Franciscanen.nl, nr. 5, september/oktober 2014

franciscanen.nl j a a r g a n g 9 | s e p t e m b e r / o k t o b e r 2 014 | n u m m e r 5

3 Inkleding nieuwe broeders 6 ‘Een bevoorrechte positie’ ‘De dochter is volwassen’ 8 Drukbezochte viering in Delft

Gesprek met Jan van den Eijnden

Cu sto s va n Pa k i sta n i n N e d e r l a n d

vooraf

Vrede en alle goeds!

Wat is er toch aan de hand in onze wereld? Het kwaad schijnt het steeds meer te winnen van het goede: geweld, terreur, oorlog, economische uitbuiting, milieudelicten, misbruik en ga zo maar door. In mij groeit daarmee ook een gevoel van machteloosheid. Wat moeten we toch doen om het tij te keren? Het doet me dan goed wanneer ik zie dat er mensen zijn die vanuit de hun toevertrouwde positie alles in het werk stellen om door politiek overleg de vrede wat dichterbij te brengen en het goede te bevorderen.

Foto omslag: Broeder Felix Tijdink bezorgt overtollige kleding bij een kringloopwinkel van Em­ maus Utrecht, indachtig de ‘Woorden van Franciscus’ onderaan deze pagina.

Franciscanen.nl is het tweemaan­ de­lijkse contactblad van de minder­ broeders franciscanen in Nederland.

Het heeft tot doel een breed publiek op de hoogte te brengen van het ­franciscaanse denken en doen.

Oplage: 6500.

Zo werd ik geraakt door de inzet en persoonlijke - vaak zichtbaar emotionele - betrokkenheid die onze minister van buitenlandse zaken, Frans Timmermans, aan de dag legde na de afgrijselijke vliegtuigcrash MH 17. Onvermoeibaar was hij bij het reizen van West naar Oost, bij de onderhandelingen, bij de persconferenties, bij gesprekken met de media; begaan met nabestaanden, delend in hun verdriet en pijn. Niet dat daarmee mijn gevoel van machteloosheid is weggenomen, maar mijn vertrouwen in mensen die - in het groot of in het klein - werken aan vrede is daarmee wel gegroeid.

In zijn Regel van de minderbroeders schrijft Franciscus: “Ik raad mijn broeders aan, ik vermaan hen en spoor hen aan in de Heer Jezus Christus om, terwijl zij door de wereld gaan, niet te twisten en te bekvechten of anderen te oordelen. Maar zij moeten mild, vredelievend en bescheiden zijn, vriendelijk en nederig en met iedereen respectvol praten zoals dat hoort.”

Een aansporing die niets aan daadkracht heeft ingeboet en uitnodigt om ieder die wij ontmoeten toe te wensen: Vrede en alle goeds!

Abonnement: Gratis aan te vragen via

Ton Peters ofm

tel.: 030 2324080 en e-mail: provincialaat@franciscanen.nl.

Vrijwillige bijdragen ter bestrijding van de onkosten zijn welkom op rekeningnummer 41.62.44.181 t.n.v. Ned. Provincie v.d. Orde der Minderbroeders, Utrecht.

IBAN: NL52ABNA0416244181 Redactie: Ton Peters ofm (hoofdredacteur), Peter van Zoest (eindredacteur), Joost van Heijst (redactiesecretaris), Lars Frendel ofm, Maarten Lemmers ofm,

Woorden van Franciscus

Ton van Oosterhout ofm.

Ontwerp en drukwerk: Artis. online & offline communicatie www.art-is.nl Contact: Franciscanen.nl, Deken Roesstraat 13, 3581 RX Utrecht, tel.: 030 2324080, e-mail: redactie@franciscanen.nl, website: www.franciscanen.nl.

ISSN 1871-7217 - TNT reg.nr. 135658

2

Wanneer de broeders door de wereld gaan, mogen ze wie hun het bovenkleed afneemt ook hun onderkleed niet weigeren.

ac t u e e l

Overzichtsfoto van de volle Raamstraatkerk.

Tijdens een drukbezochte eucharistieviering op 6 september in de Delftse Raamstraatkerk hebben Hans-Peter Bartels (26), Jan ter Maat (35) en Joachim Oude Vrielink (34) de franciscaanse pij ontvangen.

Met deze ‘inkleding’ zijn ze lid geworden van de orde. De drie nieuwe broeders beginnen nu aan hun noviciaat in Rheda-Wiedenbrück, Duitsland, samen met twee novicen van de Duitse provincie.

De drie nieuwe broeders na hun inkleding achter het altaar met in het midden minister provinciaal Rob Hoogenboom en rechts roepingenbroeder Hans van Bemmel.

De drie kandidaten vragen om opgenomen te worden in de orde. V.l.n.r.: Joachim Oude Vrielink, Jan ter Maat, Hans-Peter Bartels

Inkleding nieuwe broeders In de viering, waarin minister provinciaal Rob Hoogenboom voorging, werd het verhaal gelezen over het visioen van Franciscus waarin hij vele mensen naar zijn broederschap ziet toekomen. De provinciaal kwam in zijn preek terug op dit verhaal: “Aan den lijve ervaren we dat het allemaal minder wordt. En dan hoor je daar Franciscus: ‘Ik zie veel mensen naar ons toekomen die met ons willen leven, gekleed

in ons habijt. Ik zie hier wegen samenkomen, barstensvol met mensen uit bijna alle landen, Fransen, Spanjaarden, Duitsers, en een hele massa mensen die nog weer andere talen spreken.’ … Wat is de betekenis van dit visioen? Helpt het om het uit te houden in een werkelijkheid die er zo anders uitziet? Is het voedsel en drank in dorre tijden? Of zijn er soms kleine stukjes van het visioen die uitkomen en

die troosten en bemoedigen? Heeft het gaan naar Duitsland voor het noviciaat daarin een plaats en maakt het ons tot mensen die over grenzen heenkijken, en die dit visioen mee in vervulling doen gaan?”

Ton Peters ofm Foto’s: Ramon Mangold.

3

overweging

“Anders nog iets van uw dienst?”, vroeg Franciscus aan de klant in de stoffenwinkel van vader Pietro di Bernardone. “Ach, jongeman, doet u mij ook nog maar wat van die scharlakenrode stof. Die van de bovenste plank.” Franciscus hielp de tevreden klant de deur uit. Peinzend keek hij de man nog even na. In zulke dure stoffen gekleed kan iedere onbenul zich wel voor ridder uitgeven, dacht hij. En opeens kreeg hij een inval: “Als ik me er nu ook eens mee uitdos. Dat zou indruk maken!”

De nieuwe kleren van de broeder Om het ‘vak’ een beetje af te kijken, voegde hij zich bij een ridder die op het punt stond ten strijde te trekken. De ridder zag er eigenlijk maar sjofel uit wanneer je zijn uitrusting

vergeleek met het schitterende kostuum waarin Franciscus liep te pronken. Dat drukte hem met zijn neus op de feiten. Wat had het eigenlijk om het lijf? Het was toch niet iets wat je van binnen

echt anders maakte. “En als ik nu eens van rol verwissel met die arme sloeber die ginds op de stoep zit te bedelen”, bedacht Franciscus. “Hoe zou dat voelen?” Nou, die bedelaar wilde wel een dag lang rondlopen in een goed gesneden kostuum. Vóór de dag om zou zijn, was Franciscus een ervaring rijker en een illusie armer. Hoezeer de mensen ook tegen je opkijken of hoezeer ze ook op je neerkijken, toch zit het hem niet in de kleren. Het gaat om wie je van binnen bent.

Met die pas verworven inzichten voelde Franciscus zich steeds minder thuis in de winkel van zijn vader. Het duurde niet lang of de verhoudingen tussen vader en zoon raakten danig verstoord. Franciscus zwierf steeds vaker rond door het open veld. Pietro di Bernardone kon het niet langer aanzien en stapte op hoge poten naar de bisschop: “Roep hem tot de orde!” Het zou echter heel anders uitpakken. Want terwijl vader achter bleef met het bundeltje kleren dat Franciscus voor de ogen van de bisschop had uitgetrokken en voor zijn voeten neergelegd, ging zijn zoon verder in de armoedige kleding die de bisschop hem had gegeven. En toen er zich volgelingen bij hem begonnen aan te sluiten, schreef hij hun voor: “Alle broeders dragen goedkope kleren. Ze mogen die oplappen met zakkengoed of andere stukken stof. En naar dure kleren zullen ze niet verlangen. Ze mogen wie hun bovenkleed afneemt ook hun onderkleed niet weigeren.”

Wanneer Franciscus zijn levenseinde nabij weet, wil hij naakt op de kale grond worden neergelegd. Zo wil hij de Vader tegemoet gaan die hem het echte leven gegeven heeft. Zonder camouflage. Zonder wat voor eigendom dan ook. Want van nu af mocht er niets meer zijn dat er nog tussen hem en zijn Vader God in kon staan. “Een geleende pij toch wel, hè?”, zei de gardiaan die hem liefdevol toedekte.

Maarten Lemmers ofm

De ‘Transitus-kapel’ in de basiliek van Santa Maria degli Angeli in Assisi. Dit is de plek waar Franciscus stierf op 3 oktober 1226. Op het altaar een schrijn met het koord dat Franciscus droeg.

4

gerechtigheid

Bij de daklozen in San Francisco Hans van Bemmel heeft tijdens zijn vakanties in 2010 en 2012 als vrijwilliger meegewerkt in de eetzaal van de franciscaanse St. Anthony Foundation in San Francisco, een opvangcentrum voor daklozen. Ook dit jaar stak hij er weer een maand lang de handen uit de mouwen. Hij doet verslag.

San Francisco: stad van toerisme, rijkdom en welvaart. San Francisco: stad van de hippies, kunstenaars en homo’s. San Francisco: stad van armen, daklozen en verslaafden! Het is een stad waar de kloof tussen arm en rijk met de dag groter wordt. De laatste vier jaar zijn de huizenprijzen met zeventig procent gestegen en daarmee ook de huren. Alles ten voordele van de rijken. De armen zijn overgeleverd aan de willekeur van mensen of sociale instellingen zoals die van de franciscanen.

Hans van Bemmel serveert een maaltijd.

Maaltijden Ruim zestig jaar geleden begon de franciscaan Alfred Boeddeker met het uitdelen van maaltijden aan armen en daklozen. De St. Anthony Foundation was geboren. Het aantal maaltijden groeide tot ruim tweeënhalf duizend per dag. Dat zijn er op jaarbasis een miljoen. Daarnaast biedt de stichting allerlei hulpprogramma’s. Bij de organisatie werken honderdtwintig betaalde krachten en ruim duizend vrijwilligers. De begroting bedroeg het afgelopen jaar achttien miljoen dollar, bijeengebracht door banken, fondsen en rijke mensen.

Present zijn In de wijk Tenderloin hebben de franciscanen een klooster en ze bedienen er een parochiekerk. Dit is de armste wijk van San Francisco. De meeste van alle straatroven, moorden en steekpartijen in de stad vinden hier plaats. In de avond maken de daklozen zich klaar voor de nacht. Vele honderden slapen op straat. Rond het klooster slapen steeds zeker veertig mensen.

Om zes uur ’s ochtends gaat de kerk open. Meer dan honderd daklozen strekken zich dan uit op de brede kerkbanken, sluiten hun ogen en snurken er op los. De voorste banken blijven vrij voor de kerkgangers die de dagelijkse eucharistie bij komen wonen. Als de slapers tegen de middag ontwaken, hebben ze nog een lange dag voor de boeg. Op hun manier hebben ze het toch druk, want het straatleven is overleven. Eerst komen ze voor een maaltijd in onze eetzaal en dan gaan ze de straat op

Slapende daklozen in de kerk van de franciscanen.

voor de jacht op geld voor drugs of alcohol. Solidariteit is er dan niet te vinden, want ieder vecht voor zichzelf. Zo gaat het dag in dag uit.

De franciscanen kunnen verder niet veel doen. Maar ze willen present zijn, al is het vaak pleisters plakken. De mensen op straat wacht vaak een vroege dood. Als mensen het redden zie je ze niet meer terug in het circuit. Dan zijn ze de weg naar een beter leven ingeslagen!

Hans van Bemmel ofm

Verslaggever/redacteur Teun-Jan Tabak van RKK’s Kruispunt Radio volgde Hans van Bemmel in de eerste helft van juli en maakte hiervan een reportage van een uur die op 6 september op Radio 5 te beluisteren was. Op het weblog van de Nederlandse franciscanen (http://franciscanen.blogspot.nl) publiceerde hij impressies van zijn ervaringen ‘In het voetspoor van Hans van Bemmel’.

5

de binnenkant

‘We hebben een “Natuurlijk ben ik in de loop der jaren een ander mens geworden, ouder, ervaringen opgedaan, maar zelf beschouw ik het allemaal als een natuur­lijk verloop”, zegt Jan van den Eijnden (68).

Afgezien van zijn priester­wijding kende zijn leven geen echte ‘schar­ niermomenten’. “Alles ging in de loop der jaren heel geleidelijk”, zo vertelt hij in het minderbroedersklooster van Megen waar hij woont sinds Rob Hoogenboom hem in mei opvolgde als minister provinciaal van de Nederlandse franciscanen.

Jan is vijftig jaar minderbroeder. Hij kijkt met voldoening terug op zijn studie theologie en zijn promotie in 1994. Maar ook bewaart hij goede herinneringen aan zijn cursuswerk bij de Pastorale Werkgroep Oost-Gelderland, zijn pastorale activiteiten in de parochie van de Chassékerk in Amsterdam, zijn betrokkenheid bij het Franciscaans Studiecentrum en aan zijn deelname aan het bestuur van de Nederlandse provincie van de orde. Van 2004 tot 2013 was hij minister provinciaal. In deze functie heeft hij veel te maken gekregen met de kwestie van het seksueel misbruik. Namens de huidige provinciaal behartigt hij nog steeds de zaken waarmee de franciscanen te maken krijgen.

“We moeten onderkennen dat ook wij ‘broze vaten’ zijn”, zegt hij, “en ik heb er moeite mee te moeten aanzien dat broeders van hun voetstuk gevallen zijn.”

6

Jan van den Eijnden in de tuin van het minderbroedersklooster in Megen.

Priesterwijding Gevraagd naar belangrijke momenten in zijn leven noemt Jan zijn priesterwijding.

“Ik wist bij het naderen van het einde van mijn studie dat aan de orde zou komen of ik wel of niet priester wilde worden. Ik heb er lang over getwijfeld of ik het wel kon, op allerlei niveaus. Bovendien paste een keuze om niet gewijd te worden bij het toenmalige ‘broederbeeld’: veel medebroeders wilden ongewijd blijven en toch pastorale werkzaamheden doen. Het ‘broeder-zijn’ was het voornaamste. In die gedachte heb ik me

mee laten nemen en dat vond ik eigenlijk wel prettig, want dan hoefde ik me niet af te vragen: ben ik het wel waard? Ik beleefde mezelf ook als te bedeesd voor zo’n belangrijk ambt.”

Vanuit de communiteit in Amsterdam-West werd hij pastoraal actief in de parochie van de Chassékerk. “Dat bracht in zekere zin iets teweeg wat je een ‘scharniermoment’ zou kunnen noemen”, aldus Jan. “Samen met een medebroeder heb ik me in die tijd nogal intensief bezighouden met zíjn vraag of hij zich mocht laten wijden. Daardoor stond ik

bevoorrechte positie’ ook nadrukkelijk stil bij mijn eigen keuze voor de priesterwijding. Ik ontdekte dat het iets heel moois is en dat ik liever pastoraat wilde doen als priester dan ongewijd. Toen ben ik naar de provinciaal gegaan met de vraag of ik gewijd zou kunnen worden. Dat was in 1987.”

Hij heeft er geen moment spijt van gehad: “Ik ontdekte dat ik het kon en dat ik graag goed liturgie vier met mensen. En ik durf best te zeggen dat ik goed kan preken; de bijbel en ingewikkelde dogma’s kan ik goed uitleggen. Zo heb ik mijn pastorale kwaliteiten leren kennen, gebruiken en waarderen.

Ik heb leren ervaren dat de kerk ertoe doet, wanneer je voor mensen als priester God mag vertegenwoordigen. Sinds ik priester ben, is Christus centraler komen staan in mijn leven. Het is mij meer duidelijk geworden dat God in de persoon van Christus deel is geworden van ons bestaan.”

Meer ruimte Nu hij geen minister provinciaal meer is, heeft Jan meer ruimte om zijn eigen agenda in te vullen en over zijn ‘eigen tijd’ te beschikken.

Dat wil hij ook wel een omslagpunt in zijn leven noemen. “Ik doe nu vrijwilligerswerk in Oss, bij de SP. De partij heeft een spreekuur, waar mensen kunnen komen praten over van alles: financiën, buren, uitkeringen, sociale problemen, enzovoorts. Dat is iets volslagen anders! Mensen hebben er baat bij om de samenleving en besluiten van de overheid beter te begrijpen, maar komen er uit eigen beweging niet toe. Daar proberen wij hen bij te helpen. Dan zie je ook dat er veel mensen zijn die zo veel aan hun hoofd hebben dat ze niet aan geloven of kerk toekomen.

Jonge ouders die hard werken om de kost te verdienen zijn daar zo druk mee, dat er pas ruimte voor iets anders komt als de kinderen het huis uit zijn.”

Is ‘geloven’ dan een luxe? Jan: “Dat zeg ik niet, maar mensen komen er pas aan toe als ze er tijd voor hebben. Ik snap dat wel. Wij

Jan van den Eijnden tijdens het provinciaal kapittel van de Nederlandse franciscanen in 2013.

moeten ons realiseren dat we als religieuzen in een bevoorrechte positie verkeren. Ons leven is omgeven met religieuze momenten, vieringen en rituelen, maar ‘gewone mensen’ kennen dat zo meestal niet. Die moeten veel meer moeite doen om in hun dagelijks leven vorm te geven aan het religieuze. Ik vraag me wel eens af, hoe ik het zou doen als ik geen franciscaan was.”

Hij verduidelijkt: “Maar we moeten mensen die hun geloofsleven laten verslonzen natuurlijk niet afschrijven en blijven zien als volwaardige gelovigen. Dat is soms niet gemakkelijk

voor iemand als ik die op een heel andere manier deel uit maak van de samenleving dan zij. Ik ben nooit werkloos geweest, heb nooit huurschuld gehad of mijn belasting niet kunnen betalen. Ik ben zelfs verzekerd tegen het eigen risico bij ziektekosten, waar zoveel mensen geweldige problemen mee hebben.

Ik maak nu een heel andere kant van het leven mee, in een totaal andere omgeving.”

Ton van Oosterhout ofm

7

i n t e r n at i o n a a l

Yusuf Bagh in de tuin van de franciscaanse communiteit in Amsterdam waar hij verbleef tijdens zijn bezoek aan Nederland.

Sinds begin dit jaar is Yusuf Bagh (55) custos van de franciscaanse custodie in Pakistan.

Dit regionaal verband van communiteiten werd in de jaren dertig van de vorige eeuw door de Nederlandse franciscanen gesticht en is sinds 1985 onafhankelijk. De orde groeit in Pakistan. Momenteel hebben 34 broeders hun eeuwige professie gedaan en elf legden de tijdelijke geloften af. Er zijn vier novicen, twee postulanten en ongeveer twintig kandidaten.

‘De dochter is volwassen geworden’ “De ‘dochter’ is volwassen geworden”, zegt Yusuf, die van 2 tot 6 juni in Nederland was. “Het is nogal een verschil om te leven in een samenleving vol armoede als Pakistan of in het rijke Nederland. Toch moeten we onder deze heel verschillende omstandigheden proberen eerlijk en authentiek ons franciscaans leven gestalte te geven.” Hij is de Nederlandse broeders erg dankbaar voor alles wat ze voor Pakistan gedaan hebben. “Nu moeten we alleen verder, maar wel met een eigen Pakistaanse invulling.”

Toekomstige relatie Yusuf laat weten verrast te zijn toen hij tot custos werd gekozen. “Het legt op mij een grote verantwoordelijkheid voor de broeders. Ik wil mijn best doen om hen te helpen voortdurend voor ogen te houden waartoe ze geroepen zijn, zodat ze vol overtuiging hun missie kunnen volbrengen. Het vraagt respect en nederigheid, veel tijd en een luisterend oor.” Tijdens zijn verblijf in Nederland bezocht hij enkele communiteiten waar oud-Pakistan-missionarissen wonen.

Ook ging hij langs bij families van broeders, die ooit in Pakistan hebben gewerkt, maar inmiddels zijn overleden. Met minister provinciaal Rob Hoogenboom heeft hij gesproken over de toekomstige relatie tussen de franciscanen in Nederland en Pakistan nu daar geen Nederlandse broeders meer zijn.

8

Uitdaging “Pakistan is een maatschappij vol criminaliteit, geweld en corruptie”, vertelt hij. “Ook is er toenemend moslimfundamentalisme. Pakistan is geen ‘law-and-order-society’. Slechts twee procent van de bevolking is christen, meestal katholiek. Met hun moslimburen hebben de franciscanen in het algemeen goede contacten, fundamen­talisten uitgezonderd. Toch moeten we om veilig­heidsredenen in Karachi, een stad met rond de 21 miljoen mensen, met andere religieuzen samen op een soort beveiligd terrein wonen. Daarbinnen heb je van alles: kerk, school, sportvelden, bejaarden­tehuis, enzovoorts. Nu wordt er ook een huis voor de novicen gebouwd. Bijna een soort getto.”

Op de luchthaven van Karachi vond onlangs een bloedige­­ ­terreuraanslag plaats, met tientallen doden. Yusuf: “De roeping en missie om in zo’n gewelddadige maatschappij als Pakistan franciscaans te leven is een uitdaging.”

Volgens minister provinciaal Rob Hoogenboom, die onlangs op bezoek in Pakistan was, “doen ze het goed”. Hij benadrukt: “We kunnen best heel trots zijn op onze broeders daar.

We wensen ‘onze dochter’ voor de toekomst veel succes.”

Lars Frendel ofm

dierbaar

De ontmoeting van Franciscus met een melaatse veranderde zijn leven radicaal. Maar ook dat van de melaatse; het gaf hem zijn menselijke waardigheid terug. Dat bracht mij er dertig jaar geleden toe, een beeld te laten maken van Franciscus met een verstandelijk gehandicapt meisje. Ik mocht 27 jaar werken te midden van mensen met een beperking. Riet Moos-Nelissen uit Bilthoven beeldde Franciscus uit die met een vogeltje in zijn hand de aandacht probeert te wekken van een kind met het Down足 syndroom. Het beeld van ruim een halve meter hoog heeft een ereplaats in mijn kamer en in mijn leven.

Ton van Oosterhout ofm

9

n i eu w s

Nederlandse en Vlaamse franciscanen bijeen Op 9 september kwamen 110 Nederlandse en Vlaamse franciscanen in de ‘Paterskerk’ te Weert bijeen voor een ontmoetingsdag. Twee jaar geleden waren de Nederlandse franciscanen in Hasselt te gast bij hun Vlaamse broeders. De ontmoetingen vinden plaats in het kader van de nauwe samenwerking tussen de franciscanen in Vlaanderen en Nederland. Vanaf mei vorig jaar is de Vlaamse provincie een afhankelijke custodie (kleinere bestuurseenheid) van de Nederlandse provincie.

De Nederlandse en Vlaamse franciscanen bijeen in de ‘Paterskerk’.

Mozeshuis Amsterdam voor Sant’Egidio Op 19 augustus vond de overdracht plaats van het Mozeshuis aan de nieuwe eigenaar: het bisdom Haarlem-Amsterdam.

In december van het vorig jaar kwam de Nederlandse provincie van de franciscanen de Stichting Mozeshuis in Amsterdam tegemoet door het gedeelte van het Mozeshuis dat de stichting enkele jaren geleden van de provincie had gekocht terug te kopen. Dat gebeurde om een faillissement van de stichting te voorkomen. Het bisdom Haarlem-Amsterdam stelt het ter beschikking van de Gemeenschap van Sant’Egidio in Amsterdam.

Deze krijgt ook de naast het Mozeshuis gelegen Mozes & Aäronkerk - altijd in eigendom gebleven van het bisdom - toevertrouwd.

Sant’Egidio heeft daarmee in het hart van de stad een vaste basis voor gebed en inzet voor de armen, met name voor daklozen, kinderen en ouderen. De franciscanen zijn blij met deze bestemming die in het verlengde ligt van hetgeen de franciscanen en de stichting Mozeshuis op en vanuit deze plek in al die jaren gedaan hebben voor met name de minderbedeelden in de stad Amsterdam.

Mensen Op 4 maart overleed in het ziekenhuis te Divinópolis (Brazilië) Theo (Teodóro) Verkuijlen. Hij was 75 jaar oud, 54 jaar franciscaan en 48 jaar priester. Na zijn priesterwijding vertrok hij als missionaris naar Brazilië. Vrijwel gedurende heel zijn werkzame leven was hij pastor in verschillende parochies.

Het laatst in São João del Rei. Binnen de orde heeft hij zich ingezet als gardiaan en definitor.

10

Op 6 september traden Hans-Peter Bartels (26), Jan ter Maat (35) in Megen en Joachim Oude Vrielink (34) toe tot de orde van de minderbroeders franciscanen en ontvingen zij hij het ordeskleed: de ‘franciscaanse pij’.

Deze zogeheten ‘inkleding’ vond plaats tijdens een eucharistieviering in de Franciscanenkerk in Delft.

Na de inkleding begonnen broeders aan hun noviciaat in in Rheda-Wiedenbrück, Duitsland.

Religieus leven iets voor jou?

Bij de franciscanen in Megen en de clarissen in Megen en Nijmegen zijn er regelmatig speciale weekenden voor ­geïnteresseerden in het religieuze leven (mannen én vrouwen). Het is verhelderend en stimulerend om anderen te ontmoeten die met de vraag bezig zijn of het religieuze leven iets voor hen zou kunnen zijn. Het eerstvolgende geïnteresseerdenweekend vindt plaats van vrijdagavond 24 oktober tot zondagmiddag 26 oktober bij de broeders in Megen.

10

ac t i v i t e i t e n

La Verna

Franciscaans Jongerenwerk

Stoutenburg

Over franciscaans leiderschap

Franciscaans Jongerentreffen

Koken met de seizoenen

Onze samenleving heeft behoefte aan ­geestelijk leiders. Er is iemand die ons daarbij kan helpen: Franciscus. Jaap Lodewijks neemt u mee in verhalen over het leiderschap van Franciscus.

Datum 16 oktober Tijd 20.00-22.00 uur Prijs € 10,- (gratis voor vrienden

van La Verna)

In Megen vindt voor de vijftiende keer het jaarlijkse Franciscaans Jongeren­treffen plaats. ‘Goed nieuws!’ is dit keer het thema.

Je bent te gast in de kloosters van de franciscanen en clarissen in het stadje aan de Maas. Op het programma staan vieringen, een pelgrimstocht, workshops en een bonte avond .

Data 10-12 oktober Prijs € 50,-

Vegetarisch koken met biologische groenten van het seizoen uit de tuin van Stoutenburg. Samen oogsten, groenten schoonmaken, een maaltijd bereiden en genieten van het (h)eerlijke eten.

Datum 2 oktober en 13 november Tijd 15.00-20.00 uur Prijs € 15,-

Franciscaans Centrum voor Spirituele Ontwikkeling

Franciscaans Milieuproject

18-30 jaar

Mediteren ook iets voor jou!

Franciscusweekend

Mediteren brengt je naar kalmte in jezelf.

Dit doe je door je te richten op een goede lichaamshouding, op je ademhaling en op je bewustzijn van het hier-en-nu. Deze activiteit is speciaal bedoeld voor jongvolwassenen van 18-30 jaar!

Data 29 oktober, 5, 19 november,

3, 17 december Tijd 20.00-21.30 uur Prijs € 50,-

Wat is mijn missie?

In de ‘Wereldmissiemaand’ oktober is er in de kerk bijzondere aandacht voor mensen die naar andere landen trekken om zich daar in te zetten. Anderen zien hun missie dicht(er) bij huis. Waar zie jij jouw levensmissie? Daarover gaat dit weekend.

Locatie minderbroedersklooster, Megen Data 17-19 oktober Prijs € 40,-

In het weekend van 4-5 oktober is er een speciaal arrangement inclusief overnachting, ontbijt, viering, lunch en lezing.

Zaterdagavond om 19.00 uur ontvangst met koffie en thee, waarna om 20.00 uur het programma start. Zondag om 10.30 begint de speciale Franciscusviering en van 14.00 tot 16.00 uur wordt de zeventiende Stoutenburglezing gehouden.

Data 4-5 oktober Prijs € 45,- (€ 35,- voor donateurs)

Bezinningsdag met lectio divina

Midweek in Megen

Informatiemiddag

In de drukte van alledag biedt deze dag een moment om je te openen voor wat werkelijk van belang voor je is. Inspiratiebron is de lectio divina, een eeuwenoude christelijke meditatievorm, nu in een eigentijds jasje.

Datum 28 november Tijd 10.00-16.00 uur Prijs € 40,-

Samen met andere jongeren enkele dagen meeleven met de franciscanen. We komen bij elkaar voor ontmoeting of een film.

We steken de handen uit de mouwen in de kloostertuin en maken een meditatieve wandeling over de dijk.

Locatie minderbroedersklooster, Megen Data 21-24 oktober Prijs € 60,-

Als je wilt weten hoe wij hier wonen, wat we doen en waarom, kom dan naar onze informatiemiddag. Je krijgt dan informatie over het project en een rondleiding door huis, moestuin en bos.

Datum 26 oktober Tijd 14.00-16.00 uur Prijs gratis

(gift wordt op prijs gesteld)

Informatie en opgave: Fer van der Reijken ofm Derkinderenstraat 82, 1062 BJ Amsterdam tel.: 020 3467530 e-mail: info@laverna.nl website: www.laverna.nl

Informatie en opgave: Theo van Adrichem ofm Kloosterstraat 6, 5366 BH Megen tel.: 0412 465779 / 465770 e-mail: fjwmegen@hetnet.nl website: www.franciscanen.nl > samen op weg

Informatie en opgave: Guy Dilweg ofm Stoutenburgerlaan 5, 3835 PB Stoutenburg tel.: 033 4945500 e-mail: post@stoutenburg.nl website: www.stoutenburg.nl

Voor meer activiteiten in franciscaans ­Nederland: www.franciscaanseweg.nl

11

Fr a n c i s c a a n s J o n g e r e n w e r k

Toen ik in het begin van het schooljaar te horen kreeg dat ik een maatschappelijke stage moest doen, leek dat me helemaal niet leuk. Ik had totaal geen idee van wat ik wilde gaan doen, maar wat ik wel wist is, dat ik iets bijzonders wilde doen.

Samen met mijn moeder gingen we naar de stagemarkt en bekeken de stages die er waren. Er waren veel verschillende stages. Het enige wat mij echt aansprak was het standje van het franciscanenklooster te Megen. Het trok me aan om eens in een klooster een kijkje te nemen en de rust die er is te beleven.

Rust in mezelf Op mijn eerste stagedag was ik nerveus, omdat ik niet wist wat ik zou moeten verwachten. Op dezelfde dag was er nog een meisje dat ook stage moest lopen en ik zou samen met haar kerstkaarten maken. Deze kerstkaarten zouden worden verkocht en de opbrengst zou naar een goed doel gaan. Het was uiteindelijk erg gezellig met het meisje en we hadden 20 Ă 30 kerstkaarten weten te maken in twee middagen. Over eten en drinken hoefde ik me geen zorgen te maken want de broeders van het klooster waren erg gastvrij. Dat vond ik heel fijn en ik voelde me volkomen thuis.

De derde en vierde keer dat ik kwam, ging ik meehelpen in de keuken en in de kloostertuin. Ik ging eerst rabarberjam maken en daarna een salade voor de middagmaaltijd.

Het bleek goed in de smaak te vallen en daar was ik blij

om. De laatste keer dat ik naar het klooster kwam, ging ik meehelpen in de tuin. Het was redelijk zwaar werk, omdat er veel onkruid was, dat gewied moest worden. De wortels van sommige planten waren zo diep de grond in gegroeid dat we de grond om moesten spitten. Als laatste hadden we wat zonnebloemplanten geplant, wat een mooie afsluiting was van de dag.

Ik heb het franciscanenklooster alleen maar als positief ervaren en heb een stuk rust in mezelf kunnen vinden.

Het dagelijkse leven is veel te druk om nog na te kunnen denken over wat we eigenlijk op deze kleine planeet horen te doen: onze naasten liefhebben.

Asha Moyene