Riff & Lick Guitar

www.MISbook.com

RIFF & LICK GUITAR ISBN ราคา พิมพ์ครั้งที่ 1

978-616-527-096-0 240 บาท มิถุนายน 2554

สงวนลิขสิทธิ์ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2537 โดยสำานักพิมพ์เอ็มไอเอส ห้ามนำาส่วนหนึ่งส่วนใด ของหนังสือเล่มนีไ้ ปลอกเลียนแบบ ทำาสำาเนา ถ่ายเอกสาร หรือนำาไปเผยแพร่บนอินเตอร์เน็ตและเครือข่ายต่างๆ ไม่ว่าจะในรูปแบบใดๆ นอกจากจะได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากทางสำานักพิมพ์เท่านั้น

ชื่อผลิตภัณฑ์และเครื่องหมายการค้าต่างๆ ที่อ้างถึงเป็นของบริษัทนั้นๆ

ข้อมูลทางบรรณานุกรมของสำานักหอสมุดแห่งชาติ National Library of Thailand Cataloging in Publication Data อรรถพงศ์ บุญเสริมทรัพย์.

RIFF & LICK GUITAR.-- กรุงเทพฯ : เอ็มไอเอส, 2554.

144 หน้า.

1. กีต้าร์ไฟฟ้า. l. ชื่อเรื่อง.

787.87 ISBN 978-616-527-096-0 คณะผู้จัดทำ� บรรณ�ธิก�รสำ�นักพิมพ์ ชิดพงษ์ กวีวรวุฒิ ผู้เขียน อรรถพงศ์ บุญเสริมทรัพย์ ฝ่�ยดนตรี เอกรินทร์ ศุภรณ์พานิช ออกแบบรูปเล่ม ไพโรจน์ บรรจงใจรักษ์ ออกแบบปก ประชา ธนะฤกษ์ พิสูจน์อักษร วารีรัตน์ แตงภู่ ประส�นง�นฝ่�ยผลิต วราลี สิทธิจินดาวงศ์ ประส�นง�นสื่อสิ่งพิมพ์ บุษกร กู้หลี ฝ่�ยก�รตล�ด ชลพิชา ครื้นจิต, มยุรี ศรีมังคละ พิมพ์ที่ บริษัท เอ็ม เอ เอช พริ้นติ้ง จำากัด ผู้พิมพ์/ผู้โฆษณ� สุเมธ อัศวนิลศรี

จัดพิมพ์โดย : สำานักพิมพ์เอ็มไอเอส 55, 57 ซอยพระรามที ่ 3 ซอย 53 ถนนพระราม 3 แขวงบางโพงพาง เขตยานนาวา กรุงเทพฯ 10120 โทรศัพท์ 0-2294-8777 (สายอัตโนมัติ) โทรสาร 0-2294-8787 www.MISbook.com

จัดจำ�หน่�ยโดย : บริษัท ซีเอ็ดยูเคชั่น จำากัด (มหาชน) 1858/87-90 ชัน้ 19 อาคารเนชัน่ ทาวเวอร์ ถนนบางนา-ตราด แขวงบางนา เขตบางนา กรุงเทพฯ 10260 โทรศัพท์ 0-2739-8222, 0-2739-8000 โทรสาร 0-2739-8356-9 www.se-ed.com

หากหนังสือเล่มนี้ผลิตไม่ได้มาตรฐาน อาทิ หน้ากระดาษสลับกัน หน้าซ้ำา หน้าขาดหาย สำานักพิมพ์ยินดีรับผิดชอบเปลี่ยนให้ใหม่ โดยส่งมาเปลี่ยนตามที่อยู่ด้านบน หรือติดต่อสำานักพิมพ์เอ็มไอเอส โทรศัพท์ 0-2294-8777 (สายอัตโนมัติ)

Street Funk Rollers

O A T

อรรถพงศ์ บุญเสริมทรัพย์

RIFF & LICK BE A GOOD GUITAR PLAYER

“ผมอยากเล่นกีต้าร์ให้ได้อย่างพี่เนี่ย...” “เอาอย่างนี้เลยนะครับ สอนผมด้วย...” ผมเจอข้อความเหล่านี้อยู่บ่อยๆ ทุกยุคทุกสมัยตลอดอาชีพนักกีต้าร์ของผม ความจริงก็ไม่ผดิ และไม่แปลกอะไรทีใ่ ครสักคนอยากเล่นดนตรีให้ได้อย่างศิลปินทีเ่ ราชอบ ผมเองก็เป็นโดยเฉพาะตอนเด็กๆ ก็จะอยากเล่นกีตา้ ร์ให้ได้อย่างคนโน้นคนนี้ แต่ปญ ั หาของคนทีเ่ ริม่ เล่นกีต้าร์ก็คือ “ผมอยากเล่นให้ได้อย่างนี้ สอนผมด้วย จะเอาเลย ไม่ต้องฝึกพื้นฐานหรอก ผมรู้ แล้ว เอาอย่างพี่เลยได้ไหม”

...นี่คือประเด็นครับ... เราเชือ่ ว่าเรารูพ้ นื้ ฐาน เรารูส้ กึ ว่ามันง่าย ไม่จา� เป็นต้องฝึก เอาแบบทีต่ รงประเด็นเลยดีกว่า คือบอกวิธีมาแล้วจะจัดการปะติดปะต่อเอาเอง เราเชื่ออย่างนั้น ข่าวดีคือ ผมสามารถบอกคุณได้ว่าต้องท�าอย่างไร แต่ข่าวร้ายก็คือ คุณจะไม่มีวันเล่นได้อย่างคนที่คุณชื่นชอบ หลายคนพยายามค้นคว้าหา วิธกี าร พัฒนาเทคนิคการเล่นกีตา้ ร์ของตนเองให้ดขี นึ้ กว้างขึน้ และหลากหลายขึน้ หลายๆ คนท�าได้ รู้เคล็ดลับต่างๆ และเล่นได้อย่างคล่องแคล่วเชี่ยวชาญ แต่ประโยชน์จริงๆ ของสิ่งที่คุณฝึกอยู่คือ อะไร คุณรูเ้ ทคนิคของคนนัน้ เคล็ดลับของคนนี้ คุณมีวธิ กี ารต่างๆ มากมายในคลังของคุณ แต่คณ ุ จะใช้มันที่ไหน อย่างไร เมื่อวันหนึ่งคุณค้นพบว่า คุณเป็นคนที่มีเทคนิคต่างๆ มากมาย แต่แล้ว สิ่งหนึ่งที่คุณไม่เคยสนใจเลยตลอดชีวิตของการเล่นกีต้าร์ ซึ่งท�าให้คุณตีบตันและไปต่อไปไม่ได้...

...สิ่งนั้นที่คุณขาดไป คือความเป็นดนตรี (Music) ครับ ค�าถามก็คือ แล้วดนตรีอยู่ตรงไหนในการ เรียนรู้การเล่นกีต้าร์ มาถึงตรงนีผ้ มขอถามคุณกลับบ้างนะครับ คุณมีเวลาไหมครับ พร้อมที่จะเรียนรู้หรือ เปล่า และทีส่ า� คัญคุณจะยอม “ละทิง้ ” สิง่ ทีค่ ณ ุ เคย เชือ่ ว่าง่าย แล้วพร้อมเริม่ ต้นใหม่กบั สิง่ ทีผ่ มจะบอก หรือไม่ ถ้าคุณพร้อม ผมยินดีที่จะบอกคุณว่า ผม ขอแนะน�าสิ่งที่ยิ่งใหญ่สิ่งหนึ่งในการเล่นกีต้าร์ที่ คุณเคยคิดว่ามันเป็นเรื่องเล็กน้อย หรืออาจจะไม่ เคยสังเกตเห็นมาก่อนในสายตาคุณ ความยิ่งใหญ่ ที่ครอบคลุมเรื่องเล็กๆ น้อยๆ อย่าง “เทคนิค” ที่ คุณขวนขวายหามาสารพัดสารเพเพื่อที่จะเติมเต็ม วิธีการเล่นของคุณ แต่มันไม่เคยเต็ม จากนีไ้ ป ผมขอเชิญคุณเข้าสูก่ ารเรียนรูด้ นตรีโดยมีกตี า้ ร์เป็นส่วนประกอบ เพือ่ ผลทีไ่ ด้ใน ท้ายที่สุด คุณจะเป็นนักกีต้าร์ที่ดีได้อย่างที่คุณอยากจะเป็น ในงานชุดทีผ่ า่ นมา (Rock Guitar by Oat) ผมได้เกริน่ คร่าวๆ ให้ทราบถึงพืน้ เพทางดนตรี ของผม

CONTENTs PART 1 10 Riffs

1

Riff 1: Power Rhythm

2

Riff 2: Bm 6/8

5

Riff 3: Em and A7 Medium Soul

7

Riff 4: Open a Funk Feel

10

Riff 5: Open a Heavy Rock

12

Riff 6: Slow Rock

14

Riff 7: IV III II I (Vm7)

16

Riff 8: Open D Alternated

18

Riff 9: E Heavy Riff คู่ 8

21

Riff 10: Am Boogie

23

PART 2 10 Licks

27

Lick 1: Bm Heavy Rock

28

Lick 2: A Southern Rock

31

Lick 3: Bm Hard Rock 6/8

33

Lick 4: Em A7 คู่ 8

36

Lick 5: Dorian Mode

39

Lick 6: Em 70s Style

42

Lick 7: Mixolydian Mode

44

Lick 8: Phrygian Dark Age

47

Lick 9: D Major Reggae

49

Lick 10: Pentatonic Killer

51

CONTENTs

PART 3 ภาคผนวก 55 พื้นฐานขั้นคู่และบันไดเสียงต่างๆ

56

โน้ตบนคอกีต้าร์

57

ขั้นคู่ครึ่งเสียงและขั้นคู่เต็มเสียง

59

บันไดเสียงเมเจอร์ (Major Scale)

61

บันไดเสียงไมเนอร์ (Minor Scale)

66

บันไดเสียงเพนทาโทนิก (Pentatonic Scale)

70

> บันไดเสียงเมเจอร์เพนทาโทนิก (Major Pentatonic Scale)

72

> บันไดเสียงไมเนอร์เพนทาโทนิก (Minor Pentatonic Scale)

77

Relative Major and Minor

81

Guitar Mode Diagram

87

Ionian

88

Mixolydian

100

Dorian

91

Aeolian

103

Phrygian

94

Locrian

106

Lydian

97

Note & Tab Symbol สัญลักษณ์บนบรรทัด Tab

109 110

Street Funk Rollers

1

PART

10 Riffs

1

Riff Power Rhythm

แบบฝึกหัดนีเ้ ป็นการเล่นจังหวะ (Rhythm) ทีใ่ ช้กบั แนวเพลง ฮาร์ดร็อก (Hard Rock) จนไปถึงเฮฟวีเมทัล (Heavy Metal) เป็นส่วนใหญ่ โดยแพทเทิร์นนี้จะอยู่ในคีย์ Em มีการเล่นสายเปิด ที่สาย 6 เป็น Pedal Tone หรือเสียงยืนพื้นที่ใช้เล่นซ�้าไปซ�้ามา สาเหตุที่ใช้โน้ต E (สายเปิดที่สาย 6) เพราะเป็นโน้ตรูท (Root) ของคีย์เพลงนี้ ส่วนคอร์ดที่ใช้จะมีคุณภาพคอร์ดเป็นคอร์ดคู่ 5 ใช้โน้ตตัวที่ 1 กับ 5 ของคอร์ด ซึ่งนิยมมากในแนวเพลงร็อกไปจนถึง เมทัล อาจได้ยินบางคนเรียกคู่ 5 ว่า Power Chord และมีการ อุดสาย ซึ่งเป็นเทคนิคที่นิยมและจ�าเป็นมากในเพลงร็อก ส�าหรับ ผู้ที่ไม่เคยใช้วิธีนี้หรือเพิ่งฝึกกีต้าร์ ควรหาเวลาฝึกการอุดสายด้วย ให้ทดลองวางสันมือในต�าแหน่งต่างๆ กัน และใช้น�้าหนักมากน้อย ต่างกัน จนเจอต�าแหน่งและน�้าหนักที่ให้เสียงที่ต้องการ อุปกรณ์ ส�า คัญในการช่ว ยฝึกไม่ว่าจะเล่ น ดนตรี แนวไหนก็ คื อ เครื่ องให้ จังหวะ (Metronome) เพราะจะท�าให้เราเล่นได้ตรงจังหวะ และมี ความช�านาญมากขึน้ นอกจากการอุดสายแล้วยังมีการรูดนิว้ (Slide) ซึ่งเป็นการรูดนิ้วที่จับคอร์ดคู่ 5 ไปหาคอร์ดอื่น และมีการท� าให้ เสียงสัน้ ห้วนในบางจังหวะ วิธกี ารก็คอื ผ่อนแรงทีจ่ บั คอร์ดลง สังเกต โน้ตและแท็บ (Note and Tab) ที่มีจุดอยู่ใกล้ๆ หัวโน้ตซึ่งเรียกว่า Staccato เป็นเครือ่ งหมายทีบ่ อกว่าโน้ตนัน้ ต้องเล่นเสียงสัน้ ห้วน แต่ จะสั้นยาวแค่ไหนสามารถฟังและดูตัวอย่างในดีวีดีได้

2

By Oat - Street Funk Rollers

    

   3



   5



   7



             

0

9 7

0

P.M.

7 5



0

7 5

0

P.M.

5 3

P.M.



9 7

0

7 5

0

P.M.



7 5

0

5 3

0

P.M.

0



0

7 5

0

P.M.

0



0

7 5

5 3

P.M.

0



0

9 7

7 5

0

P.M.

0

0



0

7 5

5 3



7 5

0

0

P.M.



7 5

9 7

0



5 3

7 5

0

P.M.

0



7 5

9 7

              0

P.M.

               0

0

5 3

             P.M.

               9 7

0

P.M.

            0

            

0



0

5 3

7 5

0

P.M.

0



0

7 5

9 7

                0

P.M.

0



0

5 3

7 5

0

P.M.

0



0

7 5

9 7

3

2

   9



  0

  

P.M.



0

  0

P.M.

4

0



0

      

9 7

0

11





0

P.M.

  9 7

0

0

0

0



7 5

 

7 5

0

P.M.

0

      





0

5 3

0

P.M.

0

0

0

            0

P.M.

0

0

0

0



7 5

7 5

0

P.M.

0



0

5 3

0

P.M.

0

0

0

0



7 5

0



7 5

     7 5

9 7

7 5

Riff Bm 6/8

2

By Oat - Street Funk Rollers

แบบฝึกหัดนี้อยู่ในคีย์ Bm ใช้อัตราส่วน 6/8 ซึ่งเป็นอัตรา จังหวะแบบผสม คือใน 1 ห้องมีหวั ใจของจังหวะเป็นตัวด�าประจุด 2 ตัว (ใช้ตัวด�าประจุด 1 ตัวเป็น 1 จังหวะ) ซึ่งแต่ละจังหวะก็แบ่งออกเป็น เขบ็ต 1 ชั้น 3 ตัว ความแตกต่างของอัตราจังหวะแบบนี้เมื่อเทียบ กับ 4/4 คือ จังหวะ 4/4 แต่ละจังหวะจะแบ่งทีละ 2 แต่อัตราส่วน 6/8 แต่ละจังหวะจะแบ่งออกเป็น 3 ดังนั้น การฝึกก็ไม่ต่างจาก โน้ต 3 พยางค์เลย อาจฝึกแบบเล่นโน้ต 3 ตัวต่อการเคาะเท้า 1 ครั้ง ก็ได้ โดยที่จังหวะหนักหรือจังหวะเน้นนั้นอยู่ที่โน้ตตัวแรกของกลุ่ม เช่น ใน 1 ห้องอาจนับแบบ 1-2-3...1-2-3 โน้ตตัวเน้นหนักจะอยู่ ที่เลข 1 เป็นต้น โน้ตที่ใช้ก็จะเป็นโน้ตในคอร์ด เราจะได้ยินเสียง คอร์ดโทนด้วยในบางคอร์ดที่เน้น ซึ่งจะไม่ได้เล่นแค่คู่ 5 เพียงอย่าง เดียว และรูท (Root) ของคอร์ดก็ไม่ได้อยู่ที่สายบนเสมอไป ขอให้ ลองศึกษาดูนะครับ

5

     

                 

Bm

2

A

2

2

P.M.



4

4

2

2

2

P.M.



4

4

4

4



4

P.M.

7

7

4

4

4

P.M.



7

7

                                   5

D



5

D#º

5

5

P.M.



7

7

5

5

5

P.M.



7

7

6

6

6

P.M.



7

7

6

6

6

P.M.



7

7

                           9

Em



7

E#º

7

7

P.M.



9

9

7

7

P.M.

7



9

9

8

8

8

P.M.



9

9

8

8

8

P.M.



9

                       13

F#



9 9 9

P.M.

6

F#7



11

11

9 9 9

P.M.



11

11

11 11 11 9 9 9

P.M.

Bm

11 11 11 8 8 8



 

9

9

1

Lick Bm Heavy Rock

แบบฝึกหัดนี้จะเป็นการเล่น Lick ที่รวดเร็ว และใช้วิธีการ เล่น Pedal Note เหมือนในแบบฝึกหัด Riff แต่ในแบบฝึกหัดนี้ สายที่จะเล่นเป็น Pedal นั้นมีอยู่ถึงสาย 2 เลยทีเดียว การอุดสาย จะค่อนข้างยากกว่าสายบนๆ จึงควรฝึกเรื่องการอุดสายในสาย 2 ให้มากๆ โดยทดลองวางมือด้วยน�้าหนักต่างๆ กัน และในต�าแหน่ง ต่างๆ จนกว่าจะได้เสียงการอุดสายที่สมบูรณ์ จากนั้นฝึกการเน้น น�้าหนักการดีดที่มือขวา ในขั้นแรกอาจไม่ต้องเล่นโน้ตในสเกลตาม แบบฝึกหัดก็ได้ อาจดีดสายเปล่าไปก่อน แต่เน้นจังหวะให้ตรงกับโน้ต ในสเกล เมือ่ คล่องแล้วจึงเล่นตัวโน้ตในแบบฝึกหัดลงไปสัก 1 ตัว แล้ว ฝึกการเน้นตามเดิม จากนั้นอาจเพิ่มโน้ตเข้าไปเรื่อยๆ หรือเล่นตาม โน้ตจริงทั้งหมดเลยก็ได้ ส่วนเทคนิคอื่นๆ ก็คือการเล่น Hammer on และ Pull off อย่างรวดเร็วไปหาสายเปล่า ความยากคือการฝึก เทคนิคนี้ให้ชัดเจน ไม่มีเสียงของสายอื่นรบกวน จึงต้องอุดสายอื่นๆ ด้วยมือขวาและมือซ้าย การอุดสายเป็นสิ่งส�าคัญมากในการเล่นให้ ชัดเจนในทุกแบบฝึกหัด

28

By Oat - Street Funk Rollers

                                     

7 0 0 0 0 0 5 0 0 0 0 0 8 0 0 0



P.M.



P.M.

0 0 7 0 0 0 0 0 10 0 0 0 8 0 0 0



P.M.



P.M.



P.M.

P.M.



                                   3



H P P 7 0 0 0 0 0 5 0 0 0 0 0 8 0 0 0

P.M.



P.M.



P.M.

H P P

0 0 7 0 0 0 0 0 5 7 5 0 3 5 3 0



P.M.



                                   5



7 0 0 0 0 0 5 0 0 0 0 0 8 0 0 0

P.M.



P.M.



P.M.

0 0 7 0 0 0 0 0 10 0 0 0 8 0 0 0



P.M.



P.M.



P.M.



                7



H P P 7 0 0 0 0 0 5 0 0 0 0 0 8 0 0 0

P.M.



P.M.



P.M.

H P P

0 0 7 0 0 0 0 0 10 12 10 0 8 10 8 0



P.M.



29

2

                                   9



7 0 0 0 0 0 5 0 0 0 0 0 8 0 0 0



P.M.



P.M.

0 0 7 0 0 0 0 0 10 0 0 0 8 0 0 0



P.M.

P.M.





P.M.

P.M.



           11

H P P



7 0 0 0 0 0 5 0 0 0 0 0 8 0 0 0



P.M.



P.M.

H P P

0 0 7 0 0 0 0 0 5 7 5 0 3 5 3 0



P.M.

P.M.



                                 13



7 0 0 0 0 0 5 0 0 0 0 0 8 0 0 0



P.M.



P.M.

0 0 7 0 0 0 0 0 10 0 0 0 8 0 0 0



P.M.

P.M.





P.M.

P.M.

15                        H P P



7 0 0 0 0 0 5 0 0 0 0 0 8 0 0 0

P.M. 30



P.M.



P.M.

HP P

0 0 7 0 0 0 0 0 10 12 10 0 8 10 8 0



P.M.



 7



Lick A Southern Rock

2

By Oat - Street Funk Rollers

แบบฝึกหัดนี้เป็น Lick ที่คิดอยู่บนพื้นฐานของ Am Pentatonic กับโน้ตโครมาติก บวกกับเทคนิคอีกหลายๆ อย่างที่นิยมใช้ในเพลงบลูส์ อย่างแรกที่เราจะได้ยินก็คือการสไลด์ เราได้ฝึกการสไลด์มาบ้างแล้วใน แบบฝึกหัดที่ผ่านๆ มา ต่อมาเป็นการดันสาย ¼ เสียง ซึ่งต้องอาศัยการ ฟังอย่างมาก ส�าหรับผู้ที่ไม่เคยเล่นดันสาย ¼ เสียงมาก่อน ให้เริ่มจาก ฟังการดันสายแบบครึ่งเสียง แล้วจินตนาการว่าเราต้องดันแค่ครึ่งหนึ่ง ของครึ่งเสียง นอกจากนั้นก็มีการดีดข้ามสาย การควบคุมเสียงตัวโน้ต ให้สั้นยาวแตกต่างกัน สิ่งเหล่านี้รวมกันท�าให้เกิดส�าเนียงที่ดีได้

31

                  1/4



7

8

9

full

P

8

10 8

9

 

1/4

P 9

7

5

7

5 7

5 5

                 3

1/4



7

32

9

8

8 9

 

full

P 10 8

          7

P

5

5

7

7

7

5

7

5 7

7

6

5

3

0

          1/4

P 9

P

5

5 5

7

5

5 7

P 7

5

P 7

6

5

3

0