mihaaru.com 24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
އަގު5 :ރ
ާރއްޖެއަށް ޑްރަގް ް ސ ފޮނުވަން މެލޭޝިއާ އާއި ތައިލެންޑްގައި ދިވެހިން އެބަތިބި :ޕޮލިސް 02
މާލެ-ހުޅުމާލެ ހައިވޭއާ ޖެހިގެން ރޭސިން ޓްރެކް އަޅަނީ
05
ނަޝީދާއި އިބޫ ތިއްބެވީ މާޒީ ހަނދާން ނައްތާލައި އެ ުކގައި މަސައްކަތް ކުރައްވަން ތައްޔާރަށް! 02
mihaaru.com
ހަބަރު
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
2
ރާއްޖެއަށް ޑްރަގްސް ފޮނުވަން މެލޭޝިއާ ާއއި ތައިލެންޑްގައި ދިވެހިން އެބަތިބި :ޕޮލިސް ކންފަރެންސްގައި ޗީފް އިންސްޕެކްޓާ ބޭއްވި ނިއުސް ޮ
ފނުވިއަސް އެފަދަ ޖިނާއީ ކުށްކުރާ ތިބެގެން ޑްރަގު ޮ
އޮފް ޕޮލިސް އަހުމަދު ނާއިފް ވިދާޅުވީ މެލޭޝިއާގައި
ނޓިސް މެދުވެރިކޮށްގެން މީހުން ،އިންޓަޕޯލް ރެޑް ޯ
ގ އަދި ސީ ކާގޯ މެދުވެރިކޮށް، ތިބެގެން އެއާ ކާ ޯ
ވިއަސް ރާއްޖެ ގެނެސް ،ތަހުގީގު ގެންދާނެ ކަމަށެވެ.
ބޑުވުން ފާޅުކޮށްފަ ހެދި ވެސް ފުލުހުން ވަނީ ކަން ޮ
ރނިކް އަދި ބަދިގެ ސާމާނުތަކުގައި ހިމެނޭ އިލެކްޓް ޯ
އެހެންވެ ،މިހާރު ކުރަމުން އަންނަނީ އެ ނޯޓިސް
އެވެ.
ސަރަހައްދުގެ ބައެއް ގައުމުތަކުގައި ދިވެހިން ގާއިމްވެ
އަވަނާއި ތެލި ފަދަ ތަކެތީގައި މަސްތުވާތަކެތި
ނެރުމުގެ މަސައްކަތް ކަމަށް ފުލުހުން ބުންޏެވެ.
ތިބޭ ކަމަށާއި އޭގެތެރޭގައި މެލޭޝިއާ އާއި ތައިލެންޑް
ކށްގެން ޑްރަގްސް އެތެރެކުރާ ތިން ދިވެހިން ކންސީލް ޮ ޮ
ކށް އެ މީހުން ހޯދުމުގެ ހިމެނޭއިރު އިންޓަޕޯލް މެދުވެރި ޮ
ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ.
އާ ސި މާ ނި ޒާ ރު mihaaru.com
ރާއްޖެއަށް މަސްތުވާތަކެތި ފޮނުވަން މި
މަސައްކަތްކުރަމުން އަންނަ ކަމަށް ފުލުހުން މިއަދު ބުނެފި އެވެ. ފސްމަންޓް ޑިޕާޓްމަންޓުން ފުލުހުންގެ ޑްރަގް އެން ޯ
ކޑު އޮތް މީހުން އޭގެ ތެރޭގައި ބޮޑެތި ކުށުގެ ރި ޯ ވެސް އެބަތިބި ކަމަށް ނާއިފް ވިދާޅުވި އެވެ. ކންމެ ގައުމެއްގައި އޭނާ ވިދާޅުވީ ދުނިޔޭގެ ޮ
ޑްރަގްސްގެ ތުހުމަތުތައް ކުރެވޭ މީހުން ރާއްޖެއިން
އެވެ. މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރީގެ އިތުރު ޓްރެންޑަކާ
ގތުގައި ސްކޫލު ނިންމާފައި، ނާއިފް ވިދާޅުވި ޮ ގސް ތިބި ކުދިންނަށް ހާއްސަކޮށް ވަޒީފާއަށް ނު ޮ
ކށް ހިފަހައްޓާފައިވާ ކަމަށާއި ފިލައިގެން ދާން އުޅެނި ޮ
ލސްޑް ގްރޫޕުތަކުގައި ސޝަލް މީޑިއާގެ ކް ޯ ޯ
ގތުގައި ބޭރު ގައުމަށް ދިއުމާއި އަދި ގެރެންޓާއިންގެ ޮ
މަސްތުވާތަކެތީގެ އެކި މުއާމަލާތްތައް ކުރަން ދައުވަތު
ރަހީނުކުރުން ފަދަ ކަންކަމާ ހެދި ގައުމުތަކުގެ
ދެމުންދާ ކަމަށެވެ .އެހެންވެ ،އެކަމަށް ،ބެލެނިވެރިން
ހދާފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެހީތެރިކަން ވެސް ޯ
ސަމާލުވުމަށް ވަނީ އެދިވަޑައިގެންފަ އެވެ.
ނަޝީދާއި އިބޫ ތިއްބެ ީވ މާޒީ ހަނދާ ްނ ނައްތާލައި އެކުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވަން ތައްޔާރަށް! އި ފް ރާ ޒް އަ ލީ
ޕްރައިމަރީގައި ނަޝީދާއި އިބޫ ވާދަކުރެއްވުމަށް ފަހު،
އެކުގައި ކުރައްވަން ނިންމަވާފައިވާ ކަމަށެވެ.
ކޮމެޓީ އެބަ ހިންގަވާ .އެހެންވީމަ ،މުއައްސަސާއެއްގެ
ބޮޑެތި ތުހުމަތުތަކަކާ އެކު ނަޝީދު ޕާޓީއާ ފެއަށް
ނަޝީދު ވިދާޅުވީ އެމްޑީޕީއަކީ ރާއްޖޭގައި އޮތް
ޕޓަރުންނާ އެކު ޑިމޮކްރެޓްސް ޖެހިވަޑައިގެން ސަ ޯ
ބޑު ގައުމީ ޝަހުސެއް ކަމަށާއި ރާއްޖޭގެ ވަރަށް ޮ
އަޅުގަނޑުމެން ދެމީހުންނަކީ މިކަމުގައި ވަރަށް ބޮޑު
އެމްޑީޕީގެ ހިންގުން ހަރުދަނާ ކުރެއްވުމުގެ
އުފައްދަވައި ސިޔާސީ ހަރަކާތް ކުރިއަށް ގެންދެވީ
ރައްޔިތުންނަށް ވެރިކަމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު
ގތުގައި ،މިކަމުގައި ހިއްސާދާރުން .އަޅުނޑުމެން ދެކޭ ޮ
ބޭނުމުގައި ،މާޒީގައި އެ ދެބޭފުޅުންގެ މެދުގައި
ވަކިންނެވެ .ޕާޓީގައި އުފެދުނު ބައިބައިވުންތަކަށް
ހދައިދިނީ އެ ޕާޓީން ކަމަށެވެ. ޯ
އަޅުގަނޑުމެން އުޅުން އެއީ އަންނަ އޮތް ޖީލުތަކަށް
ހިނގާފައިވާ ހިޔާލު ތަފާތުވުންތައް އެއްފަރާތްކޮށް،
ފަހު އެމްޑީޕީއަށް ރިޔާސީ އިންތިހާބާއި ރައްޔިތުންގެ
އެކުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން
މަޖިލީހުގެ އިންތިހާބު ވެސް ވަނީ ގެއްލިފަ އެވެ.
mihaaru.com
ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދާއި ކުރީގެ ރައީސް
ރޫޅިއްޖެ .އެކަމަކު އެމްޑީޕީ ހިފަހައްޓައިފި .މި
ކުރުން މަޖުބޫރުވެފައި އޮތް ކަމެއް". ނަޝީދު ވިދާޅުވީ އިބޫއަކީ އެއްއިރަކު ވެސް
ހިފެހެއްޓުން ހިފަހައްޓަނީ ،އެންމެ މުހިންމު ސަބަބަކީ
އެމަނިކުފާނާއި ދުރު ބޭފުޅެއް ނޫން ކަމަށެވެ .އެ
އަދި އެމްޑީޕީގެ އެޑްވައިޒަރު އިބްރާހިމް މުހައްމަދު
ފަހު ،ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އެމްޑީޕީގެ އޮފީހުގައި
މި ޕާޓީގެ އެތެރޭގެ އިންތިޒާމުތައް އޮންނަ ގޮތް"،
ދެބޭފުޅުންގެ މެދުގައި ހިޔާލު ތަފާތުވުންތައް އަބަދުވެސް
ސލިހު (އިބޫ) މިއަދު ދެއްވައިފި އެވެ. ޯ
މިއަދު މެންދުރު ބައްދަލުކުރެއްވުމަށް ފަހު ބޭއްވެވި
2023ވަނަ އަހަރު އެމްޑީޕީން ވަކިވެވަޑައިގެން އެ
ހިނގާ ކަމަށާއި އެކަމަކު އެއީ އަބަދަކު ދުރުގައި
ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ނަޝީދާއި އިބޫ ވިދާޅުވީ
ޕާޓީ "ރޫޅާލާނަން" ކަމަށް ވިދާޅުވި ނަޝީދު މިއަދު
ތިއްބަވަން ޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫން ކަމަށް ނަޝީދު
ފަހުން ބޭއްވި ރިޔާސީ އިންތިހާބުގެ ކުރިން ދެ
ކށް ،ލީޑާޝިޕާ އެމްޑީޕީގެ ހަރަކާތްތައް ހަރުދަނާ ޮ
ވިދާޅުވި އެވެ.
ވިދާޅުވި އެވެ.
ބޭފުޅުންގެ މެދުގައި އުފެދުނު ސިޔާސީ އަރައިރުންތަކަށް
ކށް ،އެ ޕާޓީއަށް މެމްބަރުން އެކުގައި ޕާޓީ ވަރުގަދަ ޮ
"[އެމްޑީޕީގައި] ގައުމީ މަޖިލިސް އެބައޮވޭ،
ފަހު ފުރަތަމަ ފަހަރަށެވެ .ރިޔާސީ އިންތިހާބުގެ
އިތުރުކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ވެސް ދެބޭފުޅުން
މަގާމުތަކުގައި ބޭފުޅުން އެބަ ތިއްބަވާ ،ގައުމީ ހިންގާ
ނަޝީދާއި އިބޫ އެކުގައި މި ފެނުނީ ،އެންމެ
ދެ ބޭފުޅުންގެ މެދުގައި އުފެދުނު މައްސަލަތަކަށް
"އެމްޑީޕީއާ އެކުގައި ފެށި އެހެން ޕާޓީތައް
ގޮތުގައި މި ޕާޓީ އަބަދުވެސް ހިނގަމުން ދަނީ.
ދުރުގައި ތިބުމަކީ އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވާނެ އެވެ.
ޔާމީންގެ ހިއްސާ ބޭނުން ،އެކުގައި މަސައްކަތް ކުރެވޭނެ :އިބޫ /ނަޝީދު ނަޝީދު މިއަދު ވިދާޅުވީ ކުރީގެ ރައީސް
ބޑު ހިޔާނާތާ ގުޅިގެން ކުރި ހިންގި އެމްއެމްޕީއާރުސީގެ ޮ
ގތުން ވެސް ރާއްޖެ މި ހާލަތަށް އިގްތިސާދީ ޮ
މައުމޫން އަބްދުއްގައްޔޫމާ އެކުގައި ވެސް އެމްޑީޕީން
ގތަށް ސިޔާސީ ގިނަ ތުހުމަތުތަކާއި ނަޝީދު ހިމެނޭ ޮ
ވައްޓާލުމުގެ ޒިންމާ އެމްޑީޕީން ނަގަން ޖެހޭ ކަމަށެވެ.
މަސައްކަތްކުރި ކަމަށާއި އެހެންވީމާ ،ޔާމީނާ އެކުގައި
ލީޑަރުންތަކެއް ހައްޔަރުކުރި މައްސަލަ ވެސް ހިމެނެ
އެމްޑީޕީއަކީ އުސޫލުތައް ހިފަހައްޓާ ޕާޓީއެއް ކަމަށް
ހައްލު ހޯދުމަށް ކުރީގެ ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ
މަސައްކަތް ނުކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށެވެ.
އެވެ.
ހިއްސާއާ އެކުގައި މަސައްކަތްކުރައްވަން ބޭނުންފުޅުވާ
އެމްޑީޕީން 2018ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ
އި ފް ރާ ޒް އަ ލީ mihaaru.com
ބޑެތި މައްސަލަތަކަށް މިވަގުތު ގައުމުގައި ހުރި ޮ
ލައްކަ ގިނަ ވާހަކަތައް ދައްކައިގެން ވެރިކަމަށް އާދެވުނު އިބޫ ވެރިކަމުގައި ވަނީ ރިޝްވަތާއި
ދެ ފަހަރު ވެސް ޝަރުއީ ނިޒާމަށް އަތްބާނައިގެން
ހދޭނެ ކަމަށް ކުރީގެ ރައީސް ކަމަށާއި އެ ހައްލު ޯ
އިންތިހާބު ކާމިޔާބުކުރީ މައުމޫނާއި އޭރު އިދިކޮޅުގައި
ލންޑަރިންގެ ކުށް ސާބިތުވެގެން ޔާމީނަށް 11 މަނީ ޯ
ކށް ރާއްޖޭގައި ވެރިކަން ކުރި އެންމެ ހުދުމުހުތާރު ޮ
މުހައްމަދު ނަޝީދާއި ކުރީގެ ރައީސް އަދި އެމްޑީޕީގެ
ކލިޝަން ހަދައިގެންނެވެ. ތިބި ގިނަ ޕާޓީތަކަކާ އެކު ޯ
އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް 2022ވަނަ އަހަރު އިއްވައިފަ
ޕާޓީއަކީ ވެސް އެމްޑީޕީ ކަމަށް ޔާމީން ވިދާޅުވެފައި
އެވެ .ނަމަވެސް 2023 ،ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ
ވެ އެވެ.
ސލިހު (އިބޫ) ޯ އެޑްވައިޒަރު އިބްރާހިމް މުހައްމަދު މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނަނީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހދޭނެހެން ،އެކީގައި އެ ހައްލު ،މަގު ޯ
އިންތިހާބު އިބޫއަށް ނާކާމިޔާބު ވުމާ އެކު ،ސިއްހީ
މަސައްކަތްކުރެވޭ "،އިބޫ ވިދާޅުވި އެވެ.
ސަބަބުތަކަށްޓަކާ ކަމަށް ބުނެ ޖަލުގައި ހުންނެވި ޔާމީން
އުޅެނީ ރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަން ނަގާލައި ،އިސްލާމްދީން
ގެއަށް ބަދަލުކުރެއްވި އެވެ .އަދި އޭގެ ފަހުން މިދިޔަ
ނޫން އެހެން ދީންތަކަށް ފުރުސަތުދީ ،އެއްވެސް
ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މިއަދު ބައްދަލުކުރެއްވުމާ އެކު،
ބައިވަރު މަސައްކަތް އެބަހުރި .އެހެންވީމަ ،އެ
އަހަރު އެ މައްސަލަ އަލުން ބަލަން ހައި ކޯޓުން އަމުރު
އުސޫލެއް އަދި ހައްދެއް ނެތި މީހުންނަށް އުޅުމުގެ
ބޭއްވެވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ނޫސްވެރިއަކު
ކަންތައްތައް ކުރުމުގައި ރައީސް ޔާމީންގެ ހިއްސާއެއް
ކުރުމާ އެކު ޔާމީން ވަނީ މިނިވަންވެފަ އެވެ.
މިނިވަންކަން ދިނުމަށެވެ .އެއީ ދިވެހިން ގަބޫލުކުރާނެ
ވަނީ އެ ދެބޭފުޅުން ޔާމީނާ ގުޅިވަޑައިގެން
އެންމެ ފަހުން ބޭއްވި ރިޔާސީ އިންތިހާބާ ދިމާކޮށް ނަޝީދާއި އިބޫއާ ދެމެދު ހިނގި އަރައިރުންތަކަށް ފަހު
އތް ހާލަތުން ކުރަން ޖެހޭ "މިހާރު ގައުމު މި ޮ
ޔަމީން ކުރިން ތުހުމަތުކުރެއްވި ގޮތުގައި ،އެމްޑީޕީން
މީގެ ތެރެއަށް އައުމަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެދޭ ކަމެއް".
ޔާމީނާ އެކު އެމްޑީޕީން މަސައްކަތް ކުރަން
ގޮތެއް ނޫން ކަން ،މާ ކުރިން ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުމާ
ޔާމީނާ އެކުގައި މަސައްކަތް ކުރައްވާނެ ކަމަށް
ބޭނުންވާ އިރު ،ޔާމީން މި ފަހުން ވެސް ގެންދަވަނީ
އެކު ހެދި ގާނޫނުތަކާއި އުސޫލުތަކުން އެނގެން އެބަ
ނަޝީދާއި އިބޫ ވިދާޅުވި އިރު ،ޔާމީނާ ވާދަކޮށް
އެމްޑީޕީގެ އެކި ސިޔާސަތުތަކަށް ވަރަށް ބޮޑަށް
އތް ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ. ޮ
ގައުމީ މައްސަލަތަކަށް ހައްލު ހޯދުމަށް ކުރީގެ
2018ވަނަ އަހަރު ރިޔާސީ އިންތިހާބު އެމްޑީޕީން
ޕޓަރުންތަކަކާ އެކު އަމިއްލަ ފާޑުވިދާޅުވަމުންނެވެ .ސަ ޯ
ރައީސުންނާ އެކު މަސައްކަތްޕުޅު ކުރައްވާނެ ކަމަށް
ކާމިޔާބުކުރީ ޔާމީނަށް ސީރިއަސް އެތައް ތުހުމަތުތަކެއް
ކށް ބާއްވަވަމުން ގެންދަވާ ގެކޮޅުގައި ސިލްސިލާ ޮ
އިންތިހާބުގައި އެމަނިކުފާނުގެ ޕާޓީ ،ޕީއެންއެފް އިން
ވިދާޅުވެފަ އެވެ.
ކށްފަ އެވެ .އޭގެ ތެރޭގައި ޔާމީންގެ ސަރުކާރުގައި ޮ
ޖަލްސާތަކުގައި ޔާމީން ވިދާޅުވަމުން ގެންދަވަނީ
ވާދަކުރައްވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވަމުންނެވެ.
ތ ސުވާލުކޮށްފަ އެވެ. މަސައްކަތްޕުޅު ކުރައްވާނެ ޯ އެ ސުވާލުކުރުމުގެ ކުރިން ވެސް އިބޫ ވަނީ
ޔާމީން ގެންދަވަނީ 2028ގެ ރިޔާސީ
mihaaru.com
ހަބަރު
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
3
ސުތު ާރގެ ގޮތުގައި މިސްކިތްތަކުގައި ބަހައްޓާފައި ާވ ތަކެތި ނަގަނީ
ގަރާޖް ާޕމިޓް ހުށަހަޅަން ނުޖެ ހޭ ގޮތަށް ހަދައިފި "މިއީ ރަސޫލާގެ ހަޔާތްޕުޅުގައި ވެސް
ނާ ޒި މް ހަ ސަ ން،
އަސްހާބު ބޭކަލުންގެ ހަޔާތްޕުޅުގައި ވެސް އަދި
mihaaru.com
ބޑުވެގެންވާ ތިން ގަރުނުގައި ވެސް މިކަން ހެޔޮކަން ޮ ގތުގައި ވަކިން ހަދާފައިވާ ތަކެތި ސުތުރާގެ ޮ
ގތެއް ނޫން .ސުންނަތުގައި ބަޔާންވެގެންވާ ކޮށްފައިވާ ޮ
މިސްކިތުގައި ބެހެއްޓުމަކީ އެދެވިގެންވާ ކަމެއް ނޫން
ސުތުރާގެ މަފްހޫމާ ހިލާފު މިފަދަ ކަންކަން ފެތުރިގެން
ކަމަށް ރާއްޖޭގެ އިސްލާމީ ފަތުވާދޭ އެންމެ މަތީ
ގތެއް ނޫން "،މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި ދިއުމަކީ ރަނގަޅު ޮ
މަޖިލީހުން ބުނެފައިވާތީ ،އެފަދަ ތަކެތި މިސްކިތްތަކުން
އެވެ.
ނަގަން ނިންމައިފި އެވެ. ސުތުރާ އަކީ ނަމާދުކުރާ މީހާގެ ކުރިމަތީގައި ޖަހާ
"މިސްކިތްތަކުގައި މިފަދަ ސުތުރާތައް ބެހެއްޓުމުގެ ބަދަލުގައި ސުންނަތުގައި ވާރިދުވެފައިވާ ގޮތަށް
ނުވަތަ ބަހައްޓާ އަސައެއް ނުވަތަ އެ ނޫން ވެސް
އަމަލުކުރުން މާ ރަނގަޅުވާނެ .އެއީ ތަނބެއް ނުވަތަ
އެއްޗެކެވެ .ނުވަތަ ނަމާދުކުރާ މީހާގެ ކުރިމަތިން މީހުން
ފާރެއް ނުވަތަ އެ ނޫން ވެސް އާންމު ބޭނުމަކަށް
ދިއުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި އޭނާގެ ކުރިމަތީގައި ބަހައްޓާ
ގތުގައި ބޭނުންކުރުން. ހުންނަ އެއްޗެއް ސުތުރާގެ ޮ
ގތުގައި ހަދާފައިވާ އެއްޗެކެވެ .އެ ބޭނުމުގައި ސުތުރާގެ ޮ
މިގޮތުން އަމަލުކުރުމުން ސީދާ ސުންނަތާ އެއްގޮތައް
ތަކެތި މިހާރު މިސްކިތްތަކުގައި ވަރަށް ގިނައިން
މިކަން ބަދަލުވެގެންދާނެ ކަމަށް ފެނޭ".
ބަހައްޓާފައި ހުރެ އެވެ. އެފަދަ ސުތުރާތައް މިސްކިތްތަކުގައި ބަހައްޓާފައި
ސުތުރާއާ ގުޅޭ ފަތުވާގައި ބުނެފައިވަނީ މިސްކިތުގެ ތެރޭގައި ވަކި ހާއްސަ އެއްޗެއް ހަދާ ސުތުރާގެ ގޮތުގައި
ހުންނާތީ ،އެކަމުގެ ހުކުމް ބަޔާން ކޮށްދޭން ފަތުވާ
ބެހެއްޓުމަކީ އަލަށް އުފެދިފައިވާ މައްސަލައަކަށް ވުމުން
މަޖިލީހުން ވަނީ މިދިޔަ ހަފުތާގައި ފަތުވާއެއް ނެރެފަ
މި މައްސަލައަކީ ވެސް ފިގުހީ އެހެން މައްސަލަތައް
ގތުން ސުތުރާ ބޭނުންކުރުމާއި އެވެ .އެ ފަތުވާގައިވާ ޮ
ފަދައިން ހިލާފު އުފެދިފައިވާ މައްސަލައެއް ކަމަށެވެ.
ގތުގައި ވަކިން ހާއްސަ އެއްޗެއް ހަދައިގެން ސުތުރާގެ ޮ
އިލްމުވެރިންގެ ތެރެއިން އެއްބަޔަކު ދެކެވަޑައިގަންނަވަނީ
ބޭނުންކުރުމަކީ އެދެވިގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ.
މިއީ ހެޔޮ ކަންކަމަށް އެހީތެރިވުމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ
އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރު ޑރ .މުހައްމަދު ޝަހީމް ރޭ ވިދާޅުވީ މިފަހަކަށް އައިސް ،ނަމާދު ކުރާއިރު ކުރިމަތީގައި ބެހެއްޓުމަށްޓަކައި ސުތުރާގެ ނަމުގައި
ގތުގަ އެވެ .ނަމަވެސް އިލްމުވެރިންގެ ކަމެއްގެ ޮ ތެރެއިން އަނެއްބަޔަކު މިކަން މަނާކުރައްވަ އެވެ. ރަސޫލާގެ ޒަމާނުގައި ސުތުރާގެ ގޮތުގައި ހާއްސަ
އެކި ސިފަސިފައިގެ ތަކެތި ހަދައިގެން މިސްކިތްތަކުގެ
އެއްޗެއް ބޭނުންކުރައްވާފައި ނުވާއިރު ،އެ ދުވަސްވަރު
ތެރޭގައި ބަހައްޓައިގެން އުޅޭ ކަމަށެވެ .އެގޮތަށް
މިސްކިތުން ބޭރުގައި ސުތުރާއަށް ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ
މިސްކިތްތަކުގެ ތެރެއަށް ވައްދައިގެން އުޅޭ ސާމާނުތައް
ކށް އެހެން ކަންކަމަށް ބޭނުންކުރާ ތަކެތި ވެސް އާންމު ޮ
މިސްކިތްތަކުން ނަގައިދިނުމަށް ސިޓީކައުންސިލުގައި
ކަމަށް ފަތުވާގައި ބުންޏެވެ .ސުތުރާއަށް ހަދާފައިވާ
އެދިވަޑައިގަންނަވާނެ ކަމަށް ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ.
ހާއްސަ އެއްޗެއް ނޫނެވެ.
މާ އި ދާ މު ހަ އް މަ ދު ރަ ޝާ ދު mihaaru.com
ގތުގައި ބޭނުން ކުރުމުގެ ހުއްދަ އިމާރާތް ގަރާޖެއްގެ ޮ އާއި ގަރާޖު ވެރިފަރާތުގެ އިއުތިރާޒެއް ނެތްކަމުގެ ލިޔުމާއި ވެރިފަރާތުގެ އައިޑެންޓިފިކޭޝަން ކަމަށް އެ
އެއްގަމު އުޅަނދު ރަޖިސްޓްރީ ކުރުމަށް
އިއުލާނުގައިވެ އެވެ. މިނިސްޓްރީން ބުނިގޮތުގައި އެ ބަދަލު
ހުށަހަޅަންޖެހޭ ލިޔެކިޔުންތަކުގެ ތެރެއިން ގަރާޖް ސިޓީއާއެކު ހުށަހަޅަންޖެހޭ ގަރާޖު ޕާމިޓް ހުށަހަޅަން
ގތުން ވަކި ދެ އިދާރާއަކުން ގެނެސްފައިވަނީ ގަރާޖާ ގުޅޭ ޮ
ގތަށް ހަމަޖައްސާފައިވާ ކަމަށް ޓްރާންސްޕޯޓް ނުޖެހޭ ޮ
ދެ ހުއްދަ ނަގަންޖެހި އަދި އެއް ހިދުމަތެއް ފުރިހަމަ
މިނިސްޓްރީން ބުނެފި އެވެ.
ކުރުމަށް ރައްޔިތުން ދެ ފަހަރަށް ހުށަހަޅަން ޖެހުމުގެ
ޕޓް މިނިސްޓްރީން ކުރި އިއުލާނެއްގައި ޓްރާންސް ޯ ބުނީ އުޅަނދު ރަޖިސްޓްރީކުރުމަށް ގަރާޖު ޖާގައެއް
ސަބަބުން ދިމާވެފައިވާ ދަތިތައް ކުޑަކޮށް ފަސޭހަ ކުރުމަށެވެ. މިނިސްޓްރީގެ އިއުލާނުގައި ބުނީ 2009ވަނަ
އޮތުން ލާޒިމު ނަމަވެސް އިދާރީ ގޮތުން ގަރާޖާ ގުޅޭގޮތުން ހުށަހަޅަންޖެހޭ ލިޔުންތައް އާންމުންނަށް
އަހަރުން ފެށިގެން ގަރާޖު ލާޒިމް ކުރުމުގެ ކުރިން
ކށްފައިވާ ކަމަށެވެ. ފަސޭހަ ކުރުމުގެ ގޮތުން ބަދަލު ޮ
ގެނެސްފައިވާ އުޅަނދުތަކާއި ވަކި ގަރާޖަކަށް
ގަރާޖާ ގުޅިގެން މިހާތަނަށް ތިން ލިޔުމެއް އތީ ލާޒިމުކޮށްފަ އެވެ .އެއީ ހުށަހަޅަން ޮ
ކށްފައިނުވާ އުޅަނދުތަކުގެ ވެރިފަރާތް ބަދަލު ރަޖިސްޓަރީ ޮ ނުކުރެވޭތީ ގިނަ ބައެއްގެ ޝަކުވާ ލިބެމުންދާ ކަމަށެވެ.
-މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލުން ނުވަތަ ހައުސިން
ކށްފައިވާ އެފަދަ އަދި މިހާރު މާލެ ޒޯނުގައި ރަޖިސްޓަރީ ޮ
ކޕަރޭޝަން (އެޗްޑީސީ) އިން ދޫކުރާ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ޯ
އުޅަނދުތަކަށް އިތުރު ގަރާޖު ލިޔުމެއް ނެތި ވެރިފަރާތް
ވަކި ކަމަކަށް އިމާރާތް ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ (އިމާރާތް
ބަދަލު ކުރެވޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސާފައިވާ ކަމަށް
ގތުގައި ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ). ގަރާޖެއްގެ ޮ
ބުންޏެވެެ. ގތުގައި ހުށަހަޅަންޖެހޭ މިނިސްޓްރީން ބުނި ޮ
މާލޭ ސިޓީ ކައުންސިލުން ނުވަތަ އެޗްޑީސީންދޫކުރާ ވެހިކަލް ގަރާޖު ކުރުމުގެ ހުއްދަ (ވެހިކަލް
ލިޔުންތަކަށް ބަދަލު ގެނައި ނަމަވެސް މިހާރު ވެސް
ގަރާޖު ޕާމިޓް).
ގތަށް ގަރާޖުގެ ވެރިފަރާތުގެ އަމަލު ކުރަމުންދާ ޮ
ގަރާޖު ވެރިފަރާތުގެ އިއުތިރާޒެއް ނެތްކަމުގެލިޔުމާއި ވެރިފަރާތުގެ އައިޑެންޓިފިކޭޝަން.
ތ ބެލުމާއި ގަރާޖު އިންސްޕެކްޓް ކުރުމުގެ އތް ޯ ރުހުން ޮ މަސައްކަތް އަދިވެސް ކުރިއަށް ދާނެ އެވެ.
މިހާތަނަށް އެ ތިން ލިޔުން ހުށަހަޅަން ޖެހޭ އތް ނަމަވެސް އަންނަ ޖެނުއަރީ މަހުގެ ގޮތަށް ޮ ފުރަތަމަ ދުވަހުން ފެށިގެން ހުށަހަޅަން ޖެހޭނީ
އާ ޓާމިނަލްގެ ޑިއު ީޓ ފް ީރ އެއްކޮށް ބޭނުން ކުރަން ފަށައިފި ފާ ތި މަ ތު ޝަ ނާ މު ހަ އް މަ ދު mihaaru.com
ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓުގެ އާ ޓާމިނަލްގެ
ވަރަކުން ޑިއުޓީ ފްރީ ފިހާރަތައް ވެސް ގެންދިޔައީ
ގތުގައި ،ޑިއުޓީ ފްރީގެ ހުރިހާ އެނގިފައިވާ ޮ
އެންމެ ލަގްޒަރީ ބްރޭންޑްތަކުގެ އިތުރު އުފެއްދުންތައް
އިތުރު ކުރަމުންނެވެ .އާ ޑިއުޓީ ފްރީއާ އެކު ދުނިޔޭގެ
ކށްފައިވާ އިރު މާދަމާ ފިހާރައެއް ހެން މިހާރު ބަދަލު ޮ
ބަހައްޓަން ޖާގަ ލިބޭނެ ކަމަށް އެމްއޭސީއެލް އިން
އެންމެ ލަގްޒަރީ ބްރޭންޑްތައް ކުރިއަށް ވުރެ ވެސް
އެތަން ރަސްމީކޮށް ހުޅުވާނެ އެވެ.
މީގެކުރިން ބުނެފައިވެ އެވެ.
ކމާޝަލް ސްޕޭސް އާ ޓާމިނަލާ އެކު އެއާޕޯޓުގެ ޮ
ޑިއުޓީ ފްރީ ބޭނުން ކުރަން ފެށި އިރު ވެލާނާ
ނުވަތަ ޑިއުޓީ ފްރީއަށް ދޫކުރާ ޖާގަ ތިން ގުނަ އިތުރު
ޕޓުގެ ހިދުމަތްދޭ މައި ހުރިހާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާ ޯ
ކުރެވޭނެ އެވެ .ގާތްގަނޑަކަށް 13،000އަކަފޫޓުގެ
އެއާލައިނެއްގެ ހިދުމަތް ވަނީ އާ ޓާމިނަލަށް ބަދަލުކޮށްފަ
އާ ޓާމިނަލް އެންމެ ފުރަތަމަ ބޭނުން ކުރީ
ހާއްސަ ބުޓީކް ފިހާރަތައް ވެސް އެތަނުން ލިބޭނެ
އެ ޓާމިނަލްގެ 4،000އަކަފޫޓު ހާއްސަ ކޮށްފައިވަނީ
އެވެ .އާ ޓާމިނަލް އިން 37އެއާލައިނަށް ހިދުމަތްދެ
ޑިއުޓީ ފްރީ ސަރަހައްދު އެއްކޮށް ހުޅުވާނުލަ އެވެ.
ކަމަށް ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓު ހިންގާ
ޑިއުޓީ ފްރީއަށެވެ .މިހާރު ވެސް ރާއްޖޭގެ ޑިއުޓީ
އެވެ.
އާ ޓާމިނަލަށް އެއާލައިންތައް ބަދަލުކުރަމުން ދިޔަ
ކުންފުނިން ބުނެފައިވެ އެވެ.
ފްރީ އިން ލިބެން ހުންނަ ފިހާރަތަކުގެ އިތުރަށް،
ކށް ބޭނުން ކުރަން ފަށައިފި ޑިއުޓީ ފްރީ ޖާގަ އެއް ޮ އެވެ.
އިތުރަށް އެތަނުން ލިބޭނެ ކަމަށް އެމްއޭސީއެލް އިން އާ ޓާމިނަލް ހުޅުވި އިރު ބުނެފައިވެ އެވެ. ޑިއުޓީ ފްރީގެ އިތުރުން ބައެއް ބްރޭންޑްތަކަށް
4
24 December 2025
2025 ު ޑިސެމްބަރ24
ްއިއުލާނ
mihaaru.com
mihaaru.com
ހަބަރު
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
5
މާލެ-ހުޅު ާމލެ ހައިވޭއާ ޖެހިގެން ރޭސިން ޓްރެކް އަޅަނީ ނާ ޒި މް ހަ ސަ ން mihaaru.com
އިންޓަނޭޝަނަލް ފެންވަރުގެ ރޭސިން ޓްރެކެއް މާލޭ
ކޮމްޕެނީ (އެމްއޭސީއެލް) އާ ހަވާލުކުރަން ނިންމާފައިވާ
އާއި އައްޑޫ އަދި ރާއްޖޭގެ އުތުރުގައި ގާއިމް ކުރުމަކީ
ކަމަށް ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ.
ރައީސްގެ ރިޔާސީ ވައުދެކެވެ. މާލެ އާއި ހުޅުމާލެ ގުޅުވާލާ ހައިވޭއާ ޖެހިގެން
ރޭސިން ޓްރެކެއް މީހުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދެއް
އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ. ކުރީގެ ސަރުކާރުން ތިލަފުށީގައި ރޭސިން ޓްރެކް ގާއިމްކުރަން ނިންމައި ،އޭރު ޔޫތު މިނިސްޓްރީއަށް
ކފީ ވިތު ޕްރެޒިޑެންޓް"ގެ ނަމުގައި "ޔޫތު ޮ
ގާއިމްކޮށްފިނަމަ އުނދަގޫތަކާ ކުރިމަތިވާނެތީ ،އެކަމަށް
ބިމެއް ވެސް ދިނެވެ .ނަމަވެސް ،އެކަން މިހާރު ވަނީ
ރޭސިން ޓްރެކް ތަރައްގީކުރަން ނިންމާފައިވާ ކަމަށް
ރޭ ކުރިއަށް ގެންދިޔަ އިވެންޓްގައި ޒުވާނަކު ކުރި
ގތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވަނީ އެންމެ ރަނގަޅު ތަނެއްގެ ޮ
ހުއްޓިފަ އެވެ.
ރައީސް ޑރ .މުހައްމަދު މުއިއްޒު ރޭ ވިދާޅުވެއްޖެ
ސުވާލަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން ރައީސް ވިދާޅުވީ މާލެ
ހައިވޭއާ ޖެހިގެން ބޭރަށް އެ ޓްރެކް ގާއިމްކުރުން ކަން
އެވެ.
އަދި އައްޑޫގައި ރޭސިން ޓްރެކް އަޅާނެ ކަމަށެވެ.
ރައީސް ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ.
ރޭސިންއަކީ ވެސް ވަރަށް ގިނަ ޒުވާނުން ބައިވެރިވާ ކުރިއަރާފައިވާ ކުޅިވަރަކަށް ވާތީ
އެގޮތުން ،މާލެ ސަރަހައްދުގައި ޓްރެކް އަޅާނެ ތަން މލްޑިވްސް އެއާޕޯޓްސް ކަނޑައަޅައި ،އެ މަޝްރޫއު ޯ
އެ ތަނުގައި ރޭސިން ޓްރެކް އެޅުމުގެ މަސައްކަތް އެމްއޭސީއެލްއިން ވަރަށް އަވަހަށް ފަށާނެ ކަމަށް ވެސް
މީގެކުރިން ހުޅުމާލޭގައި ރޭސިންއަށް ހުއްދަ އއްވާ ހުޅުމާލޭގައި ހިނގި ނުރައްކާތެރި ދީފައި ޮ އެކްސިޑެންޓަކަށްފަހު ،އެ ހުއްދަ ވަނީ ބާތިލްކޮށްފަ އެވެ.
މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގަ ިއ ބަނގުރަލާއި އޫރުމަސް ވިއްކަން : ފުރުސަތެއް ނު ދޭ ނެ މިނިސްޓަރު ނަމަވެސް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ އާއި ދީނީ
މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައި މާޗު 2010 ،1އިން
މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައި ބަނގުރަލާއި
ޖެހޭނެ" ކަމެއް ކަމަށެވެ.
ގތަކަށް ވެސް ކޮށްގެން ވާނެ އޫރުމަސް ވިއްކުމަކީ އެއް ޮ
ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރާ މިއަދު މީޑިއާ އިން ސުވާލު
އިލްމުވެރިންނާއި އާންމުންގެ އެތައް ބަޔަކާއި ސިޔާސީ
ފެށިގެން ބަނގުރާ ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ދޭށެވެ .އެކަމަކު،
ކަމެއް ނޫން ކަމަށާއި އެއީ ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތެއް
ކުރުމުން ވިދާޅުވީ ،އެއީ ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތެއް ނޫން
ބޑެތި މުޒާހަރާތަކާއި އިހުތިޖާޖުތަކުގެ ފަރާތްތަކުން ކުރި ޮ
ބޑު މައްސަލަގަނޑަކަށް ވެ ،ނިންމުން އެކަން ޮ
ތރިގް އިބްރާހިމް ނޫން ކަމަށް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު ޯ
ކަމަށެވެ.
ބޑުވެ ،އެ ނިންމުން ނަޝީދުގެ ފިއްތުންތައް ޮ
ބަދަލުކުރެއްވީ އެވެ.
އޭނާ ވިދާޅުވީ ،މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށަށް ބައެއް
އިއްޔެ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ. އެ މިނިސްޓްރީން ބޭއްވި މީޑިއާ ބްރީފިންގައި
ސަފާރީތަކުން ބަނގުރާ ގެންދާ މައްސަލަ ވެސް ބޮޑު
ވެރިކަމުގައި ބަދަލުކުރީ އެވެ. މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައި ބަނގުރާ ވިއްކުމުގެ
ކޅަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށްޓަކައި ރަލުގެ ގަވާއިދާ ދެ ޮ ނަޝީދުގެ ވެރިކަމުގައި 100ވަރަކަށް ޖަމިއްޔާ
ނޫސްވެރިއަކު ކުރި ސުވާލެއްގެ ޖަވާބުގައި މިނިސްޓަރު
ކަމަށާއި އެ ކަމަށް ހައްލެއް ގެންނަން މަސައްކަތް ކުރާ
ހުއްދަ ދޭން 2009އަދި 2010ގައި ނަޝީދުގެ
ގުޅިގެން "މަދަނީ އިއްތިހާދު" ގެ ނަމުގައި ބޮޑު
ސޓުތަކެކޭ އެއްގޮތަށް ތޯރިގް އެހެން ވިދާޅުވީ ،ރި ޯ
ކަމަށެވެ.
ސަރުކާރުން މަސައްކަތްކުރީ އޮކްޓޫބަރު 1995 ،15
ހަރަކާތެއް ވެސް ހިންގި އެވެ.
"ޓޫރިސްޓުންނަށް ދޭ ހިދުމަތްތައް ،ވިއްކާ ތަކެތި"
ލކަލް ރަށްރަށުގައި ޑްރައި "ލޯކަލް ޓޫރިޒަމްގައި ޯ
ވަނަ ދުވަހު އާންމުކުރި "ބަނގުރަލާއި އޫރުމަހާއި
މާފުށީގެ ޓޫރިޒަމް ބްރޭންޑް "ހާޓް އޮފް
ހޓާތަކުން ސަރުކާރުން މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގެ ޮ
ޓޫރިޒަމެއް އޫރުމަހެއް ރަލެއް ހުރެގެން ނުވާނެ .އެއީ
އޫރުމަހުން އުފައްދާ ތަކެތި ރާއްޖެ އަށް ގެނައުމާއި
މޯލްޑިވްސް" އިފްތިތާހުކުރުމަށް މިދިޔަ ހުކުރު
ކށްފައި އޮންނަ އޮތުމަކީ ބޭއިންސާފެއް ވިއްކުން މަނާ ޮ
ކށް ،ޕޮލިސީ ލެވެލްގައި އަޅުގަނޑުމެން ސްޓްރެއިޓް ޮ
ރާއްޖޭގައި ގެންގުޅުމުގެ ގަވާއިދާއި ބަނގުރަލާއި
ދުވަހުގެ ރޭ ބޭއްވި ހަފުލާގައި ނަޝީދު ވިދާޅުވީ ،އެ
ކަމަށް ވިދާޅުވެ ،ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު
ސަރުކާރުން ކުރަން ބޭނުންވާ ކަމެއް .އަދި ސަރުކާރުން
އޫރުމަހާއި އޫރުމަހުން އުފައްދާ ތަކެތި ވިއްކާ
މަނިކުފާނަކީ އަބަދު ރަނގަޅު ވާހަކަ ދައްކަވާ ބޭފުޅެއް
ވާހަކަފުޅު ދެއްކެވި މައްސަލަ ހޫނުވެފައި ވަނިކޮށެވެ.
ގތަކަށް މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައި އެކަން އެ ޮ
ފަރާތްތަކުން އަމަލުކުރަންވީ ގަވާއިދު" އިސްލާހު
ނޫން ކަމަށާއި "އުނދަގޫ ވާހަކަ ވަރަށް ގިނައިން
ރަލާއި އޫރުމަހެއް [ވިއްކަން ފުރުސަތެއް ނުދޭނެ]"،
ކޮށްގެންނެވެ .މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައި ބަނގުރާ
އަޅުގަނޑު ދައްކަން" ކަމަށެވެ.
މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ.
ވިއްކޭ ގޮތަށް އެ ގަވާއިދު އިސްލާހުކޮށް އޭރު އާންމު
ސޓުތަކުގައި ޓޫރިސްޓުންނަށް ދޭ ހިދުމަތްތަކާއި ރި ޯ "ވިއްކާ ތަކެތި" ކަމަށް ވިދާޅުވެ ،މާފުށީގެ ޓޫރިޒަމް މލްޑިވްސް" އިފްތިތާހުކުރުމަށް ބްރޭންޑް "ހާޓް އޮފް ޯ މިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޭ އެ ރަށުގައި ބޭއްވި
މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައި ބަނގުރާ ވިއްކަން ނަޝީދުގެ ވެރިކަމުގައި ވެސް ނިންމި
ވެސް ކުރި އެވެ.
ގތުގައި ،މީހުން ދިރިއުޅޭ ނަޝީދު ވިދާޅުވި ޮ ރަށްރަށުގައި ބަނގުރަލާއި އޫރުމަސް ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ
އެ އިސްލާހުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުން،
ބޑު ސަބަބަކީ ދިނުމާ މެދު ވިސްނަން ޖެހޭ އެންމެ ޮ
ކށް ދެއްކެވީ ބަނގުރަލާއި ޖަލްސާގައި ނަޝީދު ނުސީދާ ޮ
މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގެ ހޮޓާތަކުގައި
މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައި ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން
ރާއްޖެ އަށް މިހާރު އަހަރަކު ދެ މިލިއަން ޓޫރިސްޓުން
އޫރުމަހުގެ ވާހަކަ ކަމަށް ވާތީ ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ އެ
ބަނގުރަލާއި އޫރުމަސް ވިއްކުމުގެ ވާހަކަ ނަޝީދު
ގަބޫލުކުރާ ފެންވަރަށް ހަދައި އެ މިނިސްޓްރީގައި
އަންނައިރު ،އޭގެ ތެރެއިން 200،000ޓޫރިސްޓުން
މަނިކުފާނަށް ފާޑުކިޔަމުންނެވެ.
އަނެއްކާ ވެސް ފެންމަތި ކުރެއްވިއިރު އެ މަނިކުފާނުގެ
ހޓާތަކުގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން ރަޖިސްޓަރީ ކޮށްފައިވާ ޮ
މާފުއްޓަށް އެކަނި ޒިޔާރަތް ކުރާތީ އެވެ.
ނަޝީދު ވިދާޅުވީ ،މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގެ
ވެރިކަމުގެ ތިން އަހަރުގެ ތެރޭގައި ވެސް އެކަން އެ
ހޓާތަކުގައި ހިންގާ ބާތަކުގައި ބަނގުރާ 100އެނދުގެ ޮ
ހޓާތަކުގައި އެ ތަކެތި ނުވިއްކޭ މައްސަލައަކީ ބޮޑެތި ޮ
ގޮތަށް ކުރަން ނިންމައި ގަވާއިދު ވެސް އިސްލާހުކުރި
ވިއްކޭނެ އެވެ.
އެ "ހަމަހަމަކަން ގެނައުމަށް އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނަން
އެވެ.
ނަޝީދުގެ ސަރުކާރުން ނިންމާފައި އޭރު އޮތީ
6
24 December 2025
2025 ު ޑިސެމްބަރ24
ްއިއުލާނ
mihaaru.com
mihaaru.com
ހަބަރު
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
7
ނަޝީދުގެ ރައްދު :ރަށްރަށު ްނ ނުލިބެނީ ރަ ާލއި އޫރުމަސް އެކަންޏެއް ނޫން ،އެ ހުއްދަކުރާކަށް ނުޖެ ހޭ ނާ ޒި މް ހަ ސަ ން
މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައި ބަނގުރަލާއި
ކަމެއް "،ނަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ.
އޫރުމަސް ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ނުދޭނެ ކަމަށާއި އެއީ
mihaaru.com
ނަމަވެސް މާފުށީގައި ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޭ ބޭއްވި
ގުޅިގެން "މަދަނީ އިއްތިހާދު" ގެ ނަމުގައި ބޮޑު ހަރަކާތެއް ވެސް ހިންގި އެވެ.
ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތެއް ނޫން ކަމަށް ޓޫރިޒަމް
ސޓުތަކުން ލިބޭ އެކަމަކު ،މީހުން ހަފުލާގައި ،ރި ޯ
ތރިގް އިބްރާހިމް އިއްޔެ ވިދާޅުވެފައި މިނިސްޓަރު ޯ
ހޓާތަކުން ނުލިބޭ އެއްޗެއްގެ ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގެ ބޮޑެތި ޮ
މޯލްޑިވްސް" އިފްތިތާހުކުރުމަށް މިދިޔަ ހުކުރު
ގތަށް "ޓޫރިސްޓުންނަށް ދޭ ރިސޯޓުތަކެކޭ އެއް ޮ
ވަނިކޮށް ،ނަޝީދު ވެސް "އެކްސް"ގައި ވިދާޅުވީ،
ނަމެއް އެކްސްގައި ނަޝީދު ރޭ ވިދާޅެއް ނުވެ އެވެ.
ދުވަހުގެ ރޭ ބޭއްވި ހަފުލާގައި ނަޝީދު ވިދާޅުވީ ،އެ
ހިދުމަތްތައް ،ވިއްކާ ތަކެތި" މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގެ
މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައި ބަނގުރަލާއި އޫރުމަސް
ހޮޓާތަކުން ސަރުކާރުން ވިއްކުން މަނާކޮށްފައި އޮންނަ
ހުއްދަ ކުރަން ނުޖެހޭ ކަމަށެވެ.
އޮތުމަކީ ބޭއިންސާފެއް ކަމަށް ވިދާޅުވި މައްސަލަ
ލކަލް ޓޫރިޒަމް ރާއްޖެއަށް ތައާރަފު ކުރެއްވި ޯ
ހޓާތަކުގައި ބަނގުރާ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގެ ޮ
މާފުށީގެ ޓޫރިޒަމް ބްރޭންޑް "ހާޓް އޮފް
މަނިކުފާނަކީ އަބަދު ރަނގަޅު ވާހަކަ ދައްކަވާ ބޭފުޅެއް
ވިއްކަން ހުއްދަ ކުރަން 2009އަދި 2010
ނޫން ކަމަށާއި "އުނދަގޫ ވާހަކަ ވަރަށް ގިނައިން
ގައި ނަޝީދުގެ ވެރިކަމުގައި ކަމާ ގުޅޭ ގަވާއިދަށް
އަޅުގަނޑު ދައްކަން" ކަމަށެވެ.
ހޫނުވެ ،ފާޑުކިޔުން އަމާޒުވުމުން އެ މަނިކުފާނު އިއްޔެ
ނަޝީދަށް އަމާޒުވި ފާޑުކިޔުންތަކަށް ރައްދު ދެއްވަމުން
އިސްލާހު ގެނެސްގެން ނިންމެވި އެވެ .މީހުން ދިރިއުޅޭ
ރައްދު ދެއްވައިފި އެވެ.
ވިދާޅުވީ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގައި ނުލިބޭ
ރަށްރަށުގައި ބަނގުރާ ވިއްކުން ހުއްދަ ކުރާނެ ދެ
ބޑެތި ހޮޓާތަކުގައި އެކަމަކު މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގެ ޮ
ހަމައެކަނި ތަކެއްޗަކީ ބަނގުރަލާއި އޫރުމަސް ނޫން
ތާރީހެއް އޭރު ދިން ނަމަވެސް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީ
މަނާތަކެތި ވިއްކަން ހުއްދަ ދިނުމާ މެދު ވިސްނަން
މޯލްޑިވްސް" އިފުތިތާހު ކުރުމަށް މިދިޔަ ހުކުރު ދުވަހުގެ
ކަމަށާއި އެ ރަށްރަށުގައި ބަނގުރާ ހުއްދަ ކުރަން
އާއި ދީނީ އިލްމުވެރިންނާއި އާންމުންނާއި ސިޔާސީ
ބޑު ސަބަބަކީ ރާއްޖެ އަށް މިހާރު ޖެހޭ އެންމެ ޮ
ރޭ އެ ރަށުގައި ބޭއްވި ޖަލްސާގައި ނަޝީދު ވިދާޅުވީ،
ނުޖެހޭ ކަމަށެވެ.
ކށް ކުރި ބޮޑެތި މީހުންގެ ބޮޑެތި ފިއްތުންތައް ކުރިމަތި ޮ
އަހަރަކު ދެ މިލިއަން ޓޫރިސްޓުން އަންނައިރު ،އޭގެ
މުޒާހަރާތަކާ ގުޅިގެން ނަޝީދުގެ ސަރުކާރުގެ ނިންމުން
ތެރެއިން 200،000ޓޫރިސްޓުން މާފުއްޓަށް އެކަނި
ފެބްރުއަރީ 2010ގައި ބަދަލުކުރީ އެވެ.
ޒިޔާރަތް ކުރާތީ އެވެ.
މާފުށީގެ ޓޫރިޒަމް ބްރޭންޑް "ހާޓް އޮފް
ބޑެތި ހޮޓާތަކުގައި އެ މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށްރަށުގެ ޮ
"ދައްކާ ވާހަކަ ،ސާފު ސީދާ މަށްދިވެހި ބަހުން
ތަކެތި ނުވިއްކޭ މައްސަލައަކީ އެ "ހަމަހަމަކަން
ދައްކާއިރު ވެސް ކަނޑައެޅިގެން އިދިފުށަށް ،ދޮގު މާނަ
ގެނައުމަށް އަޅުގަނޑުމެން ވިސްނަން ޖެހޭނެ" ކަމެއް
ކށްގެން މީހުންނަށް ގެއްލުންދޭން އާއި ތަރުޖަމާ އިޔާދަ ޮ
ކަމަށެވެ.
ބޑުވުން ހުރި ކަމެއް ،ނުރައްކާތެރި އުޅޭ ކަމީ ކަން ޮ
ސޓުތަކުގައި ހުއްދަ ނަޝީދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ،ރި ޯ
ކޅަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށްޓަކައި ރަލުގެ ގަވާއިދާ ދެ ޮ ނަޝީދުގެ ވެރިކަމުގައި 100ވަރަކަށް ޖަމިއްޔާ
ސ މަޝްވަރާކޮށްފި ސ ޑްރައިވަރުންގެ ކަންބޮޑުވުންތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން ރައީ ާ ޓެކް ީ
މާ އި ދާ މު ހަ އް މަ ދު ރަ ޝާ ދު
ކުރުމާއި ޕާކުކުރުން ކުރިއްސުރެ ހިނގަމުން އައި
އެވެ. އެ މަޝްވަރާތަކުގައި ރައީސް ވިދާޅުވީ ޓެކްސީ
ބައްދަލުކުރެއްވިއިރު އާއްމު ދަތުރުފަތުރުގައި މިހާރު
ކުރެވިދާނެ ކަންކަމުގެ އިތުރުން މާލޭގެ ޓްރެފިކް
ޑްރައިވަރުންގެ ކަންކަން ރަނގަޅު ކުރުމަށް ދަފްތަރެއް
ދިމާވާ ދަތިތައް ހައްލުކުރަން ސަރުކާރުގެ ޓެކްސީ
ރައީސް ޑރ .މުހައްމަދު މުއިއްޒު
މައްސަލަތައް މަދުކުރުމަށް ގެންނަން ފަށާފައިވާ
މުހިއްމު ކަމަށެވެ .އަދި ސަރުކާރުން ޓެކްސީ
ލައިންގެ ހިދުމަތް ފެށުމަށް އެމްޓީސީސީން ޑްރައިވަރުން
ސސިއޭޝަނާ އިއްޔެ ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުންގެ އެ ޯ
ސސިއޭޝަނުން ރައީސްއާ ބަދަލުތައް ޓެކްސީ އެ ޯ
ކށްދޭން ވިސްނާ ކަންކަން ވެސް ޑްރައިވަރުންނަށް ފަހި ޮ
ހޯދަމުން އަންނައިރު އޭގައި ވަނީ ވަޒީފާ ދިނުމުގައި
ބައްދަލުކުރައްވައިފި އެވެ.
އފީހުން ބުންޏެވެެ. ހިއްސާކޮށްފައިވާ ކަމަށް އެ ޮ
ރައީސް ހިއްސާކުރެއްވި އެވެ.
ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުންގެ ދަފްތަރުގައި ރަޖިސްޓަރީ
mihaaru.com
އފީހުން ބުނީ އެ ބައްދަލުކުރެއްވުމުގައި ރައީސް ޮ
ގޮތަށް ވުރެ ރަނގަޅު އިންތިޒާމުތަކެއް ހަމަޖެއްސުމަށް
ރައީސް ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުންގެ އެސޯސިއޭޝަނާ
ގތުގައި ސަރުކާރުން ރައީސް އޮފީހުން ބުނި ޮ
އެ މަނިކުފާނު ވަނީ ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުންނާއި
ކށްފައިވާ ފަރާތްތަކަށް އިސްކަންދޭ ގޮތަށް ޮ
ވަނީ ޓެކްސީގެ ހިދުމަތް ދިނުމުގައި ކުރިމަތިވާ ދަތިތައް
ފަށަން ތައްޔާރުވެފައިވާ ޓެކްސީ ލައިނާ ގުޅިގެން
ކށްދޭ އެހެން ފަރާތްތައް ހިމެނޭ ޓެކްސީ ހިދުމަތް ފޯރު ޮ
ގތްތަކާއި އެ ހިދުމަތް ހަރުދަނާ ކުރުމާ ހައްލު ކުރެވޭނެ ޮ
ސސިއޭޝަންގެ ހިޔާލުތައް ހުށަހަޅައި ،ޓެކްސީ އެ އެ ޯ
ސސިއޭޝަނުން ގޮތަށް ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުންގެ އެ ޯ
ގތުން މަޝްވަރާ ކުރައްވާފައި ކަމަށެވެ. ގުޅޭ ޮ
ޑްރައިވަރުންގެ ދަފްތަރާ ގުޅޭ ކަންކަން ވެސް އެ
ފާހަގަކުރި ކަންކަން ހައްލުކުރެއްވުމަށް މަސައްކަތް
ބހިޔާވަހިކަމުގެ ޑްރައިވަރުންނަށް މި ސަރުކާރުގެ ޯ
ބައްދަލުވުމުގައި ރައީސް މުއިއްޒާ އެކު މަޝްވަރާ ކުރި
ކުރައްވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.
މަޝްރޫއު އިން ވަނީ 50ފްލެޓު ހާއްސަކޮށްފަ އެވެ.
ޓެކްސީ ކުރުމަށް ގެންނަ ވެހިކަލްތައް ރަޖިސްޓަރީ
ހަމަޖައްސައިފަ އެވެ. ޓެކްސީ ޑްރައިވަރުންގެ ދަފްތަރުގައި ޖައްސާފައިވާ
mihaaru.com
ޚަބަރު
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
8
ވައްކަމެއްގެ ތުހުމަތުގައި ީމހަކަށް އަނިޔާކޮށް މޫދަށް އެއްލާލައިފި ވައްކަމެއް ކުރި ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވުނު މީހަކަށް
ކަމެއް ނުކޮށް ހުރި އެމީހާ ބިންމައްޗަށް ވައްޓާލައިގެން
ހުސްގަޔާ ހުރި އެ ދިވެހި މީހާ މޫދަށް ވައްޓާލަން
ކށް މޫދަށް އެއްލައިލާ މަންޒަރު ފެންނަ ބަޔަކު އަނިޔާ ޮ
ބައެއް މީހުން ތެޅި އެވެ .ސޭފްޓީ ބޫޓަކަށް އަރައިގެން
ގތުގައި ބިންމަތީގައި ގެންދިޔައީ ވީޑިއޯ އިން ފެންނަ ޮ
ސޝަލް މީޑިއާގައި އާއްމުކޮށްފި އެވެ. ޯ އއެއް ވީޑި ޯ
ހުރި މީހަކު ،ވައްކަންކުރި ކަމުގެ ތުހުމަތު ކުރެވޭ
ދަމައިފަ އެވެ.
އއިން ފެންނަ ގޮތުގައި ރޭ އާއްމުކޮށްފައިވާ އެ ވީޑި ޯ ގިނަ ބައެއްގެ އަތްދަށުވެ ،އަމިއްލަ ދިފާއުގައި މާބޮޑު
މީހާގެ އަތަށް އަރައި ފިއްތާލާ މަންޒަރު ވެސް އެ އ އިން ފެނެ އެވެ. ވީޑި ޯ
ސަމާލުކަމަށް އައުމުން އެކަން ބަލަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ.
ފުލުހުން ރޭ ބުނީ އެ މައްސަލަ ފުލުހުންނަށް ހުށަހަޅާފައި ނުވާ ކަމަށާއި ނަމަވެސް ފުލުހުންގެ
ހުޅުމާ ލޭގައި ބަމްޕަރުތައް ހުރިއިރު އެކްސިޑެންޓްތައް މަދުވި :ޕޮލިސް
ފާ ތި މަ ތު އަ ޖް ފާ ން
އެރުމުން އުނަގަނޑުގައި ރިއްސާކަމަށް ބުނެ ޝަކުވާ
އެއްޗެއް ކަމަށެވެ .އަދި ރާއްޖޭގައި ވެސް އެއީ އަލަށް
މައްސަލައެއް ނެތް ނަމަވެސް ނަގަން ޖެހުނީ
ކުރި އެވެ.
ބޭނުންކުރަން ފެށި ބަމްޕަރެއް ނޫން ކަމަށް އޭނާ
ރައްޔިތުންގެ ޝަކުވާއާ ހެދި ކަމަށެވެ.
ރައީސް ޑރ .މުހައްމަދު މުއިއްޒު މި ފަހުން ބާރަށް ދުއްވާ މީހުންގެ ސްޕީޑު ދަށްކުރަން
މާލޭގެ އަވަށްތަކުގެ ރައްޔިތުންނާ އެކު ބޭއްވެވި
ވިދާޅުވި އެވެ.
މަގުމަތީގެ އެކްސިޑެންޓުތައް ގިނަވުމުން
ގތުން އާންމުކޮށް "ނަމަވެސް އެ އެޅިފައި ހުރި ޮ
އެޗްޑީސީން ވަނީ ހުޅުމާލޭގެ ޓްރެފިކް ފްލޯއަށް ވެސް
ހުޅުމާލޭގެ މަގުތަކުގައި ހަރުކުރި ބަމްޕަރުތައް އާއްމުންގެ
ބައްދަލުވުމުގައި ވެސް އެއް ބަޔަކު އެދުނީ ހުޅުމާލޭގެ
މީހުން ބޭނުންކުރާ ބަމްޕަރުތައް ހުންނަ ގޮތަކަށް ނޫން
ބައެއް ބަދަލުތައް ގެނެސްފަ އެވެ .އޭގެ ތެރެއިން،
ޝަކުވާތަކާ ހެދި ނެގުމުގެ ކުރިން އެކްސިޑެންޓުތައް
ބަމްޕަރުތައް ނަގައިދިނުމަށެވެ .އެހެންވެ ،އެޗްޑީސީން
ބޑު މަގެއްގައި ބޭނުންކުރާ ގޮތަށް ހުރުމުން އެ ހުރީޮ .
ބޑު ހިސާބުތަކުގައި ރައުންޑްއެބައުޓު ޓްރެފިކް އެންމެ ޮ
މަދުވި ކަމަށް ފުލުހުން އިއްޔެ ބުނެފި އެވެ.
މިދިޔަ ހަފުތާގައި ވަނީ އެ ބަމްޕަރުތައް ނަގައިފަ އެވެ.
ކަންނޭނގެ އާންމުން އެ ޝަކުވާ ކުރީ .ނަމަވެސް
ބެހެއްޓުމާއި ބައެއް މަގުތައް އެއް ފަޅިން ދުއްވޭ ގޮތަށް
އެކްސިޑެންޓްތަކާއި ކާރޫބާރުބޮޑު ހުޅުމާލޭގެ
މާލެ އޭރިއާގެ ފުލުހުން މިއަދު ބޭއްވި ޕްރެސް
ގހީކީ ނޫން .ދުއްވާ މީހުންގެ އަމަލުތައް ބަމްޕަރު ޯ
ބަދަލުކުރުން ހިމެނެ އެވެ.
މަގުތަކުގައި ސްޕީޑް ބްރޭކަރުތައް ހަރުކުރީ މިދިޔަ
އފް ޕޮލިސް ކޮންފަރެންސެއްގައި ސުޕްރިންޓެންޑެންޓް ޮ
ގތުން ،ސްޕީޑް މަޑުކުރަން ޖެހޭ ވަރަށް މަޑު ހުންނަ ޮ
ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ ތެރޭގަ އެވެ .އެ ބަމްޕަރުތަކުގެ
އަލީ ފަސީހު ވިދާޅުވީ އެ ފަދަ ބަމްޕަރު ތަކަކީ
ކުރުމާއި އެފަދަ ކަންކަން "،އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ސަބަބުން ދުއްވަން އުނދަގޫ ކަމަށާއި އޭގެ މައްޗަށް
ދުނިޔޭގެ އެހެން ތަންތަނުގައި ވެސް ބޭނުންކުރާ
ފަސީހު ވިދާޅުވީ ބަމްޕަރުތަކުގައި އެއްވެސް
mihaaru.com
ހިޔާލު
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
9
ނުސާފުވައި ރާއްޖެ މަތިން ނައްތާލެވެން އޮތީ ހާރިޖީ މަސައްކަތުން
އަ ނި ލް އާ ދަ މް mihaaru.com
މަތީގައި ޖަމާވުމެވެ. އެންވަޔަރުމެންޓް މިނިސްޓްރީން ޑިސެމްބަރު ކށްފައިވާ ދިރާސާ ކަރުދާހުން 2024ގައި އާންމު ޮ
ތިމާވެށީގެ ނާޒުކު ކަމަކީ ދިވެހިރާއްޖެ އަށް
ހާމަވާގޮތުގައި މާލޭ މަތީގައި އުފެދޭ ނުސާފުވައިގެ 70
ބޑު ގައުމީ ނުރައްކަލެވެ .ހާރިޖީ އޮތް އެންމެ ޮ
ޕަސެންޓު ނިސްބަތް ވަނީ ސަރަހައްދީ ގޮތުން ރާއްޖެ
ގޮތުން ރާއްޖެ އަންނަނީ މިކަމުގައި ހައްލު ހޯދުމަށް
މައްޗަށް ޖަމާވާ ނުސާފު ވަޔަށެވެ .މިފަދަ ނުސާފު
ގތުން ވަކާލާތު ކުރަމުންނެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ އެކި ގޮތް ޮ
ވައި އެ ގައުމުތަކުގައި އުފެދެނީ ގިނަ އަދަދަކަށް
ލނުގަނޑު އުފުލެމުންދާ ދުނިޔެ ހޫނުވުމާއި ކަނޑުގެ ޮ
ދަނޑުވެރިކަމުން އުފެދޭ ކުނި ނައްތާލުމަށް އެ ތަކެތި
ދިޔުމަކީ ދިވެހިރާއްޖެ އަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އެންމެ
ކލް އެންދުމާއި އަދި އެންދުމާއި ކަރަންޓު އުފެއްދުމަށް ޯ
ބޑު ނުރައްކަލެވެ .އެހެނީ ،ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދު ޮ
ކންސްޓްރަކްޝަން އުމްރާނީ ތަރައްގީ އަށް ބޮޑެތި ޮ
ބަރޯސާވެފައިވާ ޓޫރިޒަމް ދެމިއޮތުމަށް ތިމާވެށީގެ
މަސައްކަތްތަކުން އުފެދޭ ކުނޑި އާއި ދުމުގެ
ރައްކާތެރިކަމަކީ އެންމެ މުހިންމު އެއް ރުކުނެވެ.
ސަބަބުންނެވެ.
މި ފަހުގެ އަހަރުތަކުގައި ތިމާވެށީގެ އައު
އަވަށްޓެރި އިންޑިޔާ އަށް ބަލާ ނަމަ 75
ނުރައްކަލެއް ރާއްޖެ އަށް މިދަނީ ކުރިމަތިވަމުންނެވެ.
ޕަސެންޓު ކަރަންޓު އެ ގައުމުގައި އުފައްދަނީ ކޯލު
ގތެއްގައި އިރުވައި މޫސުމުގެ ރާއްޖޭގެ މައްޗަށް އާއްމު ޮ
އަންދައިގެން ކަމަށް ތަފާސްހިސާބުން ދައްކަ އެވެ .އަދި
ކުރީކޮޅު ޖަމާވާ ނުސާފުވައި މިވަނީ ނުރައްކާތެރި
މަދަނިއްޔަތު ނުވަތަ އާބަނައިޒޭޝަން އެ ގައުމުގައި
މިންވަރަށް އިތުރުވެފަ އެވެ .އަދި މި މިންވަރު ލަފާ
ކލް އެންދުން ކުރިއަށް އިތުރުވަމުންދާ ނިސްބަތުން ޯ
ކުރެވޭ ގޮތުން ދާނީ އަހަރުން އަހަރަށް މަތިވަމުންނެވެ.
އޮތް ތަނުގައި އިތުރު ވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެ އެވެ.
މިކަމަކީ ދިވެހިރާއްޖެއިން އިސްނަގައި ،ރައްކާތެރިކަން
ދެވަނަ ސަބަބަކީ ރާއްޖެ އޮތް ސަރަހައްދަކީ ދުނިޔޭ
ހޯދުމަށް މުހިންމު މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
ބޑު ކަނޑުއޮޅިއަކަށް ވުމެވެ. ކަނޑު ދަތުރުފަތުރުކުރާ ޮ
ރާއްޖޭގައި ބަހައްޓާފައިވާ އެއާ ކޮލިޓީ މޮނީޓަރިން
ބޑެތި ބޯޓުފަހަރުން މިފަދަ ކަނޑު ދަތުރުފަތުރުކުރާ ޮ
ގތުން ،މާލެ ސަރަހައްދުގެ ވައިގެ ސިސްޓަމުން ދައްކާ ޮ
އކްސައިޑް ދުއްވުމަށް އަންދާ ނުރައްކާތެރި ސަލްފާ ޮ
ނުސާފުކަން ވަނީ 170އަށް އަރައިފަ އެވެ .ވައިގެ
އެންދުމުން ބޭރު ކުރާ ދުން ރާއްޖެ މައްޗަށް ޖަމާވުމުގެ
ނުސާފުކަން 200-151އާ ދެމެދު އާ ދެމެދުގައި
ލކޭޝަނަކީ ފުރުސަތު އޮތުމެވެ .ދިވެހިރާއްޖެ އޮންނަ ޮ
ހުންނަ ނަމަ އެ ހުރީ އިންސާނުންނަށް ވަރަށް ބޮޑަށް
ގތުން ވައި ދައުރުވާ މަގެއްގެ މެދެވެ. ޖިއޮގުރަފީގެ ޮ
ނުރައްކާވާ މިންވަރަށެވެ .މިކަން މިގޮތުގައި ތަހައްމަލު
މިފަދަ ދުމުގެ އަސަރު އިރުވައި މޫސުމުގެ ކުރީކޮޅު
ކުރަން ޖެހޭ ނަމަ ސިއްހީ މައްސަލަތަކާއި ރާއްޖޭގެ
ބޮޑަށް ކުރަނީ ވައި ދައުރުވުން ދަށްވުމާއި ވިއްސާރަ
ޓޫރިޒަމްގެ ވާދަވެރިކަމަށް ނުރަނގަޅު އަސަރުކުރާނެ
ވެހުން މަދުވުމުންނެވެ. އތީ މިކަމުގައި ޔޫރަޕުން ކުރި ހޯދި ރާއްޖެއަށް ޮ
އެވެ. ނުސާފުވައި ރާއްޖެ މަތީ ޖަމާވަނީ ކީއްވެ؟ ނުސާފުވައި ރާއްޖެ މަތީ ޖަމާވުމުގައި ބެލެވޭ އޮތީ
ގތުގައި ކުރިއަށް ދިޔުން ޮ ރާއްޖޭގެ ވައިގެ ސާފުކަން ތަޣައްޔަރު ވަމުންދާ
މައިގަނޑު ދެ ސަބަބެކެވެ .އެންމެ ފުރަތަމަ ސަބަބަކަށް
ދިޔުމަށް އެންމެ ރަނގަޅު ހައްލެއް ހޯދެން އޮތީ
އޮތީ ސައުތު އޭޝިއާ ބައްރުގެ ގައުމުތަކުގައި ހިމެނޭ
ޔޫރަޕްގެ ގައުމުތަކުން 1960ގެ ކުރީކޮޅު އުފަންވި
އަވަށްޓެރި އިންޑިއާ ،ސްރީ ލަންކާ އަދި ބަންގްލަދޭޝް
ގތުގައި މަސައްކަތް މި މައްސަލަ އަށް ހައްލު ހޯދި ޮ
ކށްފައި އަންނަ ނުސާފުވައި ފަދަ ގައުމުތަކުން ހިޖުރަ ޮ
ކޮށްގެންނެވެ.
ދައުރުވުމުގެ ނިސްބަތް ދަށްވުމާ ގުޅިގެން ރާއްޖެ
ޔޫރަޕްގެ ބައެއް ގައުމުތައް ކަމަށްވާ
އިނގިރޭސި ވިލާތް އަދި ޖަރުމަނު ފަދަ ގައުމުތަކުން
އެއްބާރުލުން ދިނުމާއި މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރުމާއި
އިންޑަސްޓްރިއަލް މަސައްކަތްތައް 1960ގެ
ނުސާފުވައި އުފެދުމަށް މަގުފަހިކުރާ އިންތަކަކަށް
އަހަރުތަކުގައި ކުރިއަށް ގެންދަން ފެށުމުން ނުސާފުވައި
އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށް ރާއްޖެ އިސްނަގަން ޖެހެ
އެތައް ގުނައަކުން އިތުރުވެ ،ސްކެންޑިނޭވިއާ ފަދަ
އެވެ.
ގައުމުތަކަށް ޖަމާވަމުން ދިޔަ އެވެ .އަދި އެސިޑް
ޖުލައި 2022 ،28ގައި އދ .ގެ އާންމު
ވާރޭ ވެހުން ފަދަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތައް ވަނީ
ބައްދަލުވުމުގައި ފާސްކުރި ގަރާރުގައި ސާފު ،ސިއްހަތު
ހިނގައިފަ އެވެ .ނަތީޖާއަކަށްވީ 1979ވަނަ އަހަރު
ރަނގަޅު އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ތިމާވެށްޓަކީ އިންސާނީ
ވިލާތުގެ އިއްތިހާދުން އިސްނަގައި ލޯންގްރޭންޖް
ކށްފައި ވެ އެވެ .ހަމަ އެހެންމެ، ހައްގެއް ކަމަށް ބަޔާން ޮ
ޕލިއުޝަން ނަމުގައި ޓްރާންސްބައުންޑަރީ އެއާ ޮ
ބައިނަލްއަގުވާމީ ތިމާވެއްޓާ ބެހޭ ގާނޫނުގައި ހިމެނޭ
ކށް ،ގައުމުތައް ގުޅިގެން މިފަދަ މުއާހަދާއެއް ފާސް ޮ
ހމް ޕްރިންސިޕަލް 21ގައި ވެސް ވަރަށް ސްޓޮކް ޯ
ނުސާފުވައި މޮނިޓަ ކުރުމުގައި އެކުގައި މަސައްކަތްކުރަން
ކށް ވަނީ އެއް ގައުމުން އަނެއް ގައުމަށް ސަރީހަ ޮ
ފެށުމާއި އެފަދަ ނުސާފުވައި އުފެދުމަށް މެދުވެރިވާ
ގެއްލުން ލިބޭ ކަންކަމުން ރައްކާތެރިވުމުގެ ގާނޫނީ
ކަންކަން މަދުކުރުމުގެ އިމަކަށް އެއްބަސްވެ ،އަމަލު
ކށްފަ އެވެ .އެހެންކަމުން، ހިމާޔަތްތެރިކަން ބަޔާން ޮ
ކުރަން ފެށުމެވެ.
އތީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހާރިޖީ ގޮތުން މި ހައްގު ހޯދެން ޮ
ޔޫރަޕުގެ ތިމާވެއްޓާ ބެހޭ އެޖެންސީން
އިސްނަގައި ،ހާސިލްކުރެވޭނެ ކާމިޔާބަކާ ގުޅިފަ އެވެ.
ހާމަކުރާގޮތުގައި 1990އިން 2012ވަނަ އަހަރާ
އެޑިޓަރުގެ ނޯޓު:
ދޭތެރޭ ނުސާފުވައިގެ 80ޕަސެންޓު ވަނީ އެ ބައްރުން
އަނިލް އާދަމަކީ މިދިޔަ 20އަހަރު ދައުލަތުގެ އެކި
ނައްތާލެވިފަ އެވެ. ދިވެހިރާއްޖެ ވެސް ދެންނެވުނު ބީދައިން މަސައްކަތް
މަގާމުތަކުގެ އިތުރުން ،އަމިއްލަ ވިޔަފާރިތަކުގައި ކޯޕަރޭޓް ގަވަނަންސާއި އިންވެސްޓްމަންޓް އަދި ސްޓްރެޓެޖީގެ
ކުރަން ޖެހެ އެވެ .ރާއްޖެ ނިސްބަތްވާ ސާކުގެ
ކންސަލްޓިން ދިނުމާއި މަތީ ތައުލީމު ދާއިރާގައި ޮ
މެމްބަރު ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި މިފަދަ އެއްބަސްވުމަކަށް
ދިނުމުގެ ދާއިރާގައި ހިދުމަތް ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ
މަސައްކަތް ކުރަން ޖެހެ އެވެ .މި ގޮތުން ،މޫސުމީ
ބޭފުޅެކެވެ.
މިފަދަ މައްސަލަތައް ދެނެގަތުމަށް ސާކުގެ ގައުމުތަކާއެކު
mihaaru.com
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ) 10
ދުނިޔެ
ތޫ ާފނުގެ ގެއްލުމަ ްށ އިންޑި ާއއިން ލަންކާއަށް 450 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އެހީ ދެނީ ތޫފާން ދިތުވާގެ ސަބަބުން ސްރީ ލަންކާއަށް
ގތުގައި އެ ތޫފާނަކީ އެ ޑިސާނަޔަކަ ވިދާޅުވެފައިވާ ޮ
ލިބުނު ގެއްލުންތަކުން އަރައިގަތުމަށް އިންޑިއާއިން
ގައުމުގެ ތާރީހުގައި މިހާތަނަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ
ޑލަރުގެ އެހީ ދޭން ނިންމާފައިވާ 450މިލިއަން ޮ
ނުރައްކާތެރި ގުދުރަތީ ކާރިސާ އެވެ.
ފރިން މިނިސްޓަރު ސުބްރަމާނިއަމް ކަމަށް އިންޑިއާގެ ޮ ޖައިޝަންކަރު އިއްޔެ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ. މިދިޔަ މަހު އެރި ތޫފާނުގައި ފެންބޮޑުވެ ބިންގަނޑު
ޖައިޝަންކަރު ލަންކާއަށް ކުރައްވާ ދެ ދުވަހުގެ ބގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ދަތުރުގައި ،ކޮލަމް ޯ ބައްދަލުވުމުގައި ވިދާޅުވީ ލަންކާ އަލުން
ޑލަރު ހިލޭ އެހީ އެވެ. މިލިއަން ޮ ޖައިޝަންކަރު ވަނީ އިންޑިއާއިން 1،100 ޓަނުގެ ރިލީފް ސަޕްލައި އާއި ބޭހާއި އެހެނިހެން ޒަރޫރީ ސާމާނު ވެސް ލަންކާއަށް ހަދިޔާކުރިކަން ފާހަގަކުރައްވައިފަ އެވެ. "ގެއްލުން ލިބުނު މިންވަރަށް ބަލާއިރު[ ،މަގުތައް
މަސައްކަތްކުރާނެ ކަމަށާއި އޭގެތެރޭގައި އިންޑިއާގެ ޓޫރިސްޓުން އިތުރުކުރުމަށް ވެސް މަސައްކަތްކުރާނެ ކަމަށެވެ. "ހަމަ އެހެން ،އިންޑިއާއިން ފޮރިން ޑައިރެކްޓް އިންވެސްޓްމަންޓް އިތުރުވުމަކީ މި ނާޒުކު ދަނޑިވަޅުގައި އިގްތިސާދު ކުރިއެރުވޭނެ ކަމެއް "،އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ކަނޑައިގެން ދިއުމުގެ ހާދިސާތަކުގައި ލަންކާއިން 640
އާރާސްތުކުރުމަށް 450މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ޕެކޭޖެއް
އަލުން ހަދައި] ކަނެކްޓިވިޓީ ގާއިމް ކުރުމަށް ވަރަށް
ބތަކެއްޗާއި ތެލާއި ލަންކާއަށް ތޫފާން އެރީ ކާ ޯ
އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވެފައި ވާއިރު ހަތަރު
ދިނުމަށް ވައުދުވެވަޑައިގެން ބޮޑުވަޒީރު ނަރެންދުރަ މޯދީ
ޕޓަބަލް ބްރިޖްތައް ބޑު އިސްކަމެއް ދޭންޖެހޭޯ "، ޮ
ޕޓްތަކަށް ދައްކަން ބޭނުންވާ ބޭސް ފަދަ ޒަރޫރީ އިމް ޯ
ޑލަރުގެ ގެއްލުން ވެފައިވާ ކަމަށް ވޯލްޑް ބިލިއަން ޮ
ފނުއްވި ސިޓީއެއް ލަންކާގެ ރައީސަށް އަރުވާފައިވާ ޮ
ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި އިންޑިއާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ދޭ އެހީ
ބޭރު ފައިސާ ހުސްވެ 2022 ،ވަނަ އަހަރު ކުރިމަތިވި
ބޭންކުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ .މިއީ އެ ގައުމުގެ ޖީޑީޕީގެ
ކަމަށެވެ.
ކށްދެއްވަމުން އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. ތަފްސީލް ޮ
ބޑު އިގްތިސާދީ ކާރިސާއިން އަރައިގަތުމަށް އެންމެ ޮ
ހަތަރު ޕަސެންޓެވެ. ސްރީ ލަންކާގެ ރައީސް އަނޫރާ ކުމާރަ
މި އެހީގައި ހިމެނެނީ 350މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އފް ކްރެޑިޓް" އާއި 100 ކންސެޝަނަލް ލައިން ޮ " ޮ
ޖައިޝަންކަރު ވިދާޅުވީ ގެއްލުން ކުޑަކުރުމަށް
މަސައްކަތްކުރާ ވަގުތެއްގަ އެވެ -- .އޭއެފްޕީ
އިންޑިއާއިން އެހެން ގޮތް ގޮތުން ވެސް
މީޑި ާއތައް ހުއްޓުވުމުގެ ާބރު ލިބޭ ގާނޫނު އިޒްރޭލުން ދެ އަހަރަށް ދިގު ދަންމާލައިފި އިޒްރޭލުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވާ ގޮތަށް ޚަބަރު
މި ގާނޫނު އެންމެ ފުރަތަމަ ހެދީ އޮކްޓޫބަރު ،7
ފަތުރާ ކަމަށް އިޒްރޭލަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ބޭރުގެ މީޑިއާތައް
2023ގައި ހަމާސް އިން އިޒްރޭލަށް ދިން ހަމަލާއަށް
ގތަށް ބޭރުގެ މީޑިއާތަކުން ސަލާމަތަށް ގެއްލުންވާ ޮ
ގތަށް ހަދާފައިވާ ގާނޫނު މަނާކުރުމުގެ ބާރު ލިބޭ ޮ
ފަހު އިއުލާނުކުރި ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތުގައި
ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުން އެ އިސްލާހުގެ ދަށުން ޑިސެމްބަރު
އިތުރު ދެ އަހަރަށް ދަމަހައްޓަން ނިންމައިފި އެވެ.
ގތަށެވެ .އިޒްރޭލުގެ ގާނޫނު ހަދާ އެކަނި އަމަލުކުރެވޭ ޮ
2027 ،31ގެ ނިޔަލަށް ،ވަގުތީ އުސޫލެއްގެ ދަށުން
މަޖިލިސް ،ނެސެޓުން މި މަހުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހު ވަނީ
މަނާވާނެ ކަމަށެވެ.
މިއީ ޣައްޒާއަށް އެންމެ ވަރުގަދައަށް ހަމަލާ ދެމުން ދިޔައިރު ،މިދިޔަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހުގެ ތެރޭގައި
ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު އުވާލައިފަ އެވެ.
ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައި ވަނީ އިޒްރޭލުގެ
ބަންދުކުރުމާއި ،ބްރޯޑްކާސްޓްކުރާ ސާމާނު ހިފެހެއްޓުމާއި، ލކް ކުރުމުގެ ބާރު ވެސް މިނިސްޓަރަށް ވެބްސައިޓް ބް ޮ ލިބިގެންވެ އެވެ.
މި ގާނޫނުގެ ދަށުން ،އިޒްރޭލަށް ނުރައްކާ
ކށްގެން އިޒްރޭލުން ހެދި ގަތަރުގެ އަލްޖަޒީރާއަށް އަމާޒު ޮ
އެކަމަކު ނެސެޓުން ދެ ދުވަހު މަސައްކަތްކޮށްގެން
ގތުގައި އަލްޖަޒީރާ އަކީ ގާނޫނެކެވެ .އިޒްރޭލުން ބުނާ ޮ
ގާނޫނަށް ބާރު ދީ އަލުން ފާސްކުރި ބިލާ އެކު އިތުރު
ކމިއުނިކޭޝަން މިނިސްޓަރު ބޮޑުވަޒީރުގެ ނިންމުމާ އެކު ޮ
ހަމާސްއަށް އެހީވެ ހިތްވަރު ލިބޭ ގޮތަށް މަސައްކަތްކުރާ
ދެ އަހަރަށް މިކަން ދެމިގެންދާނެ އެވެ.
އެ ނިންމުން ތަންފީޒުކުރަން ޖެހޭނެ އެވެ.
މީޑިއާއެކެވެ.
ނެސެޓްގެ އެކްސް އެކައުންޓުގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ
މީޑިއާއެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅާނީ ބޮޑުވަޒީރެވެ .އަދި
އފީސްތައް މީގެ އިތުރުން މީޑިއާ އައުޓްލެޓުގެ ޮ
ޣައްޒާއަށް ދިން ހަމަލާތަކުގެ ތެރޭގައި އިޒްރޭލުން އފީސް ބަންދުކުރުމުގެ އިތުރުން ވަނީ އަލްޖަޒީރާގެ ޮ އެ ތަނަށް މަސައްކަތްކުރާ އެތައް ނޫސްވެރިންނަކާއި މުވައްޒަފުންނެއް ޝަހީދުކޮށްފަ އެވެ.
mihaaru.com
ދުނިޔެ
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
11
އިޒްރޭލުގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު ބުނަނީ ޣައްޒާއިން ނުފައިބާނެ ކަމަށް އިޒްރޭލު ސިފައިން ޣައްޒާއިން ނުފައިބާނެ ކަމަށާއި ޣައްޒާގެ އުތުރުގައި މަރުކަޒެއް ހަދައި ދާއިމަށް
ފިޔަވަހި ފެށުމަށް މަސައްކަތްކުރަމުން އަންނަ ވަގުތެއްގަ
ކަމަށާއި "އަހަރެމެން ދުވަހަކުވެސް ޣައްޒާ ދޫކޮށް
ކޓް ވަނީ އިޒްރޭލުގެ ގިނަ ބަޔަކު އެދޭ އައިސެން ޮ
އެވެ.
ނުދާނެ" ކަމަށެވެ .އަދި އެފަދަ އެއްވެސް ކަމެއް ވެސް
ކށް ދެއްކި މި ވާހަކަ ގޮތަށް ކަންކަން ކުރަމުން ދަނި ޮ
ނުކުރާނެ ކަމަށް ބުންޏެވެ.
އަކީ އިޒްރޭލުގެ ގައުމީ ސަލާމަތާ އިދިކީލި ވާހަކަތަކެއް
އެތަނުގައި ތިބޭނެ ކަމަށް އިޒްރޭލުގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު އިޒްރޭލް ކާޒް ބުނެފި އެވެ. ކށް އާންމުކުރި މި އިޒްރޭލުގެ މީޑިއާ މެދުވެރި ޮ އ ބަޔާނުގައި ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު މިހެން ވީޑި ޯ
އެއްބަސްވުމުގެ ދެ ވަނަ މަރުހަލާގައި އިޒްރޭލު ސިފައިން ޣައްޒާއިން ފޭބުން ހިމެނެ އެވެ .މިހާރު އިޒްރޭލު ސިފައިން ތިބީ ކަނޑައަޅާފައިވާ ވަކި އިމެއްގެ
ޣައްޒާ ދޫކޮށްލި އިރު ހުސްކުރި ޔަހޫދީ އާބާދުތަކުގައި
ފަހަތުގަ އެވެ.
ސިފައިން ދާއިމަށް ބައިތިއްބާނެ ކަމަށެވެ.
ބުނެފައި މި ވަނީ ޣައްޒާގައި ހަމަލާތައް ހުއްޓާލަން އިޒްރޭލާއި ހަމާސް އިން ވީ އެއްބަސްވުމުގެ ދެ ވަނަ
އޭނާ ބުނީ 2005ވަނަ އަހަރު އިޒްރޭލުން
ހުޅަނގު އައްސޭރީގައި ބޭއްވި އިވެންޓެއްގައި ކާޒް ބުނީ "އަހަރެމެން މިތިބީ ޣައްޒާގެ ވަރަށް އެތެރޭގައި"
ކާޒްގެ މި ވާހަކައަށް ފާޑު ކިޔަމުން ކުރީގެ އފް ސްޓާފް ގާޑީ މިނިސްޓަރު އަދި ޗީފް ޮ
ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ. އެކްސްގައި އޭނާ ބުނީ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕު ހުށަހެޅުއްވި ސުލްހައިގެ ޕްލޭނަށް އެއްބަސްވެގެން ކަމަށް ބުނަމުން ،އަނެއްކޮޅުން ކުރަނީ ކޅު ކަންތައްތައް ކަމަށެވެ -- .އޭއެފްޕީ އެއާ ދިމާ އިދި ޮ
ލަންޑަންގައި ފަލަސްތީނަ ްށ ތާއީދުކޮށް ކުރި މު ާޒހަރާއަކުން ގްރެޓާ ތަމްބާ ގް ހައްޔަރުކޮށްފި ފަލަސްތީނު ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތައް ހޯދައިދިނުމަށް
އން މުޒާހަރާ އަކީ މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިން ލކްޮ - ޮ
ދީފައި ކަމަށް ފުލުހުން ބުންޏެވެ.
ދިން މައްސަލައިގަ އެވެ.
އަޑު އުފުލައި އެ މައްސަލަ ސަމާލުކަމަށް ގެނައުމަށް
ގތަށް ،އެކި އެއްޗެހީގައި އުފުލާލައިގެން ނުގެންދެވޭ ޮ
"މި މައްސަލާގައި ތުހުމަތު ކުރެވޭ ފިރިހެނަކާއި
ހައިހޫނުކަމުގެ ހަޅުތާލުކުރަމުންދާ ގައިދީންގެ
މަސައްކަތްކުރި އެކްޓިވިސްޓުންގެ ތެރެއިން ޖަލުގައި
ބަނދެވިގެން ނުވަތަ ތަޅުލެވިގެން ތިބެ ކުރާ މުޒާހަރާ
ކށްފައި .އެ ދެ މީހުން ތިބީ އަންހެނަކު ވަނީ ހައްޔަރު ޮ
ފސް ބޭސްއަށް ވަން ތެރެއިން އެކަކަށް ،އެއާ ޯ
ހައިހޫނު ކަމުގެ ހަޅުތާލުކުރާ މީހުންނަށް ތާއީދުކޮށް
އެވެ.
ށވެ .ސްޕެޝަލިސްޓް އޮފިސަރުން 'ތަތްވެގެން' އޮ ޯ
މައްސަލައިގައި ދައުވާ ވެސް ކުރެ އެވެ .މި ގައިދީން
ދަނީ އެ މީހުން އެތަނުން ނެގުމަށް ފަހު ފުލުހުންގެ
ހައިހޫނުކަމުގެ ހަޅުތާލުކުރަނީ ޖަލުގައި އެ މީހުންނާ
މުޒާހަރާއަކުން ސްވިޑެންގެ ތިމާވެށީގެ އެކްޓިވިސްޓް
ޕޓް ޕަލެސްތައިން ބޑުގައި ލިޔެފައިވަނީ "އައި ސަ ޯ ޯ
ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދިއުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން "،އެ
ގތާ މެދު ހިތްހަމަނުޖެހިގެންނާއި މެދު އަމަލުކުރާ ޮ
ގްރެޓާ ތަމްބާގް ހައްޔަރުކޮށްފި އެވެ.
ޕޒް ޖެނޮސައިޑް" އެވެ. އެކްޝަން ޕްރިޒަނާސް .އައި އޮ ޯ
ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.
ކށްލުމަށް ޑިމާންޑުކޮށެވެ .މީގެ ކަފާލާތުގެ ދަށުން ދޫ ޮ
އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ލަންޑަނުގައި މިއަދު ކުރި
މިއީ އިނގިރޭސި ވިލާތުގައި "ޕަލެސްތައިން
ތަމްބާގް ހައްޔަރުކުރި އިރު އޭނާ ހިފައިގެން އިން
އުމުރުން 22އަހަރުގެ ތަމްބާގް ވަނީ މިދިޔަ
ކޅެއް ފަހުން އެތަނަށް ދިޔަ "އޭގެ އިރު ޮ
އެކްޝަން" ގްރޫޕް ،ޓެރަރިޒަމާ ދެކޮޅު ގާނޫނުގެ
އޮކްޓޯބަރު މަހު ކަނޑުމަގުން ޣައްޒާއަށް ވަދެ އިޒްރޭލުގެ
އުމުރުން 22އަހަރުގެ އަންހެނަކު ވެސް ދިޔަ .އޭނާ
ދަށުން މަނާކުރި ފަހުން އެ ގްރޫޕްގެ މުޒާހަރާއަކުން
ހިސާރު ފޫއަޅުވާލަން މަސައްކަތްކުރި ފްލޯޓީލާ އިން
ހައްޔަރުކުރީ ޓެރަރިޒަމް އެކްޓް 2000ގެ 13ވަނަ
ރފައިލް މީހާއަށް ވަނީ ހައްޔަރުކުރި އެންމެ ހައި ޕް ޮ
ޕޓްކޮށްފަ އެވެ. ވެސް ހައްޔަރުކޮށް އިޒްރޭލުން ޑީ ޯ
މާއްދާގެ ދަށުން މަނާ ޖަމާއަތަކަށް ތާއީދުކުރާ ލިޔުމެއް
ގތުގައި ފަލަސްތީން އެކްޝަން ގްރޫޕްގެ އިން ބުނާ ޮ
ހިމެނޭ އެއްޗެއް ދެއްކުމުން".
މެމްބަރަކަށް ވުމަކީ 14އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް
ވެފަ އެވެ. ފ ޕަލެސްތައިން" އިން ނެރުނު "ޕްރިޒަނާސް ޯ
ލަންޑަންގެ ފުލުހުން ބުނީ މުޒާހަރާއިން ތިން ކށްފައިވާ ކަމަށާއި އެ މީހުން މީހަކު ހައްޔަރު ޮ
ތެރެއިން ދެ މީހަކު މިދިޔަ މަހުގެ ކުރީކޮޅުން ފެށިގެން އންނަނީ ހައިހޫނުކަމުގަ އެވެ. ޮ މުޒާހަރާ އިންތިޒާމްކުރި "ޑިފެންޑް އަވަ ޖޫރީސް"
ފުލުހުން ބަޔާނުގައި ބުނާ ޖަމާއަތަކީ
ގތުގައި ސަރުކާރުން އަންނާނެ ބޮޑު ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ޮ
ބަޔާނެއްގައި ބުނީ ތަމްބާގް ހައްޔަރުކުރީ އެ ޖަމާއަތުން
ހައްޔަރުކުރީ އިމާރާތަކަށް ގެއްލުންވާ ގޮތަށް ކުށުގެ
"ޕަލެސްތައިން އެކްޝަން" ޓެރަރިޒަމްގެ ގާނޫނުގެ
ކަނޑައެޅުމަށް ފަހު އެކި މުޒާހަރާތަކުން މިހާތަނަށް
އން" މުޒާހަރާގެ ތެރެއިން، ކުރިއަށް ގެންދިޔަ "ލޮކްޮ -
އަމަލުތައް ހިންގުމުން ކަމަށެވެ .މުޒާހަރާގެ ބައިވެރިން
ފސް ބޭސްއަކަށް އެ ޖަމާއަތުން ދަށުން މަނާކުރީ އެއާ ޯ
2،300މީހަކު ވަނީ ހައްޔަރުކޮށްފަ އެވެ.
ޓެރަރިޒަމްގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ކަމަށެވެ.
ވަނީ މަރުތޭލާއި ރަތް ކުލައިން އިމާރާތަކަށް ގެއްލުން
ޖުލައި މަހު ވަދެގަނެ 9.3މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ގެއްލުން
mihaaru.com
ވާހަކަ
(އާދިއްތަ ދުވަހާ ގުޅޭ)
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
12
ބަރުގާން ވެސް ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނަށް
ދެވަނައަށް ތިބެނީ ދުންފައުޖީންނެވެ .ބޭނުން ކޮންމެ
ބޑެވެ .އެ ހަށިގަނޑުގެ ހަންގަނޑު އެތައް ގުނައެއް ޮ
ކޅުން ބަތޫރުގެ ހަރުކަށި ނިކުތީ އެ އަޒުމުގައެވެ .އެއް ޮ
ވަގުތެއްގައި ވިހަ ދުމަކަށް ސިފަ ބަދަލުކޮށްލައެވެ.
ހުރީ ،އަލިފާން ފަރުބަދައިން ފައިބާ ލާވާ ފިނިވަމުން
ވަގުތުން ޓެކުސީއަކަށް ލައިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް
އަދި ބިޔަ ހަނގުރާމަވެރީންނެވެ .އަނެއްކޮޅުން
ހޅިތަކުން ފުއްޕާމެއަށް ވާސިލުވެ، ދުޝްމަނުންގެ ނޭވާ ޮ
އަންނަ އިރު ،މަތިމަތިން ލާފައި ހުންނަ ކަހަލަ ހިލަ
ގެންދެވުނު ނަމަވެސް ،އޭރު ވަގުތު ފާއިތުވެއްޖެއެވެ.
ބަރުގާންގެ ހުނަރުވެރި ޝާހީ ލަޝްކަރެވެ .އެއީ ދެ
ކށްލައެވެ .ނުވަތަ ދުޝްމަނުންގެ ފުރަގަހަށް ނޭވާ ހާސް ޮ
ތޮށްޓަކުންނެވެ .އޭގައި އަޅާފައިވާ ރެނދުތަކުގެ ތެރެއިން
ކށްލުން ފިޔަވައި ކުރެވުނު ފތިގަނޑުން މޫނު ނިވާ ޮ ޮ
ގަބީލާއެއްގެ ދެމެދުގައި ހިނގި ކުރިމަތިލުމެއް ނޫނެވެ.
ވަދެ ،އަލުން ޖިސްމާނީ ސިފައަކަށް ބަދަލު ،އަލިފާނުގެ
އަނގުރު އަލިފާން ފެންނަން ހުއްޓެވެ.
އިތުރު ކަމެއް ނެތެވެ .ޑަކުޓަރުން ލަފާކުރީ ހާޓްއެޓޭކެއް
ވަފާތެރިކަމާއި ދަހިވެތިކަމުގެ ދެމެދުގައި ކުރެވުނު
ކަމަންދެއް ކަރަށް މަހައި ،ދުޝްމަނު ބަލިކޮށް
ކންމެ މީހަކު ،ކޮންމެ ތާކު ޖެހުނީ ކަމުގަ އެވެ .އެއީ ޮ
ހަނގުރާމައެކެވެ .މިނިވަންކަމާއި އަޅުވެތިކަމާ ދެމެދު
ވައްޓައިލައެވެ .ފައުޖުގެ އެންމެ ފަހަށް ތިބެނީ
ހުއްޓައި ވެސް ވެދާނެ ކަމެކެވެ .ހައިރާންވާންޖެހޭ
ކުރެވުނު އިމުތިހާނެކެވެ .އަސްތަކުގައި ދަތުރު ކުރިޔަސް
އަލިފާންދާއްބައެވެ .އެއީ ބިންމަތީގައި ވެލާތަކެއްހެން
ވަރުގެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
ލންސި ހިފައިގެން ކަނޑިތަކާއި ދުނިދަނޑިތަކާއި ޮ
އލަގަނޑެއް އަނގައިން ބޭރުކުރާ ހިރޭ ،ރެދަން ޮ
ރަތްސައްބު އަނދާ ވަސް ކަހަލަ ވަހެކެވެ .ބަރުގާންގެ
ތިއްބަސް ޖިންނީންނާއި އިންސާނުންގެ ހަނގުރާމައިގައި
އލަގަނޑު ބިމުގައި ދަތުރުކުރަނީ ދާއްބައެކެވެ .އެ ތަތް ޮ
ފައުޖުތައް ވިލާތައް ފޫދުއްވަމުން އައިސް ބަތޫރުގެ
އުޑާއިބިމާ ދެމެދު ވާހައި ފަރަގު ވެއެވެ.
ސާބިތުކަމާ އެކު މަޑުމަޑުންނެވެ .ޖެހޭ ކޮންމެ އެއްޗެއް
ފައުޖުތަކަށް ހަމަލަދިން އިރު ހީވަނީ ބޮޑުތިކި ވާރޭ
އަންދައި އަޅިއަށް ހަދައިލައެވެ .އެ އަލިފާންގަނޑު
އޮއްސައިލި ހެންނެވެ .އެހެނަސް އެއަށް ވުރެ މުހިންމު
ގިނަވީއެވެ .ފުރަތަމަ ސަމްރަތުގެ އާދަޔާ ހިލާފު މަރެވެ.
ފަހުލަވާނުން ރުކުރުވައިލި އިރު ބަރުގާން އެންމެ
ފެނަކުން ނުނިވޭނެއެވެ .ހަމަ އެކަނި ނިއްވޭނީ ވެލި
ވަގުތެއް ޖެހިއްޖެއެވެ .ބަރުގާން އާއި ބަތޫރުގެ ފަހު
ދެން ސަމްރަތުގެ ފިރިމީހާ އަނިލްގެ ކުއްލި މަރެވެ.
ކުރިޔަށް ބެއިތިއްބީ ވައިހެވިންނެވެ .އެއީ ދުވެލި
ނުވަތަ ރޫހާނީ ބާރަކުންނެވެ.
ކުރިމަތިލުމުގެ ވަގުތެވެ .ހަނގުރާމައިގައި ނިމުމުގެ
އެކަމަކު މުހުސިނާއަށް މަރުހަބާކިއީ ބަދުނަސީބެވެ.
އެކަމަކު ނިޒާރަކަށް އެ ޚަބަރު އަރަކުން ނުދިރުނެވެ .އެއީ ގުދުރަތީ މަރެއް ކަމަކަށް ގަބޫލެއް ނުކުރެވުނެވެ .ސުވާލު އުފެދޭ މަރުތައް އާއިލާގައި މާ
ބަރުގާންއަށް ލިބިފައިވާ ބާރަކީ ވަޔާއި އައްޔެވެ.
"މިއަދު މި ކުޅިގަނޑު ނިންމާލާނަން ".ބަތޫރު ހނުގުގުރިއެއް ފަދަ އަޑަކުންނެވެ. އެހެން ބުނީ ޮ ޖައްވަށް ފެތުރިފައިވަނީ ނޫމަދަރަކަ އާއި
ރާއިފު މަރުވީ ކިހިނެއް ކަމެއް ނުވަތަ މަރުވިކަން
ބާރު ،ޖައްވަށް ގަދަ ،އަމާޒަށް ކުޅަދާނަ ފައުޖެކެވެ.
ހަނގުރާމަ އެންމެ ގަދަޔަށް ހިނގަމުންދިޔައީ
ސިއްކަ ޖެހުމަށް ޓަކައި ،އެ ނޫން ގޮތެއް ނެތެވެ.
ކށްދެވޭނެ މީހަކު ވެސް ނެތެވެ .މުހުސިނާގެ ކަށަވަރު ޮ
އޭގެ ފަހަތުގައި ދުނިވެރިންނެވެ .އެއީ އަޖައިބެއް
ރިޔާސީ ގަނޑުވަރު ކުރިމަތީގައި އޮތް ބޮޑު ބަގީޗާ
"ތަހުތު ހައްގު ވާނީ މި ކަހަލަ އިފުރީތަކަށް"،
މަރު ވެސް ނިޒާރަށް ވަރަށް އަޖައިބެވެ .މީހަކު ހަމަ
އތަސް ތީރެއް ނޯވެއެވެ. ކަހަލަ ބައެކެވެ .ދުނިދަނޑި ޮ
އތީ ރަތްފުސްވެފައެވެ .އެއީ ތެރޭގައެވެ .އުދަރެސް ޮ
ދެ ފަރުބަދަ ކޭއްތުމުން އިވޭ ކަހަލަ އަޑަކުން ބަތޫރު
ހުރެފައި ކުއްލިއަކަށް މަރުވެގެން ވެއްޓުމަކީ އާންމުކަމެއް
ދުނިޖަހަން ބޭނުންވުމުން ،ދުނިދަނޑީގައި ތީރެއް ލާ
ހަނގުރާމަ އާއި ނުރައްކަލުގެ ކުލައެވެ .އަނގުރުގަނޑެއް
ބުނެލިއެވެ" .ތި ކަހަލަ މަދިރިއަކަށް ނޫން .އަހަރެންގެ
ނޫނެވެ.
ހެން އަތް ހަރަކާތް ކުރިޔަސް ،ލޮލަށް ނުފެންނަ
ހެން އަނދަމުންދިޔަ ވިލާތަކާއި ކަޅު ދުންތައް
އަތުން ޗަސްވާން ބޭނުންނޫނިއްޔާ ،އަދި ވެސް ވަގުތު
މުހުސިނާ ސަހަރާއަށް ގެނެސް ،ކަފުންކޮށް،
އެ ތީރަކީ ވައިގެ ވަރުގަދަ ހަމަލައެކެވެ .ވައި ތީރު
ރޮނގުރޮނގަށް ތިރިޔަށް ފައިބައެވެ .ބިންގަނޑުގައި
އެބަ އޮތް .އަމާންދީ!"
ދއް ވަޅަށް ތިރިކުރި މޫނުއަޅައި ،ކަށުނަމާދުކޮށް ،ސަން ޯ
ގޮސް އަމާޒުގައި ޖެހުމާ އެކު އަމާޒު ތޮރުފައިލައި،
ޖަހަމުން ދިޔައީ ހިތާމައިގެ ވިންދެވެ .ހަމަހިމޭން،
ރއެވެ .އޭނަގެ މޫނުމަތިން އިރު ވެސް ނިޒާރެއް ނު ޮ
އެ އެއްޗެއް އެތެރެއަށް މަޅައިލައެވެ .ކޮންމެ
ލތްބާއި އިހުތިރާމަށް އިރުއަރާ އުފާވެރި ހަސްބަރާޒާއަކީ ޯ
ފިޔަގަނޑުގެ ރިވެލިން ބަތޫރުގެ ލޯ ތަރަތަރަލިއެވެ.
ފެންނަން ހުރީ ނަފުރަތުގެ ކުލަވަރެވެ .ސަންދޯއް
މައުދަނަކުން ހެދިފައިވާ ދަހަނާއެއް ކަމުގައި ވިޔަސް
ލބިކުރާ ބަޔަކު ރަށެކެވެ .ސުލްހަ އާއި އެހީތެރިކަމަށް ޯ
ބަތޫރުގެ ހަށިގަނޑުން ބޭރުވަމުންދިޔަ ވިހަ ދުންތައް،
މައްޗަށް އުކަން ހިފައިގެން ހުރި ވެލިމުށް އުކަން
ވެހެވެ .ދެން ތިބީ ތިންވަނަ އަދި އެންމެ ކުޅަދާނަ،
ދިރިއުޅޭ ތަނެކެވެ .ނަފުރަތާއި ހަނގުރާމައަށް ދައުވަތުދޭ
ބަރުގާންގެ ފިޔަގަނޑުގެ ބާރު ވައިން އެއްފަރާތަށް
ވެސް މީހަކު ޖެހުނީ ހަނދާން ކޮށްދޭށެވެ .ނިޒާރުގެ
ރިޔާސީ ފައުޖެވެ .ފިޔަގަނޑު ކުއްޖަސް އެ ފިޔަތައް
ތަނެއް ނޫނެވެ .އަނިޔާވެރިކަމަށް އެ ބިން އަބަދު ވެސް
ކަހައިލިއެވެ.
އެތައް ރައްޓެހިންނަކާ ސަހަރާއިން ދިމާވިއެވެ .އެކަކާ
ހެދިފައި ހުރީ ،ތަރި އުފެދިފައި ހުންނަ ޒާތުގެ ،ނޫހުދު
ކަރުނަ އޮހޮރައެވެ.
ބމަތިން ހޯރައަޅައިލިއެވެ. ބަރުގާން ގޮސް ބަތޫރުގެ ޯ
"ތަހުތުގަ އަބަދު ވެސް އިންނާނީ އިންސާފުވެރި
ވެސް ނިޒާރު ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ .ކެތްތެރިކަން
އަލިގަނޑަކުންނެވެ .ދުޝްމަނުން ހަމަލަދިނުމާ އެކު
ގަނޑުވަރުގެ ކުޅިބަލާގެއަށް ނުކުމެ ،ހަނގުރާމައިގެ
ރަސްކަލެއް .އަނިޔާވެރި ޖާހިލެއް ނޫން "،ރަށުގެ އެންމެ
ކޮޅުންލައިފައިވާ ނިޒާރުގެ ހިތް އެދި ގޮވަނީ ،ޖިންނީންގެ
ވަގުތުން ދުމަށް ބަދަލުވެ ،ހަމަލައިން ސަލާމަތްވުމާ
މައިދާނަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަށް އަތީލާ ބަލަހައްޓައިގެން
ގަދީމީ ބަހުން ބަރުގާން ޖަވާބުދިނެވެ" .ހަނގުރާމައިގަ
ކިބައިން ބަދަލުހިފުމަށެވެ .ނިޒާރު ލޯބިވާ މާ ގިނަ
އެކު ކުރީގެ ސޫރައަށް ބަދަލުވެ ،ރައްދު ދިނުމުގެ
ހުއްޓެވެ .ބަރުގާންއަށް އެހީވާނެ ދަނޑިވަޅެއްގެ
އަބަދު ވެސް ކާމިޔާބުހޯދޭނީ ބުއްދީގެ ބާރުން .ގޮށްމުށުގެ
ކށްފިއެވެ .ދެނެއް ނިޒާރު މީހުން ޖިންނީން ޝިކާރަ ޮ
ހރައަޅާ ފައުޖެއް ގާބިލުކަން ހުރެއެވެ .ވަށައިގެން ޯ
އިންތިޒާރުގައެވެ .ނަސްރު ލިބޭނީ ހައްގަށްކަން
ބާރަކުންނެއް ނޫން".
މަޑަކުން ނުހުންނާނެ އެވެ.
ވެސް ،ދުރުދުރުން އެނބުރިއެނބުރި އޮތެވެ .އެއީ
އަތީލާއަށް ޔަގީނެވެ .ނޭނގެނީ އެ ނަސްރަށް ޓަކައި
ވިލާވެރިންނެވެ .ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނުގެ މޫސުން
އަދާކުރަން ޖެހިދާނެ އަގެވެ .ބަރުގާން ފިސާރި
ޖެހިގަތުމާ އެކު އަނގުރުއަލިފާނުގެ ހިލަފުންޏެއް
އެންމެން ސަހަރާއިން ނުކުތް އިރު ވެސް ނިޒާރެއް
ކށްލުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ބޭނުން ގޮތަކަށް ބަދަލު ޮ
ސާބިތުކަމާ އެކުގައި ހަނގުރާމަ ކުރަމުން ކުރިޔަށް
ޖައްވަށް އަރައިގެން ދިޔައެވެ .ހުސިޔާރު ބަރުގާން
ނުނިކުމެ އެވެ .މަހާނަ ކައިރީގައި ކޮޅަށް ހުރީއެވެ.
ލިބިފައިވާ ފައުޖެކެވެ .ކުއްލިއަކަށް ދުންފުސް އުފައްދައި،
ދިޔައެވެ .ދުޝްމިނުންގެ ފައުޖުތައް ކެވިއަރަމުން،
ލޮންސިއެއްހެން އޭގެ ތެރެއިން ދެމިގަނެ ،ބޭރަށް
ސަހަރާގެ ވަށައިގެންވާ މަގުތަކުގެ ތެރެއިން މަގެއް
ކށްލުމަށް" ފަހު ،ވައިގެ ރާޅެއް ދުޝްމަނުން "ކަނު ޮ
ވިހާލިވަމުން ދިޔައެވެ .ބަރުގާންގެ ފިޔަގަނޑުގެ ފަތްތައް
ގތަށް ވިލާތަކަށް ވުރެ މައްޗަށް ނުކުތެވެ .އެ ދިޔަ ޮ
ގނުގެ އަޑު ވަރަށް ގަދައެވެ. ތއްޖެހިފައިވުމުން ބަރު ޮ ޮ
އެ ތަނަށް ބިންދައިލައި ،އުދުހޭ ދުޝްމަނުންގެ ފިޔަ
ހުރީ ތޫނު ތިލަތަކަކަށް ބަދަލުވެ ،އެތައް ގުނައަކަށް
އަރައި ،ގައިގެ ވަށައިގެން ފިޔަގަނޑު ރަންދު ކޮށްލުމަށް
ކައިރީގައި ހުރި ގެއެއް ހެދުމުގެ މަސައްކަތުގައި،
ބިންދާލައި ،ބިމާ ހަމަކޮށްލައެވެ.
ފުޅާވެފައެވެ .ފިޔަގަނޑުން ދަޅައަރާ ތަން އަތީލާއަށް
ކޅަށް މިސްރާބު ބަދަލުކޮށް ،ވިލާގަނޑުގެ ފަހު ،އައި ޮ
ބަތޫރުގެ ހަތިޔާރަކީ އަލިފާނާއި ވެއްޔެވެ.
ފެނެއެވެ .ބަރުގާންއަކީ ،އެ ފިރިއަކަށް ޓަކައި އަތީލާ
ތެރެއިން ބަތޫރާ ދިމާއަށް ވަޒަނެއް ހެން މިސްރާބު
އަޑާއި ދެ މީހަކު ހަޅޭއްލަވާ އަޑު ވެސް އިވެއެވެ.
އެއީ ގަދަފަދަކަމާއި ހޫނާއި ބިރުގެ އެހީގައި
ކށް ،ޝުކުރުވެރިވާ ފަހުރުވެރިކަމާ އެކު އަދަބު އަދާ ޮ
ޖެހިއެވެ .ބަރުގާންގެ ގައިގެ ވަށައިގެން ހުޅުފަޅައި،
ނިޒާރުއާ ދާދި ކައިރީގައި ހުރި ގަހެއްގައި އިން ކާޅެއް،
ހަނގުރާމަ ކާމިޔާބުކުރާ ބައެކެވެ .އެންމެ ކުރިޔަށް
ޒައުޖެކެވެ.
ހުޅުގަނޑުގެ ކުލަ އޮރެންޖު ކުލައިން ވިލުނޫކުލައަކަށް
ގވިއެވެ .އެއިން އެއްވެސް އަޑެއް ވަރުބަލިކަމެއް ނެތި ޮ
ތިބެނީ ގިނިހިލަވެރިންނެވެ .ލަސްލަހުން ހިނގާ،
މުހުސިނާގެ ޖަނާޒާގައި ބައިވެރިވާން އައި
އެއްޗެއްގައި ވަރަށް ބާރަށް ތަޅާ އަޑާއި އެއްޗެއް ކީހާ
"ހަސްބަރާޒާގެ ހުނަރުވެރި ރަސްގެފާނަށް ތައުރީފު
ބަތޫރު ފުންމައިގެން އަރައި ބިންމަތީގައި
ބަދަލުވިއެވެ .ހީވީ ގިނިހިލައެއް އަންނަ ހެންނެވެ.
ނިޒާރަކަށް ނީވެއެވެ .އިވެނީ އެންމެ އަޑެކެވެ .ނިޒާރުގެ
ގިނިހިލައިގެ ހަށިތަކެއް ލިބިފައިވާ ބިޔަ ،ހޫނުގަދަ
ހައްގު "،ހިތާހިތުން އަތީލާ ބުނެލިއެވެ" .ތިއީ މި
އެންމެ ފަހު ވަގުތު ބަރުގާންގެ ފިޔަގަނޑު ކުއްލިއަކަށް
ހިތުވިންދުގެ އަޑެވެ.
ބައެކެވެ .ހަނގުރާމައިގައި އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާ
ބިން ތާއަބަދަށް ކުރުނީސްކުރާނެ ދަރިއެއް .އަބަދަށް
ހުޅުވައިލުމާ އެކު ގަދަފަދަ އަޑެއް އިވިފައި ،އަލިފާން
ހަތިޔާރުތައް ގިނިހިލަވެރިންގެ ގައިގައި ޖެހުމުން،
ދެމިހުންނާނެ ނަމެއް".
ބޅައެއް އުފެދިގެން އައިސް ބިމުގައިޖެހި، ބޑު ޯ ވައިގެ ޮ
"އަހަރެން ބަދަލު ހިފާނަން "،ނިޒާރު މަޑުމަޑުން
"ދިރިހުރެއްޖެއްޔާ!" އަތީލާގެ ހިތުގެ އަޑުއަހާފައި
ބުންޏެވެ" .ރުގުޔާއިން ކަމެއް ނުވިއްޔާ ސިހުރު
ހަތިޔާރު ކުނޑިކުނޑިވެ ވަޔަށް ބުރައިގެންދެއެވެ .އެ
ވެސް ހަދާނަން .އިތުރު މީހަކު މަރާލުމުގެ ކުރިން
ފައުޖު ބަލިކުރެވޭ ހަމަ އެކަނި ހަތިޔާރަކީ ފެނާއި
ޖިންނިތައް އަންދާ އަޅިއަށް ހަދާލާނަން .ހާދަ ކަމެކޭ
ވައެވެ .އަނިޔާވެއްޖެ ނަމަ ލޭގެ ބަދަލުގައި ގައިން
އަހަރެން އެކަނިމާއެކަނި ކުރަން މި ޖެހުނީ .އަހަރެން
ފައިބަނީ ،އަލިފާން ފަރުބަދައިން ފައިބާ ކަހަލަ ދިޔާ
ފަރުބަދައެއް ވަރުގެ ބިޔަ އިފުރީތު ދުރުގައި
ކޅެއްގަ ޖައްސާފަ". ހަމަނޭވާލާނީ މި ކަން ޮ
ކންމެ އެއްޗެއް ފަނާކޮށްލައެވެ. އަލިފާނެވެ .ޖެހޭ ޮ
ބަލަން ހުރި އިރު ،އޭނަގެ ސައިޒު ބަރުގާންއަށް ވުރެ
ބަތޫރު ބުނެލިއެވެ" .އަހަރެން ބަލިކުރެވިއްޖެއްޔާ!"
މުޅި ބިންގަނޑު ގުޑުވައިލިއެވެ .ޖައްވަށް އަރައިގެންދިޔަ ވެއްޔާއި ހިރަފުހާއި ދުމުގެ ތެރެއިން ބަތޫރަށް ކށް ބަރުގާން އައިސް ސަލާމަތްނުވެވިގެން އުޅެނި ޮ މިނިކާދޫންޏެއްހެން ބަތޫރުގެ ބޮލަށް ޖެހިގަތެވެ( .ނުނިމޭ)
mihaaru.com
ޚަބަރު
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
13
އިންތިހާބަށް އެމްޑީޕީގެ ޓިކެޓް ހޯދަން ހު ަށހެޅީ 700މީހުން އާ ސި މާ ނި ޒާ ރު mihaaru.com
ކުރިމަތިލި ކަމަށެވެ .އެއީ ކައުންސިލް އިންތިހާބަށް
ކމެޓީތަކަށް ޖުމްލަ 1،362މީހުން އަދި އަންހެނުންގެ ޮ
506އަދި އަންހެނުންގެ ކޮމެޓީއަށް 196މީހުންނެވެ.
އިންތިހާބު ކުރަންޖެހެ އެވެ.
އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ އިންތިހާބަށް ކުރިމަތިލުމުގެ މުއްދަތު
އޭގެ ތެރެއިން ،ކައުންސިލް އިންތިހާބުގެ
ފަލާހު ވިދާޅުވީ ސިޓީތައް ހިމެނޭ ގޮތަށް ބޮޑެތި
ހަމަވުމުގެ ކުރިން އެ ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ނިންމައި،
ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބާއި އަންހެނުންގެ
ޕްރައިމަރީގައި ވާދަކުރަނީ 129މީހުންނެވެ.
ހުރިހާ ރަށަކުން މީހުން މަގާމުތަކަށް ކުރިމަތިލާފައިވާ
ގިނަ ދާއިރާތަކަށް އެމްޑީޕީގެ ޓިކެޓުގައި ކެންޑިޑޭޓުން
ކޮމެޓީގެ އިންތިހާބަށް އެމްޑީޕީގެ ޓިކެޓަށް އެދި ހުށަހެޅި
ކމެޓީތަކުން ޕްރައިމަރީގައި 23 އަންހެނުންގެ ޮ
ކަމަށެވެ .އަދި ކެންޑިޑޭޓުން ނުލިބޭ ރަށްރަށުން
ވާދަކުރާނެ ކަމަށެވެ.
700އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ހުށަހަޅާފައިވާ ކަމަށް އެ
މީހުން ވާދަކުރާނެ އެވެ .އަދި ދެން ބާކީ ތިބި
ވެސް ،އިންތިހާބުގައި ވާދަކުރާނެ މީހުން ހޯދުމަށް
ޕާޓީން އިއްޔެ ބުނެފި އެވެ.
ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ޕްރައިމަރީއަކާ ނުލައި ވަނީ ޓިކެޓް
މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުންދާ ކަމަށް ފަލާހު ވިދާޅުވި
ހނިހިރު ދުވަހު ޕްރައިމަރީ ބޭއްވުމަށް އަންނަ ޮ
ލިބިފަ އެވެ.
އެވެ.
ތައްޔާރުވަމުންނެވެ .އެ ޕާޓީގެ ޕްރައިމަރީގައި 300
އެމްޑީޕީގެ އިންތިހާބާ ބެހޭ ކޮމެޓީގެ މުގައްރިރު މުހައްމަދު ފަލާހު "މިހާރު"އަށް ވިދާޅުވީ އެ ދެ
ނަމަވެސް އަންނަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހު ގައި
"އިންތިހާބުގައި ވާދަކުރަން ޝައުގުވެރިވާ މީހުން
އިންތިހާބަށް ޕާޓީގެ ޓިކެޓު ހޯދަން 706މީހުން
ލކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބު ބާއްވަން ނިންމާފައިވާ ޯ
ހޯދައި ވާހަކަ ދައްކަމުން މި އަންނަނީ ".އޭނާ ވިދާޅުވި
ވެރިކަން ކުރާ ޕާޓީ ޕީއެންސީން އަންނަނީ
އެއްހާ ކެންޑިޑޭޓުން ވާދަކުރާނެ އެވެ.
މާ ލޭގައި ދުވާލަކު 4ވައްކަން، ގިނައިން ނެ ީގ ސައިކަލާއި އިލެކްޓްރޯނިކްސް މު ހަ އް މަ ދު ނަ ސީ މް mihaaru.com
ތެރެއިން 1،425މައްސަލަ އަކީ ވައްކަމުގެ މައްސަލަ
އެއީ 89ޕަސެންޓް ،ގެއްލުނު ސައިކަލުގެ" އަބްދުﷲ
ކަމަށެވެ .އެއީ ހުށަހެޅި މައްސަލަތަކުގެ 41ޕަސެންޓް
ރަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ.
ނުވަތަ ދުވާލަކު ގާތްގަނޑަކަށް 4ވައްކަމެވެ. މާލޭގައި މި އަހަރު ހިންގި ކުށްތަކަށް ބަލާއިރު
ގތުގައި ވައްކަމުގެ މައްސަލަތަކުގެ އޭނާ ވިދާޅުވި ޮ
ގިނައީ ވައްކަންތައް ކަމަށާއި ގިނައިން ވަގަށް ނަގާފައި
93ޕަސެންޓަކީ ސައިކަލާއި އިލެކްޓްރޯނިކްސް ވަގަށް
މބައިލް ފޯނު ކަހަލަ ހުރީ މީހުންގެ ސައިކަލާއި ޯ
ގެންދިޔަ މައްސަލަތަކެވެ.
ރނިކްސް ސާމާނު ކަމަށް ފުލުހުން އިއްޔެ އިލެކްޓް ޯ ބުނެފި އެވެ. މާލެ އޭރިއާގެ ފުލުހުން ކުރި މަސައްކަތްތަކުގެ
"މާލެއަށް ހުށަހެޅުނު [ވައްކަމުގެ]މައްސަލައިގެ ރނިކްސް އާއި 93ޕަސެންޓަކީ ސައިކަލާ އިލެކްޓް ޯ
ވައްކަންކުރާ މީހުންގެ ކިބައިން މުދާ ގތުން ބައެއް ފިޔަވަޅުތައް އަޅަން ސަލާމަތްކުރަން ފަރުދީ ޮ
ގތުގައި ފުލުހުން ހޯދި އޭނާ ވިދާޅުވި ޮ
ވެސް ފުލުހުން މިއަދު އިލްތިމާސްކުރި އެވެ .އެގޮތުން
ސައިކަލްތަކުގެ ޖުމްލަ އަގު ގާތްގަނޑަކަށް 47
ދިން އެއް އިރުޝާދަކީ ސައިކަލް މަޑިދަށުގައި އަގުބޮޑު
މިލިޔަން ރުފިޔާ އަށް އަރަ އެވެ.
އެއްޗިހި ބަހައްޓާފައި ނުދިއުމާއި ސައިކަލް ތަނެއްގައި
ހދާ ހަވާލުކުރި މުދަލުގެ އެއާ އެކު ފުލުހުން ޯ
ލކް އަޅުވާފައި ބެހެއްޓުމާއި ދިގު ބަހައްޓާ ނަމަ ޝަޓަ ޮ
ޖުމްލަ އަގު 50މިލިޔަން ރުފިޔާއަށް އަރާ ކަމަށް
މުއްދަތަކަށް ފުރައިގެން ދާ ނަމަ މީހަކާ ސައިކަލް
ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ހަވާލުކޮށްފައި ދިއުމެވެ.
މޮބައިލްފޯނު [ވަގަށް ގެންދިއުމުގެ މައްސަލަ] ،ދެން
ގތުގައި އެ މިއަހަރު އަބްދުﷲ ރަޝީދު ވިދާޅުވި ޮ
ޗުއްޓީއަށް ތަންތަނަށް ދާއިރު ގެދޮރު ރަނގަޅަށް
ތަފްސީލުދޭން މިއަދު ބޭއްވި ޕްރެސް
ކށްދިނުމަކީ އަޅުގަނޑުމެން ސައިކަލް ހޯދުމަކީ ،ރިކަވާ ޮ
ޕޓްކުރި ނަމަވެސް އަދަދަށް މާލޭގައި ވައްކަންކުރި ރި ޯ
ތަޅުލާފައިދާން ވެސް ފުލުހުން އިލްތިމާސްކުރި އެވެ.
އފް ޕޮލިސް ކޮންފަރެންސެއްގައި ސްޕްރިންޓެންޑެންޓް ޮ
ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދީގެން ކުރާ ކަމެއް .އެގޮތުން
އެއީ މިދިޔަ އަހަރަށް ވުރެ މަދު އަދެދެކެވެ .މިދިޔަ
އަބްދުﷲ ރަޝީދު ވިދާޅުވީ މި އަހަރުގެ މިހާތަނަށް
މިއަހަރު މިހާތަނަށް 967ސައިކަލް ގެއްލުނު އިރު
ޕޓްކުރީ އޭގެ ކުރީ އަހަރު ވެސް މާލޭގައި ވައްކަން ރި ޯ
މާލެއިން 3،449މައްސަލަ ރިޕޯޓްކުރި އިރު އޭގެ
އަޅުގަނޑުމެން ވާނެ 865ސައިކަލު ހޯދައިދީފައި،
އަހަރަށް ވުރެ މަދުން ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.
mihaaru.com
ވިޔަފާރި
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
14
ޓޫރިޒަމް އާމްދަނީ 2027ގައި 6 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އިތުރުކުރާނެ :ތޯރިގް ފާ ތި މަ ތު ޝަ ނާ މު ހަ އް މަ ދު
ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ. އިއްޔެ ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި
mihaaru.com
ތރިގް ވިދާޅުވީ ،މި އަހަރު ފެށުނުއިރު މިނިސްޓަރު ޯ
ވުރެ އިތުރުވެގެން މިދަނީ "،އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. މިދިޔަ އަހަރު ޓޫރިޒަމް ދާއިރާއިން ލިބުނު އާމްދަނީ 4.8ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރަ އެވެ.
ޓޫރިސްޓުން އައިސްފައިވާއިރު އެއީ މިދިޔަ އަހަރަށް ވުރެ 10ޕަސެންޓުގެ އިތުރުވުމެކެވެ .ޓޫރިސްޓުން ރާއްޖެއަށް އެންމެ ގިނައިން އަންނަނީ ޗައިނާ އާއި ރަޝިއާ އަދި އިނގިރޭސިވިލާތުންނެވެ.
ޓޫރިޒަމް ދާއިރާއިން ލިބޭނެ ކަމަށް އަންދާޒާކުރީ 5.5
މިއަހަރުގެ ނިމޭއިރު އަންނާނެ ކަމަށް މިހާރު
ގތަށް 2027ވަނަ އަހަރު މާސްޓަ ޕްލޭނާ އެއް ޮ
ޑލަރު ކަމަށާއި އެހެން ނަމަވެސް މިހާރުގެ ބިލިއަން ޮ
ލަފާކުރަނީ 2.2މިލިއަން ޓޫރިސްޓުންނެވެ .ނަމަވެސް
ޓޫރިޒަމް ދާއިރާއިން ލިބޭ އާމްދަނީ ހަ ބިލިއަން ޑޮލަރު
ޑލަރު ލިބޭނެ ކަމަށް ކަމަށެވެ. ބެލެވެނީ 5.6ބިލިއަން ޮ
އަހަރު ފެށުނުއިރު ލަފާކުރީ 2.3މިލިއަން ޓޫރިސްޓުން
ބޭނުން ކުރަމުން އަންނައިރު އޭގެ ތެރެއިން 65
( 92ބިލިއަން ރުފިޔާ) އަށް އެރުވުމަކީ އެންމެ ބޮޑު
އެއީ 16ޕަސެންޓުގެ އިތުރުވުމެކެވެ.
އަންނާނެ ކަމަށެވެ.
ޕަސެންޓް ނިސްބަތް ވަނީ ރިސޯޓުތަކަށެވެ.
މިހާރު އަމަލު ކުރަމުން އަންނަ ޓޫރިޒަމް ދާއިރާގެ
އަމާޒު ކަމަށް ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު އިބްރާހިމް ތޯރިގް
ފކާސްޓް ކުރި ވަރަށް "އެހެންވީމަ އަޅުގަނޑުމެން ޯ
ޓޫރިޒަމް ހިދުމަތްތައް ދިނުމަށް 67،000އެނދު
މިއަހަރުގެ މިހާތަނަށް ރާއްޖެއަށް 2.1މިލިއަން
އެމްޓީސީސީގެ ހިދު ަމތްތަކަށް އާންމުންގެ ހިޔާލު ހޯދަނީ އަ އި ޝަ ތު ޖަ ޒް ލީ mihaaru.com
އެމްޓީސީސީގެ ހިދުމަތްތަކާއި ގުޅޭގޮތުން އާންމުންގެ ހިޔާލު ހޯދުމަށް އެ ކުންފުނިން ސާވޭއެއް ފަށައިފި އެވެ. އެމްޓީސީސީން ބުނީ އެ ސާވޭ އަކީ އެ ކުންފުނިން މިހާރު ދެމުންދާ ހިދުމަތްތަކާ މެދު
ހދައި ،އެ ކުންފުނީގެ ހިދުމަތްތައް އާންމުންގެ ހިޔާލު ޯ
އެ ސާވޭގައި ކުންފުނީގެ ސްޕީޑާއި ކަސްޓަމާ
އެމްޓީސީސީ އަކީ ދަތުރުފަތުރު ކުރުމުގެ ހިދުމަތް
މިހާރަށް ވުރެ ފުރިހަމައަށް ދިނުމުގެ ގޮތުން ގެންނަން
ސާވިސް ހިދުމަތްތަކާއި އެކި މައްސަލަތައް
ދެމުންދާ އަދި އެއީ ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި
ޖެހޭ ބަދަލުތައް ދެނެގަތުމަށް ހިންގާ ސާވޭއެއް ކަމަށެވެ.
ހައްލުކުރުމަށް އެ ކުންފުނިން އަމަލުކޮށްފައިވާ
ބޑެތި މަޝްރޫއުތަކެއް ވެސް ހިންގަމުންދާ ޮ
ގޮތް އާންމުންނަށް ވަޒަން ކުރެވޭނެ އެވެ .އަދި
ކުންފުންޏެކެވެ .އަދި އެ ކުންފުންޏަކީ އާންމުންނާ
ޕސްޓުގައި ހިމެނޭ ކިއުއާރު ކޯޑު ކށްފައިވާ ޯ ހިއްސާ ޮ
ގތުން ރަނގަޅު ކަންތައްތަކާއި ހިދުމަތް ދިނުމާއި ގުޅޭ ޮ
ގުޅޭ ގިނަ ހިދުމަތްތައް ދޭ ކުންފުންޏަކަށް ވާތީ އެފަދަ
ޕސްޓުގައި ހިމެނޭ ސްކޭން ކޮށްގެން ނުވަތަ އެ ޯ
ކަސްޓަމަރުންގެ ތަޖުރިބާ ހިއްސާކުރުމުގެ ފުރުސަތު
ސާވޭއެއް ހެދުމަކީ މުހިންމު ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އެ
ލިންކަށް ވަދެގެން އެ ސާވޭގައި ބައިވެރިވެވޭނެ އެވެ.
ލިބެ އެވެ.
ކުންފުނިން ބުންޏެވެ.
ސޝަލް މީޑިއާގައި ޯ އެމްޓީސީސީން
mihaaru.com
ލައިފްސްޓައިލް
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
15
އަހަރު ނިމެނީ، ހާސިލްވީ ކޮން ކަމެއް؟ އާ ސި މާ ނި ޒާ ރު mihaaru.com
އާ އަހަރެއް ފެށޭއިރު ވަރަށް ގިނަ ކަންކަން
އގާތެރިވުން ވެސް މުހިއްމު. "އަމިއްލަ ނަފްސަށް ޯ
ބިހޭވިއަރަލް ސައިންސް އިން ހާއްސަވެފައިވާ، ރފެސަރު ،އަލްބާޓު ވެސްޓާން ޔުނިވާސިޓީގެ ޕް ޮ
ގޯސް ދުވަހެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ އެއީ ރަނގަޅު މަގަށް
ގތުގައި ދިރިއުޅުމުގެ އާދަތައް މަލްކިން ވިދާޅުވެފައިވާ ޮ
ދާހާ ހިނދަކު ފެއިލް ނުވާނެ ދުވަހެއް". އަލްބާޓް ވިދާޅުވީ މިނެކިރާއިރު ކާމިޔާބީއަށް ވުރެ
ބަދަލުކުރަން ވަރަށް މަސައްކަތް ކުރަންޖެހެ އެވެ.
އަލްބާޓް އަލިއަޅުއްވާލެއްވި އެވެ. ގތުގައި އެ ދުވަހަކަށް ފިޓްވަނީ އޭނާ ވިދާޅުވި ޮ ތ ބަލައި އެ ހިސާބުން މަސައްކަތް ފެށުން ކޮން ކަމެއް ޯ މުހިއްމެވެ.
ހާސިލްކުރަން ހިތުލަ އެވެ .ދިރިއުޅުމަށް ރަނގަޅު ،ހެޔޮ
އަދި ގިނަ ފަހަރަށް ނާކާމިޔާބު ވަނީ ވެސް ހަގީގަތަށް
ބޮޑަށް ފޯކަސް ކުރަނީ ނާކާމިޔާބީތަކަށް ކަމަށެވެ .ކަމެއް
ބަދަލުތައް ގެންނަން އަޒުމްކަނޑައަޅަ އެވެ.
ހަދަން އުނދަގޫ ލަނޑުދަނޑިތައް ކަނޑައެޅުމުން ކަމަށް
ގސްދާނެ ކަމަށް ގަބޫލު ކުރުން އެންމެ ރަނގަޅަށް ނު ޮ
އަދި އެ ގޯލް ހާސިލްކުރަން ބޭނުންވަނީ ކީއްވެގެންކަން
ބުނެފައިވެ އެވެ.
މުހިއްމު ވިއަސް އަނެއް ދުވަހު ކާމިޔާބު ހޯދަން އިތުރު
އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން ލިބޭނެ ފައިދާތަކަކީ ކޮބައިތޯ
އތް ވެސް ވިސްނަން ޖެހޭކަން އޭނާ ފުރުސަތެއް އެބަ ޮ
ބެލުން ރަނގަޅު ".އަލްބާޓު ވިދާޅުވި އެވެ.
ދެހާސް ފަންސަވީހަށް އަލްވަދާއު ކިޔަން ބާކީ 10ދުވަހަށް ވީ އިރު ހާސިލް ކުރެވީ ކޮން ކަމެއްތޯ އަމިއްލަ ނަފްސާ ސުވާލުކޮށްލަންވީ އެވެ. ޖާނަލްގައި ލިޔެ ރައްކާކުރި އެ ކަންކަމުގެ ތެރެއިން
"އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ ތިމާ ބަދަލުވާން ބޭނުންވާ ސަބަބާއި ތިމާގެ އާދަ ބަދަލުކުރުމަށް ހުރަސް އެޅޭ
ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. "ނާކާމިޔާބީގެ ސަބަބުން ،ތިމާ އަމިއްލަ ނަފްސާ
ސަބަބު ދެނެގަތުން .ތި އާދަތަކުގެ ފަހަތުގައިވާ
"އަމިއްލަ މީހާއަށް ހާސިލް ކުރެވޭނެ ކަންތައްތަކާއި
އަނެއްކާ ވެސް އާ ހިތްވަރަކާ އެކު ،އާ އަހަރަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހޭ ވަގުތު އައިސް މި އޮތީ ޖެހިފަ
މި އަހަރު އެއްވެސް ކަމެއް ފުރިހަމަވެއްޖެ ހެއްޔެވެ؟
'ސަބަބު' އަދި ހާސިލް ކުރެވޭނެ ލަނޑުދަނޑިތައް
ކށް ،ބަލިވުމުގެ އިހްސާސް މެދު ދެކޭ ގޮތަށް އަސަރު ޮ
އެވެ .އަލުން ޖާނަލް ނަގާފައި އެ ހިތްވަރުގައި ލިޔަން
އެހެން ވިއްޔާ ،މި އަހަރު ލިބުނު އެންމެ ބޮޑު
ދެނެގަތުމުން އެކަން ފުރިހަމަ ކުރެވިދާނެ "،އޭނާ
ކުރެވޭ".
ފަށާށެވެ.
ކބައި ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ ހާސިލްވީ ކޮން ކާމިޔާބީއަކީ ޮ
ވިދާޅުވި އެވެ.
ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟
މީހަކު ޖާނަލެއް ބަލަނީ
ބމަތިވަމުން ދާއިރު ލަނޑުދަނޑިތައް އާ އަހަރު ޯ ކަނޑައެޅުމުގައި ވިސްނަންޖެހޭ ކަންތައްތަކަށް ވެސް
"އެވެން ާޖސް :ޑޫމްސް ޑޭ"ގެ ޓީ ާޒއެއް އާންމުކޮށްފި މާވެލް ސިނެމަޓިކް ޔުނިވާސް (އެމްސީޔޫ)ގެ
ރޯލު ކުޅުނު އެމެރިކާގެ އެކްޓަރު ރޮބާޓް ޑައުނީ
އތް ފިލްމު "އެވެންޖާސް :ޑޫމްސް ޑޭ"ގެ ކުރިއަށް ޮ
ޖޫނިއާ ފެންނާނެ އެވެ .އެއީ އެމްސީޔޫގެ ވިލަން
ޓީޒާއެއް އިއްޔެ އާންމުކޮށްފި އެވެ.
ކެރެކްޓާއެކެވެ.
އެ ފިލްމު ރިލީޒްކުރާ ތާރީޚު އިއުލާންކޮށް
"އެވެންޖާސް :ޑޫމްސް ޑޭ" ޑައިރެކްޓުކުރަނީ
އާންމުކުރި މިނެޓަކާއި 21ސިކުންތުގެ ޓްރެއިލާގައި
ކުރިން ވެސް އެވެންޖާސްގެ ފިލްމުތައް ގެނެސްދިން
ފެންނާނީ އެމްސީޔޫގެ ފުރަތަމަ ކެޕްޓަން އެމެރިކާގެ
ސ ނުވަތަ ރުއްސޯ ބްރަދާސް ޖޯ އަދި އެންތޮނީ ރުއް ޯ
ރޯލު ކުޅުނު އެމެރިކާގެ އެކްޓަރު ކްރިސް އެވަންސް
ވސް" ކިޔާ އިތުރު އެވެ" .އެވެންޖާސް :ސީކްރިޓް ޯ
އެވެ.
ފިލްމެއްގެ މަސައްކަތް ވެސް އެމީހުން އަންނަނީ މިއީ 2019ވަނަ އަހަރު ގެނެސްދިން
"އެވެޖާންސް :އެންޑްގޭމް"އަށް ފަހު އެވަންސް އެމްސީޔޫއަށް އެނބުރި އަންނަ ފިލްމެވެ. "އެވެންޖާސް :ޑޫމްސް ޑޭ" އިން އެމްސީޔޫގެ ކުރީގެ އެހެން ބައެއް އެކްޓަރުން ވެސް އެނބުރި ގތަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފަ އެވެ .އޭގެ ތެރޭގައި، އަންނަ ޮ ރލުން ،ކުރިން އަޔަމް މޭންގެ ޑރ .ޑޫމްގެ ޯ
ކުރަމުންނެވެ. ބޑު ކާސްޓެއް ހިމެނޭ "އެވެންޖާސް :ޑޫމްސް ޮ ޑޭ"ގައި އެމްސީޔޫގެ ފިލްމުތަކުގެ ވަރަށް ގިނަ ރ އިން ފެންނާނެ އެވެ. ސުޕަހީ ޯ "އެވެންޖާސް :ޑޫމްސް ޑޭ" ރިލީޒްކުރަނީ އަންނަ އަހަރު ޑިސެމްބަރު 18ގަ އެވެ.
mihaaru.com
ކުޅިވަރު
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
16
އަންހެން ީލގުގެ ޗެމްޕިއަން މާޒި ާޔއަށް ،ފުޓްބޯޅައިން މި އަހަރު ހަތަރު ތަށި ! ހު ސެ އި ން ހަ ބީ ބް mihaaru.com
ފެބްރުއަރީ މަހު ބޭއްވި 19އަހަރުންދަށުގެ ޔޫތުމުބާރާތުގެ ޗެމްޕިއަންކަން -އެފްއޭއެމުން އެފްސީޒަނުގައި ބޭއްވި ،އެފްއޭއެމް
ޕޓްސްގެ މައްޗަށް 0-2 ފަހު މެޗުގައި އޮޑި ސް ޯ ހދައި އެފްއޭއެމް އަންހެން ލީގުގެ ން ކާމިޔާބު ޯ ޗެމްޕިއަންކަން މާޒިޔާއިން ހޯދައިފި އެވެ.
ލީގު ކަޕް ޗެންޕިއަންކަން -ރަސްމީ ސީޒަން ހުޅުވުމުގެ ގޮތުން ކުޅުނު
މޅު ބިދޭސީ ކުޅުންތެރިޔާގެ މުބާރާތުގެ އެންމެ ޮ ވޑް ހާސިލު ކުރީ ވެސް ރޭކާ އެވެ .އެންމެ މޮޅު އެ ޯ
-މައީޝާ އަބްދުލްހަންނާން (ނިއު ރޭޑިއަންޓް)
ހދީ އޮޑީގެ ކެޕްޓަން ދިވެހި ކުޅުންތެރިޔާގެ ރެކޯޑް ޯ
-ރުޝާނިއާ ސަފީނާ (ވިކްޓަރީ)
ފާތިމަތު ސާލިޔާ އެވެ.
ޝަހުފާ ޝިއުތު (މާޒިޔާ)އޑި ސްޕޯޓްސް) -ނަސްތާޝިއާ ސުޗީ ރަމަދާނީ ( ޮ
އެންމެ އުއްމީދީ ކުޅުންތެރިޔާއަކީ ވިކްޓަރީގެ އާއިޝަތު ޝަހާ ޝަރީފެވެ .އެންމެ ގިނަ ގޯލް
-ދީޕާ ޝާހީ (މާޒިޔާ)
ރާއްޖޭގެ އެންމެ މަތީ ޑިވިޝަނުގައި މެދުނުކެނޑި
-އެފްއޭއެމް އަންހެން ލީގުގެ ޗެމްޕިއަންކަން
ވޑް ގެންދިޔައީ ވިކްޓަރީގެ ޖެހި ކުޅުންތެރިޔާގެ އެ ޯ
އޑި ސްޕޯޓްސް) -އިނާޝާ އާދަމް ( ޮ
ވާދަކުރަމުން އަންނަ އެންމެ ދުވަސްވީ ކްލަބުން އިއްޔެ
ބޅަ ދަނޑުގައި އިއްޔެ ހަވީރު ކުޅުނު ގައުމީ ފުޓް ޯ
ޝވްނާ އެވެ .އުޒްބެކިސްތާނުގެ ރަސްޓަލައެވޭ ލީލާ ރަމެ ޮ
ޕޑެލް (މާޒިޔާ) -ރޭކާ ޯ
ބޅައިން މި އަހަރު އެ ޓީމުން ހޯދި ތައްޓާ އެކު ފުޓް ޯ
މެޗުގައި މާޒިޔާގެ ލަނޑުތައް ޖެހީ ނާޕާލްގެ ދެ
ފޯވާޑް ވަނީ ލީގުގައި ވިކްޓަރީން ކުޅުނު ފަސް މެޗުގައި
އޑި ސްޕޯޓްސް) -ފާތިމަތު ސާލިޔާ ( ޮ
ވަނީ ހަތަރު ތަށި ހޯދައިފަ އެވެ.
ޕޑެލް އާއި ދީޕާ ޝާހީ ކުޅުންތެރިންކަމަށްވާ ރޭކާ ޯ
ނުވަ ލަނޑު ޖަހައިފަ އެވެ.
ޝވްނާ (ވިކްޓަރީ) -ރަސްޓަލައެވޭ ލީލާ ރަމެ ޮ
އެވެ .މުޅި މުބާރާތުގައި ވެސް އެ ދެ ކުޅުންތެރިން
ލީގުގެ ޑްރީމް ޓީމު:
މޅު ކުޅުމެއް ދައްކައިފަ އެވެ. ވަނީ މާޒިޔާގެ ޓީމުގައި ޮ
-އާއިޝަތު ލީޒާ (މާޒިޔާ)
ބޅައިން މާޒިޔާއިން މި އަހަރު ހޯދި ފުޓް ޯ ކާމިޔާބުތައް:
ޗެރިޓީ ޝީލްޑް
އޑި ސްޕޯޓްސް) -ފިރުޝާނާ ނަސީރު ( ޮ
މުބާރާތުގެ ފެއާ ޕްލޭ ޓީމަކީ ބިސްބުރު ސްޕޯޓްސް އެވެ.
ގާޑިއޯ ާލ ކަންބޮޑުވަނީ ޗުއް ީޓން އަންނައިރު ކުޅުންތެރިންގެ ބަރުދަން އިތުރުވެދޭނެތީ! ހު ސެ އި ން ހަ ބީ ބް mihaaru.com
އޭނާގެ ކުޅުންތެރިންނަށް ހަތަރު ދުވަހުގެ ޗުއްޓީއެއް
އަހަރެން ބޭނުމީ އެ މީހުން ކެއުން ކޮންޓްރޯލްކޮށްގެން
ސިޓީ އަށް ކުރިއަށް ދެން އޮތީ ނޮޓިންހަމް
ދީފަ އެވެ.
ކުރިއަށްދާން "،މީޑީއާގައި ވާހަކަ ދައްކަމުން ގާޑިއޯލާ
ކޅަށް ކުޅޭ މެޗެވެ .އެ މެޗު އޮންނާނީ ފޮރެސްޓާ ދެ ޮ
ބުންޏެވެ.
ހނިހިރު ދުވަހު އެވެ .ސިޓީ އޮތީ އެ މެޗު އޮންނާނީ ޮ
ކުޅުންތެރިން ޓީމުގެ ޕްރެކްޓިހަށް އަލުން ހަތަރު ދުވަހުގެ ޗުއްޓީން އަންނައިރު
ރިޕޯޓްކުރަން ޖެހޭނީ މާދަމާ އެވެ .ޗުއްޓީ ދިނުމުގެ
އޭނާ ބުނީ ޗުއްޓީ ނިންމާފައި އަންނަ އިރު
ކުޅުންތެރިންގެ ބަރުދަން އިތުރުވެދާނެތީ މެންޗެސްޓާ
ކުރިން ސިޓީން ވަނީ ކުޅުންތެރިންގެ ބަރުދަން ބަލައިފަ
ކުޅުންތެރިންނަށް އަންނަ ބަދަލު އޭނާ ދެނެގަންނާނެ
އލާ ކަންބޮޑުވެއްޖެ އެވެ. ސިޓީގެ ކޯޗު ޕެޕް ގާޑި ޯ
އެވެ .އަދި ކުޅުންތެރިންނަށް ގާޑިއޯލާ އިރުޝާދު ދިނީ
ކަމަށެވެ .ބަރުދަން އިތުރުވެފައިވާނަމަ އެ
ރލް ކޮށްގެން އުޅުމަށެވެ. ކެއުން ކޮންޓް ޯ
އތް މެޗުގައި ފުރުސަތު ކުޅުންތެރިޔަކަށް ،ކުރިއަށް ޮ
ހނިހިރު ދުވަހު ވެސްޓްހޭމް ޔުނައިޓެޑްގެ މިދިޔަ ޮ މައްޗަށް 0-3ން މޮޅުވި މެޗަށް ފަހު ގާޑިއޯލާ ވަނީ
"އެ މީހުންނަށް ބޭނުން އެއްޗެއް ކެވޭނެ .އެކަމަކު
ގެއްލިދާނެކަމުގެ އިންޒާރު އޭނާ ވަނީ ކޮށްފަ އެވެ.
ތާވަލުގެ ދެވަނައިގަ އެވެ .އެއްވަނައިގައި އޮތް އާސެނަލް އާއި ސިޓީއާ ދެމެދު ހުރީ ދެ ޕޮއިންޓްގެ ފަރަގެވެ.
mihaaru.com
ކުޅިވަރު
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
17
ދުނިޔޭގެ އެން ެމ ސރަ ބޮޑު ކޯޗު މު ާ ސިމިއޯ ީނގެ މުސާރަ އިތުރަށް ބޮޑުކުރަނީ! ހު ސެ އި ން ހަ ބީ ބް mihaaru.com
ބޑު މުސާރައެއް ލިބޭ ކޯޗު ޑިއޭގޯ އެންމެ ޮ ބޑު ކުރަން އެތުލެޓިކޯ ސިމިއޯނީގެ މުސާރަ އިތުރަށް ޮ މެޑްރިޑުން ހުށަހަޅައިފި އެވެ. ކންޓްރެކްޓް އާ ކުރަން އެ ކްލަބުން ސިމިއޯނީގެ ޮ ވަނީ ހުށަހަޅައިފަ އެވެ .ޑިސެމްބަރު 2011ގައި
އނީ އަށް މުސާރައިގެ އޮތް ކޮންޓްރެކްޓްގެ ދަށުން ސިމި ޯ
ނުފޫޒަށް ނިމުން ގެނައި ކޯޗުގެގެ ގޮތުގަ އެވެ.
ގޮތުގައި ދެނީ އަހަރަކަށް 40މިލިއަން ޑޮލަރެވެ .އާ
އަދި އޭނާ އެ ކްލަބްގައި ދެމެހެއްޓި އަނެއް
ސއި ކުރުމުން ،އަހަރަކު 47 ޮ އެއްބަސްވުމުގައި އޭނާ
ލސަފީއަކީ ،އާދައިގެ އަގުތަކުގައި ކުޅުންތެރިން ފި ޯ
ޑލަރު އޭނާ އަށް ދޭނެ އެވެ. މިލިއަން ޮ
ގަތުމަށް ފަހު އެ ކުޅުންތެރިންގެ ފެންވަރު މަތިކޮށް
ސިމިއޯނީގެ 14އަހަރުގައި އޭނާ ވަނީ ލަލީގާގެ ހދައިފަ އެވެ .އަދި ޔޫރޮޕާ ޗެމްޕިއަންކަން ދެ ފަހަރު ޯ ލީގު ދެ ފަހަރު ޔޫއެފާ ސުޕަ ކަޕް ވެސް ދެ ފަހަރު ހޯދި އެވެ.
ކޗު އެ ޓީމާ އެކު ކޮންޓްރެކްޓް އެތުލެޓިކޯއާ ހަވާލުވި ޯ
އނީ ފާހަގަވެފައި ވަނީ ސްޕެއިންގައި ރެއާލް ސިމި ޯ
އާ ކުރަން ތައްޔާރު ވަނީ ނުވަވަނަ ފަހަރަށެވެ .މިހާރު
ލނާއިން އެކަނި ދަމަހައްޓަމުން އައި މެޑްރިޑާއި ބާސެ ޯ
ބޅަ ތަރި ލިއޮނަލް މެސީ ދާދި އާޖެންޓީނާގެ ފުޓް ޯ
ބޑު އަގުގައި ވިއްކާލުމެވެ .އޭގެ ސަބަބުން އެތުލެޓިކޯގެ ޮ
މިލިއަން ޑޮލަރު މނޭ އިންޒާގީ (އަލް ހިލާލް) – 29.8 ސި ޯމިލިއަން ޑޮލަރު) އލާ (މެންޗެސްޓާ ސިޓީ) – ޖސެފް ޕެޕް ގާޑި ޯ ޯ 29.2މިލިއަން ޑޮލަރު
އާމްދަނީ ވެސް މައްޗަށް ޖެހިލި އެވެ. ޖރިޓީ ހިއްސާ ،އެމެރިކާގެ އެތުލެޓިކޯގެ މެ ޯ
މިކަލް އާޓެޓާ (އާސެނަލް) 22 -މިލިއަންޑޮލަރު
ލއިން އިން ވަނީ ގަނެފަ އެވެ. އެޕޯ ޯ ބޑު ފަސް ކޯޗުން: ދުނިޔޭގެ އެންމެ މުސާރަ ޮ
މއިސް (އެވަޓަން) 17 -މިލިއަން ޑޭވިޑް ޮޑޮލަރު
ކ މެޑްރިޑް) – 40 -ޑިއޭގޯ ސިމިއޯނީ (އެތުލެޓި ޯ
އަމްބާ ީނގެ ދަރިފުޅު މެސީ އަށް ދިނީ މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ގަޑިއެއް ފަހު މެސީގެ އެންމެ ފަހު މަންޒިލަކަށްވީ އާނަންތު
ޑޮލަރު ( 18.5މިލިއަން ރުފިޔާ) ގެ އަގުހުރި މި ގަޑި
އތް ދަނޑިވަޅެއްގައި އެ ގައުމުގެ ނުލިގެން ހުއްޓިފައި ޮ
ފަހުން އިންޑިއާ އަށް ކުރި ދަތުރުގައި އޭނާ އަށް
ކންވަޒޭޝަން ސެންޓަރު އަމްބާނީގެ ވައިލްޑްލައިފް ޮ
މެސީ އަށް ހަދިޔާކުރީ އާނަންތެވެ.
ބިލިއަނަރު އެކަމަށް އެހީނުދީ މެސީ އަށް އަގުޮބޮޑު
އިންޑިއާގެ ބިލިއަނަރު މުކޭޝް އަމްބާނީގެ ދަރިފުޅު
"ވަންތަރާ" އެވެ.
މި ބައްދަލުވުމުގައި އާނަންތު އަޅައިގެން ހުރީ
އާނަންތު އަމްބާނީ 1.2މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ލަގްޒަރީ
ޖާމްނަގަރުގައި ހުންނަ އެ ސެންޓަރަށް މެސީ
ޕޓްތައް ބުނެފި އެވެ. ގަޑިއެއް ހަދިޔާކުރި ކަމަށް ރި ޯ
ވަންއިރު އަތުކުރީގައި ގަޑިއެއް ނެތެވެ .އެކަމަކު
ކށް ރިޗާޑް މިލް އަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ އެ ހާއްސަ ޮ
އތީ ސްވިޒަލެންޑުގެ ލަގްޒަރީ ގަޑި ނުކުތްއިރު އަޅާފައި ޮ
ޑލަރަށް ވުރެ މަތިވާނެ ގަޑީގެ އަގު ފަސް މިލިއަން ޮ
ބޅަ ކުޅުންތެރިޔާ މެސީ އަކީ އަގުބޮޑު ގަޑި ފުޓް ޯ
ޓުއާގައި ކަލްކަތާ ،ހައިދަރުއާބާދު ،މުމްބާއީ ،އަދި ނިއު
ބްރޭންޑް ރިޝާޑް މީލްގެ "އާރްއެމް އޭޝިއާ ބުޓިކް"
ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ.
ކަލެކްޝަނެއް ގެންގުޅޭ ކުޅުންތެރިއެކެވެ.
ބޅަ ހަރަކާތްތަކެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ދިއްލީގައި ފުޓް ޯ
ޕޓްތައް ބުނާ ގޮތުގައި 1.2މިލިއަން ގަޑިއެކެވެ .ރި ޯ
އިންޑިއާގެ އަމިއްލަ ކުންފުންޏަކުން އިންތިޒާމުކުރި
ބޑު ގަޑިއެކެވެ .އޭނާ އަށް ވެސް އެހާމެ އަގު ޮ
ގަޑިއެއް ދިނުމުން ފާޑުކިއުން ވެސް އަމާޒުވެފައިވެ
ބޅަ ލީގަށް ސްޕޮންސަރުން އިންޑިއާގެ ފުޓް ޯ
އެވެ. ދުނިޔޭގެ ދެ ވަނަ އަށް އެންމެ މުއްސަނދި
mihaaru.com
ހަބަރު
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
18
މިއީ އުމްރާ ދަތުރަށް ނަގަންވީ "ތަކާފުލް" ޕްލޭން
ސްކޫލް ބަންދާ އެކު ގިނަ ބައެއް އުމްރާގެ
އަޅުކަމަށް ދާ ފަރާތްތަކަށް ކުރިމަތިވެދާނެ އެކި
އެއްކޮށް ނުކުޅެދުންތެރިވުން
ދުވަހުން ފެށިގެން ދެ މަސް ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް މި
އަޅުކަމަށް ފުރުމުގެ ތައްޔާރީތައް ވަނީ ފަށައިފަ
ފރުކޮށްދޭނެ ޕްލޭނެއް ހާލަތްތަކުން ރައްކާތެރިކަން ޯ
-ސިއްހީ ކުއްލި އެމަޖެންސީތައް
އެވެ .އުމްރާގެ އަޅުކަމަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް
ކށްފަ އެވެ .އެ ޕްލޭނަކީ ކުރިމަތިވެދާނެ ތައާރަފު ޮ
-ލަގެޖު ގެއްލުން
ދިގު ދަތުރަކަށް ދާއިރު ދަތުރުމަތީގައި ކުރިމަތިވެދާނެ
އެކި ކުއްލި ހާލަތްތަކުގައި ބޭނުންވާ މާލީ ބަދަލު
-ލަގެޖު ލިބުން ލަސްވުން
ކޕީ ނުވަތަ އައިޑީ ކާޑު ޖެހޭނެ އެވެ .އަދި ޕާސްޕޯޓުގެ ޮ
ކަންތައްތަކަށް ތައްޔާރުވެ ހުރުން މުހިންމެވެ .ހާއްސަކޮށް
ހޯދައިދޭނެ ޕްލޭނެކެވެ .އެ ޕްލޭނުން ހައްޖާޖީންނާއި
-ޕާސްޕޯޓު ގެއްލުން
އންލައިންކޮށް މި ޕްލޭން ހުށައަޅަން ޖެހޭނެ އެވެ .އަދި ޮ
ބޑު ހޭދައެއް ބޑު ބަލިމަޑުކަމެއް ދިމާވެ އަތުން ޮ ކުއްލި ޮ
ކށް ކުރިމަތިވާ އެކި އުމްރާވެރިންނަށް އާންމު ޮ
-ފައިސާ އާއި އަގުހުރި މުދާ ގެއްލުން
ޕޓަލް މެދުވެރިކޮށް ނެގޭނެ އެވެ .އަދި "މައިއެލައިޑް" ޯ
ހިނގައިދާނެ ފަދަ ކަންތައްތަކަށް ރަނގަޅު އިސްލާމިކް
މައްސަލަތަކަށް ކަވަރޭޖް ލިބޭނެ އެވެ.
މި ޕްލޭން ހަމައެކަނި އުމްރާގެ އަޅުކަމަށް ނަގާނަމަ
އިތުރު މައުލޫމާތު 1600އިން ލިބޭނެ އެވެ.
އިޝުއަރެންސް ނުވަތަ ތަކާފުލް ޕްލޭނެއް ހޯދުމަކީ
މި ޕްލޭންގެ ދަށުން ކަވަރޭޖް ލިބޭ ކަންކަން:
ދައްކަން ޖެހޭނީ 300ރ .އެވެ .އަދި ހައްޖާއި އުމްރާގެ
ބުއްދިވެރިކަމެކެވެ.
-އުމްރާ ނުވަތަ ހައްޖުގެ އަޅުކަމުގައި އުޅެނިކޮށް
ހދުމަށް ދައްކަން ޖެހޭނީ އަޅުކަމަށް އެއްކޮށް ކަވަރޭޖް ޯ
އެލައިޑް ތަކަފުލުން ވަނީ ހައްޖާއި އުމްރާގެ
ދިމާވާ ކަމެއްގެ ސަބަބުން ޖިސްމާނީ ގޮތުން މީހާ
ޕްލޭނުގެ ކަވަރޭޖް ލިބޭނެ އެވެ. މި ޕްލޭން ނެގުމަށް އެޕްލިކޭޝަން ފޯމު ހުށައަޅަން
300ރ .އެވެ .ހައްޖު ނުވަތަ އުމްރާގެ އަޅުކަމަށް ފުރާ
ބަލިމީހުން ،އެ ީހތެރިއަކު ނެ ިތ ހޮސްޕިޓަލަށް ދޫކޮށްލާ މައްސަލަ ބަލަން ހުށަހަޅައިފި މު ހަ އް މަ ދު ނަ ސީ މް mihaaru.com
ހސްޕިޓަލްތަކާއި ސިއްހީ މަރުކަޒުތަކުގައި ޮ އެޑްމިޓްކުރާ ބައެއް މީހުންނަށް އެހީތެރިވާނެ
ބަލަހައްޓަން ބެލެނިވެރިއަކު ނުހުންނަ ކަމަށެވެ .އެގޮތަށް ބަލަހައްޓާނެ މީހަކު ނުހުންނަ މީހުންނަށް ނަރުހުންނާއި
ބެލެނިވެރިއަކު ނުހުރުން. -ބަލިމީހުންގެ ކަންކަމުގައި އެހީތެރިކަން ދޭން،
ވޑް އެޓެންޑެންޓުން އެހީތެރިވާން ޖެހޭ ކަމަށް ވެސް ޯ
ބެލެނިވެރި އަކު ނެތުމުން ނަރުހުންނާއި ވޯޑްގެ
އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
އެޓެންޑެންޓުން އެ މީހުންނަށް އެހީތެރިވާން ޖެހުން.
ކށްލާފައި ބައިތިއްބާތީ" ބޮޑެތި މީހަކު ނެތި" ،ދޫ ޮ
ގތަށް ބެލެނިވެރިއަކު ނެތި ތިބޭ ކުޑޫ ވިދާޅުވީ އެ ޮ
ގތުން ފާހާނާއަށް އެކަނި ނުދެވޭ ހާލުގައި -މި ޮ
ބަލިމީހާއަށް ފަރުވާ ދިނުމާއި ގުޅޭގޮތުންނިންމުންތައް ނިންމާނެ އާއިލީ ފަރާތެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން ފަރުވާ ލަސްވުން. ބިދޭސީ ބަލިމީހުންނަށް 'ހެލްތުއިންޝިއުރެންސް' ސްކީމެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން،
މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެ ،ކަމާ ބެހޭ
ބައެއް ބަލި މީހުންނަކީ ފާހާނާއަށް ވެސް އެކަނި ނުދެވޭ
ގސްދީ އެހީތެރިވެދިނުން ،އަދި ކާންދިނުމުގައި ގެން ޮ
ވަގުތުން ދޭން ޖެހޭ އަދި ފުރާން ސަލާމަތް ކުރުމުގެ
މުއައްސަސާތަކުގެ ވެރިންނާ މަޖިލީހުން ސުވާލުކުރަން
ހާލަތުގައި ތިބޭ މީހުން ކަމަށެވެ.
ވެސް އެހީވާނެ އަދި ޒިންމާވާނެ މީހަކު ނެތުން
ފަރުވާ ދިނުން ލަސްވުމުގެ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުން.
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގަލޮޅު އުތުރު ދާއިރާގެ
ހސްޕިޓަލްގައި ނުވަތަ ސިއްހީ މަރުކަޒުގައި ޮ
ކށްލުމަށް ފަހު ގެއަށް -ބަލިމީހާ ހޮސްޕިޓަލުން ދޫ ޮ
މީގެ އިތުރުން ވެސް ގިނަ އެހެން މައްސަލަތަކެއް
އެމްޑީޕީގެ މެންބަރު މުހައްމަދު އިބްރާހީމް (ކުޑޫ) މިއަދު
އެޑްމިޓްކުރާ ބަލިމީހުންގެ އެހީތެރިން ނުތިބުމުގެ
ގެންދިއުމާ ހަވާލުވާނެ މީހަކު ނެތުމުގެ ސަބަބުން،
ފާހަގަކުރައްވައި ކުޑޫ އެދިވަޑައިގަތީ ޖެންޑާ މިނިސްޓްރީ
އެދިވަޑައިގެންފި އެވެ.
ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ ބައެއް މައްސަލަތައް ސިޓީގައި
ހސްޕިޓަލްގައި އެޑްމިޓްވެ ބަލިމީހުން ގިނަ ދުވަހު ޮ
ހމް މިނިސްޓްރީގެ ކަމާ ބެހޭ ބޭފުޅުން އާއި ޯ
ކުޑޫ ފާހަގަކުރައްވާފައި ވެ އެވެ.
ތިބެން ޖެހުން.
ކމިޓީއަށް ހާޒިރުކޮށް ރައްުޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިޖުތިމާއީ ޮ
މަޖިލީހުގެ ރައީސް އަބްދުއްރަހީމް އަބްދުﷲ އަށް ހސްޕިޓަލްތަކާއި ފނުއްވި ސިޓީއެއްގައި ކުޑޫ ވިދާޅުވީ ޮ ޮ
ސިޓީގައި ކުޑޫ ފާހަގަކުރެއްވި މައްސަލަތައް
ސިއްހީފަރުވާދޭ މަރުކަޒުތަކަށް ގެންދާ ދިވެހި އަދި
ވޑް' ތަކުގައި ' -އިމަޖެންސީ' ނުވަތަ ' ޯ
ބިދޭސީ ބައެއް ބަލިމީހުންނަށް އެހީތެރިވާން ނުވަތަ
ބަލިމީހުންނަށް އެހީތެރިވެދިނުމަށް ނުވަތަ ބެލެހެއްޓުމަށް
ހސްޕިޓަލްގެ އެނދު މިގޮތަށް ކަންތައް ވުމުން ޮހުސްނުވެ ،އެޑްމިޓްވާން ޖެހޭ އެހެން މީހުންނަށް ޖާގަނުލިބުން.
ސުވާލުކުރުމަށެވެ.
mihaaru.com
ހަބަރު
24ޑިސެމްބަރު ( 2025ބުދަ)
19
އު ރީ ދޫ ން ކޮ ން މެ ދެ މަ ހަ ކު ން އޭ ޓީ ވީ އެ އް ދެ ނީ އަ އި ޝަ ތު ޖަ ޒް ލީ mihaaru.com
ނިޔަލަށް ކުރިއަށް ދާނެ އެވެ .އެ ޕްރޮމޯޝަންގައި
އަދި އެ ކަސްޓަމަރަކީ ގުރުއަތު ނަގާ ތާރީހާ ހަމައަށް
މޝަނެއް ކަމަށެވެ .އަދި އިނާމެއް ދިނުމަށް ފެށި ޕްރޮ ޯ
ޕސްޓްޕެއިޑް) މބައިލް (ޕްރީޕެއިޑް ނުވަތަ ޯ އުރީދޫގެ ޮ
އެކްޓިވް ކަސްޓަމަރަކަށް ވާން ޖެހޭނެ އެވެ.
އެ ޕްރޮމޯޝަނުން ދޭ އޭޓީވީއަކީ ރަށްރަށަށް އެކަށޭނެ
އާއި ސުޕަނެޓާއި ފަސޭހަ ނުވަތަ 5ޖީ އެއާފައިބާ ހިދުމަތް ހޯދާ ކަސްޓަމަރުންނަށް ބައިވެރިވެވޭނެ އެވެ.
މޝަނުގައި އަލަށް ގުޅޭ ކަސްޓަމަރުންނާއި އެ ޕްރޮ ޯ މިހާރުގެ ކަސްޓަމަރުންނަށް ބައިވެރިވެވޭނެ އެވެ.
ކންމެ ދެ މަހަކުން އޯލް ޓެރެއިން އުރީދޫއިން ޮ
ކންމެ ގުރުއަތެއް އެ ގުރުއަތުގައި ބައިވެރިކުރާނީ ޮ
ވެހިކަލް (އޭޓީވީ) އެއް ދޭ ޕްރޮމޯޝަނެއް ފަށައިފި އެވެ.
ނެގުމުގެ 60ދުވަހުގެ ކުރިން އުރީދޫގެ ހިދުމަތްތައް
މޝަނަކީ އެ ކުންފުނީގެ އަލް ހަމާދީ ވިދާޅުވީ އެ ޕްރޮ ޯ
މޝަން އަންނަ އަހަރުގެ މި މަހު ފެށި އެ ޕްރޮ ޯ
ބޭނުން ކުރުމަށް 400ރ .ހަރަދުކުރާ ކަސްޓަމަރުންނެވެ.
ހިދުމަތް ހޯދާ ކަސްޓަމަރުންގެ އަގުވަޒަންކޮށް ،އަގުހުރި
ހުޅުމާލެއިން ކަރަންޓު ކެނޑުނު ތަންތަނަށް އަލުން ހިދުމަތް ދޭން ފަށައިފި އި ފް ރާ ޒް އަ ލީ mihaaru.com
ކަރަންޓުގެ ހިދުމަތް މެދުކެނޑެން މެދުވެރިވި ކ އިން އަދި ނުބުނެ އެވެ. ސަބަބެއް ސްޓެލް ޯ "ދިމާވާނެ ދަތިތަކަށް މާފަށް އެދެން "،ސްޓެލްކޯ
ހުޅުމާލެ އެކަކުން ކަރަންޓުގެ ހިދުމަތް މެދުކެނޑުނު
އިން ބުންޏެވެ.އާލާތްތަކުގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކޮށް،
ތަންތަނަށް އަލުން ހިދުމަތް ދޭން ފަށައިފި އެވެ.
އފީހެއް ނ .މާފަރުގައި ހެދުމުގެ އިތުރު މެޓް ޮ
ކ އިން ދެންމެ ބުނީ ޕްލެޓިނަމް ސްޓެލް ޯ
ރޖެކްޓުގެ ދަށުން ކުރާނެ އެވެ. މަސައްކަތް އެ ޕް ޮ
ރެސިޑެންސްގެ ބައެއް ކަސްޓަމަރުން ފިޔަވާ ހިދުމަތް
އބްޒަވޭޓަރީތައް މިހާރު ރާއްޖޭގެ މޫސުން ބަލާ ޮ
މެދުކެނޑުނު ހުރިހާ ސަރަހައްދަކަށް މިހާރު ވަނީ
ހުންނަނީ ހުޅުލެ އާއި ހދ .ހަނިމާދު އާއި ލ .ކައްދު
އަލުން ކަރަންޓު ދީފައިވާ ކަމަށެވެ.
އާއި ގދ .ކާޑެއްދު އަދި އައްޑޫ ގަމުގަ އެވެ .އޭގެ
ހުޅުމާލެ 1ގެ ބައެއް ސަރަހައްދުތަކުން ކަރަންޓުގެ
އިތުރުން ރާއްޖޭގެ 20ރަށެއްގައި އޮޓޯމޭޓެޑް ވެދާ
ހިދުމަތް މެދުކެނޑުނީ މިއަދު ހެނދުނު 9ޖެހި
ސްޓޭޝަންތަކާއި ދިޔަވަރު ބެލުމަށް ހަނިމާދު އާއި
ފަހުންނެވެ.
ހުޅުލެ އަދި އައްޑޫ ގަމުގައި ޓައިޑް ސްޓޭޝަންތައް
އޭގެ ފަހުން ގަޑިއިރަކަށް ވުރެ ގިނައިރުވި އިރު ވެސް ކަރަންޓުގެ ހިދުމަތް އަލުން ނުލިބެ އެވެ.
ހުރެ އެވެ.
އ އަދި މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ހާލިދު އުރީދޫގެ ސީއީ ޯ
ވެހިކަލެއް ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ. ކންމެ ދެ މަހަކުން އެ ޕްރޮމޯޝަންގެ އުރީދޫން ޮ ގުރުއަތު ނެގުން ކުރިއަށް ގެންދާނެ އެވެ .އެހެންވެ ،އެ މޝަނުގައި ޖުމްލަ ހަ އޭޓީވީ ދޭނެ އެވެ. ޕްރޮ ޯ
24 December 2025
2025 ު ޑިސެމްބަރ24
ްއިއުލާނ
mihaaru.com
24 December 2025
2025 ު ޑިސެމްބަރ24
ްއިއުލާނ
mihaaru.com
24 December 2025
2025 ު ޑިސެމްބަރ24
ްއިއުލާނ
mihaaru.com
24 December 2025
2025 ު ޑިސެމްބަރ24
ްއިއުލާނ
mihaaru.com
mihaaru.com
ކުޅިވަރު
އަންހެން ލީގުގެ ޗެމްޕިއަން މާޒިޔާއަށް ،ފުޓްބޯޅައިން މި އަހަރު ހަތަރު ތަށި ! ދުނިޔޭގެ އެންމެ މުސާރަ ބޮޑު ކޯޗު ސިމިއޯ ީނގެ މުސާރަ އިތުރަށް ބޮޑުކުރަނީ! ގާޑިއޯ ާލ ކަންބޮޑުވަނީ ޗުއް ީޓން އަންނައިރު ކުޅުންތެރިންގެ ބަރުދަން އިތުރުވެދޭނެތީ!