24 may 2016

‫‪ 24‬މެއި ‪( 2016‬އަންގާރަ)‬

‫މިނިވަން ނޫސްވެރިކަމަށް‬

‫އާ ފެށުމެއް‬

‫"މިހާރު"ގެ އަމާޒު‪ :‬އިންސާފުވެރި‪ ،‬ޒަމާނީ ނޫސްވެރިކަމެއް‬

‫ދައުލަތް ސާ ފުކޮށް‬ ‫ބާއްވަން އަދިވެސް‬ ‫މިހުރީ ހުދުވަލުގައި‬ ‫ހިފައިގެން‬ ‫‪9‬‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫‪2‬‬

‫ދަރަނި ބޮޑުކުރަނީ އެނގި‬ ‫ތިބެގެން‪ :‬ޝައިނީ‬ ‫އަ ހު މަ ދު ހަ މް ދޫ ން‬

‫އަޅުގަނޑުމެން މިދަނީ ބެލެންސް ބަޖެޓަކާ‬ ‫ދިމާލަށް‪ .‬އެހެންވީމާ އެކަން ހާސިލް‬ ‫ކުރެވިއްޖެ ނުވަތަ ކޮންޓްރޯލްކޮށްގެން‬ ‫ގެންދެވުމަކީ މުޅި އިގުތިސޯދަށް ލިބުނު‬

‫ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ ވެރިކަމުގެ‬

‫ބޑު ފައިދާއެއް‪ .‬ހަމަ އެގޮތަށް‬ ‫ވަރަށް ޮ‬

‫މުއްދަތު މި މަހުގެ ނުވަ ވަނަ ދުވަހަށް‬

‫ޑލަރުގެ ވަގު ބާޒާރު‪ .‬އަޅުގަނޑުމެންނަށް‬ ‫ޮ‬

‫ދެ ބައި ވިއިރު މިހާތަނަށް ހާސިލް‬

‫ވަކި ލެވެލެއްގައި ހިފަހައްޓައިގެން މިހާތަނަށް‬

‫ކން ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟‬ ‫ކުރެވުނީ ޮ‬

‫ގެންގުޅެވިއްޖެ‪ .‬އެކަމަކު އައިއެމްއެފުން ވެސް‬

‫ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކުގެ ކާމިޔާބީ އަކީ‬

‫ޑލަރުގެ) މާކެޓެއް‬ ‫ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި އޭގެ ( ޮ‬

‫ކބައި ހެއްޔެވެ؟ ވެރިކަމުގެ ބާކީ އޮތް‬ ‫ޮ‬

‫އވެދާނެ‪ .‬އެކަމަކު ވަކި ހިސާބެއްގައި‬ ‫ޮ‬

‫ދުވަސްތަކުގައި ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކަށް‬

‫ރލް ކުރެވިފައި ހުރި ހުރުމަކީ‬ ‫ކޮންޓް ޯ‬

‫ދެން ވާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ މި ހުރިހާ‬

‫ގތުން ލިބުނު ފައިދާއެއް ކަމަށް‬ ‫އިގުތިސޯދީ ޮ‬

‫ސުވާލުތަކަށް ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ފިޝަރީޒް‬

‫ވަނީ‪ .‬އަޅުނޑުމެންނަށް އަދި އުނދަގޫވާ‬

‫އެންޑް އެގްރިކަލްޗަ މިނިސްޓަރު އަދި‬

‫ޑލަރު އަތްމައްޗަށް އަރައިގެނެއް‬ ‫ވަރަކަށް ޮ‬

‫ކޗެއާ މުހައްމަދު‬ ‫އިކޮނޮމިކް ކައުންސިލްގެ ޯ‬

‫ނުދޭ‪ .‬އެކަމަކު އަނެއްކާވެސް މިދުވަސްކޮޅަކީ‬

‫ޝައިނީ "މިހާރު" އާ ވަރަށް ދިގުކޮށް ވަނީ‬

‫ރވިން ތަންކޮޅެއް މައްޗަށް‬ ‫ސަރުކާރުގެ ބޮ ޯ‬

‫ވާހަކަ ދައްކަވައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫އަރައިގެންދާ ދުވަސްވަރަކަށް ވާތީވެ‪،‬‬ ‫ޑލަރުގެ ތާށިކަން ހުރިކަން އަޅުގަނޑު‬ ‫ޮ‬

‫މިހާރު‪ޯ :‬ވލްޑް ބޭންކުން ރާއްޖެއާ ގުޅޭ‬ ‫ޮގތުން އެންމެ ފަހުން ނެރުނު ރިޕޯޓުގައި‪،‬‬ ‫ރާއްޖޭގެ ދަރަނި މަތިވާތީ ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް‬ ‫ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައި‪ޯ .‬ވލްޑް ބޭންކް ފަދަ‬ ‫ޖަމާއަތަކުން މިފަދަ ޮގތަކަށް ކަންބޮޑުވުން‬ ‫ފާޅުކުރުމަކީ ދިވެހި ސަރުކާރުން ވިސްނަން‬ ‫ޖެހޭ ކަމަކަށް ނުވޭތޯ؟‬ ‫ޝައިނީ‪ :‬އަޅުގަނޑުމެން ދަރަނި‬ ‫އިތުރުކުރަމުން މިދަނީ ހަމަ އެނގި ތިބެގެން‪.‬‬ ‫އެހެން މިދެންނެވީ މިހާރު ބޭރުގެ މަނީ‬ ‫ޔކޮށް ލިބެން ހުރީމާ‪،‬‬ ‫މާކެޓުގައި ލާރި އަގުހެ ޮ‬ ‫ހދައިފިއްޔާ މާދަމާ‬ ‫މިވަގުތު އެ ލާރި ނު ޯ‬ ‫ބޑުވޭ‪ .‬އަނެއްކާ‬ ‫އޭގެ އަގު އިންތިހާ އަށް ޮ‬ ‫ރޖެކްޓްތަކަކީ‪ ،‬އެއްކޮޅުން‬ ‫މި ފަންޑް ކުރާ ޕް ޮ‬ ‫ބަލައިފިއްޔާ ރައްޔިތުންނަށް މިހާރުން‬ ‫މިހާރަށް ބޭނުންވެފައި ހުރި ކަންތައް‪.‬‬ ‫ކޅުން ބަލާއިރު އޭތި މި މެޗު ކުރަނީ‬ ‫އަނެއް ޮ‬ ‫ސދަށް އަނބުރާ ނުވަތަ‬ ‫ލިބޭ ފަންޑުން އިގުތި ޯ‬ ‫ދައުލަތަށް އިތުރަށް ފައިސާ ލިބޭނެ ގޮތަކަށް‪.‬‬ ‫މިސާލަކަށް ޓޫރިޒަމްގެ މަސައްކަތް‪ .‬އެ‬ ‫މަސައްކަތަށް ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަ ފަންޑިން‬ ‫މި އަންނަނީ‪ .‬އެ މަސައްކަތުން ހުޅުވޭ‬ ‫ސޓަކީ އަނެއްކާ ދައުލަތަށް‬ ‫ކޮންމެ ރި ޯ‬ ‫ގތުގައި ވެސް އަދި އިގުތިސޯދަށް‬ ‫ޓެކްސްގެ ޮ‬ ‫ގތުން ވެސް އިތުރަށް ލިބޭ‬ ‫ވަޒީފާގެ ޮ‬ ‫ކުރިއެރުމެއް‪.‬‬

‫ސދަށް މިދިޔަ‬ ‫މިހާރު‪ :‬ރާއްޖޭގެ އިގުތި ޯ‬ ‫ދުވަސްތަކުގައި އައި ކުރިއެރުން ލިބިފައި‬ ‫ވަނީ ކިހާ ވަރަކަށްތޯ؟ އަޅުގަނޑުމެންނަށް މި‬

‫ވެސް ގަބޫލުކުރަން‪ .‬އެއާ އެކު ރާއްޖޭގެ‬ ‫އިންފްލޭޝަން ހިފެހެއްޓިފައިވާ މިންވަރު‬ ‫ފާހަގަކުރަން ޖެހޭ‪.‬‬

‫މިހާރު‪ :‬ރާއްޖޭގެ ކަރަންޓް އެކައުންޓްގެ‬ ‫ޑެފިސިޓް މަތިވުމަކީ ވަރަށް ބޮޑު‬ ‫މައްސަލައެއްގެ ޮގތުގައި އިގުތިސޯދީ ބައެއް‬

‫ނުވުން ގާތް ކަމެއް ކަމަށް ބުނޭ‪.‬‬ ‫އަޅުނޑުމެންނަށް އަދި އުނދަގޫވާ ވަރަކަށް‬ ‫ޑލަރު އަތްމައްޗަށް އަރައިގެނެއް ނުދޭ‪.‬‬ ‫ޮ‬ ‫އެކަމަކު އަނެއްކާވެސް މިދުވަސްކޮޅަކީ‬ ‫ރވިން ތަންކޮޅެއް މައްޗަށް‬ ‫ސަރުކާރުގެ ބޮ ޯ‬ ‫އަރައިގެންދާ ދުވަސްވަރަކަށް ވާތީވެ‪،‬‬ ‫ޑލަރުގެ ތާށިކަން ހުރިކަން އަޅުގަނޑު ވެސް‬ ‫ޮ‬ ‫ގަބޫލުކުރަން‪.‬‬ ‫ޝައިނީ‪ :‬އެންމެ ބަހެއްގައި ހިފައިގެން‬ ‫ބައެއް ބޭފުޅުން ދުވާ ދުވުމަކީ‬ ‫ޒިންމާދާރުކަމެއް ނޫން‪ .‬ސިންގަޕޫރަށް‬ ‫ވާން ބޭނުން ކަމަށް ވަންޏާ‪ ،‬އެންމެންނަށް‬

‫ދ‪ .‬މާއެނބޫދޫ ބަނދަރު ހުޅުވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ރައީސް ޔާމީން‪ :‬މަޝްރޫއެއް‬

‫ވެސް އެބަ އެނގޭ ސިންގަޕޫރަކީ ސަތޭކަ‬

‫ނުހިނގާ ރަށެއް ނެތް ކަމަށް ޝައިނީ ވިދާޅުވި‪---.‬ފޮޓޯ‪ :‬ރައީސް އޮފީސް‬

‫ޕަސެންޓް މުސްލިމް ގައުމެއް ނޫންކަން‪.‬‬ ‫އޭގެ މާނައަކީ އަޅުގަނޑުމެން ހުރިހާ‬ ‫ކށްލަން ބޭނުން ވަނީކީ‬ ‫އެންމެން ދީން ދޫ ޮ‬ ‫ނޫނޭ‪ .‬އެކަމަކު އެތަނުގައި ހުރި ރަނގަޅު‬ ‫ކަންކަން‪ ،‬އެމީހުންނާ އެއްވަރަށް ކުރިއަށް‬ ‫ދާން ބޭނުންވަނީ‪ .‬އެހެންވީމާ ސީދާ‬

‫ނުރައްކަލެއް ކަމަށް ސަރުކާރުން ނުދެކެނީތޯ؟‬

‫ގިނަ މީހުންނަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރުކުރޭ‪.‬‬ ‫ކންމެ ބޭފުޅަކު ވެސް‬ ‫ޝައިނީ‪ޮ :‬‬

‫ސަރުކާރާ ދޭތެރޭގައި ނުތަނަވަސްކަން‬

‫ބަލައިފިއްޔާ އެނގޭނެ‪ ،‬އުފެއްދުންތެރިކަން‬

‫އުފެއްދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތް މި ހުންނަނީ‪.‬‬

‫މަދު ގައުމެއްގައި‪ ،‬އިގުތިސޯދުގެ ތެރެއަށް‬ ‫ނުވަތަ ބަޖެޓުގެ ތެރެއަށް ދާނެ އެއްޗެއް‬ ‫މަދު ގައުމެއްގައި ކަރަންޓް އެކައުންޓް‬ ‫ބޑުވެގެންދާނެ އެއްޗެއް‪.‬‬ ‫ޑެފިސިޓަކީ ހަމަ ޮ‬ ‫އެއް އިރެއްގައި ވެސް އަޅުގަނޑުމެންގެ‬ ‫ކަރަންޓް އެކައުންޓް ޑެފިސިޓް ކުޑަކޮށެއް‬ ‫ނުހުންނާނެ‪ .‬އަޅުގަނޑުމެން ކާންބޯން‬ ‫ބޭނުންކުރާ ހަނޑޫ‪ ،‬ފުށް ކަމަށް ވިޔަސް‪،‬‬ ‫ލާން ބޭނުންވާ އަންނައުނު ކަމަށް ވިޔަސް‬ ‫ބޭރުން އެތެރެކުރަނީ‪ .‬އެހެންވެއްޖެ ކަމަށް‬ ‫ވަންޏާ އެ އެއްޗެހިތައް ގަންނަން އަދި‬ ‫ދައުލަތުގެ އެއްޗެހި ގަންނަން ހުރިހާ‬ ‫ހަރަދެއް ކުރަން ޖެހެނީ ކަރަންޓް‬ ‫އެކައުންޓުން‪ .‬އެހެންނަމަވެސް އޭތި މެޗް‬ ‫ރލް ކުރެވެނީ އަޅުގަނޑު‬ ‫ވެގެން‪ ،‬ކޮންޓް ޯ‬ ‫ގަބޫލުކުރަނީ އިގުތިސޯދީ ގޮތުން ރައީސް‬ ‫ޔާމީން ގެންގުޅުއްވާ ސިޔާސަތުގެ ތެރެއިން‪.‬‬ ‫މި ރީޖަންގެ ހުރިހާ ގައުމަކަށް ބަލާއިރު‬ ‫ފރިން ޑައިރެކްޓް އިންވެސްޓްމަންޓް‬ ‫ވެސް ޮ‬ ‫ބޑީ ރާއްޖޭގައި‪ .‬އެއިން ވަންނަ‬ ‫އެންމެ ޮ‬

‫ބޮޑުވެ‪ ،‬ޑޮލަރުގެ ތާށިކަން ޮބޑުވަމުންދާތަން؟‬

‫ބޭނުންވާ ވަރަށް މެޗް އެބަވެއޭ‪ ،‬ކޮންޓްރޯލް‬ ‫އެބަވެއޭ‪.‬‬

‫ހަވާލުވިއިރު ރާއްޖޭގެ ބަޖެޓް ޑެފިސިޓް ހުރީ‬ ‫އެކަމަކު މިހާރު އެ މިންވަރު ކުޑަކޮށްގެން‬

‫މީހުން ވަރަށް ޯޖކު ޖަހާ‪ .‬އެއީ ވުމަށް ވުރެ‬

‫މިކުރާ ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން ވަރަށް‬

‫މާނައަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހުރިހާ ހަރަދުތަކަށް‬

‫ސިންގަލް ޑިޖިޓްސްއާ ހަމައަށް އަތުވެއްޖެ‪.‬‬

‫ހުރި ޮގތުން‪ ،‬އެ ވާހަކަފުޅުތަކަށް ބައެއް‬

‫ތަޖުރިބާކާރުން ބުނަމުން ގެންދޭ‪ .‬އެއީ‬

‫ފެންނަނީ ޮޑލަރުގެ އަގު ވެސް އަނެއްކާވެސް‬

‫ވަރަށް މަތީގައި‪ .‬ޑަބަލް ފިގާސްގައި ހުރީ‪.‬‬

‫އަޅުގަނޑުމެންގެ ބައެއް ކަންކަން ހަމަޖެހިފައި‬

‫ލަފްޒުގެ މާނަ ނަގައިގެން ބައެއް މީހުން‬

‫ބޑީ ރާއްޖޭގައި‪ .‬އޭގެ‬ ‫އާމްދަނީ އެންމެ ޮ‬

‫ޝައިނީ‪ :‬އަޅުގަނޑުމެން ސަރުކާރާ‬

‫ޔާމީން ތަކުރާރު ޮކށް ވިދާޅުވޭ‪ .‬އެކަމަކު‬

‫މިހާރު‪ :‬ސަރުކާރަށް ދެ އަހަރު ބައިވީއިރު‬ ‫ލިބުނު ކުރިއެރުންތަކަކީ ކޮބައިތޯ؟‬ ‫ޝައިނީ‪ :‬ތިޔަ ބޭފުޅުން ވަޑައިގަންނަވާ‬ ‫ތޅުތަކުގެ ތެރެއިން ރަށަކަށް‪ .‬ޕްރޮޖެކްޓެއް‬ ‫އަ ޮ‬ ‫ނުހިނގާ ރަށެއް މަދުވާނެ‪ .‬މާޒީއަށް‬ ‫ބަލައިފި ކަމަށް ވަންޏާ ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ‬ ‫ހައުސިންއެއް‪ ،‬އެއްކޮށްލީމާ ވެސް މީގެ‬ ‫ކުރިން ނުވާ ވަރަށް‪ 15،000 ،‬ހައުސިން‬ ‫ރޖެކްޓެއް ރައީސް ޔާމީން ފައްޓަވައި‬ ‫ޕް ޮ‬ ‫ދެއްވައިފި‪ .‬އެމަނިކުފާނު ބޭނުންފުޅެއް ނުވޭ‬ ‫ސްޓެޕަކުން ސްޓެޕަކުން ކުރިއަށްދާކަށް‪.‬‬ ‫ފމޭޝަނެއް ގެންނަން‬ ‫އިކޮނޮމިކް ޓްރާންސް ޯ‬ ‫އުޅުއްވަނީ‪ .‬އެހެންވެއްޖެ ކަމަށް ވަންޏާ‬ ‫ބިޒްނަސް އޭޒް ޔޫޝުއަލް ގޮތަށް‬ ‫ގސްގެންނެއް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެކަމެއް‬ ‫ޮ‬ ‫ނުކުރެވޭނެ‪ .‬ފަސް އަހަރު ދުވަހަކީ ވަރަށް‬ ‫ކޅެއް އަޅުގަނޑުމެންނަށް‬ ‫ކުޑަކުޑަ ދުވަސް ޮ‬ ‫މިކަން ކުރަން‪ .‬ކުރީގެ ސަރުކާރުތަކުން‬ ‫ކށްފައި ހުރި ޒިންމާދާރުކަން ކުޑަ‬ ‫ޮ‬ ‫ކަންތައްތަކުން އަޅުގަނޑުމެން ބަޖެޓް‪ ،‬ވަރަށް‬ ‫ބޑު ވަޅުގަނޑެއްގައި ހުއްޓައި ނަގައި‬ ‫ޮ‬ ‫އަރުވައި‪ ،‬ބޭރު ދުނިޔޭގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ‬ ‫ގސް އޮއްވައި‪ ،‬އެ‬ ‫އިތުބާރު ނެތިގެން ޮ‬

‫މިހާރު‪ :‬މާލެ އަކީ ދެވަނަ ސިންގަޕޫރަށް‬

‫ހދައި‪ ،‬މި ހުރިހާ ކަމެއް‬ ‫އިތުބާރު އަލުން ޯ‬

‫ހަދަން ބޭނުންފުޅުވާ ކަމަށް ރައީސް‬

‫ކށްފައި‪ ،‬އޭގެ މައްޗަށް ޕޮޒިޓިވް‬ ‫ޮ‬

‫‪26‬‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫‪3‬‬

‫"މިހާރު"އާ ހަމައަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ދަތުރު‬ ‫އި ސް މާ އި ލް ނަ ސީ ރު‬

‫"ހަވީރު" އަކީ މާޒީ އެވެ‪" .‬މިހާރު" މިއީ އެހެން‬ ‫ދަތުރެކެވެ؛ "ހަވީރު"ގެ ވާހަކަ ދައްކަން މި ޖެހެނީ މިއަދު‬ ‫މިތިބި ޕްލެޓްފޯމަށް މި ހުރިހާ މުވައްޒަފުން އަރަން ޖެހެނު‬ ‫މައިގަނޑު ސަބަބު ކަމަށް ވާތީ އެވެ‪ .‬މާޗް ‪ 31‬ގައި‬ ‫ސިވިލް ކޯޓުގެ ހުކުމަކާ އެކު ރާއްޖޭގެ އެންމެ ބޮޑު ނޫހާ‬ ‫އަލްވަދާއު ކިޔަން ޖެހުމާ އެކު އެތާނގައި މަސައްކަތް ކުރި‬ ‫ހުރިހާ މުވައްޒަފުން އިސްތިއުފާ ދިނުމަށް ފަހު އެ މީހުންގެ‬ ‫ކުރިމަގު ބިނާ ކުރީ މިއަދު ތިޔަބޭފުޅުންނަށް މަރުހަބާ މި‬ ‫ކިޔާ ނޫހާ އެކު އެވެ‪.‬‬ ‫ކޯޓުގެ ހުކުމާ އެކު‪" ،‬ހަވީރާ"އި "ހަވީރު އޮންލައިން"‬ ‫ހުއްޓާލި އިރު‪ ،‬ހަވީރު މީޑިއާ ގްރޫޕުގައި ‪ 75‬މުވައްޒަފުން‬ ‫މަސައްކަތް ކުރަމުން ދިޔަ އެވެ‪ .‬އެ ހުއްޓުމަކީ ހަމައެކަނި‬ ‫އެ މީޑިއާ ހުއްޓުން އެކަންޏެއް ނޫނެވެ‪ .‬އެއީ ‪75‬‬ ‫މުވައްޒަފުންނާއި އެ މީހުންގެ އާއިލާތައް ވެސް ހުއްޓުމަކަށް‬ ‫އައި ސަބަބެވެ‪ .‬އެ މުވައްޒަފުންގެ ތެރޭގައި ގިނައީ‬ ‫މާލޭގައި ތަންތަން ކުއްޔަށް ހިފައިގެން ދިރިއުޅެމުން އައި‬ ‫ބައެކެވެ‪ .‬އެހެންވެ‪ ،‬މި ހުއްޓުމާ އެކު އެއިން ކޮންމެ‬ ‫މީހެއްގެ ވެސް އެންމެ ބޮޑު ވިސްނުމަކަށްވީ ދިރިއުޅުމެވެ‪.‬‬ ‫ހަވީރުގެ ހިއްސާދާރުންގެ ތެރޭގައި އޮތް މައްސަލަ ނިމި‪،‬‬ ‫ވަޒީފާ އަށް އަނބުރާ ރުޖޫއަވާނެ ދުވަހެއް އެއީ ސުވާލެއްގެ‬ ‫ތެރޭގައި އޮތް ކަމެކެވެ‪ .‬އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދުތައް‬ ‫ހަމަޖައްސާނެ ގޮތެއް އެކަކަށް ވެސް ނުވިސްނުނެވެ‪ .‬ބައެއް‬

‫"ހަވީރު"ގައި ވަޒީފާ އަދާކުރި ބައެއް ނޫސްވެރިން‪ :‬ޓީމުގެ ގުޅުން ދެމިގެން ދިޔައީ ބަދަހިކޮށް‬

‫މުވައްޒަފުން ‪ 26 ،25‬އަހަރު ވަޒީފާ އަދާކުރި އޮފީސް‬ ‫ދޫކޮށްލަން ޖެހުން ވެގެން ދިޔައީ އެ މީހުންގެ ހިތުން‬

‫ކަނޑައަޅާފައިވެ އެވެ‪ .‬އެއިން އެއްވެސް މައްސަލައެއްގައި‬

‫ދުވަހަކު ވެސް ފިލައިގެން ނުދާ ވަރުގެ އަސަރު ގަދަ‬

‫އެތަންތަނުގެ މުވައްޒަފުންނަށް އަމާޒުކޮށް އެއްވެސް‬

‫ބޭނުންވަނީ މިނިވަން ނޫސްވެރިކަމެއް‬

‫ކަމަކަށެވެ‪.‬‬

‫ކަހަލަ އަމުރެއް ނެރެފައެއް ނުވެ އެވެ‪ .‬އަދި މައްސަލަ‬

‫"މިހާރު"ގެ އަމާޒަކީ ވަކި އަތަކަށް ނުޖެހޭ‪،‬‬

‫ލިބިގެންވާ ހައްގެކެވެ‪.‬‬

‫އެއްކޮޅުން އޮތީ އެ މައްސަލަ އެވެ‪ .‬އަނެއްކޮޅުން‬

‫ޖެހޭ ވިޔަފާރިތަކާ ގުޅުމެއް ހުރި ވިޔަފާރިއެއް ނުވަތަ‬

‫މިނިވަން ނޫސްވެރިކަމެއް ކުރުމެވެ‪ .‬އެ އަމާޒަށް ދާން‬

‫އާންމުން ސުވާލު ކުރަމުން ދިޔައީ މިނިވަން ނޫސްވެރިކަމަށް‬

‫މަސައްކަތެއް ނުކުރާކަށް ވެސް ކޯޓަކުން މީގެ ކުރިން‬

‫ތަޖުރިބާކާރު ލިއުންތެރިންނާއި ނޫސްވެރިން އެބަ ތިއްބެވެ‪.‬‬

‫އައި ބޮޑު ހުސް ކަމާ ބެހޭ ގޮތުންނެވެ‪ .‬އާންމުންގެ‬

‫ބުނެފައެއް ނުވެ އެވެ‪ .‬ތަނުގެ މުވައްޒަފުންނާއި ކުންފުންޏާ‬

‫އެއިން އެއްވެސް މީހަކު ޒާތީ ގޮތުން އެއްވެސް ބަޔަކާ‬

‫ތެރެއިން ވަރަށް ގިނަ މީހުން‪ ،‬އަޅުގަނޑުމެން އެނބުރި‬

‫ޖެހޭ ވަޒީފާގެ މައްސަލަތައް ނިންމަމުން އައީ ވަޒީފާއާ ބެހޭ‬

‫ޖައްސާލައިގެން ނޫސްވެރިކަމެއް ނުކުރާނެ އެވެ‪" .‬މިހާރު"ގެ‬

‫އަންނަން އެދެމުން ދިޔަ އެވެ‪ .‬އެ މަޖުބޫރު ކަމުގެ ތެރެއަށް‬

‫ޓްރައިބިއުނަލުންނެވެ‪.‬‬

‫އައި އަނެއް މަޖުބޫރު ކަމަކީ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުން ސަލާމަތް‬

‫މިހާރު"ގެ މުވައްޒަފުން ފުރަތަމަ ދުވަހު ވެސް‬

‫އަޚުލާގީ މިންގަނޑު ބިނާކޮށްފައި އޮތީ އެއަށް ވުރެ‬ ‫ފުރިހަމައަށް އަދި އެއަށް ވުރެ ޕްރޮފެޝަނަލް ފެންވަރެއްގަ‬

‫ކުރުމެވެ‪ .‬މިދިއަ ދެ މަސް ދުވަހު އެ މީހުންނަށް ބަރާބަރަށް‬

‫މަސައްކަތް ފެށީ އަމިއްލަ އެއްޗެހީގަ އެވެ‪" .‬ހަވީރު"ގެ ހަރު‬

‫އެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް "މިހާރު"‬

‫މުސާރަ ލިބިފައެއް ނުވެ އެވެ‪ .‬އޭގެ ޒިންމާ ނަގާނީ ކޮން‬

‫މުދަލެއް އަދި ފިކުރީ ހައްގަކަށް އަރައެއް ނުގަނެ އެވެ‪.‬‬

‫ފެންނާނީ ވަކި އަތަކަށް ނުޖެހޭ މީޑިއާއެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ‪.‬‬

‫ފަރާތަކުން ހެއްޔެވެ؟ މުސާރަ ހޯދަން އެ މުވައްޒަފުން‬

‫އޮފީހުގައި ބޭނުންކުރާ ފަންސުރަށް ދަންދެން "މިހާރު"ގެ‬

‫ސާފު ބަސްމަގަކުން ލިއެ‪ ،‬ލިއުންތެރިކަމުގެ މަތީ ފެންވަރުގެ‬

‫ޓީމުން ހޯދީ‪ ،‬ހެޔޮ އެދޭ ފަރާތްތަކުގެ އެހީގަ އެވެ‪.‬‬

‫އުފެއްދުންތައް ގެނެސްދިނުމަކީ ކޮންމެ ނޫސްވެރިއެއްގެ‬

‫ދާނީ ކާކު ކައިރިއަށް ހެއްޔެވެ؟ މިއިން އެއްވެސް‬ ‫ކަމަކާ ވިސްނާނެ ބަޔަކު‪ ،‬އެ މުވައްޒަފުން ނޫނީ ނެތެވެ‪.‬‬

‫ސިވިލް ކޯޓުގެ އަމުރުގައި މުވައްޒަފުންނަށް އަންގާފައި‬

‫ވާޖިބެކެވެ‪.‬‬

‫"ހަވީރު"ގެ މުވައްޒަފުން‬ ‫ދުށް ގޮތުގައި ހަވީރު‬ ‫މީޑިއާ ގްރޫޕުން ކެނޑޭކަށް‬ ‫އަދި ނޫސްވެރިކަމުގެ‬ ‫މަސައްކަތްކުރާކަށް އެ‬ ‫މީހުންނަކަށް ހަމަ އެއްވެސް‬ ‫ހުރަހެއް ނެތެވެ‪" .‬ހަވީރު"ގެ‬

‫އެހެންކަމުން މިދިއަ ދުވަސްތަކުގައި އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމަށް‬

‫އޮތީ "ހަވީރު" އާއި މުވައްޒަފުންނާ ދެމެދު ވެފައިވާ‬

‫ކުރިމަތިވީ ވަރަށް ބޮޑެތި ގޮންޖެހުންތަކެކެވެ‪ .‬އާއިލާތަކަށް‬

‫އެއްބަސްވުމަށް އިހުތިރާމް ކުރާށެވެ‪ .‬އަދި "ހަވީރު"ގެ‬

‫ވަރަށް ނިކަމެތި އަސަރުތަކެއް ކުރި އެވެ‪.‬‬

‫އެއްވެސް އެއްޗެއް ބޭނުންނުކުރާށެވެ‪" .‬މިހާރު"ގެ‬

‫ގޮންޖެހުން ބޮޑު ކަމެކެވެ‪" .‬މިހާރު" ނޫސް ޗާޕްކުރާނީ‬

‫މުވައްޒަފުން ފުރަތަމަ ދުވަހު ވެސް މަސައްކަތް ފެށީ‬

‫އަމިއްލަ މީހެއްގެ ވަރަށް ކުޑަ ޗާޕްހާނާއެއްގަ އެވެ‪ .‬ޗާޕްގެ‬

‫އަމިއްލަ އެއްޗެހީގަ އެވެ‪" .‬ހަވީރު"ގެ ހަރު މުދަލެއް‬

‫ފެންވަރު ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި މަތިކުރުމުގެ އަޒުމް‬

‫ގްރޫޕުން ވަކިވުމަށް ފަހު އެ‬

‫އަދި ފިކުރީ ހައްގަކަށް އަރައެއް ނުގަނެ އެވެ‪ .‬އޮފީހުގައި‬

‫"މިހާރު"ގެ އެބަ އޮތެވެ‪.‬‬

‫މީހުންނާ ބެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ‪.‬‬

‫އެހެން ނޫހެއް ނެރުމުގެ ޚިޔާލު‬ ‫ސިވިލް ކޯޓުގައި ކުރިއަށް ދާ "ހަވީރު" އާ ބެހޭ‬

‫ބޭނުންކުރާ ފަންސުރަށް ދަންދެން "މިހާރު"ގެ ޓީމުން ހޯދީ‪،‬‬

‫ޝަރީއަތާ މެދު މާޗު ‪ 31‬ގެ ކުރިން މުވައްޒަފުން‬

‫ހެޔޮ އެދޭ ފަރާތްތަކުގެ އެހީގަ އެވެ‪ .‬އޭގައި ހަވީރު މީޑިއާ‬

‫ނުވިސްނަ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު ހަވީރު މީޑިއާ ގްރޫޕްގެ ބަދަލުގައި‬

‫ގްރޫޕްގެ އެއްވެސް ހިއްސާދާރެއްގެ ރޯލެއް ނެތެވެ‪.‬‬

‫މުވައްޒަފުން ނުވެސް ދަންނަ ދެ މީހަކާ ގުޅިގެން ނޫން‬ ‫ގޮތަކަށް "ހަވީރު" ނުހިންގޭނެކަމުގެ އަމުރު އައުމުން‬

‫"މިހާރު"ގެ ނޫސްވެރިންނާއި އެހެން މުވައްޒަފުން‬ ‫މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަނީ "ހަވީރަ"ކީ މާޒީ ކަމަށް‬

‫އެންމެން ދެން ކުރަން ފެށި ސުވާލަކީ "ތިމަންނަމެންގެ‬

‫ބަލައިގެންނެވެ‪ .‬އެއީ މިހާރު އެއްވެސް ގޮތަކުން ހަވީރު‬

‫ކުރިމަގަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟" މި އެވެ‪ .‬އާ ނޫހަކާއި އާ‬

‫މީޑިއާ ގްރޫޕްގެ މުވައްޒަފުންނެއް ނޫނެވެ‪ .‬ބޭނުން އިރަކު‬

‫ވެބްސައިޓެއް ހެދުމުގެ ޚިޔާލު މުވައްޒަފުންގެ މެދުގައި‬

‫އެންމެ ދެ މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި އާ ވެބްސައިޓެއް‬ ‫ޑިޒައިންކޮށް ތައްޔާރުކުރުމާއި ދުވަހު ނޫހެއް ނެރުމަކީ‬

‫ރަނގަޅު ވެބްސައިޓެއް‪ ،‬ދެ މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި‬

‫މައްސަލަ އަކީ ހަވީރު މީޑިއާ‬

‫ތައްޔާރުކުރަން ވަރަށް ބުރަ މަސައްކަތް ވަނީ ކޮށްފަ‬ ‫އެވެ‪ .‬އަދި ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ވެބްސައިޓްގެ ފެންވަރު‬ ‫މިހާރަށް ވުރެ ވެސް ރަނގަޅުވާނެ އެވެ‪.‬‬ ‫އެއްވެސް ބައެއްގެ ނުފޫޒެއް "މިހާރު" އަކަށް ނެތެވެ‪.‬‬ ‫"މިހާރު"ގެ ޓީމުން މަސައްކަތް ފެށީ އެ ހިތްހަމަޖެހުމާ‬ ‫އެކުގަ އެވެ‪.‬‬

‫ވަޒީފާ އިން ވަކިވުމަކީ ދިވެހި ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށް‬

‫ފާޅުކޮށް‪ ،‬އެ މިސްރާބަށް ދިޔައީ‪ ،‬ޕްރޮފެޝަންގެ ގޮތުގައި‬ ‫ކުރަމުން އައި މަސައްކަތް ދެމެހެއްޓުމަށެވެ‪.‬‬

‫މިހާރު"ގެ މުވައްޒަފުން‬ ‫ފުރަތަމަ ދުވަހު ވެސް‬ ‫މަސައްކަތް ފެށީ އަމިއްލަ‬

‫"ހަވީރު"ގެ މުވައްޒަފުން ދުށް ގޮތުގައި ހަވީރު‬ ‫މީޑިއާ ގްރޫޕުން ކެނޑޭކަށް އަދި ނޫސްވެރިކަމުގެ‬

‫އެއްޗެހީގަ އެވެ‪" .‬ހަވީރު"ގެ‬

‫މަސައްކަތްކުރާކަށް އެ މީހުންނަކަށް ހަމަ އެއްވެސް ހުރަހެއް‬ ‫ނެތެވެ‪" .‬ހަވީރު"ގެ މައްސަލަ އަކީ ހަވީރު މީޑިއާ ގްރޫޕުން‬

‫ހަރު މުދަލެއް އަދި ފިކުރީ‬

‫ވަކިވުމަށް ފަހު އެ މީހުންނާ ބެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ‪.‬‬ ‫ދިވެހި ކޮންމެ ރައްޔިތަކު‪ ،‬އެ މީހަކު ބޭނުން ކޮންމެ‬

‫ހައްގަކަށް އަރައެއް ނުގަނެ‬

‫މަސައްކަތެއް ކުރުމުގެ ހައްގު ގާނޫނުއަސާސީގައި ވަނީ‬ ‫ދީފަ އެވެ‪ .‬އަދި މަޖުބޫރުކޮށްގެން އެއްވެސް މީހަކު ލައްވާ‬

‫އެވެ‪ .‬އޮފީހުގައި ބޭނުންކުރާ‬

‫މަސައްކަތް ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ވެސް ގާނޫނުއަސާސީ‬ ‫ބުނެ އެވެ‪" .‬ހަވީރު"ގެ މުވައްޒަފުން ދުށް ގޮތުގައި‬

‫ފަންސުރަށް ދަންދެން‬

‫ހަވީރު މީޑިއާ ގްރޫޕުން ކެނޑޭކަށް އަދި ނޫސްވެރިކަމުގެ‬ ‫މަސައްކަތްކުރާކަށް އެ މީހުންނަކަށް ހަމަ އެއްވެސް ހުރަހެއް‬

‫"މިހާރު"ގެ ޓީމުން ހޯދީ‪،‬‬

‫ވަކިވުމަށް ފަހު އެ މީހުންނާ ބެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ‪.‬‬

‫ހެޔޮ އެދޭ ފަރާތްތަކުގެ އެހީގަ‬

‫ނެތެވެ‪" .‬ހަވީރު"ގެ މައްސަލަ އަކީ ހަވީރު މީޑިއާ ގްރޫޕުން‬ ‫މުއްސަނދިކަމުގެ ގޮތުންނާއި މުވައްޒަފުންގެ އަދަދަށް‬ ‫ބަލާއިރު "ހަވީރަ"ށް ވުރެ މާ ބޮޑެތި ކުންފުނިތަކުގެ‬ ‫މިލްކުވެރިކަމާ މެދު މައްސަލަ ޖެހި‪ ،‬ޝަރީއަތުން ގޮތްތައް‬

‫"މިހާރު"ގެ ފުރަތަމަ އަދަދު މިއަދު ޗާޕް ކުރަނީ ‪ --‬ފޮޓޯ‪ :‬ނިޝާން އަލީ‪ /‬މިހާރު‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫‪5‬‬

‫އެއްވެ އުޅުމުގެ ހައްގު ފުލުހުންގެ "މުށުތެ ރޭގައި!"‬ ‫ފަ ޒީ ނާ އަ ހު މަ ދު‬

‫ޖަންކްޝަންގެ އިތުރުން ނަލަހިޔާ ކަންމަތީގައި ވެސް‬

‫އޭރު [އިދިކޮޅު ޕާޓީއެއްގެ ގޮތުގައި ޕީޕީއެމް އޮތް‬

‫އެއްވުންތައް ނުބޭއްވޭނެ ކަމަށެވެ‪ .‬މި ހަނިކުރުންތަކާ‬

‫އިރު] ބޭނުން ތަނަކަށް އެއްވެ‪ ،‬ބޭނުން އިރަކު‬

‫އެކު އާޓިފިޝަލް ބީޗް ފިޔަވައި އެއްވެސް‬ ‫މާލޭގެ މަގުތަކަށް މެއި‪ ،2015 ،1 ،‬ގައި‬ ‫އެތައް ހާސް ބަޔަކު ނުކުމެ އަންގައިދޭން ބޭނުންވީ‬

‫ސަރަހައްދަކަށް އެއްވުމުގެ ހުއްދައެއް ފުލުހުން ނުދެ‬ ‫އެވެ‪.‬‬

‫ގސް ކަމެވެ‪ .‬އެކަމަކު އެކަން‬ ‫ސަރުކާރުގެ މިސްރާބު ޯ‬

‫އެއްވެ އުޅުމާއި ހިޔާލުފާޅުކުރަން ފުލުހުން‬

‫ދރު ބަންދުވުމުގެ ފެށުމަށެވެ‪.‬‬ ‫ވީ މުޒާހަރާކުރުމުގެ ޮ‬

‫ހުރަސްއަޅާއިރު ގާނޫނު އަސާސީގެ ‪ 27‬ވަނަ‬

‫ބޑެތި ހަމަނުޖެހުމެއް‬ ‫ފުލުހުންނާއި އާންމުންނާ ދެމެދު ޮ‬

‫މާއްދާގައި ވަނީ‪" ،‬މިނިވަންކަމާ އެކު ފިކުރުކުރުމާއި‬

‫ހިނގި އެ އެއްވުމަށް ފަހު މާލޭގެ މަގުތަކަށް‬

‫އިސްލާމްދީނުގެ އަސްލަކާއި ހިލާފުނުވާ ގޮތެއްގެ‬

‫ނުކުމެ މުޒާހަރާކުރުން ފާޑަކަށް "މަނާވީ" އެވެ‪.‬‬

‫މަތިން އެ މީހެއްގެ ބުއްދި އަށް ފެންނަ ގޮތްތަކާއި‬

‫ގާނޫނު އަސާސީ އާއި ގާނޫނުތަކުން ދީފައިވާ ހައްގު‬

‫ހިޔާލްތައް ދުލާއި ގަލަމުން އަދި މި ނޫން ވެސް‬

‫ހިފަހައްޓަނީ ހިނގާ މީހުންނާއި ދުއްވާ އެއްޗިއްސަށް‬

‫ގޮތްގޮތަށް ފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ކޮންމެ މީހަކަށް‬

‫އުނދަގޫވާ ކަމުގެ "ބަހަނާ" މަތިކޮށްފަ އެވެ‪.‬‬

‫ލިބިގެންވާ" ކަމަށެވެ‪ .‬އަދި ދައުލަތުގެ ހުއްދައެއް ކުރިން‬

‫ކށްފައި ވަނީ އިދިކޮޅު‬ ‫އެއްވެ އުޅުމުގެ ހައްގު ހަނި ޮ‬

‫ހޯދުމަކާ ނުލައި ސުލްހަވެރިކަމާ އެކު އެއްވެ އުޅުމުގެ‬

‫ސިޔާސީ ފަރާތްތަކަށް އެކަންޏެއް ނޫނެވެ‪ .‬ހައްގުތަކުގެ‬

‫މިނިވަންކަން ގާނޫނު އަސާސީގެ ‪ 32‬ވަނަ މާއްދާ އިން‬

‫ދިފާއުގައި މި މަހު ‪ 1‬ގައި ނުކުތް މަސައްކަތްތެރިންގެ‬

‫ދީފައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ހިނގާލުން ވެސް ހުއްޓުވި އެވެ‪ .‬އެއްވުން ބާއްވަން‬ ‫އުޅުނު ސަރަހައްދަށް ދިޔަ ނުދީ‪ ،‬އެތައް ބަޔަކު‬

‫ކޅު ސިޔާސީ ޕާޓީތަކާއި ރައްޔިތުންގެ‬ ‫އިދި ޮ‬ ‫މަޖިލީހުގެ ބައެއް މެމްބަރުން ދެކެވަޑައިގަންނަވާ‬

‫ފޮނުވާލީ އެވެ‪ .‬ނޫސްވެރިންގެ މިނިވަންކަމަށް‬

‫ގޮތުގައި‪ ،‬އެތައް ބައެއްގެ ބުރަ މަސައްކަތުން ހޯދި‬

‫ގވާލައި ބާއްވަން އުޅުނު ހިނގާލުމަށް‬ ‫ހުރަސްނާޅަން ޮ‬

‫ހައްގު "މުށުތެރެއަށް ލައި" ރާއްޖޭގެ ހާލަތު ވަނީ‬

‫ވެސް ފުލުހުން ފުރުސަތެއް ނުދިނެވެ‪.‬‬

‫އތް ހާލަތަށް ވުރެ ވެސް ދަށަށް‬ ‫‪2008‬ގެ ކުރިން ޮ‬

‫މޭޑޭ މުޒާހަރާ އަށް ފަހު މަގުމައްޗަށް ނުކުތް‬

‫ވައްޓާލައިފަ އެވެ‪ .‬އޭރު ހާލަތު އޮތް ގޮތުން ތިން‬

‫މީހުންނަށް ފުރަތަމަ އިންޒާރު ދިނީ އެއްވުންތައް‬

‫މީހުންނަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން އެއް ތަނަކަށް އެއްވެއްޖެ‬

‫ބާއްވާއިރު އެއްވެސް މީހަކު ޕޭވްމަންޓުން ނުފޭބުމަށެވެ‪.‬‬

‫ނަމަ އެއީ‪ ،‬ޣައިރު ގާނޫނީ އެއްވުމެއްގެ ގޮތުގައި‬

‫ކިތަންމެ ގިނަ ބަޔަކު ބައިވެރިވާ އެއްވުމަކަށް ވި‬

‫ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު އޭރުގެ ގާނޫނު އުގޫބާތުން ލިބެ‬

‫ނަމަވެސް ތިބެން ޖެހޭނީ ޕޭވްމަންޓް މަތީގަ އެވެ‪.‬‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ގާނޫނެއްގައި ލިއެފައި ނެތް ނަމަވެސް ފުލުހުން‬

‫މަގުމަތީގައި އުޅެވޭ‪ .‬ނޯޓިސްއެއް ދޭކަށް ނުޖެހޭ‪.‬‬

‫"އެއްވެ އުޅުމާއި ހިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން‬

‫ކަނޑައެޅި އެ އުސޫލް ހިފަހައްޓަން ފުލުހުން‬

‫ގާނޫނާ ހިލާފަށް ހަނިކުރިވަރުން އާއްމު ރައްޔިތުން އެ‬

‫މަސައްކަތްކުރި އެވެ‪ .‬އެއަށް ފަހު އެންގީ‪ ،‬އިދިކޮޅު‬

‫މީހުންގެ ޝުއޫރު ފާޅުކުރަން މަގުމައްޗަށް ނުކުންނަން‬

‫ކށް އެއްވުން ބާއްވާ‪ ،‬ސީގަލް‬ ‫ފަރާތްތަކުން އާއްމު ޮ‬

‫ބޑުވާ ހާލަތަކަށް މި ރާއްޖޭގެ ކަންކަން‬ ‫ބަލާއިރު ކަން ޮ‬

‫ކަންމައްޗާއި މަޖީދީ މަގާއި ޗާނދަނީ މަގު ގުޅޭ‬

‫ގސްފައި‪ .‬ޕޭވްމަންޓް މަތީގައި‬ ‫ސަރުކާރުން މިއޮތީ ގެން ޮ‬

‫ނ ކުރި މުޒާހަރާގެ‬ ‫މެއި ‪ ،2015 ،1‬ގައި އިދި ޮކޅު ފަރާތްތަކު ް‬ ‫ބައިވެރިން‪ :‬އެ މުޒާހަރާ އަށް ފަހު މަގުމަތީ ަގއި މުޒާހަރާކުރުން‬ ‫ވަނީ ހުއްޓުވާފައި‪-- .‬ފޮޓޯ‪ :‬ރާއްޖެއެމްވީ‬

‫ޕޭވްމަންޓް މަތީގައި ތިބޭކަށް ނުޖެހޭ‪ .‬އެކަމަކު މިހާރު‬ ‫އިދިކޮޅު ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ޖަލްސާ ބާއްވާކަށް‬ ‫ވެސް ޖާގައެއް ނުދޭ ‪--‬މަހްލޫފް‬ ‫ނޫނީ މުޒާހަރާ ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ވިދާޅުވާއިރު‬

‫ކަމަށެވެ‪ .‬އެކަމަކު ރައީސް ޔާމީންގެ ދެ އަހަރުގެ‬

‫ހަގީގަތުގައި ގާނޫނު އަސާސީ އާއި ގާނޫނުން ލިބިދީފައި‬

‫ތެރޭގައި އެ ހައްގު ނިގުޅައިގަނެ ގާނޫނު އަސާސީއާ‬

‫އޮތް ހައްގެއް ހިފަހައްޓައިގެން އެ އުޅެނީ‪ "،‬މަޖިލީހުގެ‬

‫ހިލާފުވެވަޑައިގަންނަވަމުންދާ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫މައްޗަންގޮޅީ ދެކުނު ދާއިރާގެ އެމްޑީޕީ މެމްބަރު މާރިޔާ‬ ‫އަހްމަދު ދީދީ ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ގތުގައި ޕީޕީއެމް‬ ‫"އޭރު [އިދިކޮޅު ޕާޓީއެއްގެ ޮ‬ ‫އޮތްއިރު] ބޭނުން ތަނަކަށް އެއްވެ‪ ،‬ބޭނުން އިރަކު‬

‫މުޒާހަރާކުރުމުގެ ހައްގު ގާނޫނުއަސާސީން ދިނުމުގެ‬ ‫ކުރިން ބޭއްވި ފުރަތަމަ މުޒާހަރާގައި ޖަޑިބެއްގެ ގޮތުން‬

‫ނޓިސްއެއް ދޭކަށް ނުޖެހޭ‪.‬‬ ‫މަގުމަތީގައި އުޅެވޭ‪ޯ .‬‬ ‫ޕޭވްމަންޓް މަތީގައި ތިބޭކަށް ނުޖެހޭ‪ .‬އެކަމަކު މިހާރު‬

‫ނުކުމެވަޑައިގަތް މާރިޔާ ވިދާޅުވީ މި ސަރުކާރުން‬

‫އިދިކޮޅު ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ޖަލްސާ ބާއްވާކަށް ވެސް‬

‫ހުރަސްއަޅާފައި ވަނީ އެއްވެ އުޅުމަށް އެކަނި ނޫން‬

‫ޖާގައެއް ނުދޭ‪ "،‬މަހްލޫފް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ކޅު ޕާޓީއެއްގެ ޖަލްސާ ބާއްވަން ވެސް‬ ‫ކަމަށެވެ‪ .‬އިދި ޮ‬ ‫އިންތިހާ އަށް ދަތިކުރަމުންދާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި‬ ‫އެވެ‪.‬‬

‫ކށްފައިވާއިރު‪ ،‬އެ‬ ‫އެއްވެ އުޅުމުގެ ހައްގު ހަނި ޮ‬ ‫ހދައިދޭން އެއްވެސް މުއައްސަސާއަކުން‬ ‫ހައްގު ޯ‬ ‫މަސައްކަތް ކުރާ މަންޒަރެއް ނުފެނެ އެވެ‪.‬‬ ‫މަސައްކަތްތެރިންގެ އެއްވުމަށް ފުލުހުން ހުރަސްއެޅުމާ‬

‫"މޭޑޭގައި އެތައް ރައްޔިތުންނެއް މަގުމައްޗަށް‬ ‫ކށްދީފި ސަރުކާރަށް ތާއީދު ނެތް ކަން‪.‬‬ ‫ނުކުމެ ހާމަ ޮ‬

‫ކމިޝަނުން ހަމައެކަނި ބުނި‬ ‫އެކު ހިއުމަން ރައިޓްސް ޮ‬

‫މުޒާހަރާކުރުމުގެ ފުރުސަތު މިހާރު ނުދެނީ‪ ،‬ރައްޔިތުން‬

‫އެއްޗަކީ އެއީ ސަރުކާރުން ކަށަވަރުކޮށްދޭން ޖެހޭ‬

‫މަގުމައްޗަށް ނިކުމެ ރައީސް ޔާމީންގެ ސަރުކާރަށް‬

‫ހައްގެއް ކަމަށެވެ‪ .‬އެނޫން ވަރެއް އެތަނަކަށް ނުވި‬

‫ތާއީދު ނެތް ކަން ހާމަކުރިޔަ ނުދޭން‪ "،‬މާރިޔާ ވިދާޅުވި‬

‫އެވެ‪ .‬އަދި ގާނޫނު ނަގަހައްޓަން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ވެސް އެޅި ފިޔަވަޅެއް ނެތެވެ‪.‬‬ ‫މަސައްކަތްތެރިންގެ މުޒާހަރާއާ ގުޅިގެން ނެރުނު‬

‫ގތުގައި ޕީޕީއެމް އޮތް‬ ‫އިދިކޮޅު ޕާޓީއެއްގެ ޮ‬ ‫އިރު‪ ،‬ރައްޔިތުން "ހަނާވަނީ" ގެ ނަމުގައި އެމްޑީޕީގެ‬

‫ބަޔާނުގައި އެޗްއާރުސީއެމުން ބުނީ ގާނޫނުއަސާސީ‬

‫ކޅަށް އެމްއެމްއޭ ސަރަހައްދާއި އެކި‬ ‫ސަރުކާރާ ދެ ޮ‬

‫ކށްދީފައިވާ ހައްގުތައް‬ ‫އާއި ގާނޫނުތަކުން ކަށަވަރު ޮ‬

‫މަގުތަކަށް އެއްވެ ސިލްސިލާކޮށް މުޒާހަރާ ކުރި‬

‫ކށްދިނުމަކީ ދައުލަތުގެ ޒިންމާއެއް‬ ‫ބޭނުންކުރަން މަގުފަހި ޮ‬

‫އެވެ‪ .‬އެކަމަކު މާރިޔާ ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި‪،‬‬

‫ކަމަށެވެ‪ .‬އެ ހައްގުތަކުގެ ބޭނުންކުރުމުގެ ހައްގު‬

‫އތީ އޭރަށް ވުރެ އެތައް‬ ‫ރާއްޖޭގެ ހާލަތު މިހާރު ޮ‬

‫ރައްޔިތުންނަށް ދޭން އެޗްއާރުސީއެމުން ސަރުކާރަށް‬

‫ދަރަޖައެއް ދަށުގަ އެވެ‪ .‬ރައްޔިތުންގެ އެތައް ބިލިއަން‬

‫ގޮވާލި އެވެ‪.‬‬

‫ރުފިޔާއަކަށް ސަރުކާރުން ހިޔާނާތްތެރިވުމާއި މިނިވަން‬

‫އެއްވެ އުޅުމާއި ހިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމަކީ‪،‬‬

‫މުއައްސަސާތަކުގެ މިނިވަންކަން ގެއްލުވާލުމާއި‬

‫ޑިމޮކްރަސީގެ މުހިއްމު އަސާސެކެވެ‪ .‬ސުލްހަވެރިކަމާ‬

‫ރައްޔިތުންގެ ފުދުންތެރިކަމަށް ބެލި ނަމަވެސް ހާލަތު‬

‫އެކު އެއްވެ އުޅޭ ނަމަ އެކަމަށް ހުރަސް އެޅުމުގެ‬

‫ދަށް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ނވެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު ހަމަނުޖެހުން‬ ‫ބާރު ފުލުހުންނަކަށް ޯ‬ ‫ހިންގާ‪ ،‬ގާނޫނާ ހިލާފު އަމަލްތައް ކުރާ ނަމަ އެކަން‬

‫މާރިޔާގެ ވާހަކަ އަށް ތާއީދުކުރައްވައި ގަލޮޅު‬ ‫ދެކުނު ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަހްމަދު މަހްލޫފް ވިދާޅުވީ‬

‫ހުއްޓުވަން ފުލުހުންނަށް ޖެހެ އެވެ‪ .‬ރާއްޖެ އިން މިހާރު‬

‫ކޅު ޕާޓީއެއްގެ ގޮތުގައި އޮތްއިރު‬ ‫ޕީޕީއެމް އިދި ޮ‬

‫މި ފެންނަނީ އެ މަންޒަރެއް ނޫނެވެ‪ .‬މުޒާހަރާކުރުމުގެ‬

‫އެއްވެ އުޅުމުގެ ހައްގު އިންތިހާ އަށް ބޭނުންކުރި‬

‫ގތަކަށް ވެސް ނެތީ އެވެ‪.‬‬ ‫ފުރުސަތު އެއް ޮ‬

‫މޭޑޭގައި އެތައް ރައްޔިތުންނެއް މަގުމައްޗަށް ނުކުމެ‬ ‫ހާމަކޮށްދީފި ސަރުކާރަށް ތާއީދު ނެތް ކަން‪.‬‬ ‫މުޒާހަރާކުރުމުގެ ފުރުސަތު މިހާރު ނުދެނީ‪ ،‬ރައްޔިތުން‬ ‫މަގުމައްޗަށް ނުކުމެ ރައީސް ޔާމީންގެ ސަރުކާރަށް‬ ‫ތާއީދު ނެތް ކަން ހާމަކުރިޔަ ނުދޭން‪-- ،‬މާރިޔާ‬

‫ރލްކުރުމުގައި ފުލުހުން ހަރަކާތްތެރިވަނީ‪.‬‬ ‫މުޒާހަރާއެއް ޮކންޓް ޯ‬ ‫‪--‬ފޮޓޯ‪ :‬އަހްމަދު އަންވަރު (ސިމް)‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫‪7‬‬

‫ހިތްވަރު އެބަހުރިތަ؟‬ ‫މަންދީއަކަށް ވަމާ!‬ ‫އަ އި މި ނަ ތު ޝި ފް ލީ ން‬

‫ކުރުން އެކަނި ނޫން ކަމެވެ‪ .‬ވަރަށް ބުރަކޮށް ކަސްރަތު‬ ‫ކުރަން ފެށުން ވެސް ނޫން ކަމެވެ‪ .‬އެއާ ޚިލާފަށް‪،‬‬ ‫އެހެން މީހުންގެ ފަރާތުން ނުފެންނަ ހުނަރުވެރި އެހެން‬

‫ރއްޓާއި ރިހަ އެވެ‪ .‬ނުވަގަޑި‬ ‫ހެނދުނު ތެދުވެ‪ޮ ،‬‬

‫މަސައްކަތްތަކެއް ދިޔައީ ތައާރަފުވެގެންނެވެ‪ .‬އެއީ‪ ،‬އޭނާ‬

‫އަށް ވަރުގަދަ ސައެކެވެ‪ .‬މެންދުރު ‪ 12‬ޖަހާއިރު‬

‫ބޑު ކަމަށް ނުވިޔަސް‪ ،‬އެކަން ވެގެން‬ ‫ހިތުން‪ ،‬މާ ޮ‬

‫އަނެއްކާ ކެއުންގަނޑެކެވެ‪ .‬ދޭއް ޖަހާއިރު އެއީ އަސްލު‬

‫ދިޔައީ އެހެން މީހުންގެ ތަލިން ކުޅު ހިކޭ ވަރުގެ‬

‫ޔ ހެދިކާތަކާ އެކު‬ ‫މެންދުރު ކެއުންގަނޑުގެ ވަގުތެވެ‪ .‬ތެ ޮ‬

‫އުފެއްދުންތަކަކަށެވެ‪ .‬އެ އުފެއްދުންތަކުން މީހުން‬

‫ހަތަރެއް ޖަހާއިރު ހަވީރު ސައެވެ‪ .‬އަނެއްކާ ހައެއް‬

‫އަޖައިބުކޮށްލި އެވެ‪ .‬އެތައް ބައެއްގެ ހިތުގައި ވަރުގަދަ‬

‫ކންމެވެސް އެއްޗެއް‬ ‫ޖަހާއިރު ބަނޑުހައި ވާނެ އެވެ‪ޮ .‬‬

‫ސުވާލުތަކެއް އުފެއްދި އެވެ‪.‬‬

‫ކާން ޖެހެ އެވެ‪ .‬އަށެއް ޖަހާއިރު ރޭގަނޑު ކެއުމެކެވެ‪.‬‬ ‫ނިދަން ވާއިރު ހުންނާނީ އަނެއްކާ ބަނޑުހައިވެފަ އެވެ‪.‬‬

‫ކންމެ ދުވަހަކު އޭނާ އަމިއްލަ އަށް ތައްޔާރުކުރާ‬ ‫ޮ‬ ‫ކށް ޒީނަތްތެރިކޮށްލައިފައި‬ ‫މި ޑިޝްތައް ވަރަށް ރީތި ޮ‬

‫ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް ކާލައިގެން ނޫނީ ޔަގީނުން ވެސް‬

‫ޓއެއް ނަގާލުމަށް ފަހު ކާލީމަ އެކަން އޭނާ އަށް‬ ‫ފޮ ޯ‬

‫ނުނިދޭނެ އެވެ‪ .‬ބައެއް ރޭރޭ ދަންވަރު ބަނޑުހައިވެގެން‬

‫ޓތަކުން އެހެން ބަޔަކު‬ ‫ނިމުނީ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު‪ ،‬އެ ފޮ ޯ‬

‫ބން ޖެހެ އެވެ‪ -- .‬މިއީ‬ ‫ތެދުވެ ގެރިކިރު ދަޅެއް ޯ‬

‫އެބަ އިބުރަތްތެރި ފިލާވަޅުތަކެއް ހޯދަ އެވެ‪ .‬އޭނާގެ‬

‫ބައެއް ދިވެހިންގެ ކެއުމުގެ އާދަ އެވެ‪.‬‬

‫އތީ މި ޑިޝްތަކުންނެވެ‪.‬‬ ‫ފޭސްބުކް ފުރާލައިފައި ޮ‬

‫މަންދީ ނުވަތަ މަރިޔަމް ޒުބެއިރު އަކީ މި‬

‫ކންމެ ދުވަހަކު ވެސް މި ޑިޝްތަކުގެ‬ ‫އެތައް ބަޔަކު ޮ‬

‫ދެންނެވި މީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކެވެ‪ .‬އެ އާދަ އޭނާގެ‬

‫ފޮޓޯތައް ބަލަން ޝައުގުވެރިވެ އެވެ‪ .‬އެއީ ކޮންތާކުން‬

‫ކަށީގައި ހިފައި‪ ،‬އެކަން ރޭކާލި އިރު ހަށިގަނޑުގެ‬

‫ކން ރެސްޓޯރަންޓަކުންތޯ‬ ‫ހޯދި ރެސިޕީއެއްތޯ އާއި އެއީ ޮ‬

‫ލ އަށް މައްޗަށް ހިނގައްޖެ އެވެ‪.‬‬ ‫ބަރުދަން ‪ 90‬ކި ޯ‬

‫ތ ވަރަށް ގިނަ މީހުން އަހަން‬ ‫ލިބެން ހުރި ކާނާއެއް ޯ‬

‫ޔވަރު ނުވެ‪ ،‬ކިތަންމެ ރީތި ހެދުމެއް‬ ‫ލާ ހެދުމެއް ހެ ޮ‬

‫ފެށި އެވެ‪ .‬އާންމުންގެ ގިނަ ބައެއްގެ ކަޅި އޭނާ އަށް‬

‫ޔ ބަހެއް ކަންފަތާ ހަމައަށް އައުން މުޅިން‬ ‫ލިޔަސް‪ ،‬ހެ ޮ‬

‫އަމާޒުވާކަން އެނގުމާ އެކު މި މަސައްކަތް ކުރުމުގައި‬

‫ހުއްޓިއްޖެ އެވެ‪ .‬ބަރިބަރި ޖަހާލައިފައި ހުރި ޗޮސް‬

‫އޭނާ ވަރަށް ފަރުވާތެރިވި އެވެ‪ .‬ހުރިހާ ޑިޝްއެއް‬

‫މަސްތައް ހެދުމުގެ ބޭރުން ފާޅުވާން ފެށި އެވެ‪ .‬ސިފަ‬

‫ވެސް‪ ،‬އެހެން މީހުން ކާހިތްވާ ގޮތަށް ގާނިޝްކުރަމުން‬

‫ގެއްލިއްޖެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު ވެސް ކާ ހިތް ވުން ނޫން‬

‫ފއްޗެއްގެ މަތީގައި‬ ‫ގެންދިޔަ އެވެ‪ .‬އެއީ ޕާން ޮ‬

‫ކަމެއް އޭނާގެ ނެތެވެ‪.‬‬

‫ކޅެއް ހާކާލުންހާ އާދައިގެ ކަމެއް ކަމަށް ވިޔަސް‬ ‫ބަޓަރު ޮ‬

‫ދިރިއުޅުމަކީ ހަމައެކަނި ކެއުން ނޫން ކަމުގެ‬ ‫މެސެޖް އޭނާ އަށް އިރުއިރުކޮޅާ ގެނެސްދެ އެވެ‪.‬‬

‫ހެވެވެ‪.‬‬ ‫"އިނގިރޭސިވިލާތުގެ މެންޗެންސްޓާގެ‬

‫ގތަށް އަމަލު ކުރުމަކީ ފަސޭހަ ކަމެއް‬ ‫އެކަމަކު އެ ޮ‬

‫ޓރަންޓެއްގެ ޝެފެއް ވެސް އެދިފައިވޭ އެ‬ ‫ރެސް ޯ‬

‫ނޫނެވެ‪ .‬އެހެންވެ ހަމަ ކެވެނީ އެވެ‪ .‬ހަމަ ކެވެނީ އެވެ‪.‬‬

‫އސްޓްރޭލިއާގެ ޑައިޓީޝަނެއް‬ ‫މީހުންނާ ގުޅެން‪ .‬އަދި ޮ‬

‫ބޭއިޚުތިޔާރުގައި ވެސް ކުރެވޭ ކަމަކީ ކެވުމެވެ‪ .‬އެ‬

‫ވެސް ފޭސްބުކް އިން މެސެޖް ކުރި އޭނާއަކީ ގިނަ‬

‫ނވެ އެވެ‪ .‬އެންމެ ފަހުން މުޅި މީހާގެ‬ ‫ނޫން ކަމެއް ޯ‬

‫ބަޔަކު ހިކެން އެހީވެދޭ ބައެކޭ ތައްޔާރު ކުރާ ކާ‬

‫ބަރުދަން އިތުރުވެ‪ ،‬މި ނޫން ހައްލެއް އެބަ އަންނަން‬

‫އެއްޗެހި ފެނުނީމަ ވަރަށް އުފާވެ އޭ‪ ".‬މަންދީ ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ޖެހޭކަން މަންދީ އަށް ގަބޫލުކުރަން މަޖުބޫރުވި އެވެ‪.‬‬

‫"ރަށްރަށުން ވެސް ވަރަށް ގިނަ ކުދިން މެސެޖް‬

‫ގތް ނޫންކަން ވިސްނި‪ ،‬މުޅި‬ ‫މިއީ‪ ،‬އެންމެ ރަނގަޅު ޮ‬

‫ފނުވަން ނުވަތަ ހިކޭނެ‬ ‫ކޮށްފަ ބުނާނެ ރެސިޕީ ޮ‬

‫ދިރިއުޅުން އޭނާ އަމިއްލަ އަށް އިންގިލާބުކޮށްލި އެވެ‪.‬‬

‫ގތްތައް ކިޔައިދިނުމަށް‪".‬‬ ‫ޮ‬

‫ހައިރާންވާހާ ގޮތަށެވެ‪.‬‬ ‫ޓތަކުން އެ ފެންނަ ބައެއް‬ ‫މި ފެންނަ ފޮ ޯ‬

‫ބަރިބަރި ޖަހާލާފައި ހުރި ޗޮ ް‬ ‫ސ‬ ‫މަސްތަކާ އެކު މަންދީ (ކ) އަދި‬ ‫އޭނާގެ ދަރިފުޅާ އެކު‬ ‫ހދަން ވެއްޖެ ނަމަ ބުނެވެން‬ ‫ފިޔަވައި‪ ،‬އެހެން މީހަކު ޯ‬

‫އރެންޖް ނުވަތަ ގްރޭޕް‬ ‫ބްރައުން ޕާން ފޮއްޗަކާއި ޮ‬

‫އޮތީ އެންމެ ވާހަކައެކެވެ‪ .‬ސާބިތުވެ ހުންނާށެވެ! މިއީ‬

‫ފުރުޓް ޖޫސް ތައްޓެކެވެ‪ .‬މިއިން އެއްވެސް އެއްޗަކަށް‬

‫އާދައިގެ ކަމެއް ނޫނެވެ‪ .‬ފަށަމާ ހެއްޔެވެ؟‬

‫ލޮނެއް ނާޅަ އެވެ‪ .‬އޭގެ ފަހުން ‪ 12‬ޖަހާއިރު މެންދުރު‬ ‫ކެއުމުގެ ކުރިން އޭނާ ފެން ނޫން އެއްޗެއް ނުބޮއެވެ‪.‬‬

‫ޓތަކުން ފެންނަން ހުރި‬ ‫މިހާރު އޭނާ ކަނީ މި ފޮ ޯ‬ ‫ކންމެ ދުވަހަކު ވެސް‬ ‫އެއްޗިއްސެވެ‪ .‬ކޮންމެ ވަގުތަކު‪ޮ ،‬‬

‫ބޑު އެއްޗެއް ނުކަ އެވެ‪ .‬ހަވީރު‬ ‫މެންދުރު ވެސް މާ ޮ‬

‫މި ޝެޑިއުލަށް އޭނާ އިހުތިރާމް ކުރެ އެވެ‪ .‬އެކަމުގައި‬

‫އންނަނީ ރޭގަނޑު ކެއުމެވެ‪.‬‬ ‫ސައެއް ނުބޮއެވެ‪ .‬ދެން ޮ‬

‫އޭނާ ހުރީ ކެތްތެރިކަން ހުރީ އިންތިހާގަ އެވެ‪.‬‬

‫އޓްސް ކަހަލަ ނުވަތަ ކޮންމެވެސް‬ ‫އެއީ ބައެއް ރޭރޭ ޯ‬

‫ކންމެ ގަޑިއަކު އޭނާ‬ ‫ފޫހިވުމެއް ނެތި ކޮންމެ ދުވަހަކު ޮ‬

‫އެކަހަލަ ބާވަތެއްގެ ފައިދާ ހުރި ކާނާއެކެވެ‪.‬‬ ‫ކންމެ އިރަކު އެއްޗެއް ތައްޔާރު ކުރިޔަސް‬ ‫" ޮ‬

‫މިގޮތަށް ކާތާ ތިން އަހަރެއްހާ ދުވަސް ވަނީ އެވެ‪.‬‬

‫އަޅުގަނޑު ބަލަން އޭގައި ‪ 60‬ޕަސެންޓް‬

‫"ބައެއް ރައްޓެހިން ގުޅާފައި އަހާނެ ދެން‬ ‫ރަނގަޅަށް ކާން ފަށާނީ ކޮން އިރަކުންތޯ‪ .‬އެކަމަކު‬

‫ބހައިޑްރޭޓްސް‪ 30 ،‬ޕަސެންޓް ޕްރޮޓީންސް އަދި‬ ‫ކާ ޯ‬

‫އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ މިއީ ކަންނޭނގެ ރަނގަޅު‬

‫ދިހަ ޕަސެންޓް ފެޓްސް ހިމެނޭތޯ‪ .‬އެކެއްޗެއްގެ‬

‫ކެއުމަކީ‪ "،‬މަންދީ‪ ،43 ،‬ބުންޏެވެ‪" .‬ރަނގަޅަށް ކެއުމަކީ‬

‫ބަދަލުގައި ތަފާތު ވައްތަރުގެ އެއްޗެހި ހިމަނައިގެން‬

‫ބާގާ އާއި ޕިއްޒާ ކަހަލަ އެއްޗެހި ކެއުން ކަމަށް ވަންޏާ‬

‫މި ތައްޔާރު ކުރަނީ‪ "،‬މަންދީ ބުންޏެވެ‪" .‬މީހުންނަށް‬

‫އެއީ އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާ ކެއުމެއް ނޫން މިހާރަކު‪".‬‬

‫ހީވެދާނެ މިއީ ދެން އަޅުގަނޑު ވެސް މަޖުބޫރުން‬

‫މަންދީގެ ކެއުން މިހާރު ހުންނަނީ މިހެންނެވެ؛‬ ‫ބޑު ފެންތައްޓެކެވެ‪ .‬ހެނދުނު‬ ‫ހެނދުނު ހޭލައިގެން ޮ‬ ‫ސަޔަށް‬

‫ބޅިއާ އެކު ހައެއްކަ ބިހާއި‬ ‫އެއް ބިހުގެ ގޮ ޮ‬

‫ކައިއުޅޭ ގޮތެކޭ‪ .‬އެކަމަކު ތެދެއް‪ ،‬ފުރަތަމަކޮޅު ވަރަށް‬ ‫ހިތްވަރުން މިކަމަށް އާދަވީ‪ .‬އެކަމަކު މިހާރު ވަރަށް‬ ‫ތެދަށް މިބުނަނީ‪ .‬މިއީ ހަމަ މީރުވެގެން ކައިއުޅޭ ގޮތޭ‪".‬‬

‫‪26‬‬

‫މިކަމުގައި އޭނާ ފޫހިވުމެއް ނެތެވެ‪ .‬ކިތަންމެ‬ ‫ކށް އުޅުނަސް‪ ،‬ދިރިއުޅުމުގެ މިހާރު އެންމެ‬ ‫ބިޒީ ޮ‬

‫ޑިޝްތަކަކީ އެ އިންގިލާބީ ބަދަލުތަކުގެ ނަތީޖާ އެވެ‪.‬‬

‫ޔ ސިއްހަތެއްގައި ހުރުމެވެ‪.‬‬ ‫މުހިންމު ބަޔަކީ ދުޅަހެ ޮ‬

‫އޭނާ ލޫޅާފަތިވާން ކުރި މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިން‪،‬‬

‫ކންމެ ދުވަހަކު ވެސް އޭނާ ވަމުން އަންނަ‬ ‫މިއީ ޮ‬

‫އެންމެ އާދަޔާޚިލާފު އެއް ކަމަކީ ކެއުން ކޮންޓްރޯލް‬

‫ބޑު ގުރުބާނީ އެކެވެ‪ .‬މި ކެތްތެރިކަން މަންދީ‬ ‫ވަރަށް ޮ‬

‫މަންދީގެ ހަދިޔާ‪ :‬އޯޓްސް ކުޅި ބަތްޕެން‬ ‫ބޭނުންވާ ތަކެތި‬

‫ޖޑާއި ބައިގެ ފެނަށް‪ ،‬އޯޓްސް‬ ‫އެންމެ ފުރަތަމަ ދެ ޯ‬

‫ހަތަރު ސަމުސާ އޯޓްސް‬

‫ނޫން ހުރިހާ އެއްޗެއް އަޅައިގެން ކައްކާނީ‪ .‬ފިޔާކޮޅު‬

‫ވަޅޯމަސް (ތިން އިންޗިއަށް ކުދިކޮށް‬ ‫ކޮށާފައި)‬ ‫ކުޑަ އެއް ފިޔާ‬ ‫ދެ ލޮނުމެދު‬ ‫ރޯ މިރުސް އަދި ހިކަނދިފަތް‬

‫މަޑުވާހާ އިރުން (ގާތްގަނޑަކަށް ހަތް ވަރަކަށް މިނިޓް)‪،‬‬ ‫ފދުގެ ތެރެއަށް އަޅާލައި ހާކާލާނީ‪.‬‬ ‫އޓްސްކޮޅު ފެން ޮ‬ ‫ޯ‬ ‫އުނދުން މަތިން ބާލާނީ ގާތްގަނޑަކަށް މިނިޓެއްހާއިރު‬ ‫ކެއްކުމަށް ފަހު‪.‬‬ ‫އލިވްސް ވެސް މީގެ ތެރެއަށް‬ ‫ރަހަމީރު ކޮށްލަން ޮ‬ ‫އެޅިދާނެ‪.‬‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫‪8‬‬

‫ޑޮލަރުގެ ކަޅު ބާޒާރު ެގ‬ ‫ނެޓްވޯކް ވަރުގަދަވަނީ‪،‬‬

‫ދެން ކޮން ގޮތެއް؟‬ ‫އަ ބް ދުﷲ ޖަ މީ ލު‬

‫ދިވެހިންނެވެ‪ .‬އެކަން ކުރަނީ ސިއްރަކުން ވެސް‬

‫މާރުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި ކަޅު ބާޒާރަށް ދުވާލަކު އެތައް‬

‫ހައްލުވެދާނެ ކަމަކަށް ނުބެލެވެ އެވެ‪ .‬އެންމެ ބޮޑު އެއް‬

‫ނޫނެވެ‪ .‬ވަރަށް ފާޅުގައި‪ ،‬ބޭންކުތައް ދޮރުމަތީގަ އާއި‬

‫ޑލަރެއް ވިއްކާ ކަމަށްވެ އެވެ‪ .‬އެއީ‪ ،‬ކަމާ‬ ‫ލައްކަ ޮ‬

‫ބޑެތި ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ވެސް‬ ‫ސަބަބަކީ މިކަމަކީ ޮ‬

‫ދށުގައި ތިބެގެންނެވެ‪ .‬އެ ތަންތަނުގައި‬ ‫ސައި މޭޒު ޮ‬

‫ޑލަރުގެ ކަޅު ބާޒާރު‬ ‫ބެހޭ ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި‪ޮ ،‬‬

‫ގތަށް އެ މީހުން އަޑީގައި ތިބެގެން ކުރަމުން‬ ‫ބައި އެޅޭ ޮ‬

‫ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީން ‪2013‬ގައި‬

‫ސޓްތަކާއި މަސް‬ ‫ތިބެގެން‪ ،‬އެ މީހުން ގުޅަނީ ރި ޯ‬

‫ނުހުއްޓުވޭ ވެސް އެންމެ ބޮޑު ސަބަބެވެ‪.‬‬

‫ބޑު ވިޔަފާރިއަކަށް ވާތީ އެވެ‪.‬‬ ‫އަންނަ ޮ‬

‫ވެރިކަމަށް ވަޑައިގަތުމަށް ފަހު އެންމެ ފުރަތަމަ‬

‫ޕޓްކުރާ ކުންފުނިތަކާ އެވެ‪ .‬މިކަން ކުރަނީ‬ ‫އެކްސް ޯ‬

‫އެޅުއްވި ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރޭގައި ޑޮލަރުގެ ދަތިކަން‬

‫ބޑު ފައިދާއެއް ލިބޭ ގޮތަށް‬ ‫ދެ ފަރާތަށް ވެސް ޮ‬

‫ހައްލު ކުރުމުގެ މަސައްކަތްޕުޅު ހިމެނެ އެވެ‪ .‬އެ‬

‫އެއްބަސްވެގެންނެވެ‪.‬‬

‫ޑލަރު ވިއްކާތީ އެންމެން‬ ‫ބޮޑު އަގުގައި ޮ‬

‫މަސައްކަތްޕުޅު އެމަނިކުފާނު ކާމިޔާބު ކުރެއްވި‬ ‫އެވެ‪ .‬ޔާމީން ވެރިކަމަށް ވަޑައިގަތްއިރު ރާއްޖެ އޮތީ‪،‬‬ ‫ޑލަރުގެ ކަޅު ބާޒާރެއްގެ ހާއްޔެއްގެ ތެރޭގައި ކަން‬ ‫ޮ‬ ‫އެއީ އެކަކު ވެސް ނުދަންނަ ކަމެއް ނޫނެވެ‪ .‬ފަތިހު‬ ‫ދށުގައި ދިގު ކިޔޫ ހަދައިގެން ތިބި‬ ‫ފަތިހާ ބޭންކުތައް ޮ‬ ‫މަންޒަރު އެއީ އޭރު އާންމު މަންޒަރެކެވެ‪ .‬އެތައް‬ ‫ރއަވީގައި ކިޔޫގައި ހުރެގެން ޖީބަށް އެންމެ‬ ‫ގަޑިއިރަކު ޯ‬ ‫‪ 200‬ޑޮލަރު ލައިގެން އަސަރާ އެކު ދިޔަ މަންޒަރު‬ ‫ކށްލީ ރައީސް ޔާމީނެވެ‪.‬‬ ‫މާޒީ އަށް ބަދަލު ޮ‬ ‫އެ ހިސާބުން އެންމެންނަށް ވެސް ގަބޫލު ކުރެވުނީ‬ ‫ހަގީގަތުގައި ވެސް އެއީ މާޒީ ކަމެވެ‪ .‬އެކަމަކު އެ‬

‫އާއްމުކޮށް ގަންނަނީ‬ ‫‪15.42‬ރ‪ .‬އަށް ވުރެ‬ ‫ބޮޑުކޮށް‪ .‬އަދި އެ އަށް‬ ‫އިތުރު ދިހަ ވަރަކަށް‬ ‫ލާރި ލުމަށް ފަހު އެހެން‬

‫މާޒީ އެނބުރި އަނެއްކާ އަތުވެއްޖެ އެވެ‪ .‬ނުވަތަ އޭގެ‬

‫ފަރާތްތަކަށް ވިއްކަނީ‪،‬‬

‫ބޑުވަމުން ދާން ފަށައިފި އެވެ‪ .‬ޑޮލަރުގެ‬ ‫ތާށިކަން ޮ‬

‫އެވްރެޖްކޮށް ދުވާލަކު ލައްކައަކަށް ވުރެ‬

‫ކުލަތައް އަނެއްކާ ފޭދެން ފަށައިފި އެވެ‪ .‬ޑޮލަރުގެ‬ ‫ބޑުވާން ފަށައިފި އެވެ‪ .‬ބޭންކުތަކުން ޓިކެޓް‬ ‫އަގު ޮ‬ ‫ހިފައިގެންދާ މީހަކަށް ‪ 500‬ޑޮލަރު ވިއްކި ނަމަވެސް‪،‬‬

‫ކަޅު ބާޒާރު ނައްތާލެވޭނެތަ؟‬

‫ގިނަ ޑޮލަރު ވިއްކާ މީހަކު ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ވިޔަފާރިވެރިން މުދާ އެތެރެކުރަން ބޭނުންވާ މިންވަރާ‬ ‫ކައިރި އަދަދަކަށް ވެސް ބޭންކުތަކުން އަދިވެސް‬

‫ޑލަރު ނެރުމުގައި ރާއްޖޭގެ‬ ‫ކަޅު ބާޒާރަށް ޮ‬

‫ކށް ބޭންކުތަކުން‬ ‫ޑޮލަރެއް ނުވިއްކަ އެވެ‪ .‬އާއްމު ޮ‬

‫ބޑެތި ބައެއް ކުންފުނިތަކުން ވެސް‬ ‫ނަން މަޝްހޫރު ޮ‬

‫ވިޔަފާރިވެރިންނަށް ވިއްކަނީ އެތެރެކުރާ މުދަލުގެ‬

‫ބައިވެރިވެ އެވެ‪ .‬އެ ފަރާތްތަކުން ބޭންކުތަކަށް‬

‫ބޑުވެ އެވެ‪ .‬އޭގެ ތެރޭގައި ސަރުކާރާއި‬ ‫ވެސް ކަން ޮ‬ ‫ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހާއި ފުލުހުން އަދި އެމްއެމްއޭ ވެސް‬

‫"އަޅުގަނޑުމެންނަށް ލިބޭ މައުލޫމާތުތައް ކަމާ ބެހޭ‬ ‫ފަރާތްތަކާ މި ދަނީ ހިއްސާކުރަމުން‪ .‬އަޅުގަނޑުމެންނަށް‬ ‫ނވޭ ބަޔަކު ހިފައި ހައްޔަރުކުރެވޭކަށް‪ .‬އެހެންވެ އެ‬ ‫ޯ‬ ‫އންނަ ފަރާތްތަކަށް ގަވާއިދުން އަންގަމުން‬ ‫ބާރު ޮ‬ ‫އފިޝަލަކު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ގެންދަން‪ "،‬އެމްއެމްއޭގެ ޮ‬ ‫މަރުކަޒީ ބޭންކުން ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި ޑޮލަރު‬

‫ހިމެނެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު އެކަން ހުއްޓުވުމަށް ކަމާ ބެހޭ‬

‫ބޑު މައްސަލައަކީ ޑޮލަރުން‬ ‫ނުލިބުމާ ގުޅިފައިވާ އެންމެ ޮ‬

‫ފަރާތްތަކަށް ކުރިއެރުމެއް ލިބިފައެއް ނުވެ އެވެ‪.‬‬

‫އާމްދަނީ ލިބޭ ކުންފުނިތަކުން ބޭންކުތަކަށް މާރުކުރުމުގެ‬

‫ޑލަރު ވިއްކާތީ އެކަމާ މެދު‬ ‫ކަޅު ބާޒާރުގައި ޮ‬

‫ބަދަލުގައި ކަޅު ބާޒާރަށް ވިއްކަމުން ގެންދާތީ އެވެ‪.‬‬

‫ކަންބޮޑުވެގެން މަޖިލީހުގެ މެމްބަރުން މިދިޔަ މާޗު މަހު‬

‫އޭގެ ސަބަބުން އެތައް ބަޔަކަށް ޑޮލަރު ލިބުމުގެ‬

‫ކމިޓީއަށް އެމްއެމްއޭގެ ގަވަރުނަރު‬ ‫މަޖިލީހުގެ މާލިއްޔަތު ޮ‬

‫ދަތިކަން އިންތިހާ އަށް އިހުސާސްކުރަން ޖެހޭ ކަމަށް‬

‫ކށްފަ އެވެ‪ .‬އެ‬ ‫ޑރ‪ .‬އަޒީމާ އާދަމް ވަނީ ހާޒިރު ޮ‬

‫އފިޝަލް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫އެ އިދާރާގެ ޮ‬

‫ކޮމިޓީގައި ވާހަކަދައްކަވަމުން އަޒީމާ ވަނީ ޑޮލަރު ބޮޑު‬

‫އެމްއެމްއޭގެ ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުން‬

‫އަގުގައި ވިއްކުމަށް ހުރިހާ ފަރާތްތަކެއްގެ އެއްބާރުލުން‬

‫ހަފުތާއަކު ހަތަރު މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ އަދަދަކަށް‬

‫ބޭނުންވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ‪ .‬އަދި އެ މައްސަލަ‬

‫ޑޮލަރު ބޭންކުތަކަށް އެތަނުން ވިއްކަ އެވެ‪ .‬އަދި އެންމެ‬

‫ހައްލުކުރުމަށް އަޅުއްވަމުން ގެންދަވާ ފިޔަވަޅުގެ‬

‫ޑލަރު ވިއްކާ އަދަދު‬ ‫ޑިމާންޑް ބޮޑުވާ ދުވަސްވަރު ޮ‬

‫ތަފުސީލް ވެސް އޭނާ ދެއްވި އެވެ‪ .‬އެ ގޮތުން‬

‫އެ އަށް ވުރެ އިތުރުކުރާ ކަމަށް ގަވަރުނަރު އަޒީމާ‬

‫ޑލަރު ވިއްކާ ފަރާތްތައް ހޯދުމަށް‬ ‫ކަޅު ބާޒާރުގައި ޮ‬

‫ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ‪ .‬އޭގެ ސަބަބުން ކަޅު ބާޒާރުގައި‬

‫ފުލުހުންނާ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުމުގެ އިތުރުން މަނީ‬

‫ކންމެ ވެސް ވަރަކަށް ދަށްވާ ކަމަށް‬ ‫ޑޮލަރުގެ ޑިމާންޑް ޮ‬

‫އެކްސްޗޭންޖް ކުރުމުގެ ލައިސަންސް ދިނުމުގެ އުސޫލަށް‬

‫އެ ކަމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ފަރާތްތަކުން ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ބަދަލު ގެނައުމަށް މަސައްކަތްކުރައްވަމުން ގެންދަވާކަން‬ ‫ވެސް އޭނާ އިއުލާން ކުރެއްވި އެވެ‪.‬‬ ‫އެކަމަކު އެ އުސޫލުތަކުން ވެސް އެ މައްސަލަ‬

‫ބޑެތި އަދަދުތަކުން އަހަރެމެން‬ ‫"އާއްމުކޮށް ޮ‬ ‫ވިއްކަނީ‪ .‬އެއީ ޓީޓީއެއް ހަދަން ބޭނުންވެގެން އަންނަ‬ ‫މީހަކަށް‪ .‬ނޫނީ މުދާ ގަންނަން ބޭރަށް ދާ މީހަކަށް‪.‬‬

‫އަގުގެ ‪ 20‬ޕަސެންޓަށްވާ މިންވަރަށެވެ‪ .‬އެހެންވެ‬

‫ވަކި ވަކިން ކުދި އަދަދުތަކުން ޑޮލަރު ގަންނަނީ ވަރަށް‬

‫ވިޔަފާރިވެރިންނަށް މަޖުބޫރުވެފައި ވަނީ ކަޅު ބާޒާރުން‬

‫ޑލަރުގެ ވިޔަފާރި ކުރާ އެހެން މީހަކު‬ ‫މަދު މީހެއް‪ޮ "،‬‬

‫ޑޮލަރު ގަތުމަށެވެ‪.‬‬

‫ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ޑލަރުގެ ކަޅު ބާޒާރު ހުއްޓުވުމަކީ އެންމެން‬ ‫ޮ‬

‫ތރިޓީ (އެމްއެމްއޭ) އިން‬ ‫މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮ ޯ‬ ‫ކށް ހުއްދަ ދީފައި ވަނީ‬ ‫ޑޮލަރު ވިއްކަން ރަސްމީ ޮ‬

‫ވެސް ބޭނުންވާ ކަމެކެވެ‪ .‬ނަމަވެސް މިހާރު ހެދިފައިވާ‬

‫ބޭންކުތަކުގެ އިތުރުން މަނީ އެކްސްޗޭންޖް ކުރަން‬

‫ގަވާއިދުތަކާއި އަމަލުކުރަމުން އަންނަ އުސޫލަށް‬

‫ލައިސަންސް ނަގާފައިވާ ފަރާތްތަކަށެވެ‪ .‬ޑޮލަރު ވިއްކަން‬

‫ބަލާއިރު އެކަން ހުއްޓުވުމަކީ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ކަމަކަށް‬

‫އެމްއެމްއޭ އިން ކަނޑައަޅާފައިވާ ރޭޓަށް ވުރެ ބޮޑު‬

‫ގަބޫލެއް ނުކުރެވެ އެވެ‪ .‬އޭގެ ބަދަލުގައި ބޭނުން‬

‫އަގުގައި ވިއްކުމަކީ މަނާ ކަމެކެވެ‪ .‬ބޭންކުތަކުން‬

‫ބޑެތި ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ‪ .‬އެހެން ގައުމުތަކުގައި‬ ‫ވަނީ ޮ‬

‫ޑލަރު ވިއްކާ އަގަކީ ‪15.42‬ރ‪ .‬ކަމަށްވާ‬ ‫އާއްމުންނަށް ޮ‬

‫ވެސް އަމަލުކުރަމުން އަންނަ ގޮތަށް ޑޮލަރުން‬

‫ބޑު އަގުގައި ވިއްކަމުން ދާއިރު‬ ‫އިރު‪ ،‬އެ އަށް ވުރެ ޮ‬

‫އާމްދަނީ ލިބޭ ފަރާތްތަކުން ބޭންކުތަކަށް މާރުކުރުން‬

‫ވެސް އެކަން ހުއްޓުވުމަށް މިހާތަނަށް އެކަށީގެންވާ‬

‫މަޖުބޫރުކުރަން ޖެހެ އެވެ‪ .‬އަދި އެތެރޭގައި ކުރާ‬ ‫ޑޮލަރުގެ މުއާމަލާތްތައް ހުއްޓުވުމަކަށް ގެނެސް‪ ،‬ބޭރު‬

‫ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާ ތަނެއް ނުފެނެ އެވެ‪.‬‬

‫ފައިސާ މާރުކުރުމުގެ އުސޫލްތައް ވަރުގަދަކޮށް ހެދިފައިވާ‬

‫ޑލަރުގެ މައްސަލަ ހައްލު ނުވުމާ ގުޅިގެން‬ ‫ޮ‬ ‫އެއީ ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު އާމްދަނީ ހޯދަން ކުރަމުން‬

‫ޑލަރު މާރުކުރުން ނިމުމަކަށް‬ ‫އުސޫލްތަކާ ހިލާފަށް ޮ‬

‫އަންނަ ވިޔަފާރިއަކަށް ވަނީ ވެފަ އެވެ‪ .‬މިކަމުގައި‬

‫ގެންނަން ޖެހެ އެވެ‪.‬‬ ‫ކަޅު ބާޒާރު ނިމުމަކަށް ގެންނަން ޖެހެނީ‬

‫ދިވެހިންގެ އިތުރުން ބިދޭސީން ވެސް ދަނީ ވަރަށް ފުޅާ‬

‫ކށް‪ ،‬ބޭސްފަރުވާ‬ ‫އެންމެންގެ ހައްގުގަ އެވެ‪ .‬ހާއްސަ ޮ‬

‫ދާއިރާއެއްގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުންނެވެ‪.‬‬

‫ފަދަ އަސާސީ ބޭނުންތަކަށް ރާއްޖޭން ބޭރަށް ދަތުރުކުރާ‬

‫ކަޅު ބާޒާރުގެ މުގުލުގައި ދިވެހިން‬ ‫ޑޮލަރުގެ ކަޅު ބާޒާރުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ މީހުން‬ ‫ބޑު ފައިދާއެއް‬ ‫ދަނީ ދުވާލަކު ލައްކައިން ވިއްކައިގެން ޮ‬ ‫ނަގަމުންނެވެ‪ .‬މިކަމުގައި އެންމެ އިސްކޮށް ތިބީ‬

‫ހދައި ދިނުމުގެ ބޭނުމުގަ އެވެ‪.‬‬ ‫ފަރާތްތަކަށް ލުޔެއް ޯ‬ ‫އެކަމަކު‪ ،‬މި މައްސަލަ އަށް ބޭނުން ވަނީ ދާއިމީ‬

‫ރ އޭޓީއެމަކުން ޮޑލަރު ނަގަން ބަޔަ ުކ ކި ޫޔ‬ ‫ބީއެމްއެލްގެ ޮޑލަ ު‬ ‫ޖައްސައިގެން‪ޮ :‬ޑލަ ރުގެ އަގު މި ދުވަސްވަރު ަވނީ އުފުލިފ ިއ‬

‫ހައްލެކެވެ‪.‬‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫އުމަރު އަދިވެސް ހުންނެވީ "ހުދު ވަލުގައި"‬ ‫ހިފަހައްޓަވައިގެން‪ ،‬ދައުލަތް ސާފުކުރަން!‬ ‫"ކޮރަޕްޝަން"ގެ ތުހުމަތެވެ‪ .‬ރައީސް ޔާމީނަށް ނިސްބަތްކުރައްވައި‪،‬‬

‫އަ ބް ދުﷲ ޖަ މީ ލު‬

‫ދެއްކެވި ވާހަކައެއްގައި އޭނާ އަބަދުވެސް ހުންނަވާނީ "ހުދު‬ ‫ވަލެއްގައި" ހިފަހައްޓަވައިގެން ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ‪ .‬އެހެން ވިދާޅުވީ‬ ‫ސިޔާސީ ދާއިރާ އަށް އުމަރު ނަސީރު ވެންނެވި އިރު އޭނާ‬ ‫ފެނުނީ ގޮތްދޫނުކުރައްވާ ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ‪ .‬ވަކި މީހަކު‬

‫ކޮރަޕްޝަނާ ދެކޮޅަށް އަބަދުވެސް މަސައްކަތް ކުރައްވަން ސާބިތުވެ‬ ‫ހުންނަވާނެ ކަން ޔަގީންކޮށް ދެއްވުމަށެވެ‪ .‬އެކަމަކު ރާއްޖޭގައި‬

‫ގތަކަށް ވާހަކަ އަނބުރާ ނުލައްވާނެ‬ ‫ހިތްހަމަޖައްސަވަން ވަކި ޮ‬

‫މިހާތަނަށް ހިންގި އެންމެ ބޮޑު ހިޔާނާތުގައި އެމްއެމްޕީއާރުސީ‬

‫ސިފަތަކެއްގަ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު އޭނާގެ އެ މިޒާޖު މިހާރު ވެސް އެބަ‬

‫މެދުވެރިކޮށް ‪ 1.2‬ބިލިއަން ރުފިޔާ ނެގި ބަޔަކު އެއަށް ހެދި ގޮތެއް‬

‫ހުރި ކަމަށް ގަބޫލުނުކުރާ މީހުން ގިނަ އެވެ‪ .‬އެމީހުންގެ ބަހުން ނަމަ‬

‫ހެދިއިރު އުމަރަށް ޖެހިވަޑައިގަތީ ސަރުކާރު ދިފާއުކުރައްވާށެވެ‪.‬‬ ‫އެކަމަށް އޭނާ ދައްކަވާ ސަބަބަކީ ވަޒީރެއްގެ މަގާމުގައި‬

‫"މިހާރު އުމަރު ބަދަލުވެއްޖެ" އެވެ‪.‬‬ ‫އުމަރު ދެއްވާނެ ޖަވާބުތައް އެބަ ހުއްޓެވެ‪ .‬އެއް ޖަވާބަކީ "އޭރު‬ ‫އެއީ ސިޔާސީ ވާހަކަތަކެ"ވެ‪ .‬މިހާރު ހުންނެވީ ވަޒީރެއްގެ މަގާމުގައި‬ ‫ކަމުން ކުރިން ދެއްކެވި ގޮތަށް ވާހަކަ ނުދެއްކެވޭނެ ކަމެވެ‪.‬‬ ‫ގތުގައި‪ ،‬ހައްގުތައް ހޯދުމަށާއި‬ ‫އަނެއް ބަޔަކު ގަބޫލުކުރާ ޮ‬ ‫ނާއިންސާފާއި ކޮރަޕްޝަނާ ދެކޮޅަށް ފަރުދީ ގޮތުން އަޑު އުފުއްލެވި‬ ‫އުމަރު ހުންނެވީ މި ސަރުކާރުގެ ތެރޭގައި "ފިތިފަ" އެވެ‪.‬‬ ‫ސަރުކާރުން ކުރާ ހުރިހާ ކަމަކަށް "އާނބަސް" ވިދާޅުވެ‬ ‫ހުންނަވަނީ މަގާމް ދިފާއު ކުރެއްވުމަށް ކަމަށް އެ މީހުން ދެކެ އެވެ‪.‬‬ ‫ނުވަތަ ސިޔާސީ އެހެން ބައެއް ބޭފުޅުން ދިޔަ މަގުން "ޖަލުގެ‬

‫ހުންނެވުމެވެ‪.‬‬ ‫ކށްގެން ދައުލަތުގެ ކަމަކާ‬ ‫"ވަޒީރަކަށް އަންނަނީ ހުވައެއް ޮ‬ ‫ހަވާލުވެގެން‪ .‬އެހެން ހަވާލުނުވެ ހުންނަ މީހާ ދައްކާ ރާގަށް އެހާ‬ ‫އޯޕަންކޮށް ނުދައްކާނެ ވަޒީރެއް‪ "،‬އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫އެކަމަކު އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ހިޔާނާތަކީ ސަރުކާރުގެ ފަސްބައިގައި‬ ‫ޖެހުނު ފިލުވާލަން ދަތި‪ ،‬ލަދުވެތި ލައްގަނޑެއް ކަމަށް އުމަރު‬ ‫އެއްބަސްވެވަޑައިގަންނަވަ އެވެ‪ .‬އަދި އޭގެ ދިފާއުގައި ދައްކާނެ‬ ‫ވާހަކަތައް މަދުކަން ވެސް ގަބޫލުކުރައްވަ އެވެ‪.‬‬ ‫އންނާނެ އަމަލީ ގޮތުން‬ ‫"ވާހަކަ ނުދެއްކިއަސް ވަޒީރަކަށް ޮ‬

‫ނުބައްލަވަން ރައީސް ޔާމީން އަމުރު ނުކުރެއްވުމަކީ ކޮރަޕްޝަން‬

‫ތޭރިތަކުގެ ތެރޭގައި" ސިޔާސީ ހަޔާތް ނިންމާލައްވަން ބޭނުން ނުވަނީ‬

‫ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވަން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ބާރު‪ .‬އެ މަސައްކަތް‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫އަޅުގަނޑުމެން މިދަނީ ކުރަމުން‪ .‬އަޅުގަނޑު ވަރަށް ޔަގީންކަމާ އެކު‬ ‫ގތަކަށް ވިސްނުން ގެންގުޅުނު ނަމަވެސް‪،‬‬ ‫އޭނާއާ މެދު ކޮންމެ ޮ‬

‫މި ދަންނަވަނީ‪ ،‬އަޅުގަނޑުގެ ނޭފަތުގެ ދަށުގައި ނުކުރޭނެ ކޮރަޕްޝަން‬

‫"އެއީ އަދިވެސް ކުރީގެ އުމަރު ނަސީރު" ކަން ސާބިތުކޮށްދެއްވަން‬

‫ހިންގާކަށް‪ ...‬ހިނގައިފިއްޔާ އެކަމެއް ޕްރޮސިކިއުޓް ކުރާނަން‬

‫އޭނާ ތައްޔާރެވެ‪ .‬އުމަރު ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި‪ ،‬އޭނާ އަށް‬

‫އަޅުގަނޑު‪ "،‬އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫އައި ހަމައެކަނި ބަދަލަކީ ހުވައެއް ކުރައްވައި އެ ހުވާމަތީގައި‬ ‫ދެމިހުންނަވަން ޖެހުމެވެ‪.‬‬ ‫ޕީޕީއެމްގެ ރިޔާސީ ޕްރައިމަރީގައި އުމަރާ ވާދަކުރެއްވި‪ ،‬ރައީސް‬ ‫އަބްދުﷲ ޔާމީނާ ދެކޮޅަށް‬

‫ހުއްޓުވުގެ މަސައްކަތަށް ލިބޭ ވަރަށް ބޮޑު ހިތްވަރެއް ކަމަށް އުމަރު‬ ‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫"ދުވަހަކު ވެސް ރައީސް ޔާމީން އަންގަވާފައެއް ނެތް މިވެނި‬ ‫މީހެއްގެ މައްސަލަ ނުބަލާކަށް‪ .‬އަދި އެ މައްސަލަ އަށް ބަލަން‬

‫"އަޅުގަނޑުގެ ގައިގައި ނުކުރޭނެ ކޮރަޕްޝަންގެ އެންމެ ލައްކޮޅެއް‬ ‫ވެސް ޖައްސާކަށް‪".‬‬

‫އޭނާ ނެންގެވި ހަތިޔާރަކީ‬

‫ކުރީގެ ނައިބު ރައީސް އަދީބު‪ :‬އުމަރުގެ ބާރުތަ ްއ‬ ‫ހަނިކުރެއްވީ‪ ،‬އަދީބުގެ މައްސަލައެއް ބެލުމަށް ފުލުހުންގެ‬ ‫ކިބައިން އުމަރު އެދިވަޑައިގަތް ހިސާބުން ކަމަށް އުމަރު‬ ‫ވިދާޅުވޭ‪---.‬މިހާރު ފޮޓޯ‬

‫ފެށީމަ‪ ،‬ވަކި ގޮތަކަށް އަނބުރާލަން ނުވަތަ ހުއްޓުވަން އަޅުގަނޑަށް‬ ‫އަންގާފައެއް ނެތް‪ "،‬އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ކޮރަޕްޝަން ފުލުހުންގެ އިތުރުން އޭސީސީން‬ ‫ފރުކޮށްދޭން ޖެހޭ‬ ‫ވެސް އަންނަނީ ބަލަމުންނެވެ‪ .‬އެ އިދާރާތަކަށް ޯ‬

‫ގުޑު ގަވަނަންސް ނެތި އިންތިހާބު ކާމިޔާބެއް ނުވާނެ‬

‫ހުރިހާ އެއްބާރުލުމެއް ދެއްވަމުން އަންނަ ކަމަށް އުމަރު ވިދާޅުވި‬ ‫އެވެ‪ .‬އޭގެ ތެރޭގައި ދައުލަތުގެ އިސް މަގާމްތަކުގައި ތިއްބެވި‬ ‫ބޭފުޅުންނާ ސުވާލުކުރުން ވެސް ހުއްޓުވާފައި ނޯންނާނެ ކަމަށް‬

‫ގތުގައި ގުޑް ގަވަނަންސާ ނުލައި މި‬ ‫އުމަރު ގަބޫލުކުރައްވާ ޮ‬

‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ޒަމާނުގައި ސަރުކާރެއް ހިންގައި އަލުން އިންތިހާބެއް ކާމިޔާބެއް‬

‫"މަޖިލިސް މެމްބަރުންނާއި ފަނޑިޔާރުންގެ މައްސަލަތައް‬

‫ނުކުރެވޭނެ އެވެ‪ .‬ގުޑް ގަވަނަންސާ ދިމާލަށް ދާއިރު‪ ،‬އޭގެ ތެރޭގައި‬

‫ވެސް ބަލަން އަޅުގަނޑު ދަންނަވާފައި އޮންނާނެ‪ .‬އަދި އެ މީހުން‬

‫އެންމެ އިސްކަމެއް ދޭން ޖެހޭ އެއް ކަމެއްގެ ގޮތަށް އުމަރު‬

‫އެ މައްސަލައެއް ބުރަކި ޖައްސަން އުޅެފި ކަމަށް ވަންޏާ ބުރަކި‬

‫ފާހަގަކުރެއްވީ ޖުޑިޝަރީގައި ހުރި މައްސަލަތަކެވެ‪ .‬އެކަމަކު މުޅި‬

‫ޖައްސަން އެ ލާ ފައެއް ވެސް އަޅުގަނޑު އިންނާނީ ފޭކޮށްފައި‪"،‬‬

‫ކރަޕްޓް ތަނެއް ކަމަކަށް ވެސް އޭނާ ގަބޫލެއް‬ ‫ޖުޑިޝަރީ އަކީ ޮ‬

‫އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫"އަޅުގަނޑު މިހިރީ ދިވެހި ދައުލަތް ކްލީން ދައުލަތަކަށް ހެދުމަށް‬ ‫ކުރަން ޖެހޭ ކަމެއް ކުރަން ތައްޔާރަށް‪ .‬ހުދު ވަލުގައި އަދިވެސް‬

‫ނުކުރައްވަ އެވެ‪.‬‬ ‫"ތައުލީމީ ވަރަށް ރަނގަޅު ފަނޑިޔާރުންތައް ވެސް އެބަ ތިބި‪.‬‬ ‫ވަރަށް ރަނގަޅު ޖަޖްމަންޓްތައް ވެސް ނެރޭ‪ .‬އެކަމަކު އެބަހުރި‬

‫އެންމެ ކަޅު ތަންކޮޅެއް ވެސް ނޯންނާނެ‪ .‬އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ‬ ‫އަޅުގަނޑު ވަޒީރުކަން ނިންމައި ނުކުންނާނީ ވެސް ހުދު ވަލުގައި‬ ‫ކޅެއް ވެސް ނުޖައްސައި‪".‬‬ ‫އެންމެ ކަޅު ތަން ޮ‬

‫ކޮރަޕްޝަނަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ އެލިމަންޓްތަކެއް ވެސް‪ "،‬އުމަރު ވިދާޅުވި‬ ‫އެވެ‪.‬‬ ‫އެއަށްވުރެ ބޮޑު މައްސަލައަކީ‪ ،‬އޭނާ ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި‪،‬‬

‫މި ސަރުކާރާ މެދު ކޮރަޕްޝަންގެ‬

‫ނުއުފުއްލޭވަރުގެ "ބަރު ޖުޑިޝަރީގެ ކޮނޑަށް އެރުވުމެ"ވެ‪ .‬ކޮންމެ‬

‫ބޑެތި ތުހުމަތުތަކެއް ކުރި ނަމަވެސް‪،‬‬ ‫ޮ‬ ‫ކރަޕްޝަންގެ އެއްވެސް މައްސަލައެއް‬ ‫ޮ‬

‫ކަމެއް ކޯޓުތައް މެދުވެރިކޮށް ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ކަމަކަށް‬

‫‪26‬‬

‫އަޅުގަނޑުގެ ނޭފަތުގެ ދަށުގައި‬ ‫ނުކުރޭނެ ކޮރަޕްޝަން ހިންގާކަށް‪.‬‬ ‫ހިނގައިފިއްޔާ އެކަމެއް‬ ‫ޕްރޮސިކިއުޓް ކުރާނަން‬

‫‪9‬‬

‫ކޮލަމް‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫އެހެން މިހެން‪ :‬ސީނާ ޒާހިރުގެ ޑީއެން އޭ‬ ‫ރައްޔިތު މީހާ‬

‫ކށްފައި އޮތް‬ ‫މިނިވަން މުއައްސަސާތައް ބަނދެ‪ ،‬ހާސް ޮ‬ ‫އިރު އެކަމާ މެދު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ މެމްބަރުން‬ ‫ބޑުނުވިޔަސް ޒާހިރު ހުންނެވީ ފިކުރު ބޮޑުވެފަ‬ ‫ކަން ޮ‬

‫ސަރުކާރާ ގުޅިފައި ތިބި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ‬ ‫ބައެއް މެމްބަރުން ވިދާޅުވެ އެވެ؛ ލޭބަ ޑޭގައި‬ ‫މުޒާހަރާކުރުމުގެ ހުއްދަ އެހެން ބައެއް ގައުމުތަކުގައި‬ ‫ވެސް ނުދެ އެވެ‪.‬‬ ‫އެމްޑީޕީގެ ވެރިކަމުގައި ވެސް ކޮރަޕްޝަން އޮތީ‬ ‫އިންތިހާގަ އެވެ‪.‬‬ ‫ރާއްޖޭގައި ނޫސްވެރިކަމާއި އެއްވެއުޅުމުގެ‬ ‫މިނިވަންކަން ނެތެކޭ ނުބުނެވޭނެ އެވެ‪.‬‬ ‫އވެއްޖެއްޔާ މިނިވަން‬ ‫މައްސަލައެއް ޮ‬ ‫މުއައްސަސާތަކަށް ހުށަހަޅަންވީ އެވެ‪.‬‬ ‫ކޯޓުތައް އެ ހުރީ އެވެ‪ .‬ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ވެސް‬ ‫ދާންވީ އެވެ‪.‬‬ ‫މަތީގައި ލިއެފައިވާ ވާހަކަތަކަށް ދޭނެ ޖަވާބެއް‬

‫އެވެ‪.‬‬ ‫“މުސްތަގިއްލު މުއައްސަސާތައް އެބަ އޮތް‪”،‬‬ ‫ނޫސްވެރިންގެ ޚާއްސަ ހަފުލާގައި ޒާހިރު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ތ މުސްތަގިއްލު ވަނީ؟‬ ‫އެކަމަކު “ކޮން ތަނެއް ޯ‬ ‫ނަމުން މުސްތަގިއްލީ‪”.‬‬ ‫އޭގެ ސަބަބު ވެސް ޒާހިރު ދެއްކެވި އެވެ‪ .‬އެންމެ‬ ‫ބޭފުޅުންގެ ޒިންމާ އަދާކުރެއްވުމުގެ ބަދަލުގައި‪ ،‬ވިސްނައި‬ ‫ފިކުރުކުރުމެއް ނެތި‪ ،‬ކަންކަން ނިންމެވުމެވެ‪ .‬މީހަކު‬ ‫މަގާމުން ވަކިކުރަން ހުށަހަޅާ އިރު އޭގެ ސަބަބުތަކަށް‬ ‫ބެއްލެވުމެއް ނެތި “ބަޓަން އަށް އޮއްބާލުމެ”ވެ‪.‬‬ ‫މިނިވަން މުއައްސަސާތަކަށް މެމްބަރުން‬ ‫އންނަ އިރު މަޖިލިހުގެ‬ ‫ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު މަޖިލިހަށް ޮ‬

‫ނޭނގި ބައެއް މީހުން ތިބެދާނެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު ސީނާ‬

‫މޑަށް ލައިފި‬ ‫މެޖޯރިޓީ ވިސްނުން “ކަންނެތް” ޯ‬

‫އަހުމަދު ޒާހިރަކީ އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ދިވެއްސެއް‬ ‫ނޫނެވެ‪ .‬އޭނާގެ ޑީއެންއޭ‪ ،‬އަހަރެމެންގެ ގިނަ ދިވެހިންގެ‬

‫ނުކުޅެދުންތެރިކަމުގެ ތެރެއަށެވެ‪ .‬އެކަން މިދަނީ‬

‫ޑީއެންއޭއާ އެބަ ތަފާތުވެ އެވެ‪.‬‬

‫ފެންނަމުންނެވެ‪.‬‬ ‫ޒާހިރު ވަރަށް ކެރިވަޑައިގެން އަދި ހިތްޕުޅުގައި‬

‫ދެއްކުމަކީ އަޅުގަނޑުގެ ޑީއެންއޭގައި ހުންނަ ކަމެކޭ‪”،‬‬

‫ފރުވުމެއް ނެތި‪ ،‬އޭގެ އަސަރާއި ފޯރިއާ‬ ‫އޮތް ޝުއޫރު ޮ‬

‫މި އަހަރުގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަން ދުވަހު‪ ،‬މޭ ‪3‬‬

‫އެކު ނޫސްވެރިންނާއި ރައްޔިތުންގެ ކުރިމައްޗަށް‬

‫މލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލްގެ އަހަރީ‬ ‫ގައި އޮތް ޯ‬

‫އއްސާލެއްވި އިރު އެ ހަފުލާގައި ރައްޔިތުންގެ‬ ‫ޮ‬

‫ހަފުލާގައި އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ނެތް‬

‫މަޖިލިހުގެ ބާރުގަދަ ބައެއް މެމްބަރުންނާއި މިނިވަން‬ ‫ބައެއް މުއައްސަސާތަކުގެ އިސް ވެރިން ތިއްބެވި އެވެ‪.‬‬

‫ދުވަސްވަރު އަމިއްލަ އަށް ނޫހެއް ނެރުއްވައި‪ ،‬އަދި‬

‫އެ ބޭފުޅުންނަށް ޒާހިރުގެ ވާހަކަތައް ނެގުނީ ކިހިނެއް‬

‫ކލަމްތައް ލިއުއްވި ޒާހިރު‬ ‫އެކި ނަންނަމުގައި ޮ‬

‫ކަމެއް ނޭނގެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު ބައެއް ބޭފުޅުންގެ‬

‫“މިނިވަންކަމުގެ ވާހަކަ”އޭ އެ ވިދާޅުވަނީ ދައުލަތުގެ‬ ‫ކަންކަމާ މެދު ފާޑުކިޔުމުގެ ނަޒަރިއްޔާތަށެވެ‪ .‬ޕީޕީއެމްގެ‬

‫އެޕްރިލް މަހު ނޫސްވެރިން ކުރި‬ ‫މުޒާހަރާ‪ :‬ހައްގުތަކަށް ހުރަސް‬ ‫އެޅުނަސް ކަންބޮޑުވާ މީހުން ގިން‬

‫“މުސްތަގިއްލު މުއައްސަސާތައް‬ ‫އެބަ އޮތް‪ ”،‬ނޫސްވެރިންގެ ޚާއްސަ‬ ‫ހަފުލާގައި ޒާހިރު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ބޮޑު ސަބަބަކީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިހުގެ މެމްބަރުން އެ‬

‫ނަމަ‪ ،‬ދައުލަތުގެ މުހިންމު އެތައް އިދާރާއެއް އެދަނީ‬

‫“އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ މިނިވަންކަމާ މެދު ވާހަކަ‬

‫‪11‬‬

‫މޫނުމަތިން ފެނުނީ ހިތްހަމަނުޖެހުމުގެ އަސަރުތަކެވެ‪.‬‬ ‫މިނިވަން ޚިޔާލަށް ލޯބިކުރާ މީހުން ޖެހިލުންނުވުމަށް‬

‫މެމްބަރަކަށް ވެވަޑައިގަތަސް‪ ،‬އަދި ރައީސް އަބްދުﷲ‬

‫ޒާހިރުގެ ވާހަކަތަކުން ހިތްވަރު ލިބެ އެވެ‪ .‬ހައްގު‬

‫ޔާމީނާ އެކު ކުރީގެ ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމްގެ‬

‫ގތުގައި ބުނަން ޖެހިލުންވެއްޖެ ނަމަ‬ ‫ބަސް‪ ،‬ހައްގު ޮ‬

‫ކރަޕްޝަންގެ ފައިދާ ލިބޭ މީސްމީހުން ދައްކާ‬ ‫ބުނެ‪ޮ ،‬‬ ‫ވާހަކަތައް އަޑުއަހާލުން ނޫން ކަމެއް ނުކުރެވޭނެ އެވެ‪.‬‬ ‫ގާނޫނުއަސާސީ އާއި ގާނޫނުތަކުގައި ސާފު ބަހުން‬

‫ދައްކައިދެ އެވެ‪.‬‬ ‫ސީނާ ޒާހިރު އެ ވިދާޅުވި ޑީއެންއޭ އެހެން‬ ‫ދިވެހިންގެ ހަމަ ނެތީ ހެއްޔެވެ؟ ނޫނެކެވެ‪ .‬މައްސަލަ‬

‫ކަނޑާ ބިންވަޅު ނަގާފައިވާ ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތަކަށް‬

‫އަކީ އެ ޑީއެންއޭ ތިމާގެ ވިސްނުމުގެ ބައިވެރިޔަކަށް‬

‫ސަރުކާރާއި ފުލުހުންނާއި އަދުލުއިންސާފުގެ ދާއިރާ އިން‬

‫ނުހަދައި‪ ،‬ނިންދުވާފައި ބޭއްވުމެވެ‪ .‬އެކަމަކު ކިހާ‬

‫އަރައިގަތް ނަމަވެސް “އެއީ ތިމަންނަމެންނާ ބެހޭ ކަމެއް‬

‫ދުވަހަކު ހެއްޔެވެ؟‬

‫ނޫން” ކަމަށް ބުނެ އަމިއްލަ ނަފުސަށް ވިސްނައިދީ‬ ‫ބޮލުން ކަޓުވާލުން އެންމެ ފަހުން ވާނީ އާދައަކަށެވެ‪.‬‬ ‫ރާއްޖެ އިން އަނެއްކާވެސް ފެންނަމުން މިދަނީ އެ‬

‫ބާރު އޮތް ފަރާތްތަކުން ކަންކަން ރަނގަޅު ނުކުރި‬ ‫ނަމަވެސް‪ ،‬ނުބައި އުސޫލުތައް ބަލައިގަންނާނެ ބައެއް‬ ‫ކންމެ ތަނެއްގައި ވެސް ދެއްކެން‬ ‫ނޫންކަމުގެ ވާހަކަ ޮ‬

‫މަންޒަރެވެ‪ .‬އެތައް ބައެއްގެ އެތައް ގުރުބާނީއަކުން ހޯދި‬

‫ހޅިއަށިތަކާއި މައިޒާންތަކަކީ‬ ‫ޖެހޭނެ އެވެ‪ .‬ރަށްރަށުގެ ޮ‬

‫އެތައް ހައްގަކަށް ވަނީ ހުރަސްއެޅިފަ އެވެ‪ .‬އެއިން‬

‫ސޝަލް މީޑިއާ‬ ‫ޯ‬ ‫އެ ސަގާފަތުގެ ބައެކެވެ‪ .‬މިހާރު ނަމަ‬

‫ބޑުވެގެންނެއް ނޫޅެ އެވެ‪.‬‬ ‫ކަމަކާ ރައްޔިތުން ކަން ޮ‬

‫އަކީ ޒަމާނީ ވަސީލަތެވެ‪ .‬އެއީ ވަކި ސަރުކާރެއް‬

‫ފަސޭހަ ގޮތް ފަސޭހަ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު އެ ފަސޭހަކަމުގައި‬

‫އވެގެން ލިބޭ ހައްގެއް ނުވަތަ ވަކި ސަރުކާރެއް‬ ‫ޮ‬

‫އުޅެން އާދަކުރުމުގެ ނަތީޖާ ޔަގީނުން ވެސް ފޮންޏެއް‬

‫ނެތުމުން އުނިވާ ހައްގެއް ވެސް ނޫނެވެ‪.‬‬

‫ނުވާނެ އެވެ‪ .‬ރާއްޖޭގެ ތާރީޚުން ވެސް އެކަން‬

‫އަޅުގަނޑަށް‬ ‫ހީވަނީ މިނިވަންކަމާ‬

‫ސަރުކާރުގައި ކެބިނެޓްގެ އެކި މަގާމުތައް ފުރުއްވައި‬

‫ކންމެ ފަދަ ނުބައެއް ހިނގަމުން ދިޔަސް‬ ‫ގައުމުގައި ޮ‬

‫މެދު ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ‬

‫ކށް އުޅުއްވި ކަމަށް‬ ‫އަދި ފަހުން ކެމްޕޭންތަކުގައި ގާތް ޮ‬

‫ތިބެން ޖެހޭނީ‪ 2005 ،‬ގެ ކުރިން ރާއްޖެ އޮތް‬

‫ވިޔަސް‪ ،‬މިހާރުގެ ސަރުކާރުގެ ބައެއް ކަންކަމާ މެދު‬

‫ގޮތަށް‪ ،‬އަނގައިގައި ތަޅު އަޅުވައިގެންނެވެ‪ .‬ދިވެހިންގެ‬

‫އަޅުގަނޑުގެ ޑީއެންއޭގައި‬

‫ފާޑުވިދާޅުވާކަށް އޭނާ ޖެހިލުންވެވަޑައެއް ނުގަންނަވަ‬

‫މުއްސަނދިކަން ފޭރިގަންނަ އިރު ވެސް‪“ ،‬އެއީ‬

‫ރލްގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގެ‬ ‫އެވެ‪ .‬ސަރުކާރުގެ ކޮންޓް ޯ‬

‫އންނަ ގޮތް” ކަމަށް‬ ‫އެހެން ގައުމުތަކުގައި ވެސް ޮ‬

‫ހުންނަ ކަމެކޭ‪”،‬‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫މީޑިއާ ގެ ބެލެނިވެރިކަމުގައި‬ ‫"ދަތް ނެތް ދެ ސިންގާ"‬

‫‪12‬‬

‫ދުވަސްވާ ވަރަކަށް ހުރިހާ‬ ‫މީޑިއާތަކާއި ނޫސްވެރިން‬ ‫އެއްގަލަކަށް އަރައި‬ ‫ނޫސްވެރިކަމުގެ އެންމެ މަތީ‬ ‫ހަމަތައް ހިފަހައްޓާނެ ކަމަށް‬ ‫ގަބޫލުކުރެވޭ‪.‬‬ ‫އަލީ ރަފީގް‬ ‫އަދިވެސް ގެންގުޅެނީ ގާނޫނުތައް މެދުވެރިކޮށް މީޑިއާގެ‬ ‫ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ ވިސްނުމެވެ‪ .‬ގާނޫނާއި‬ ‫ގަވާއިދުތަކާ ހިލާފުވާ މީޑިއާތަކާ ދެކޮޅަށް ފިޔަވަޅު‬ ‫އންނަނީ ސަރުކާރުގެ ވަކި އިދާރާއަކާ‬ ‫އެޅުން ވެސް ޮ‬ ‫ކށްފަ އެވެ‪ .‬މީޑިއާ‬ ‫ނޫނީ ގާނޫނީ ޝަހުސަކާ ހަވާލު ޮ‬ ‫ކށްލައި މިނިވަން ޖައްވެއްގައި އުދުހެން‬ ‫ކޮށިން ދޫ ޮ‬ ‫އެ ފަދަ ގައުމުތަކުގެ ވެރިން ބޭނުން ނުވަނީ އެވެ‪.‬‬ ‫ކޮންމެވެސް އެއް މާނައެއްގައި މީޑިއާ ކޮންޓްރޯލް‬ ‫ކުރުމުގެ ސަގާފަތް ދެމެހެއްޓުމުގެ އެންމެ ބޮޑު‬ ‫ބައިވެރިއަކަށް ވެފައި އޮންނަނީ ގާނޫނުތަކެވެ‪.‬‬ ‫އަމިއްލަ އަށް މީޑިއާގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމާއި‬ ‫ކށް އެކަން ކުރުމުގައި ހުރި‬ ‫ގާނޫނުތައް މެދުވެރި ޮ‬ ‫މައްސަލަތައް ހައްލުކުރަން ތިން ވަނަ ވިސްނުމެއް‬ ‫ވެސް ތަޖުރިބާކާރުން ހުށަހަޅުއްވާފައިވެ އެވެ‪ .‬އެއީ އެ‬ ‫ކ ރެގިއުލޭޝަންގެ އުސޫލެއް‬ ‫ދެ ގޮތް އެއްކޮށްލައިގެން‪ޯ ،‬‬ ‫ގެންގުޅުމެވެ‪ .‬މީގެ އެންމެ ފުރިހަމަ މިސާލަކަށް‬ ‫އސްޓްރޭލިއާގައި ގާއިމުކުރަން‬ ‫ފެންނަން އޮތީ ޮ‬ ‫ހުށަހަޅާފައިވާ ނިއުސް މީޑިއާ ކައުންސިލެވެ‪.‬‬ ‫ގތަށް އެކުލަވާލާ މި‬ ‫ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ހަރަދު ކުރާ ޮ‬ ‫ކައުންސިލަށް މެމްބަރުން އައްޔަންކުރާނީ މުސްތަގިއްލު‬ ‫ކޮމިޓީއަކުންނެވެ‪ .‬ހުރިހާ ޒާތެއްގެ މީޑިއާއެއްގެ ކަންކަން‬

‫ރޑްކާސްޓިން ޮކމިޝަން އެކުލެވިގެންވާ ގޮތް‪ --.‬ގްރެފިކްސް‪ :‬މިހުސާން އަބްދުލް ގަނީ‪ /‬މިހާރު‬ ‫މީޑިއާ ކައުންސިލާއި ބް ޯ‬

‫ބަލަހައްޓާނީ މި ކައުންސިލުންނެވެ‪.‬‬

‫ރާއްޖެ އަށް ކޮން ގޮތެއް؟‬ ‫އަ ލީ ނާ ފި ޒް‬

‫އާ ގާނޫނުއަސާސީން ލިބިދިން އެންމެ މުހިއްމު‬

‫އެއް އިރެއްގައި ބަހުސްކުރެވުނެ އެވެ‪ .‬އެންމެ ފަހުން‬

‫ހޯދައި ދޭން އެބަޖެހޭ‪ .‬އަޅުގަނޑަކަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވޭ‬

‫ކމިޝަނުން އެކަން ކުރާ‬ ‫ނިމުނީ ބްރޯޑްކާސްޓިން ޮ‬

‫މި ހުރިހާ ކަމެއް ކުރެވޭނެހެނެއް މިހާރު އޮތް ގޮތަށް‬

‫ގޮތަށެވެ‪.‬‬

‫އވެގެން‪ "،‬އާސިފް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ކައުންސިލް ޮ‬

‫ކމިޝަނުން ނޫހާއި އޮންލައިން‬ ‫"ބްރޯޑްކާސްޓިން ޮ‬

‫އެއް ހައްގަކީ މީޑިއާގެ މިނިވަންކަމެވެ‪ .‬ހިޔާލު‬

‫މީޑިއާގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުން އެއީ އެކަން އޮންނަން‬

‫ފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ކަށަވަރުކޮށް ދިނުމުގެ‬

‫ވާނެ ގޮތެއް ނޫން‪" "،‬ހަވީރު" ނޫހުގެ ކުރީގެ އެޑިޓަރު‬

‫އިތުރަށް މިނިވަން މީޑިއާ އަކަށް ފަހި މާހައުލެއް‬

‫ޑރ‪ .‬އަލީ ރަފީގް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ގާއިމްކޮށް ދިނުން ވެގެން ދިޔައީ ރާއްޖެ ޑިމޮކްރެސީ‬

‫ގާނޫނީ ފުށޫއެރުންތަކުގެ އިތުރަށް‪ ،‬މީޑިއާ‬

‫ޒަމާނީ ވިސްނުން‬ ‫ކުރިއަރާފައިވާ ގައުމުތަކުގައި މީޑިއާ ރެގިއުލޭޓް‬ ‫އންނަނީ މައިގަނޑު ތިން އުސޫލެއްގެ ދަށަށް‬ ‫ކުރުން ޮ‬

‫އަށް ކުރި ދަތުރުގައި އެޅި އެންމެ މުހިއްމު އެއް‬

‫ކައުންސިލަށް ލިބިދީފައިވާ ބާރުތައް ހަނިކަމުން‬

‫މކްރެސީތަކުން ވަކާލާތު ކުރަނީ‬ ‫ފައްތާފަ އެވެ‪ .‬ގިނަ ޑި ޮ‬

‫ފިޔަވަޅަށެވެ‪ .‬އެއާ އެކު‪ ،‬މީޑިއާ ކައުންސިލް‬

‫ވެސް އެކަށީގެންވާ މަސައްކަތްތަކެއް ނުކުރެވެ‬

‫ސެލްފް ރެގިއުލޭޝަން ނުވަތަ މީޑިއާތަކުން އިސް‬

‫ރޑްކާސްޓިން ކޮމިޝަން‬ ‫(އެމްއެމްސީ) އާއި ބް ޯ‬

‫އެވެ‪ .‬ނޫސްވެރިންނަށް ކުރިމަތިވާ ނުރައްކާތައް‬

‫ނަގައިގެން އެ ފަރާތްތަކުގެ މައްސަލަތައް ހައްލުކުރުމުގެ‬

‫(އެމްބީސީ) ވުޖޫދަށް އައިސް‪ ،‬ރާއްޖޭގެ މީޑިއާ އަށް އާ‬

‫ހުއްޓުވަން މަސައްކަތް ކުރެވޭނީ‪ ،‬އެ ކައުންސިލުން‬

‫އުސޫލަށެވެ‪ .‬ވަކިވަކި މީޑިއާތަކުން އަމަލުކުރާނެ‬

‫ޖައްވަކަށް ނޭވާލެވޭނެ ކަމުގެ އުއްމީދު އާވެގެން ދިޔަ‬

‫ގތުގައި‪ ،‬ގާނޫނީ ގޮތުން ބާރުވެރި‬ ‫ވެސް ގަބޫލުކުރާ ޮ‬

‫އުސޫލުތައް އެކަށައަޅާފައި ހުންނައިރު‪ ،‬ހުރިހާ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ވެގެންނެވެ‪ .‬ނޫސްވެރިކަން ކުރިއަރުވަން މިހާރަށް ވުރެ‬

‫ކންޑަކްޓަކަށް ވެސް‬ ‫މީޑިއާތަކެއް އެއްބަސްވާ ކޯޑް އޮފް ޮ‬

‫އެހެން ނަމަވެސް‪ ،‬އެ މުއައްސަސާތައް އުފެދި‬

‫ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވެން އަންނަނީ ވެސް އިތުރު‬

‫ކޅަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލަތައް‬ ‫ތަބާވެ އެވެ‪ .‬މީޑިއާތަކާ ދެ ޮ‬

‫ހައެއްކަ އަހަރު ވެފައިވާ އިރު ވެސް މިހާތަނަށް މީޑިއާ‬

‫ބާރުތަކެއް ލިބިގެންނެވެ‪ .‬ސަރުކާރާއި ދައުލަތުގެ އެހެން‬

‫އފް ކޮންޑަކްޓަށް‬ ‫ބަލައި ފިޔަވަޅު އަޅަނީ އެ ކޯޑް ޮ‬

‫ބޑު ކުރިއެރުމެއް އައިސްފައެއް ނުވެ އެވެ‪.‬‬ ‫އަށް މާ ޮ‬

‫ރސާ ނުވެ‪ ،‬މީޑިއާގެ ކަންކަން‬ ‫މުއައްސަސާތަކަށް ބަ ޯ‬

‫ނޫސްވެރިން އަމަލުކުރާ މިންވަރު ވަޒަން ކުރުމުގެ‬

‫ސިޔާސީ ފަރާތްތަކުންނާއި އެނޫން ވެސް ގޮތްގޮތުން‬

‫އަމިއްލަ އަށް ހައްލު ކުރެވޭނެ ފަދަ މާހައުލެއް ހޯދައި‬

‫ކށްފައިވާ ހާއްސަ ކޮމިޝަނަކުންނެވެ‪.‬‬ ‫ޒިންމާ ހަވާލު ޮ‬

‫މީޑިއާ އަށް ކުރިމަތި ކުރުވަމުންދާ ދުއްތުރާތަކުގެ‬

‫ދީގެންނެވެ‪.‬‬

‫ދިފާއުގައި އެމްއެމްސީ އަކަށް ވެސް އަދި އެމްބީސީ‬

‫ގާނޫނަށް ގެނެވޭނެ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ބަދަލަކީ‪،‬‬

‫މި އުސޫލް އެންމެ ފުރިހަމަ އަށް ފެންނަން އޮތީ‬ ‫އިނގިރޭސިވިލާތުންނެވެ‪ .‬މީޑިއާތަކުން ފަތުރާ ޚަބަރުތަކާ‬

‫ބޑު ކަމެއް ކުރެވިފައެއް ނުވެ‬ ‫އަކަށް ވެސް މާ ޮ‬

‫މީޑިއާ ކައުންސިލްގެ ރައީސް މުހައްމަދު އާސިފް‬

‫ގުޅޭ ގޮތުން ހުށަހަޅާ މައްސަލަތައް ބެލުން އޮންނަނީ އެ‬

‫އެވެ‪ .‬މީޑިއާ ކައުންސިލްގެ މިހާރުގެ ވެރިންގެ ބަހުން‬

‫ގތުގައި‪ ،‬މީޑީއާ ރެގިއުލޭޓް ކުރަން‬ ‫(މޮންދު) ވިދާޅުވި ޮ‬

‫ގައުމުގައި ނެރޭ ހުރިހާ ނޫހަކާއި މަޖައްލާތަކެއް ހިމެނޭ‬

‫ނަމަ‪ ،‬އެއީ "ދަތް ނެތް ސިންގާ"އެއް ފަދަ ތަނެކެވެ‪.‬‬

‫އޮންނަ މުއައްސަސާ އަކީ ފުލް ޓައިމް މެމްބަރުންތަކެއް‬

‫ކމްޕްލެއިންޓްސް‬ ‫ގޮތަށް އެކުލަވާލާފައިވާ ޕްރެސް ޮ‬

‫ބޑު ކަމެއް‬ ‫ނޫސްވެރިކަމުގެ ދިފާއުގައި ކުރެވޭނެ މާ ޮ‬

‫މަސައްކަތް ކުރާ ތަނަކަށް ހެދުމެވެ‪ .‬މިހާރު އޮންނަ‬

‫ކޮމިޝަން (ޕީސީސީ)ންނެވެ‪ .‬މަޝްހޫރު ބައެއްގެ‬

‫ދރުގައި ޓަކި ޖަހާލަ‬ ‫ނެތެވެ‪ .‬ދައުލަތުގެ އިދާރާތަކުގެ ޮ‬

‫ގޮތަށް ޕާޓް ޓައިމް ބަޔަކު ތިބެގެން އެ ކައުންސިލަށް‬

‫ކށްގެން ޚަބަރު ގެނެސް ދިނުމުގެ‬ ‫މީހުންގެ ފޯނު ހެކު ޮ‬

‫ގތެއް ނެތެވެ‪ .‬ދޮރު ހުޅުވިއްޔާ‬ ‫ޖަހާލާ ތިބުން ނޫން ޮ‬

‫އެކަށީގެންވާ މަސައްކަތްތަކެއް ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް‬

‫މައްސަލަ އަށް ފަހު އަމާޒުވި ފާޑުކިޔުންތަކާ ގުޅިގެން‬

‫ހުޅުވީ އެވެ‪ .‬ނުހުޅުވިޔަސް ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނެތެވެ‪.‬‬

‫އާސިފް ވިދާޅުވި އެވެ‪ .‬އެއީ‪ ،‬އޭނާ އަށް ގަބޫލުކުރެއްވޭ‬

‫އެ ކޮމިޝަން އުވާލަން ޖެހުނަސް އިނގިރޭސި މީޑިއާގެ‬

‫ގޮތުގައި‪ ،‬ޒިންމާދާރު އެހެން ވަޒީފާތަކުގައި އުޅެމުން‬

‫ވިސްނުން އަދިވެސް ހުރީ އަމިއްލަ އަށް ރެގިއުލޭޓް‬

‫ކައުންސިލްގެ މަސައްކަތްތަކާއި ހަފުތާއަކު އެއް ފަހަރު‬

‫ކުރާށެވެ‪ .‬މިހާރު އެކަން ކުރަނީ ޕީސީސީ އުވާލައި‬

‫އންނަ ބައްދަލުވުމަށް ވެސް ވަގުތު ހުސްކުރަން ދަތި‬ ‫ޮ‬

‫އަލަށް އުފައްދާފައިވާ އިންޑިޕެންޑެންޓް ޕްރެސް‬

‫ވާތީ އެވެ‪.‬‬

‫އގަނައިޒޭޝަން (އައިޕީއެސްއޯ)‬ ‫ސްޓޭންޑާޑްސް ޮ‬

‫މައްސަލަ އަކީ ކޮބާ؟‬ ‫ރޑްކާސްޓިން ކޮމިޝަންގެ‬ ‫މީޑިއާ ކައުންސިލާއި ބް ޯ‬ ‫ގާނޫނުގައި ހުރި ފުށޫއެރުންތަކުގެ ވާހަކަ ދެކެވޭތާ‬

‫"ދުވަހުން ދުވަހަށް މީޑިއާތައް މޮނިޓަ ކުރަން‬

‫އިންނެވެ‪.‬‬

‫ޒަމާންތަކެއް ވެއްޖެ އެވެ‪ .‬ނޫސްވެރިންނަށް ފާސް‬

‫އެބަޖެހޭ‪ .‬މީޑިއާގެ ކަންކަން ރަނގަޅު ކުރެވޭނެ ގޮތްތައް‬

‫ހުދުމުހުތާރު ވެރިކަންތަކާއި ޒަމާނީ ވެރިކަމުގެ‬

‫ކން މުއައްސަސާއަކުންތޯ ވެސް‬ ‫ދޫކުރާނީ އެ ތަނުން ޮ‬

‫ހޯދައި ފިކުރު ކުރަން އެބަޖެހޭ‪ .‬ތަމްރީން ޕްރޮގްރާމްތައް‬

‫ނިޒާމަކަށް ބަދަލުވުމުގެ މަގުމަތީގައިވާ ގައުމުތަކުން‬

‫ގތަށް ރަސްމީ ވަސީލަތްތައް‬ ‫މިހާރު އޮތް ޮ‬ ‫ކށްގެން މީޑިއާ ރެގިއުލޭޓް ކުރަން ކަމުގެ‬ ‫ބޭނުން ޮ‬ ‫ކޅު ހައްދަވަ އެވެ‪ .‬ރާއްޖޭގެ އޮންލައިން‬ ‫މާހިރުން ދެ ޮ‬ ‫މީޑިއާގެ ބާނީ އަލީ ރަފީގް ގަބޫލުކުރައްވާ ގޮތުގައި‬ ‫ރލް ކުރުމާ އޮތީ ގުޅިލާމެހިފަ‬ ‫ރެގިއުލޭޓް ކުރުމާއި ކޮންޓް ޯ‬ ‫ބޑު އެއް މައްސަލަ އަކީ‪ ،‬އޭނާ‬ ‫އެވެ‪ .‬އޭގެ އެންމެ ޮ‬ ‫ވިދާޅުވި ގޮތުގައި‪ ،‬ސަރުކާރަށް ގެއްލުންވާ ފަދަ ޚަބަރު‬ ‫ކޅަށް ވަރަށް ފަސޭހަ އިން‬ ‫ގެނެސްދޭ މީޑިއާތަކާ ދެ ޮ‬ ‫ފިޔަވަޅު އެޅޭނެ ފުރުސަތު އޮތުމެވެ‪.‬‬ ‫ރާއްޖެ އަށް ބޭނުން ވަނީ‪ ،‬އަލީ ރަފީގް‬ ‫ގތުގައި‪ ،‬ކުރިއަރާފައިވާ‬ ‫ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ޮ‬ ‫އންނަ ފަދަ އަމިއްލަ އަށް‬ ‫ގައުމުތަކުގައި ވެސް ޮ‬ ‫ރެގިއުލޭޓް ކުރެވޭނެ އުސޫލެކެވެ‪ .‬ހާއްސަކޮށް‬ ‫އންލައިން މީޑިއާތައް ބަލަހައްޓަން އެ‬ ‫ނޫސްތަކާއި ޮ‬ ‫ގތެއް ގެންގުޅެން ޖެހޭ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި‬ ‫ފަދަ ޮ‬ ‫އެވެ‪ .‬މިފަދަ އުސޫލެއް މިހާތަނަށް ބޭނުންކޮށްފައި‬ ‫ނެތުމުގެ ސަބަބުން ފަށައިގަންނަ ދުވަސްވަރު ގިނަ‬ ‫ގންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތި ވެދާނެ ކަމަށް އޭނާ‬ ‫ޮ‬ ‫ގަބޫލުކުރައްވަ އެވެ‪.‬‬ ‫"އެކަމަކު‪ ،‬ދުވަސްވާ ވަރަކަށް ހުރިހާ މީޑިއާތަކާއި‬ ‫ނޫސްވެރިން އެއްގަލަކަށް އަރައި ނޫސްވެރިކަމުގެ އެންމެ‬ ‫މަތީ ހަމަތައް ހިފަހައްޓާނެ ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ‪"،‬‬ ‫ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ނޫސްވެރިންގެ ކޯޑް އޮފް‬ ‫އެތިކްސްއެއް އެކުލަވާލުމުގައި ވެސް އިސްކޮށް އުޅުއްވި‬ ‫އަލީ ރަފީގް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ކންމެވެސް މާނައެއްގައި މީޑިއާގެ ކަންކަން‬ ‫ޮ‬ ‫ކށްފައި އޮންނަން ޖެހެ‬ ‫ބެލެހެއްޓޭނެ ނިޒާމެއް ގާއިމް ޮ‬ ‫ކށް ޓީވީ އަދި ރޭޑިއޯ ޗެނަލްތަކަށް‬ ‫އެވެ‪ .‬ހާއްސަ ޮ‬ ‫ހުއްދަ ދޫކުރުން ފަދަ ކަންކަން އޮންނަން ވާނީ ވަކި‬ ‫އުސޫލެއްގެ ދަށުންނެވެ‪ .‬އެކަމަކު މީޑިއާ ރެގިއުލޭޓް‬ ‫ކުރުމަށް މިހާރު ގެންގުޅޭ އުސޫލް ބަދަލުކޮށް‪ ،‬މި އަށް‬ ‫ހދަން ޖެހެ އެވެ‪ .‬އަމިއްލަވަންތަ‬ ‫ވުރެ އެކަށޭނެ ގޮތެއް ޯ‬ ‫އުސޫލެކެވެ‪ .‬އެއީ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން‬ ‫ކަށަވަރު ކުރާށެވެ‪ .‬ނޫސްވެރިންގެ ހައްގުގައި މަސައްކަތް‬ ‫ކުރާށެވެ‪.‬‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫‪13‬‬

‫އާ ޓާމިނަލްގެ މަޝްރޫއުއާ ގު ޭޅ‬ ‫ހަފުލާއެއްގައި ރައީސް އަބްދުﷲ‬ ‫ޔާމީންގެ ދެކަނބަލުން‬

‫އިބްރާހިމް ނާސިރު‬

‫އާ ޓާމިނަލް‪ ،‬ރާއް ޖޭ ގެ އެން ެމ‬ ‫ބޮޑު މަޝްރޫއު އަށް ވީ ކީއްވެ؟‬

‫އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް‬ ‫ތަރައްގީ ކުރުމަށް ސަރުކާރުން‬ ‫ހިންގާ ‪ 800‬މިލިއަން‬ ‫ޑޮލަރުގެ މަޝްރޫގެ ތެރެއިން‪،‬‬ ‫އިންޓަނޭޝަނަލް ޓާމިނަލް‬ ‫ބިލްޑިންގްގެ މަސައްކަތަކީ މި‬ ‫ސަރުކާރުން ރާއްޖޭގައި ހިންގާ‬ ‫އެންމެ ބޮޑު އެއް މަސައްކަތް‪.‬‬ ‫އަދި މިއީ ޒަމާނީ އެއާޕޯޓަކަށް‬ ‫ހިފާފައިވާ އަމާޒަށް ވާސިލްވުމުގެ‬ ‫ފެށުން ކަމަށް ކަމާ ބެހޭ‬ ‫އިދާރާތަކުން ދެކޭ‪.‬‬

‫އަ ހު މަ ދު ހަ މް ދޫ ން‬

‫ރ ބްރިޖާއި އެންމެ‬ ‫ހުންނާނެ އެވެ‪ .‬އެގޮތުން ހަ އެއި ޯ‬

‫ބްރިޖް‪ .‬ބްރިޖުން ހުޅުލެ އަށް އަރާ ތަނުން ފެންނާނީ‬

‫ސދަށް ވެސް މުހިންމު‬ ‫ކަމަށް ބެލެވޭތީ‪ ،‬މިއީ އިގުތި ޯ‬

‫ޒަމާނީ ބެގޭޖް ހޭންޑްލިން ސިސްޓަމެއް ގާއިމްކުރާނެ‬

‫ބޑު ފަސޭއަކަށް ވާނެ‪"،‬‬ ‫އާ ޓާމިނަލް‪ .‬އެއީ ވަރަށް ޮ‬

‫ގތުގައި އެމްއޭސީއެލް އިން ދެކެ އެވެ‪.‬‬ ‫މަޝްރޫއެއްގެ ޮ‬

‫އެވެ‪ .‬މީގެ އިތުރުން ޑިއުޓީ ފްރީ ފިހާރަ އެތައް‬

‫އާދިލް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ބޑުކުރާނެ އެވެ‪ .‬އޭގެ ނަތީޖާއަކަށް ވާނީ‬ ‫ގުނައެއް ޮ‬ ‫އިބްރާހިމް ނާސިރު އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް‬ ‫(އައިއެންއައިއޭ) ގެ އާ އިންޓަނޭޝަނަލް ޕެސެންޖަ‬

‫އިންޓަނޭޝަނަލް އާ ބްރޭންޑްތައް ރާއްޖެ އަށް‬

‫ވަނީ ކުރަހައިފަ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު އެ ޑިޒައިނަށް ފަހުން‬

‫ބޑު ފައިދާއެއް ދައުލަތަށް‬ ‫މުއްދަތެއްގައި ފޫބެއްދި ޮ‬ ‫ދައްކަމުން ގެންދެވޭނެ ކަމުގެ ގާބިލްކަމާއި ހިތްވަރު‬

‫ބަދަލު ގެންނާނެ ކަމަށް އާދިލް ވިދާޅުވެ އެވެ‪.‬‬

‫އަޅުގަނޑުމެންގެ ކިބައިގައި ހުންނާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން‬

‫ނަމަވެސް އެންމެ ފާހަގަކުރެވޭ ކަމަކީ ޓާމިނަލް ޑިޒައިން‬

‫އަރުވަން‪ "،‬ޓާމިނަލްގެ މަސައްކަތް ބިންލާދިން ގުރޫޕާ‬

‫މަޝްރޫއު ކަމަށް ބުނަނީ ސަބަބުތަކެއް ނެތިއެއް‬

‫ބޑު އޭރިއާއެއްގެ ވާހަކަ‪ .‬މިހާރަށް ވުރެ‬ ‫މީޓަރު ޮ‬

‫ކންސެޕްޓަކަށް‬ ‫ކުރަނީ ދިވެހިންގެ އާދަކާދަތަކާ ގުޅޭ ޮ‬

‫ހަވާލުކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި އާދިލް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ޕޓް ތަރައްގީކުރުމުގެ ބިޔަ‬ ‫ނޫނެވެ‪ .‬ހުޅުލޭ އެއާ ޯ‬

‫ފެސިލިޓީސްތައް ވެސް ގިނަވާނެ‪ "،‬އެމްއޭސީއެލްގެ‬

‫ގތުގައި ބަލަނީ ދިވެހި‬ ‫ކަމެވެ‪ .‬ޓާމިނަލްގެ އައިކަންގެ ޮ‬

‫ޓާމިނަލަކީ މިހާރު ރާއްޖޭގައި ހިންގާ އެންމެ ބޮޑު‬

‫މަޝްރޫއުގެ ތެރެއިން އެއީ އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ‬ ‫މަސައްކަތެވެ‪ .‬ގާތްގަނޑަކަށް ‪ 300‬މިލިއަނަށް ވުރެ‬

‫ތައާރަފުވުމެވެ‪.‬‬

‫ކންމެވެސް ވަރެއްގެ ޑިޒައިނެއް‬ ‫އާ ޓާމިނަލްގެ ޮ‬

‫ރޖެކްޓަށް ހިނގާ ހަރަދު ކުރު‬ ‫"‪..‬މި ބޮޑު ޕް ޮ‬

‫"އަޅުގަނޑުމެން މިދައްކަނީ ‪ 80،000‬އަކަ‬

‫މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު އާދިލް މޫސާ ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ގތުގައި މުޅިން އާ ޓާމިނަލެއް‬ ‫އޭނާ ވިދާޅުވި ޮ‬

‫ވަންތަކަމެވެ‪.‬‬ ‫ކންސެޕްޓެއް ގެނެވޭތޯ މިބަލަނީ‪.‬‬ ‫"ވަރަށް ޔުނިކް ޮ‬

‫އޭނާ ވިދާޅުވީ އާ މަޝްރޫއުއާ އެކު އެއާޕޯޓުން‬ ‫ދައުލަތަށް ވަންނަ އާމްދަނީ އެތައް ގުނައެއް‬ ‫އިތުރުވެގެންދާނެ ކަމަށެވެ‪ .‬އަދި އެ މަޝްރޫއުގައި‬

‫ޑލަރުގެ މަޝްރޫއު ނިމޭއިރު‪ ،‬އެއާޕޯޓުގެ މުޅި‬ ‫ގިނަ ޮ‬

‫އަޅާއިރު‪ ،‬ވަރަށް ރީތި ޖެޓީތަކެއް ވެސް ހަދާނެ‬

‫ޓާމިނަލް އޭރިއާގެ ސައިޒަށް ބަލާއިރު ވެސް ވަރަށް‬

‫އަމާޒު ހިފާފައި ވަނީ އޭޝިއާ ސަރަހައްދުގެ އެންމެ‬

‫މަލަމަތި ބަދަލުކޮށްލާނެ އެވެ‪.‬‬

‫ބޓުތަކަށް ހާއްސަ‬ ‫އެވެ‪ .‬މޫދަށް ޖައްސާ މަތިންދާ ޯ‬

‫ކށް އެތަން ހެދޭނެ‪ .‬މިސާލަކަށް ރާއްޖެ އަކީ‬ ‫ޔުނިކް ޮ‬

‫ޕޓަށް އެ ތަން ހެދުމަށް ކަމަށް ވެސް‬ ‫ހިތްގައިމު އެއާ ޯ‬

‫އާ ޓާމިނަލްގެ މަސައްކަތް މިހާރު ވަނީ ސައުދީ‬

‫ސަރަހައްދެއް ގާއިމްކުރާނެ އެވެ‪ .‬އެއީ މިހާރަށް ވުރެ‬

‫އންނަ ގައުމަކަށް ވާތީ‪ ،‬ވޭވް ކަހަލަ‬ ‫ވަށައިގެން ކަނޑު ޮ‬

‫އަރަބިއްޔާގެ ބިޔަ ކުންފުނި ބިންލާދިން ގުރޫޕާ‬

‫ހިތްފަސޭހަ‪ ،‬ހިދުމަތްތައް ފަހި ތަނަކަށް ވާނެ ކަމަށް‬

‫ގތަކަށް ވެސް ހެދިދާނެ‪ "،‬އާދިލް‬ ‫މަންޒަރުތަކެއް ފެންނަ ޮ‬

‫ކށްފަ އެވެ‪ .‬މަޝްރޫއު ނިމޭއިރު ފެންނާނީ‬ ‫ހަވާލު ޮ‬

‫ވެސް އެމްޑީ ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ޕޓުތަކުގެ ޑިޒައިންތަކާ ފައި‬ ‫ދުނިޔޭގެ މަޝްހޫރު އެއާ ޯ‬

‫ކށް ބޭނުންކުރަނީ ތިން‬ ‫މިހާރު އެއާޕޯޓުގައި އާންމު ޮ‬

‫އަދި އާ ޓާމިނަލްގެ މަސައްކަތް ނިމޭނެ ކަމަށް‬

‫އާދިލް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫އާ ޓާމިނަލްގެ މަޝްރޫއު ނިމޭއިރު‪ ،‬ދިވެހިން އުފާވާ‬ ‫ޕޓުން ފެންނާނެ ކަމުގެ‬ ‫ކަހަލަ ރީތި މަންޒަރެއް އެއާ ޯ‬ ‫ޔަގީންކަން އެމްއޭސީއެލްގެ މެނޭޖްމަންޓަށް އެބަ އޮތެވެ‪.‬‬

‫ހަމަކޮށްލެވޭ ވަރުގެ އިމާރާތެއް ކަމަށް މޯލްޑިވްސް‬

‫ގޭޓް ކަމަށްވާއިރު‪ ،‬އާ ޓާމިނަލްގެ މަޝްރޫއުއާ އެކު އެ‬

‫އެމްއޭސީއެލް އިން ލަފާކުރަނީ ‪ 4-3‬އަހަރުންނެވެ‪.‬‬

‫ގތުގައި މިއީ ދިވެހިންގެ‬ ‫އެހެންވެ އެ ކުންފުނިން ދެކޭ ޮ‬

‫ކމްޕެނީ (އެމްއޭސީއެލް) އިން ބުނެ އެވެ‪.‬‬ ‫އެއާޕޯޓްސް ޮ‬

‫އަދަދު ‪ 10‬އަށް އިތުރުވާނެ އެވެ‪.‬‬

‫އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އާ ރަންވޭގެ މަސައްކަތް‬

‫ހިތަށް ފިނިކަން ގެނެސްދޭނެ‪ ،‬ދިވެހިން އުފާކޮށްދޭނެ‬

‫ފަށާނެތީ‪ ،‬މުޅި އެއާޕޯޓުގައި ‪ 5،000-4،000‬މީހުން‬

‫މަޝްރޫއަކަށް ވާނެ ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުނެ އެވެ‪.‬‬

‫އެ ކުންފުނިން ބުނާ ގޮތުގައި މިހާރު ހުރި‬ ‫އިންޓަނޭޝަނަލް ޓާމިނަލަށް ވުރެ ތިން ގުނަ ބޮޑު‬ ‫އާ އިމާރާތުގައި ޒަމާނީ ފެންވަރުގެ ވަސީލަތްތައް‬

‫އިންޓަނޭޝަނަލް އާ ޓާމިނަލް ހަދަނީ‪ ،‬މިހާރުގެ‬ ‫ޓާމިނަލާ އިންވެގެންނެވެ‪.‬‬ ‫"އާ ޓާމިނަލާ އެންމެ ކައިރިވާނީ މާލެ‪-‬ހުޅުލެ‬

‫ތަފާތު މަސައްކަތްތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވާނެ އެވެ‪ .‬އަދި‬ ‫ކންޓްރެކްޓަރުންގެ ގޮތުގައި ދިވެހިން ނަގާނެ‬ ‫ސަބް ޮ‬

‫ލައިފްސްޓައިލް‬ ‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫ހޮޅުއަށްޓަކަށް‪،‬‬ ‫ސެލޫނަކަށް އަދި‬ ‫ޑަސްބިނަކަށް ވެސް ފުދޭ!‬ ‫އަމިއްލަ ސައިކަލަށް އެހެން މީހަކު‬

‫އެންމެ ގިނައިން "ހަދިޔާ"‬ ‫ލިބޭ "ނަސީބުވެރިންނަކީ"‬ ‫ވޭވް ސައިކަލު ގެންގުޅޭ‬

‫އަހަރެމެންގެ ހަށިގަނޑުގެ ބަޔަކަށް މި ވަނީ ވެފަ‬

‫އެވެ‪ .‬ހުސް ފުޅިއެއް‪ ،‬ދަޅެއް ނޫނީ ޕެކެޓެކެވެ‪.‬‬

‫އެވެ‪ .‬ބައެއް މީހުން އެ ކަރުދާސްގަނޑު ބަލައިލި‬

‫އއްވާ އެ މީހާއަށް "އާދޭސްކޮށްގެން"‬ ‫ސަވާރުވެގެން ޮ‬

‫އެވެ‪ .‬ވަރަށް މުހިންމު އަދި ކްރިއޭޓިވް ބޭނުންތައް‬

‫އެއްގޮތަކުން ރަނގަޅެވެ‪ .‬މަގުމައްޗަށް ކުނި ނާޅަން‬

‫ކަމުގައި ވިޔަސް ރަނގަޅަށް ކިޔާލާ މީހަކު ވަރަށް‬

‫ހދަން ޖެހުނީ ކިތައް ފަހަރު ހެއްޔެވެ؟‬ ‫ސައިކަލް ޯ‬

‫ހިފަ އެވެ‪ .‬އިސްތަށިގަނޑު‪ ،‬ބުރުގާ ނުވަތަ‬

‫ކޮންމެވެސް މީހެއްގެ ސައިކަލުގެ ވަށިގަނޑަށް ކުނި‬

‫މަދުހެން ހީވެ އެވެ‪ .‬ފެންނަނީ ސައިކަލަށް އަރަމުން‬

‫ކށްފައި ހުންނަ ސައިކަލްތަކަކީ‬ ‫މަގުމަތީ ޕާކް ޮ‬

‫ކށްލަން ސައިކަލުގެ ލޯގަނޑަކީ‬ ‫ހެދުން ރަނގަޅު ޮ‬

‫އަޅަނީ އެވެ‪ .‬އެ ސައިކަލަށް އަރާ މީހާ ދެން ހުރި‬

‫ކޅު އެއްލާލާތަނެވެ‪ .‬ވަށިގަނޑުގައި‬ ‫ކަރުދާސް ޮ‬

‫"އަތްތިލާގައި ‪ 50‬އިނގިލި‪ ،‬ފައިތިލާގައި ‪ 50‬އިނގިލި‪ .‬މި ފަސް ކުދިން‬

‫"އަހަރެން ކުރި ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ކޮށްދިނީ‬

‫ބައެއް މީހުންނަށް ފިނިއަށްޓެކެވެ‪.‬‬

‫މަގުމަތީގައި ނަމަ އެންމެ މުހިންމު އެކައްޗެވެ‪.‬‬

‫ސައިކަލުގެ ވަށިގަނޑަށް އެ ކުނިގަނޑު ވައްޓާލަފާނެ‬

‫އއްވައި ވާރޭ ވެހި ތެމިއްޖެ ނަމަ‬ ‫ކަރުދާސްކޮޅު ޮ‬

‫ދުނިޔެއަށް ގެނައުމުގައި މި ކުރީ އަހަރެން މިހާތަނަށް ކުރި އެންމެ ޮބޑު ހަނގުރާމަ‪"،‬‬

‫މި ފަސް ކުދިންނަށް‪"،‬‬

‫ލގަނޑުން ފަރި ބަލައިލުމަކީ‬ ‫ހިނގާފައި ދަމުން ޯ‬

‫އެވެ‪ .‬މިހެން ކުނިތައް ޓްރާންސްފާ ވަމުން ގޮސް‬

‫ވަށިގަނޑުން ކަރުދާސްތައް ފިލުވުން ވެސް ފަސޭހަ‬

‫ރައްޓެހިންނާ އެކު ގްރޫޕް ހަދައިގެން ތިބެންވެސް‬

‫މައްސަލައެއް ނޫނެވެ‪ .‬ސައިކަލުގެ ލޯގަނޑަކީ‬

‫ކން ހިސާބަކުން ކަމެއް ނޭނގެ އެވެ‪.‬‬ ‫ނިމެނީ ޮ‬

‫ކަމަކަށް ނުވެ އެވެ‪.‬‬

‫މާލެތެރެއިން އިށީނދެލަން ލިބެނީ މީހުންގެ‬

‫ދެ އަރިއަށް އަނބުރާލެވޭ އެއްޗަކަށްވިޔަސް‪،‬‬

‫ލބިވެރިންނަށް ގުޅައިގެން މާފޮޅުވުމާއި‬ ‫ޯ‬

‫މީހުން ކަމަށް ވެދާނެ އެވެ‪.‬‬ ‫ހާއްސަ މުނާސަބަތެއް ނޫނަސް‪،‬‬ ‫ސައިކަލްގެ ވަށިގަނޑުގައި‬

‫ސައިކަލްތައް ކަމަށް ވެދާނެ އެވެ‪ .‬ސައިކަލު މަތީ‬

‫މައްސަލައަކަށް ވަނީ‪ ،‬މޫނާއި އިސްތަށިގަނޑު‬

‫އއްވާ އޭގެ ވެރިމީހާ އައުމުން ނިކަން ނޫން‬ ‫އެހެން ޮ‬

‫ފެންނަ ގޮތަށް ލޯގަނޑު ތޮނގިން ލުހިގެންދާ ވަރަށް‬

‫ގޮތަކަށް ތެދުވެގެން ހިނގައިދާނެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު‬

‫ފެލައިލަން ވެސް ފަސްނުޖެހޭތީއެވެ‪.‬‬

‫ބައެއް މީހުން ސައިކަލުން ޖެހެނީ ބާލުވާށެވެ‪ .‬އެހާ‬

‫ކޮންމެވެސް "ހަދިޔާއެއް"‬ ‫ބާއްވާފައި އޮވެދާނެ އެވެ‪ .‬ހުސް‬ ‫ފުޅިއެއް‪ ،‬ދަޅެއް ނޫނީ ޕެކެޓެކެވެ‪.‬‬

‫އެއްމާބަނޑު ފަސް ކުދިންނަށް ހަފުތާއަކު ‪ 350‬ނެޕީ‬

‫ސަޕްރައިސް ހަދިޔާއެއް ލިބުމަކީ ކޮންމެ މީހަކު‬

‫ގިނަ މީހުން ސައިކަލު ގަންނަނީ‬

‫ކުނިވަށިގަނޑެއް‬ ‫ސައިކަލު ވަށިގަނޑުން ލިބޭ ހަދިޔާ އަކީ ހުސް‬

‫ޓލްމަންޓަށެވެ‪ .‬މުސާރައިން ކަނޑަމުން‬ ‫އިންސް ޯ‬

‫އޮސްޓްރޭލިއާގެ ޒުވާން އަންހެނަކަށް މިދިޔަ ޖެނުއަރީ މަހު‬

‫ގޮސް ސައިކަލު ފުނޑޭއިރު ވެސް ފައިސާ ދައްކާ‬

‫ވަނީ އެއްމާބަނޑު ފަސް ކުދިން ލިބިފަ އެވެ‪ .‬އޭނާ ވަނީ މި‬

‫ނުނިމެ އެވެ‪ .‬ސައިކަލަކީ ގިނަ މީހުންގެ ހަމައެކަނި‬

‫ކުދިންނާ ބެހޭ ގޮތުން ޝައުގުވެރި މައުލޫމާތުތަކެއް ހާމަކޮށްފަ އެވެ‪.‬‬

‫ފުޅި އާއި ދަޅު އެކަންޏެއް ނޫނެވެ‪ .‬އަލަށް ފަށާ‬

‫ހަރުމުދަލެވެ ތިމާގެ އެންމެ އަގުހުރި އެއް މުދަލުގެ‬

‫އުމުރުން ‪ 26‬އަހަރުގެ ކިމް ޓޫޗީ އަށް ލިބުނީ ހަތަރު‬ ‫އަންހެން ކުދިންނާއި ފިރިހެން ކުއްޖެކެވެ‪.‬‬

‫ކށްފައި ހުންނަ‬ ‫ހިސާބަކުން ވެސް ނުނިމެ އެވެ‪ .‬ޕާކް ޮ‬

‫ވެސް އުފާވާނެ ކަމެކެވެ‪ .‬އުފަންދުވަހަށް ނުވަތަ‬

‫މޝަނެއްގެ މައުލޫމާތު‬ ‫ވިޔާފަރިއެއް ނުވަތަ ޕްރޮ ޯ‬

‫ކންމެ މީހަކުވެސް އެމީހެއްގެ‬ ‫ގޮތުގައި ދެކެގެން‪ޮ ،‬‬

‫ސައިކަލްތަކުގެ ބޭނުން އެކި މީހުން އެކި ގޮތަށް‬

‫އެނިވާސަރީއެއް ފާހަގަކުރުމަށް ގިފްޓެއް ދިނުމަކީ‬

‫އެންމެ އަވަހަށް އަދި އެންމެ "ކަންނެތް" ކޮށް‬

‫ލބިން ގެންގުޅޭއިރު އެއީ ޖެހުނު‬ ‫ސައިކަލު ނުހަނު ޯ‬

‫ހިފަ އެވެ‪.‬‬

‫މިހާރުގެ އާދައެވެ‪ .‬އެކަމަކު އެންމެ ގިނައިން‬

‫ކށްދޭ ވަސީލަތަކަށް ވެސް އެ ވަށިގަނޑު‬ ‫ފޯރު ޮ‬

‫ކންމެ މީހަކު އޭގެ މައްޗަށް އަރައި ކުނި އަޅައި‬ ‫ޮ‬

‫ދުނިޔެއަށް އުފަންވީ‪ ،‬ސިޒޭރިއަން ހަދައިގެން‪ ،‬ދެ މިނެޓް ތެރޭގަ‬

‫"ހަދިޔާ" ލިބޭ "ނަސީބުވެރިންނަކީ" ވޭވް ސައިކަލު‬

‫މޝަންތަކުގެ ވާހަކަ‬ ‫ވަނީ ވެފަ އެވެ‪ .‬ވިޔަފާރި ޕްރޮ ޯ‬

‫ވިޔަފާރީގެ ބޭނުންކުރާ އެއްޗަކަށް ވުމަކީ ދެރަ‬

‫އެވެ‪ .‬މި ކުދިން ނަގާފައި ވަނީ ޑޮކްޓަރުންނާއި ނަރުހުން ހިމެނޭ‬

‫ގެންގުޅޭ މީހުން ކަމަށް ވެދާނެ އެވެ‪ .‬ހާއްސަ‬

‫ކންމެވެސް ހިދުމަތެއް އިސްތިހާރު ކުރުމަށް‬ ‫އާއި ޮ‬

‫ކަމެކެވެ‪.‬‬

‫‪ 50‬މީހުންގެ ޓީމަކުންނެވެ‪ .‬އުފަންވި އިރު ހުރިހާ ކުދިންގެ ހާލު‬

‫މުނާސަބަތެއް ނޫނަސް‪ ،‬ސައިކަލްގެ ވަށިގަނޑުގައި‬

‫ޒނެއްގައި ހުންނަ ހުރިހާ ސައިކަލެއްގެ‬ ‫ޕާކިން ޯ‬

‫ކޮންމެވެސް "ހަދިޔާއެއް" ބާއްވާފައި އޮވެދާނެ‬

‫ވަށިގަނޑުތަކަށް ކަރުދާސްތައް އަޅަމުން ގެންދެ‬

‫ސެލޫނަކަށް ވެސް ފުދޭ‬ ‫ފނު ފަދައިން ސައިކަލަކީ ވެސް‬ ‫މބައިލް ޯ‬ ‫ޮ‬

‫ގުދުރަތީ ގޮތުން ދަރިމައިވެގެން ލިބުނު މި ފަސް ކުދިން‬

‫ވެސް ރަނގަޅެވެ‪.‬‬

‫ފަސް ކުދިން ލިބުމަށް އޮންނަނީ ‪ 55‬މިލިއަނުން އެއް ޗާންސެކެވެ‪.‬‬ ‫ޓޫޗީސް ވަނީ އޭނާގެ ދަރިންގެ ފޮޓޯތަކެއް އާންމުކުރުމަށް ފަހު‪،‬‬ ‫ޝައުގުވެރި ނަންބަރުތަކެއް ކިޔައިދީފަ އެވެ‪.‬‬

‫ވަނީ ބަނޑުގައި އޮތް ފަސް ކުދިންގެ ތެރެއިން ދެ ކުއްޖަކު‬ ‫ސަލާމަތްކުރުމަށް ފަހު އަނެއް ތިން ކުދިން "ދޫކޮށްލަން" ލަފާ‬

‫"އަތްތިލާގައި ‪ 50‬އިނގިލި‪ ،‬ފައިތިލާގައި ‪ 50‬އިނގިލި‪ .‬މި‬ ‫ފަސް ކުދިން ދުނިޔެއަށް ގެނައުމުގައި މި ކުރީ އަހަރެން މިހާތަނަށް‬ ‫ކުރި އެންމެ ބޮޑު ހަނގުރާމަ‪"،‬‬

‫ދީފަ އެވެ‪.‬‬ ‫"އެއްވެސް މީހަކު ހިއެއް ނުކުރެ އަހަންނަށް މިކަން‬ ‫ކާމިޔާބު ވެދާނެ ކަމަކަށް‪ .‬އެކަމަކު އެކަން ކޮށް‪ ،‬އެންމެންނަށް‬

‫ކށްދިނީ މި ފަސް‬ ‫"އަހަރެން ކުރި ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ޮ‬ ‫ކުދިންނަށް‪"،‬‬

‫ސާބިތުކޮށްދީފިން‪ 60 "،‬މިނެޓްސް އަށް ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި‬ ‫ޓޫޗީސް ބުނެފައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ގތުން މި ފަސް ކުދިންނަށް‬ ‫އާއިލާ އިން ބުނެފައިވާ ޮ‬ ‫ހަފުތާއަކު ‪ 350‬ނެޕީ ބޭނުންވެ އެވެ‪.‬‬

‫ގުދުރަތީ އާންމު އުސޫލުން ދަރިމައިވާ އިރު އެއްމާބަނޑު‬

‫ބަލިވެ އިން އިރު ކުރިމަތިވި ސިއްހީ އުނދަގޫތަކާ ހެދި ޑޮކްޓަރުން‬

‫ޓޫޗީސް އާއި އޭނާގެ ފިރިމީހާ އަށް އެއްފަހަރާ ފަސް ކުދިން‬ ‫ލިބުނު އިރު ނުވަ އަހަރުގެ އަންހެން ކުއްޖަކާއި ހަތަރު އަހަރުގެ‬

‫ޓޫޗީސް ދީފައިވާ އިންޓަވިއުއެއްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި‪،‬‬

‫ފިރިހެން ކުއްޖަކު ހުރެ އެވެ‪.‬‬

‫އެންމެ ޒުވާން ފަސް ބިލިއަނަރުން‬ ‫ފބްސް މަޖައްލާއިން ބުނާ ގޮތުގައި‬ ‫ޯ‬ ‫މިހާރު ‪ 1810‬ބިލިއަނަރުން އެބަތިބި‪.‬‬ ‫މި އަހަރުގެ ލިސްޓުގައި ވެސް ބިލް‬ ‫ވރެން ބުފެޓް‪ ،‬ޖެފް ބެޒޯސް‪،‬‬ ‫ގޭޓްސް‪ޮ ،‬‬ ‫މައިކަލް ބްލޫމްބާގް އަދި ޑޭވިޑް ކޮޗް‬ ‫ހިމެނޭ‪.‬‬ ‫މަހުޖަނުންގެ ލިސްޓަށް ބަލާއިރު‬ ‫އަބަދު އެ ލިސްޓުން ފެންނަ ނަންތަކާއި‬ ‫މުޅިން އަލަށް ލިސްޓަށް އެރި ނަންތައް‬ ‫ވެސް ހިމެނެ އެވެ‪.‬‬ ‫މި ލިސްޓުގައި އުމުރުން ‪40‬‬ ‫އަހަރުން ދަށުގެ ‪ 66‬ބިލިއަނަރުން‬ ‫އެބަތިއްބެވެ‪ .‬މިއީ ޒުވާން ބިލިއަނަރުންގެ‬ ‫ބޑު ކުރިއެރުމެކެވެ‪.‬‬ ‫އަދަދަށް އައި ޮ‬ ‫އެއީ ‪ 2011‬ވަނަ އަހަރު ތިބީ‬ ‫‪ 40‬އަހަރުން ދަށުގެ އެންމެ ‪8‬‬ ‫ބިލިއަނަރުން ކަމަށް ވާތީ އެވެ‪.‬‬ ‫އެންމެ ޒުވާން ހަތް ބިލިއަނަރުންނަށް‬ ‫ބަލާއިރު އެ އެންމެންނަކީ ވެސް ‪30‬‬ ‫އަހަރުން ދަށުގެ މީހުންނެވެ‪ .‬އެހެންވެ‬ ‫މަހުޖަނުންގެ ލިސްޓަކީ މިހާރު‪ ،‬އުމުރުން‬ ‫ދުވަސްވީ މީހުންގެނަން އެކަނި ހިމެނޭ‬ ‫ލިސްޓެއް ނޫނެވެ‪ .‬ތިރީގައި އެ ވަނީ‬ ‫އެންމެ ޒުވާން ފަސް ބިލިއަނަރުންނެވެ‪.‬‬

‫އެލެގްޒެންދްރާ އެންޑްރެސެން‬ ‫އުމުރުން ‪ 19‬އަހަރުގެ އެންޑްރެސަން ނިސްބަތް ވަނީ ނޯވޭގެ އޮސްލޯ‬

‫ކެތެރީނާ އެންޑާސަން‬ ‫މިއީ އެލެގްޒެންދްރާ އެންޑާސަންގެ ދައްތަ އެވެ‪ .‬އުމުރަކީ ‪ 20‬އަހަރެވެ‪.‬‬

‫ގުސްތާވް މަގްނާޝް ވިޓްޒޯ‬ ‫މިއީ ނޯވޭގެ ކްވޭރާ އަށް ނިސްބަތްވާ ‪ 22‬އަހަރުގެ ޒުވާނެކެވެ‪.‬‬

‫އެވަން ސްޕީގަލް‬ ‫މިއީ މަޝްހޫރު ސޯޝަލް މީޑިއާ އެޕް ސްނެޕްޗެޓްގެ ކޯ ފައުންޑާއެކެވެ‪.‬‬

‫ލޫޑްވީގީ ތީއަޑޯ ބްރައުން‬ ‫ޖަރުމަނުގެ ‪ 26‬އަހަރުގެ މި ޒުވާނާގެ މިލްކިއްޔާތު ‪ 1.2‬ބިލިއަނަށް އަރަ‬

‫އަށެވެ‪ .‬މިލްކިއްޔާތުގައި ‪ 1.2‬ބިލިއަން ޑޮލަރު އެބަހުއްޓެވެ‪ .‬އެއީ އޭނާގެ‬

‫ބައްޕަގެ ފަރާތުން ލިބުނު މުއްސަނދިކަމުގައި މިލްކިއްޔާތު ‪ 1.2‬ބިލިއަން ޑޮލަރެވެ‪.‬‬

‫މިލްކިއްޔާތުގައި ‪ 1.1‬ބިލިއަން ޑޮލަރު އެބަހުއްޓެވެ‪ .‬މީނާގެ ބައްޕަ އަކީ‬

‫ލސް އެންޖެލިސްގެ ‪ 25‬އަހަރުގެ މި ޒުވާނާގެ މިލްކިއްޔާތު ‪2.1‬‬ ‫ކެލިފޯނިއާގެ ޮ‬

‫އެވެ‪ .‬މެޑިކަލް ސާމާނު އުފައްދާ ބީ‪.‬ބްރައުން މެލްސަންގެން އޭޖީގެ ‪9.69‬‬

‫އާއިލީ ވިޔަފާރިއަކުން ބައްޕަ އަށް ލިބުނު ބައިގެ ‪ 42‬ޕަސެންޓް ހިއްސާ‬

‫މީނާ އަށް ވެސް ބައްޕަގެ މުދަލުން ‪ 42‬ޕަސެންޓް ލިބިފައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ސޭމަން މަސް އާލާކޮށް ވިއްކާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ފާމް ކަމަށްވާ ސަލްމާރްގެ‬

‫ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރަ އެވެ‪.‬‬

‫ޕަސެންޓް ހިއްސާ އޮންނަނީ މީނާ އަށެވެ‪ .‬އެއީ އޭނާގެ އާއިލާގެ ވިޔަފާރިއެކެވެ‪.‬‬

‫ވާރުތަވުމުން ލިބުނު މުއްސަނދި ކަމެކެވެ‪ .‬މިއީ ތެލާއި ގޭހާއި އިންޑަސްޓްރިއަލް‬

‫ހިއްސާދާރެކެވެ‪ .‬މުއްސަނދިކަން ލިބުނީ ބައްޕަގެ ހިއްސާއިން ‪ 2013‬ވަނަ އަހަރު‬

‫އިކުއިޕްމަންޓާއި ޓެކްސްޓައިލް އަދި ކުޅިވަރު ސާމާނާއި އައިޓީ ދާއިރާ އަށް‬

‫‪ 47‬ޕަސެންޓް ދިނުމުންނެވެ‪ .‬އެކަމަކު މީނާ އަށް ފާމްގެ އެއްވެސް ކޮންޓްރޯލެއް‬

‫ބޭނުންވާ ތަކެއްޗާއި ދަތުރުފަތުރުގެ ވިޔަފާރި ވެސް ކުރާ "ފާޑް" ކުންފުނީގެ‬

‫ނޯވެ އެވެ‪.‬‬

‫ހިއްސާދާރުންގެ ތެރެއިން ޒުވާނެކެވެ‪.‬‬

‫ޑޮކްޓަރުންގެ ޑިއުޓީ‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫‪16‬‬

‫ޝިޕިންގް ޝެޑިއުލް‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫‪17‬‬

‫ދުނިޔެ‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫‪ 25‬އަހަރު ތެ ޭރ‬ ‫ލަންކާ އަށް ކުރި‬ ‫އެންމެ ބޮޑު ވިއްސާރަ‬ ‫ހަ ސަ ން އާ މި ރު‬

‫ޑީއެމްސީން ބުންޏެވެ‪ .‬މިހާތަނަށް ވަނީ ވަޅުލެވިފައިވާ‬ ‫‪ 57‬މީހެއްގެ ހަށިގަނޑު ބިންގަނޑު ތެރޭން ނަގައިފަ‬ ‫އެވެ‪.‬‬

‫ސްރީ ލަންކާ އަށް މިދިޔަ ހަފުތާގައި ކުރި ގަދަ‬

‫ބޑަށް ގެއްލުން ލިބުނު‬ ‫ވިއްސާރައިގައި ވަރަށް ޮ‬

‫ވިއްސާރަ އަކީ‪ ،‬ވޭތުވެދިޔަ ‪ 25‬އަހަރުގެ ތެރޭ ކުރި‬

‫ކެގާލީގެ އަރަނައިކަ އަވަށުން ބިންގަނޑު ދަށުން‬

‫އެންމެ ގަދަ ވިއްސާރަ އެވެ‪ .‬ބޭ އޮފް ބެންގޯލްގައި‬

‫އާދިއްތަ ދުވަހު ވެސް ވަނީ ހަތް މީހުން ނަގައިފަ‬

‫ލ ޕްރެޝާ ސިސްޓަމެއްގެ ސަބަބުން‬ ‫އުފެދިފައިވާ ޯ‬

‫އޕަރޭޝަން ހޯމަ ދުވަހު ވެސް‬ ‫އެވެ‪ .‬މީހުން ހޯދުމުގެ ޮ‬

‫ލަންކާ އަށް މެދު ނުކެނޑި ތިން ދުވަސްވަން ދެން‬

‫ގސްފަ އެވެ‪ .‬ފެން ބޮޑުވުމުގެ‬ ‫ވަނީ ކުރި އަށް ގެން ޮ‬

‫ބޯކޮށް ވާރޭ ވެހުމުގެ ސަބަބުން ވެރިރަށް ކޮލަމްބޯ‬

‫ސަބަބުން ވަނީ ‪ 185،000‬މީހުން ވަގުތީ ހިޔާވަހިތަކަށް‬

‫އާއި އެނޫން ވެސް ބައެއް ސިޓީތަކުގައި ފެންބޮޑުވެ‬

‫ކށްފަ އެވެ‪ .‬ފެންގަނޑު ހިނދެން ފެށުމުން‬ ‫ބަދަލު ޮ‬

‫އާއްމުންގެ ދިރިއުޅުމަށް ވަނީ ހުރަސް އެޅިފަ އެވެ‪.‬‬

‫ގިނަ މީހުން މިހާރު ވަނީ އިރު އުތުރުގެ ހިސާބުތަކަށް‬

‫ބޑުވުމުގައި ހާލުގައި ޖެހުނު މީހުންނަށް‬ ‫ފެން ޮ‬ ‫ކށްދިނުމަށް ރައީސް މައިތުރިޕާލާ‬ ‫އެހީތެރިކަން ފޯރު ޮ‬ ‫ސިރިސޭނާގެ އެންގެވުމަކަށް ސިފައިން ނުކުމެ ވަނީ‬

‫އަނބުރާ ދާން ފަށައިފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ބ މުނިސިޕަލް ކައުންސިލްގެ މެޑިކަލް‬ ‫ކޮލަމް ޯ‬ ‫އޮފިސަރު ރުވާން ވިޖަޔަމުނީ ވިދާޅުވީ ބޭރަށް ހިންގުމާއި‬

‫މީހުން ސަލާމަތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކޮށްފަ އެވެ‪.‬‬

‫އތް ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫ހަމުގެ ބަލިމަޑުކަމެއް ފެތުރުމުގެ ބިރު އެބަ ޮ‬

‫އޕަރޭޝަން އެންމެ ފުޅާ‬ ‫މީހުން ސަލާމަތް ކުރުމުގެ ޮ‬

‫މޯބައިލް މެޑިކަލް ޔުނިޓްތައް މިހާރު ވަނީ ގާއިމްކޮށްފަ‬

‫ދާއިރާއެއްގައި ކުރި އަށް ގެންދިޔައީ އެންމެ ބޮޑަށް‬

‫އތް އެންމެ ބޮޑު‬ ‫އެވެ‪ .‬ފެންގަނޑު ހިނދުމާ އެކު ދެން ޮ‬

‫ބގެ އިރު އުތުރުން‬ ‫ބިންގަނޑު ކަނޑައިގެން ދިޔަ‪ ،‬ކޮލަމް ޯ‬

‫މަސައްކަތަކީ ސާފު ކުރުމާއި ކުނި އުކާލުމެވެ‪.‬‬

‫‪ 100‬ކިލޯމީޓަރު (‪ 60‬މޭލު) ދުރުގައި އޮންނަ ކެގާލީ‬ ‫ސަރަހައްދުގަ އެވެ‪.‬‬ ‫ބޑުވެގެންނާއި ބިންގަނޑު ފޭބުމުން މަރުވި‬ ‫ފެން ޮ‬ ‫މީހުންގެ އަދަދު ‪ 92‬އަށް އަރާފައިވާ ކަމަށް ޑިޒާސްޓާ‬ ‫މެނޭޖްމަންޓް ސެންޓަރު (ޑީއެމްސީ) އިން ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫މިހާތަނަށް ‪ 109‬މީހުން ގެއްލިފައިވާ ކަމަށް ވެސް‬

‫ދެކުނު އޭޝިއާގެ ގައުމުތަކަށް ކުރި ވިއްސާރައިގެ‬ ‫ކޮޅިގަނޑު ތޫފާނަކަށް ބަދަލުވެ ބަނގްލަދޭޝް އަށް‬ ‫އެރުމުން ވަނީ ‪ 24‬މީހުން މަރުވެފަ އެވެ‪ .‬ރޯނުގެ‬ ‫ނަން ދީފައިވާ އެ ތޫފާނުގެ ބާރު ވެސް މިހާރު ވަނީ‬ ‫ކުޑަވެފަ އެވެ‪.‬‬

‫‪18‬‬

‫ނ ގަނ ޑު‬ ‫ފެ ން ބޮ ޑު ވު މާ އި ބި ް‬ ‫ފޭ ބު މު ން ވަ ނީ‬

‫‪92‬‬

‫މީ ހު ން މަ ރު ވެ ފަ އި‬

‫މި ހާ ތަ ނަ ށް ވަ ނީ‬

‫‪109‬‬

‫މީ ހު ން ގެ އް ލި ފަ އި‬

‫‪185,000‬‬ ‫މީ ހު ން ވަ ގު ތީ ހި ޔާ ވަ ހި ތަ ކަ ށް ބަ ދަ ލު ކޮ ށް ފަ އި‬

‫‪500,000‬‬ ‫ށ ދާ ން ެޖ ހި ފަ އި‬ ‫މީ ހު ން ވަ ނީ ގެ ދޮ ރު ދޫ ކޮ ް‬ ‫މި ހާ ތަ ނަ ށް ވަ ނީ‬

‫‪57‬‬

‫މީ ހަ ކު ބި ން ގަނ ޑު‬ ‫ތެ ރޭ ން ނަ ގާ ފަ އި‬

‫ދުނިޔެ‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫‪20‬‬

‫ވައިގެ ތެރޭގައި ހިނގި އެންމެ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތައް‬ ‫ދުނިޔޭގެ ވައިގެ އެކްސިޑެންޓްތަކަށް ބަލާއިރު އެންމެ ފަހުން ހިނގި ހާދިސާއަކީ މިސްރު އެއާގެ‬ ‫މަތިންދާ ޯބޓެއް މެޑިޓެރޭނިއަން ކަނޑަށް ވެއްޓުމެވެ‪.‬‬ ‫ޕެރިހުން ފުރައިގެން ‪ 66‬މީހުންނާ އެކު ގާހިރާ އަށް ދަތުރު ކުރި އެއާބަސް އޭ‪ 320‬ގެ‬ ‫މަތިންދާ ބޯޓު ވެއްޓެން މެދުވެރި ސަބަބާ ބެހޭ ޮގތުން އެކި އެކި ތިއަރީތައް ވަނީ އުފަންވާން‬ ‫ފަށައިފަ އެވެ‪ .‬މިސްރުގެ ރައީސް އަބްދުލް ފައްތާހު އަލް ސީސީ ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ބޯޓު‬ ‫ވެއްޓުމުގައި ބުރަވެވޭ ވަކި ތިއަރީއެއް ނެތް ކަމަށެވެ‪ .‬ނަމަވެސް އެ ގައުމުގެ އޭވިއޭޝަން އޮފިޝަލުން‬ ‫ބުނެފައި ވަނީ ޯބޓު ވެއްޓުނު ކަމަށް ލަފާ ކުރެވެނީ ޓެކްނިކަލް މައްސަލައަކަށް ވުރެ ބޮޑަށް‬ ‫ޓެރަރިސްޓް އަމަލަކުން ކަމަށް ލަފާ ކުރެވޭ ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫ފަހުގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު ރަޝިއަން އެއާލައިންސްގެ ބޯޓެއް މިދިޔަ އޮކްޓޯބަރު މަހު ވެއްޓިފައި‬ ‫ވަނީ ‪ 224‬މީހުން މަރުވެފަ އެވެ‪ .‬މި ޯބޓު ވައްޓާލީ އިސްލާމިކް ސްޓޭޓް (އައިއެސް) އިން ބޮމެއް‬ ‫ޮގއްވާލައިގެންކަން ފަހުން ވަނީ އެނގިފަ އެވެ‪ .‬އޭގެ ކުރިން މާޗް ‪ 2014 ،8‬ގައި މެލޭޝިއަން‬ ‫އެއާލައިންސްގެ ފްލައިޓް އެމްއެޗް ‪ 370‬ގެއްލުމުގެ ހާދިސާ އަކީ ދުނިޔޭގެ ވައިގެ ތާރީޚުގައި‬

‫ޖަޕާން އެއާލައިންސް ފްލައިޓް ‪123‬‬ ‫ޓޯކިޔޯ އިން އޮސާކާ އަށް ދަތުރުކުރި ޖަޕާން އެއާލައިންސްގެ މަތިންދާ ބޯޓު އޮގަސްޓް ‪ 1985 ،12‬ގައި‬ ‫ވެއްޓުމުން ބޯޓުން ދަތުރުކުރި ‪ 15‬ފަޅުވެރިންނާއި ‪ 509‬ޕަސިންޖަރުންގެ ތެރޭން ‪ 505‬މީހުން މަރުވި އެވެ‪ .‬ގިނަ‬

‫ހިނގައިދިޔަ އެންމެ ބޮޑު ޮގތް ނޭނގޭ ހާދިސާ އެވެ‪ .‬ދުނިޔޭގެ ތާރީޚުގައި ހިނގާފައިވާ ވައިގެ‬

‫މީހުން މަރުވެފައި ވަނީ މީހުން ސަލާމަތް ކުރުމުގެ އޮޕަރޭޝަން ލަސްވުމުގެ ސަބަބުންނެވެ‪ .‬މިއީ އެއް ތާރީޚުގައި‬

‫ހިތާމަވެރި ހާދިސާތަކަށް ބަލާއިރު ތިރީގައި މި ވަނީ އެންމެ ޮބޑު ފަސް ހާދިސާ އެވެ‪.‬‬

‫ވެސް އެއް މަތިންދާ ބޯޓަކުން އެންމެ ގިނަ މީހުން މަރުވި ހާދިސާ އެވެ‪.‬‬

‫ސެޕްޓެމްބަރު ‪ 11‬ގައި ދިން ހަމަލާ‬ ‫ކޮމާޝަލް އޭވިއޭޝަން ވައިގެ ތާރީޚަށް ބަލާއިރު އެއް ދުވަހެއްގައި އެންމެ ގިނަ މީހުން މަރުވި ހިތާމަވެރި‬

‫ސައުދީ‪ -‬ކަޒަކްސްތާން ޯބޓު ވައިގެ ތެރޭގައި އެކްސިޑެންޓްވުން‬ ‫ބޑު އެކްސިޑެންޓެއް ހިނގާފައި ވަނީ ނޮވެމްބަރު ‪1996 ،12‬‬ ‫ވައިގެ ތެރޭގައި ދެ ބޯޓު ޖެހިގެން އެންމެ ޮ‬

‫ހާދިސާއެއް ހިނގާފައި ވަނީ ސެޕްޓެމްބަރު ‪ 2001 ،11‬ގަ އެވެ‪ .‬އެމެރިކަން އެއާލައިންސް ފްލައިޓާއި ޔުނައިޓެޑް‬

‫ބޓަކާއި ކަޒަކްސްތާން އެއާލައިންސްގެ‬ ‫ގަ އެވެ‪ .‬ނިއު ދިއްލީގެ ހުޅަނގުން ސައުދީ އަރަބިއަން އެއާލައިންސްގެ ޯ‬

‫އެއާލައިންސް ފްލައިޓް ވޯލްޑް ޓްރޭޑް ސެންޓަރުގައި ޖެއްސުމުން މަރުވި ‪ 265‬މީހުންގެ އިތުރުން ވޯލްޑް ޓްރޭޑް‬

‫ބޯޓެއް ޖެހި ހިނގި އެކްސިޑެންޓުގައި ‪ 349‬މީހުން ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ‪ .‬މި އެކްސިޑެންޓް ހިނގަން މެދުވެރިވި‬

‫ސެންޓަރުން މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު ‪ 2600‬އަށް ވުރެ މައްޗަށް އަރަ އެވެ‪.‬‬

‫ސަބަބަކީ ކަޒަކްސްތާނުގެ ބޯޓުގައި ތިބި ޕައިލެޓުންނަށް އިނގިރޭސި ބަސް ރަނގަޅަށް ނޭނގުމުން އެރި އޮޅުމެއްގެ‬ ‫ބޑު ހާދިސާ އަދި ދުނިޔޭގެ އޭވިއޭޝަން ތާރީޚުގައި ދެ ބޯޓެއް‬ ‫ސަބަބުންނެވެ‪ .‬މިއީ އިންޑިއާގެ ހިނގި ވައިގެ އެންމެ ޮ‬ ‫ޖެހިގެން ހިނގި އެންމެ ބޮޑު ހާދިސާ އެވެ‪.‬‬

‫ޓެނެރީފް އެއާޕޯޓް ހާދިސާ‬ ‫ސްޕޭނުގެ ޓެނެރީފް އެއާޕޯޓުގައި ބޯއިން ‪ 747‬ގެ ދެ މަތިންދާ ބޯޓު ޖެހިގެން ހިނގި ހިތާމަވެރި ހާދިސާގައި‬ ‫‪ 583‬މީހުން ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ‪ .‬މާޗް ‪ 1977 ،27‬ވަނަ އަހަރު ހިނގި މި ހާދިސާ އަކީ ރަންވޭ މަތިން ހިނގި‬

‫ނންވީލް އެއާ ޑިޒާސްޓާ‬ ‫އެމަ ޮ‬ ‫ނންވީލް ޖަންގަލީ ސަރަހައްދަށް ވެއްޓި‬ ‫ޓާކިޝް އެއާލައިންސްގެ ފްލައިޓް‪ ،‬މާޗް ‪ 1974 ،3‬ގައި ފްރާންސްގެ އެމަ ޮ‬ ‫ހިނގި އެކްސިޑެންޓުގައި ‪ 346‬މީހުން ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ‪ .‬މިއީ ފްރާންސްގައި ހިނގި އެންމެ ބޮޑު ވައިގެ ހާދިސާ‬

‫އެންމެ ބޮޑު އެކްސިޑެންޓެވެ‪ .‬ކޭއެލްއެމްގެ ފްލައިޓެއް ނައްޓާލަން އުޅެނިކޮށް ރަންވޭގައި އޮތް ޕޭން އެމެރިކާ‬

‫އެވެ‪ .‬ބޯޓު ވެއްޓެން ދިމާވީ ބޯޓުގެ ކާގޯ ދޮރެއް ރަނގަޅަށް ބަންދު ނުކުރެވި ހުރުމުން ހަލާކުވެ އަދި ބޯޓު ކޮންޓްރޯލް‬

‫ފްލައިޓެއްގައި ޖެހި ހިނގި އެކްސިޑެންޓުގައި ދެ ބޯޓު ވެސް ހަލާކުވި އެވެ‪ .‬މި ހާދިސާގައި ކޭއެލްއެމް ފްލައިޓުގައި‬

‫ކުރާ ބައެއް ކޭބަލްތައް ވެސް ހަލާކުވުމުންނެވެ‪.‬‬

‫ތިބި ‪ 248‬މީހުން މަރުވި އެވެ‪ .‬އަދި ޕޭން އޭމް ފްލައިޓުގައި ތިބި ‪ 396‬މީހުންގެ ތެރޭން ‪ 335‬މީހުން މަރުވި‬ ‫އެވެ‪.‬‬

‫ކުޅިވަރު‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫‪21‬‬

‫ގައުމީ ޓީމުގެ ތިން ކީޕަރުން‬ ‫ކަމަށްވާ އިމްރާން މުހައްމަދު‬ ‫(މ) އާއި މުހައްމަދު އިމްރާން‬ ‫(ކ) އަދި އިފްރާހް އަރީފް‪.‬‬

‫‪ 17‬އަހަރު‪ ،‬އިމްރާން‪ ،‬ދެން ކާކު؟‬ ‫މު ހަ އް މަ ދު ހަ މް ދޫ ން‬ ‫ދިނުމުގެ ނަތީޖާއަކީ މިއޮތީ‬

‫ކުޅުންތެރިންގެ އުމުރަށް ބަލާއިރު މިއީ ދިގު މުއްދަތަކަށް‬

‫ނުޖަހާ ގޮތަށް ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ފެންނާށެވެ‪ ،‬ތަޖުރިބާކާރު‬

‫އިމްރާން ނެތްތަން ފޫބެއްދޭނެ ކުޅުންތެރިންނެއް ނޫނެވެ‪.‬‬

‫ބޑު އާބާދީއެއް އޮތް‬ ‫ޮ‬

‫ދެ ކީޕަރުން ތިއްބާ‬

‫ޔޫތު ލެވެލްއަށް ބަލާއިރު އެންމެ އުއްމީދު ކުރެވުނު އެއް‬

‫ސީރިއާ ތާރީޚީ ރަށް ޚަލަބަށް‪ ،‬އޭޝިއަން ކަޕް‬

‫އައްޑޫ ސިޓީގައި ‪2001‬‬

‫އޭސީ މިލާނުން އުމުރުން‬

‫ކީޕަރަކީ އިބްރާހިމް ލަބާން ޝަރީފެވެ‪ .‬އިންޓަ ސްކޫލާއި‬

‫ކޮލިފައިންގައި ވާދަކުރުމަށް ‪ 2000‬ވަނަ އަހަރު ގައުމީ‬

‫ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން‬

‫‪ 16‬އަހަރުގެ ގޯލްކީޕަރު‬

‫މޅަށް ކުޅުނު ކީޕަރު‬ ‫އުމުރުފުރާގެ ގައުމީ ޓީމުތަކުގައި ޮ‬

‫ބޑު އަމާޒަކަށް އޮތީ‬ ‫ފުޓްބޯޅަ ޓީމު ދިޔައިރު އެންމެ ޮ‬

‫ވައިޑީޕީ ހިންގި ނަމަވެސް‬

‫މުސްތަގުބަލަށް ޓީމެއް ބިނާކުރުމެވެ‪ .‬އެކަމަށްޓަކައި‪،‬‬

‫މިހާތަނަށް ވެސް ކީޕަރުންނަށް‬

‫މާލެ އަށް ފަހު އެންމެ‬ ‫ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން މިހާރު ވީރާނާވެފައިވާ‬

‫ޖިއަންލުއިޖީ ޑޮއްނަމޫރާ އަށް‬

‫ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކޮށްފައިވާއިރު‬

‫ފުރުސަތު ދިނުމުން‪ ،‬އޭނާ ވަނީ‬

‫އޭނާގެ ކެރިއަރާ މެދު ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފަ އެވެ‪.‬‬

‫ކޯޗު ޔޮރްދާން ސްޓޮއިކޯފް އިވަނޯފް ޓީމާ އެކު ގެންދިޔަ‬

‫ހާއްސަ ތަމްރީނެއް ނޯވެ އެވެ‪.‬‬

‫މިއަދު ކުރިއެރުން ހޯދައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫ދެން ހުރީ މުހައްމަދު ޖަޒްލާން (ބަބޭ) އާއި މުހައްމަދު‬

‫ހުނަރުވެރި ޒުވާން ކުޅުންތެރިންގެ ތެރޭގައި ކްލަބް‬

‫އފިޝަލްގެ ވާހަކަތަކަށް ގައުމީ‬ ‫އެ ޮ‬

‫"ބޭރުގެ ކްލަބްތަކުން ވެސް މި‬

‫ފަޔާޒެވެ‪ .‬ސްރީ ލަންކާގައި ބޭއްވި މަހިންދަ ރާޖަޕަކްސަ‬

‫އީގަލްސް އަށް އޭރު ކުޅެމުން ދިޔަ ޒުވާން ގޯލްކީޕަރު‬

‫ޓީމުގެ ގޯލްކީޕަރު ޓްރޭނަރު ހަސަން ހަމީދު (ޑަކޭ)‬

‫އިމްރާން މުހައްމަދެވެ‪.‬‬

‫ގތުގައި ހުނަރުވެރި‬ ‫ވެސް ތާއީދުކުރި އެވެ‪ .‬އޭނާ ބުނި ޮ‬

‫އެކަމަކު ރާއްޖޭގައި އެ ފުރުސަތު ދޭން ޖެހިލުންވޭ‪.‬‬

‫ބޑު އެއް ސަބަބަކީ‬ ‫ކީޕަރުންނަށް ގެއްލިގެންދާ އެންމެ ޮ‬

‫ވަރަށް ހުނަރުވެރި ކީޕަރުން ބެންޗުގައި ތިބެތިބެ‬

‫ޔޫތު ލެވެލްގައި ރަނގަޅަށް ތަމްރީން ނުދެވުމެވެ‪.‬‬

‫ފުރުސަތު ނުލިބިގެން ކުޅުމާ ދުރަށް ވެސް ގޮސްފި‪"،‬‬

‫އެ ފަހަރު ސީރިއާ އަތުން ‪ 1-2‬އިން ރާއްޖެ‬ ‫ބަލިވި މެޗަކީ ގައުމީ ޓީމުގެ ތާރީޚު ބަދަލުކޮށްލި‬ ‫މެޗެކެވެ‪ .‬މެދުއިރުމަތީގެ ޓީމެއް ކޮޅަށް ރާއްޖޭން‬

‫އަނެއް ސަބަބަކީ ޑަކޭ އާއި އަދިވެސް އެހެން‬

‫ފުރަތަމަ ގޯލެއް ޖެހީ އެ މެޗުގަ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު އެ މެޗު‬

‫ގތުގައި ކީޕަރުންނަށް ފުރުސަތު‬ ‫ކޗުން ފާހަގަކުރި ޮ‬ ‫ޯ‬

‫ފެންނަނީ ޒުވާން ކީޕަރުންނަށް ފުރުސަތު ދޭތަން‪.‬‬

‫ޑަކޭ ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ކޗު އިހުސާން އަބްދުލްގަނީ‬ ‫ކްލަބް އީގަލްސްގެ ޯ‬

‫މުބާރާތް ‪ 2012‬ވަނަ އަހަރު ރާއްޖެ ކާމިޔާބުކުރިއިރު‬ ‫އތް ހުރަހަކީ އަނިޔާގެ‬ ‫މޅަށް ކުޅުނު ޖަޒްލާން އަށް ޮ‬ ‫ޮ‬ ‫މައްސަލަތަކެވެ‪.‬‬ ‫އތީ އެންމެ މުހިއްމު އެއް ވާހަކަ އެވެ‪ .‬އެއީ‬ ‫ދެން ޮ‬ ‫އިމްރާން ވަރުގެ ހުނަރުވެރި ކީޕަރަކު ފެނުނު ނަމަވެސް‬ ‫އިމްރާން ކުރާ ވަރަށް މަސައްކަތް ކުރެވިދާނެތޯ އުފެދޭ‬

‫ކޗު ބިނާކުރަމުން އައި ޓީމުގެ‬ ‫އެއަށް ވުރެ ހާއްސަވީ‪ޯ ،‬‬

‫ނުލިބުމެވެ‪ .‬ވައިޑީޕީން އުފެދޭ ކީޕަރުން ކްލަބްތަކާ‬

‫(ސާންތީ) ވެސް ބުނީ އިމްރާންގެ ބަދަލުގައި އަރާނެ‬

‫ގތުގައި އިމްރާން މިއަދު‬ ‫ސުވާލެވެ‪ .‬ޑަކޭ ފާހަގަކުރި ޮ‬

‫އެންމެ އުއްމީދީ ކުޅުންތެރިޔާ ޒުވާން ކީޕަރު އިމްރާން‬

‫ގުޅުމަށް ފަހު ތިބެން ޖެހެނީ ބެންޗު ހޫނުކުރާށެވެ‪ .‬އެ‬

‫ކުޅުންތެރިޔަކު އުފެދޭނީ ފުރުސަތުތައް ދީގެން ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ބޑު ސަބަބަކީ‬ ‫އޭނާ އެ ހުރި މަގާމުގައި ހުރި އެންމެ ޮ‬

‫މޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ މަގާމް ހޯދުމެވެ‪ .‬ދެކުނު‬ ‫މެޗުގެ ޮ‬

‫ކުޅުންތެރިންނަށް ފުރުސަތު ދޭން ކޯޗުން ޖެހިލުންވެ‬

‫އެކަމަކު އިމްރާން މަތީ ފެންވަރުގައި ކުޅެމުން ދަނިކޮށް‪،‬‬

‫ބުރަ މަސައްކަތާއި ކުޅިވަރުގެ އަހުލާގެވެ‪ .‬ކަކުލުގެ‬

‫އޭޝިއާ ސަރަހައްދުން ބޭރުގެ މެޗެއްގައި ދިވެއްސަކު‬

‫އެވެ‪ .‬ރިސްކްނަގާކަށް ނުކުރެ އެވެ‪.‬‬

‫އޭނާގެ ބަދަލުގައި އާ ކީޕަރެއް ތައްޔާރުކުރާށޭ ބުނެ‪،‬‬

‫ލިގަމެންޓަށް ދެ ފަހަރު ސީރިއަސް އަނިޔާވި ނަމަވެސް‬

‫ސީނިއާ ޓީމުން އެހެން ކީޕަރަކަށް ފުރުސަތު ދޭން‬

‫ކށް މަސައްކަތްކޮށް އޭނާ ވަނީ‬ ‫އަހަރެއްހާ ދުވަހު ބުރަ ޮ‬

‫ސާންތީ ގަބޫލެއް ނޫނެވެ‪.‬‬

‫ކުޅުމުގެ ތެރެއަށް އަލުން އައިސްފަ އެވެ‪ .‬ހާއްސަކޮށް‬

‫ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެ މެޗުގައި މޮޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ‬

‫ލޕްވާކަށް ނުހުންނާނެ‪.‬‬ ‫"ކުޅުންތެރިޔާ އަބަދު ޑިވެ ޮ‬

‫މަގާމް ހޯދިއިރު‪ ،‬އެ ޝަރަފް ޓީމުގައި އަލަށް ހިމެނުނު‬

‫ވަކި ހިސާބަކުން އެބަޖެހޭ ފުރުސަތު ދޭން‪ .‬އުމުރުން‬

‫ހދުމަކީ އެހެން ކުޅުންތެރިންނަށް ވެސް‬ ‫ކުޅުންތެރިޔަކު ޯ‬

‫‪ 16‬އަހަރުގައި ނުވަތަ ‪ 18‬އަހަރުގައި ކްލަބަކާ ގުޅުނު‬

‫ލިބުނު އިތުބާރެކެވެ‪.‬‬ ‫އޭގެ ފަހުން ‪ 17‬އަހަރު ފާއިތުވީ އިރު ވެސް‬ ‫ގލް ދިފާއުކުރުމުގައި ވަރުބަލިވުމެއް‬ ‫އަދިވެސް ރާއްޖޭގެ ޯ‬ ‫ނެތެވެ‪ .‬ވޯލްޑް ކަޕުގެ ހަތަރު ވަނަ ހޯދި ގަދަފަދަ ދެކުނު‬ ‫ކޮރެއާއާ ލަނޑެއް ނުޖެހި ރާއްޖެ އެއްވަރުކުރި މެޗުން‬

‫"އިމްރާން ޕީކުގައި ހުއްޓާ ސީނިއާ ޓީމުން އެހެން‬

‫މިދިޔަ އަހަރު ލިބުނު އަނިޔާއިން އޭނާ އަރައިގަތުމަކީ‬

‫ނަމަވެސް ފުރުސަތު ދޭކަށް ކޯޗުންނަށް ނުކުރޭ‪.‬‬

‫ކުޅުންތެރިޔަކަށް ފުރުސަތު ދޭން ނުފެނޭ‪ .‬އަދިވެސް‬

‫ނަމޫނާ އެކެވެ‪ .‬ޒުވާން ދުވަސްވަރު ސީރިއަސް‬

‫ފުރުސަތު ނުލިބެންޏާ ކުރި ނާރާނެ‪ ،‬ކުރިން ވާހަކަ‬

‫ނެތް އިމްރާން ނެތްތަން ފޫބެއްދޭނެ ކީޕަރަކު‪ .‬އެހެންވީމާ‬

‫އަނިޔާއެއް ވިޔަސް ބައެއް ކުޅުންތެރިން މާޔޫސްވެ‬

‫ދެއްކި އޮފިޝަލް ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫އިމްރާން ސީނިއާ ޓީމަށް ހާއްސަކުރަންވީ‪ .‬އެއަށް‬

‫ކުޅުން ހުއްޓާލަ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު‪ ،‬އިމްރާން ކެރިއަރުގެ‬

‫ފަހު ޖޫނިއާ ޓީމުތަކަށް ޒުވާން ކީޕަރުން ނަގަންވީ‪.‬‬

‫ބޑު އަނިޔާއެއް ލިބުމުން ވެސް ހިތްވަރު‬ ‫ފަހުކޮޅު ޮ‬

‫އެ ރިސްކް ނަގަން އެބަޖެހޭ‪ .‬މިހާރު ވާގޮތަކީ ޒުވާން‬

‫އެލުވާނުލައި އަލުން ފިޓްވެ ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕުގައި‬

‫އަށްޑިހައިގެ އަހަރުތަކާއި ނުވަދިހައިގެ އަހަރުތަކަށް‬ ‫ބަލާއިރު ދިވެހި ކީޕަރުންނަށް ކްލަބްތަކުން ފުރުސަތު‬

‫ފެށިގެން ރާއްޖެ ކޮޅަށް ‪ 17‬ލަނޑު ޖެހި އީރާނާއި ‪10‬‬

‫ދެ އެވެ‪ .‬އޭރު ގައުމީ ޓީމުގެ ކީޕަރުގެ ޖާގައިގެ‬

‫ލަނޑު ޖެހި ޗައިނާ އަތުން ‪ 0-1‬އިން ރާއްޖެ ބަލިވިއިރު‬

‫ބޑެވެ‪ .‬ސައްޔިދު އަލީން ފެށިގެން މައުރޫފް‬ ‫ވާދަވެރިކަން ޮ‬

‫ޓީމަކަށް ވިޔަސް އިމްރާން ނަގަނީ‪ "،‬ސާންތީ ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫އޭނާ ބުނީ ގައުމީ ޓީމުގެ ކުރީގެ ކީޕަރު ޓްރެއިނަރު‬

‫ގލް ބެލެހެއްޓި އެވެ‪ .‬ޕްރެކްޓިހުގައި އަދި‬ ‫ގައުމީ ޓީމުގެ ޯ‬ ‫މެޗުގެ ތެރޭގައި އެހެން ކުޅުންތެރިން މޯޓިވޭޓްކުރުވައި‬

‫ވެސް ގޯލް ބެލެހެއްޓީ އޭނާ އެވެ‪ .‬ސަރަހައްދުގެ ތަށި‬

‫އަހުމަދު (މާއްޓޭ) އާއި އިބްރާހިމް ސަލީމް (މެޓާ) އާއި‬

‫އަސްލަމް އަބްދުއްރަހީމް ހިންގާ ކީޕަރުން ތަމްރީންކުރާ‬

‫އޭނާ ދައްކާ ލީޑާޝިޕަކީ އޭނާގެ ސޮއި ހޯދަން‬

‫ހޯދައިދީފި އެވެ‪ .‬އެނގޭހާ ވެސް ކަމަކަކީ ގައުމީ ޓީމު‬

‫ރެޖީނާ އިބްރާހިމް ރަޝީދާއި އިސްމާއިލް ޒަރިޔަންދާއި‬

‫އެކަޑަމީއަކީ ރަނގަޅު ފެށުމެއް ކަމަށާއި އެކަމަކު އެގޮތަށް‬

‫ބޑު އަގު ދޭން ތައްޔާރަށް ތިބޭ އެއް‬ ‫ކްލަބްތަކުގެ ޮ‬

‫މިދިޔަ ‪ 17‬އަހަރު ހޯދި ހުރިހާ ކާމިޔާބެއްގައި އިމްރާނުގެ‬

‫ކެލާމާ ހަސަން ރަޝީދު (ހަސަނާ) އަދި އިބްރާހިމް‬

‫އުފައްދާ ކީޕަރުންނަށް ފުރުސަތު ނުލިބޭ ނަމަ ކުރިނާރާނެ‬

‫ސަބަބެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން އޭނާގެ މަގާމް ހޯދަން އަންނަ‬

‫އތްކަމެކެވެ‪ .‬ނޭނގޭ ކަމަކީ‪ ،‬އިމްރާނަށް‬ ‫ހިއްސާ ޮ‬

‫ރަޝީދު (މަބޫ) ފަދަ ކީޕަރުންނަކީ އޭރު ފުރަތަމަ‬

‫ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ކުޅުންތެރިއެއްގެ ކިބައިގައި ވެސް އެ ހިތްވަރު ހުންނަން‬

‫ގލް ބަލަހައްޓާނީ ކާކު ކަމެވެ‪.‬‬ ‫ފަހު ގައުމީ ޓީމުގެ ޯ‬

‫ގލް ބެލެހެއްޓި ކީޕަރުންނެވެ‪.‬‬ ‫ޑިވިޝަނުގެ ކްލަބްތަކުގެ ޯ‬

‫އތް ސުވާލަކީ އޭނާ‬ ‫އެ ސުވާލާ އެކު ދެން ކުރަން ޮ‬

‫އެކަމަކު މިދިޔަ ‪ 10‬ވަރަކަށް އަހަރަށް ބަލާއިރު ގިނަ‬

‫ޕޫލުގައި ‪ 14‬ވަރަކަށް ކީޕަރުން އެބަތިބި‪ .‬އެކަމަކު‬

‫"އަސްލަމް އެކުރަނީ ރަނގަޅު މަސައްކަތެއް‪ .‬އެ‬

‫ޖެހެ އެވެ‪.‬‬ ‫އެކަމަކު‪ ،‬އެފަދަ ކުޅުންތެރިޔަކަށް ފެންނާނީ ވެސް‬

‫ނެތްތަން ފޫބައްދާނެ ކީޕަރަކު ނުއުފެއްދެނީ ކީއްވެތޯ‬

‫ރސާވަނީ ބިދޭސީ ކީޕަރުންނަށެވެ‪ .‬ޒުވާން‬ ‫ކްލަބްތަކުން ބަ ޯ‬

‫އެ ކުދިންނަށް އެބަޖެހޭ ފުރުސަތު ލިބެން‪ .‬މިސާލަކަށް‬

‫ޓއިކޯފް މީގެ ‪ 17‬އަހަރު‬ ‫ފުރުސަތު ދީގެންނެވެ‪ .‬ސް ޮ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ކީޕަރުންނަށް ފުރުސަތު ދޭން ޖެހިލުންވެ އެވެ‪ .‬ރާއްޖޭގެ‬

‫ކުރިން އޮންނަ ‪ 19‬އަހަރުން ދަށުގެ ޔޫތު މުބާރާތަކީ‬

‫ކުރިން އިމްރާންގެ ބަދަލުގައި ގައުމީ ޓީމަށް ތަޖުރިބާކާރު‬

‫އެންމެ ކާމިޔާބު ކްލަބް ކަމަށްވާ ނިއު ރޭޑިއަންޓަށް‬

‫ރަނގަޅު މުބާރާތެއް‪ .‬އޭގެ ސަބަބުން ކީޕަރުންނަށް‬

‫ކީޕަރަކު ނެގި ނަމަ މިއަދު އެ މަގާމުގައި އިމްރާން‬

‫ބަލާއިރު މިދިޔަ ‪ 12‬އަހަރު އެ ޓީމުގެ ގޯލް ގިނައިން‬

‫ފުރުސަތު ލިބޭނެ ފެންވަރު ދައްކާލަން‪ "،‬ސާންތީ‬

‫ފެންނަން ނުހުރެދާނެ އެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން ސްޓޮއިކޯފް އެ‬

‫ބޑު މައްސަލައަކީ ޔޫތު ޑިވެލޮޕްމަންޓް‬ ‫"އެންމެ ޮ‬ ‫ޕްރޮގްރާމް ކުރިއަށްގެންދާއިރު ކީޕަރުންނަށް ހާއްސަ އަދި‬ ‫އެކަށީގެންވާ ތަމްރީން ނުދެވުން‪ .‬ކީޕަރުންނަކީ ވަކި‬ ‫ހާއްސަ ތަމްރީންތަކެއް ހަދަން ޖެހޭ ބައެއް‪ .‬ކީޕަރުންނަށް‬

‫ބަލަހައްޓާފައިވަނީ ބިދޭސީ ކީޕަރުންނެވެ‪.‬‬ ‫ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމުތަކުގައި ވެސް ކީޕަރުން‬

‫ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫މި ވަގުތަށް ބަލާއިރު އިމްރާން ނެތްތަން ފޫބައްދަން‬

‫ހާއްސަ ތަމްރީން ދޭނެ ބަޔަކު އެކަށީގެންވާ ގޮތަކަށް‬

‫އުފެދެނީ ފުރުސަތު ދީގެންނެވެ‪ .‬އިކާ ކަސިޔަސް އަށް‬

‫ތިބީ ވެލެންސިއާގެ މުހައްމަދު ފައިސަލާއި ޓީސީ‬

‫އފިޝަލަކު ނަން‬ ‫ނުތިބޭ‪ "،‬ވައިޑީޕީ ޕްރޮގްރާމުގެ އިސް ޮ‬

‫އުމުރުން ‪ 16‬އަހަރުގައި ރެއާލް މެޑްރިޑުން ފުރުސަތު‬

‫ސްޕޯޓްސްގެ މުހައްމަދު އިމްރާނެވެ‪ .‬އެކަމަކު މި ދެ‬

‫ކޗުން ނަގަން އެބަޖެހެ‬ ‫ދުވަހު ނެގި ފަދަ ރިސްކެއް ޯ‬ ‫އެވެ‪.‬‬

‫ކުޅިވަރު‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫‪22‬‬

‫ޔުނައިޓެޑުގެ ކޯޗުކަމުން ވެން ހާލް ވަކިކުރި ފަސް ސަބަބު‬ ‫މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑަށް އިނގިރޭސި‬ ‫އެފްއޭ ކަޕް ކާމިޔާބުކޮށްދިން ނަމަވެސް‬ ‫އެ ޓީމުގެ ޯކޗުގެ މަގާމުން ލުއީ ވެން‬ ‫އޭނާއާ މެދު ހިތްހަމަނުޖެހޭއިރު ދެ‬ ‫ސީޒަނުގެ ތެރޭ އެކަށީގެންވާ ކާމިޔާބެއް‬ ‫ނުހޯދޭތީ މެނޭޖްމަންޓުން ވެސް އޭނާ‬ ‫ބަހައްޓަން ބޭނުމެއް ނުވި އެވެ‪.‬‬

‫ލަނޑެވެ‪ .‬ޔުނައިޓެޑްގެ ކުޅުންތެރިންގެ ތެރެއިން‬ ‫ލީގުގައި އެންމެ ގިނަ ލަނޑު ޖެހި ކުޅުންތެރިޔަކީ‬ ‫‪ 11‬ލަނޑު ކާމިޔާބުކުރި އެންތަނީ މާޝިއަލް އެވެ‪.‬‬ ‫ލަނޑު ލިސްޓުގެ ތާވަލުން ލީގުގައި ޔުނައިޓެޑަށް‬ ‫ލިބެނީ ‪ 10‬ވަނަ އެވެ‪.‬‬ ‫މީގެ ކުރިން ޔުނައިޓެޑުން އެންމެ މަދުން‬ ‫ލީގުގައި ލަނޑު ޖަހާފައިވަނީ ‪ 2005-2004‬ވަނަ‬ ‫އަހަރުގެ ސީޒަނުގަ އެވެ‪ .‬އެ ފަހަރު ލީގުގައި‬ ‫ޔުނައިޓެޑުން ‪ 58‬ލަނޑު ކާމިޔާބުކުރި އެވެ‪.‬‬ ‫ޔުނައިޓެޑުން ލީގުގައި އެންމެ ގިނަ ލަނޑު ޖެހީ‬ ‫‪ 2000-1999‬ވަނަ އަހަރު އެވެ‪.‬‬

‫ބޑު ހޭދައެއް ކޮށްފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ކުޅުންތެރިންނަށް ޮ‬

‫މައްސަލަ ކުރުމަތިވިއިރު ލަނޑު ޖަހާނެ‬

‫ފާއިތުވި ދެ އަހަރުގައި ކުޅުންތެރިން ގަތުމަށް‬

‫މާގިނަ ފުރުސަތުތަކެއް ވެސް އެ ޓީމަށް‬

‫އެ ޓީމުން ވަނީ ‪ 252.25‬މިލިއަން ޕައުންޑް‬

‫ތަނަވަސްކުރެވިފައިނުވެ އެވެ‪ .‬އެ ޓީމު ކުޅުނު ގިނަ‬

‫ކށްފަ އެވެ‪ .‬އެ ޓީމުން އެންމެ ބޮޑު‬ ‫ހަރަދު ޮ‬

‫ބޅަ ހިފަހައްޓައިގެން ކުޅުނެވެ‪ .‬އެހެން‬ ‫މެޗުތަކުގައި ޯ‬

‫އަގުގައިގަތީ ‪ 2014‬ވަނަ އަހަރު ‪ 59.7‬މިލިއަން‬

‫ނަމަވެސް ދެއްކި ކުޅުމާ އެއް ވަރަށް އެޓޭކް‬

‫ޕައުންޑަށް އެންހެލް ޑި މާރިއާ އެވެ‪ .‬އެހެން‬

‫ކުރެވިފައިނުވެ އެވެ‪.‬‬ ‫ޔުނައިޓެޑަށް މި ފަހަރު ލީގުގައި ލަނޑު‬ ‫ޖަހަން ތަނަވަސްކުރެވިފައިވަނީ ‪ 312‬ފުރުސަތެވެ‪.‬‬ ‫ޔުނައިޓެޑަށް ވުރެ މަދުން ލަނޑު ޖަހާނެ ފުރުސަތު‬ ‫ފޑާއި އެސްޓަން‬ ‫ތަނަވަސްކުރި ކްލަބްތަކަކީ ވަޓް ޯ‬

‫ޕްރިމިއާ ލީގުގެ ތާރީހުގައި ޔުނައިޓެޑަށް‬

‫ހެއްޔެވެ؟‬

‫މި ފަހަރު ލީގުގައި ޔުނައިޓެޑުން ޖެހީ ‪49‬‬

‫އެ ޓީމުން ވަނީ ކުރު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި‬

‫ޕީއެސްޖީ އަށް ބަދަލުވެފަ އެވެ‪.‬‬

‫ވަކި ކުރީ ކޮން ސަބަބުތަކާ ގުޅިގެން‬

‫އެ ޓީމު އެންމެ މަދުން ލަނޑު ޖެހި ސީޒަނެވެ‪.‬‬

‫އިނގިރޭސި ޕްރިމިއާ ލީގުގައި މި‬ ‫ފަހަރު ޔުނައިޓެޑަށް ލަނޑު ޖެހުމުގެ‬

‫ނަމަވެސް އެއް ސީޒަނަށް ފަހު ޑި މާރިއާ ވަނީ‬

‫ޔުނައިޓެޑުގެ ކޯޗުގެ މަގާމުން އޭނާ‬

‫މި ސީޒަނަކީ ޔުނައިޓެޑްގެ ތާރީހުގައި ލީގުގައި‬

‫އެއްވަރުގެ ކާމިޔާބެއް ހޯދިފައިނުވުން‬

‫ފުރުސަތު ތަނަވަސްނުކުރެވުން‬

‫ވެން ހާލް ޔުނައިޓެޑާ ހަވާލުވި ފަހުން‬

‫ހާލް މިވަނީ ވަކިކޮށްފަ އެވެ‪ .‬ސަޕޯޓަރުން‬

‫ލަނޑު ރެ ޯކޑް ދަށްވުން‬

‫ދެ އަހަރު ތެރޭގައި ކުރެވުނު ހޭދައާ‬

‫ކުޅުން ދަށްވުން‪ ،‬ލަނޑު ޖަހާނެ‬

‫ދަށް ޓީމުތަކާ ދެކޮޅަށް ނަތީޖާ‬ ‫ނުނެރެވުން‬ ‫މި ފަހަރު ލީގުގައި ޔުނައިޓެޑުން ވަނީ ލީގުގެ‬ ‫ގަދަ ދިހައެއްގައި ހިމެނުނު ޓީމުތަކާ ދެކޮޅަށް‬ ‫ޕއިންޓް ހޯދައިފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ކުޅުނު މެޗުން ‪ޮ 27‬‬ ‫ޔުނައިޓެޑަށް ވުރެން ގިނައިން ގަދަ ދިހައެއްގެ‬ ‫ކޅަށް ކުޅުނު މެޗުތަކުން ޕޮއިންޓް ހޯދީ‬ ‫ޓީމުތަކާ ދެ ޮ‬ ‫ލެސްޓާ ސިޓީ އާއި ވެސްޓް ހޭމް ޔުނައިޓެޑުން‬ ‫އެކަންޏެވެ‬ ‫ޔުނައިޓެޑަށް މައްސަލަ ދިމާވެފައިވަނީ ލީގުގެ‬ ‫ކޅަށް ކުޅުނު މެޗުތަކުން‬ ‫ފުލުގައި އޮތް ޓީމުތަކާ ދެ ޮ‬ ‫ޕޮއިންޓް ހޯދުމުގަ އެވެ‪ .‬ލީގުގައި ‪ 10‬މެޗުން‬ ‫ޔުނައިޓެޑް ބަލިވިއިރު އޭގެ ތެރެއިން ފަސް‬ ‫ބަލިވެފައިވަނީ ލީގުގެ ފުލުގައި އޮތް ޓީމުތައް‬ ‫އަތުންނެވެ‪.‬‬

‫ރމް އެވެ‪ .‬ޔުނައިޓެޑުން‬ ‫ވިލާ އަދި ވެސްޓް ބް ޮ‬ ‫މި ފަހަރު ލީގުގައި ކުޅުނު މެޗުތަކުގައި ގޯލަށް‬

‫ދެ ވަނަ އަށް އެންމެ މަދުން ޕޮއިންޓް‬

‫ފޮނުވާލާފައި ހަމަލާތަކުގެ އަދަދު އަރަނީ ‪430‬‬

‫ލިބުން‬

‫އަށެވެ‪ .‬މިއީ ލީގުގެ ‪ 15‬ވަނަ އެވެ‪.‬‬

‫މި ސީޒަނަކީ ވެން ހާލްގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން‬ ‫ޔުނައިޓެޑް ކުޅުނު ދެ ވަނަ ސީޒަނެވެ‪ .‬ޔުނައިޓެޑް‬ ‫ލީގު ނިންމާލީ ‪ 38‬މެޗުން ‪ 66‬ޕޮއިންޓާ އެކު‬ ‫ލީގުގެ ފަސް ވަނައިގައި އޮވެގެންނެވެ‪ .‬މިއީ‬ ‫ޕްރިމިއާ ލީގު ފެށި ފަހުން ޔުނައިޓެޑް ދެ ވަނަ‬ ‫އަށް އެންމެ މަދުން ޕޮއިންޓް ހޯދި އަހަރެވެ‪.‬‬ ‫ޔުނައިޓެޑަށް އެންމެ މަދުން ޕޮއިންޓު ލިބުނީ‬ ‫‪ 2014-2013‬ވަނަ އަހަރުގެ ސީޒަނުގައި ކުރީގެ‬ ‫މއިސްގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން ކުޅުނު‬ ‫ކޯޗު ޑޭވިޑް ޮ‬ ‫އަހަރެވެ‪ .‬އެ ފަހަރު ޔުނައިޓެޑަށް ލިބުނީ ‪38‬‬ ‫މެޗުން ‪ 54‬ޕޮއިންޓެވެ‪ .‬މި ސީޒަނުގައި ޔުނައިޓެޑް‬ ‫‪ 10‬މެޗުން ވަނީ ބަލިވެފަ އެވެ‪ .‬މޮއިސްގެ‬ ‫އިރުޝާދުގެ ދަށުން ‪ 2014-2013‬ވަނަ އަހަރުގެ‬ ‫ސީޒަނުގައި ޔުނައިޓެޑް ‪ 12‬މެޗުން ބަލިވި އެވެ‪.‬‬

‫މި ފަހަރު ލީގުގައި ޔުނައިޓެޑް މޮޅުވީ ‪19‬‬ ‫މެޗުންނެވެ‪ .‬މިއީ ލީގު ތާރީހުގައި ޔުނައިޓެޑުން‬ ‫އެންމެ މަދު މެޗުން މޮޅުވި ދެ ވަނަ ސީޒަނެވެ‪.‬‬ ‫މީގެ ކުރިން ޔުނައިޓެޑް ‪ 19‬މެޗުން މޮޅުވީ‬ ‫‪ 2014-2013‬ވަނަ އަހަރުގެ ސީޒަނުގައި މޮއިސްގެ‬ ‫އިރުޝާދުގެ ދަށުން ކުޅުނު އަހަރުގަ އެވެ‪.‬‬ ‫މި ސީޒަނުގައި ޔުނައިޓެޑް ‪ 19‬މެޗުން‬ ‫މޮޅުވިއިރު އެ ޓީމަކީ އެންމެ ގިނައިން ‪ 0-1‬ގެ‬ ‫މޅުވި ޓީމެވެ‪ .‬އެ ނަތީޖާ އިން‬ ‫ނަތީޖާ އިން ޮ‬ ‫ޔުނައިޓެޑް ވަނީ އަށެއް މެޗުން މޮޅުވެފަ އެވެ‪.‬‬ ‫މި ފަހަރު ލީގުގައި ލަނޑެއް ނުޖެހި އެއްވަރުވި‬ ‫މެޗުތަކަށް ބަލާއިރު އެންމެ ކުރީގައި އުޅެނީ‬ ‫ޔުނައިޓެޑާއި މެންޗެސްޓާ ސިޓީ އެވެ‪ .‬ޔުނައިޓެޑާއި‬ ‫ސިޓީ ކުޅުނު މެޗުތަކުގެ ތެރެއިން ފަސް މެޗެއް‬ ‫ވަނީ ލަނޑެއް ނުޖެހި އެއްވަރުވެފަ އެވެ‪.‬‬

‫ކާމިޔާބީ ތަކުރާރުކުރަން ލެސްޓާ އިން ކުރަން ޖެހޭނީ ކޮން ކަމެއް؟‬ ‫ފާއިތުވި ސީޒަނަކީ އިނގިރޭސި ޕްރިމިއާ‬ ‫ލީގުގައި ވަރަށް ހައިރާންކުރުވަނިވި ނަތީޖާއެއް ނުކުތް‬ ‫ސީޒަނެކެވެ‪ .‬ނަން މަޝްހޫރު ގިނަ ކްލަބްތަކެއް‬ ‫ފަހަތަށް ޖައްސާލުމަށް ފަހު ލެސްޓާ ސިޓީ ޕްރިމިއާ‬ ‫ހދުމުން މުޅި ކުޅިވަރުގެ‬ ‫ލީގުގެ ޗެމްޕިއަންކަން ޯ‬ ‫ކށްލި އެވެ‪ .‬މިހާރު އުފެދޭ ސުވާލަކީ‬ ‫ދުނިޔެ އަޖާއިބު ޮ‬

‫ހދަން ބޭނުން ނަމަ ކުރަން ޖެހޭނީ ކޮން‬ ‫ކާމިޔާބެއް ޯ‬ ‫ކަންތައްތަކެއް؟‬

‫މުހިއްމު ކުޅުންތެރިން ކްލަބްގައި‬ ‫ހިފެހެއްޓުން‬

‫ފުރުސަތު އެބަ އޮތެވެ‪.‬‬ ‫ބްލެކްބާނުން ޕްރިމިއާ ލީގުގެ ޗެމްޕިއަންކަން‬ ‫ހޯދުމަށް ފަހު ‪ 1996-1995‬ވަނަ އަހަރުގެ‬ ‫ސީޒަނުގައި ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގައި ވާދަކުރި އެވެ‪.‬‬

‫ކޗު ކްލައުޑިއޯ ރަނިއޭރީ ބުނީ‬ ‫ލެސްޓާ ޯ‬ ‫ހދި ކާމިޔާބީ އަންނަ އަހަރު ހޯދަން‬ ‫މި އަހަރު ޯ‬ ‫އުނދަގޫވާނެ ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫ޕްރިމިއާ ލީގުގެ ކްލަބްތަކަށް މާލީ ގޮތުން އަންނަ‬

‫ކޑެއް ނެތި ޕްލޭނަކާ ނުލައި‬ ‫ނަމަވެސް ރަނގަޅު ސް ޮ‬

‫ބޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބޭނެ އެވެ‪.‬‬ ‫އަހަރު ވަރަށް ޮ‬

‫އެ މުބާރާތަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ނަތީޖާ ނުކުތީ ހިތްދަތި‬

‫ޔޫރަޕްގެ ނަން މަޝްހޫރު ކްލަބްތަކާ އަޅައި ކިޔާ‬

‫ކޮށެވެ‪ .‬އެ ޓީމު މުބާރާތާ ވަކިވީ ހަ މެޗުން ލިބުނު‬

‫އިރު ޕްރިމިއާ ލީގުގެ ކްލަބްތަކަށް ޓީވީ ރައިޓްސް‬

‫ލެސްޓާ އަށް އެ ކާމިޔާބީ އަންނަ ސީޒަނުގައި‬

‫އިރު އެ ޓީމުގައި ހިމެނޭ ވަކިވަކި ކުޅުންތެރިން‬

‫ހަތަރު ޕޮއިންޓާ އެކު ގްރޫޕްގެ ފުލުގައި އޮވެގެންނެވެ‪.‬‬

‫ވިއްކައިގެން ލިބޭ އާމްދަނީ އެތައް ގުނައަކަށް‬

‫ތ އެވެ‪ .‬ނުވަތަ ޗެމްޕިއަނެއްގެ‬ ‫ތަކުރާރުކުރެވިދާނެ ޯ‬

‫ދެއްކި ކުޅުން ފާހަގަ ކުރެވެ އެވެ‪ .‬އޭގެ ތެރޭގައި‬

‫އެ ފަހަރު ބްލެކްބާނާ އެއް ގްރޫޕެއްގައި އޮތީ‬

‫އިތުރުވާނެ އެވެ‪ .‬މިހެންވުމުން ބޮޑު އަގުގައި‬

‫ފެންވަރުގައި އެޓީމަށް ކުރި އަށް ދެވިދާނެ ހެއްޔެވެ؟‬

‫އާދައިގެ ފަންތީގެ ކުޅުންތެރިންތަކެއް ހިމެނޭ‬

‫ލެސްޓާ އިން މި ފަހަރު ލީގު ކާމިޔާބު ކުރި‬

‫ޖޭމީ ވާޑީ އާއި ރިޔާދު މާރޭޒް އާއި އެންގޯލޯ ކޯންޓޭ‬

‫ކ އާއި ޕޮލެންޑްގެ ލެގިއާ‬ ‫ރަޝިޔާގެ ސްޕާޓަކް މޮސް ޯ‬

‫ޕްރިމިއާ ލީގުގެ ކްލަބްތަކަށް މަޝްހޫރު ކުޅުންތެރިން‬

‫މީގެ ކުރިން އާދައިގެ ފެންވަރުގެ‬

‫މގަން އަދި ޑެނީ ޑްރިންކްވޯޓާ ހިމެނެ‬ ‫އާއި ވެސް ޯ‬

‫ސ އަދި ނޯވޭގެ ރޮސެންބާގެވެ‪.‬‬ ‫ވޯ ޯ‬

‫ބަދަލުވުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ‪.‬‬

‫ގވައިގެން އިނގިރޭސި‬ ‫ކުޅުންތެރިންތަކެއް ޮ‬

‫އެވެ‪ .‬މި ކުޅުންތެރިންނަށް މިހާރު ޔޫރަޕްގެ ނަން‬

‫ލީގު ކާމިޔާބުކުރި ޓީމަކީ ‪ 1995/1994‬ވަނަ‬

‫ލެސްޓާ އިން މި ފަހަރުގެ ލީގުގައި ވާދަ ކުރި‬

‫ލެސްޓާ އިން އަންނަ ސީޒަނަށް ޓީމު ވަރުގަދަ‬

‫މަޝްހޫރު ކްލަބްތަކުން އަންނަނީ ފާރަލަމުންނެވެ‪.‬‬

‫ގތެއްގައި އެ ޓީމުން ބޭނުންކުރީ‬ ‫އިރު މައިގަނޑު ޮ‬

‫ގތުން ނަން މަޝްހޫރު ކުޅުންތެރިން‬ ‫ކުރުމުގެ ޮ‬

‫މި ކުޅުންތެރިންގެ ތެރެއިން އެންމެ ޑިމާންޑް‬

‫އެއް ކުޅުންތެރިންތަކެކެވެ‪ .‬ލެސްޓާ މިފަހަރު ލީގު‬

‫ގެންނާނެ ކަމަށް އެ ކްލަބުން އަންނަނީ ބުނަމުންނެވެ‪.‬‬

‫ހދީ ޕްރިމިއާ ލީގުގެ އެންމެ ކާމިޔާބު ޓީމު‬ ‫ލީގު ޯ‬

‫މޅު ކުޅުންތެރިޔާގެ މަގާމު ހޯދި‬ ‫އޮތީ ޕްރިމިއާގެ ޮ‬

‫ހދިއިރު އެ ޓީމުން އެފްއޭ ކަޕާއި ލީގު ކަޕުން‬ ‫ޯ‬

‫ގތުން ރެއާލް މެޑްރިޑްގެ‬ ‫މީޑިއާ ރިޕޯޓްތައް ބުނާ ޮ‬

‫ކށް އެއް ޕޮއިންޓުން‬ ‫މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑާ ވާދަ ޮ‬

‫އަލްޖީރިއާ އަށް އުފަން މާރޭޒާއި އިނގިރޭސި‬

‫ވަނީ ތިން ވަނަ ބުރުން ކަޓައިފަ އެވެ‪ .‬އަންނަ‬

‫ރޑްރިގޭޒާއި ޕީއެސްޖީގެ ހަވިއޭ ޕަސްޓޯރޭ‬ ‫ހަމެސް ޮ‬

‫ހދައިގެންނެވެ‪ .‬ނަމަވެސް ޖެހިގެން އައި‬ ‫ކުރި ޯ‬

‫ހދި ވާޑީގެ އިތުރުން‬ ‫ގައުމީ ޓީމުން ފުރުސަތު ޯ‬

‫ސީޒަނުގައި އެ ޓީމު އިނގިރޭސި ތިން މުބާރާތުގެ‬

‫އަށް ލެސްޓާ އިން ޝައުގުވެރިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ރވާސް އެވެ‪ .‬އެ ފަހަރު އެ ޓީމުން‬ ‫ބްލެކްބާން ޯ‬

‫ސީޒަނުގައި އެ ޓީމު ލީގު ނިންމާލީ ހަތް ވަނައިގައި‬

‫ކންޓޭ އަށް އާސެނަލުން ބިޑް ކުރަން‬ ‫ކޯންޓޭ އެވެ‪ޯ .‬‬

‫އިތުރުން ޔޫއޭފާ ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގައި ވާދަކުރާނެ‬

‫އވެގެންނެވެ‪ .‬ޓީމުގެ މުހިއްމު ކުޅުންތެރިންތަކެއް‬ ‫ޮ‬

‫ތައްޔާރުވަމުން އަންނަ އިރު މާރޭޒަށް ޔުނައިޓެޑުން‬

‫އެވެ‪ .‬ޔޫރަޕްގެ މުބާރާތެއްގައި ވާދަކުރުމަކީ ޓީމަށް‬

‫ބޑު އިސްކަމެއްދޭނީ މިހާރު ތިބި‬ ‫ގެންނައިރު އެންމެ ޮ‬

‫ކށްލުމާ ގުޅިގެން އެ ޓީމު ވަނީ ‪1999‬‬ ‫ކްލަބް ދޫ ޮ‬

‫އަންނަނީ ފާރަލަމުންނެވެ‪ .‬އަދި ވާޑީ އަށް ލިވަޕޫލުން‬

‫ކުރިމަތިވާނެ އިތުރު ޕްރެޝަރެކެވެ‪ .‬ރަނގަޅު‬

‫ކުޅުންތެރިންނަށް ފުރުސަތު ނުގެއްލޭ ގޮތަށް ޓީމު‬

‫ވަނަ އަހަރު ރެލިގޭޓްވެފަ އެވެ‪.‬‬

‫ޝައުގުވެރިވެ އެވެ‪ .‬ލެސްޓާ އިން މި ކުޅުންތެރިން‬

‫ފެންވަރުގެ ކުޅުންތެރިން ބޭނުން ވާއިރު‪ ،‬ރަނގަޅު‬

‫ވަރުގަދަ ކުރުމަށް ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ބޑު ގެއްލުމެއް ލިބުމުގެ‬ ‫ގޮސްފި ނަމަ އެ ޓީމަށް ޮ‬

‫އތުން ވަރަށް މުހިއްމެވެ‪.‬‬ ‫ޕްލޭނެއް ޮ‬

‫އަންނަ ސީޒަނުގައި ލެސްޓާ އިން ރަނގަޅު‬

‫ރަނިއޭރީ ބުނީ ކްލަބަށް އާ ކުޅުންތެރިން‬

‫ކުޅިވަރު‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫‪24‬‬

‫ސ ކަޕްގައި ނަތީޖާ ރަނގަޅު ކުރަން‬ ‫އޭއެފް ީ‬ ‫އެފް އޭއެމްގެ ކަލަންޑަރަށް ބަދަލު ގެންނަން ޖެ ހޭ!‬

‫އަ އް ޒާ މް އަ ލި ފު ޅު‬

‫އޭޝިއާގެ ދެ ވަނަ ފަންތީގެ ކްލަބް މުބާރާތް‬ ‫ކަމަށްވާ އޭއެފްސީ ކަޕުގައި ރާއްޖޭގެ ކްލަބްތައް ‪2004‬‬ ‫ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ވާދަކުރަމުން އައި ނަމަވެސް‬ ‫މުބާރާތުގެ ގްރޫޕް ސްޓޭޖް ފަހަނައަޅައި ދެވުނީ އެންމެ‬ ‫ދެ އަހަރު އެވެ‪ .‬ނިއު ރޭޑިއަންޓުން ‪ 2005‬ވަނަ އަހަރު‬ ‫މުބާރާތުގެ ތިން ވަނަ ހޯދައި އަދި ‪ 2013‬ވަނަ އަހަރު‬ ‫މުބާރާތުގެ ކުއާޓާ ފައިނަލުން ޖާގަ ހޯދި ނަމަވެސް‬ ‫ޖުމްލަކޮށް ރާއްޖޭގެ ކްލަބްތަކަށް މުބާރާތުގައި އެދެވޭ‬ ‫ނަތީޖާއެއް ނެރެވިފައެއް ނުވެ އެވެ‪ .‬އެކަމުގެ ފަހަތުގައި‬ ‫ގިނަ ސަބަބުތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ‪ .‬ގިނަ ބަޔަކު ފާހަގަކުރާ‬ ‫ގޮތުގައި އެފްއޭއެމްގެ ކަލަންޑަރަށް ރަނގަޅު ބަދަލުތަކެއް‬ ‫ގެނައުމަކީ‪ ،‬އޭއެފްސީ ކަޕުގައި ވާދަކުރާއިރު ކްލަބްތަކަށް‬ ‫ބޑު ފައިދާއަކަށްވާނެ އެވެ‪.‬‬ ‫ލިބޭނެ ޮ‬

‫ލީގު ފެށުން އަވަސްކުރުން‪ ،‬އޭއެފްސީ ކަޕްގައި‬ ‫ނަތީޖާ ރަނގަޅު ކުރުމަށް މުހިއްމު ބަދަލެއް‬ ‫ބޅަ މުބާރާތް ކަމަށްވާ‬ ‫ރާއްޖޭގެ އެންމެ ވާދަވެރި ފުޓް ޯ‬ ‫އުރީދޫ ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގު ފަހަކަށް އައިސް ފަށަނީ‬ ‫މާޗް މަހުގެ ފަހުންނެވެ‪ .‬އޭގެ ކުރިން އާ ސީޒަނަށް‬ ‫ކުޅުންތެރިންނާ އެކު ޓީމުތައް ވަރުގަދަ ކުރިނަމަވެސް‬ ‫ވާދަވެރި މެޗެއް ކުޅެލުމުގެ ފުރުސަތު ނުލިބެ އެވެ‪ .‬މީގެ‬ ‫އންނަ ކަޕް ވިނާސް‬ ‫ކުރިން ސީޒަން ފެށުމުގެ ކުރިން ޮ‬ ‫ކަޕް މިހާރު ނުބާއްވަ އެވެ‪ .‬މިދިޔަ އަހަރު ސީޒަން‬ ‫ފެށުމުގެ ގޮތުން ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ދެ ކްލަބާ އެކު ވަނީ‬

‫ޕީޕަލްސް ކަޕްގެ ނަމުގައި ބައިނަލްއަގްވާމީ މުބާރާތެއް‬

‫ފެންވަރުގެ ބިދޭސީ ކުޅުންތެރިން އެ މުބާރާތުގައި‬

‫ކުޅެފަ އެވެ‪ .‬އެހެން ނަމަވެސް މި އަހަރު އެ މުބާރާތެއް‬

‫ވާދަކުރާ ރާއްޖޭގެ ޓީމުތަކުން ގެނެ އެވެ‪ .‬އެހެން‬

‫ނެތެވެ‪ .‬އޭއެފްސީ ކަޕްގައި މި އަހަރު ވާދަކުރި ދެ ޓީމު‬

‫ނަމަވެސް ފަހަކަށް އައިސް މި ކުޅުންތެރިން އޭއެފްސީ‬

‫ކަމަށްވާ ނިއު ރޭޑިއަންޓާއި މާޒިޔާ ސީޒަން ފަށަން‬

‫ކަޕްގެ މެޗުތަކަށް އަރުވަންޖެހެނީ ވާދަވެރި މެޗުތަކެއް‬

‫ޖެހުނީ ވެސް އެ މުބާރާތުންނެވެ‪ .‬އޭއެފްސީ ކަޕްގައި‬

‫ނުލިބި ޕްރެކްޓިސްގައި ދައްކާ ކުޅުމަށް ބަލައިގެންނެވެ‪.‬‬

‫ވާދަކުރާ ރާއްޖެ ނޫން އެހެން ގިނަ ގައުމުތަކުގައި‬

‫ގިނަ ފަހަރު ޕްރެކްޓިހުގައި ދައްކާ ކުޅުން މެޗުތަކުގައި‬

‫ލީގުތަށް ފަށަނީ ޖެނުއަރީ ނުވަތަ ފެބްރުއަރީ މަހުގަ އެވެ‪.‬‬

‫ބިދޭސީ ކުޅުންތެރިންގެ ފަރާތުން ނުފެނެ އެވެ‪.‬‬

‫އެހެން ކަމުން އޭއެފްސީ ކަޕް ފެށުމުގެ ކުރިން އެހެން‬

‫ލީގު ފެށުން އަވަސްކުރެވިއްޖަނަމަ ނުވަތަ އެހެން‬

‫ގައުމުތަކުގެ ޓީމުތަކަށް ވާދަވެރި ރަނގަޅު މެޗުތަކެއް‬

‫މުބާރާތެއް އޭއެފްސީ ކަޕްގައި ވާދަކުރާ ޓީމުތަކަށް‬

‫ލިބި މުބާރާތަށް ރަނގަޅަށް ތައްޔާރުވުމަށް ފުރުސަތު ލިބެ‬

‫ކުޅެލަން ލިބިއްޖެނަމަ ބިދޭސީ ކުޅުންތެރިން ޓެސްޓު‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ކޮށްލުމަށް އެ މުބާރާތުގެ މެޗުތައް ބޭނުން ކުރެވިދާނެ‬ ‫ރާއްޖޭގެ ލީގު ސިސްޓަމަށް ގިނަ ބަދަލުތަކެއް‬

‫ގެންނަމުންދާ މި ދަނޑިވަޅުގައި އެންމެ މުހިއްމު ކަމެއްގެ‬

‫އެވެ‪ .‬އެހެންވެއްޖެނަމަ ރަނގަޅު ފެންވަރެއްގައި އޭއެފްސީ‬ ‫ކަޕަށް ތައްޔާރުވުމަށް ކްލަބްތަކަށް ފަސޭހަވާނެ އެވެ‪.‬‬

‫އތް އެއް ކަމަކީ ލިބިފައިވާ‬ ‫ގޮތުގައި ކުރަން ޖެހިފައި ޮ‬ ‫ހަމައެކަނި ކްލަބް ފެންވަރުގެ ބައިނަލް އަގްވާމީ‬ ‫މުބާރާތުގައި ރަނގަޅު ނަތީޖާތަކެއް ނެރުމުގެ ގޮތުން ލީގު‬

‫"ޕްރެކްޓިސްތަކެއް ޮކށްލާފައި ބައިނަލް އަގްވާމީ‬ ‫މުބާރާތަކުން ނަތީޖާއެއް ނުނެރެވޭނެ"‬

‫ފެށުން އަވަސްކުރުމެވެ‪ .‬އޭއެފްސީ ކަޕުގައި ރަނގަޅު‬ ‫ނަތީޖާއެއް ނުނެރެވި އަހަރުތަކެއް ގުނަން ޖެހިއްޖެނަމަ‬

‫ކޗުންގެ ތެރެއިން އޭއެފްސީ ކަޕްގައި‬ ‫ރާއްޖޭގެ ޯ‬

‫ރާއްޖޭގެ ކުޅުންތެރިންގެ ފިޓްނަސް‬ ‫މައްސަލަ އަބަދު ވެސް ދިމާވޭ‪.‬‬ ‫ދެން ރަނގަޅު ޕްރީ ސީޒަނެއް ނެތި‬ ‫މެޗުތަކެއް ނުލިބި އޭއެފްސީ ކަޕްގައި‬ ‫ނަތީޖާ ނެރުމަކީ ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫން‪.‬‬ ‫އެއީ އިދި ޮކޅަށް ނުކުންނަ ޓީމުތަކުގެ‬ ‫ތައްޔާރީތަކާ އަޅާކިޔާއިރު ރާއްޖޭގެ‬ ‫ކްލަބްތައް ޮއތީ ވަރަށް ފަހަތުގައި‪"،‬‬ ‫ސްޓޮއިކޮފް‬ ‫ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ސުޒޭން ބުނީ ލީގު ފެށުން އަވަސްވެއްޖެ ނަމަ‬

‫އޭއެފްސީން މި މުބާރާތުގައި ރާއްޖެ އަށް ދީފައިވާ‬

‫ޓީމުތަކަށް އިރުޝާދު ދިން ކޯޗުން ވަރަށް މަދެވެ‪.‬‬

‫އޭއެފްސީ ކަޕްގައި ކުޅުމުގެ ކުރިން ރަނގަޅު މެޗުތަކެއް‬

‫ދެ ޖާގަ ހަނިކުރުމުގެ ފުރުސަތު ވެސް އެބައޮތެވެ‪.‬‬

‫އޭއެފްސީ ކަޕް މެޗުތަކުގައި އެންމެ ގިނައިން‬

‫ލިބި ރަނގަޅަށް ތައްޔާރުވެވޭނެ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫އެހެންކަމުން އޭއެފްސީ ކަޕުގެ ކުރިން ވާދަވެރި‬

‫ކޗު އަލީ ސުޒޭނެވެ‪.‬‬ ‫ކޯޗުކޮށްދީފައިވަނީ މާޒިޔާގެ ޯ‬

‫މެޗުތަކެއް ކުޅުމުގެ ފުރުސަތު ދިނުމަށް‪ ،‬ލީގު ފެށުން‬

‫ސުޒޭން ބުނީ އޭއެފްސީ ކަޕްގައި ރަނގަޅު ނަތީޖާ‬

‫ޖެހެނީ މެޗެއް ނުލިބި‪ .‬އެކަމަކު އިދިކޮޅަށް ނުކުންނަ‬

‫އަވަސްކުރަން ޖެހެ އެވެ‪.‬‬

‫ނެރުމަށް ވަރަށް ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ވިސްނުމަށް ފަހު‬

‫ޓީމު މި އަންނަނީ އެ ގައުމުގެ ލީގުގައި ހަ މެޗު‬

‫ގިނަ ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ނޫނީ ހަތް މެޗު ކުޅެފައި‪ .‬މި ވަރުގެ ތަފާތެއް އޮއްވައި‬

‫ސ ކުޅުންތެރިންގެ ފެންވަރު ދެނެގަތުމަށް‬ ‫ބިދޭ ީ‬ ‫ރަނ ަގޅު މެޗުތަކެއް ބޭނުންވޭ‬ ‫އޭއެފްސީ ކަޕަށް ޓީމު ވަރުގަދަ ކުރުމަށް ރަނގަޅު‬

‫"އޭއެފްސީ ކަޕްގައި ކުޅެން މި ޖެހެނީ‬

‫"އަޅުގަނޑުމެން އޭއެފްސީ ކަޕްގައި ކުޅެން މި‬

‫ނަތީޖާ ނެރެން އުނދަގޫވާނެ‪ .‬އަޅުގަނޑަށް ހީވާ ގޮތުގައި‬

‫ކށްލާފައި‪ .‬މެޗެއް ކުޅެލާކަށް ނުލިބޭ‪.‬‬ ‫ޕްރެސްޓިސްތަކެއް ޮ‬

‫އޭއެފްސީ ކަޕުން ސީޒަން ފަށާ ހަމައެކަނި ގައުމީ‬

‫ބައިނަލްއަގުވާމީ މުބާރާތެއްގައި މެޗު އެކްސްޕީރިއަންސެއް‬

‫ރާއްޖެ އަށް ވުން ގާތް‪ "،‬ސުޒޭން ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ނެތި ނަތީޖާ ނެރުމަކީ ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫން‪ "،‬ސުޒޭން‬

‫ޔރްދާން ސްޓޮއިކޮފް‬ ‫ނިއު ރޭޑިއަންޓްގެ ކޯޗު ޮ‬ ‫ބުނީ އޭއެފްސީ ކަޕްގެ މެޗުތަކަށް ނުކުންނައިރު އެންމެ‬ ‫ގންޖެހުމަކީ ރަނގަޅު ޕްރީ ސީޒަނެއް ފުރިހަމަ‬ ‫ބޮޑު ޮ‬

‫އަޅުގަނޑުމެން އޭއެފްސީ ކަޕްގައި ކުޅެން މި ޖެހެނީ‬ ‫މެޗެއް ނުލިބި‪ .‬އެކަމަކު އިދިކޮޅަށް ނުކުންނަ ޓީމު މި އަންނަނީ‬ ‫އެ ގައުމުގެ ލީގުގައި ހަ މެޗު ނޫނީ ހަތް މެޗު ކުޅެފައި‪.‬‬ ‫މި ވަރުގެ ތަފާތެއް އޮއްވައި ނަތީޖާ ނެރެން އުނދަގޫވާނެ‪.‬‬ ‫އަޅުގަނޑަށް ހީވާ ގޮތުގައި އޭއެފްސީ ކަޕުން ސީޒަން ފަށާ‬ ‫ހަމައެކަނި ގައުމީ ރާއްޖެ އަށް ވުން ގާތް‪"،‬‬

‫ނުކުރެވުން ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫"ރާއްޖޭގެ ކުޅުންތެރިންގެ ފިޓްނަސް މައްސަލަ‬ ‫އަބަދު ވެސް ދިމާވޭ‪ .‬ދެން ރަނގަޅު ޕްރީ ސީޒަނެއް‬ ‫ނެތި މެޗުތަކެއް ނުލިބި އޭއެފްސީ ކަޕްގައި ނަތީޖާ‬ ‫ނެރުމަކީ ފަސޭހަ ކަމެއް ނޫން‪ .‬އެއީ އިދިކޮޅަށް‬ ‫ނުކުންނަ ޓީމުތަކުގެ ތައްޔާރީތަކާ އަޅާކިޔާއިރު ރާއްޖޭގެ‬ ‫އތީ ވަރަށް ފަހަތުގައި‪ "،‬ސްޓޮއިކޮފް‬ ‫ކްލަބްތައް ޮ‬ ‫ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ކފް ބުނީ ކުޅުންތެރިންގެ ފެންވަރަށް‬ ‫ސްޓޮއި ޮ‬ ‫ބަލާއިރު ރަނގަޅު ތައްޔާރީތަކަކާ އެކު ރާއްޖޭގެ‬ ‫ކްލަބްތަކަށް އޭއެފްސީ ކަޕްގައި ރަނގަޅު ކާމިޔާބެއް‬ ‫ހޯދޭނެ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫ދަރަނި ‪....‬‬

‫‪26‬‬

‫ސ‪ 2:‬އާ ގުޅޭ‬

‫ޕޮޒިޓިވް އިންޑިކޭޓާސްތަކެއް ނެރެވުމަކީ އަޅުގަނޑު‬

‫ސާވިސް އިން ވަކިނުވެ ޕްރައިވެޓް ސެކްޓާގައި ވެސް‬

‫ބޑަށް ކުރިއެރުން ލިބުނު ކަމެކޭ‪.‬‬ ‫ގަބޫލުކުރާނީ ވަރަށް ޮ‬

‫މަސައްކަތް ކުރުމަށް‪ .‬އަދި ޕްރައިވެޓް ސެކްޓާގައި‬ ‫ތިއްބެވި ބޭފުޅުން ވެސް ސިވިލް ސާވިސްގެ ތެރެއިން‬ ‫ކންމެވެސް ވަރަކަށް އަދަދު‬ ‫މަސައްކަތް ކުރެވޭނެ ގޮތް‪ޮ .‬‬

‫މިހާރު‪ :‬އާބާދީގެ ޮބޑު ބައެއް ހުޅުމާލެ އަށް‬

‫ދަށްކުރެވިގެން ނޫނިއްޔާ‪ ،‬ދައުލަތަށް ލިބޭ އެއްޗަކުން‬

‫ގެންނަން ރާވާއިރު‪ ،‬އެކި ރަށްރަށުގައި ވެސް ބޮޑެތި‬

‫މުސާރަ ބޮޑެއް ނުކުރެވޭނެ‪ .‬ރައްޔިތުންނަށް ވާ ކޮންމެ‬

‫މަޝްރޫއުތަކެއް އަންނަނީ ހިންގަމުން‪ .‬މިއީ ދެކޮޅު ޖެހޭ‬

‫އުނދަގުލަކީ ގައިމު ވެސް އެ ޕްރެޝަރު ރައީސަށް‬

‫ކަމެއްތޯ؟‬

‫އިހުސާސް ކުރެއްވޭނެ ކަމެއް‪ .‬ރައީސް ޔާމީނަކީ‬ ‫ރައްޔިތުންނާ ވަރަށް ކައިރިން މަސައްކަތް ކުރައްވާ‬

‫ގތުން ބަލާއިރު ވެސް ހުރިހާ‬ ‫ޝައިނީ‪ :‬ގާނޫނީ ޮ‬

‫ބޭފުޅެއް‪ .‬އައްޑޫ ހިތަދޫ ނުވަތަ ގދ‪ .‬ނުވަތަ ތިނަދޫގައި‬

‫ރައްޔިތުންނަށް އަސާސީ ހިދުމަތްތަކެއް ފޯރުކޮށްދޭން‬

‫ހުންނަ މަސްވެރިޔާ އަށް ވެސް ރައީސް ޔާމީނާ‬

‫އެބަ ޖެހޭ‪ .‬އަޅުގަނޑުމެން ގަބޫލުކުރަން މުޅި ރާއްޖެ‬

‫ހަމައަށް މެސެޖް ޕާސް ކުރެވޭނެ‪.‬‬

‫މިތާނކަށް [ހުޅުމާލެ] ނުގެނެވޭނެ ކަމަށް‪ .‬އެހެން‬ ‫ބޑެތި ރަށްރަށް އެބަހުރި‪ .‬ޖާގައިގެ‬ ‫ނަމަވެސް އާބާދީ ޮ‬ ‫ބޑެތި ރަށްރަށް އެބަހުރި‪.‬‬ ‫ގޮތުން ޮ‬

‫ގެނައުން‪ .‬މާނައަކީ އެ ތަންތަނާގައި ހިދުމަތްތައް‬

‫މާޒީއަށް ބަލައިފި ކަމަށް ވަންޏާ ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ‬ ‫ކށްލީމާ ވެސް މީގެ ކުރިން ނުވާ‬ ‫ހައުސިންއެއް‪ ،‬އެއް ޮ‬ ‫ރޖެކްޓެއް ރައީސް‬ ‫ވަރަށް‪ 15،000 ،‬ހައުސިން ޕް ޮ‬ ‫ޔާމީން ފައްޓަވައި ދެއްވައިފި‪ .‬އެމަނިކުފާނު ބޭނުންފުޅެއް‬ ‫ނުވޭ ސްޓެޕަކުން ސްޓެޕަކުން ކުރިއަށްދާކަށް‪.‬‬ ‫އެ ހުރިހާ ސަރަހައްދެއްގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ‪ .‬އެހެން‬ ‫ނަމަވެސް އެ ކުދިކުދި ރަށްރަށުގައި މީހުން އުޅުމުގެ‬ ‫ބަދަލުގައި‪ ،‬މިދެންނެވި ހިސާބުތަކަށް ގެނެވިއްޖެ ކަމަށް‬ ‫ވާ ނަމަ‪ ،‬ދުރު މުސްތަގުބަލެއްގައި ހަރަދު ކުޑަވާނެ‪.‬‬

‫މިހާރު‪ :‬ތިކަން ސަރުކާރުގެ ޕޮލިސީއެއްގެ ސިފައިގައި‬ ‫އެބަ އޮތްތޯ؟‬

‫ސަރުކާރުތަކުން ވެސް ގެންގުޅެފައި ހުރި ކަމެއް‪ .‬އެހެން‬ ‫ނަމަވެސް އަޅުގަނޑުމެން މިބަލަނީ ޕުލް އެފެކްޓެއް‬ ‫ގެނެވޭތޯ‪ .‬އަޅުގަނޑުމެންގެ ސިޔާސަތަކީ ޕުލް އެފެކްޓެއް‬

‫ހިތްވަރު އެބަހުރިތަ‪....‬‬

‫ކށްގެން މީހުން އަންނަ ހިތުން އަންނާނެ‬ ‫ރަނގަޅު ޮ‬ ‫ތަންތަނަށް ހެދުން‪ .‬އެ ފުރުސަތު ނުދީ ކިތަންމެ‬ ‫ވަރަކަށް އަންނާށޭ ބުންޏަސް ނާންނާނެ‪ .‬މަޖުބޫރު‬ ‫ކުރުވައިގެން ބަދަލުވާން ބުނަނީކީ ނޫން‪.‬‬

‫މިހާރު‪ :‬ހުންނާނެ ޯތ ތިޔަ ވިދާޅުވާ ގޮތަށް‪ ،‬މީހުން‬ ‫ބަދަލުވާނެ ރަށްތަކެއް ކަނޑައަޅާފައި؟‬ ‫ގތަށް ރަށްތަކެއް ވެސް‬ ‫ޝައިނީ‪ :‬އަޅުގަނޑުމެން އެ ޮ‬ ‫ކަނޑައެއް ނާޅަން‪ .‬އެކަމަކު އަޅުގަނޑުމެންގެ‬ ‫ސިޔާސަތުތަކުގެ ތެރެއިން ފެންނާނެކަން ނޭނގެ‪،‬‬ ‫މިސާލަކަށް ކުޅިވަރު ސިޔާސަތުގެ ތެރެއިން‪ ،‬އެންމެ‬ ‫ފުރަތަމަ އަޅުގަނޑުމެން އަމާޒު ކުރަނީ ‪ 2،000‬އަށް‬

‫ގތުގައި މިހާތަނަށް ހުރިހާ‬ ‫ޝައިނީ‪ :‬އެއީ ޕޮލިސީއެއްގެ ޮ‬

‫ދޭންޖެހޭތީވެ‪ ،‬ދޭނޭ‪.‬‬

‫ވުރެ މަތީގެ އާބާދީތަކަށޭ‪ .‬އެހެންވީމާ އެ އާބާދީތަކަށް‬ ‫ފޯކަސް ކުރެވުނީމާ ދެން އަންނާނީ ‪ 1،000‬އަށް ވުރެ‬ ‫މަތީ އާބާދީތައް‪ .‬ދެން އޭގެ ފަހުންނޭ އެއަށް ވުރެ‬ ‫ކުދި ތަންތަނަށް‪ .‬އެހެން ނަމަވެސް އޭގެ މާނައަކީ‬ ‫އަސާސީ ހިދުމަތްތައް ހުރިހާ އެންމެންނަށް އެއްވަރަކަށް‬

‫ސދީ ވިސްނުމެއްގައި ބައެއް ކަންކަން‬ ‫މިހާރު‪ :‬އިގުތި ޯ‬ ‫ކުރައްވަން ރައީސް ޔާމީން މަސައްކަތްޕުޅު ކުރެއްވި‪.‬‬

‫މިހާރު‪ :‬ހަމަ ސީދާ ރައީސް ޔާމީނަށް މެސެޖް ޕާސް‬ ‫ކުރެވޭނެތޯ؟‬ ‫ޝައިނީ‪ :‬ހަމަ ޑައިރެކްޓްލީ މެސެޖް ޕާސްކުރެވޭނެ‪.‬‬ ‫ކމިއުނިކޭޓް އެބަ ކުރައްވާ‪ ،‬އޭގެ‬ ‫އެބޭފުޅުންނާ ޮ‬

‫ބައެއް ސަބްސިޑީތައް ކަނޑާލެއްވި‪ .‬ސިވިލް ސާވިސް‬

‫މާނައަކީ އެބޭފުޅުންގެ ހިޔާލުތައް ވެސް އެމަނިކުފާނަށް‬

‫އިން މުވައްޒަފުން މަދުކުރައްވަން އުޅުއްވި ތަން ފެނުނު‪.‬‬

‫ލިބިވަޑައިގަންނަވާނެ‪ .‬އެމަނިކުފާނުގެ ކެމްޕެއިން‬

‫އެކަމަކު އެ ހުރިހާ ކަމެއް ކާމިޔާބެއް ނުވި‪ .‬އެކިއެކި‬

‫ކށް ރާއްޖޭގެ އެތައްމިތަނުގައި‬ ‫އޮފީސް މެދުވެރި ޮ‬

‫ޕްރެޝަރުތަކާ ހެދި ކާމިޔާބު ނުވެ ހުރި އެފަދަ‬ ‫ފިޔަވަޅުތައް އެބަހުރިތޯ؟‬ ‫ޝައިނީ‪ :‬ރައީސް އެކަން އެ ކުރައްވަނީ ހުރިހާ‬ ‫އެންމެން ކަނޑާލާ ނިޔަތެއްގައެއް ނޫން‪ .‬ތަންތަނަށް‬ ‫އިތުރު ފުރުސަތުތައް މި ފަހިކޮށްދެނީ‪ .‬ސިވިލް‬ ‫އތް މައްސަލަ އަކީ މުވައްޒަފުން‬ ‫ސާވިސްގައި މި ޮ‬ ‫ގިނަވެފައި‪ ،‬މުސާރަ ކުޑަވުން‪ .‬މަސައްކަތުގެ‬ ‫ކށްފައި އަޅުގަނޑުމެން މި ހުޅުވާލަދިނީ‬ ‫ގަޑި ކުޑަ ޮ‬ ‫ފުރުސަތެއް‪ ،‬ސިވިލް ސާވިސްގައި ތިބި މުވައްޒަފުން‬

‫މަހާސިންތާ ބާއްވައިގެން މި ކުރައްވާ މަސައްކަތަކީ‬ ‫އެބޭފުޅުންގެ ހިޔާލުތައް އެމަނިކުފާނާ ހަމައަށް އައުން‪.‬‬ ‫ގައުމު ބިނާކުރުމަށްޓަކައި އެބަ ބޭނުންވޭ ހުރިހާ‬ ‫އެންމެންގެ ހިޔާލު‪ .‬އެމަނިކުފާނަކީ ވަރަށް އިންފޯމްޑް‬ ‫ޑިސިޝަން ނަންގަވާ ބޭފުޅެއް‪ .‬އެހެންވީމާ ބައެއް‬ ‫ކަންތައްތައް ކުރައްވާފައި ބައެއް ފަހަރު ބަދަލު‬ ‫ކުރައްވަނީ ރައްޔިތުންގެ ފަރާތުން އަންނަ އިހުސާސްތައް‬ ‫އެމަނިކުފާނަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާތީ‪ .‬އެއްވެސް‬ ‫ފރުވިފައި ނުހުންނާނެ‪ .‬އެ ޕްރެޝަރު އެންމެ‬ ‫ގޮތަކަށް ޮ‬ ‫ފަސޭހައިން ފީލްވާނެ އެއް ބޭފުޅަކީ ރައީސް ޔާމީން‪.‬‬

‫ވެސް‪ ،‬ޓެކްނިކަލް މުވައްޒަފުން ވެސް ސިވިލް‬

‫ސ‪ 7:‬އާ ގުޅޭ‬

‫ކައިއުޅޭ ގޮތޭ‪".‬‬ ‫މަންދީގެ މި ކެއުންތަކަށް އޭނާ ދޭ ނަމެއް ނެތެވެ‪.‬‬ ‫ގތަށް ތައްޔާރު ކުރަމުން އައި ޑިޝްތަކުގެ‬ ‫މިހާތަނަށް މި ޮ‬ ‫އަދަދެއް ވެސް ނޭނގެ އެވެ‪ .‬މިހެން އެކިއެކި‬ ‫ކށްލައިގެން ހަދާލާ ކޮންމެ އެއްޗަކީ‬ ‫ބާވަތްތައް އެއް ޮ‬ ‫ވެސް ހަގީގަތުގައި އޭނާގެ އާ ރެސިޕީއެކެވެ‪ .‬ކާއެއްޗެހި‬ ‫ތައްޔާރު ކުރަނީ އެ ވަގުތު ގޭގައި ހުރި އެއްޗަކުންނެވެ‪.‬‬ ‫ބޑު ހަރަދެއް ދާނެ ކަމަށް‬ ‫މި ފަދަ ކެއުންތަކަށް ޮ‬ ‫ގިނަ ބަޔަކު ގަބޫލު ކުރި ނަމަވެސް މަންދީ އެކަމަށް‬ ‫ގތުގައި ބަތް ކާ ވަރު‬ ‫އެއްބަހެއް ނުވެ އެވެ‪ .‬އޭނާ ބުނި ޮ‬ ‫މަދުކޮށް އޭގެ ބަދަލުގައި ކާން ފެށީ ކައްޓަލަ އާއި‬ ‫ބޑު މޭވާގެ ބަދަލުގައި‬ ‫އަލުވި ފަދަ އެއްޗިއްސެވެ‪ .‬އަގު ޮ‬ ‫ކަނީ އޮރެންޖާއި ފެހި އާފަލާއި ގްރޭޕް ފުރުޓް ކަހަލަ‬ ‫މޭވާ އެވެ‪.‬‬ ‫"ދެން މި ބޭނުން ކުރަނީ އެވަކާޑޯ‪ .‬އެކަމަކު އެ‬ ‫ވެސް ތިން ފަހަރު ކެވޭ‪ .‬ފެންޓަސީން ‪ 13‬ރުފިޔާ އަށް‬ ‫ގަންނަ ސްޕިނެޗް ވެސް ހަފުތާއެއް ވަންދެން ބޭނުން‬ ‫ބޑު މޭވާ އާއި‬ ‫ކންމެހެން ނުޖެހޭ އެންމެ އަގު ޮ‬ ‫ކުރެވޭ‪ޮ .‬‬ ‫ތަރުކާރީ ކާކަށް‪ "،‬މަންދީ އޭނާގެ ތަޖުރިބާ ކިޔައިދިނެވެ‪.‬‬ ‫ދ ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ކޮންމެވެސް‬ ‫"ބައެއް މީހުން ބުނޭ ޯ‬ ‫ސްނެކެއް ބޭނުން ކުރަން ޖެހޭނެއޭ‪ .‬އެކަމަކު‬ ‫އަޅުގަނޑުގެ އަމިއްލަ ތަޖުރިބާއަށް ބަލާއިރު އެހެން‬ ‫ކެއީމަ މާބޮޑަށް ކާހިތްވޭ‪".‬‬ ‫ގތުގައި ހަވީރު މާބޮޑަށް‬ ‫މަންދީ ބުނި ޮ‬ ‫ބަނޑުހައިވަންޏާ ފެހި އާފަލެއް ކައިލުމުން އެކަން‬ ‫ހަމަޖެހެ އެވެ‪ .‬ރޭގަނޑު ޖިމްއަށް ދިޔުމުގެ ކުރިން‬ ‫ފެނުކެއްކި ކުޑަ އަލުތްވެއް އޭނާ ކަ އެވެ‪ .‬އަދި‬ ‫ގތަކަށް އޯޓްސް‬ ‫ޖިމްއިން އައިސް ރޭގަނޑު މޮޅު ޮ‬ ‫ހަދާލުމަށް ފަހު ނުވަތަ ބިސްގަނޑެއް ކަހަލަ އެއްޗެއް‬ ‫އަޅާލުމަށް ފަހު ކާލަ އެވެ‪ .‬ދުވަހުގެ ތިން އިރުގެ‬

‫ކެއުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މިންވަރަށް ކާބޯހައިޑްރޭޓްސް‬

‫މީހަކަށް ވެސް ކުރެވިދާނެ ކަމެކެވެ‪ .‬އެކަމަކު އޭނާގެ‬

‫ކަން ނޭނގެ އަޅުގަނޑު މި އުޅެނީ ވަރަށް ހާލުގައޭ‬

‫ރޓީންސް އާއި ފެޓްސް އޭނާ ބޭނުން ކުރެ އެވެ‪.‬‬ ‫އާއި ޕް ޮ‬

‫ނަސޭހަތެއް އެބައޮތެވެ‪.‬‬

‫ކށޭ‪ .‬އެކަމަކު މިއީ ވަރަށް ފަސޭހަ ގޮތެއް‪.‬‬ ‫ވަރަށް ބުރަ ޮ‬

‫މުޅިން ތަފާތު ކެއުންތަކާ އެކު ދުޅަހެޔޮ‬

‫"މިއީ ހިތްވަރެއް ހުރެފިއްޔާ ނުވާނެ ކަމެއް ނޫން‪.‬‬

‫ގޭގައި މި ނޫން އެއްޗެއް މިހާރު ނުވެސް ކައްކާނެ‬

‫ސިއްހަތެއްގައި ހުރުމަށް ޓަކައި އޭނާ ކުރާ ކަމަކީ‬

‫އެކަމަކު އަޅުގަނޑު ދޭނެ ނަސޭހަތަކީ މީހަކާ އެކީ‬

‫މި ނޫން އެއްޗެއް‪ .‬އެހެންވެ‪ ،‬ދަރިފުޅު ވެސް ފިރިމީހާ‬

‫ކަސްރަތެވެ‪ .‬ޖިމް އަށް ވެސް ބަރާބަރަށް ދެ އެވެ‪.‬‬

‫ދުވަންދާން ނޫނީ ޖިމްއަށް ދާން މަޑުނުކުރާށޭ‪ .‬އެހެން‬

‫ވެސް ކާނީ މިހާރު ހަމަ މި‪ "،‬އެންމެ ކުއްޖެއްގެ މަންމަ‬

‫ދުވަން ވެސް ދެ އެވެ‪ .‬އެހެން ނަމަވެސް‪ ،‬އޭނާ ބުނާ‬

‫މީހެއްގެ ޓައިމްއަށް ފިޓުވެގެން އޭނާއަށް އެކަމެއް ނުވާނެ‪.‬‬

‫ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ކންމެހެން ހިކޭކަށް ނޫނެވެ‪.‬‬ ‫ގޮތުން އެކަން ކުރަނީ ޮ‬

‫ގސްފިއްޔާ‬ ‫އެކަނި މިކަން ފަށައިގަނެގެން ކުރިއަށް ގެން ޮ‬

‫ބޭނުމަކީ "ހުންނަ ވަރެއްގައި ދުޅަހެޔޮކޮށް ހުރު"މެވެ‪.‬‬

‫މިއީ ހަމަ ކާމިޔާބުވާނެ ކަމެއް‪ "،‬އޭނާ ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ހީޓުގެ ޕާސަނަލް އިންސްޓްރަކްޓަރު ލަންކާގެ‬ ‫އަނިލް ޖަގަތު ކުމާރުގެ ވަރަށް ބޮޑު އެހީތެރިކަމަކާ އެކު‬ ‫އޭނާގެ ހަށިގަނޑު މިހާރު ހުރީ އެންމެ ބޭނުން ވަރަށެވެ‪.‬‬

‫މަންދީ އަށް އެންމެން ވެސް ކުރާ ސުވާލަކީ މި‬ ‫ގތެއް ހެއްޔެވެ؟‬ ‫އެވެ؛ ރަނގަޅީ ކޮން ޮ‬ ‫"ވަރަށް ގިނަ މީހުން ބުނޭ މަންދީ ދެން‬

‫މަންދީގެ ދިރިއުޅުމަކީ މިއީ އެވެ؛ ފަހަރެއްގައި‬ ‫މިއީ އެހެން މީހަކަށް ކެތްކުރެވިދާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ؛‬ ‫އެ ސުވާލު އެހެން މީހުން އެ ކުރަނީ އެހެންވެގެން‬ ‫ކަމަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު އޭނާ ދޭ މެސެޖް‬ ‫އެއީ ވަރުގަދަ މެސެޖެކެވެ‪ .‬އެ މެސެޖް ވަރަށް‬

‫އެ ގޮތުގައި އޭނާ ދެމިހުރުމަށް ޓަކައި ވަރަށް ބުރަ‬

‫ކންއިރަކުންހޭ ރަނގަޅަށް އުޅޭނީ‪ .‬ތިހެން ކިހިނެއްހޭ‬ ‫ޮ‬

‫އިޚުލާސްވެރިކަމާ އެކު ބަލައިގެންފިއްޔާ މަންދީގެ ޓާގެޓަށް‬

‫ކންމެ ދުވަހަކު ވެސް ކުރަން ޖެހެ‬ ‫މަސައްކަތްތަކެއް ޮ‬

‫އަބަދު އުޅެވޭނީ‪ .‬އެކަމަކު އަޅުގަނޑަށް ހީވަނީ މިހާރުހެން‬

‫ދެވުނީ އެވެ‪.‬‬

‫އެވެ‪ .‬މި ހިތްވަރު ހުރެއްޖެ ނަމަ މަންދީ ބުނާ ގޮތުން‬

‫ގތަށް‪ .‬މިހެން އުޅޭތީ ވަރަށް‬ ‫މި އުޅެވެނީ އުޅެން ޖެހޭ ޮ‬

‫ހިކުމަކީ ނުވަތަ ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުރުމަކީ ކޮންމެ‬

‫ބޑުވެފައި‪ .‬ހީވަނީ‬ ‫ގިނަ ރަހުމަތްތެރިން ވެސް ތިބެނީ ކަން ޮ‬

‫‪ 24‬މެއި ‪2016‬‬

‫‪27‬‬

‫ކުޅިވަރު‬

‫‪ 17‬އަހަރު‪ ،‬އިމްރާން‪ ،‬ދެން ކާކު؟‬ ‫‪ 1999‬އިން ފެށިގެން ގައުމީ ޓީމުން ބަދަލުނުވާ ހަމައެކަނި މަގާމަކީ ކީޕަރު‪ .‬އިމްރާން‬ ‫ފަދަ ކުޅުންތެރިއެއް އުފެދޭނެ ދުވަހެއް ވެސް ނޭނގޭ!‬

‫ޔުނައިޓެޑުގެ ކޯޗުކަމު ްނ‬ ‫ވެން ހާލް ވަކިކުރި ފަސް ސަބަބު‬