernemers heel goed. Ook ondernemers met een bouwmarkt van formaat. Daarom gingen er in 2020 maar liefst 40 Hubo’s open in de nieuwe huisstijl. Check deze collage van beeldbepalende snapshots uit die nieuwe winkels.

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_CU_Hubo-ombouwen 2020.indd 35

35

25-11-20 17:14

Auteur Hugo Schrameyer

Van totaalassortiment doet 30% helemaal niets

De befaamde 80/20-regel laat zich ook gelden in de bouwmarkt. Pakweg 20 (tot 30) % van het assortiment doet 80% van de omzet. De middenmoot doet het aardig, maar wat je ook kunt zeggen: 20 (of 30) % van het assortiment doet eigenlijk helemaal niets.

Zeker nu kostenbesparing als gevolg van de coronacrisis hoog op de agenda staat, kunnen retailers veel winnen met rightsizing, meent strateeg Kristie Habraken van retailbureau Crossmarks.

minder waar. In veel gevallen zorgt slechts een klein deel van het assortiment voor het grootste deel van de omzet. De rest van de producten staan stof te happen. Sterker nog, ze kosten geld. Denk aan opslag, logistiek, vierkante meters en de handlingskosten in de winkel.”

Vandaar ook dat Habraken warm pleitbezorger is voor het optimaliseren van het assortiment. Dat kan niet alleen aan de kostenkant veel opleveren, maar ook in het neerzetten van een sterkere formule. “Door meer focus aan te brengen en de producten die écht iets bijdragen meer de ruimte te geven, zowel in de winkel als online, wordt het voor klanten duidelijker waarvoor ze bij jouw retailformule terecht kunnen. Ook beoordelen klanten producten positiever wanneer deze meer ruimte krijgen.”

Experimenteren In een opinietekst op de eigen Crossmarks-website noemt Habraken het voorbeeld van 24 soorten hagelslag, 10 verschillende wegwerpbekertjes en 15 verschillende hardloopshirts. “Het aanbod van de meeste retailers is gigantisch. En dat terwijl het overgrote deel van het assortiment nauwelijks iets toevoegt. Niet alleen zijn veel artikelen die worden aangeboden weinig relevant voor de klant, ook draagt het overgrote deel nauwelijks bij aan de omzet.”

Volproppen Dat zie je over alle sectoren heen, zegt ze. Retailers hebben de neiging om zoveel mogelijk producten in de schappen te proppen.

Immers: hoe meer producten, hoe meer kans op verkoop. “Niets is 36

Ze ziet de tekst die ze online heeft gepubliceerd niet zozeer als kritiek richting categorymanagers. Integendeel. Een pluim op de hoed voor deze groep professionals, die volgens Habraken volop enthousiasme aan de dag leggen om de consument te verrassen en te verbinden met noviteiten. De kritische houding die ze daarbij hanteren om een nieuw product tot het schap toe te laten, zouden category managers echter ook moeten hebben bij het beoordelen van het huidige productaanbod. Er bestaat eigenlijk geen exit-strategie voor producten die amper bijdragen. “De keuzestress in veel winkels is enorm. Uit psychologisch onderzoek blijkt dat mensen bij de keuze uit meer dan zeven producten meer nervositeit ervaren.

Winkels hebben niet de plicht om zoveel mogelijk aan te bieden, maar om klanten te helpen kiezen bij het product dat bij hen past.”

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Vaktueel-Assortimentskeuzes.indd 36

25-11-20 13:37

VA K T U E E L

Kleinere franchisers In die hoedanigheid is het zeker niet zo dat een kleinere winkel als Hubo per definitie op achterstand staat ten opzichte van een grote bouwmarkt. Kleinere franchisenemers staan dichterbij de klant en weten doorgaans beter in te spelen op de lokale behoefte.

De consument gaat niet voor een oneindig brede keuze, maar voor het meest geschikte product. “Dus als de klant het een voordeel vindt dat hij met hulp van de franchisenemer sneller tot de juiste keuze komt, dan kan zijn overweging wel degelijk gunstig uitpakken voor formules als Hubo, Multimate of Enorm bijvoorbeeld. Je hebt geen 80 blikken verf nodig om de klant de juiste kleurkeuze te laten maken. Dat kun je prima oplossen met een verfmengmachine”, stelt Habraken.

En toch: laten we even naar Hornbach kijken. Inmiddels vijftien keer uitgeroepen tot de beste bouwmarkt van Nederland, terwijl net zo goed valt te constateren dat je als klant behoorlijk overdonderd kan worden door het assortiment. Habraken: “Op zich klopt dat, maar het is ook zo dat Hornbach veel energie steekt in het opleiden van medewerkers. Als de consument er niet uit komt, dan heeft die de zekerheid dat die hulp kan krijgen van het personeel. Voor Hornbach is het bovendien logisch om vanuit de merkpositionering als bouwmarkt voor de professional/grote projecten een groot assortiment aan te bieden. Je assortimentsgrootte is immers sterk afhankelijk van die positionering. Bij een groot en diep assortiment wordt het wel noodzakelijk om met keuzehulp voor de klant te komen, bijvoorbeeld in de vorm van gespecialiseerd personeel en duidelijke instore communicatie.”

Formulebijdrage Even een uitstapje naar de foodwereld. Uit een onderzoek in 2016 bleek dat Albert Heijn meer dan 27.000 verschillende producten op het schap heeft staan. Aldi doet het met 1.250 producten. Zo biedt de discounter geen 25 verschillende soorten hagelslag, maar 5. Wat blijkt? Hoewel Albert Heijn veel hogere omzetcijfers realiseert, weet Aldi per product vier keer zoveel te verdienen als Albert Heijn. Vraag aan Habraken: Is dat een pleidooi om stevig te gaan snijden in het assortiment? “Wat je generiek kunt zeggen, is dat een overvloed aan producten niet per definitie voordeel oplevert. Je kosten stijgen, je kunt producten minder goed presenteren, je zadelt klanten op met extra keuzestress en bovendien loop je de kans dat het formulebeeld minder tot zijn recht komt.”

“Wat je daarbij echter ook moet aantekenen”, vervolgt Habraken, “is dat een product niet uitsluitend bijdraagt aan de omzet. Een product kan ook van betekenis zijn voor het formulebeeld. Een uniek klus- of woonproduct kent misschien een lage doorloopsnelheid, maar kunnen wel heel relevant zijn voor de winkelbeleving. Zo kan een product ook onderscheid bieden ten opzichte van concurrenten. Ook dat kan van betekenis zijn.”

Limburgse Posterholt. Hij meent dat het thema, zeker in supermarktkringen, al een jaar of vijftig actueel is. “In de jaren tachtig van de vorige eeuw werden de eerste inspanningen gedaan om producten af te rekenen op hun omzetbijdrage. Door de stand van automatisering was data daaromtrent echter lastig toegankelijk.

Nu is dat geen enkel probleem meer.”

Zestig soorten tomatensoep Prachtig bewijs dat de handel zich verslikt in een overdaad aan productvarianten is zijn zoektocht naar tomatensoep. Supermarkt Plus bijvoorbeeld heeft circa 35 varianten in het schap, Lidl en Aldi elk 10. “In een straal van vijf kilometer kan ik kiezen uit circa zestig soorten tomatensoep. Ik doe daar verder geen uitspraken over, maar dat is wat mij betreft wel een duidelijk signaal dat het geen kwaad kan om het assortiment getalsmatig te analyseren. Eigenlijk is het gewoon waanzin. Je kunt wel zeggen: ik wil het grootste aanbod presenteren van alle formules, dan is dat je goed recht, maar je moet ook realiseren dat superslow movers killing zijn voor je omzet. Die kosten alleen maar geld in termen van bijvoorbeeld automatisering, schapruimte of distributie.”

Onze branche doet het in de ogen van Durlinger niet veel beter dan de foodsector. Misschien zelfs een tikje slechter. Want waarom zou je in hemelsnaam tientallen blikken verf in het schap op voorraad houden als je ook honderden kunt ontsluiten via een verfmengmachine. Bovendien is het de vraag of de consument überhaupt zit te wachten op honderden, zelfs duizenden verftinten die een mengmachine kan produceren. “Ik denk niet dat je de klant moet verdrinken in een overvloed aan verfkleuren. Ik ben er veel meer voorstander van dat je de klant bij de hand neemt en hem attendeert op de kleuractualiteit van nu. Retailen betekent ook dat je de klant helpt bij het maken van een keuze.”

Kantelbakken Durlinger is niet alleen consultant, maar tevens particulier, en soms een particulier met een klus. Als hij een paar schroeven nodig heeft, dan rijdt hij niet naar de bouwmarkt, maar veelal naar de lokale speciaalzaak. “Dan hoef ik niet te kiezen uit een overdaad aan schroeven, maar weet de ondernemer me precies te vertellen welke schroef ik nodig heb”, stelt Durlinger. Wat hij er

Data ontsluiten Kristie Habraken is niet de enige die zich om deze materie bekommert. Door haar blog kwam de materie opnieuw op de agenda te staan, maar velen gingen haar voor, waaronder logistiek expert Paul Durlinger, die een eigen consultancybedrijf heeft in het VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Vaktueel-Assortimentskeuzes.indd 37

37

25-11-20 13:37

Passion powered

by GARDENA Ontdek de accu die op meer dan 70% van alle doe het zelf & tuin accugereedschappen past.

ADV_Mix_Najaar_2020.indd 2 MIX 2020-8_Vaktueel-Assortimentskeuzes.indd 38

5-11-2020 20:38:06 25-11-20 13:37

VA K T U E E L

Voordelen van een kleiner assortiment • • • •

Kostenreductie Minder complex voor de klant Duidelijker formulebeeld Klanten beoordelen producten positiever

Risico’s van een kleiner assortiment • Risico op minder traffic • Risico op te weinig variëteit (Bron: Crossmarks)

desgevraagd nog aan toevoegt is dat veel grotere bouwmarkten, waaronder Hornbach, maar ook Praxis- en Gamma-vestigingen, niet alleen blisterverpakkingen voeren, maar tevens kantelbakken met losse schroeven. Vaak gaat het om tientallen bakken met duizenden losse schroeven, moertjes en boutjes die je los kunt kopen. In de context van dit rightsize-verhaal: de aankoop van twee schroeven kan margetechnisch toch ook niet uit?

Durlinger tot slot: “Heb je wel eens naar de kiloprijs gekeken van schroeven en bouten? Dat komt aardig in de buurt van de kiloprijs van zilver. Bevestigingsmaterialen kosten een vermogen. Dus ook al stelt de doorloopsnelheid van sommige producten amper wat voor, de hoge marge maakt de rendementsbijdrage meer dan goed.

Vanuit dat oogpunt is een plek in het schap dus prima verdedigbaar.”

“Een reductie van het aantal producten is één van de manieren om de complexiteit te verminderen, maar zeker niet de enige.

Je moet zeker niet de indruk achterlaten bij de shopper dat die iets mist. “ Achterstand Wie we ook absoluut aan het woord willen laten, is Constant Berkhout, managing director Customer Insights Center van de Rijksuniversiteit Groningen. In de context van dit verhaal benaderen we hem vooral als auteur van het boek Assortment and Merchandising Strategy, een publicatie met het optimaliseren van het assortiment als centraal onderwerp. Vlak na de publicatie hadden we hem al de vraag voorgelegd of de zelfstandige ondernemer met minder producten een achterstand heeft ten opzichte van het grootwinkelbedrijf met een superassortiment. In de basis eigenlijk wel, reageert Berkhout, want de consument heeft immers het liefst een zo breed en diep mogelijk assortiment tot zijn beschikking.

Tegelijkertijd begrijpen we natuurlijk ook allemaal dat dit niet altijd mogelijk is, zeker niet in fysieke winkels met een beperkte oppervlakte. “Shoppers willen graag een breed assortiment

waardoor de kans groot is dat aan specifieke behoeften wordt voldaan. Retailers kunnen dit oplossen door het assortiment slim te presenteren zodat de shopper geen complexiteit ervaart. Dus: een reductie van het aantal producten is één van de manieren om de complexiteit te verminderen, maar zeker niet de enige. Je moet zeker niet de indruk achterlaten bij de shopper dat die iets mist.

Uit studies blijkt namelijk dat het assortiment na toegankelijkheid/locatie de belangrijkste reden is om een retailformule te bezoeken. Een manier om die uitdaging op te lossen, is om het online aanbod ook op de fysieke winkelvloer toegankelijk te maken, bijvoorbeeld met een bestelkiosk.”

Sanering Vernauwen we het assortimentsonderwerp tot het kritisch beoordelen van het assortiment en het saneren van een aantal producten, dan heeft dat volgens Berkhout o.a. te maken met de strategie van de retailer (moet deze meer op de kosten letten of staat de beste service toch voorop?) en de staat van de categorie (is dit een destination categorie waarmee de retailer klanten trekt?).

“Ook zijn het vaak cycli waarin retailers één keer in de zoveel tijd de stofkam door het assortiment halen. Albert Heijn is daar een voorbeeld van. Die was doorgeschoten in het aantal kleine merken, maar heeft daar nu een correctie op aangebracht”, aldus Berkhout, die besluit dat er op dit moment een aantal extra redenen zijn om het assortiment onder handen te nemen. Ook in onze branche.

“Stel, als dhz-retailer weet je dat in periode van economische achteruitgang minder geklust wordt in de badkamer, dan pak je dat assortiment aan. Daarnaast is als gevolg van corona de consument steeds meer gewend aan online winkelen, en kun je het product als zak mortelbeton of tuinhek wel in het assortiment houden, maar bied je deze alleen online aan. Overigens, zijn winkels in de dhz-branche al vele jaren te groot in vergelijking met de behoeften die ze vervullen. Dit vraagt echter allereerst om een herziening van de formulestrategie.Voordat een retailer met assortimentsreductie begint, moet deze zich afvragen wat de bedoeling is. Als de kosten omlaag moeten, prima, dan kan reductie van het aantal producten een oplossing zijn. Echter: shoppers willen graag een groot variatie omdat dat dit de kans vergroot dat in meer behoeften wordt voorzien. De oplossing ligt dan in het slim presenteren, en niet in het slim saneren.”

VA K B L A D M I X N R .8 2020

39

20:38:06

MIX 2020-8_Vaktueel-Assortimentskeuzes.indd 39

25-11-20 13:37

Bron Tuinbranche Nederland Fotocredits Maayke de Ridder Tuinontwerp en realisatie Wim Wijsman Zeist i.o.v. Tuinbranche Nederland

Meer groen is de norm

De tuintrends van 2021 In 2020 hebben we, mede door de pandemie, meer tijd in eigen tuin doorgebracht. Voor veel mensen een extra aanleiding om hun tuin aan te pakken. Voor 2021 presenteert Tuinbranche Nederland drie voorbeeldtuinen op basis van de nieuwste stijltrends waarbij levend groen de basis vormt. Maak kennis met de Zachte Veilige Tuin, de Biotoop Tuin en de Eigenzinnige Patiotuin. Er is volop aandacht voor duurzaamheid, biodiversiteit en goed watermanagement. Dat laatste betekent dat bij flinke regenbuien het water snel wegloopt maar ook opgevangen (en voor de tuin behouden) kan worden. De trendtuinen van 2021 dienen ter inspiratie met als doel een prettige, groene en gezonde woonomgeving voor mens en dier.

De Zachte Veilige Tuin Voor veel mensen kunnen klimaatverandering en artificial intelligence bedreigend aanvoelen. Als antwoord hierop willen we een tuin die een veilig gevoel en bekend beeld oproept. Je wilt jezelf omarmd weten, afgeronde en organische vormen versterken dit. Een warm kleurenpalet van lichte en donkere tinten intensiveren de zachte uitstraling waardoor iedereen zich extra op zijn gemak voelt. Een belangrijke accentkleur is roze. In de Zachte Veilige Tuin vormen gras, slingerende borders en afgeronde meubelen een uitnodigend geheel. De planten zijn huidkleurig zoals purperklokje (Heuchera) en zijn beweeglijk en transparant als siergrassen. Rijkbloeiende hortensia’s (Hydrangea) zorgen voor kleuraccenten. De ronde potten geven het geheel een huiselijke uitstraling.

De Biotoop Tuin Door de klimaatverandering en de pandemie worden we ons ervan bewust dat er iets moet veranderen.

Onbekommerd consumeren is niet meer van deze tijd.

Thema’s als duurzaamheid en natuur zijn van toene40

mend belang. In de tuin kun je een stukje natuur creëren, waarin je je helemaal kunt afzonderen. Een ideale omgeving om tot rust te komen en om ongestoord te werken. Biodiversiteit en wateropvang zijn belangrijk en zo kun je de tuin als een klein ecosysteem inrichten. De beschutte Biotoop Tuin bevat veel hoge planten (zoals siergrassen) die je behaaglijk omringen.

Door het gebruikte grind kan regenwater snel de bodem inzakken, maar het wordt ook opgevangen in de minivijver met waterplanten. De schuttingen van beton en riet geven een extra ambachtelijke en duurzame uitstraling. Meisjesogen (Coreopsis) zorgt voor een vrolijk geelaccent tussen het welig groen.

Eigenzinnige Patiotuin De wereld is volop in beweging. Op het gebied van economie, ecologie en globalisering vinden grote veranderingen plaats. We slikken die veranderingen niet voor zoete koek. Ook in de tuin is de zoektocht naar nieuwe verhoudingen zichtbaar. De vertrouwde indeling gaat letterlijk op de schop. Kleine halfomsloten ruimten, trappen en verhogingen maken van de buiten-

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Tuin-Tuintrends NVTB.indd 40

25-11-20 09:26

TUIN

ruimte een nieuw, speels geheel. Door de hoogteverschillen is het zicht op de tuin steeds anders. Door te experimenteren met de bakken en de planten blijft de tuin spannend. De monochrome, krachtige kleurvlakken, de geometrische vormen, een trapje naar de toekomst ĂŠn het ronde venster als doorkijk naar die toekomst, is deze patiotuin voor mensen die de nieuwe tijd omarmen. Kleurrijke planten als zonnebloem (Helianthus), dahlia, vlambloem (Phlox) en hortensia (Hydrangea) staan prachtig bij de blauwe en roestbruine tinten. Een designmeubel maakt het af.

Tijdgeest en trends Op verzoek van Tuinbranche Nederland heeft trendwatcher Aafje Nijman de huidige tijdgeest en de daaruit voortvloeiende stijltrends geschetst. Corona heeft als een katalysator gewerkt voor de ontwikkelingen die zich sterker en sneller manifesteren. We zitten middenin een veranderingsproces waarvan de gevolgen duidelijk zichtbaar worden. De overgang naar de nieuwe situatie verlangt van ons dat we actie ondernemen en, voor een betere toekomst, onze gewoontes

aanpassen. Het klimaat heeft onze volle aandacht.

Vliegschaamte is een onderwerp van gesprek. We streven naar een inclusieve samenleving, waarin iedereen ongeacht afkomst, ras, gender of handicap gelijke kansen heeft. In het verlengde daarvan zijn stereotyperingen uit den boze. Veranderen is het devies. Wie daarin niet meegaat en weigert zijn of haar verantwoordelijkheid te nemen, loopt hopeloos achter.

Haaks daarop staat dat veel mensen het goed hebben en daarom bepaalde verworvenheden niet op het spel willen zetten. Het is daarom echt belangrijk dat veranderingen in onze maatschappij leiden tot een verbetering van de levenskwaliteit.

De trendtuinen zijn mede mogelijk gemaakt door Griffioen Wassenaar (tuinplanten), Rijnbeek & Zoon B.V. (tuinplanten), Capi-Europe (plantenbakken), Huiting Groep, Tjinco (betonnen zitelementen) en Extremis (Picnik meubel).

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Tuin-Tuintrends NVTB.indd 41

41

25-11-20 09:26

Garden Elements van Decor Son

Het fundament onder ieder tuinen groenproject Voor Decor Son staat 2020 vooral in het teken van de herpositionering van het bedrijf. Vanuit de drie business units Home Improvement, Wall Design en Garden Elements bedient het bedrijf de dhz-retail met drie kernassortimenten.

De overkoepelende belofte ‘we deliver’ en een heldere pay-off voor iedere business unit maakt duidelijk waar het assortiment voor staat. ‘Maak buitengewoon goed!’ bijvoorbeeld, de pay-off van Garden Elements.

Decor Son biedt binnen de drie business units een compleet assortiment dat is gebaseerd op de behoefte van de eindklant in de bouwmarkt. Die behoefte wordt samen met de retailer geanalyseerd en steeds geëvalueerd. Gekoppeld aan de eigen productie en productontwikkeling en de sterke logistieke organisatie maakt Decor Son ‘we deliver’ waar als producent, partner en leverancier.

voor Decor Son in het inspireren en stimuleren van consumenten om zelf aan de slag te gaan.

Met daarnaast een uitgekiende logistieke operatie kan Decor Son vanuit het 100.000 vierkante meter grote warehouse in Son of de productielocatie in Den Bosch snel en direct leveren. Aan retailers, maar desgewenst ook als dropshipment bij de consument thuis.

Uitdagen en inspireren

Muurblokken

Met de pay-offs ‘Verduurzaam je huis!’ (Home Improvement) en ‘Samen maken wij muren mooier!’ (Wall Design), nodigt Decor Son de consument uit tot actie. Een bewuste keuze want Decor Son wil consumenten uitdagen en inspireren om zelf hun woonomgeving mooier te maken. Daarom ook ‘Maak buitengewoon goed!’, gekoppeld aan het assortiment van Garden Elements.

Met Garden Elements biedt Decor Son het fundament onder ieder tuin- en groenproject. Dat begint bij de basis met verschillende soorten zand, grind, hout en beton uit eigen productie. Daarnaast zitten tal van producten in het assortiment waarmee die basis verfraaid, aangekleed en verduurzaamd kan worden.

Met het assortiment van de business unit Garden Elements laat Decor Son zien met recht totaalleverancier te zijn en het fundament voor ieder tuin- en groenproject te bieden. Van de basis in en op de grond tot aan tuinafscheidingen.

Een belangrijke specialiteit in het assortiment vormen de muurblokken. Een eigen product van Decor Son dat wordt gemaakt en geleverd in diverse kleuren en maten. Smalle blokken voor sierlijke muurtjes bijvoorbeeld en grote, grove blokken voor een robuuste en stoere uitstraling.

Totaaloplossingen Decor Son is fabrikant, groothandel, importeur en distributeur tegelijk en dat zorgt er onder andere voor dat binnen Garden Elements, net als binnen de twee andere business units, totaaloplossingen worden aangeboden. De concepten en producten zijn bovendien eenvoudig te verwerken, een belangrijke voorwaarde

42

Drie uitvoeringen De muurblokken zijn verkrijgbaar in drie verschillende uitvoeringen: getrommeld, strak en geknipt. Binnen iedere uitvoering worden de muurblokken in meerdere kleuren en afmetingen aangeboden.

Daardoor kunnen de muurblokken in veel verschillende tuinen toegepast worden.

Doordat Decor Son de productie zelf in de hand heeft, kan vanuit de eigen kennis en ervaring goed ingespeeld worden op trends en

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_CU Decorson.indd 42

25-11-20 14:44

marktontwikkelingen. Dat resulteert onder andere in een hoge mate van maatvastheid van de muurblokken, langer kleurbehoud en een voor de consument gegarandeerde eenvoudige verwerking.

Zanden en grinden Een andere belangrijke pijler is de zanden en grinden. Decor Son biedt een compleet assortiment en zakt haar eigen zanden en grinden af en kan daardoor snel op de marktvraag reageren. Zo werden in april van dit jaar meer dan 1,4 miljoen zakken zand en grind afgezakt. Deze zanden en grinden worden gewonnen uit Nederland, België en Duitsland. De zanden en grinden worden in een vernieuwde verpakkingsvorm van Decor afgevuld en gereed gemaakt voor verkoop binnen de retail. Private label is daarbij een optie.

Het Decor Speelzand wordt speciaal gezeefd om een veilige speelomgeving te garanderen. Daarnaast omvat het assortiment onder meer Ophoogzand, Straatzand, Voegzand en Metselzand. De zanden worden in de regio gewonnen en in zakken van 25 kg afgevuld.

Het uitgebalanceerde assortiment aan Decor (sier)grinden is verkrijgbaar in diverse kleuren en formaten voor verschillende toepassingen. Zoals Wit grind, Golden Son, Cappuccino, Yellow Sun, Inveegsplit, Blauwsteen en Basalt.

Grind- en splitplaten Met grind- en splitplaten biedt Decor Son een slimme oplossing voor het verschuiven van grind bij belasting. Deze platen zorgen ervoor dat het grind en split op paden en opritten niet verschuift als er overheen gelopen of gereden wordt. De platen vormen een sterke en stabiele ondergrond; zelfs als er een auto overheen rijdt, verplaatst het grind of split niet. De grind- en splitplaten zijn standaard voorzien van waterdoorlatend geotextiel. Hierdoor krijgt onkruid minder kans en komen kiezels niet onder de plaat terecht.

Hemelwater wordt snel afgegeven aan de bodem. Grind- en splitplaten zijn UV-bestendig en worden gemaakt van recyclebaar polypropyleen. Deze zijn uitgebreid getest op belasting, verlijming, sterkte, dikte, UV-bestendigheid en veiligheid. De platen zijn verkrijgbaar in verschillende maten en kleuren.

Watervriendelijke tuin Dat Decor Son veel waarde hecht aan duurzaamheid en het milieu bewijzen de producten die onder het concept ‘Watervriendelijke tuin’ worden verkocht. Producten die wateroverlast in de tuin

Decor Son, Son, 049.948.33.33, info@decor.nl, www.decor.nl

C LO S E U P

We deliver Gecombineerd met onder meer de grindschuttingen, steenkorven en andere producten uit het Garden Elements-assortiment, maakt Decor Son – vanuit eigen productie en kennis van assortimenten, trends en de markt – haar rol als totaalleverancier waar. Door waarde toe te voegen als producent, partner en distributeur met de belofte ‘we deliver’ in de genen. Net als binnen de business units Home Improvement en Wall Design.

Team Garden Elements Garden Elements wordt aangestuurd door accountmanagers Dion Beerepoot en Nick Burgers. Samen met drie category managers, een trade marketeer, een content marketeer, twee salessupport medewerker en een online expert verzorgen zij een plan op maat voor bestaande en nieuwe klanten. voorkomen, bijvoorbeeld door het water bij hevige regenval te bufferen en later gedoseerd weer af te geven. Of systemen die regenwater niet naar het riool afvoeren, maar opvangen om te gebruiken om de planten later water te geven.

Een van die watervriendelijke oplossingen is de Hydroblob. Dit regenwater buffer- en drainagesysteem beschermt tegen wateroverlast door het teveel aan water te absorberen en op te slaan.

Zodra de grond het weer aankan, geeft Hydroblob het water weer geleidelijk af.

Rainwinner Een ander watervriendelijk concept is de Rainwinner. Een regenwaterschutting die regenwater opvangt en opslaat en bovendien dienstdoet als schutting. De Rainwinner bestaat uit drie modules.

Dakwater wordt opgevangen via de regenpijp en via een overstoot wordt de Rainwinner gevuld. Als die gevuld is, loopt het regenwater via de regenpijp naar de infiltratievoorziening of naar het riool.

Vervolgens kan het opgeslagen regenwater gebruikt worden.

Bijvoorbeeld door het via ondergrondse verdeelbuizen over de tuin te verdelen. Dit zorgt ervoor dat overal in de tuin Rainwinner en een tapkraan geplaatst kunnen worden.

Waterdoorlatende en -passerende tegels De waterdoorlatende en waterpasserende tegels van Decor Son zijn speciaal ontworpen om het regenwater zoveel en zo snel mogelijk af te voeren en ten goede te laten komen van de grondwaterstand. Daarmee wordt bovendien wateroverlast op grote bestrate delen in tuinen voorkomen. De waterdoorlatende en waterpasserende tegels zijn verkrijgbaar in verschillende kleuren en maten, waaronder de Uni-Priora Aqua, Geostone Aqua en de Geostone Tegel.

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_CU Decorson.indd 43

43

25-11-20 16:52

Klaar voor het tuinseizoen van 2021 Met een zeer uitgebreide set noviteiten is Gardena

Bluetooth

helemaal klaar voor het nieuwe tuinseizoen. Als

Automatisch tuinieren is een belangrijk concept bij Gardena.

Daar maken de sensoren een belangrijk onderdeel van uit. Ze hebben een nieuw design en doen perfect wat ze moeten doen: vochtigheid meten. Als het vochtig genoeg is, kun je namelijk een sproeibeurt overslaan. Dat sluit weer aan bij het waterbesparings-thema van Gardena. De sensoren werken via een 10-meter-kabel samen met alle Gardena sproeicomputers. Ook met de 2.000.000 computers die Gardena in de afgelopen decennia al verkocht.

Qua Smart-gardening rust Gardena veel apparaten uit met de nieuwe bluetooth-verbinding. Die is goedkoper dan het Smart-systeem en biedt weer andere mogelijkheden. Hij werkt binnen 10 meter en is uiteraard te bedienen met een nieuwe Gardena bluetooth app. Die gaat zijn diensten bewijzen naast de bestaande Gardena smart system app. In dit concept vinden we de Watercontrol waarmee je de kraan kunt bedienen vanuit de app, met tot 3 schema’s per dag. Uiteraard kun je hem handmatig overrulen met een handige knop. Kostentechnisch valt dit product tussen de Select en Master-producten.

Ook handig zijn de kleppen voor in het beregeningssysteem die voorheen 24V-bedraad werkten en nu via bluetooth met dezelfde app bediend kunnen worden.

dealer kun je je klanten onder andere verblijden met betere basics als slang-roll-ups en snoeischaren, uitgebreidere smart- en connected producten en een compleet nieuwe set lifestyle-producten.

De Roll-Ups slangenboxen kregen een nieuw en ronder design.

De basis is antraciet en de turquoise rand kan naar keuze ook in wit. Zo maken 7 modellen ieder in 2 kleuren samen een nieuwe serie van 14. De kleinere modellen (15 en 20 meter) krijgen een nieuwe wandbeugel zonder het bekende stangetje. Daardoor zijn ze stabieler en kunnen 360 graden ronddraaien. Dan zijn er nog drie grotere modellen (25, 30 en 35 meter) – voortaan zonder handvat – en twee grondmodellen op een spies die je bijvoorbeeld makkelijk kunt koppelen aan een pipeline. Alle Roll-ups zijn voortaan vorstbestendig en kunnen dus 365 dagen per jaar buiten blijven. Ze hebben een geleider met rem voor het oprollen en je kunt de slang iedere 25 centimeter stopzetten.

44

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_CU Gardena-Noviteiten.indd 44

25-11-20 13:40

C LO S E U P

Op maaigebied is en blijft Gardena nummer-1 op robotgebied.

Een robotmaaier is een complexe aankoop, met keuze uit een uitgebreide range, waar veel emotie bij komt kijken. De Sileno is de ‘robot that thinks like a human’ zeggen ze trots. Tot 2.000 m2 is die prima geschikt. Voor kleinere gazons is er nu een Sileno-minimo. Een compacte robotmaaier voor 250 m2 tot 500 m2. De instapper voor de kleinere tuin, zonder display, maar wél met bluetooth-bediening via de app én geschikt voor nauwere doorgangen. De City- en Life-robotmaaiers krijgen nu ook bluetooth en ‘lopen’ bovendien in het Smart-systeem.

Over Smart gesproken: de Smart-sensor kan nu ook ín het gazon.

Daardoor kan de maaier er overheen rijden. Voordeel: de prijs is lager, daardoor kunnen klanten makkelijker twee of meer sensoren installeren. Bijvoorbeeld één in de zon, de ander in de schaduw.

Vuil- en schoonwaterpompen Ook op pompengebied zet Gardena de markt in beweging. Er zijn nieuwe modellen schoonwaterpompen, vuilwaterpompen en zelfs een combi-pomp voor vuil én schoon water. Een leuke features is de Aquasensor. Die liet je voorheen de afzuighoogte met schuifjes bepalen en doet dat nu via een gebruiksvriendelijk touchscreen. Verder zit de afvoer bij de nieuwe modellen aan de zijkant waar je de pomp makkelijk aan- en afkoppelt aan een tule aan de slang. Qua slang is er een nieuwe – plat – model, dat gebaseerd is op een brandweerslang. Sterk, 12 jaar garantie, iuv-bestendig, duims of 2-duims, voor veel volume in combinatie met de compacte opbergmogelijkheid. Zwart op de rol, naar wens op lengte te snijden, of in turquoise als complete kant-enklaar-set.

Uitwisselbare accu’s Ander opzienbarend nieuws is de alliantie Power4all die Gardena aangegaan is met premium-merken als Bosch, Gloria, Wagner. De 18V-accu’s van al deze merken passen op al hun machines en zijn onderling uitwisselbaar. Dat maakt dat je niet bij iedere pomp, handymower, trimmer, bladblazer, stokzaag en heggenschaar een eigen accu hoeft te kopen. Losse body’s worden voor de consument bereikbaarder en het scheelt veel accu’s met bijbehorende milieubelasting. Gardena-accu’s zijn er in 2,0, 2,5 en 4,0 Ah. Op de machines zit een led-indicator waarmee kan worden afgelezen wat de laadspanning is. Ze zijn zowel met een gewone lader als met een snellader te vullen.

Als we het toch over water en elektrisch tuingereedschap hebben, is de AquaClean van Gardena eigenlijk een heel logisch apparaat. Het is een compacte 18V-hogedrukreiniger die je met een slang op de kraan aansluit maar waarmee je ook uit een jerrycan of een vijver kunt spuiten.

Deze reiniger komt met nozzles van diverse graden-hoeken en is er in drie sterktes: van 9 tot 25 bar.

Gardena, Almere, 036.521.00.11, www.gardena.nl, info@gardena.nl

Robotmaaiers

Handgereedschap Gardena zou Gardena niet zijn, als het merk niet ook iets wist te verbeteren aan het hand-tuingereedschap. Zo is er een nieuwe onkruidwieder die een krabber en hark – eventueel ook met een borstel – combineert in één slim gereedschap. Via het combi-systeem op steel of met een handvatje.

Maar hét gereedschap voor Gardena is toch wel het snoeigereedschap. In die categorie is de nieuwe Expert-Cut de schaar voor de specialist die veel en fijn snoeiwerk doet. De schaar kan in twee standen open, heeft nóg hardere messen, een mooi compact formaat dat toch ook goed in de grotere handen ligt.

Over handen gesproken: daarvoor heeft Gardena een heel nieuwe range van tuinhandschoenen die allemaal van stevig en duurzaam textiel zijn en stuk voor stuk duim- en wijsvingertips hebben waar je je smartphone mee kunt bedienen. De basis-, populair- en werkhandschoenen zijn er in diverse maten en er zijn zelfs langere rozenhandschoenen.

Drukspuiten en Lifestyle Dan hebben we nog de drukspuiten. Die range loopt van de softsprayer in een flesje en de drukspuiten van 0,75, 1,0 en 1,0 liter met accu, via het meest verkochte 7 liter-model – al dan niet op accu – tot en met de 12-liter rugspuit. Allemaal hebben ze een separaat vultuitje zodat niet steeds de hele kop eraf hoeft. De grotere modellen hebben een telescopische lans met een verstelbare nozzle.

Helemaal nieuw voor Gardena is een set lifestyle-elementen voor in de tuin. Basis is een mooie larikshouten-steel (FSC) waarop je met het combi-systeem een plantenschaal, een regenmeter, een insectenhotel, vogelvoederbak of een mooie fakkel klikt. Stuk voor stuk stijlvolle elementen die passen in de moderne tuin, met de kwaliteit die de tuinbezitter kent van Gardena.

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_CU Gardena-Noviteiten.indd 45

45

25-11-20 13:40

Auteur GS1 Foto GS1

Hoe krijg je meer inzicht, efficiency en betere beschikbaarheid?

De lijst van retailers in de tuin- en diersector die zich aansluit bij de GS1 datapool blijft maar groeien: BTC-­ Retail, GRS Inkoop & GRS Services, IJsvogel Retail, Malanico, Ranzijn Tuin & Dier, Tuincentrum Osdorp, Vijver- en Tuincentrum Pelckmans en Prickels. Dat is simpelweg omdat zij willen kunnen beschikken over goede productinformatie. Brigit van der Steeg en Remco Donselaar van Intratuin vertellen waarom zij de datapool zo belangrijk vinden.

46

Zoals in meerdere sectoren wisselen de assortimenten van ‘tuin en dier’ in een steeds hoger tempo. Daarbij draait het nu vooral om een grotere zorg voor de wereld, vertelt manager assortimenten Brigit van der Steeg: “Mensen vertroetelen graag hun huisdieren, maar ook de zorg voor vogels, vlinders en bijen groeit. De tegels eruit, groen erin en ervoor zorgen dat er weer insecten en vogels komen.”

Intratuin probeert zelf ook duurzamer te zijn, zegt informatiemanager Remco Donselaar. “Samen met Tuinbranche Nederland zijn we daarover in gesprek. Het gaat dan vooral om het verduurzamen van de verpakkingen en afvalstromen.” Zo heeft elk artikel vele kenmerken. Omdat die productdata betrouwbaar moeten zijn, wilde Intratuin de communicatie in de keten verbeteren.

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Artikeldata-Intratuin.indd 46

25-11-20 13:43

A RT I K E L DATA

Datapool als portaal

Retailers gebruiken productdata gebruiken voor:

Retailers werken vanuit hun eigen systemen en leveranciers leveren de door de retailers gewenste lijsten met data separaat aan. ‘Data’ betekent dus veel werk voor leveranciers. “Als je dat voor de hele branche maar één keer hoeft te doen, levert dat voordeel op”, zegt Van der Steeg. Om die data inzichtelijker te maken, hebben de belangrijkste tuin- en dierretailers besloten de GS1 datapool te gaan gebruiken. Ze vragen hun leveranciers om de productdata via deze centrale datapool aan te leveren. “Het is belangrijk dat wij over alle gegevens met betrekking tot logistiek en artikelkenmerken, zoals kleur, materiaal, afmeting en dergelijke kunnen beschikken. GS1 is bij uitstek geschikt als het portaal waar je al die productgegevens kunt ophalen.”

• Informatie voor webshops. Consumenten combineren shoppen in de fysieke winkels steeds vaker met online en oriënteren zich ook steeds vaker op webshops; • Gezamenlijke operationele processen, zoals bestellen, voorraad­ beheer, leveren, space management en factureren; • Het voldoen aan wetgeving rondom de opslag, vervoer en (online) verkoop van producten met gevaarlijke stoffen.

Efficiëntere processen

head leidt. Informatie over verkeerde aantallen in verpakkingen, het ontbreken van wettelijk verplichte gevaarlijke stoffen informatie zijn slechts enkele voorbeelden hiervan. Daar komt echt verandering in.”

Interne uitdagingen

De hele sector kan hiermee profiteren van efficiëntere ketenprocessen, zegt Van der Steeg: “Het voordeel is vooral dat je snel en zonder kans op fouten met elkaar kunt communiceren over artikeldata. Staat het in de GS1 datapool en ben je als retailer gekoppeld, dan kun je de data ophalen naar je eigen systemen. In de wereld van nu veranderen assortimenten dagelijks en gaan er telkens weer Excellijsten heen en weer. Dat handmatige werk is met deze datapool niet meer nodig.

Donselaar: “We pakken het nu met de hele branche op, omdat het belang groot is en we een statement willen maken dat retailers het niet alleen kunnen.” Van der Steeg knikt instemmend: “We moeten het samen doen.

Als een leverancier het voor de hele branche doet, kan iedereen daarop aansluiten. Leveranciers zijn er dus bij gebaat dat iedereen meedoet. Het is even werken om het erin te zetten, maar levert iedereen in de integrale keten meer inzicht, efficiency, accuratesse, beschikbaarheid en snelheid op.”

Dit jaar besloot Intratuin haar logistiek te gaan uitbesteden. Donselaar: “Het is niet onze core business, daarom komen alle hardwaren (zoals tuingereedschap) binnenkort via logistiek dienstverlener IDL in Den Bosch. Voor ons groen-assortiment gebruiken we nog ons eigen distributiecentrum in Aalsmeer.”

Intratuin doet veel aan eigen productontwikkeling, met een private label en eigen import. Van der Steeg: “Intratuin is de afgelopen jaren gegroeid van een beperkt private label aandeel naar een groot assortiment aan specifieke Intratuin-producten. Daarmee onderscheiden we ons in de markt. Als je online allemaal dezelfde merken/producten verkoopt, heb je veel prijsconcurrentie.” Het betekent ook dat de uitdagingen voor Intratuin nu vooral intern liggen, zegt Donselaar: “We willen ook de data van onze private label-producten gaan standaardiseren. Verder moeten we mensen bij elkaar brengen, processen op elkaar afstemmen en systemen gaan aanpassen op de standaarden van GS1.”

Omnichannel impact

Prachtige mijlpaal voor hele sector

Ook de consument gaat er wat van merken: meer inzicht in de betrouwbaarheid en volledigheid van online artikelinformatie. Van der Steeg: “Omnichannel is 24/7 aanwezig zijn en voldoet aan de verwachtingen die de klant aan je stelt. Je moet betrouwbaar en snel zijn, dus snel artikelgegevens kunnen opvoeren en inzicht geven in de beschikbaarheid van artikelen. Dit lukt alleen als je de productinformatie kwalitatief en efficiënt met elkaar deelt.”

Online verkoop is volgens Donselaar het verlengstuk van de winkels en vereist veel en vooral betrouwbare productinformatie. “De juistheid van artikeldata is bij online presentatie nog relevanter dan op het schap. In de huidige situatie zien we dat onbetrouwbare artikelinformatie in de logistieke keten tot veel fouten en over-

De toegevoegde waarde van GS1 zit volgens Van der Steeg met name in het samenbrengen van retailers en leveranciers binnen de sector doe-het-zelf, tuin en dier: “Onder hun regie zijn al heel veel stappen gezet om de artikeldata te verbeteren. Zij hebben ervoor gezorgd dat leveranciers wereldwijd zich hebben aangesloten.

Zonder GS1 waren we nog niet zover geweest als we nu zijn.” Ze is erg blij dat Intratuin nu met de andere retailers in de sector tot overeenstemming is gekomen. “Het is een prachtige mijlpaal. We verwachten hiermee een efficiencyslag te maken. Met de voorwaarden die een efficiënt logistiek systeem vraagt, zijn we bij de standaarden van GS1 uitgekomen. Daarmee maken we een hele mooie slag in het professionaliseren van onze integrale keten.”

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Artikeldata-Intratuin.indd 47

47

25-11-20 13:43

Auteur Hugo Schrameyer

Hoenderdaal Fasteners heeft zijn Grab&Fixconcept doorontwikkeld naar een 2.0-versie, waarbij de weegschaalfunctie flink is uitgebreid met onder andere een zoekfunctie op een touchscreen bedieningsscherm.

Coronaperiode stimuleert behoefte aan vlotte schapnavigatie

Assortiment bevestigingsmiddelen vaker gestuurd op category-management Het aanbod bevestigingsmaterialen op de winkelvloer staat steeds meer onder invloed van data-analyse en category management. Uit een fikse rondgang onder industrie- en handelspartners blijkt dat de behoefte aan een soepele navigatie naar het juiste product in het schap zeker in deze coronaperiode stevig is toegenomen. Bovendien staat ook de thuisvoorraad aan bevestigingsmaterialen ter discussie. “Mensen hebben geen trek meer in een schuur vol met ongebruikte schroeven en bouten.�

48

Onder consumenten, zeker onder jongeren, is er steeds meer belangstelling gekomen voor kleinverpakkingen en zelfs voor enkele schroeven. Volgens geluiden in de markt loopt dat parallel met gebrek aan ervaring. Consumenten willen klussen met zo min mogelijk weerstand uitvoeren. Gemak is daarbij een belangrijke leidraad. Dus als er behoefte is aan een schroef voor het ophangen van een schilderij, dan is niet uitgesloten dat er voor een enkele schroef wordt gekozen.

Simpele navigatie Geen heisa bij de klus. Datzelfde geldt eigenlijk voor de zoektocht naar de meest geschikte oplossing. Zeker vandaag de dag wil de consument zo snel mogelijk de juiste oplossing in het schap kunnen vinden. De coronacrisis blijkt een belangrijke katalysator daartoe. Klanten willen niet urenlang dralen voor het schap met bevestigingsmiddelen, want zo groeit immers ook de kans dat ze in de nabijheid komen van een besmet persoon. Productsegmentatie op merk, soort, toepassing en een duidelijke signing met kleurgebruik is eigenlijk belangrijker dan ooit.

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Thema Bevestigingsmiddelen.indd 48

25-11-20 17:16

B E V E ST I G I N G S ­ MIDDELEN

Piet Breevaart Sales, Marketing & E-Commerce directeur Nederland, fischer Benelux “Vroeger hadden we een dusdanig breed assortiment dat er een 380 pagina’s dikke catalogus met duizenden producten voor nodig was om toelichting te geven. De eindgebruiker heeft een toepassingsvraag, maar als je dan komt met een veelvoud van mogelijke oplossingen, dan schiet die daar in feite nog weinig mee op. Vandaar dat een jaar of zes geleden bij ons vanuit de less-is-more-gedachte de behoefte ontstond om tot meer overzichtelijkheid te komen. Het brede productaanbod hebben we gespiegeld aan alle mogelijke toepassingen en van daaruit zijn we gekomen tot een kernassortiment en nog specifieker tot een focusassortiment. Eigenlijk willen we het hele bevestigingsproces zoveel mogelijk simplificeren. Voor de consument geldt dat onze DUOPOWER-plug het ultieme antwoord is als het gaat om universele toepasbaarheid.

In de basis is het een heel simpel verhaal en dat is eigenlijk ook ons doel: om eindgebruikers op een simpele manier tot de juiste oplossing te laten komen. Dat merk je nu ook aan het gebruik van onze app. Mensen maken op voorhand al een keuze. Dus nog voor dat ze

naar de winkel komen. De coronacrisis heeft als een soort katalysator gewerkt om dat proces verder te versnellen: mensen willen snel en gemakkelijk een keuze maken, voordat ze de winkel gaan bezoeken.

Wat ik belangrijk vind om te melden, is dat winkelpersoneel wel degelijk een rol speelt bij advies over bevestigingsmiddelen. Als de klant voor advies te rade kan gaan, dan leidt dat ook tot een betere keuze. Probleem is dat we er eigenlijk nauwelijks in slagen om bouwmarktmedewerkers te bereiken. We hebben veel contact met hoofdkantoren, vooral met inkopers en category managers, maar de verkopers in winkels blijven voor de industrie eigenlijk ontoegankelijk. Ik vind het merkwaardig om te zien dat inkopers en category managers beter zijn opgeleid en bovendien mogelijkheden krijgen om zich aanvullend te scholen. Verkoopmedewerkers die het visitekaartje zijn van je formule ontbreekt het nog te vaak aan die mogelijkheden en dat zou volgens mij veel meer aandacht moeten krijgen”

Kantelbak Wie we in de handel onder andere aan de telefoonlijn krijgen, is Daan van der Hulst van de Gamma-vestiging in Leiden Noord.

Dat juist met deze vestiging contact is opgenomen, heeft van doen met de beslissing om een deel van het assortiment in kantelbakken te voeren. “Natuurlijk is het overdreven te stellen dat mensen uit alle uithoeken hiernaartoe komen, maar dat we producten los aanbieden, wordt wel degelijk gewaardeerd.

Normaal gesproken zit bevestigingsmateriaal in doosjes en blisterverpakkingen, maar wie twee schroeven nodig heeft, kan inderdaad twee schroeven kopen”, aldus Van der Hulst, die niettemin ook aangeeft dat het secuur bijhouden van het voorraad­ niveau inderdaad ‘een dingetje’ is. Weliswaar is dat proces grotendeels geautomatiseerd, maar klanten leggen de producten die ze onbedoeld hebben gepakt niet altijd netjes terug in dezelfde kantelbak. “Daar staat tegenover dat er sprake is van een zeer aantrekkelijke marge. Dus dat maakt veel goed.”

Aantrekkelijke marge Ivo Klekamp van de Hubo-vestiging in Bilthoven ziet natuurlijk net zo goed dat er een aantrekkelijke marge zit op bevestigingsmateriaal in kantelbakken. En toch: als je het aanbod uitsluitend losgestort aanbiedt, dan is er weliswaar sprake van een leuke marge, maar niet per se van een hoge kassa-aanslag. “Wij hanteren een tweesporenvisie: producten waar je enkele stuks van nodig hebt, zoals metaalschroeven, bieden wij los aan. Meer gangbare bevestigingsmaterialen, zoals 4 x 40 mm schroeven, bieden wij aan in een verpakking vanaf 25 stuks. Misschien heb je ze niet alle 25 direct nodig, maar je kunt ze altijd wel voor een volgende klus gebruiken. Het is ook gewoon een rekensommetje: als je alles los aanbiedt en schroeven per stuk gaat verkopen, dan krijg je dat eigenlijk amper rendabel.”

Richard Hans Country manager BeNeLux, Spax “Wat ik een gevaarlijke aanname vind, is dat de consument weinig weet van klusmateriaal. Dat is volgens mij niet waar. De consument weet heus wel wat die wil hebben, hoewel daarbij ook geldt dat wij als Spax ons richten op de meer ervaren dhz-er. We hebben twee lijnen: een professionele lijn voor de bouw­ materialen­­handel en een retaillijn voor de bouwmarkten. In de basis zijn de producten hetzelfde, maar ze verschillen onderling wel in presentatie, verpakkingsgrootte en lay out van de verpakkingen. In retail kennen we verschillende groottes: klein, middelgroot, groot en extra groot. De gemiddelde klusser hoeft geen grote doos, die wil een basisvoorraad van pakweg 25 stuks.

De consument is niet onwetend, maar het is wel belangrijk om hem eenvoudig en doelgericht door het schap te loodsen. Dat hebben we gedaan met verschillende tools, zoals een schapmonitor aan de hand waarvan de consument zijn keuze kan maken, maar we maken ook gebruik van kleurcoderingen. Pozidriv heeft een bepaalde kleur, T-star heeft een bepaalde kleur, maar dat geldt bijvoorbeeld ook weer voor roestvaststaal of Wirox. Dat is een ongoing proces: telkens kom je tot nieuwe inzichten op basis waarvan je de schapindeling aanpast.

Spax is niet het goedkoopste merk op de winkelvloer. We zijn eigenlijk duurder dan het doosje dat ernaast ligt. Extra onder­ steuning van winkelpersoneel om de kwaliteit duidelijk te maken, geeft dus een aanvullende meerwaarde. Dat onder­ vangen we door extra uitleg te geven of het verzorgen van demo’s. Als je flink wat meters invult op de winkelvloer, dan krijg je ook de mogelijkheid om winkelpersoneel te informeren over de kwaliteiten van je aanbod.”

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Thema Bevestigingsmiddelen.indd 49

49

25-11-20 13:44

EEN SCHROEF.... Klein product

GROTE impact MIX 2020-8_Thema Bevestigingsmiddelen.indd 50

25-11-20 13:44

B E V E ST I G I N G S ­ MIDDELEN

niet altijd netjes teruggelegd. Dus het is wel een assortiment dat veel aandacht vraagt om het netjes en verzorgd te houden.”

De IJzerhandel zit momenteel in een transitiefase waarin volledig wordt overgestapt van pozidriv naar torx. “Dat is een keuze die we zelf hebben gemaakt, maar ik had wat dat betreft wel wat meer ondersteuning van de industrie verwacht. Ik moet nu door een transitieperiode van een half jaar, waarbij ik pozidriv langzaam uitsaneer. Het was gemakkelijker geweest als de industrie mij had geholpen om in één keer deze omslag te maken.”

Bart Veldhuizen Algemeen directeur Hoenderdaal Fasteners Nog een voorbeeld: als Klekamp een klant moet helpen die naar twee carrosserieringen zoekt, dan kost dat in feite alleen maar geld. “Voor die paar dubbeltjes kan ik mijn tijd natuurlijk nuttiger besteden. Ik hoop dan dat die zo tevreden is, dat die de volgende keer terugkomt voor een grotere aankoop.”

Omslag De formule die we uiteraard niet willen overslaan is Enorm. Die heeft al jaar en dag de reputatie van losgestort aanbod. “Dat is historisch zo gegroeid, hoewel je ook een verschuiving ziet dat spijkers meer in kleinverpakking worden aangeboden. En hoewel historisch: losse verkoop past natuurlijk prima bij de tijdgeest, waarin er steeds meer belangstelling ontstaat voor stuksverkoop”, reageert John Janssen van Enorm IJzerhandel Janssen in Elst.

Je zou de kantelbakken met bevestigingsmaterialen kunnen omschrijven als snoephoek voor volwassenen: “Nu met de coronaperiode is dat wat minder, maar mensen vinden het leuk om in de bakken rond te snuffelen. Onbedoeld gepakte producten worden

Marcel Palfenier Commercieel manager ASF Fischer BV “Op het internet is alles te vinden. Dus is het niet zo gek dat de consument goed geïnformeerd de winkel binnenkomt. Bovendien wil de klant zeker in deze coronaperiode direct to the point komen, hetgeen betekent dat routing en navigatie in deze periode verder aan belang hebben gewonnen. De professional weet wat die nodig heeft. Dat geldt niet automatisch voor de consument, die bovendien telkens weer met een nieuwe klus krijgt te maken. Toen we begin dit jaar het ijzerwarenmerk QlinQ hadden overgenomen uit de boedel van THR, bleek dat er duidelijk behoefte was aan een verfrissing van de routing en communicatie. Wat dat betreft hebben we een duidelijke sprong voorwaarts gemaakt.

De bouwmarkten werken al vele jaren met category management en sturing gebaseerd op data. Ook binnen de bouwgroothandel wordt dit steeds vaker toegepast. Als leverancier beschikken we over de juiste data en tools om de handel te begeleiden en te adviseren in het assortimentsproces. We kunnen goed in kaart brengen waar er kansen liggen om de categorie te laten groeien.”

“Zo’n vijftien jaar geleden zijn we begonnen met het Grab&Fix-concept, waarbij bevestigingsmaterialen in kantelbakken en weegschaal beschikbaar zijn voor de zogenaamde ‘losse verkoop’. Dit principe was niet nieuw, maar ons assortiment is compleet en de service en kastenpresentaties zijn volledig op maat en wens van de klant gemaakt. Een Grab&Fix presentatie kan worden opgebouwd vanaf vijf tot maar liefst dertig meter en dat zijn inmiddels een bewezen succesvolle meters in diverse ijzerwarenvakzaken en dhz-winkels in Nederland en België. We hebben ook een 2.0-versie ontwikkeld waarbij de weegschaal met een slimme zoekfunctie is uitgebreid op een touchscreen bedieningsscherm. Op het tweede scherm zijn er mogelijkheden voor narrowcasting- of productadvies-video’s .

Zo helpen we de klant om nog sneller tot de juiste aankoop bevestigingsmateriaal te komen.

De ontwikkeling van losse verkoop in bevestigingsmaterialen speelt in op de behoefte van consumenten om alleen het benodigde aantal stuks voor de klus te kopen. Steeds meer mensen willen geen schuurvoorraad meer. Als ze twee schroeven nodig hebben, dan kopen ze ook het liefst twee. Ook al zijn twee schroeven aantoonbaar duurder dan een verpakking met tien of honderd stuks. Deze trend heeft te maken met een veranderende klusser met kleinere huishoudens of schuren en ook duurzaamheidtrends, en opruimtrends waarbij men hun bezit minimaliseert. Het is dan zonde om al die ongebruikte extra bevestigingsmaterialen in de garage of schuur te laten liggen.

In tegenstelling tot de supermarkt, waar de consument een paar keer per week komt, is er in de bouwmarkt weinig ervaring met aankopen. Dus zul je de consument bij de hand moeten nemen om hem goed door het schap te laten navigeren en tot het juiste product te leiden. Wat we merken, is dat de consument door de coronacrisis beter voorbereid naar de winkels komt. Hij heeft vooraf al online een aankoopkeuze gemaakt of informatie opgezocht, want hij wil niet teveel dralen voor het schap en teveel in de buurt van andere klanten komen. Dus is het nu belangrijker dan ooit om de schapnavigatie goed op orde te hebben en ook online de juiste productinformatie te verstrekken. We gaan daarover graag in overleg met onze klanten om in gezamenlijkheid te komen tot een winkelpresentatie en productinformatie die passend is bij de formule-uitgangspunten.”

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Thema Bevestigingsmiddelen.indd 51

51

25-11-20 13:44

Auteur Hugo Schrameyer

Gebruikstoepassing vaker beslissend voor presentatie op winkelvloer

E-gereedschap blijft onomstotelijk sleutelrol spelen in bouwmarkt

Bosch kijkt in de schappresentatie meer naar de gebruiker dan naar de toepassing.

Van alle assortimenten blijft elektrisch gereedschap overduidelijk een hoofdrol spelen in de bouwmarkt. Dat geldt voor zowel de productpresentatie, de beleving op de winkelvloer als voor de communicatie. Kijken we naar de trends dan valt op dat niet zozeer de toepassing aan belang heeft gewonnen, maar wel het gebruiksmoment.

Shoppers kijken naar merken volgens het goed-beterbest-principe, maar nemen de toepassing zoals boren, schuren of zagen als uitgangspunt.

52

Wat daarnaast valt te constateren, is dat de fysieke winkelvloer er concurrentie bij heeft gekregen van online spelers. Van een echte doorbraak lijkt nog allerminst sprake, maar op de Nederlandse verkoopsite van de Amerikaanse gigant Amazon.com kun je als klusser en professional uitgebreid aan je trekken komen. Per merk zijn tientallen of zelfs honderden producten beschikbaar. Als het gaat om productaanbod is Amazon onverslaanbaar, terwijl daarbij geldt dat de Nederlandse consument zich net zo goed laat verleiden door productbeschikbaarheid of fysieke ervaring. Wie een boormachine gaat kopen, wil deze toch eerst fysiek ervaren: hoe ligt het stuk gereedschap in de hand?

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Thema E-gereedschap.indd 52

25-11-20 13:47

E- G E R E E D S C H A P

Deeleconomie Wat in het begin als een dreigende wolk boven de groei van de dhz-markt leek te hangen, was de opkomst van de deeleconomie. Ook als het gaat om het delen van elektrisch gereedschap. De oprichting van de deelcommunity Peerby in 2012, die inzet op het delen van gereedschap, was misschien wel het meest tastbare bewijs daarvoor. Terugkijkend blijkt die dreiging slechts van beperkte invloed. Ook Peerby moest dat aan den lijve ervaren. Er werd veel te lang ingezet op het lenen van spullen bij de buren, terwijl daar nauwelijks geld aan bleek te verdienen. Nu je er spullen kunt huren en verhuren, blijkt dat wel uit te pakken tot een verdienmodel.

Accuplatform We duiken even dieper de materie in. Of beter gezegd: we leggen onze oor te luisteren in de handel. ‘What’s going on’ in de wereld van power tools? Wat zich als absolute trend laat gelden, is dat na de professional nu ook de consument het gemak heeft ontdekt van accumachines. De bedrade toestellen maken steeds meer plaats voor de snoerloze alternatieven. Dat heeft ook zijn weerslag op de presentatie, horen we onder andere van Ronny Greven bij de Gamma-vestiging in Zwolle. “De snoergedragen producten worden veelal op toepassing en geclusterd op merk gepresenteerd.

Binnen het blok boormachines staan de verschillende types van het merk naast elkaar in het schap. Als consument wil je een boormachine selecteren en de keuze maken op basis van onder andere het merk. Bij accumachines zie je juist dat vooral het merk doorslaggevend is, vooral door de presentatie van het accuplatform. Zo wordt er getoond dat dezelfde accu beschikbaar is voor verschillende machines. Niet alleen voor klussen in huis, maar ook voor in de tuin.”

Beide type apparaten Het signaal dat Greven opwerpt, komen we ook tegen bij tal van andere bouwmarkten, waaronder bij de Praxis-vestiging in Tiel. Bart van der Zeijden ziet eveneens dat de opkomst van accugereedschap definitief is doorgebroken, terwijl er nog altijd een contingent mensen bestaat dat beide type apparaten in huis heeft. Dus met en zonder snoer. “De accu’s worden absoluut steeds beter, maar gaan natuurlijk net zo min oneindig mee. Dat is het voordeel van snoergereedschap. Zo lang je de elektriciteitsrekening blijft betalen, kun je ermee aan de slag.”

Net als Greven ziet ook Van der Zeijden dat de industrie de presentatie van snoerloos gereedschap op een andere wijze invult dan power tools met snoer. “Wat de industrie natuurlijk duidelijk wil laten zien, is dat accu’s beschikbaar zijn voor verschillende type

Jacqueline Schippers Manager Retail Marketing, Robert Bosch “Als het gaat om de keuze voor productpresentatie, dan worden uiteraard de core assortimenten afgestemd tussen retailpartners en Bosch. In sommige gevallen worden wij gevraagd om mee te denken voor de hele categorie, andere gevallen enkel voor ons Bosch assortiment. Hoe dat gebeurt, bijvoorbeeld per machinesoort of per toepassing, verschilt per keten, per segment en per assortiment. Vaak gebeurt dat op toepassing, zoals boren, schuren, zagen, meten, etcetera. In het geval van concepten, zoals ons ‘baretoolconcept’ Power For All en de Pro-variant daarvan hebben wij bij Praxis en Gamma als voorbeeld een merkpresentatie. We hebben als Bosch niet per se een uitgesproken voorkeur. Wel willen we graag meehelpen en meedenken aan een assortimentsopbouw die past bij de doelgroep(en) van de retailer en hun shopgedrag.

Wat je wel ziet, is dat Bosch sinds ruim vijf jaar meer naar de gebruiker kijkt dan naar de toepassing. Dit is ook de reden dat wij ons professioneel assortiment opgesteld hebben voor de retailers, omdat na uitgebreid useronderzoek naar voren kwam dat professionals zich vaker gingen wenden tot de bouwmarkt (nabijheid) en het internet (transparantie en gemak) in plaats van enkel de vakhandelaar/prof zaken.

Verder geldt dat we retailers helpen om assortimentskeuzes te maken. We helpen door de doorverkoopcijfers te analyseren van het huidige assortiment, de wensen en journey van de doelgroep(en) te analyseren, de trends van andere markten mee te nemen (Duitsland of Frankrijk bijvoorbeeld), waarbij we natuurlijk ook de wensen van de retailer in acht nemen. Zo nemen we alle facetten mee om tot een verbeterd assortiment te komen.”

machines, voor zowel boormachines als voor tuinmaaiers. Dat vergt voor een deel van het publiek wel extra uitleg. Je moet duidelijk vertellen wat daar de voordelen van zijn.”

Inspanningen industrie Dat de uitwisselbaarheid van accu’s voordeel opleveren, is blijkbaar overtuigend tussen de oren geland bij de klantenkring van de Hubo-vestiging in Drunen.

Wesley Spronk vertelt dat klanten de pluspunten ervan duidelijk hebben ontdekt, niet in de laatste plaats tevens door de inspanningen van de industrie zelf. Aan de hand van foldermateriaal, maar ook door presentaties in het schap, is de consument duidelijk gemaakt dat VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Thema E-gereedschap.indd 53

53

25-11-20 13:47

Persoonlijk woonadvies op maat Ontdek welke woonstijl bij jou past in onze winkel decorette.nl

MIX 2020-8_Thema E-gereedschap.indd 54

25-11-20 13:47

E- G E R E E D S C H A P

accuplatformen ten dienste staan van gereedschap buiten, binnen, maar zelfs ook huishoudelijke apparaten als stofzuigers. “Wat je wel ziet, is dat de oudere klant daar soms nog wat moeite mee heeft. Die geeft dan toch de voorkeur aan een bedraad artikel. De oudere klant vindt het niet altijd gemakkelijk om nieuwe trends op te pikken. Dat geldt niet alleen voor elektrisch gereedschap, maar eigenlijk net zo goed voor andere trends, zoals slim wonen bijvoorbeeld.”

Tot slot: Hubo is als formule één van de selectieve distributiepartners van het merk Powerplus. “Een

kwalitatief goede machine tegen een aantrekkelijke prijs. Die kwaliteit/waarde-verhouding is wel degelijk een element dat klanten aantrekkelijk vinden, bovendien hebben wij als handel het voordeel van een interessante marge”, besluit Spronk, die er nog aan toevoegt dat hij de variatie in accusterkte als belangrijke gebruikstrend ervaart. Daar waar de consument zich kan beperken tot 20 Volt/1,5 ampère, kan de professional gebruikmaken van een zwaarder type met 40 Volt/5 ampère. Dat maakt het toepassings­ gebruik aantrekkelijk, maar ook de prijsopbouw.

Varo heeft doelbewust gekozen voor selectieve distributie: “Als je niet op elke hoek ligt, maar je specifiek richt op enkele formules, kun je komen tot betere afspraken.”

Frank Hendriks key-accountmanager Nederland, Varo “We hebben altijd doelbewust gekozen voor selectieve distributie van onze merklijnen Powerplus, Kreator en Premion. Als je niet op elke hoek ligt, maar je specifiek richt op enkele formules, zoals de DGN-formules en Coolblue, kun je komen tot betere afspraken in het voordeel van beide zijden. Elektrisch gereedschap kan in een bouwmarkt vanzelfsprekend niet ontbreken, maar door de reputatie van onder druk staande marges is niet elke retailpartij volmondig enthousiast over het aanbod. Juist ons selectief distributiebeleid heeft ervoor gezorgd dat er aan de kant van de handel meer tevredenheid is ontstaan.

Het Varo-merk Powerplus bestaat uit een lijn van elektrisch gereedschap dat zeer vriendelijk is geprijsd en goed presteert. Assortimenten in winkels zijn opgebouwd volgens het goed-beterbest-principe, maar als je de gemiddelde consument als uitgangspunt neemt, dan is een basisproduct tegen een redelijke prijs veelal voldoende. Voor de paar gaten die je jaarlijks boort, hoef je echt niet te beschikken over een product uit het hoogste prijssegment.

Bij de DGN-formule zie je dat de ondernemer zelf al veel kennis in huis heeft. Dat helpt wel degelijk om het aanbod onder de aandacht te brengen. Het principe dat een goede kwaliteit niet veel hoeft te kosten, wordt nu ook breder getrokken naar productaanbod als handgereedschap of hogedrukreinigers bijvoorbeeld.”

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Thema E-gereedschap.indd 55

55

25-11-20 13:47

Auteur Arjan van Oosterhout

De impact van digitalisering op vloeroppervlak

Hoe groot is de bouwmarkt van de toekomst?

‘De schappen zijn niet van elastiek’, plegen category managers te zeggen om keuzes in winkelassortiment te verdedigen. Internet heeft assortimenten echter elastisch gemaakt. Er verschenen bestelzuilen op vloeren van bouwmarkten, stadswinkels poppen op. Hoe ziet het bouwmarktenlandschap er over – pak hem beet – tien jaar uit? MIX probeert met vier deskundigen contouren te schetsen.

Bestelzuilen kregen sinds 2014 een plek op de vloer bij Gamma.

De bestedingen aan dhz-artikelen zaten de afgelopen maanden flink in de lift, wat voornamelijk wordt gerelateerd aan de coronacrisis die het land in de greep houdt.

Het betreft een ‘incidentele piek’, om met ING’s retailkenner Dirk Mulder te spreken. “Ik verwacht op de langere termijn geen groei voor de branche. Binnen de bestedingen zal de rol van online wel toenemen, zoals je dat in de hele retail ziet.”

Daar staat de sectorbankier niet alleen in: ook Jesse Weltevreden (lector Digital Commerce aan de Hogeschool van Amsterdam), Monique Husslage (marketeer bij RetailSonar) en Jan-Willem Roest (CEO van Paazl) verwachten een verdere verschuiving van offline naar online. Weltevreden: “De bouwmarkten hebben internet al steeds meer omarmd, maar de long tail (de optelsom van producten met een kleinere vraag, red.) is in deze branche gigantisch en ik zie dan ook nog heel veel kansen. Ik verwacht dat het online assortiment steeds groter zal worden, zeker vergeleken met dat in de fysieke bouwmarkten. Daarnaast zal het voor klanten steeds makkelijker worden om online te kopen. Heb je meer van een bepaald soort schroeven nodig? Maak er een foto van met je smartphone en bestel dankzij fotoherkenning en artificial intelligence precies dezelfde bij.

Dat wordt interessant als je die spullen dan ook snel in huis hebt, zeker bij klussen is dat enorm belangrijk. Je moet door. Precies daarom is het zo vervelend om mis te grijpen in de bouwmarkt.”

Assortiment afknijpen Dat laatste verklaart volgens Mulder waarom de gevestigde ketens vasthouden aan grote winkels. “De dhz-retail is enorm traditioneel. Wanneer je als bouwmarkt de keuze maakt om met kleinere winkels te gaan werken en assortiment te knijpen, ondergraaf je feitelijk het businessmodel van de brede keuze. Maar dat de rol van online toeneemt is een realiteit. In die realiteit worden winkels steeds meer showroom-achtig, een uithangbord.”

56

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Online Bouwmarkt van de toekomst.indd 56

25-11-20 13:49

ONLINE

“Je kunt je in de basis afvragen of de bouwmarkt zelf een voorraadlocatie zou moeten blijven”, vult Monique Husslage aan. Met RetailSonar, aanbieder van software en advies voor retaillocatieplanning, staat ze onder andere MediaMarkt, Action, Gamma en Intratuin bij. “Bouwmarkten zijn heel erg ingericht op convenience: bereikbaarheid en parkeergelegenheid zijn belangrijk, maar natuurlijk ook de vakkundigheid van het personeel. Als ze minder voorraad zouden gaan houden, zou dat ten koste gaan van de convenience, want mensen willen inderdaad niet misgrijpen. Maar als je producten binnen twee uur naar klanten kunt brengen, investeer je juist in gemak.”

Kortom: online assortimenten zullen toenemen, aldus de deskundigen. Bestellen zal op zichzelf steeds eenvoudiger worden, maar de impact die dat heeft op de fysieke bouwmarkt hangt voor een belangrijk deel af van hun bezorgpropositie. “Er liggen heel veel kansen om digitaal te groeien’, aldus Weltevreden, ‘maar daar is wel efficiënte logistiek voor nodig.”

Flexibele verzendopties Jan-Willem Roest beaamt dat: ‘Retailketens zijn gewend vanuit hun warehouses te denken en van daaruit met vaste logistieke partners te werken. Terwijl iedereen kan zien dat je de consument centraal moet stellen, dat je moet investeren in convenience en service in plaats van assortiment en prijs. Wij draaien het dus graag om, denken vanuit de klant: hoe kun je ervoor zorgen dat hij goed bediend wordt?’ Roest is CEO van Paazl, aanbieder van verzendsoftware, of in zijn woorden ‘de Adyen van shipping’. Volgens hem doen ketens er goed aan om een waaier aan flexibele verzendopties te bieden, van verschillende logistieke dienstverleners: “Je kunt de bezorgervaring afstemmen op de order. Soms is het groot, soms is het klein, soms is er haast bij, soms mag het langer duren. Bij een gedifferentieerd assortiment horen gedifferentieerde bezorgmogelijkheden. Natuurlijk is het complicerend dat steeds meer gebruik wordt gemaakt van dropshipping, want daardoor heb je met de supply chain van anderen te maken. Wij zijn ook afhankelijk van de kwaliteit van data en koppelingen in de keten, daar moet en zal nog veel in verbeteren. Retailers denken nog weleens dat het heel veel veranderingen vergt om met verschillende bezorgopties te gaan werken, maar dat is op zichzelf niet zo: het enige wat je moet doen is je assortiment toewijzen aan primaire bezorgopties, je logistieke proces verandert verder niet zozeer. Neem Greetz, een klant van ons, zij verkopen heel verschillende producten online, die dus door verschillende partijen worden bezorgd. ‘Een taart is geen kaart’, zeggen wij wel eens. Een boormachine is ook geen gipsplaat. Er zullen steeds meer verschillende partijen bestellingen gaan rondrijden, daar ben ik van overtuigd. Picnic, of

neem bijvoorbeeld Deliveroo, die zijn toch al op de weg.

Waarom zou je daar als keten dan geen gebruik van maken, om de customer experience te verbeteren? In mijn optiek wint service het op termijn altijd van prijs.”

Stadswinkels Ikea wordt vaak als voorbeeld gesteld voor de manier waarop ook bouwmarkten zich kunnen ontwikkelen.

Het Zweedse woonwarenhuis opent steeds meer winkels binnen steden, signaleerde retailstrateeg Arjen Bonsing laatst in MIX: “Mensen willen gewoon niet altijd naar die grote dozen aan de rand van de stad, dus komt Ikea naar de mensen toe, openen ze kleinere winkels in binnensteden, ook zonder magazijnen. Die producten brengen ze wel naar je huis, daar komt steeds meer technische ontzorging bovenop. Tijden veranderen, consumentenbehoeftes ook.”

Prettig, zo’n winkel in de buurt, maar op het gebied van convenience hebben de retailketens klanten dan wel wat uit te leggen (minder voorraad), aldus Husslage. “Daar staan weer andere voordelen tegenover. Stadswinkels zijn goed voor je zichtbaarheid en je kunt ze meer inzetten als activatiekanaal. Je kunt in zo’n winkel meer focussen op service en advies, om klanten te ontzorgen. Waarom zou er waar een Hubo vertrekt geen Gamma-winkel kunnen komen? Zij hebben toch ook kundig personeel?

Daarnaast is er sprake van wat we bij RetailSonar een “halo-effect” noemen: de online omzet ligt hoger als er een winkel in de buurt is. Dat effect is in tijden van corona overigens alleen maar sterker geworden.’

“Het is sowieso heel goed om winkels af te stemmen op de omgeving, op andere winkels en op de buurt”, vervolgt Husslage. “Wat voor mensen wonen er?

Wanneer en hoe winkelen ze? Doen ze veel aankopen online of zijn minder digitaal georiënteerd? Het is ook een kwestie van experimenteren: stappen mensen inderdaad over naar een kleinere winkel? Trekt die ook nieuwe klanten? Aan de hand van de data kun je verder je locatiestrategie bepalen. Ken je klant, experimenteer en leer. Als je eenmaal data hebt opgebouwd kun je – bij een bepaald winkelbestand - heel goed voorspellen hoe een extra winkelopening op een bepaalde plek zal bijdragen aan de omzet, offline maar ook online.”

De grote bouwmarktketens uit ons land deden ook al ervaring op met stadswinkels, in meer of mindere mate: onder de naam Gamma Compact werd in 2014 een winkel in Amsterdam en in 2016 een winkel in Wassenaar geopend, daarna bleef het stil. Zusterformule Karwei opende drie jaar geleden een pop-up ‘City Loft’ op Utrecht centraal, maar dat bleef bij een eenmalig experiment. De concurrent deed meer stadservaring op en opende begin vorig jaar de tiende vestiging van Praxis City, met de ambitie dat aantal snel te verdubVA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Online Bouwmarkt van de toekomst.indd 57

57

25-11-20 13:49

Chinese Porcelain PPG1160-6

2020 Kleur van het Jaar

Geen strepen.

Geen stress.

Sigma Perfect.

Schilderen zonder baanvorming.

Zorgeloos een perfect en egaal eindresultaat, zelfs tijdens de meest uitdagende projecten. Sigma Perfect is dĂŠ matte muur- en plafondverf met Smooth Layer Technology.

Gerolde banen en aanzetten vloeien in elkaar over. Na droging zijn de gerolde banen onzichtbaar, zelfs bij veel lichtinval.

Nadien iets bijwerken? Geen probleem. Voor meer info, ga naar een Sigma verkooppunt of kijk op sigma.nl.

MIX 2020-8_Online Bouwmarkt van de toekomst.indd 58

25-11-20 13:49

ONLINE

belen tot zo’n tien procent van het totale portfolio.

De teller staat echter nog altijd op tien stadswinkels.

De stadsformule van Praxis telt tien winkels.

Minder one size fits all Net als locatie-expert Husslage denkt logistiek ontzorger Roest dat de bouwmarkten uiteindelijk steeds meer af zullen stappen van one site fits all.

Hij trekt een parallel met de supermarkten: naast de standaard supermarkt is er de Albert Heijn XL, maar ook AH to go. Jumbo heeft reusachtige Foodmarkten én City Stores. Beide formules hebben los daarvan strategisch gelokaliseerde fulfilmentcentra en hubs voor de verwerking van online orders. ”Ik kan me voorstellen dat een bouwmarkt op basis van data kleinere winkels gaat openen in gebieden met veel verkeer, en daarnaast dc’s van waaruit online bestellingen snel kunnen worden geleverd. Door service in de buurt kunnen ketens zich blijven onderscheiden, ook van merken die consumenten steeds vaker direct opzoeken (de trend van Direct-to-Consumer of kortweg D2C, red.). Nabijheid wordt alleen maar belangrijker.”

ING’s Mulder noemt een mix van kanalen en winkeltypes dé strategie voor de Nederlandse bouwmarkten: “Ik zou tegen Gamma en Praxis willen zeggen: focus niet op groei (zie kader, AvO), maar op omnichannel.

Investeer in efficiency aan de achterkant en zorg ervoor dat klanten naar goed bereikbare grote XL-winkels kunnen als ze grote klussen gaan ondernemen, dat ze om de hoek terecht kunnen voor de hardlopers en advies, en dat ze online uitstekend en snel worden bediend. Misschien betekent dat dan wel dat je moet afschalen in het aantal fysieke winkels. Zo bouw je aan een totaalpropositie. Ik zie dat er stappen worden gemaakt, maar het mag allemaal wel wat sneller. Op basis van lokale data kun je scherpe keuzes maken in assortiment, waardoor je op de ene plaats een totaal andere winkel krijgt dan op de andere. Ik zie grote flagship stores voor me, met hubs daaromheen, allemaal afgestemd op de omgeving.”

Of we de bouwmarkten meer in de winkelstraten zullen gaan zien hangt volgens HvA-lector Weltevreden mede

af van de positionering van de formules: “Je kunt je voorstellen dat ze met experience stores gaan komen, die je typisch in stadcentra vindt, als ze verder opschuiven richting wonen. Daarbij gaat het meer om het verkopen van concepten dan van losse producten.

Toch zie ik dat niet zo snel gebeuren: bouwmarkten zijn functioneel van karakter, weinig conceptueel.”

Technologie Hoe groot bouwmarkten anno 2030 zijn, hangt ook af van de technologie op vloer, tekent de lector aan. “Ik verwacht dat 3D printing tegen die tijd een plek in de winkel heeft gekregen. Consumenten zullen dan nog geen producten thuis uit printers laten rollen, daarvoor is de technologie dan nog niet ver genoeg ontwikkeld, bestellen mensen te weinig en is het dus te duur. Maar in de bouwmarkten zal 3D printing zeker een rol krijgen.

Zoals je nu verf kunt mengen, kun je straks ook allerlei andere producten customizen zonder dat ze allemaal op voorraad hoeven te liggen. Neem een stopcontactafdekplaatje van een specifieke afmeting dat bij de kleur van de muur moet passen. Meer service, op minder meters.’

‘Markt is te klein voor Praxis én Gamma’ Dirk Mulder, sectoreconoom van ING, verwacht dat de dhz-bestedingen na de huidige hausse terug zullen gaan naar pre-coronaniveau (op zijn best). “Daarbinnen zal e-commerce belangrijker worden. Dus er wordt meer uitgegeven bij pure internetspelers, zowel generieke als specialistische. Daarnaast heb je de kleinere zelfstandige winkelier en het grootwinkelbedrijf. Van de zelfstandigen zijn er al heel veel verdwenen en ik denk dat wat er nu over is zal overleven, want er blijft behoefte aan lokale kwaliteit en service.” Als online spelers aandeel winnen en kleine kluswinkels stabiliseren in een gelijkblijvende markt, dan zullen de winkel­ bedrijven terrein verliezen. Mulder denkt dat Hornbach en Bauhaus voorlopig wel zullen blijven groeien ‘met immens grote vestigingen’, maar dat andere ketens het moeilijk krijgen. “De markt lijkt te klein voor én Praxis én Gamma. Ze proberen elkaar nu weg te drukken met acties, maar op de langere termijn is dat niet vol te houden. Een fusie tussen Intergamma en Praxis lijkt me logisch, daarmee kun je een hele sterke omnichannelpropositie ontwikkelen.”

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Online Bouwmarkt van de toekomst.indd 59

59

25-11-20 13:49

Corona: gevolgen voor uw huurrelatie?

Ten gevolge van de uitbraak van het coronavirus

branche zijn daarvan sprekende voorbeelden. In de

omstandigheden meewegen. Denk hierbij aan de omvang van het huurobject, de huurprijs, maar ook aan de grootte van de impact die de crisis heeft op de betreffende huurder.

Goed overleg is vaak de betere oplossing, want een procedure is over het algemeen noch in het belang van huurder, noch in het belang van verhuurder. Komen partijen er echter niet uit, dan volgt een juridische procedure.

retailbranche doet zich een duidelijk onderscheid

Gebrek

voor. Enerzijds zijn er de winkels in de binnen-

Een van de twee gronden die in zo’ procedure tussen verhuurder en huurder aan de orde komt, is de vraag of sprake is van een “huurrechtelijk gebrek.” Eén van de vragen die op dit moment in de rechtspraak speelt, is of overheidsregels die het huurgenot belemmeren eigenlijk wel als gebrek zijn aan te merken?

De rechtbank Noord-Nederland oordeelde op 27 mei 2020 als een van de eersten over de vraag of sprake was van een gebrek.

Het betrof een situatie waarin sprake was van een verhuurder, die een horecapand verhuurde aan Inbev. Inbev liet op haar beurt het gehuurde door een derde exploiteren. De rechter gaf als voorlopig oordeel Inbev gelijk. Vooralsnog werd aangenomen dat: “(…) de sluiting van het gehuurde als gevolg van een overheidsmaatregel zoals hier aan de orde is, een gebrek vormt in de zin van artikel 7:204 BW, zodat een huurder op grond van artikel 7:207 BW in beginsel (met terugwerkende kracht) aanspraak kan maken op huurprijsvermindering.”

zijn verschillende sectoren geconfronteerd met forse omzetdalingen. De horeca, de luchtvaartsector, maar bijvoorbeeld ook de evenementen-

steden die telkens als er weer een “intelligente lockdown” wordt afgekondigd, te maken krijgen met legere winkelstraten en minder omzet.

Aan de andere kant zijn er juist supermarkten, bouwmarkten en doe-het-zelf-zaken die nog nooit zulke hoge omzetten hebben gedraaid. Zij lopen aan tegen lege schappen en voorraden die nauwelijks aangevuld kunnen worden. Maar blijft dat zo? Of wordt, als straks een “derde golf” zich voordoet, alsnog door het kabinet besloten om ook niet noodzakelijke winkels, zoals in vele landen om ons heen, te sluiten? En wat kunt u dan als retailer? Moet u de huur blijven betalen? Wat doet u als u (onder)verhuurt? Blijft u onverkort aanspraak maken op betaling van de huurprijs?

Heeft een huurder recht op huurprijsvermindering?

Inmiddels is er een aantal uitspraken gedaan. Daar zijn verschillende lessen uit te leren. De gemene deler is dat huurders huurprijsvermindering verzoeken. Enerzijds omdat sprake is van een gebrek. Anderzijds met een beroep op het leerstuk van de onvoorziene omstandigheden. Meestal gaat dat goed (voor de huurder), maar niet altijd. Juist de laatste uitspraken, waaronder ook een uitspraak van een gerechtshof in hoger beroep, laten een meer genuanceerd beeld zien. Een greep uit de huurrechtpraktijk.

Akkoord Nederlandse Retailsector Belangrijk om voor ogen te houden is dat in de retailsector door verschillende partijen (IVBN, INretail, Vastgoed Belang, Detailhandel Nederland, EZK, NVB en VGO) na de eerste uitbraak een akkoord is gesloten. Het uitgangspunt van dit akkoord is dat, indien de huurder in betalingsproblemen komt door de crisis, huurder en verhuurder met elkaar om de tafel moeten. Partijen zoeken in dit overleg naar maatwerk-oplossingen waarbij alle relevante 60

Ondernemersrisico Op 3 juni 2020 oordeelde de rechter in Zwolle echter dat géén sprake was van een gebrek en dat de verliezen behoren tot het ondernemersrisico van de huurder. Tussen deze twee uitspraken in oordeelde de rechter in Arnhem op 29 mei 2020 (over het Gelredome) dat er wél sprake was van een gebrek, maar dat niet (voldoende) was aangetoond dat huurder schade leed. Kortom: verdeeldheid in de rechtspraak.

‘Gebrek’ is geen ‘Overmacht’ Een gebrek dient overigens niet verward te worden met overmacht. Voor overmacht geldt: dat een huurder niet kán betalen, betekent nog niet dat hij niet hoéft te betalen. Wordt door een rechter vastgesteld dat sprake is van een gebrek, dan ligt dit anders. In dat geval kan de huurder een beroep doen op huurprijsvermindering.

Maar let op: in de meeste huurovereenkomsten zijn uitzonderingen opgenomen op de gebrekenregeling. Die uitzonderingen hebben tot gevolg dat een huurder vaak, ook als sprake is van een gebrek,

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Juridisch.indd 60

25-11-20 13:50

JURIDISCH

toch geen beroep kan doen op huurprijsvermindering. Het is te adviseren nu vast uw huurovereenkomst te laten controleren.

Want wellicht zijn garanties afgegeven door een verhuurder.

Bijvoorbeeld dat het gehuurde altijd goed bereikbaar dient te zijn voor klanten. In een dergelijk geval kan een huurder wellicht toch een beroep doen op huurprijsvermindering. Maar wat nu als de gebrekenregeling de huurder geen soelaas biedt? Wat dan?

Onvoorziene omstandigheden In het geval dat de gebrekenregeling een huurder niet helpt, is een beroep op het leerstuk van onvoorziene omstandigheden een gebruikelijke stap. Het blijkt dat de meeste rechters tot op heden die mening delen en ervan uitgaan dat een beroep op onvoorziene omstandigheden slaagt. Partijen hadden geen rekening hoeven houden met de coronacrisis en de overheidsmaatregelen op het moment van contracteren, in alle gevallen contracten afgesloten vóór de crisis.

De vraag is gerechtvaardigd of de rechters ook de komende tijd zo blijven oordelen. Zeker indien het gaat om (verplichte) sluitingen in het najaar of op een later moment. Recent (3 november jl.) oordeelde de rechter van de Rechtbank Midden-Nederland bijvoorbeeld, waar het ging om maatregelen sinds 15 oktober 2020 afgekondigd, dat de omzetteruggang onvoldoende was onderbouwd, zodat een huurprijsvermindering van 50% niet werd toegestaan. Daarbij speelde een rol dat tot en met de maand augustus 2020 kennelijk voldoende middelen waren geweest om de huur te betalen. Of de huidige lijn in de jurisprudentie wordt gevolgd, is dus afwachten.

Risicodeling huurder en verhuurder Neemt de rechter aan dat een beroep op onvoorziene omstandigheden (in een bodemprocedure) zal slagen, dan oordelen rechters vervolgens wat de risicoverdeling tussen huurder en verhuurder moet zijn. De rechter heeft verschillende huurprijsverminderingen toegekend, zoals 60%, 50%, 25%, maar ook 0%. Op dit punt hangt alles af van de specifieke omstandigheden die zich voordoen. Wat is de hoogte van de huurprijs? Hoe groot is het bedrijf van de huurder? Maar ook of de problemen bij de huurder wel het gevolg zijn van de coronacrisis en afgekondigde maatregelen. Waren er al eerder (voor de corona-uitbraak) betalingsproblemen bij een huurder, dan is de kans groot dat een vordering tot huurprijsvermindering niet slaagt.

Beantwoording van al die vragen kan een rol spelen in het bepalen van de grootte van het ondernemersrisico. Verder zal een ondernemer moeten onderbouwen hoe de coronacrisis heeft geleid tot

omzetdaling en moeten aantonen dat ook echt schade is geleden.

Zeker bij bouwmarkten en doe-het-zelf-zaken, is dat geen uitgemaakte zaak. Ook niet als er op termijn een verplichte sluiting zou volgen. Een rechter zal dan ook zeker rekening houden met de omzettoename de afgelopen maanden.

Recente uitspraken, nieuwe inzichten?

Zoals aangegeven zijn er de laatste tijd wat andere uitspraken gedaan door rechters. Er wordt met een meer kritische blik gekeken naar de inhoud van de huurovereenkomst. Zo beoordeelde de rechtbank in Amsterdam in een uitspraak van 2 november 2020 hoe partijen onderling hadden verdeeld wie waarvoor verantwoordelijk is? Is er bijvoorbeeld een duidelijke plicht om het gehuurde te exploiteren opgenomen en is de huurder verantwoordelijk ervoor dat hij kan exploiteren? Waarom zou dan de verhuurder de gevolgen van een (verplichte) sluiting ten gevolge van de corona-crisis moeten dragen. Een verhuurder heeft ook vaak verplichtingen.

Het gerechtshof te Amsterdam nam in een arrest van 6 november 2020 nog wel aan dat sprake was van onvoorziene omstandigheden ten gevolge waarvan de opgelegde exploitatiebeperkingen een huurkorting rechtvaardigden. Maar of sprake was van een gebrek werd, evenals de kantonrechter al had gedaan, in het midden gelaten. Bovendien wees het gerechtshof op de algemene omschrijving van het gehuurde. De verhuurder hoefde slechts een bedrijfspand ter beschikking te stellen. Tot slot had de verhuurder zich goed ingedekt. Aansprakelijkheid van de verhuurder voor gebreken was grotendeels uitgesloten.

Een interessante uitspraak want een van de eerste uitspraken in hoger beroep over de gevolgen van corona voor de huurrechtpraktijk.

Conclusie: huurgeschil in coronacrisis?

De rechtspraak geldt op dit moment als doos van Pandora.

Voor sommigen zal dat juist een prikkel zijn om naar de rechter te stappen en voor de ander om daar weg te blijven. De lijn in de jurisprudentie lijkt de laatste tijd ten voordele van verhuurders te keren. Het voorlopig devies luidt daarom: ga eerst met elkaar om de tafel en probeer duurzame afspraken te maken. De tijd zal moeten leren hoe de risicoverdeling ligt. In die tijd zullen marktpartijen onderling moeten zoeken naar maatwerk-oplossingen, terwijl de rechter aan de weg timmert.

Jeroen Brinkman is advocaat huur en onroerend goedrecht bij Poelmann van den Broek in Nijmegen. j.brinkman@pvdb.nl of 024.381.14.29.

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Juridisch.indd 61

61

25-11-20 13:50

WOW r o t c a F “Het is belangrijk dat jij beslist, vanuit jouw visie”

Wij kennen elkaar al wat langer en ik hoef geen coach tegen jou te zeggen. Maar de mensen van de nieuwe generatie kennen jou misschien niet. Kun jij iets vertellen over wie jij bent, wat je hebt gedaan en wat je nu allemaal doet?

Ik ben Mario Been, bijna 57 jaar, ben al 35 jaar getrouwd met Astrid en heb 2 kinderen Gianluca (30) en Jamie (26) en een heerlijke kleinzoon van 3 jaar.

In mijn actieve voetbal- en coachverleden heb ik gespeeld bij Feyenoord, Pisa (Italië), Roda JC, Heerenveen en Wacker Innsbruck (Oostenrijk). Helaas sloot ik mijn carrière op jonge leeftijd af bij Excelsior.

Ik heb jeugd-EK’s en -WK’s gespeeld en mijn Oranje hoogtepunt was een interland in ‘het grote Oranje’ tegen Oostenrijk in 1984.

Na mijn actieve carrière ben ik begonnen bij Excelsior.

Vervolgens heb ik als assistent met Feyenoord de UEFA-cup gewonnen, werden we met Excelsior kampioen van de eerste divisie, haalden we met NEC Europees voetbal. Als hoofdtrainer van Feyenoord speelden we de bekerfinale maar leden we ook de schandelijke 10-0 nederlaag bij PSV. Daarna speelden we bij Genk (België) Champions League en wonnen we de Belgische beker. Met Dick Advocaat werkte ik bij Fenerbahçe (Turkije) en op het laatst trainde ik Apoel Nicosia (Cyprus). Nu ben ik al ruim 2 seizoenen analist bij Fox.

De wereld zal nooit meer zijn als voorheen met COVID-19. Gelukkig wordt er nu weer gesport en gevoetbald en zien vele mensen ook weer jou als analist bij FOX. Hoe is het voor jou, maar ook voor de voetballers in Nederland, dat zij zonder hun fans spelen?

Ik ben blij ben dat het voetbal door kan gaan, omdat het heel veel mensen enorm veel plezier geeft. Wel is het in het stadion een trieste bedoening zonder publiek. Kun je nagaan hoe het voor de spelers is en de clubs die het moeten hebben van de steun van hun fans tijdens thuiswedstrijden. Nu moeten motivatie en inspiratie geheel uit henzelf komen.

Voor MIX gaat Frank Heus – op persoonlijke titel – op zoek naar de WOW-factor. Naar mensen of bedrijven waar dhz-retail en -industrie iets van kan opsteken. Dit keer spreekt hij Mario Been, ex-voetballer, ex-trainer/coach en tegenwoordig analist bij FOX.

62

Wij hebben samen wel eens een presentatie gedaan voor het bedrijfsleven waar jij ‘gewoon Mario’ was en ik de ‘Jan-Joost van Gangelen’.

Daar merkte ik dat ondernemers graag willen horen hoe je de jonge generatie motiveert en stimuleert. Hoe deed jij dit met jouw spelers bij NEC en Genk?

Zoals je weet moet de motivatie altijd uit de persoon zelf komen maar de manier van inspireren haalde ik gewoon uit de tijd toen ik voetbalde. ‘Hoe wilde ik nou zelf benaderd worden door mijn coach?’ Vandaaruit ben ik gaan coachen.

Ik coachte vanuit het PIT principe: Plezier, Instelling en Team.

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_WOW-Mario Been.indd 62

25-11-20 10:56

WOW- FAC TO R

Plezier omdat je iets leuk moet vinden om te doen, spelen met een lach op je gezicht, een goede instelling, jezelf 100% geven en spelen in dienst van het Team. Waarbij natuurlijk ruimte moet zijn om je als individu te onderscheiden. En hoe leuk is het dan om met mindere teams/spelers (Excelsior en NEC) meer dan het maximale eruit te halen. Dat is echt WOW en geeft extra energie.

Wow Mario! Managers uit het bedrijfsleven zouden misschien eens in de kleedkamer mee moeten kijken? Of kun je eens wat tips geven?

Leidinggeven of coachen – in het voetbal én in het bedrijfsleven – is een ervarings-vak. Door het veel te doen en te leren van je fouten, zal je zien dat je er steeds beter in wordt.

Tevens moet je heel dicht bij jezelf blijven, het simpel houden en vooral geen rol gaan spelen, want daar prikken werknemers en spelers snel doorheen. Eén van de belangrijkste dingen vind ik eerlijkheid. Dit wordt door spelers maar ook in het bedrijfsleven enorm gewaardeerd en is ook mijn kracht.

Als één van de eerste spelers maakte jij de overstap naar Italië. En ook als (assistent-) coach werkte je in het buitenland. Hoe heb jij de verschillende buitenlandse avonturen beleefd?

Werken in het buitenland is inderdaad spannend, omdat je te maken krijgt met andere culturen en gewoontes.

Wanneer ik naar een ander land ging, liet ik mij altijd goed informeren door mensen die daar al eens gewerkt hadden.

Tevens kan de taal lastig zijn. Ik heb toen ik naar Italië ging meteen een cursus Italiaans gedaan om mijzelf in ieder geval een beetje verstaanbaar te maken. In de andere landen was Duits en Engels geen probleem omdat ik die talen vrij aardig onder de knie had. Verder geldt in het buitenland hetzelfde als in Nederland, sta voor wie je bent en wat je visie is in totaliteit.

Voetbal en het bedrijfsleven hebben extreem veel dingen gemeen. Als je achterstaat, wat doe je dan in de rust? Wat adviseer jij managers om op zo’n moment van bezinning aan het team mee te geven?

Bij teleurstelling of problemen is het belangrijk dat je niet regeert vanuit emotie maar rationeel kunt aangeven wat er fout gaat en wat er moet gebeuren om weer terug te komen in de wedstrijd. Dan moet je soms ook beslissingen nemen om het tij te keren. Iemand eens goed de les lezen of zelfs een wissel, of spelers terugzetten naar een tweede elftal als ze niet doen zoals jij het wilt, zijn belangrijke dingen die je moet doen. Belangrijk is dat jij een beslissing neemt waarvan jij denkt dat het de juiste is. Wederom: blijf dicht bij jezelf en laat je niet leiden door emotie.

Mario, jij bent een geweldige voetballer geweest, hebt successen behaald met coachen en doet het goed als analyticus bij Fox. Jullie zoon heeft een heerlijk restaurant en soms breng jij in de avonduren de maaltijden rond.

Volgens mij is dat de combi van ‘niet-lullenmaar-poetsen’ en de WOW-factor als klanten de deur opendoen?

Ik denk dat je dat van thuis meekrijgt. Ik ben de zoon van een havenarbeider en heb gezien wat er nodig was om een gezin te kunnen onderhouden. Iets extra’s kon alleen als mijn vader overwerkte. Met dat in mijn achterhoofd, is het voor mij vanzelfsprekend om mijn zoon met bezorgen te helpen. Dan zie je inderdaad die letterlijke en figuurlijke WOW-factor bij klanten op hun gezicht wanneer ik aanbelde met een heerlijke Tapasbox.

Als jij 2 maanden in de dhz-business zou mogen werken, wat zou jij willen veranderen bij de retailers en/of bij de fabrikanten als het gaat om personeel en de motivatie van die bedrijven om resultaat te halen. Hoe zou jij die coachen?

Probeer een prettige werksituatie te creëren (plezier), probeer targets met elkaar neer te zetten met misschien wel met een bonus in het verschiet (instelling) en doe het met elkaar (team).

Tenslotte, jij bent het voorbeeld dat je alles kan bereiken als je er maar hard genoeg voor vecht met het talent wat je in je hebt. Wat zou jij mee willen geven als tip in deze periode?

Geloof in jezelf en durf te dromen!

WOW-factor Frank Heus heeft een succesvol track-record in dhz-industrie. Wie Heus kent, kent zijn drive en zijn enthousiasme. Voor MIX gaat hij – op strikt persoonlijke titel – op zoek naar de WOW-factor.

Dit keer spreekt hij ex-voetballer en voetbaltrainer Mario Been.

Heus: “Mario heeft een geweldige loopbaan gehad als voetballer, coach, analist en niet te vergeten als assistent van Dick Advocaat en Leo Beenhakker.

Mario weet hoe je jonge mensen moet coachen en hoe je doelstellingen haalt in 90 minuten. Ik ben blij dat Mario even tijd heeft vrijgemaakt om MIX een kijkje te geven in de wereld waar heel Nederland een mening over heeft. * De foto is pre-Corona genomen.

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_WOW-Mario Been.indd 63

63

25-11-20 10:56

VWDHZ

De VWDHZ behartigt belangen en is spreekbuis van bouwmarkten en dhz-winkels.

De leden realiseren jaarlijks een omzet van meer dan € 3 mrd met ruim 18.000 medewerkers.

De vereniging volgt de brancheontwikkelingen op de voet.

VWDHZ zet in op verduurzaming Duurzaamheid is een van de speerpunten van de

Verduurzaming eigen assortiment

VWDHZ en de aangesloten bouwmarkten en

De branche en de aangesloten leden zijn zelf ook bezig met verduurzaming, bijvoorbeeld van het assortiment in de winkels. n 2016 stelde de VWDHZ voor het eerst een brancheplan verpakkingen op. Vorig jaar volgde de tweede, geactualiseerde versie.

In dit plan staan concrete doelstellingen en maatregelen om de hoeveelheid verpakkingsmateriaal te verminderen en zoveel mogelijk recyclebaar te maken. In het brancheplan ligt de focus op kunststof en papieren en kartonnen verpakkingen: samen goed voor 96% van het verpakkingsmateriaal in onze markt.De leden weten nu wat ze kunnen vragen van producenten en leveranciers als het gaat om het type verpakkingen en materiaalkeuze. Het ideaal van de doe-het-zelfbranche – de zogeheten stip op de horizon – is een circulaire economie waarin alle verpakkingen volledig kunnen worden hergebruikt.

Een mooi en concreet resultaat van het eerste plan is de uitfasering van skinverpakkingen: karton waarop plastic is geseald. Deze twee materialen zijn niet te scheiden van elkaar en daardoor niet recyclebaar. Door de leden van de VWDHZ zijn met de leveranciers in kwestie afspraken gemaakt om over te stappen op alternatieve verpakkingen. De verpakkingen van chemische producten zoals verf, lijm en kit maken geen deel uit van de reguliere recycleerstroom. Dat komt doordat de inhoud van deze verpakkingen het recyclingproces kan verstoren. Dit geldt bijvoorbeeld voor verfemmers met verfresten. Met de producenten willen we graag nadenken over innovatieve oplossingen om de milieudruk van verfverpakkingen te verlagen. Het gaat erom dat we productresten en verpakking kunnen scheiden. Een optie is bijvoorbeeld het ‘bag in box’-systeem voor latexverven, waarin de verf in een losse zak in de verfemmer zit.

doe-het-zelfwinkels. Het energieakkoord, het klimaatakkoord, de Urgenda-zaak, waarin de Hoge Raad heeft bepaald dat de Nederlandse regering al dit jaar de CO2-uitstoot met minstens 25 procent moet hebben teruggebracht ten opzichte van het niveau in 1990... Het kabinet staat voor ambitieuze groene doelen. Ook bij consumenten groeit het bewustzijn dat we maatregelen moeten nemen om onze planeet op lange termijn leefbaar te houden.

Daar kun je als bedrijfsleven, als branche, dus niet omheen. De Nederlandse bouwmarkten zien het als hun verantwoordelijkheid om te zorgen voor een duurzaam assortiment. Denk bijvoorbeeld aan gecertificeerd hout (FSC, PEFC) en producten om het huis verder te verduurzamen. Het speerpunt duurzaamheid van de doe-het-zelfbranche uit zich in onder andere de volgend twee zaken.

Doe-Het-Zelf duurzaamheidsmaatregelen De belangenbehartiging van de VWDHZ richt zich op de subsidies van de overheid voor energiebesparende maatregelen in woningen. Woningeigenaren kunnen in het kader van de ISDE-­ regeling 20% van de kosten vergoed krijgen als ze hun spouwmuren, gevel of dak isoleren of hoogrendementsglas aanbrengen.

Mensen krijgen deze subsidie alleen als ze de werkzaamheden laten uitvoeren door de professionele markt: zzp’ers, aannemers of installateurs. Maar de factor arbeid is kostbaar, en dat kan voor veel mensen een drempel zijn. De inzet van de VWDHZ is om te zorgen dat ook doe-het-zelvers onder de subsidie komen te vallen. Niet alles, maar een deel van het werk kunnen zij prima zelf doen. Waarom krijgen zij dan geen subsidie voor de aanschaf van de benodigde materialen? Natuurlijk wel onder de voorwaarde dat de werkzaamheden goed worden verricht. Als de overheid werkelijk wil dat meer mensen hun woning verduurzamen, is het een gemiste kans om deze mogelijkheid te laten liggen.

64

Daarnaast hebben verschillende verfproducenten al laten zien dat het mogelijk is om verfemmers te maken met 85 % post consumer gerecycleerd kunststof. Een deel van onze leden heeft met hun leverancier afgesproken dat de verfemmers van ‘eigen merk’-­ artikelen uit gerecycled materiaal bestaan. Met de producenten van de merkverven gaan wij graag in gesprek over vergelijkbare stappen. Deze stappen kunnen bijdragen aan een verdere verduurzaming van de gehele bedrijfsketen.

Postbus 182, 2260 AD Leidschendam 070.444.25.87 vwdhz@rndweb.nl www.rndweb.nl

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Branche-VWDHZ.indd 64

25-11-20 13:51

De Malietoren

Postbus 93002 - 2509 AA DEN HAAG

Tel.: 070 - 34 90 749

Fax: 070 - 34 90 775

Email: info@vertaz.nl

Vertrouwen voor 2021

Update vakcursussen gaat door

Covid-19 heeft ons allemaal beroerd dit jaar. Het overviel ook de leden van Vertaz, in het bijzonder de leden in het zuiden van het land. Nu het jaar ten einde loopt kan het bestuur van Vertaz constateren dat onze branche zich redelijk tot goed staande heeft gehouden. En natuurlijk, ook het Vertaz-bestuur heeft geen glazen bol en kan dus ook niet voorspellen hoe het zal gaan in 2021. Niettemin, als de lijn van nú doorgetrokken kan worden, dan kijkt het Vertaz bestuur met vertrouwen naar het nieuwe jaar.

De leden van Vertaz hebben andermaal blijk gegeven van veerkracht en inventiviteit. Van de branche-organisatie mag verwacht worden dat hij blijft doorgaan met het ondersteunen van de leden en het verstrekken van adequate informatie gericht op het gaande houden van de onderneming. Een groot voordeel hierbij is dat Vertaz ’inwoont’ bij VNO NCW.

Het is al vaak gezegd: de leden van Vertaz winnen omdat ze belang hechten aan de kwaliteit en vakkennis van hun medewerkers. Onder meer wordt dit geborgd via de speciale Covij/Vertaz vakcursussen. De inhoud van deze cursussen zijn voor maar ook dóór onze eigen mensen.

De opleidingen zijn de weerslag van de kennis die we als branche hebben!

En dat vraagt veel van ons. Dit jaar hebben deskundigen, uw collega’s in de branche, veel werk verzet om de cursusmodule Gereedschappen weer up-to-date te maken. Eind van het jaar zal deze ‘live’ gaan. Het bestuur verwacht daar weer veel van.

Op de rol staat nu de module Bevestigingstechniek maar deze komt vanwege Corona helaas wat trager op gang, daarvoor zult u begrip hebben. Maar ook deze module zal gemoderniseerd worden.

Kortom, er blijft veel werk aan de winkel maar vanuit onze gezamenlijkheid kunnen we het aan. Het bestuur rekent ook in 2021 weer op de deskundige inzet van velen!

De onderwijskundige coördinatie berust bij Capabel Pro, de naamsopvolger van Imko.

Vertaz maakt werk van de communicatie De laatste jaren is het bestuur van Vertaz zich nog meer bewust geworden van het belang van en optimale communicatie met de leden. Traditioneel via email maar ook met de speciale Vertaz-Nieuwsbrieven proberen we de informatie zo snel mogelijk bij onze leden te krijgen.

We gebruiken daarvoor ook onze onlangs vernieuwde website maar ook, zoals nu, de branchepagina in ons vakblad. Vertaz is er voor de leden.

PlaytoWork Vertaz heeft een interessante afspraak gemaakt met PlaytoWork voor het werven (recruiten) van nieuw, jong personeel. Gecombineerd met onze eigen vakcursussen biedt dit kansen voor een gemotiveerd en deskundig personeelsbestand voor de toekomst. Nadere informatie kunt u ook krijgen bij het secretariaat van Vertaz.

Vertaz Trendmeter: inmiddels een begrip Dat is ons toch mooi gelukt: een heldere markttrend binnen de branche weergegeven op basis van een kwartaalpeiling. De voorwaarden waren een paar jaar terug helder: praktisch, weinig inspanning en geen financiële drempel. Dus voor rekening van Vertaz doet nu een groot aantal leden mee. Zij verstrekken elk kwartaal geheel vertrouwelijk enkele basisgegevens zodat (in ons geval) Deloitte een rapportage kan samenstellen en op basis hiervan een trend kan weergeven.

De Inkoopverenigingen ondersteunen dit initiatief en dragen inmiddels ook bij. Dus wat let u nog? Doe mee, dan krijgt ook u deze nuttige en unieke benchmarks!

Een kleine moeite, maar een groot plezier, dat is zeker op de Vertaz Trendmeter van toepassing.

VA K B L A D M I X N R .8 2020

65-MIX_2020-8_Branchepagina_Vertaz.indd 65

65

25-11-20 13:53

CO L U M N

Ad Geerts Ondernemer

Het einde van webshops Nee, echt wereldvreemd wil ik mezelf niet noemen.

Alhoewel ik al mijn transacties nog voldoe zonder pinpas, vaak zwart, en ook nog nooit een Ikea aan de binnenkant heb gezien, bemerk ik evenals ieder ander normaal mens de acceleratie van webshops. Kwalitatief en kwantitatief gaan de ontwikkelingen in het B-kanaal crescendo.

Onmiskenbaar.

Toch heeft ondergetekende het moedige besluit genomen om per 01-01-2021 de online-activiteiten van de middelgrote dorpswinkel te staken. De nadelen blijken groter dan de voordelen. Ondermeer zijn de lasten hoger dan de baten.

In de achterliggende jaren is aardig geploeterd om te komen tot een volwaardige webshop. Kruim heeft het gekost.

En geld. Zeg maar de nieuwwaarde van een grappig autootje.

Mij is duidelijk geworden dat we als solitaire winkel niets te zoeken hebben in de ether.

Ook met een super herkenbare menustructuur, gekopieerd van Coolblue en Zalando, komen we niet verder dan een meewarige glimlach bij regelmatige E-commerceactivisten. In pak ‘m beet vijf jaar hebben we circa vijftig pakketjes succesvol verstuurd naar alle hoeken van het land. Ook hebben we meermaals een aankoopbedrag terug moeten storten omdat het webshop-artikel in de fysieke winkel niet meer te vinden was.

Kwestie van bestandsbeheer.

Los van de teleurstellingen (terugstorten) staan de investeringen in geld, tijd en energie niet in verhouding tot de opbrengst. Bovendien gaat een en ander ontegenzeggelijk ten koste van de aandacht voor bezoekende klanten uit het eigen marktgebied.

66

Recent zag ik een publicatie dat het aantal webshops in Nederland de 75.000 is gepasseerd.

Ik sluit niet uit dat circa 5% hiervan winstgevend is (kostendekkend) maar aannemelijk is dat het leeuwendeel een zieltogend bestaan leidt. De mening van veel retailexperts over clicks en bricks wordt door mij niet langer gedeeld. Ook kan ik het niet eens zijn met de automatiseerder die stelt dat bezoekers slechts één doel hebben om de website te bezoeken: producten.

Ik kan me nog wel verplaatsen in de uitleg dat de buttons geschiedenis en over ons een beperkte functie hebben maar het gaat me te ver om de webshop boven de website te stellen. Immers zouden sites van advocaten, pedicures en pretparken allemaal overbodig zijn.

Ook zij slijten geen waren. Wel delen ze in de collectieve behoefte aan onlinepresentatie. Jezelf verkopen als hoofdzaak en producten als bijzaak.

Het is zaak om je plaats in het spectrum te kennen.

Succesvolle webshops zijn voor de grote aanbieders, voor slimme niche-spelers (glazen deuren) en voor gespecialiseerde discounters (allekabels.nl.) De andere 95% doet er goed aan om te herbezinnen, positie te kiezen en het autootje te besteden aan de bestaande klanten.

Het niet meer kunnen beschikken over een actuele digitale catalogus ervaart zeker als een gevoelig gemis maar ons geldt het aloude adagium: think global, act local. De generieke webwinkel tegen platforms is als FC Lutjesbroek tegen Brazilië.

Met een juist aanbod, een schone omgeving, een prima aftersales en met vriendelijke medewerk(st)ers een thuiskomgevoel bieden aan onze bezoekers draagt meer bij aan bestaansrecht en levensvatbaarheid dan meedoen aan de race naar de bodem.

Wie volgt?

VA K B L A D M I X N R .8 2020

MIX 2020-8_Column-Ad Geerts.indd 66

25-11-20 13:56

dak

tuin

muur

AQUAPLAN, de expert op gebied van dakdichting en vochtbestrijding

www.aquaplan.com

Ad-Brandawareness.indd 10 67-Adv-Aquaplan.indd 3

10/11/2020 08:38 25-11-20 11:19

VAN DE KLEINSTE KLUS TOT DE GROOTSTE UITDAGING

NU OOK IN HANDIGE TUBES VOOR DE KLEINE KLUS

POLY MAX : GO TO THE MAX ®

Poly Max ® is het lichtend voorbeeld voor de categorie. Dankzij constante innovatie en ontwikkeling is Poly Max ® toonaangevend en heeft het een ijzersterke positie in het doe-het-zelf schap. En de ontwikkelingen staan niet stil.

Het succesverhaal van Poly Max ® gaat maximaal door met de vernieuwde 360-graden GO TO THE MAX campagne op winkelvloer, online en tv. Geen klant kan nog om het opvallende rood van Poly Max ® heen.

Constante ontwikkeling en innovatie Vernieuwde campagne en opvallende tv-commercial Maximale ondersteuning op winkelvloer, online en tv

www.gotothemax.eu

68-Adv_Bison.indd 3

Ik werk alleen met Bison.

25-11-20 11:21