TFAL MISSJUNARJI NEWSPAPER POST No. 61
Prezz 70ċ l‑ħarġa €5 8 ħarġiet* *€7 bil‑posta
Marzu 2018
Editorjal
2
Rużarju Aħbarijiet Logħob
|
Messaġġ
Missjunarju mid‑Dinja
M i l l ‑ Ko o r d i n a t r i ċ i 6
|
Ko l l h a
bil ‑ Kom petizzjo ni
3
|
Is‑Simboli 10 14
| |
Klabb
Missio
T fa l
Ta r‑ Ra nd a n
Niltaqgħu Ħaddem
Ma’ Idejk
4 7
…12 15
Editorjal Għeżież tfal,
RIVISTA GĦAT‑TFAL LI TOĦROĠ BEJN NOVEMBRU U ĠUNJU
Ġesù wera l-imħabba tiegħu lejna fuq is-salib.
EZEMPJI SBIEH GRAZZI MILL‑QALB LIL: • Martin Pace u l‑familja minn Santa Venera taw donazzjoni sabiħa ta’ flus. • Martina Nappa minn Birkirkara mliet il‑karus ta’ Missio u ġabithulna. Missio (Uffiċċju Missjunarju): Nru. 7, Triq il‑Merkanti, Valletta VLT 1171. Tel: 21236962 Imejl: tfal@missio.org.mt Ħinijiet: Mit‑Tnejn sal‑Ġimgħa: 9:00am – 4:00pm, Is‑Sibt: 9:00am – 12:00pm
Inħeġġiġkom biex tiktbulna xi ittra u tibagħtuhielna fl‑indirizz li jidher hawn taħt: postali jew elettroniku. L‑ittri għandhom ikollhom tema missjunarja, pereżempju x’tagħmlu intom bħala tfal biex tgħinu jew tiktbulna dwar xi attività li għamiltu mal‑membri tal‑Klabb Missio Tfal jew l‑iskola. Nistennewkom!!
IS‑SOLTU X’TAGĦMEL BIHOM IL‑BOLOL U T‑TELECARDS UŻATI?, FORSI TARMIHOM? Minflok tarmihom, ġibhom jew ibgħathom lil MissioTfal u aħna nbigħuhom lill‑kollezzjonisti. Bil‑flus inkunu nistgħu ngħinu tfal li jinsabu fil‑bżonn.
Missio (Uffiċċju Missjunarju): Nru. 7, Triq l‑Imgħallem, Rabat Għawdex. Tel: 21550267 Imejl: gozo@missio.org.mt Ħinijiet: Mit‑Tnejn sal‑Ġimgħa: 8:30am – 12:00pm Editriċi: Claudia Cini, Imejl: claudia@missio.org.mt Grafika: James Trapani, Imejl: gakbu@gakbu.com Qari tal‑Provi: John Caruana Pubblikazzjoni: Missio (Uffiċċju Missjunarju) © Copyright: L‑ebda parti minn dan il‑magażin ma tista’ tiġi ppubblikata mingħajr il‑permess tal‑pubblikaturi.
DONAZZJONIJIET
2
50617374 – €2.33 | 50618820 – €6.99
(Tfal taħt is‑16‑il sena huma mitluba jiksbu permess mingħand il‑ġenituri/ legal guardians tagħhom).
Nispera li tinsabu tajbin. Ħadtu gost xejn fil‑vaganzi tal‑Karnival? Min jaf kemm iddevertejtu! Mortu sal‑Belt taraw il‑karrijiet? Kiltu xejn prinjolata u perlini? U intom ftit akbar fl‑età, kif mortu fl‑eżamijiet/ assessjar ta’ Frar? Nawguralkom li kellkom riżultati tajbin. Bħalma tafu ninsabu fix‑xahar ta’ Marzu, xahar li kollu kemm hu huwa fi żmien ir‑Randan Imqaddes. Għaliex proprju din is‑sena ser niċċelebraw il‑festa tal‑Għid il‑Kbir fl‑1 ta’ April. Naħseb li bħalissa qbadtu rutina ta’ xi sagrifiċċji żgħar li qegħdin tagħmlu matul daż‑żmien biex inħejju rwieħna għall‑qawmien mill‑mewt ta’ Sidna Ġesù Kristu. X’sagrifiċċju/i qegħdin tagħmlu? Qegħdin issegwu l‑gwida li dehret fl‑aħħar paġna tal‑magażin tax‑xahar li għadda? Nieħdu gost ħafna li kieku tiktbulna dwar x’qegħdin tagħmlu f’dan iż‑żmien ta’ tħejjija. Fil‑paġni tan‑nofs ta’ dan il‑magażin, paġni 7, 8 u 9, issibu tagħrif dwar xi simboli marbuta ma’ żmien ir‑Randan u t‑tifsira tagħhom. Ser issibuhom interessanti żgur. Filwaqt li f’paġna 6 tistgħu ssibu r‑Rużarju Missjunarju; rużarju li għalkemm jingħad eżatt bħar‑rużarju normali, fih niftakru u nitolbu għall‑kontinenti u għan‑nies li jgħixu fihom. Ma nistax ma nsemmix ukoll li lejn nofs ix‑xahar, sewwasew fid‑19 ta’ Marzu, niċċelebraw il‑festa ta’ San Ġużepp. Għalhekk, nieħu l‑opportunità biex nawgura lil dawk kollha li jiċċelebraw din il‑festa fir‑raħal tagħhom, u lil dawk kollha li jisimhom għal dan il‑qaddis, il‑festa t‑tajba. Nixtieq infakkarkom biex ma tinsew qatt lil ħutkom tfal fil‑missjoni. Ftakru fihom fit‑talb tagħkom u warrbu xi ħaġa żgħira għalihom, għax dawn la għandhom x’jieklu, la x’jilbsu, la saqaf fuq rashom, la skola fejn jitgħallmu u wisq anqas imħabba. Insellmilkom u niltaqgħu x‑xahar id‑dieħel,
Claudia
Messaġġ mill‑Koordinatriċi ta' Missio Tfal Nancy Camilleri
għall‑missjoni. Dan kollu qed jieħdu ħsiebu żgħażagħ mill‑MCAST li ser jipparteċipaw fi ‘Sleep Over’ bħala sapport għal sħabhom u biex juru solidarjetà ma’ żgħażagħ fqar fid‑dinja. Ser jorganizzaw ‘floor painting’ fuq il‑kartun biex jinġabru l‑flus, kif ukoll wirja ta’ arti.
apa Franġisku għandu għal P qalbu ħafna l‑fqar fid‑dinja, tant li għamel ġurnata speċjali
għalihom ‑ is‑17 ta’ Novembru, u uża s‑slowgan: ‘Ma nħobbux bil‑fomm biss, imma bil‑fatti’. Il‑Papa jistedinna biex ma nħarsux lejn il‑faqar bħala xi ħaġa li ma tikkonċernax lilna, imma li taffettwa lil kulħadd. Meta tfal bħalkom ikunu qed ibatu, ikun qed ibati kulħadd. Dan m’għandniex naċċettawh, u aħna lkoll nistgħu nagħmlu xi ħaġa. Bħala tfal tridu turu solidarjetà, jiġifieri tissapportjaw lil tfal oħrajn fid‑dinja, li għalkemm ma tafuhomx turuhom li tħobbuhom. Dawn huma tfal tad‑demm u l‑laħam bħalna, li joħolmu bħalna li la jikbru jsiru dak li jixtiequ, imma m’għandhomx il‑mezzi li jagħmlu dan. Dawn ix‑xewqat
tagħhom qatt ma jistgħu jsiru realtà, u dan mhux sew. Il‑Papa jħeġġiġna biex nagħmlu xi ħaġa li tistà tibdel ħajjet it‑tfal tad‑dinja biex dawn ukoll jgħixu b’dinjità. Għalhekk, matul dan ir‑Randan naħsbu ftit f’dawn it‑tfal bħalna li qed ibatu madwar id‑dinja, u nagħmlu xi ħaġa għalihom. Kif tafu Missio ser jorganizza maratona nhar it‑19 ta’ Marzu, però mid‑9 sal 11 ta’ Marzu ser inkunu l‑Belt Valletta fejn ser ikun hemm ‘Street Soccer’. Hawnhekk it‑tfal ikunu jistgħu jilagħbu l‑futbol, b’donazzjoni żgħira b’risq it‑tfal fil‑missjoni. Għall‑ġenituri tagħkom, jekk tiġu bil‑karozzi tagħkom, ser noffru wkoll servizz ta’ ‘Car Wash’ fil‑‘Park and Ride’, ukoll b’donazzjoni żgħira. Ser ikun hemm servizz ta’ ‘hair and beauty’ f’bieb il‑Belt, ukoll b’donazzjoni
Bil‑parteċipazzjoni tagħkom tkunu qed tgħinu lil dawn it‑tfal. Jekk ma tistgħux tipparteċipaw, tinsewx li tistgħu tagħmlu xi sagrifiċċju, u twarrbu ftit ‘pocket money’ u titfgħu l‑flus fil‑karus ta’ Missio Tfal. Aħna nirringrazzjawkom f’isem it‑tfal li m’għandhomx vuċi jew mezzi biex jgħixu. Grazzi talli bi ftit sagrifiċċju tkunu qed tifhmu lil dawn it‑tfal u turuhom li intom qegħdin hemm għalihom.
Nancy u Rafiki
3
Klabb Missio Tfal Nancy Camilleri
Kulleġġ San Injazju
Sekondarja Bniet Ħandaq
*
Kulleġġ San Injazju
Sekondarja Subien Ħandaq
*
Kulleġġ San Tumas More
Primarja A Fgura
521.83
Kulleġġ San Tumas More
Primarja B Fgura
215.19
Kulleġġ San Tumas More
Primarja Marsaskala
210.90
Kulleġġ San Tumas More
Primarja Marsaxlokk
254.70
Kulleġġ San Tumas More
Primarja Tarxien
206.59
Kulleġġ San Tumas More
Primarja A Żejtun
307.50
Kulleġġ San Tumas More
Primarja B Żejtun
151.18
Kulleġġ San Tumas More
Sekondarja Ħamrun (Samra)
*
Kulleġġ San Tumas More
Sekondarja Bniet Sta. Luċija
*
Kulleġġ San Tumas More
Sekondarja Tarxien
*
Kulleġġ San Tumas More
Sekondarja Żejtun
95.00
Kulleġġ Santa Klara
Primarja Gżira
31.85
Kulleġġ Santa Klara
Primarja Pembroke
Kulleġġ Santa Klara
Primarja A San Ġwann
109.27
Kulleġġ Santa Klara
Primarja B San Ġwann
*
Kulleġġ Santa Klara
Primarja Sliema
Kulleġġ Santa Klara
Primarja San Ġiljan
Kulleġġ Santa Klara
Sekondarja Pembroke
Kulleġġ Santa Klara
Sekondarja u Sports Sant’ Andru
Kulleġġ San Ġorġ Preca
Primarja Furjana
Kulleġġ San Ġorġ Preca
Primarja GP Ħamrun
138.00
Kulleġġ San Ġorġ Preca
Primarja SS Ħamrun
138.10
Kulleġġ San Ġorġ Preca
Primarja Marsa
121.01
Kulleġġ San Ġorġ Preca
Primarja A Paola
*
342.52
Kulleġġ San Ġorġ Preca
Primarja B Paola
*
*
Kulleġġ San Ġorġ Preca
Primarja Pietà
Il‑Ġurnata Missjunarja Il‑Ħadd 22 ta’ Ottubru 2017 Intom it‑tfal tistgħu tagħmlu differenza fil‑ħajja tan‑nies fl‑Uganda. Bid‑donazzjoni ċkejkna tagħkom tkunu qed tgħinu lil tfal bħalkom flimkien mal‑ġenituri tagħhom ikollhom kura u mediċini fl‑isptarijiet.
Ġurnata Missjun arja: Il‑Ħ Ħelow add 22 tfal, jien ta’
Ottubru 2017
il‑Ġurn il‑ħabib ata tag tal‑Uga Missjunarja ħkom Rafiki. . Tfa nda. Ser Bħa Minħab ngħinu l, din is‑sena s‑snin l‑oħ ba ra was ommijie ser ngħ l‑isptar li fl‑Uganda let t li ser inu m’hemm jew ikollhom l‑pajjiż huma x amb ħżiena bir‑rota jew ‘baby’. ulanzi, u t‑triq bil‑ għall‑is mutur. Per il‑‘mummies’ ess li t‑to ptar hija iridu jmo Għalhek sakemm twil roq rru k, bid‑do jaslu l‑isp a, ħafna mill hemmhekk jixtru naz ‑‘babies tar. iżjed amb zjoni tieg ’ imutu appara ħek ta’ ulan t din is‑s Nirring u mediċini zi, ikabbru l‑isptar ena ser ikun għal daw razzja ijiet u kom tfa n jinxtar u jistgħu l u fta l‑ommijiet a iżjed u kkr qed ngħ u li meta ngħl‑‘babies’ tag ħho inu lil inu lill‑ Grazzi Ġesù. fqar inkum. ħafna nu u narako m l‑is kola!
Grazzi ħafna u narakom l‑iskola! Isem u
www.m
issio.or g.mt
Kunjom:
Indirizz: Skola: Imejl:
Klassi:
Jiena nagħt
i l‑kunsens
Isem: ........ Nru. 7, Nru. 7,
................
Triq il‑Me Triq l‑Img
Kunsens
tal‑Ġ
Mowbajl:
enituri tiegħi biex / Lega it‑tifel/tifla għall‑prom tiegħi jagħt l Guardians: ozzjoni marbuta i/tagħti ma’ Missi d‑dettalji o matu t’hawn l is‑snin fuq, biex 2017 u jintużaw ..... Firm 2018.
................
rkanti,
ħallem,
il‑Belt
a: ........
........
................ Valle tta ............. VLT 1171 ir‑Rabat Data: ........ , Malt a | VCT 9066 Tel: 2123 ................ , Għaw 6962 | dex | Tel: Imejl: info@ .................... 2155 0267 miss | Imejl : gozo @mis io.org.mt sio.org.m t
Agħti l‑envelop lill‑għalliem/a tiegħek tfal@missio.org.mt
|
www.missio.org.mt
|
2123 6962
|
7 Triq il‑Merkanti, Valletta
|
*
72.89 *
128.82 *
7 Triq l‑Imgħallem, Ir‑Rabat Għawdex
ĠABRA MILL‑ISKEJJEL 2017‑2018
90.05
KULLEĠĠ
SKOLA
Kulleġġ San Nikola
Primarja Attard
Kulleġġ San Nikola
Primarja Baħrija
Kulleġġ San Nikola
Primarja Dingli
260.55
Kulleġġ San Ġorġ Preca
Primarja Belt Valletta
Kulleġġ San Nikola
Primarja Mġarr
263.99
Kulleġġ San Ġorġ Preca
Sekondarja Subien Ħamrun (Queens)
Kulleġġ San Nikola
Primarja Mtarfa
*
Kulleġġ San Ġorġ Preca
Sekondarja Blata l‑Bajda
Kulleġġ San Nikola
Primarja A Rabat
303.60
Kulleġġ San Nikola
Primarja B Rabat
50.00
Kulleġġ Maria Reġina
Primarja Għargħur
122.00
Kulleġġ San Nikola
Sekondarja Rabat
87.44
Kulleġġ Maria Reġina
Primarja Mellieħa
167.97
Kulleġġ San Nikola
Sekondarja Dingli
153.22
Kulleġġ Maria Reġina
Primarja A Mosta
287.48
Kulleġġ Maria Reġina
Primarja B Mosta
302.49
Kulleġġ San Injazju
Primarja Luqa
324.06
Kulleġġ Maria Reġina
Primarja Naxxar
239.50
Kulleġġ San Injazju
Primarja Qormi S.Bastjan
310.23
Kulleġġ Maria Reġina
Primarja San Pawl il‑Baħar
331.38
Kulleġġ San Injazju
Primarja Qormi S.Ġorġ
37.00
Kulleġġ Maria Reġina
Sekondarja Mosta (Żokrija)
*
Kulleġġ San Injazju
Primarja Siġġiewi
*
Kulleġġ Maria Reġina
Sekondarja Mosta (Lily of the Valley)
Kulleġġ San Injazju
Primarja Żebbuġ
842.92
Kulleġġ Maria Reġina
Sekondarja Naxxar
4
€
58.06 119.36 31.12 *
29.25 *
Skola tal‑Knisja
St. Aloysius Primarja
Skola tal‑Knisja
St. Aloysius Sekondarja
Skola tal‑Knisja
St. Augustine Primarja Marsa
807.06
Skola tal‑Knisja
St. Augustine Sekondrja Pietà
*
Skola tal‑Knisja
St Benild’s Sliema
865.87
Skola tal‑Knisja
St. Dorothy’s Primarja Sliema
513.23
Skola tal‑Knisja
St. Dorothy’s Sekondarja Żebbuġ
Skola tal‑Knisja
St. Dorothy’s Primarja Żebbuġ
*
Skola tal‑Knisja
St. Francis Primarja Birkirkara
744.48
Skola tal‑Knisja
St. Francis Msida
285.70
Skola tal‑Knisja
St. Francis Primarja Bormla
Primarja Lija‑Balzan
200.50
Skola tal‑Knisja
St. Joan Antide Gudja
148.00
Kulleġġ Santa Tereża
Primarja Msida
113.70
Skola tal‑Knisja
St. Joseph Blata l‑Bajda Juniors
259.45
Kulleġġ Santa Tereża
Primarja Santa Venera
572.78
Skola tal‑Knisja
St. Joseph Blata l‑Bajda Seniors
63.80
Kulleġġ Santa Tereża
Sekondarja Birkirkara
*
Skola tal‑Knisja
St. Joseph Sliema Juniors
456.33
Kulleġġ Santa Tereża
Sekondarja Santa Venera
*
Skola tal‑Knisja
St. Joseph Sliema Seniors
205.37
Kulleġġ Santa Tereża
Sekondarja Mrieħel
*
Skola tal‑Knisja
St. Monica Birkirkara Primarja u Sekondarja
675.19
Kulleġġ Santa Margerita
Primarja Bormla
*
Skola tal‑Knisja
St. Monica Mosta
504.96
Kulleġġ Santa Margerita
Primarja Kalkara
370.21
Skola tal‑Knisja
St. Monica Primarja Gżira
239.80
Kulleġġ Santa Margerita
Primarja Isla
140.24
Skola tal‑Knisja
St. Monica Sekondarja Gżira
Kulleġġ Santa Margerita
Primarja Birgu
156.80
Skola tal‑Knisja
Stella Maris College Primarja Gżira
589.64
Kulleġġ Santa Margerita
Primarja Xgħajra
122.09
Skola tal‑Knisja
Stella Maris College Sekondarja Gżira
496.20
Kulleġġ Santa Margerita
Primarja A Żabbar
349.01
Skola tal‑Knisja
Tereża Nuzzo
160.50
Kulleġġ Santa Margerita
Primarja B Żabbar
364.19
Skola tal‑Knisja
St. Francis Sliema Seniors
120.00
Kulleġġ Santa Margerita
Sekondarja Verdala
46.01
Skola Privata
St. Angela Nursery
Kulleġġ Santa Margerita
Sekondarja Bormla
84.64
Skola Privata
St. Michael’s School
*
Junior College
Msida
Skola Privata
St. Elias
*
Skola Privata
St. Edward’s Juniors
575.01
Skola Privata
St Edward’s Seniors
27.03
Skola Privata
Skejjel Sekondarji
160.64
Kulleġġ San Benedittu
Primarja Birżebbuġa
230.90
Kulleġġ San Benedittu
Primarja Għaxaq
145.80
Kulleġġ San Benedittu
Primarja Gudja
130.00
Kulleġġ San Benedittu
Primarja Kirkop
47.52
Kulleġġ San Benedittu
Primarja Mqabba
346.84
Kulleġġ San Benedittu
Primarja Qrendi
129.03
Kulleġġ San Benedittu
Primarja Safi
Kulleġġ San Benedittu
Primarja Żurrieq
Kulleġġ San Benedittu
Sekondarja Kirkop
*
Kulleġġ Santa Tereża
Primarja Birkirkara
Kulleġġ Santa Tereża
MCAST
97.72 1141.33
* *
Kulleġġ Għawdex
4962.06
433.96 *
16.96
30.50 1110.47
59.84
25.00
Skola Privata
12.02
Skola tal‑Knisja
Seminarju tal‑Arċisqof Primarja
677.30
Skola Privata
Garendon School
*
Skola tal‑Knisja
Seminarju tal‑Arċisqof Sekondarja
511.96
Skola Privata
St. Catherine’s School
*
Skola tal‑Knisja
De La Salle Juniors
235.29
Skola Privata
Verdala International School
*
Skola tal‑Knisja
De La Salle Seniors
*
Skola Privata
San Andrea School
*
Skola tal‑Knisja
Immaculate Conception
*
Skola Privata
San Anton
*
Skola tal‑Knisja
Mater Boni Consiljii Primarja u Sekondarja
645.50
Skola Privata
Thi Lakin
Skola tal‑Knisja
St. Paul’s MC Juniors
*
Skola tal‑Knisja
St. Paul’s MC Seniors
136.20
Skola tal‑Knisja
Our Lady Immaculate Primarja u Sekondarja
Skola tal‑Knisja
Sacred Heart Junior
1140.57
Skola tal‑Knisja
Sacred Heart Seniors
143.78
Skola tal‑Knisja
Savio College Dingli
500.00
Skola tal‑Knisja
St. Albert Valletta Primarja
227.33
*
1092.00
Total
32,105.33
* Sa meta morna għall‑istampar il‑ġabra kienet għadha ma waslitx
Grazzi mill‑Qalb 5
RUŻARJU MISSJUNARJU
1. Nixegħlu x‑xemgħa l‑ħadra u nitolbu għall‑kontinent tal‑Afrika. L‑ewwel posta: Ġesù jirċievi l‑missjoni tiegħu mill‑Ispirtu s‑Santu wara li jitgħammed fix‑xmara Ġordan. (Naħsbu fit‑tfal foqra fl‑Afrika u nitolbu biex Ommna Marija tipproteġihom u biex isibu nies ġenerużi li jipprovdulhom djar, ikel, ilma, mediċini u edukazzjoni.)
atul dawn l‑erbgħin jum M tar‑Randan qed nistednukom tgħidu rużarju speċjali: ir‑Rużarju Missjunarju, li jingħad l‑istess bħar‑rużarju li aħna mdorrijin bih, biss kull misteru għandu kulur marbut miegħu li jirrappreżenta wieħed mill‑ħames reġjuni tad‑dinja. F’kull posta niftakru f’dak li Ġesù għamel matul il‑ħajja tiegħu fid‑dinja, filwaqt li nitolbu lil Ommna Marija billi noffru kull posta għal wieħed mill‑5 kontinenti tad‑dinja. Qabel kull posta tistgħu tixegħlu xemgħa kkulurita li tirrappreżenta l‑kontinent li tkunu qed titolbu għalih: • l‑aħdar – għall‑ħdura tal‑foresti tal‑Kontinent Afrikan. • l‑aħmar – għad‑demm tal‑martri tal‑Kontinent tal‑Amerika. • l‑abjad – għall‑Kontinent tal‑Ewropa, fejn jgħix il‑Papa, li jsejjaħ għal evanġelizzazzjoni ġdida. • l‑ikħal – għall‑ilma ta’ madwar il‑Gżejjer tal‑Oċeanja. • l‑isfar – għal tlugħ ix‑xemx fuq il‑Kontinent tal‑Asja. 6
2. Nixegħlu x‑xemgħa l‑ħamra u nitolbu għall‑kontinent tal‑Amerika. It‑tieni posta: Ġesù jxandar l‑aħbar it‑tajba tas‑saltna ta’ Alla, b’mod speċjali lill‑foqra u ’l‑maħqurin. (Naħsbu fin‑nies foqra li jgħixu fl‑Amerika t’Isfel li għalkemm l‑imħabba lejn Ġesù hija ħajja ħafna fosthom, hemm ħafna tbatijiet minħabba l‑faqar, mard u inġustizzji. Mill‑banda l‑oħra, minkejja li fl‑Amerika ta’ Fuq in‑nies huma sinjuri, dawn iħossuhom imdejqin u jfittxu l‑ferħ fid‑droga u l‑alkoħol li jagħmlulhom ħafna ħsara. Nitolbu lil Ommna Marija biex tgħin lil dawn in‑nies fid‑diffikultajiet tagħhom.)
3. Nixegħlu x‑xemgħa l‑bajda u nitolbu għall‑kontinent tal‑Ewropa. It‑tielet posta: Ġesù jfejjaq lill‑morda. (Naħsbu f’dawk in‑nies li
m’għadhomx isibu ċans jitolbu. Hemm bżonn nerġgħu nibdew nisimgħu u naqraw il‑Kelma ta’ Alla u ngħaddu ftit minuti kuljum ma’ Ġesù biex dan il‑kontinent jerġa’ bħal dari jkollu fidi kbira f’Alla. Nitolbu lil Ommna Marija biex turina dak li jixtieq minna binha Ġesù.)
4. Nixegħlu x‑xemgħa l‑kaħla u nitolbu għall‑kontinent tal‑Oċeanja. Ir‑raba’ posta: Ġesù joffri l‑ilma ħaj lil dawk kollha li jemmnu. (Naħsbu fil‑25% tan‑nies minn dan il‑kontinent li huma Kattoliċi li għandhom nuqqas kbir ta’ komunikazzjoni bejn gżejjer u tribujiet differenti. Nitolbu lil Ommna Marija biex ikun hemm l‑għaqda fost in‑nies u biex ikompli jinxtered it‑twemmin f’Ġesù.)
5. Nixegħlu x‑xemgħa s‑safra u nitolbu għall‑kontinent tal‑Asja. It‑ħames posta: Ġesù jgħallem lid‑dixxipli tiegħu kif għandhom jitolbu lill‑Missier. (Naħsbu fin‑nies li sofrew minħabba d‑diżastri naturali li seħħew fl‑aħħar snin f’dan il‑kontinent. Ħafna missjunarji u voluntiera jħallu l‑ħajja komda tagħhom biex jgħinu lil nies fil‑bżonn. Nirringrazzjaw lil Alla għal dawn in‑nies tal‑ġid li qed jagħmlu u nitolbu lil Ommna Marija biex it‑tfal fl‑Asja jibdew jgħixu ħajja aktar komda u ma jaqtgħu qalbhom minn xejn.)
IS‑SIMBOLI TAR‑RANDAN Addattament tal‑istorja Claudia Cini. Illustrazzjoni ta’ Janet Vella. Ir‑Randan huwa żmien ta’ erbgħin jum ta’ penitenza u preparazzjoni għall‑Ġimgħa l‑Kbira u għall‑Għid il‑Kbir, il‑jum li fih Kristu rebaħ fuq il‑mewt. Matul iż‑żmien ħafna simboli ġew maħluqa biex jirrappreżentaw aspetti spiritwali matul dan iż‑żmien qaddis. Il‑kulur vjola huwa l‑kulur liturġiku għal żmien ir‑Randan.
Dan għaliex il‑vjola jissimbolizza n‑niket, l‑umiltà, is‑sofferenza, il‑penitenza u s‑sawm. Il‑vjola huwa assoċjat mas‑sofferenzi ta’ Ġesù peress li s‑suldati kienu libbsuh biċċa drapp vjola qabel sawtuh.
Fit‑Testment il‑Qadim l‑irmied jirrappreżenta l‑mewt, in‑niket u l‑umiltà. L‑irmied ifakkarna li aħna mortali (li xi darba ser immutu) u għalhekk għandna nagħmlu penitenza. Skont il‑ktieb tal‑Ġenesi : Ġisimna huwa magħmul mit‑trab, u meta mmutu nerġgħu nsiru trab u rmied. Fi żmien Bibliku, meta n‑nies kienu jammettu dnubiethom kienu jilbsu xkora u jindilku bl‑irmied bħala penitenza.
L‑irmied użat f’Ras ir‑Randan ikun ġej minn weraq tal‑palm maħruq f’Ħadd il‑Palm tas‑sena ta’ qabel. Il‑fdal jitfarrak sakemm jiġi trab fin.
7
Meta Ġesù kien fid‑deżert, kollox kien niexef. L‑art kienet miksija b’ġebel ta’ daqs differenti u ramel ma kien hemm kważi xejn. Il‑ġebel jew ċagħaq huma simbolu ta’ dwejjaq, niket u iżolament. Ix‑xitan uża l‑ġebel biex jittanta lil Ġesù billi qallu: “Jekk inti bin Alla, ikkmanda lil dan il‑ġebel isir ħobż.” Imma Ġesù qallu: “Il‑bniedem mhux bil‑ħobż biss jgħix, imma b’kull kelma li toħroġ minn fomm Alla.”
U b’hekk il‑ġebel sar simbolu ta’ rebħ fuq it‑tentazzjoni.
Il‑ħuta hija wkoll simbolu tar‑Randan. Din tfakkarna li għandna l‑obbligu li nsumu f’Ras ir‑Randan u fil‑Ġimgħa l‑Kbira, filwaqt li nastjenu mil‑laħam. Fl‑antik kienu jastjenu mil‑laħam kull nhar ta’ Ġimgħa tul ir‑Randan kollu. L‑idejn ma’ xulxin jirrappreżentaw it‑talb. It‑talb huwa l‑arma ewlenija biex insaħħu r‑relazzjoni tagħna ma’ Alla u b’hekk nitbiegħdu mid‑dnub.
Il‑Kristjani tal‑bidu kienu jużaw il‑ħuta bħala simbolu ta’ Kristu. Dan għaliex l‑ittri tal‑kelma Griega għal ħuta ‘ichthus’ jiffurmaw il‑frażi: ‘Ġesù Kristu, Iben Alla, Salvatur.’
8
L‑inċens huwa simbolu tat‑talb. Fl‑antik kellhom id‑drawwa li fit‑tempju jaħarqu l‑inċens biex jaduraw lil Alla. Bħalma d‑duħħan tal‑inċens idur u jitla’ ’l fuq, hekk ukoll it‑talb tagħna jitla’ ’l fuq lejn il‑Mulej. U bħalma l‑inċens iħalli riħa pjaċevoli, hekk ukoll għandha tkun is‑sinċerità fit‑talb tagħna, pjaċevoli għal Alla.
Fil‑ktieb tal‑Eżodu saħansitra nsibu li Alla kien ta riċetta lil Mosè ta’ kif kellu jagħmel l‑inċens.
Il‑borża tal‑flus jew muniti huma simbolu ta’ donazzjoni lejn il‑foqra matul ir‑Randan. Skont il‑ktieb ta’ Tobija, li tagħti lil min hu fil‑bżonn huwa ħafna aħjar milli tfaddal, għaliex jekk tagħti tkun qed issalva lilek innifsek u tirbaħ kull dnub. Kull min jagħti jgħix ħajja ferħana. Li tagħti mhijiex għażla, imma bżonn għal dik il‑persuna li trid timxi wara Ġesù.
Dawn kienu wħud mill‑ħafna simboli li jintużaw fi żmien ir‑Randan. Hemm ħafna oħrajn li huma anqas popolari minn dawn, iżda li xorta waħda fihom tifsira li tgħinna fil‑mixja tagħna lejn l‑Għid il‑Kbir.
9
Aħbarijiet mid‑dinja kollha 10,000 PERSUNA LURA F’DARHOM
ara aktar minn tliet snin, 10,000 refuġjat W irritornaw lejn djarhom fiċ‑Ċentru tal‑Afrika, wara li minħabba gwerra ċivili li bdiet fl‑2012, kellhom iħallu raħal twelidhom u jmorru Bangui. Hawn kienu milqugħa mill‑Karmelitani Missjunarji
li f’daqqa waħda l‑monasteru tagħhom inbidel f’kamp ta’ refuġju. Bis‑saħħa ta’ proġett finanzjat mill‑Kummisjoni Għolja għar‑Refuġjati, bil‑koperazzjoni tal‑gvern tal‑Afrika Ċentrali u partijiet oħra, ir‑refuġjati, kemm dawk milqugħa mill‑Karmelitani u kemm dawk f’kamp ieħor qrib l‑ajruport, setgħu sa fl‑aħħar imorru lura fl‑irħula tagħhom u jkomplu bil‑ħajja normali. Kull familja rċeviet somma żgħira ta’ flus bħala għajnuna bil‑patt li jżarmaw it‑tinda, iġorru l‑affarijiet kollha tagħhom u jabbandunaw il‑kamp. Ħadd ma kien sfurzat li jitlaq mill‑kamp, imma kulħadd qabel li jitlaq għaliex ħassew li issa s‑sitwazzjoni hija waħda ta’ paċi u sikurezza. Kollox sar bl‑ordni u mingħajr l‑iċken problema. Ir‑refuġjati kienu lkoll ħerqana li jibdew ħajja ġdida jew fejn kienu jgħixu qabel jew f’żona oħra tal‑belt.
KULL 10 MINUTI JMUT TIFEL JEW TIFLA entejn wara l‑kunflitti f’Jemen, S it‑tfal f’Sanaa qed ikomplu jsiru aktar vulnerabbli. Kull
għaxar minuti jmut tifel jew tifla fil‑pajjiż minħabba mard li faċilment jista’ jkun preventat, bħall‑malnutrizzjoni, id‑dijarea u infezzjonijiet respiratorji. Barra minn hekk, 144 tifel u tifla jmutu kuljum minn mard li tiegħu hawn il‑fejqan. Il‑gwerra qed tikkawża l‑waqgħa tas‑servizzi l‑aktar bażiċi għat‑tfal. Nofs iċ‑ċentri tas‑saħħa mhumiex jiffunzjonaw. Dan qed iwassal għal eluf ta’ ġenituri li qed ikollhom jagħżlu jekk jippruvawx ifejqu lit‑tfal il‑morda jew jekk jippruvawx jipproteġu lit‑tfal li għadhom b’saħħithom. Il‑familji qed jieklu ħafna anqas, jaqbżu l‑ikliet u qed ikollhom jagħżlu ikel anqas nutrittiv. Madwar nofs miljun tifel u tifla jsofru minn malnutrizzjoni akuta. Iż‑żieda fil‑faqar u f’persuni vulnerabbli qed tiżdied b’mod allarmanti ħafna. 80% tal‑familji 10
jinsabu fid‑dejn u nofs il‑popolazzjoni tgħix b’anqas minn żewġ dollari kuljum (€1.86). Huwa stmat li ħmistax‑il miljun ruħ fil‑Jemen m’għandhomx aċċess għall‑kura medika.
Aħbarijiet mid‑dinja kollha ĠUGARELLI U MUŻIKA MILL‑ĠDID F’MOSUL u jitħallew jidhru biss l‑għajnejn. Wara tliet snin sħaħ sa fl‑aħħar it‑tfal jistgħu jerġgħu jibdew jilagħbu b’dawn il‑ġugarelli. Minn mindu tkeċċew l‑ISIS, fil‑Ilvant ta’ Mosul fetħu ħmistax‑il ħanut tal‑ġugarelli u t‑tfal ittieħdu biex jixtru dawn il‑ġugarelli li kienu mċaħħdin minnhom. Sfortunatament in‑naħa tal‑Punent ta’ Mosul it‑tfal għadhom jgħixu f’ħolma kerha hekk kif l‑ISIS qegħdin ikomplu jattakkaw.
aħt il‑ħakma tal‑ISIS, il‑ġugarelli kollha li kellhom T ‘wiċċ’ ma setgħux jintużaw. Fost dawn kien hemm ‘soft toys’, pupi u skuters b’uċuħ ta’ annimali. L‑ISIS sejħu dawn il‑ġugarelli bħala forma ta’ idolatrija! Biex setgħu jinżammu dawn il‑ġugarelli ried ikollhom ‘wiċċhom’ mgħotti b’velu
Sadanittant, vjolinista żagħżugħ ħareġ jiċċelebra t‑tneħħija tal‑ISIS u l‑wasla lura tiegħu f’Mosul billi għamel kunċert żgħir bil‑vjolin tiegħu qalb it‑tifrik tal‑belt. Madwar għoxrin persuna kienu preżenti għal din is‑siegħa ta’ mużika li paxxiet il‑widnejn. In‑nies ta’ Mosul minn dejjem kienu jħobbu l‑mużika, iżda kienu jibżgħu jammettu dan minħabba l‑ISIS. Kienu jdoqqu l‑mużika fil‑moħbi u b’volum baxx, għalkemm kienu jafu li qed jissugraw ħajjithom. Minkejja t‑tiġrib u t‑tifrik, in‑nies għadhom jittamaw u għadhom iħobbu l‑mużika. Ix‑xewqa tagħhom issa hi li jerġgħu jibnu Mosul mill‑ġdid.
MUSULMANI JSEWWU MONASTERU KRISTJAN oluntiera żgħażagħ Musulmani ngħaqdu V flimkien biex jgħinu jsewwu monasteru Kristjan qrib il‑belt ta’ Mosul fl‑Iraq. Il‑monasteru ta’ San
Ġorġ safa vvandalizzat minn militanti tal‑ISIS li aktar kmieni din is‑sena kien għadhom jokkupaw iż‑żona ta’ al‑Arabi. L‑għan ewlieni taż‑żgħażagħ Musulmani kien li juru li Mosul hija tal‑Kristjani daqskemm hija tal‑Musulmani. Huma saħqu li d‑differenzi ta’ bejn il‑Musulmani u l‑Kristjani hija s‑saħħa ta’ kulħadd. Fost il‑ħsarat fil‑monasteru kien hemm il‑koppla, twieqi mkissrin u tneħħija tas‑salib. Il‑Kristjani ċċelebraw l‑Għid il‑Kbir f’dan
il‑monasteru għall‑ewwel darba sa mis‑sena 2014.
Voluntiera Missio għandhom bżonn Kobob tas‑Suf sabiex jaħdmu: Ingwanti, Skufji, Xalel u Kalzetti biex jintbagħtu lit‑tfal foqra li jgħixu f’artijiet kesħin. GRAZZI.
11
Niltaqgħu ma'
Karolina u Tabia (Storja vera) arolina għandha 12‑il sena u Tabia għandha K 14‑il sena; it‑tnejn li huma jgħixu f’Chileka, raħal fin‑Nofsinhar tal‑Malawi. Ta’ kuljum għal
xil‑ħamsa ta’ filgħodu ż‑żewġt ibniet jitilqu minn djarhom biex imorru jġibu l‑ilma. Il‑ġebel iqarmeċ taħt saqajhom ħafjin drawh u lanqas biss jagħtu kas, imma moħħhom ikun fejn qegħdin jimxu li ma jmorrux jagħtu xi pass ħażin u jitgerbu għal isfel huma u għaddejjin wara xulxin minn passaġġ dejjaq f’xifer l‑irdum. Iridu wkoll jaqbżu xi ħofor li jkun hemm fil‑passaġġ fejn tkun inqasmet l‑art. Fi żmien il‑ħsad l‑għelieqi mimlijin qamħ għoli jagħtu d‑dell mill‑qilla tax‑xemx. Wara ftit aktar min‑nofs siegħa mixi, jaslu fejn il‑ħofra tal‑ilma; ħofra ta’ żewġ piedi mħaffra fil‑ħamrija mimlija ilma li jinġabar mill‑muntanja matul il‑lejl. Hu u nieżel l‑ilma jġorr miegħu kulma jsib; ħama, ħmieġ tal‑annimali, baktirja u mard. Minkejja dan,
12
il‑bniet jitbaxxew biex jimlew il‑bramel li jkunu ġabu magħhom bl‑ilma u jerġgħu jaqbdu triqathom lura, din id‑darba mgħobbijin b’ilma maħmuġ. Dak l‑ilma jservi għax‑xorb fil‑familja tagħhom. Mhux ta’ b’xejn ħafna tfal żgħar jimirdu bil‑kolera u d‑dijarea! Lura d‑dar it‑tfal jippreparaw biex imorru l‑iskola Primarja Chitundu li tilqa’ fiha 205 studenti. Eżatt malli jaslu l‑iskola, Karolina u Tabia jingħaqdu ma’ grupp ta’ bniet oħra u
jibdew it‑tieni mixja tagħhom lejn bir fil‑bogħod biex din id‑darba jġibu l‑ilma għall‑iskola. Huma jkollhom jistennew wara min imisshom biex jinqdew, għaliex il‑bir jinqdew minnu wkoll in‑nies li ġejjin mir‑raħal ta’ Neno. B’kollox jitilfu madwar nofs siegħa mill‑ħin tal‑iskola. L‑iskola għandha bżonn il‑bir tagħha, imma peress li fil‑viċin diġà hemm bir, huma qegħdin fl‑aħħar nett ta’ lista twila biex id‑distrett jagħmlilhom bir. Xi nisa saħansitra jimxu seba’ darbiet kuljum biex iġorru l‑ilma barmil barmil.
AGĦTI RIGAL LIT‑TFAL JEW NEPUTIJIET TIEGĦEK ‘TFAL MISSJUNARJI’ huwa l‑uniku magażin bil‑Malti għat‑tfal fl‑iskejjel primarji. Fih issibu tagħrif dwar il‑Missjoni, aħbarijiet, esperjenzi, ġografija, logħob, krafts u tisjir, fost oħrajn. Abbona billi timla l‑formola t’hawn taħt. Ħu gost aqra u tgħallem, u fl‑istess ħin tkun qed tgħin lit‑tfal fil‑Missjoni.
FORMOLA TA’ ABBONAMENT FI TFAL MISSJUNARJI Isem u kunjom: ___________________________________________________________________________ Età: _______________ Indirizz:_______________________________________________________________________________________________________ ______________________________ Kodiċi Postali: _______________________ Tel:___________________________ Mob: __________________________
Imejl:______________________________________________________________
Skola: __________________________________________________________________ Sena:__________________________ Nixtieq nirċievi l‑magażin l‑iskola
Nixtieq nirċievi l‑magażin id‑dar bil‑posta
Prezz ta’ 8 ħarġiet: €5 bl‑idejn jew €7 bil‑posta. Jingħata rigal ta’ tifkira lil kull min jabbona għal sena. Imla l‑formola u ibgħatha ma’ ċekk pagabbli lil Missio Malta fuq: Abbonamenti Tfal Missjunarji Nru. 7, Missio, Triq il‑Merkanti, Valletta VLT 1171 13
Logħob bil‑Kompetizzjoni Marzu 2018
Waħda mit‑tweġibiet tajbin ta’ kull kompetizzjoni tirbaħ kupun ta’ €5 mill‑ħanut ta’ Missio Faith, Hope & Charity. Ibgħat il‑kelma u/jew is‑soluzzjoni t‑tajba flimkien ma’ ismek, kunjomok, l‑età u Iż‑żewġ l‑indirizz u ibgħathom hekk: kompetizzjonijiet
jistgħu jintbagħtu fl‑istess invilopp.
TFAL MISSJUNARJI Kompetizzjonijiet, Nru. 7, Triq il‑Merkanti, Valletta VLT 1171.
. . 1. Sib il‑messagg sigriet Billi tuża t‑tabella tal‑ġenb, daħħal l‑ittri minflok in‑numri biex tiskopri l‑messaġġ sigriet. Eżempju: 1=A, K=15, X=28. , 17
1
22 30 25
17
1
22 30
5
16 16 25
18 18
1
24
1
11 22
‑ 12 18
2
3
4
5
6
7
8
9
10
A
B
Ċ
D
E
F
Ġ
G GĦ H
11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 18
1
‑ 12 16
1
1
21
‑ 17 19 28 24
25
22
. 22 12 28 24
5
16 16 25
Ħ
I
IE
J
K
L
M
N
O
P
21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 Q
2. Sib it‑triq Għin lil Ġesù jasal sa fejn il‑ġarar biex jibdel l‑ilma f’inbid. Ibda mill‑fetħa t’isfel u spiċċa fil‑fetħa ta’ fuq.
R
S
T
U
V
W
X
Ż
Soluzzjonijiet tal‑Kompetizzjonijiet ta’ Jannar 2018 Ħarġa nru. 59.
.. 1. Sib il‑messagg sigriet
IL‑BARD TA’ JANNAR IQAXXAR ĠILD IL‑ĦMAR. 2. Sib it‑triq
ISEM U KUNJOM: ______________________________________________ _____________________________ ETÀ:____________________________ INDIRIZZ: ____________________________________________________ _____________________________ KODIĊI POSTALI: _______________ SKOLA: _____________________________________________________ 14
Ir‑rebbieħa tal‑kompetizzjonijiet huma Mark Agius minn Birżebbuġa u Kristianne Caruana minn Ħal Tarxien. Grazzi lil kull min bagħtilna t‑tweġibiet. Prosit lir‑rebbieħa. Huma jirċievu ittra bil‑posta mingħandna biex ikunu jistgħu jiġbru r‑rigal tagħhom.
Z
Ħaddem Idejk
INSAJRU BIL‑GĦAQAL MA’ FONZU L‑FENEK
15
Maratona fuq it‑TV
b’risq il‑Missjoni
IT-TNEJN 19 TA’ MARZU 2018 minn nofsinhar sa nofsillejl
Xandira LIVE fuq it‑televiżjoni mill-WE Studios
51602062 - €10 51702063 - €15 51802064 - €25 SMS
50617374 - €2.33 50618820 - €6.99 L‑Uffiċċju Missjunarju ta’ Għawdex li jinsab f’numru 7, Triq l‑Imgħallem, ir‑Rabat, Għawdex, ser ikun miftuħ biex jilqa’ id‑donazzjonijiet bejn it‑3pm u t‑8pm.
Żambja 2017
bis-sapport ta:
16