09 JANUARY 2025

‫‪mihaaru.com‬‬ ‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި) އަގު‪5 :‬ރ‬

‫ރޯދައިގެ ކުރިން‬ ‫ފްލެޓް ލިސްޓު‬ ‫އާންމުކުރާނަން ‪:‬‬ ‫ރައީސް‬ ‫‪02‬‬

‫ނޭނގި ާޕޓީ ބަދަލުވުން‪ :‬ހަ މަސް ތެރޭ ގައި ‪ 300‬މައްސަލައެއް‬

‫މިއީ ވިއްސާރާގައި ާމލެއަށް އެންމެ ގެއްލުން‬ ‫ބޮޑު ފަހަރު‪ :‬އެންޑީއެމް އޭ‬ ‫‪02‬‬

‫‪02‬‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހަބަރު‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪2‬‬

‫ރޯދައިގެ ކުރިން ފްލެ ްޓ‬ ‫ލިސްޓު އާންމުކުރާނަން‪:‬‬ ‫ރައީސް‬ ‫މާ އި ދާ މު ހަ އް މަ ދު ރަ ޝާ ދު‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހުރި މީހުން ފިޔަވައި އެހެން އެންމެންނަށް‬ ‫އަޅުގަނޑު ވައުދުވި ގޮތަށް ދޭންށޭ ބޭނުންވަނީ‪"،‬‬ ‫ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ފްލެޓް ލިސްޓު ނެރުމަށް ސަރުކާރުން‬

‫ދރުވެރިޔާ ސްކީމުގެ ދަށުން ހުޅުމާލެ‬ ‫ގެ ޮ‬

‫ވަނީ މިދިޔަ އަހަރު އެކި ތާރީހުތައް ދީފަ‬

‫‪ 2‬ގައި އިމާރާތް ކުރަމުން އަންނަ ‪4،000‬‬

‫އެވެ‪ .‬އެކަމަކު‪ ،‬އެ ތާރީހުތަކަށް ވެސް‬

‫ފްލެޓަށް އުސޫލުގެ ތެރެއިން ޝަރުތު ހަމަވާ‬

‫އެ ލިސްޓު އާންމު ނުކުރެވި އުޅެނިކޮށް‪،‬‬

‫މީހުންގެ ލިސްޓު ކުރިއަށް އޮތް ރޯދަމަހުގެ‬

‫އެންމެ ފަހުން ނޮވެމްބަރު ‪ 16‬ގައި ވަނީ‬

‫ކުރިން ނުވަތަ މި އަހަރުގެ މާޗު މަހުގެ ކުރިން‬

‫ލިސްޓު އާންމުކުރުން މުއްދަތެއް ނެތް ގޮތަށް‬

‫އާންމު ކުރާނެ ކަމަށް ރައީސް ޑރ‪ .‬މުހައްމަދު‬

‫ފަސްކޮށްފަ އެވެ‪.‬‬ ‫"އަޅުގަނޑު އުންމީދު ކުރަނީ ވީހާ ވެސް‬

‫މުއިއްޒު މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ‪.‬‬ ‫ގއ‪ .‬އާއި ގދ‪ .‬އަތޮޅަށް ކުރެއްވި‬

‫އަވަހަކަށް އެ ‪ 4،000‬ފްލެޓްގެ ކަންތައް‬

‫ރަސްމީ ދަތުރުފުޅު ނިންމަވައި ލެއްވުމުގެ‬

‫ނިންމައި ހަވާލު ކުރެވޭނެ ކަމަށް‪ .‬ރޯދައިގެ‬

‫ކުރިން ނޫސްވެރިންނާ ބައްދަލުކުރައްވައި‬

‫ކުރިއަށް [ފްލެޓް ލިސްޓް] އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ‬

‫ރައީސް ވިދާޅުވީ މިދިޔަ އަހަރެއްހާ ދުވަހުގެ‬

‫އިއުލާންކުރުމަށް ހަމަ މި މަސައްކަތް‬

‫ތެރޭގައި ވެސް މަސައްކަތްޕުޅު ކުރައްވާފައި‬

‫ކުރަމުންދަނީ‪ .‬އަޅުގަނޑަށް ވަރަށް ބޮޑަށް‬

‫ވަނީ އެ މަނިކުފާނު ވައުދުވެވަޑައިގަތް ގޮތަށް‬

‫ގަބޫލުކުރެވޭ [ލިސްޓް އިއުލާން ކުރެވޭނެ]‬

‫ގތި ދޫކުރުމަށް ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫ފްލެޓާއި ޯ‬

‫ކަމަށް‪ --- "،‬ރައީސް‬ ‫އެންމެ ފަހުން އެ މައްސަލާގައި‬

‫ރައީސް މުއިއްޒު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެއީ‬ ‫އެއްވެސް ރައްޔިތަކަށް ދިން ގޯއްޗާއި ފްލެޓް‬

‫ދރުވެރިޔާ ސްކީމުގެ‬ ‫މިނިސްޓްރީން ބުނީ ގެ ޮ‬

‫އަތުނުލައި ހައްގުވެރިންނަށް ފްލެޓް ދިނުމަށް އެ‬

‫ދަށުން ފްލެޓް ލިބޭ ކަމަށް އިއުލާން ކުރި‬

‫މަނިކުފާނު ރިޔާސީ އިންތިހާބުގެ ކެމްޕެއިންގައި‬

‫ކރަޕްޝަނަށް މަގުފަހިވާ‬ ‫ދާއިމީ ލިސްޓުގައި ޮ‬

‫ވެވަޑައިގެންނެވި ވައުދެވެ‪.‬‬

‫ކަންތައްތަކެއް ހުރި ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް‪ ،‬އާންމު‬

‫"އަޅުގަނޑު އުންމީދު ކުރަނީ ވީހާ ވެސް‬ ‫އަވަހަކަށް އެ ‪ 4،000‬ފްލެޓްގެ ކަންތައް‬ ‫ނިންމައި ހަވާލު ކުރެވޭނެ ކަމަށް‪ .‬ރޯދައިގެ‬

‫މިނިސްޓްރީ އަށް އަންގާފައިވާ ކަންކަން‬

‫ކުރިއަށް [ފްލެޓް ލިސްޓް] އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ‬

‫ބެލުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫އިއުލާން ކުރުމަށް ހަމަ މި މަސައްކަތް‬

‫އެ ލިސްޓު މުރާޖައާ ކުރުމުގެ‬

‫ކުރަމުންދަނީ‪ .‬އަޅުގަނޑަށް ވަރަށް ބޮޑަށް‬

‫މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަނީ ރައީސް‬

‫ގަބޫލު ކުރެވޭނެ [ލިސްޓް އިއުލާން ކުރެވޭނެ]‬

‫މުއިއްޒުގެ ލަފާފުޅުގެ މަތިން އެކުލަވާލާފައިވާ‬

‫ކަމަށް‪ "،‬ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ކމިޓީ އާއި ހައުސިން‬ ‫ހައުސިން އެޑްވައިޒަރީ ޮ‬

‫ހދުމަށް މަސައްކަތް ކުރި‬ ‫ހީލަތުން ފްލެޓް ޯ‬

‫ކމިޓީގެ ލަފާގެ މަތިން ކަމަށް‬ ‫ކޮންސަލްޓޭޓިވް ޮ‬ ‫މިނިސްޓްރީން ބުނެފައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫މީހުން އެ މަނިކުފާނު ވިދާޅުވާ ލިސްޓުގެ‬

‫އެ މަޝްރޫއުގެ ދަށުން އިމާރާތްކުރާ‬

‫ތެރޭގައި ނުހިމެނޭނެ ކަމަށެވެ‪ .‬އެހެންވެ‪،‬‬

‫ފްލެޓްތަކަށް އެދި ހުށަހަޅާފައިވާ ‪20،697‬‬

‫ލިޔެކިޔުން ބަދަލުކޮށްގެން ނުވަތަ ދޮގު‬

‫ފމު ބެލުމުގައި ކަށަވަރު‬ ‫އެޕްލިކޭޝަން ޯ‬

‫މައުލޫމާތު ދީގެން ފްލެޓާއި ގޯތި ހޯދަން‬

‫ކުރަންޖެހޭ ގިނަ ކަންކަން ހުރުމުން އެ‬

‫މަސައްކަތް ކުރި މީހުން ކެންސަލް ވާނެ‬

‫މަސައްކަތްތައް ނިންމާލުމަށް އިތުރު މުއްދަތު‬

‫ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ބޭނުންވާ ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫"އަޅުގަނޑު ވައުދުވީ އެއްވެސް‬

‫ގާތްގަނޑަކަށް މަސައްކަތް އެއްކޮށް‬

‫ގއްޗެއް ފްލެޓެއް އަތެއް‬ ‫ރައްޔިތަކަށް ދިން ޯ‬

‫މިހާރު ނިމިފައިވާ އެ ފްލެޓުތަކަށް ހުޅުވައިލި‬

‫ދގު ހަދައިގެން މަކަރު‬ ‫ނުލާނަމޭ‪ .‬ނުގައިދުން‪ޮ ،‬‬

‫މުއްދަތުގައި ކުރިމަތިލި ‪ 20،697‬މީހުންގެ‬

‫ކށްގެން މީހަކު ފްލެޓެއް‪،‬‬ ‫ހަދައިގެން‪ ،‬ފޯޖު ޮ‬

‫ތެރެއިން ‪ 18،167‬މީހުން ފްލެޓަށް ޝަރުތު‬

‫އތިއްޔާ އެ މީހަކު އަތުން‬ ‫ގއްޗެއް ހޯދާފައި ޮ‬ ‫ޯ‬

‫ހަމަވާ ކަމަށް ކުރީގެ ސަރުކާރުން އޮތީ ބުނެފަ‬

‫ކެންސަލް ވާނެ‪" "،‬މިހާރު" ގެ ނޫސްވެރިއަކު‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ދެންނެވި ސުވާލެއްގައި ރައީސް މުއިއްޒު‬ ‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ނަމަވެސް‪ ،‬ފްލެޓުތަކާ ގުޅިގެން އޭސީސީ‬ ‫އަށް ހުށަހެޅި ޝަކުވާތަކާ ހެދި ކުރި ދެ މަސް‬

‫އެ މަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ ނުހައްގުން‬

‫ދުވަހުގެ ތަހުގީގުން އެނގޭ ގޮތުގައި ފްލެޓް‬

‫ފްލެޓް ދިން ކަމަށް ބުނާ މައްސަލަ އެންޓި‬

‫ލިބޭ ކަމަށް އާންމުކުރި ދާއިމީ ލިސްޓުގައިވާ‬

‫ކމިޝަން (އޭސީސީ) އިން‬ ‫ކޮރަޕްޝަން ޮ‬

‫‪ 4،000‬މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ‪60‬‬

‫ކށް‪ ،‬މައްސަލަތަކެއް އުޅޭ ކަމަށް‬ ‫ތަހުގީގު ޮ‬

‫ޕަސެންޓް މީހުންނަކީ މަކަރާއި އޮޅުވައިލުމުގެ‬

‫ފާހަގަކުރެވޭ މީހުންނަށް ވެސް ފްލެޓް ނުލިބޭނެ‬

‫ތެރެއިން ފްލެޓް ކަށަވަރުކުރި މީހުންނެވެ‪ .‬އެއީ‬

‫ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ހައްގުވެރިންނެއް ނޫން ކަމަށް އޭސީސީން‬

‫"އެ ކަހަލަ ކަންތައްތަކެއް ހިންގާފައި‬ ‫ހުރިއްޔާ‪ ،‬ނޫނިއްޔާ އޭސީސީން އެ ބެލި‬ ‫ކށް ކަމެއް ކޮށްފައި‬ ‫ބެލުމުގެ ތެރެއިން ގޯސް ޮ‬ ‫ކށް ކަމެއް ކޮށްފައި‬ ‫ހުރިއްޔާ އެ ގޯސް ޮ‬

‫މޫ ސާ ރަ ޝީ ދު‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ފުރުސަތު ހުޅުވާލި ފަހުން މިދިޔަ އަހަރުގެ‬ ‫ފަހު ދެ ކުއާޓާ ތެރޭގައި ‪ 300‬ޝަކުވާއެއް‬ ‫ވަނީ ލިބިފަ އެވެ‪.‬‬ ‫އެއީ މީހުންނަށް ނޭނގި އެ މީހުން‬

‫މީހުންނަށް ނޭނގި ސިޔާސީ ޕާޓީ‬

‫ޕާޓީތަކަށް ވެއްދުމާއި ޕާޓީ ބަދަލު ކޮށްފައި‬

‫ބަދަލުވުމާއި ޕާޓީތަކަށް ވެއްދުމުގެ ‪300‬‬

‫ހުންނަ މައްސަލަތައް ކަމަށާއި އޭގެ ތެރެއިން‬

‫މައްސަލައެއް ވޭތުވެދިޔަ ހަ މަސް ދުވަހު‬

‫ބައެއް މައްސަލަތައް ފުލުހުން ވެސް ތަހުގީގު‬

‫ތެރޭގައި ލިބިފައިވާ ކަމަށް އިލެކްޝަންސް‬

‫ކށްފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬

‫ކމިޝަން (އީސީ) އިން ބުނެފި އެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬

‫ކށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް‬ ‫"ފުލުހުން ތަހުގީގު ޮ‬

‫ކމިޝަންގެ މެންބަރު ހަސަން‬ ‫އެ ޮ‬

‫ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލަތަކުގައި އަޅުގަނޑުމެން‬

‫ޒަކަރިއްޔާ "މިހާރު" އަށް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި‬

‫ވާނެ ފިޔަވަޅު ވެސް އަޅާފައި‪ ".‬އޭނާ ވިދާލުވި‬

‫ޕޓަލްގެ ތެރެއިން ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ‬ ‫އީސީގެ ޯ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ފަރާތްތަކުން އޭސީސީ އަށް ހުށަހަޅާފައިވާ‬ ‫މައްސަލައާ ގުޅިގެން އެ ކޮމިޝަނުން‬

‫އެކަމަކު‪ ،‬ރައީސް ވިދާޅުވީ މަކަރާއި‬

‫ނޭނގި ޕާ ީޓ ބަދަލުވުން‪ :‬ހަ މަސް‬ ‫ތެރޭގައި ‪ 300‬މައްސަލައެއް‬

‫ބުނެފައި ވެ އެވެ‪.‬‬

‫މިއީ ވިއްސާރާގައި ާމލެއަށް އެންމެ‬ ‫ގެއްލުން ބޮޑު ފަހަރު‪ :‬އެން ީޑއެމް އޭ‬ ‫މާ އި ދާ މު ހަ އް މަ ދު ރަ ޝާ ދު‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫އެސެސްމަންޓެއް ނުހަދަ އެވެ‪.‬‬ ‫ވެރިފަރާތަށް ނުގުޅިގެންނާއި ގެއަށް‬ ‫ނުވަދެވިގެން އަދި އިތުރު ސަބަބުތަކާ ހުރެ ‪17‬‬ ‫ތަނެއްގެ އެސެސްމަންޓް ނުހެދެ އެވެ‪.‬‬

‫މާލެއަށް މިދިޔަ ހަފްތާ ބަންދުގައި ކުރި‬

‫ބޑުވުމުގެ ހާދިސާގައި ދެ މިލިއަނަށް‬ ‫ފެން ޮ‬

‫ގަދަ ވިއްސާރާގައި ގެތަކަށް ވެފައިވާ ގެއްލުން‬

‫ބޑު ގެއްލުމެއް ލިބުނުއިރު މީގެ‬ ‫ވުރެ ޮ‬

‫‪ 2.2‬މިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާ ކަމަށާއި މިއީ‬

‫ތެރޭގައި ވިޔަފާރިކުރާ ތަންތަނާއި ގުދަން ފަދަ‬

‫މިހާތަނަށް ވިއްސާރާގައި މާލެއަށް އެންމެ‬

‫ތަންތަނަށް ލިބުނު ގެއްލުން ނުހިމެނޭ ކަމަށް‬

‫ބޑު ފަހަރު ކަމަށް ނޭޝަނަލް‬ ‫ގެއްލުން ޮ‬

‫އެންޑީއެމްއޭ އިން ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ތރިޓީ (އެންޑީއެމްއޭ)‬ ‫ޑިޒާސްޓާ މެނޭޖްމަންޓް އޮ ޯ‬ ‫އިން ބުނެފި އެވެ‪.‬‬ ‫މާލެއަށް ހުއްޓާނުލައި ވެހުނު ބޯ ވާރޭގައި‬

‫ބކޮށް ވާރޭ ވެހިގެން‬ ‫"މިއީ މާލެއަށް ޯ‬ ‫ބޑު އޮޕަރޭޝަން‬ ‫މިހާތަނަށް ހިންގުނު އެންމެ ޮ‬ ‫ބޑު ގެއްލުމެއްވެ‪ ،‬އެންމެ‬ ‫އަދި އެންމެ ޮ‬

‫ބޑުވެ‪ ،‬ހިފައިގެންގުޅޭ‬ ‫މުޅި މާލޭގައި ފެން ޮ‬

‫ގިނައިން މީހުން ރައްކާތެރި ތަންތަނަށް‬

‫ސާމާނާއި އުޅަނދުތަކަށް ވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް‬

‫ބަދަލުކުރަންޖެހުނު ފަހަރު‪ "،‬އެންޑީއެމްއޭ އިން‬

‫ގެއްލުންވި އެވެ‪.‬‬

‫ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ބޑުވުމާ ގުޅިގެން ލިބުނު‬ ‫ފެން ޮ‬

‫އެންޑީއެމްއޭ އިން ބުނީ ފެންބޮޑުވުމުގެ‬

‫ގެއްލުންތަކުގެ އެސެސްމަންޓް ހެދުމަށް ފަހު‬

‫އޮޕަރޭޝަނަށް ‪61،000‬ރ‪ .‬ހަރަދުވި ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫އެންޑީއެމްއޭ އިން ބުނީ މާލެއިން ‪145‬‬

‫ގތުގައި‪ ،‬ހާލުގައި ޖެހުނު ފަރާތްތަކަށް‬ ‫ރިލީފްގެ ޮ‬

‫ގެއަކަށް ގެއްލުންވި ކަމަށެވެ‪ .‬އޭގެ ތެރެއިން‬

‫ބހިޔާވަހިކަމާއި ކެއުން ބުއިމަށް‬ ‫ވަގުތީ ޯ‬

‫‪ 115‬ގެއެއްގެ އެސެސްމަންޓް ވަނީ ހަދައިފަ‬

‫‪200،000‬ރ‪ .‬ގެ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނެވެ‪.‬‬

‫އެވެ‪ .‬އެކަމަކު ‪ 13‬ގެއަކުން އެސެސްމަންޓް‬ ‫ހަދަން ބޭނުން ނުވާތީ އެ ގެތަކުގެ‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހަބަރު‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪3‬‬

‫ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވުން ފެބްރުއަރީ ‪ 6‬ގައި‬ ‫މޫ ސާ ރަ ޝީ ދު‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫މި އަހަރަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އާ ދައުރުގެ‬ ‫ގތުން ރައީސް ޑރ‪ .‬މުހައްމަދު‬ ‫މަސައްކަތް ފެށުމުގެ ޮ‬ ‫މުއިއްޒު ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވަން ބާއްވާ ޖަލްސާ‬

‫އަންނަ މަހު ‪ 6‬އަށް ތާވަލް ކުރަން ނިންމައިފި އެވެ‪.‬‬ ‫ސަރުކާރު ހިންގާ ޕާޓީ‪ ،‬ޕީއެންސީގެ ޕާލަމެންޓަރީ‬

‫ފުރަތަމަ ޖަލްސާގައި ގައުމުގެ ހާލަތު ބަޔާން ކޮށްދީ‬

‫ކށް މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅަން ޖެހެ އެވެ‪.‬‬ ‫ތައްޔާރު ޮ‬ ‫މަޖިލީހުގެ އާ ދައުރު ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ފުރަތަމަ‬

‫އަދި ގައުމުގެ ހާލަތު އިތުރަށް ރަނގަޅު ކުރުމަށްޓަކައި‬

‫ގްރޫޕް ލީޑަރު އަދި އިނގުރައިދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު‬

‫ކުރަން ޖެހޭ ކަމަށް ރައިސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަށް‬

‫ހަފުތާގައި ފަށާއިރު އޭގެ ކުރިން މި މަހުގެ ތެރޭގައި‬

‫އިބްރާހިމް ފަލާހު ވަނީ ފެބްރުއަރީ ‪ 6‬ގައި މަޖިލީހުގެ‬

‫ފެނިވަޑައިގަންނަވާ ކަންތަކުގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ރިޔާސީ‬

‫ވެސް ދައުރުން ބޭރުން ދެ ޖަލްސާއެއް ކުރިޔަށް‬

‫އާ ދައުރު ފަށައި‪ ،‬ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވުމުގެ ޖަލްސާ‬

‫ބަޔާނެއް މަޖިލީހުގައި އިއްވަން ވާނެ އެވެ‪.‬‬

‫ގެންދަން ވަނީ ނިންމައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫އންނާނެ ކަން ކަށަވަރު ކޮށްދީފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬ ‫ގާނޫނުއަސާސީގެ ‪ 84‬ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުން‬ ‫ކޮންމެ އަހަރަކު ވެސް މަޖިލީހުގެ ފުރަތަމަ ދައުރުގެ‬

‫މަޖިލީހުގެ ގަވައިދުގައި ބުނެފައި ވަނީ ރައީސް‬ ‫މުއިއްޒު ރިޔާސީ ބަޔާން އިއްވުމުން މަޖިލީހުގެ‬ ‫މައިނޯރިޓީ ލީޑަރު ރިޔާސީ ބަޔާނަށް ދޭނެ ޖަވާބެއް‬

‫ހިޖުރަ ގްރޫޕުން ހާލުގަ ިއ‬ ‫ޖެއްސި މީހުން ސަރުކާރުގެ‬ ‫ހަރަދުގައި ގެންނަނީ‬ ‫މާ އި ދާ މު ހަ އް މަ ދު ރަ ޝާ ދު‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫އަލް‪-‬ހިޖްރަ ޓްރެވެލްސް އެންޑް ޓުއާސް އިން‬

‫ކޅު ޓިކެޓާއި ވިސާގެ ހުރިހާ‬ ‫އުމްރާއަށް ދިޔައީ ދެ ޮ‬

‫ފެންމަތިވުމުން އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރު ޑރ‪ .‬މުހައްމަދު‬

‫އުމްރާވެރިން ހާލުގައި ޖެއްސި ކުންފުންޏަށް މިއަދު‬

‫އިންތިޒާމުތަކެއް ވެސް އަލް‪-‬ހިޖްރަ ކުންފުނިން‬

‫ޝަހީމް އަލީ ސައީދު ވަނީ ހާލުގައި ޖެހުނު މީހުންނަށް‬

‫ފިޔަވަޅު އަޅުއްވާނެ ކަމަށް ވެސް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި‬

‫ގތަށެވެ‪ .‬އެ މީހުން ދިޔައީ އުމްރާގެ‬ ‫ހަމަޖައްސާ ޮ‬

‫އޅުންފިލުއްވައިފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ގުޅުއްވައި ހާލަތު ޮ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫އަޅުކަން ނިންމައި މިދިޔަ އާދިއްތަ ދުވަހު އަންނަ‬

‫މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ ހާލުގައި ޖެހުނު‬

‫ގސް އަނބުރާ ރާއްޖެ ނާދެވި‪ ،‬ހާލުގައި‬ ‫އުމްރާއަށް ގެން ޮ‬

‫ގޮތަށެވެ‪ .‬އެކަމަކު މިހާތަނަށް ވެސް ޓިކެޓު ހަމަނުޖެހި‬

‫އުމްރާވެރިންނަށް‪ ،‬މައްކާގައި މިވަގުތު ތިބި ހައްޖު‬

‫ކޕަރޭޝަންގެ ހަވާލުގައި ރާއްޖެ‬ ‫ޖެހުނު މީހުން ހައްޖު ޯ‬

‫އެ މީހުން ތިބީ އަނބުރާ ނާދެވިފަ އެވެ‪.‬‬

‫ކޯޕަރޭޝަންގެ ބޭފުޅުން މެދުވެރިކޮށް އެހީވުމުގެ‬

‫ގެނައުމުގެ މަސައްކަތް އިސްލާމިކް މިނިސްޓްރީން‬ ‫ފަށައިފި އެވެ‪.‬‬

‫ގތުގައި‪ ،‬މީގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުން‬ ‫އެނގިފައިވާ ޮ‬ ‫ނިސްބަތްވަނީ ޅ‪ .‬ނައިފަރަށެވެ‪.‬‬

‫މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫"ހާލުގައި ޖެހުނު އުމްރާވެރިން މި މަހު ‪10‬ގައި‬

‫އެ ގްރޫޕުގެ ހަވާލުގައި ދިޔަ މީހުންގެ ތެރޭގައި ‪18‬‬ ‫އަހަރުން ދަށުގެ ފަސް ކުދިން ހިމެނެ އެވެ‪.‬‬ ‫ކޕަރޭޝަނުން ވަނީ‬ ‫ރެއިން ފެށިގެން ހައްޖު ޯ‬ ‫އެ މީހުންނަށް ކެއިން ބުއިމުގެ އިންތިޒާމުތައް ވެސް‬ ‫ހަމަޖައްސައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫އުމްރާގެ އަޅުކަމަށް މީހުން ގެންދިއުމުގެ ހުއްދަ‬

‫ހލްޑަރުންނަކީ މުސްތަފާ‬ ‫މި ގްރޫޕްގެ ދެ ޝެއާ ޯ‬

‫ތ މަސައްކުރަމުން ދަނީ‪ .‬އެ މީހުން‬ ‫މާލެ ގެނެވޭ ޯ‬

‫"މިއަދު މެންދުރު އަޅުގަނޑުމެން ހައްޖު‬

‫ވެސް އޮންނަ އެ ކުންފުނީގެ ހަވާލުގައި ދިޔަ މީހާއާ‬

‫މުހައްމަދުފުޅާއި ފިރާގު މުހައްމަދުފުޅެވެ‪ .‬ކުންފުނީގެ‬

‫ހޓަލުން ނުކުންނަން ޖެހޭތީވެ އެ މީހުން‬ ‫ތިބި ޮ‬

‫ހޓަލަށް ބަދަލުކުރާނެ‬ ‫ކޕަރޭޝަންގެ ބޭފުޅުން ތިބި ޮ‬ ‫ޯ‬

‫އެކު ޖުމްލަ ‪ 24‬އުމްރާވެރިން ހިމެނެ އެވެ‪.‬‬

‫މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރަކީ ފިރާގެވެ‪.‬‬

‫ކޕަރޭޝަނުގެ އެހީތެރިކަމުގައި‬ ‫ފުރަންވަންދެން ހައްޖު ޯ‬

‫ކަމަށް ވެސް އެ ބޭފުޅުން ވިދާޅުވި‪ "،‬ހިޖްރާ ގްރޫޕުގެ‬

‫ތިބޭނެ‪ "،‬މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ގސް ހުރި އުމްރާވެރިއަކު ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ހަވާލުގައި ޮ‬

‫ސްކޫލު ބަންދާ ދިމާކޮށް ‪28،500‬ރ‪ .‬ދައްކައިގެން‬

‫ސޝަލް މީޑިއާގައި‬ ‫ޯ‬ ‫މި މައްސަލަ އިއްޔެ‬

‫މިފްކޯގެ ތެރޭގައި އޮތް ކޮރަޕްޝަން މުލުން ލުހެލާނަން‪ :‬ރައީސް‬ ‫މާ އި ދާ މު ހަ އް މަ ދު ރަ ޝާ ދު‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫"އެތަނުގެ އެތެރޭގައި ޒަމާންތަކެއް‪ .‬ވަންދެން‬

‫ކުރައްވާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ‪.‬‬ ‫ގތުގައި ސަރުކާރުގެ މަސް‬ ‫ރައީސް ވިދާޅުވި ޮ‬

‫އިތުރުކުރުން ފަދަ ކަންކަން ދަނީ ކުރަމުންނެވެ‪.‬‬ ‫ރައީސް ވިދާޅުވީ މި ސަރުކާރުން މަސްވެރިން‬

‫ގސްތައް ހިނގާ‪ ،‬އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރަނީ‬ ‫އެކިއެކި ޯ‬

‫ކުންފުންޏަށް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ބޭރުގެ ބޭފުޅަކު‬

‫ބޭނުންވާ ކަންކަން އެންމެ ފުރިހަމައަށް ކޮށްދެއްވާނެ‬

‫ގތަށް ފެންނަ ކަމެކޭ‪.‬‬ ‫ކޮރަޕްޝަންގެ އަމަލުތައް ޮ‬

‫ކރަޕްޝަނާ ދެކޮޅަށް ކުރައްވާ‬ ‫އައްޔަން ކުރެއްވީ ވެސް ޮ‬

‫ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫އަޅުގަނޑުމެން ހުރިހާ ކަމެއް މުލުން ލުހެލާނަން‪ "،‬ގއ‪.‬‬

‫މަސައްކަތުގެ ތެރެއިންނެވެ‪.‬‬

‫އެ ދަތުރުފުޅުގެ ތެރެއިން ރައީސް ވަނީ ގދ‪.‬‬

‫ސަރުކާރުގެ މަސް ކުންފުނި‪ ،‬މިފްކޯގެ ތެރޭގައި‬

‫ދެއްވަދޫގައި ހުންނަވައިގެން ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫"އެ އަޒުމުގައި މަސައްކަތްތައް ކުރަން ފެށީ‪.‬‬

‫ބޑު ކާރުހާނާއެއް‬ ‫ފިޔޯރީގައި މަސް ބަންދު ކުރާ ޮ‬

‫ޒަމާނުއްސުރެން ފެށިގެން ހިންގަމުންދާ ކޮރަޕްޝަންގެ‬

‫ސަރުކާރުން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދަނީ އެ‬

‫ބޭރު މީހަކު އެހެރީ [މިފްކޯގެ ސީއީއޯ] އެ ކަމުގައި‪.‬‬

‫ހެދުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި އަންނަ މަހު ސޮއި‬

‫އަމަލުތައް މި ސަރުކާރުން މުލުން ލުހެލާނެ ކަމަށް‬

‫އަޒުމުގައި ކަމަށާއި އެ ކުންފުންޏަށް ބޭރުގެ ސީއީއޯއެއް‬

‫ގތަށް މި ސަރަހައްދު‬ ‫އަޅުގަނޑުމެން ދެންނެވި ޮ‬

‫ކުރާނެކަން ވެސް އިއުލާން ކުރައްވައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫ރައީސް ޑރ‪ .‬މުހައްމަދު މުއިއްޒު މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެ‬

‫އައްޔަން ކުރެއްވީ ވެސް އެހެންވެ‪ ،‬ކަމަށް ރައީސް‬

‫ކށް މި ކަންކަމުގެ‬ ‫ނޫނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އާންމު ޮ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ތެރޭގައި ނޫޅޭ ހިސާބަކުން ރަނގަޅު ބޭފުޅަކު ގެނެސް‬

‫‪ 10‬ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން މަސްވެރިން ކިތަންމެ‬

‫ކށްފައި‪ "،‬ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ހަވާލު ޮ‬

‫ގިނައިން މަސް ކިރުވިޔަސް‪ ،‬އޭގެ ފައިސާ ‪48‬‬

‫ތޅުގެ ރަށްތަކަށް ރައީސް‬ ‫ގއ‪ .‬އަދި ގދ‪ .‬އަ ޮ‬

‫މިދިޔަ ޑިސެމްބަރު މަހުގެ ކުރީކޮޅު އެ‬

‫މިހާރު ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ ދަތުރުފުޅުގެ ތެރެއިން‬

‫ކުންފުންޏަށް އައްޔަން ކުރީ ސްވިޓްޒަލެންޑުގެ‬

‫ނޫސްވެރިންނާ ބައްދަލު ކުރައްވައި‪ ،‬ރައީސް ވިދާޅުވީ‬

‫ރައްޔިތެއް ކަމަށްވާ ޑރ‪ .‬ވިޓާލީ ލުބިމޯވް އެވެ‪ .‬އެއީ‬

‫ގތަށް މިފްކޯ ހަރުދަނާ‬ ‫ކުރަނީ މަސްވެރިން ބޭނުންވާ ޮ‬

‫ކށް ހަރުދަނާ ކުރުމުގެ ގޮތުން ބޭކާރު‬ ‫މިފްކޯ ރިފޯމް ޮ‬

‫ސްޓްރެޓީޖިކް ކްރައިސިސް މެނޭޖްމެންޓުގެ ދާއިރާގެ‬

‫ކުރުމަށް ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ހަރަދުތައް މަދުކުރުމުގެ މަސައްކަތް މި ސަރުކާރުން‬

‫ސްޕެޝަލިސްޓެއްގެ ގޮތުގައި ‪ 20‬އަހަރު މަސައްކަތް‬

‫އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ ސަރުކާރުން މަސައްކަތް‬

‫އެ މަސައްކަތްކުރުމަށް މިހާރު ކޯލްޑް ސްޓޯރޭޖް‬

‫ގތުގައި މިދިޔަ މަހުގެ‬ ‫ރައީސް ކުރިން ވިދާޅުވި ޮ‬

‫ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ދަނީ ދޫކުރަމުންނެވެ‪.‬‬

4

09 January 2025

ް‫އިއުލާނ‬

2025 ީ‫ ޖެ ނު އަ ރ‬09

www.edition.mv

Visit & keep up with our new and exciting content

mihaaru.com

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހަބަރު‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪5‬‬

‫ކުންފުންޏެއް ެގ‬ ‫ހަ ާވލުގައި އުމްރާއަށް‬ ‫ދިޔަ ‪ީ 24‬މހަކު ރާއްޖެ‬ ‫ނާދެވިފައި‬ ‫ނާ ޒި މް ހަ ސަ ން‬

‫މެންބަރަކު "މިހާރު" އަށް ބުނި ގޮތުގައި‬ ‫އެންމެ ފުރަތަމަ ހަމަޖެހިފައި އޮތީ މިދިޔަ‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫އާދިއްތަ ދުވަހު ރާއްޖެ އެނބުރި އަންނަ‬ ‫ގތަށެވެ‪ .‬އެކަމަކު‪ ،‬މިހާތަނަށް ވެސް‬ ‫ޮ‬ ‫ރާއްޖެ އަންނަން އުމްރާވެރިންނަށް ޓިކެޓް‬ ‫އަލްހިޖްރަ ކިޔާ ކުންފުންޏެއްގެ ހަވާލުގައި‬

‫ހަމަޖެހިފައިނުވާ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ރާއްޖެ އިން އުމްރާ އަށް ދިޔަ ބަޔަކަށް ރާއްޖެ‬

‫"މިހާރު ކަންކަން ހަމަޖައްސަމުންދާ‬

‫ނާދެވި‪ ،‬ތާށިވެއްޖެ އެވެ‪.‬‬

‫ގތަކަށް އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް‬ ‫ގތެއް އެއްވެސް ޮ‬ ‫ޮ‬

‫އެ ކުންފުނީގެ ހަވާލުގައި ‪ 24‬މީހަކު‬

‫ނޭނގޭ‪ "،‬އާއިލާ މެންބަރު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫މިދިޔަ ޑިސެމްބަރު މަހުން ފެށިގެން އުމްރާގެ‬

‫ގތުގައި‪ ،‬އަލްހިޖްރަ‬ ‫އެނގިފައިވާ ޮ‬

‫އަޅުކަމަށް ސައުދީ އަރަބިއްޔާއަށް ގޮސް‬

‫ކުންފުނީގެ ހަވާލުގައި އުމްރާ އަށް މީހުން‬

‫ތިބިއިރު‪ ،‬އެ މީހުން ރާއްޖެ އެނބުރި އަންނަން‬

‫ފުރިއިރު ވެސް ޓިކެޓާއި ވިސާގެ މައްސަލަ‬

‫ޓިކެޓް އަދިވެސް ހަމަޖެހިފައެއް ނުވެ އެވެ‪.‬‬

‫ޖެހުނެވެ‪.‬‬

‫ގސް ހުރި މީހެއްގެ އާއިލާ‬ ‫އުމްރާއަށް ޮ‬

‫ރަޖު ީނއަށް ވިނަރެސް‬ ‫ލިބުނީ އުސޫލާ‬ ‫ހިލާފަކަށް ނޫން‪ :‬ޕޮލިސް‬ ‫ނާ ޒި މް ހަ ސަ ން‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫އަދި އެ ތަހުގީގަށް އެއްވެސް ނުރަނގަޅު‬ ‫ފރާނެކަން ޔަގީން ކުރުމަށެވެ‪.‬‬ ‫އަސަރެއް ނު ޯ‬ ‫ވަގު ލިޔުންތަކެއް ހުށަހަޅައިގެން‬ ‫ހދި މައްސަލައިގެ‬ ‫ނުހައްގުން ގޯތިތަކެއް ޯ‬ ‫ތަހުގީގާ ގުޅޭ މައުމޫލާތު ހިއްސާކުރުމަށް‬

‫ނމިކް ކްރައިމް ޑިޕާޓްމެންޓްގެ ހެޑް‪،‬‬ ‫އިކޮ ޮ‬

‫އެ މީހުން ފުރުވާލަން ވެސް ޖެހުނީ‬

‫އަށް ދިޔަ ބަޔަކަށް ދިމާވެފައިވާ ހާލަތު‬

‫ފުލުހުން ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި‬

‫އފް ޕޮލިސް ރަޖުނީ‬ ‫ސުޕްރިންޓެންޑެންޓް ޮ‬

‫ވެސް ބައިވެރިވި ރަޖުނީ ވިނަރެސް ފްލެޓް‬

‫ޝުއައިބަށް ވިނަރެސް ފްލެޓް ލިބިފައިވަނީ‬

‫ހދާފައި ވަނީ އުސޫލުން ބޭރުން ކަމަށް ބުނެ‬ ‫ޯ‬

‫އުސޫލުން ބޭރުން ނޫން ކަމަށް ފުލުހުން‬

‫ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ވާހަކަތައް ވަނީ ފެތުރިފަ‬

‫އިއްޔެ ބުނެފި އެވެ‪.‬‬

‫އެވެ‪.‬‬ ‫ސޝަލް މީޑިއާގައި އާންމުވެފައިވާ‬ ‫ޯ‬

‫ފުލުހުން އެކްސްގައި ކުރި ޕޯސްޓެއްގައި‬

‫އެކި ފްލެޓްތަކުން އެކި ދުވަސްތަކުގައި ކަމަށް‬

‫މިނިސްޓްރީގެ ސަމާލުކަމަށް އައިސްފައިވާ‬

‫ބުނީ ރަޖުނީ ޝުއައިބަށް ވިނަރެސް ފްލެޓެއް‬

‫ވިނަރެސް ފްލެޓް ލިބުނު މީހުންގެ ލިސްޓްގައި‬

‫އެނގިފައި ވެ އެވެ‪.‬‬

‫ކަމަށާއި އެ މީހުން އެނބުރި ރާއްޖެ‬

‫ލިބުމުގައި އެއްވެސް އުސޫލަކާ ހިލާފު‬

‫ރަޖުނީގެ ނަން އެބަ އޮތެވެ‪.‬‬

‫އަލްހިޖްރަ ކުންފުނިން ފޭސްބުކްގައި‬

‫ކށްދެވެން އޮތް ކަމެއް‬ ‫ގެނައުމަށް ޮ‬

‫ތ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން‬ ‫އަމަލެއް ހިނގާފައިވޭ ޯ‬

‫ކޅެއް ކުރިން ކުރި ޕޯސްޓެއްގައި ބުނީ‬ ‫މީގެއިރު ޮ‬

‫މިނިސްޓްރީން ކުރާނެ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ކށްފައިވާ މައުލޫމާތައް ދިރާސާކޮށް‬ ‫ހިއްސާ ޮ‬

‫ނިންމި ލިޔުމާއި އެކަމުގެ އެއްބަސްވުމުގެ‬

‫ބެލިބެލުމުން އެފަދަ ކަމެއް ފާހަގަކުރެވިފައި‬

‫ކޕީ "މިހާރު" އަށް ވަނީ ލިބިފަ އެވެ‪ .‬އެ‬ ‫ޮ‬

‫ނުވާ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ގތުގައި ރަޖުނީއަށް ވިނަރެސް‬ ‫ލިޔުމުން އެނގޭ ޮ‬

‫އުމްރާވެރިންގެ އަޅުކަން ނިމިފައިވީ ނަމަވެސް‪،‬‬

‫"މައްކާގައި މިވަގުތުގައި އޮތް މޯލްޑިވްސް‬

‫ކުންފުންޏަށް ދިމާވެފައިވާ މާލީ ދަތިތަކާ ހުރެ‬

‫ކޕަރޭޝަންގެ މެދުވެރިކޮށް‪ ،‬ހާލުގައި‬ ‫ހައްޖު ޯ‬

‫އުމްރާވެރިން ރާއްޖެ ގެންނަން ދަތިވެފައިވާ‬

‫ޖެހުނު އުމްރާވެރިންނަށް އެހީވުމަށް މިދަނީ‬

‫ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫"މި ކުންފުނިން މިވަގުތު ވެސް ދަނީ‬ ‫އުމްރާވެރިން ރާއްޖެ ގެނައުމަށްޓަކައި‬ ‫މަސައްކަތް ކުރަމުން‪ .‬ނަމަވެސް އަދި‬

‫ވިނަރެސް ހައުސިން މަޝްރޫއުން އުސޫލާ‬

‫ރަޖުނީއަށް ވިނަރެސް ފްލެޓް ދޫކުރަން‬

‫ފްލެޓެއް ދޫކުރަން އެޗްޑީސީން ނިންމާފައިވަނީ‬

‫މަސައްކަތް ކުރަމުން‪ .‬އަޅުގަނޑު ވާނީ ހައްޖު‬

‫ހިލާފަށް ފްލެޓެއް ލިބިފައިވާ ކަމަށް ބުނެ‬

‫‪ 2022‬ވަނަ އަހަރު އެވެ‪ .‬އެއީ ހިޔާ‬

‫ކޯޕަރޭޝަންގެ އެމްޑީއަށް އިރުޝާދު ދީފައި‪"،‬‬

‫ސޝަލް މީޑިއާގައި ފެތުރުނު މައުލޫމާތާ‬ ‫ޯ‬

‫ފްލެޓްގެ ބަދަލުގައި ވިނަރެސް ފްލެޓް ހޯދަން‬

‫ޝަހީމް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ގުޅިގެން ރަޖުނީ މަސައްކަތުން އެކަހެރިކުރި‬

‫ހުޅުވާލި ފުރުސަތުގައި އޭނާ އެކަމަށް އެދިގެން‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ހދާފައިވާ ފުރުސަތެއް ކަމަށް ވަނީ އެނގިފަ‬ ‫ޯ‬

‫"ދިވެހި އެއްވެސް ރައްޔިތަކަށް ދިމާވާ‬

‫ފުލުހުން އޭރު ބުނި ގޮތުގައި‪ ،‬އެ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫މިއަދާ ހަމައަށް ވަނީ މިކަމުގައި ކުރިމަގެއް‬

‫ދަތިކަމެއްގައި އެހީ ނުވެ އަޅުގަނޑުމެން‬

‫ނުފެނިފައި‪ "،‬އަލްހިޖްރަ ކުންފުނިން ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ނުތިބޭނަން‪ .‬ރައީސް އަބަދުވެސް އިރުޝާދު‬

‫ނމިކް ކްރައިމް‬ ‫ބަދަލު ގެނައީ އިކޮ ޮ‬

‫މިކަމާ ގުޅިގެން އިސްލާމިކް މިނިސްޓަރު‬

‫ދެއްވަނީ ރައްއްޔިތުންނާ ގާތުން މަސައްކަތް‬

‫އިންވެސްޓިގޭޝަންސްގައި މި ވަގުތު ކުރަމުން‬

‫މައްސަލަތަކެއް އުޅޭކަން ފާހަގަ ކުރެވުނީ‬

‫ކުރުމަށް‪ .‬ދިމާވާ ކަންކަން ހައްލު ކުރުމަށް‪".‬‬

‫ދރުވެރިޔާ ސްކީމާ‬ ‫ގެންދާ ބިންވެރިޔާ އަދި ގެ ޮ‬

‫ކުރީގެ ސަރުކާރު ނިމި‪ ،‬މި ސަރުކާރު އައިއިރު‬

‫ގުޅޭ ތަހުގީގުގެ ކްރެޑިބިލިޓީ ހިފެހެއްޓުމަށާއި‬

‫ބާކީ ހުރި ފްލެޓްތައް ދޫކުރި ގޮތުންނެވެ‪.‬‬

‫ޑރ‪ .‬މުހައްމަދު ޝަހީމް އަލީ ސައީދު‬ ‫ވިދާޅުވީ އަލްހިޖްރަގެ ހަވާލުގައި އުމްރާ‬

‫ވިނަރެސް ފްލެޓްތައް ދޫކުރުމުގައި‬

6

09 January 2025

ް‫އިއުލާނ‬

2025 ީ‫ ޖެ ނު އަ ރ‬09

mihaaru.com

Visit & keep up with our new and exciting content www.dho.mv

mihaaru.com

www. mihaaru.com

Subscribe for 1 year and save 10%

mihaaru.com

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހަބަރު‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪7‬‬

‫ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތަ ްށ‬ ‫ާރއްޖެއަށް އަސްކަރީ ގޮތުން‬ ‫އެހީ ާވނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން‬ ‫އިންޑިއާއިން ދީފި‬ ‫ރާއްޖޭގެ އަސްކަރީ ގާބިލުކަން އިތުރު‬

‫އަސްކަރީ އާލަތްތައް ޒަމާނުއްސުރެން ފެށިގެން‬

‫ފރުކޮށް ދިނުމުގައި‬ ‫ކުރުމުގައި އެހީތެރިކަން ޯ‬

‫ކށްދެމުންދާ ކަން އޭނާ‬ ‫އިންޑިއާއިން ފޯރު ޮ‬

‫ތިބޭނެކަމުގެ ޔަގީންކަން އިންޑިއާ އިން ދީފި‬

‫ފާހަގަ ކުރެއްވި އެވެ‪.‬‬ ‫"މި ބާރުމިނުގައި ކުރިއަށް ދިޔުމަކީ‬

‫އެވެ‪.‬‬ ‫އިންޑިއާއަށް ރަސްމީ ދަތުރެއްގައި‬

‫ވަރަށް ވެސް މުހިންމު ކަމެއް‪ .‬އިންޑިއާއިން‬

‫ވަޑައިގެން އުޅުއްވާ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު‬

‫ރާއްޖެ އަދި އެމްއެންޑީއެފްގެ ގާބިލުކަން‬

‫ޣައްސާން މައުމޫން އާ މިއަދު‬

‫އިތުރުކުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި އެކި‬

‫ބައްދަލުކުރައްވައި‪ ،‬އިންޑިއާގެ ޑިފެންސް‬

‫މަޝްރޫއުތަކާއި އާލަތްތަކާއި ތަމްރީނުގެ‬

‫މިނިސްޓަރު ރާޖުނާތު ސިންގް ވިދާޅުވީ‬

‫ހަރަކާތްތަކުގެ ތެރެއިން އެއްބާރުލުން ދެމުން‬

‫އިންޑިއާގެ ނެއިބަހުޑް ފަސްޓް ސިޔާސަތުގެ‬

‫ގެންދާނެ‪ "،‬ސިންގް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ދަށުން އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުގެ‬

‫އަސްކަރީ ދާއިރާގެ އިތުރުން އޭނާ‬

‫ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރި ކަމަށް ކުރެވޭ‬

‫ވަނީ ރާއްޖޭގެ އިޖްތިމާއީ އަދި އުމްރާނީ‬

‫މަސައްކަތުގައި ރާއްޖެއަކީ މުހިންމު‬

‫ތަރައްގީއަށް ވެސް އިންޑިއާ އިން އެހީތެރިކަން‬

‫ބައިވެރިއެއް ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ކށްދެމުންދާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން‬ ‫ފޯރު ޮ‬

‫ގތުން‪ ،‬އެމްއެންޑީއެފް ގާބިލުކަން އިތުރު‬ ‫މި ޮ‬

‫ދެއްވައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫ކުރުމަށްޓަކައި ތަމްރީނުގެ ފުރުސަތުތަކާއި‬

‫ދަނޑުވެރިންނަށް އޮތީ‬ ‫ާފގަތިކަން‪ ،‬އެ ދާއިރާ‬ ‫ފު ާޅކުރެ ވޭނެ‪ :‬ރައީސް‬ ‫އާ ސި މާ ނި ޒާ ރު‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ވަރަށް މުހިއްމު ސިޔާސަތެއް‪ .‬ދަނޑުވެރިކަމަކީ‬ ‫ސދު ޑައިވާސިފައި‬ ‫މި ރާއްޖޭގެ އިގުތި ޯ‬ ‫ކުރުމަށް ބަލާއިރު އަޅުގަނޑުމެން ވަރަށް‬ ‫ބޑަށް ސަމާލުކަން ދޭ ދާއިރާއެއް‪ .‬އެކަން‬ ‫ޮ‬ ‫ބޑު ތަނުން ރަނގަޅުކުރުން‬ ‫މިހާރަށްވުރެ ޮ‬

‫އތީ ފާގަތިކަން ކަމަށާއި‬ ‫ދަނޑުވެރިންނަށް ޮ‬ ‫ދަނޑުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތް ފުޅާކުރުމަކީ މި‬

‫ސްކޫލުގައި ބޭއްވި ޖަލްސާގައި އެ މަނިކުފާނު‬

‫ސަރުކާރުގެ މުހިންމު ސިޔާސަތެއް ކަމަށް‬

‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ރައީސް ޑރ‪ .‬މުހައްމަދު މުއިއްޒު އިއްޔެ‬ ‫ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ‪.‬‬

‫ރައީސް ވިދާޅުވީ ރާއްޖެއަށް ބޭނުންވާ‬ ‫ބތަކެތި އުފެއްދުމަށް‬ ‫ވަރަށް އަމިއްލައަށް ކާ ޯ‬

‫ގއ‪ .‬އަދި ގދ‪ .‬އަތޮޅުގެ ރަށްތަކަށް‬

‫ހާއްސަ މަސައްކަތްތަކެއް ފަށާފައިވާ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ރައީސް ކުރައްވާ ދަތުރުފުޅު ތެރެއިން ގއ‪.‬‬

‫އެކަމުގައި އިންވެސްޓްކުރަން ވަރަށް ބޮޑަށް‬

‫ނިލަންދޫގައި ބޭއްވި ޖަލްސާގައި ވާހަކަފުޅު‬

‫އިސްކަން ދީފައިވާ ކަމަށް އެމަނިކުފާނު‬

‫ދައްކަވަމުން ރައީސް ވިދާޅުވީ ދަނޑުވެރިން‬

‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫އުފައްދާ ތަކެތި މާކެޓް ކުރެވޭނެ މަގު‬

‫"އެހެންވީމަ ދަނޑުވެރިންނަށް އޮތީ‬

‫ކށްދިނުމަށް އެ ރަށުގެ އާއްމުން އެދިފައިވާ‬ ‫ފަހި ޮ‬

‫އުފާ ފާގަތިކަން ރާއްޖޭގައި‪ .‬ދަނޑުވެރިކަމުގެ‬

‫ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ސިނާއަތް މިއަދާ ހަމައަށް އޮތް ވަރު އެތައް‬

‫ސަރުކާރު ކުންފުނިތަކުގެ ތެރެއިން‬ ‫ޣައްސާން އިންޑިއާ އަށް ވަޑައިގެން‬

‫އަޅުގަނޑުމެންގެ ވިސްނުމަކީ‪ "،‬މި ރަށު‬

‫ގުނައަކުން ރަނގަޅުކޮށް‪ ،‬އެއީ ވަރަށް‬

‫ކޕްޓަރުތައް ހަދާފައި ވަނީ އިންޑިއާގެ‬ ‫އެ ހެލި ޮ‬

‫އެކަމަށް އެދެވޭ ހައްލެއް ހޯދައިދިނުމަކީ ވަރަށް‬

‫ރަނގަޅަށް ހިނގާ ފުޅާކުރެވޭ ސިނާއަތަކަށް‬

‫އަސްކަރީ ގުޅުން ވަރުގަދަ ކުރަން‬

‫ޑިފެންސް މިނިސްޓްރީގެ ދަށުން ހިންގާ‬

‫މުހިއްމު ކަމެއް ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ހެދުމަކީ މައިގަނޑު ސިނާއަތެއް‪ "،‬ކަމަށް‬

‫މަޝްވަރާތައް ކުރައްވާފައި ވާއިރު‪ ،‬މި‬

‫ސަރުކާރުގެ ކުންފުންޏަކުންނެވެ‪ .‬އެހެންވެ‪ ،‬ދެ‬

‫ދަނޑުވެރިންގެ އުފެއްދުންތައް މާކެޓް‬

‫ގތަށް‪ ،‬ރާއްޖޭގައި ތިބި‬ ‫ސަރުކާރުގެ ވައުދާ އެއް ޮ‬

‫ގތަށް ހެލިކޮޕްޓަރާއި‬ ‫ގައުމުން އެއްބަސްވި ޮ‬

‫ކުރަން ކުރީގެ ސަރުކާރުން ވަނީ އެގްރޯނެޓް‬

‫އިންޑިއާ ސިފައިން އަނބުރާ ވަނީ ފޮނުވާލައިފަ‬

‫އޕަރޭޓް ކުރުމަށްޓަކައި‬ ‫ޑޯނިއާ މަތިންދާބޯޓު ޮ‬

‫ނަމުގައި ކުންފުންޏެއް އުފައްދައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫ވެސް އުފެއްދެވީ އެ ސަބަބުތަކާ ހެދި ކަމަށް‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ރާއްޖޭގައި މިހާރު ހަރަކާތްތެރިވަނީ އިންޑިއާގެ‬

‫އެކަމަކު‪ ،‬މި ސަރުކާރުން އެ ކުންފުނި‬

‫އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ސިފައިންގެ ބަދަލުގައި އެ ކުންފުނީގެ‬

‫ރނެޓުން ކުރަމުން‬ ‫އުވާލުމަށްފަހު‪ ،‬އެގް ޯ‬

‫އިންޑިއާ އަށް ކުރައްވާ ފުރަތަމަ ރަސްމީ‬

‫މުވައްޒަފުންނެވެ‪ .‬މި ސަރުކާރު ވެރިކަމާ‬

‫ދިޔަ މަސައްކަތް‪ ،‬އެސްޓީއޯއާ ގުޅިގެން‬

‫އެ ރަށުގެ ސްކޫލުގެ މަލްޓިޕާޕަސް ހޯލް‬

‫ދަތުރެވެ‪.‬‬

‫ހަވާލުވި އިރު‪ ،‬އިންޑިއާއާ އެކު އޮތް ގުޅުން‬

‫މލްޑިވްސް އިންޑަސްޓްރިއަލް‬ ‫އުފައްދާފައިވާ ޯ‬

‫އެޅުމާއި ކުޅިވަރު ވަސީލަތްތައް ގާއިމްކުރުމާއި‬

‫ބޑަށް ހީނަރުވި ނަމަވެސް މިހާރު ވަނީ‬ ‫ވަރަށް ޮ‬

‫ޒނަށް ވަނީ ބަދަލުކޮށްފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ފްރީ ޯ‬

‫ބަނދަރު އިތުރަށް ތަރައްގީކުރުން އަދި ރަށް‬

‫މިއީ ސަރުކާރުގައި ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު‬

‫ރާއްޖެ އާއި އިންޑިއާގެ މަޝްވަރާތަކުގައި‪،‬‬ ‫ކޕްޓަރުތައް އޮޕަރޭޓް‬ ‫އެއްބަސްވެފައި ވަނީ ހެލި ޮ‬

‫ބޑަށް ރަނގަޅު ކޮށްފަ‬ ‫އެ ގުޅުން ވަރަށް ޮ‬

‫ކުރަން އިންޑިއާ ސިފައިންގެ ބަދަލުގައި އެ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫އުފެއްދި ކުންފުނީގެ މުވައްޒަފުން ގެނައުމަށެވެ‪.‬‬

‫"އެހެންވީމަ‪ ،‬އެގްރޯނެޓްގެ ތެރެއިން‬ ‫ނޫނީ އެ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގައި‬ ‫ދަނޑުވެރިކަން ފުޅާކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ‬

‫ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ދަނޑުވެރިކަމަށް ހާއްސަ މިނިސްޓްރީއެއް‬

‫ދަނޑުވެރިކަމުގެ އިތުރުން ރައީސް ވަނީ‬

‫ގިރުމުގެ މައްސަލައަށް ހައްލު ގެނެސްދޭނެ‬ ‫ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ‪.‬‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހަބަރު‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪8‬‬

‫ކަނޑުހުޅު ދޫ ެގ‬ ‫ތަރައްގީއަށް ގިނަ‬ ‫ކަންތައްތަކެއް‬ ‫ކޮށްދިނުމަށް ރައީސް‬ ‫ވައުދުވެ ވަޑައިގެންފި‬

‫ދިއްކޮށްލި ނޯޓުކޮޅާއެ ުކ‬ ‫ބައްޕަ ާއ ބައްދަލުކުރުމުގެ‬ ‫ފުރުސަތު ލިބިއްޖެ‬ ‫އާ ސި މާ ނި ޒާ ރު‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ފަސް މަހުގެ އަންހެން ކުއްޖަކު ވެސް ހުންނަ‬ ‫ހުޒާމާ ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ކޅު ފެނިވަޑައިގަތުމާ‬ ‫އެ ކުޑަކުއްޖާގެ ނޯޓު ޮ‬

‫އާ ސި މާ ނި ޒާ ރު‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ރޫމްތައް ވެސް ހިމަނައިގެން މި ރަށުގައި‬

‫އެކު‪ ،‬އެ ކުއްޖާގެ ބައްޕަ ސާޖަންޓު‬

‫ކްލާސް ރޫމާއި މަލްޓިޕާޕަސް ހޯލް‬

‫އަލީ ސައީދު މި ރަށަށް އައުމުގެ‬

‫ނިންމައިދޭނެ ވާހަކަ އަޅުގަނޑު ދަންނަވަން‪"،‬‬

‫އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައި ދިނުމަށް ރައިސް‬ ‫ރައީސް ޑރ‪ .‬މުހައްމަދު މުއިއްޒު‬

‫އެދިވަޑައިގަތެވެ‪ .‬އެއާއެކު‪ ،‬ގާތްގަނޑަކަށް ‪45‬‬

‫ހައުސިންގެ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް‬

‫އިއްޔެ ގއ‪ .‬ކަނޑުހުޅުދު އަށް ވަޑައިގެން‪،‬‬

‫ލންޗު ދަތުރަކަށް ފަހު‪ ،‬އަލީ ސައީދު‬ ‫މިނެޓުގެ ޯ‬

‫ބިން ހިއްކައިގެން އަންނަ އަހަރު ރޯހައުސް‬

‫އާއްމުންނާ ސަލާން ކުރައްވަނިކޮށް އުމުރުން‬

‫ކަނޑުހުޅުދު އަށް ފޭބުމާއެކު އާޔަލް ވަނީ‬

‫ކށްދިނުމަށް ރައީސް ޑރ‪.‬‬ ‫ކަންތައްތަކެއް ޮ‬

‫އަޅައިދޭނެ ކަމަށް ވެސް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި‬

‫ތިން އަހަރުގެ ފިރިހެން ކުއްޖަކު ދިއްކޮށްލީ‬

‫ގސް ބައްޕަގެ ގައިގައި ބައްދާލައިފަ‬ ‫ދުވެފައި ޮ‬

‫މުހައްމަދު މުއިއްޒު މިއަދު ވައުދުވެވަޑައިގެންފި‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ނޓެކެވެ‪ .‬އާޔަލް ބިން އަލީ ސައީދު އެ‬ ‫ޯ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ގއ‪ .‬ކަނޑުހުޅުދޫގެ ތަރައްގީއަށް ގިނަ‬

‫ރައީސް ވިދާޅުވީ މި އަހަރު އެންމެ‬

‫އތީ އޭނާގެ ބައްޕަ‬ ‫ނޯޓުކޮޅުގައި ލިޔެފައި ޮ‬

‫ތޅުތަކަށް ކުރައްވާ‬ ‫ދެކުނުގެ އަ ޮ‬

‫އިސްކަން ދޭނީ ސިއްހަތާއި ތައުލީމީ ދާއިރާ‬

‫މަތިން ހަނދާންވާ ކަމަށެވެ‪ .‬ނުވަތަ "އައި‬

‫ދަތުރުފުޅުގައި‪ ،‬ގއ‪ .‬އަތޮޅުގެ ފުރަތަމަ‬

‫ތަރައްގީ ކުރުމަށް ކަމަށެވެ‪ .‬އަދި އެ ރަށު‬

‫މިސް މައި ޑެޑީ" އެވެ‪.‬‬

‫ރަށް‪ ،‬ކަނޑުހުޅުދޫގައި ބޭއްވި ޖަލްސާގައި‬

‫ސިއްހީ މަރުކަޒުން އެދިފައިވާ ގޮތަށް ‪24‬‬

‫އެއާ އެކު‪ ،‬ރައީސް ވަނީ މި އަތޮޅާ‬

‫ރައީސް ވިދާޅުވީ އެރަށުގައި ބަނދަރުގެ‬

‫ގަޑިއިރު ހިދުމަތް ދޭ ތަނަކަށް އެތަން‬

‫ތޑާ ޕޮލިސް‬ ‫ޖެހިގެން އޮންނަ ގދ‪ .‬ފަރެސްމާ ޮ‬

‫ޖާގައިގެ ދަތިކަން އެބައޮތް ކަމަށެވެ‪ .‬އަދި‬

‫ކށް ދެއްވާނެ ކަމަށް އެ މަނިކުފާނު‬ ‫ބަދަލު ޮ‬

‫ސްޓޭޝަންގައި މަސައްކަތްކުރާ އާޔަލް‬

‫އެކަމުގައި ކައުންސިލާއި ސަރުކާރާ ދެމެދު‬

‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫އަށް‪ ،‬އެ ކުއްޖާގެ ބައްޕައާ ބައްދަލުކުރުމުގެ‬

‫އާއިލާއާ ބައްދަލުކުރަން‪ .‬ރަށުގައި ހުރެފައި ދާ‬

‫ކށްދެއްވައިފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ފުރުސަތު ފަހި ޮ‬

‫ބޑަށް ބައްޕަ‬ ‫ކންމެ ފަހަރަކު އުޅޭނެ ވަރަށް ޮ‬ ‫ޮ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫އެ ވަގުތު އަލީ ސައީދުގެ ލޮލުން އުފާވެރި‬ ‫ކަރުނަ އަންނަން ފެށި އެވެ‪.‬‬ ‫އާޔަލް ވަނީ އޭނާގެ ބައްޕަގެ ބޮލުގައި‬ ‫ތފި ނަގައި އަމިއްލަ އަށް‬ ‫އަޅާފައި އޮތް ޮ‬ ‫ބލުގައި އަޅައިފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬ ‫"ކޮންމެ މަހަކު ‪ 72‬ގަޑިއިރު ލިބޭނެ‬

‫ކށް‪ ،‬ކައުންސިލުން ބޭނުންވާ ގޮތަށް‬ ‫މަޝްވަރާ ޮ‬

‫ކުޅިވަރު ތަރައްގީކުރަން ފުޓްސަލް‬

‫ބޑުކުރަން މަސައްކަތް ކުރާނެ ކަމަށް‬ ‫ބަނދަރު ޮ‬

‫ދަނޑުގައި ފެންސް ޖެހުމާއި ރޮސްޓްރަމް‬

‫އާޔަލްގެ މަންމަ އައިޝަތު ހުޒާމާ‬

‫އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ޖާގަ އިތުރު ކުރުމާ އެކު‪ ،‬ދަނޑުގެ ޓާފު‬

‫"މިހާރު" އަށް ބުނީ އެ ކުއްޖާ އާއި ބައްޕައާ‬

‫ކށް އެތްލެޓިކްސްއަށް އެތަން ވެސް‬ ‫ބަދަލު ޮ‬

‫ދެމެދު ވަރަށް ވަރުގަދަ ގުޅުމެއް އޮންނަ‬

‫ސައީދު އަނބުރާ ފަރެސްމާތޮޑާއަށް ދާނެ އެވެ‪.‬‬

‫ލަސްވުމުގެ މައްސަލަ ހައްލުކޮށް‪ ،‬އިތުރު‬

‫ގތް ހަދައި ދެއްވާނެ ކަމަށް‬ ‫ބޭނުން ކުރެވޭނެ ޮ‬

‫ކަމަށެވެ‪ .‬އެހެންވެ‪ ،‬ފިރިމީހާ ކަނޑުހުޅުދޫ‬

‫އެކަމަކު‪ ،‬މި މަސް ނިމުމުން މި އަތޮޅަށް‬

‫ކްލާސްތަކާއެކު ސްކޫލުގެ ޖާގައިގެ ދަތިކަން‬

‫އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ޕލިސް ސްޓޭޝަނަށް ބަދަލުވުމަށް މަސައްކަތް‬ ‫ޮ‬

‫ކށް ބަދަލުކުރަން މިހާރު ވަނީ‬ ‫އޭނާ ރަސްމީ ޮ‬

‫ކުރާތާ ދެ އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސްވެފައިވާ‬

‫ނިންމައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫ސްކޫލުގެ މަލްޓިޕާޕަސް ހޯލް އެޅުން‬

‫ކށް ދެއްވާނެ ކަމަށް ވެސް އެމަނިކުފާނު‬ ‫ހައްލު ޮ‬ ‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫"މިހާރު މަސައްކަތް ކުރެވެމުންދާ‬ ‫ކޕްގައި އިތުރު ކްލާސް‬ ‫މަޝްރޫއުގެ ސް ޯ‬

‫އެ ރަސްމިއްޔާތަށްފަހު ބީއެމްއެލް އިން‬ ‫ވަނީ އެރަށުގައި ބަހައްޓާފައިވާ އޭޓީއެމް‪،‬‬ ‫ކައުންސިލާ ހަވާލުކޮށްފަ އެވެ‪.‬‬

‫ކަމަށް ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫"އާޔަލް އަށް އަހަރެއް ވީއްސުރެ މި‬ ‫ކޅަށް ބަދަލުކުރެވޭތޯ‪ "،‬އުމުރުން‬ ‫ބަލަނީ މި ޮ‬

‫ހަނދާން ވެގެން‪ "،‬ހުޒާމާ ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫މި ފަހަރު ވެސް ތިން ދުވަހަށް ފަހު އަލީ‬

‫އާޔަލް ވަނީ ބައްޕައާ ބައްދަލުކުރުމުގެ‬ ‫ފުރުސަތު ދިނުމުން ރައީސް މުއިއްޒަށް‬ ‫ޝުކުރު އަދާކޮށްފަ އެވެ‪.‬‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ރިޕޯޓް‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫ބަންޑާރަ ގޯތި‬ ‫ހިލޭ ދިނުން‬ ‫ހުއްޓާލަންވީ!‬ ‫ސ މި ފަ އި ސާ ދަ އް ކާ ގޮ ތަ ށް ދޫ ުކ ރާ ގޯ ތި ތަ ކަ ށް‬ ‫" ފް ލެ ޓް ތަ ކަ ށް ވެ ް‬ ‫ެވ ސް ސަ ރު ާކ ރަ ށް އެ ްއ ޗެ އް ދަ ްއ ކަ ން ޖެ ހޭ ގޮ ތް ހަ ދަ ން ވީ‪".‬‬ ‫ނާ ޒި މް ހަ ސަ ން‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ބޑު ބައެއް ރަށްރަށުން ވެސް އެ‬ ‫ބިމުގެ އަގު ޮ‬ ‫ރަށްރަށުގައި ރަށްވެހިވެފައިވާ މީހުންނަށް އެކަނި ގޯތި‬ ‫ދޫކުރަމުންދާއިރު‪ ،‬އެ ފުރުސަތު ނެތް ރަށްރަށުގެ‬ ‫އެތައް ބަޔަކު އެބަތިއްބެވެ‪ .‬ރަށްވެހިކަމަށް ބަލައި ގޯތި‬

‫އިހުގައި ދިވެހިން އެ މީހަކަށް ކަމުދާ ތަނެއްގައި‬

‫ދިނުމުގެ ޝަރުތުތައް ހަރުކަށިކޮށް ގެންގުޅޭއިރު‪ ،‬އޭގެ‬

‫ގތީގެ ފެށުމަކީ‬ ‫ގެ އަޅައިގެން އުޅެނީ އެވެ‪ .‬ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ސަބަބުން ބޭއިންސާފުން ގިނަ ކަންކަން ކުރިމަތިވެ‬

‫އެ ދުވަސްވަރު ދައުލަތުން އުޖޫރަދޭ ދައުލަތުގެ ހާދިމުން‬

‫ގތި ދިނުމުގައި ހަމަހަމަކަމެއް‬ ‫އެވެ‪ .‬ހިލޭ ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ދިރިއުޅޭނެ ގެ އަޅަން އެ މީހުންނަށް ބިން ދޭން‬

‫ނޫނީ އިންސާފެއް ނެތް ކަމުގެ ވާހަކަ ގިނަވަނީ މިފަދަ‬

‫ގތި" ގެ އުސޫލާ‬ ‫ފެށުމެވެ‪" .‬ބަންޑާރައިންގެ ބަންޑާރަ ޯ‬

‫އެތައް ކަމެއް އޭގެ ފަހަތުގައި އޮތީމަ އެވެ‪.‬‬

‫‪9‬‬

‫ގިނަ ފަހަރަށް ‪ 99‬އަހަރުވުމުން އިތުރަށް އެ މުއްދަތު‬

‫އިނގޭތޯ‪ .‬އަބަދަކު ނުވެސް ހިއްކޭނެ‪ .‬އާބާދީ‬

‫ދަންމައިލަ އެވެ‪.‬‬

‫އިތުރުވަމުންދާނެ‪ .‬ވިޔަފާރި ވެސް ބޮޑުވަމުންދާނެ‪ .‬އެ‬

‫އެހެން ގައުމުތަކުން ގޯތި ދޭން ގެންގުޅޭ އެ‬

‫ހުރިހާ ކަމަކާ ގުޅުވާފައި އަޅުގަނޑުމެން އެބަ ޖެހޭ‬

‫އތެވެ‪ .‬އެއަށް ގާނޫނުން‬ ‫އުސޫލު ރާއްޖޭގައި ވެސް އެބަ ޮ‬

‫އިހު ޒަމާނުގައި ކަންކަން ކުރި ގޮތްގޮތާ ދޭތެރޭގައި‬

‫އތް ނަމަކީ އަމިއްލަ ގޯއްޗެވެ‪ .‬އަމިއްލަ‬ ‫ދީފައި ޮ‬

‫ގހީކީ ނޫން‪ .‬އެ ޒަމާނަށް‬ ‫ވިސްނަން‪ .‬އެކަން ޯ‬

‫ގޯއްޗަކީ މީސްމީހުން ސަރުކާރަށް އަގު ދީފައި ގަންނަ‬

‫ބަރާބަރަށް އެކަން ހަމަ ރަނގަޅު‪ .‬މިހާރު ގެންނަންވީ‬

‫ގއްޗެވެ‪ .‬ހުޅުމާލޭ އެކި ސަރަހައްދުތަކުން އެ ވިއްކަނީ‬ ‫ޯ‬

‫ކޮން ބަދަލުތަކެއްތޯ؟‪ "،‬އަސްލަމް އެ ދުވަހު ސުވާލު‬

‫ގއްޗެވެ‪ .‬ރާއްޖޭގައި ތަފާތީ އަމިއްލަ ގޯތި‬ ‫މި ބާވަތުގެ ޯ‬

‫އުފެއްދެވި އެވެ‪.‬‬ ‫ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު‬

‫ވެސް ދާއިމަށް ވާރުތަވެގެންދާ ދިޔުމެވެ‪.‬‬ ‫ބިމާ ބެހޭ ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުން ދައުލަތަށް އަގު‬

‫ގތުގައި ބަންޑާރަ ގޯތި‬ ‫އަސްލަމް ވެސް ވިދާޅުވެފައިވާ ޮ‬

‫ގއްޗެއް ވެސް އަމިއްލަ ގޯއްޗަކަށް‬ ‫ދީފައި ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ކށް ހުއްޓާލަން ވެއްޖެ އެވެ‪.‬‬ ‫ދޫކުރުމުގެ އުސޫލު އެއް ޮ‬

‫ބަދަލު ކުރެވިދާނެ އެވެ‪ .‬ނަމަވެސް‪ ،‬މި ދެ ބާވަތުގެ‬

‫އެއީ އެއް ހަމަޔަކުން އެއް އުސޫލަކުން ބަންޑާރަ ގޯތި‬

‫ގއްޗާ ގުޅިފައިވާ ހައްގުތަކަށް ބަލާއިރު‪ ،‬ފަރަގު އުޅެނީ‬ ‫ޯ‬

‫ދެވޭނެ ގޮތެއް ރާއްޖޭގެ ރަށްތަކުގައި މިހާރު ނެތުމުން‬

‫ގއްޗާއި އަމިއްލަ‬ ‫ވަރަށް ކުޑަ މިންވަރަކަށެވެ‪ .‬ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫މގޭޖްކުރުމާއި‬ ‫ގޯތި ވެސް ކުއްޔަށްދީ ހިބަ ކުރެވެ އެވެ‪ޯ .‬‬

‫އަސްލަމް ދެކެވަޑައިގަންނަވާ ގޮތުގައި ހިލޭ‬

‫ވަސިއްޔަތް ކުރުމާއި ތަރިކަ އިން ވާރުތަވުމަކީ ވެސް‬

‫ގތި ދިނުމުގެ ބަދަލުގައި ބިން ވިއްކަން‬ ‫ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ގއްޗާ އެކު ވެސް ހިމެނޭ ހައްގުތަކެވެ‪.‬‬ ‫މި ދެ ބާވަތުގެ ޯ‬

‫ފަށަންވީ އެވެ‪ .‬ބިން ނުގަނެވޭވަރުގެ މީހުންނަށް‬

‫ހަމައެކަނި ތަފާތަކީ‪ ،‬ބަންޑާރަ ގޯއްޗެއް ވިއްކޭ‬

‫ސޯޝަލް ހައުސިން އަޅައި އެމީހުންނަށް އެފޯޑުކުރެވޭ‬

‫ގއްޗެއް ވިއްކާ ނަމަ‪ ،‬އެންމެ‬ ‫އުސޫލެވެ‪ .‬ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ގތް ހެދުމަކީ އެންމެ‬ ‫އަގެއްފައި އެ ތަންތަން ލިބޭނެ ޮ‬

‫ފުރަތަމަ ދައުލަތަށް ފައިސާ ދައްކައިގެން އެ ގޯއްޗެއް‬

‫ރަނގަޅު އުސޫލު ކަމަށް އަސްލަމް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫އަމިއްލަ ކުރަން ޖެހެ އެވެ‪.‬‬ ‫ހިސާބުން އެއީ އެ މީހެއްގެ ދަރިފަސްކޮޅަށް ވާރުތަވާ‪،‬‬

‫ރަށްވެހިކަމަށް ބަލައިގެން ބަންޑާރަ ގޯތި ދިނުން‬ ‫އަދި މާގޯސް!‬

‫އެކު އުފެދިފައިވާ ބޭއިންސާފުގެ ވާހަކަތަކާ އެކު އެ‬

‫ބަންޑާރަ ޯގތި‪ :‬ރާއްޖެއަށް ހާއްސަ އުސޫލެއް!‬

‫ބޑު ބާރެއް ނުހިނގާ އޮންނަ ބިމެކެވެ‪.‬‬ ‫ދައުލަތުގެ މާ ޮ‬

‫ގތި ދިނުމުގެ އުސޫލާ މެދު ގިނަ‬ ‫ބަންޑާރަ ޯ‬

‫އުވާލަންވީ ކަމުގެ ވާހަކަ އެބަ ދެކެވެ އެވެ‪.‬‬

‫ރާއްޖޭގެ ބިމާ ބެހޭ ގާނޫނުގައި ވެސް ހާއްސަ‬

‫އތީ ހަމަ އެ އުސޫލެވެ‪.‬‬ ‫އަމިއްލަ ބިމަށް ވެސް ޮ‬

‫ބަޔަކު ވާހަކަ ދައްކަން ފެށީ ހުޅުމާލެ އާއި ގުޅިފަޅު‬

‫ގއްޗަކީ ރާއްޖެއަށް‬ ‫ސަމާލުކަމެއް ދީފައި އޮތް ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ބަންޑާރަ ޯގތި އަބަދަކު ހިލޭ ނުދެވޭނެ!‬

‫ގތިދިނުމާ ގުޅިގެންނެވެ‪ .‬އާންމުކޮށް‬ ‫ރައްޔިތުންނަށް ހިލޭ ޯ‬

‫ކންމެ ކައިވެންޏަކާ އެކު ބަންޑާރަ‬ ‫އިހުގައި ނަމަ‪ޮ ،‬‬

‫ގތި ދޭ ޝަރުތުތަކަށްވުރެ ވެސް ލުއި‬ ‫ރަށުރަށުގައި ޯ‬

‫ބޑުވެ‪ .‬ބަންޑާރަ ގޯއްޗާ‬ ‫މެދު މިހާރު ހިޔާލު ތަފާތުވުން ޮ‬

‫ދައުލަތުން އެއްވެސް އަގަކާ ނުލައި ތާއަބަދަށް‬ ‫ގއްޗާ މެދު ވިސްނަން ޖެހިފައިވާ‬ ‫މިލްކުކޮށްދޭ ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ކޓުގެ ފަނޑިޔާރު‬ ‫ހާއްސަ އެއްޗެކެވެ‪ .‬ސުޕްރީމް ޯ‬

‫ސަބަބުތައް ވަރަށް ގިނަ އެވެ‪ .‬ބިން ނެތް ރަށްތަކުން‬

‫ގތުގައި ބަންޑާރަ‬ ‫ހުސްނުއްސުއޫދު ލިޔުއްވާފައިވާ ޮ‬

‫ގތި ލިބި‪ ،‬އެއިން ފައިދާ‬ ‫ވަކި ބަޔަކަށް ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ގތި ލިބޭ މީހާ އާއި އޭނާގެ އާއިލާ‬ ‫ގޯއްޗަކީ އެ ޯ‬

‫ހޯދަމުންދާއިރު‪ ،‬އަނެއް ބަޔަކަށް އެ ފުރުސަތެއް ނުލިބެ‬

‫ދިރިއުޅުމަށް ސަރުކާރުން އެއްވެސް އަގެއް ނުވަތަ‬

‫ގއްޗެއްގެ ހައްގުން ގިނަ ބަޔަކު‬ ‫އެވެ‪ .‬ބިން ފުރި ޯ‬

‫ފީއެއް ނުނަގާ ދާއިމަށް ސަރުކާރުން ހަވާލުކޮށްފައި‬

‫މަހުރޫމް ވެސް ވެ އެވެ‪.‬‬

‫އޮންނަ ގޯއްޗެކެވެ‪.‬‬

‫މީގެ އަހަރެއްހާ ދުވަސް ކުރިން މާލޭގައި ވެސް‬

‫ދުނިޔޭގެ އެހެން ގައުމެއްގައި މި އުސޫލުން ގޯތި‬

‫ގއްޗެއް ލިބެން ނެތުމުން‬ ‫އޮތީ އެ ހާލަތެވެ‪ .‬ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ދުލެއް ނުކުރެ އެވެ‪ .‬އިނގިރޭސިވިލާތަށް ބަލާއިރު އެ‬

‫ފްލެޓްތަކަށް ކުރިމަތިލައިގެން ފްލެޓް ހޯދައިގެން ތިބި‬

‫ގައުމުގެ ރަސްގެފާނުގެ މިލްކުގެ ދަށުގައިވާ ބިމުން‬

‫ކިތަންމެ ބަޔަކު އެބަ ތިއްބެވެ‪ .‬ނިސްބަތުން ކުދިކުދި‬

‫ގއްޗަށް ދައުލަތަށް ޓެކްސް ދައްކަން ޖެހެ‬ ‫ދޫކުރާ ޯ‬

‫ފްލެޓްތަކަށް ކުލި ދައްކަމުން އެ މީހުންދާއިރު‪ ،‬އޭގެ‬

‫އެވެ‪ .‬ގިނަ ގައުމުތަކުން އަމަލުކުރާ ގޮތަކީ ބިން ވަކި‬

‫ބޑު ހުޅުމާލޭން އަނެއް‬ ‫ފަހުން ބިމުގެ އަގު އެހާ ޮ‬

‫މުއްދަތަކަށް ކުއްޔަށް ދޫކުރުމެވެ‪ .‬ރާއްޖޭގައި ރިސޯޓްތައް‬

‫ގތި ލިބިފަ އެވެ‪ .‬ގޯތި ބޭނުން‬ ‫ބަޔަކަށް ވަނީ ހިލޭ ޯ‬

‫ކުއްޔަށް ދޭ އުސޫލުން ‪ 99‬އަހަރަށް ބިން ގޯތީގެ‬

‫ނަމަ‪ ،‬އެ މީހުންނަށް ޖެހުނީ ފައިސާ ދައްކަމުންދިޔަ‬

‫ގއްޗަށް ފައިސާ‬ ‫ގޮތުގައި ކުއްޔަށްދެ އެވެ‪ .‬މިފަދަ ޯ‬

‫ފްލެޓް ދޫކޮށްލާށެވެ‪.‬‬

‫ދެއްކުމަށް އެކި އުސޫލު އެކި ގައުމުން ގެންގުޅެ އެވެ‪.‬‬

‫ގއްޗެކޭ ކިޔަސް‪ ،‬އެ ގޯއްޗެއް ދޫކުރާ‬ ‫ބަންޑާރަ ޯ‬

‫އަދި ގިރާވަރުފަޅު ހިމެނޭ ގިނަ ބިންތަކަކުން މާލޭގެ‬

‫އތެވެ‪ .‬އެކަމަކު‪،‬‬ ‫ގއްޗެއް ދޫކުރެވެން ރަށްރަށުގައި ޮ‬ ‫ޯ‬

‫ގތިތަ‪،‬އް ކައިވެނި ނުކުރާ‬ ‫ޝަރުތުތަކަކާ އެކު ދޫކުރި ޯ‬

‫މިހާރު އާބާދީއާ އެކު ރަށްތައް ފުރިއްޖެ އެވެ‪ .‬ބިން‬

‫މީހުންނާއި ރާއްޖޭން ބޭރަށް ދިރިއުޅުން ބަދަލުކޮށްފައިވާ‬

‫ހިއްކައިގެން ވެސް އާބާދީގެ އެންމެން ބޭނުންވާ‬

‫މީހުންނަށް ވެސް އިސްތިސްނާއެއް ނެތް ގޮތުގައި‬

‫ގތި ދެވޭނެ ޖާގައެއް ނެތެވެ‪ .‬ތިބީ ބަންޑާރަ‬ ‫މިންވަރަށް ޯ‬

‫ގތި ލިބުމަކީ މި މައުޟޫ މިހާ ބޮޑަށް‬ ‫ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ގޯތި ލިބޭ މީހުންނާއި އެ ފުރުސަތު ނެތް މީހުންނެވެ‪.‬‬

‫ހުޅުވުނު ސަބަބެވެ‪.‬‬ ‫މާލޭގެ ރައްޔިތުންނަށް ހުޅުމާލޭގެ އަގު ބޮޑު‬

‫އެހެންވެ‪ ،‬ކުރީގެ ހައުސިން މިނިސްޓަރު މުހައްމަދު‬ ‫އަސްލަމް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހާޒިރު ކުރި‬

‫ގތި ދިނުމަކީ އެންމެ އިންސާފުވެރި‬ ‫ބިމުން ހިލޭ ޯ‬

‫ގތުގައި އުނދަގޫ ވާހަކައެއް‬ ‫ދުވަހެއްގައި ވިދާޅުވި ޮ‬

‫ތ ސުވާލު އުފައްދާއިރު‪ ،‬މާފުށި ފަދަ ބިމުގެ އަގު‬ ‫ގޮތް ޯ‬

‫ގތި ދިނުމުގެ އުސޫލު އުވާލުމުގެ‬ ‫ނަމަވެސް‪ ،‬ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ބޑު ހަރަދެއްކޮށްގެން‬ ‫ބޑު‪ ،‬އަދި ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ޮ‬ ‫ޮ‬

‫ވާހަކަ ދައްކަން ޖެހެ އެވެ‪ .‬ދިރިއުޅުމަށް ގޯތި ދިނުމުގެ‬

‫ހިއްކާފައިވާ ބިންތައް ހަމައެކަނި އެ ރަށެއްގެ‬

‫ކަންކަން "ސަސްޓެއިން" ކުރެވޭނީ އޭރަށް ކަމަށް‬

‫އތް އޮތުމަކީ ވެސް‬ ‫ރަށްވެހިންނަށް ލިބޭ ގޮތަށް ޮ‬

‫އަސްލަމް ‪ 2022‬ވަނަ އަހަރު ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ގތުގައި ގިނަ ބަޔަކަށް ގަބޫލު ކުރެވެ‬ ‫ބޭއިންސާފެއް ޮ‬

‫"‪...‬ރަށްރަށް ފުރިގެން އަބަދު ހިއްކަމުން ގޮސް‬ ‫ހިއްކާނެ ޖާގަ ހުސްވާ ހިސާބު ވެސް އަންނަނީއޭ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫‪19‬‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ދުނިޔެ‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪10‬‬

‫ޓްރަމްޕަށް އަދަ ުބ‬ ‫ކަނޑައެޅުން ހުއްޓުވައިދޭން‬ ‫އެދި ސުޕްރީމް ކޯޓަށް‬ ‫ޑނަލްޑް ޓްރަމްޕުގެ‬ ‫އެމެރިކާގެ އިންތިހާބީ ރައީސް ޮ‬

‫އުމުރުން ‪ 78‬އަހަރުގެ ޓްރަމްޕަށް ހަތަރު‬

‫މައްޗަށް ސާބިތުވެފައިވާ ޖިނާއީ ކުށަށް އަދަބު‬

‫ގތަށް ގާނޫނުތައް ހުރި‬ ‫އަހަރުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އިއްވޭ ޮ‬

‫ކށްފައި ވާއިރު އެކަން‬ ‫ކަނޑައެޅުން މި ހަފްތާއަށް ތާވަލް ޮ‬

‫ނވެމްބަރު މަހު ބޭއްވި ރިޔާސީ އިންތިހާބު‬ ‫ނަމަވެސް‪ޮ ،‬‬

‫ކޓަށް ހުށަހަޅައިފި އެވެ‪.‬‬ ‫ހުއްޓުވައިދޭން އެދި ސުޕްރީމް ޯ‬

‫ކާމިޔާބު ކުރެއްވުމުގެ ކުރިން ވެސް ގާނޫނީ މާހިރުން‬

‫ބަރަހަނާ ފިލްމު ކުޅޭ މީހަކާ އެކު ބޭއްވި ނަހަމަ‬

‫ލަފާކުރައްވާފައި ވަނީ ޖަލު ހުކުމެއް ނާންނާނެ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ކށް‪ ،‬ކެމްޕެއިން‬ ‫ގުޅުން ސިއްރުކޮށްދޭން ޝަރުތު ޮ‬

‫ގތް ކަނޑައަޅުއްވައި‬ ‫ފަނޑިޔާރު މިކަމުގައި ޮ‬

‫ކށް އެކަން ފޮރުވަން‬ ‫ފައިސާއިން އެ މީހާއަށް ހަރަދު ޮ‬

‫އާންމުކުރެއްވި ‪ 18‬ސަފުހާގެ ނިންމުމުގައި ވެސް‬

‫އޅުވާލި މައްސަލައިގައި މީގެ‬ ‫ވިޔަފާރީގެ ހިސާބުތައް ޮ‬

‫ވިދާޅުވެފައި ވަނީ ކުށުގެ އަދަބަކަށް ޖަލަށް ލުމުގެ‬

‫ކުރިން ވަނީ ކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށް ޖޫރީން ނިންމައިފަ‬

‫ވިސްނުމެއް ނުގެންގުޅުއްވާ ކަމަށާއި އެހެންވެ ޓްރަމްޕް‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ކޯޓަށް ވަޑައިގެންނެވިޔަސް ނުވަތަ އޮންލައިންކޮށް‬ ‫ޓްރަމްޕުގެ ވަކީލުންގެ ހުށަހެޅުންތައް ބަލައިގަނެވެން‬

‫ނެތް ކަމަށް ނިންމަވައި ހުކުމް ދަމަހައްޓާފައި ވާއިރު‬ ‫ކުށަށް އަދަބު ކަނޑައަޅަން‪ ،‬އެ މައްސަލަ ބައްލަވާ‬

‫ބައިވެރިވެ ވަޑައިގަތް ނަމަވެސް މައްސަލައެއް ނެތް‬ ‫ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫"ޖަލު ހުކުމެއް ނުކުރަން ނިންމާ ސަބަބު‬

‫ފަނޑިޔާރު ހުއާން މާޗަން މި މަހުގެ ‪ 10‬ވަނަ ދުވަހަށް‬

‫ހާމަކުރުމަކީ މިދަނޑިވަޅުގައި ރަނގަޅު ގޮތް‬

‫ތާވަލް ކުރައްވާފައި ވާއިރު އެއީ ޓްރަމްޕް އަލުން‬

‫ކަމަށް ދެކެން‪ "،‬ޖަލު ހުކުމެއް ޓްރަމްޕުގެ މައްޗަށް‬

‫ވެރިކަމާ ހަވާލުވެ ވަޑައިގަތުމުގެ ‪ 10‬ދުވަސް ކުރިއެވެ‪.‬‬

‫ގތަށް އޮތް ކަމެއްގެ‬ ‫ތަންފީޒުކުރުމަކީ މިވަގުތު ކުރެވޭ ޮ‬

‫ޓްރަމްޕުގެ ވަކީލް ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި‪،‬‬

‫ރސެކިއުޓަރުން ވެސް ގަބޫލު ނުކުރައްވާކަން‬ ‫ގޮތުގައި ޕް ޮ‬

‫ޓްރަމްޕަށް އަދަބު ކަނޑައަޅައިފި ނަމަ ރައީސް އޮފީހާއި‬

‫ފާހަގަކުރައްވަމުން ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ބޑެތި ހުރަސްތައް‬ ‫ފެޑެރަލް ސަރުކާރު ހިންގުމަށް ޮ‬

‫ކށް އަދަބު އައި ނަމަވެސް ޓްރަމް‬ ‫ކިތަންމެ ލުއި ޮ‬

‫ކުރިމަތިވެ ގެއްލުންތައް ވާނެ އެވެ‪ .‬އެހެންވެ އަދަބު‬

‫ވާނީ ޖިނާއީ ކުށެއް ސާބިތުވެ ހުރެ އެމެރިކާގެ ރައީސް‬

‫ކަނޑައެޅުން ފަސްކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ކަމަށް ވަޑައިގަންނަވާ ފުރަތަމަ ލީޑަރަށެވެ‪.‬‬

‫ޕާކިސް ާތނުގައި ދެ ދަރިން‬ ‫ބައްޕައަކަށް ރޭ ޕްގެ‬ ‫ތުހުމަތުކޮށް އަލިފާން ޖަހައި‬ ‫މަރާލައިފި‬ ‫ޕާކިސްތާނުގައި ބައްޕައަކު ދެ އަންހެން ދަރިން‬ ‫ރޭޕްކުރާ ކަމަށް ތުހުމަތުކޮށް އެ ދެކުދިން ބައިވެރިވެގެން‬ ‫ކށް މަރާލައިފި އެވެ‪.‬‬ ‫ބައްޕަގެ ގައިގައި ރޯ ޮ‬ ‫މި މަހުގެ އެއްވަނަ ދުވަހު ޕަންޖާބީ ސިޓީއެއް‬ ‫ކަމަށްވާ ގުޖްރަންވާލާގައި ބައްޕައަށް ހަމަލާދީ ރޯކޮށްލުމާ‬ ‫ގސް ފަރުވާ ދެމުން‬ ‫ގުޅިގެން ހޮސްޕިޓަލަށް ގެން ޮ‬

‫ކުދިން ހައްޔަރުކޮށްފަ އެވެ‪.‬‬ ‫މީގެ ތެރެއިން އެއް ކުއްޖަކީ ފިރިހެން މީހާގެ‬

‫އޭއެފްޕީއަށް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ރކޮށްލާފައިވަނީ‬ ‫ފުލުހުން ބުނީ ބައްޕަ ގައިގައި ޯ‬

‫ކުރީގެ ކައިވެންޏަކަށް ލިބިފައިވާ ދަރިއެކެވެ‪ .‬އަނެއް‬

‫ގސް‪ ،‬ބައްޕަ‬ ‫ސައިކަލަކުން ޕެޓްރޯލް ނަގައިގެން ޮ‬

‫ކުއްޖާ އަކީ ފިރިހެން މީހާގެ ދެ އަނބިންގެ ތެރެއިން‬

‫އއްވައި ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫ނިދާފައި ޮ‬

‫އަންބެއްގެ ދަރިއެކެވެ‪.‬‬ ‫"އެ ކުދިން ބުނީ މިއީ އެ ދެ ކުދިން ރާވައިގެން‪،‬‬

‫ކށްފައިވާ ކަމަށެވެ‪ .‬އަދި މިކަން‬ ‫ފަހަރަކު މަސައްކަތް ޮ‬ ‫މަންމަމެންނަށް އެނގޭނެ ކަމަށާއި އެކަމަކު އަޅާނުލި‬ ‫ކަމަށް ވެސް ބުނެފައިވެ އެވެ‪.‬‬ ‫މަރުވި މީހާގެ ދެ އަނބިންނަށް‪ ،‬ދަރިންގެ ރޭވުން‬ ‫ކުރިން އެނގިފައި ނެތް ކަމަށާއި އެކަމަކު އޭގެ‬

‫ކށްފައިވާ ކުދިންނާ ހަވާލާދީ ފުލުހުން‬ ‫ހައްޔަރު ޮ‬

‫ދަނިކޮށް އަންގާރަ ދުވަހު ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ‪ .‬މި‬

‫ގތެއްގައި ސަލާމަތްވާން‬ ‫ބައްޕަގެ ގޯނާއިން ދާއިމީ ޮ‬

‫ދށީ އަންހެން ކުއްޖާ ރޭޕްކުރާތާ އަހަރެއް‬ ‫ބުނީ ޮ‬

‫މައްސަލައިގައި މިހާރު ވަނީ އޭނާގެ ދެ އަންހެން‬

‫ހިންގި އަމަލެއް ކަމަށް‪ "،‬ފުލުހުންގެ އިސް އޮފިޝަލަކު‬

‫ވެއްޖެ ކަމަށާއި ހަގު ކުއްޖާ ރޭޕްކުރަން އެތައް‬

‫ތެރެއިން އެކަކާ ފުލުހުން ސުވާލުކުރާނެ ކަމަށް ވަނީ‬ ‫ބުނެފަ އެވެ‪.‬‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ދުނިޔެ‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪11‬‬

‫ސްކޭމް ހުއްޓުވަން ސިންގަ ޕޫ ރު ފުލުހުންނަށް ބޭންކް އެކައުންޓުތަކުގެ ކޮންޓްރޯލް ދެނީ‬ ‫ސިންގަޕޫރުގައި‪ ،‬މީހަކު ސްކޭމްގެ ޝިކާރައަކަށް‬ ‫ވެފައިވާ ކަމަށް ބެލެބޭ ހެކި ހުރި ނަމަ އެ މީހެއްގެ‬ ‫ރލް ކުރުމުގެ ބާރު‬ ‫ބޭންކް އެކައުންޓް ކޮންޓް ޯ‬ ‫ގތަށް ގާނޫނެއް ފާސްކޮށްފި އެވެ‪.‬‬ ‫ފުލުހުންނަށް ދޭ ޮ‬ ‫މިދިޔަ އަންގާރަ ދުވަހު ފާސްކުރި މި ގާނޫނަކީ‬ ‫ދުނިޔޭގައި ވެސް މިފަދަ ފުރަތަމަ ގާނޫނު ކަމަށް ބެލެވެ‬ ‫އެވެ‪.‬‬

‫ހަމަލާތައް ހުއްޓާލުމަށާއި ހަމާސް އިން ރަހީނުކޮށްފައިވާ‬

‫ގާތަށް ވަނީ ދެވިފައި‪ "،‬ޕެރިހުގައި ނޫސްވެރިންނާ‬

‫އިޒްރޭލު މީހުން މިނިވަންކުރުމާ ބެހޭ އެއްބަސްވުމެއް‬

‫ބައްދަލުކުރައްވައި ބްލިންކެން ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫އތީ ވަރަށް ގާތުގައި ކަމަށް އެމެރިކާގެ‬ ‫މިހާރު ޮ‬

‫"އުންމީދުކުރަނީ މިހާރު މި އޮތް ވަގުތު ތެރޭ‬

‫އފް ސްޓޭޓް އެންތަނީ ބްލިންކެން އިއްޔެ‬ ‫ސެކްރެޓަރީ ޮ‬

‫އެކަން ކުރެވޭނެ ކަމަށް‪ "،‬މި މަހުގެ ‪ 20‬ވަނަ ދުވަހު‬

‫ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ‪.‬‬

‫ޓްރަމްޕް ވެރިކަމާ ހަވާލުވެ ވަޑައިގަތުމާ އެކު މަގާމު‬

‫އިޒްރޭލުން ޣައްޒާއަށް ހަމަލާ ދޭތާ ‪ 15‬މަސް‬ ‫ގސްފައި ވާއިރު‪ ،‬މިކަން ހުއްޓުމަކަށް‬ ‫ދުވަސް ވެގެން ޮ‬

‫ގެއްލޭ ބްލިންކެން ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ބްލިންކެން ވިދާޅުވީ ބައިޑެންގެ ވެރިކަން ނިމުމުގެ‬

‫ތ އެތައް ފަހަރަކު މަސައްކަތްކޮށް ވަނީ‬ ‫ގެނެވޭ ޯ‬

‫ކުރިން އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވުނު ކަމުގައި ވިޔަސް‬

‫ނާކާމިޔާބު ވެފަ އެވެ‪.‬‬

‫އެއްބަސްވުމަކާ ހަމަޔަށް ފަހުން ދެވޭއިރު އޮންނާނީ‬

‫އޮކްޓޫބަރު ‪ 2023 ،7‬ގައި އިޒްރޭލަށް ހަމާސް‬

‫މިދިޔަ އަހަރުގެ މެއި މަހު ބައިޑެން އިއުލާނުކުރެއްވި‬

‫އިން ދިން ކުއްލި ހަމަލާތަކެއްގައި ބަޔަކު މަރާލައި‬

‫އަސާސްތަކުގެ މައްޗަށް ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް‬

‫އަދި ބަޔަކު ރަހީނުކުރުމާ އެކު އިޒްރޭލުން ދޭން ފެށި‬

‫ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ތ ކުރާ މަސައްކަތުގައި‬ ‫ހަމަލާތައް ހުއްޓުމަކަށް ގެނެވޭ ޯ‬

‫އިޒްރޭލާއި ހަމާސް އެއްބަސްވުމަކަށް ގެނެސް‬

‫ކުރިއެރުން ލިބުނު ކަމަށް ބުންޏަސް ބްލިންކެން‬

‫ތ ގަތަރާއި މިސްރާއި‬ ‫ހަމަލާތައް ހުއްޓުމަކަށް ގެނެވޭ ޯ‬

‫ވިދާޅުވީ އެމެރިކާގެ މިހާރުގެ ރައީސް ޖޯ ބައިޑެންގެ‬

‫އެމެރިކާ މެދުވެރިވެގެން‪ ،‬ހަމަލާތަކުގެ ކުރީކޮޅު‬

‫ޑނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވެރިކަމާ ހަވާލުވެ‬ ‫ދައުރު ހަމަވެ ޮ‬

‫އެއް ހަފްތާއަށް ހަމަލާތައް ހުއްޓާލި އެވެ‪ .‬އެކަމަކު‬

‫ވަޑައިގަތުމުގެ ކުރިން އެއްބަސްވުމަކާ ހަމަޔަށް‬

‫ފަހުން ކުރި މަސައްކަތުން އެއްވެސް ކުރިއެރުމެއް‬

‫ނުދެވިދާނެ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ނުލިބޭއިރު މިކަމުގައި ދަނީ އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް‬

‫"މެދުއިރުމަތީގައި‪ ،‬ހަމަލާތައް ހުއްޓުމަކަށް ގެނެސް‬

‫ތުހުމަތުކުރަމުންނެވެ‪.‬‬

‫ގތުގައި‪ .‬އެ މީހަކަށް‬ ‫އެންމެ ފަހުގެ ފިޔަވަޅެއްގެ ޮ‬ ‫ވިސްނައިދޭން ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ނާކާމިޔާބުވެއްޖެ‬ ‫ނަމަ" ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫ފެށިގެން ސެޕްޓެމްބަރު މަހާ ހަމައަށް ސްކޭމްގެ‬

‫އޅުވާލުމެއް ތެރެއިން‬ ‫ކުރަން އުޅޭ އިރު އެއީ ޮ‬ ‫ޓްރާންސްފާކުރުވަން އުޅޭ ނުވަތަ ރުހުމުގައި ދޭ‬

‫ކުރި ކަންކަމުން ފައިސާ ގެއްލިފައިވާ ހާދިސާތައް‬

‫ތ ބަލާނެ އެވެ‪ .‬މިހެން ބަލާއިރު‪ ،‬ތަހުގީގީ‬ ‫ފައިސާ ޯ‬

‫ކަމަށެވެ‪ .‬އަދި ގެއްލުމުގެ ‪ 94‬ޕަސެންޓް ހިއްސާކުރަނީ‬

‫އިދާރާއަކަށް އެކަށީގެންވާ ހެކި އަނެއް ކޮޅަށް ހުރި‬

‫މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީން ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ‬

‫ނަމަ އެކައުންޓް ހިފަހައްޓާނެ އެވެ‪.‬‬

‫ނިޔަލަށް ހިނގާފައިވާ ހާދިސާތަކުން ކަމަށް ވެސް‬

‫ލިބިއްޖެ ނަމަ އޭޓީއެމް އަކުން އެ މީހަކަށް ހިދުމަތެއް‬

‫ފަލަސްތީނުގެ ޣައްޒާއަށް އިޒްރޭލުން ދެމުން ގެންދާ‬

‫އޭނާ ވިދާޅުވީ "ރެސްޓްރިކްޝަން އޯޑަރު ނެރޭނީ‬

‫ޕޓުތަކަށް ބަލާއިރު ‪ 86‬ޕަސެންޓަކީ އަމިއްލައަށް‬ ‫ރި ޯ‬

‫އެއްވެސް މީހަކަށް ރެސްޓްރިކްޝަން އޯޑަރެއް‬

‫ރަހީނުން މިނިވަންކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމަކާ ވަރަށް‬

‫ޕާލަމެންޓުގައި ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫އޭނާ ވިދާޅުވީ‪ ،‬މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ މަހުން‬ ‫އެކައުންޓުގެ ވެރިފަރާތުން ފައިސާ ޓްރާންސްފާ‬

‫ޣައް ާޒގެ ހަމަލާތަ ްއ‬ ‫ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުން‬ ‫އޮ ީތ ވަރަށް ގާތުގައި‪:‬‬ ‫ބްލިންކެން‬

‫މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރު ސަން ޝުއެލިންގް‬

‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ވކާސް ޕާޓީގެ ލީޑަރު ޖަމުސް ލިމް‬ ‫އިދިކޮޅު ޯ‬

‫ހދޭނެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު ދުވަހުގެ ދިރިއުޅުމަށް‬ ‫ނު ޯ‬

‫ވިދާޅުވީ މި ގާނޫނުން "އަމިއްލަ މުއާމަލާތްތަކަށް ވަރަށް‬

‫ކންމެހެން ބޭނުންވާ ތަކެތި ގަތުމަށް ފުރުސަތު ދޭނެ‬ ‫ޮ‬

‫ފރުވޭ" ކަމަށެވެ‪ .‬ނަމަވެސް އެ ބިލަށް‬ ‫ބޑު ނުފޫޒެއް ޯ‬ ‫ޮ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫އޭނާ ތާއީދުކުރެއްވި އެވެ‪.‬‬ ‫"ބޭނުމަކީ ހިޔާނާތުގެ އަމަލުތައް ހިންގަމުންދާކަން‬

‫ހމް މިނިސްޓްރީން މިދިޔަ ނޮވެމްބަރު މަހު‬ ‫ޯ‬

‫ކށް ވިސްނައިދިނުމަށް އިތުރު ވަގުތު‬ ‫އެ މީހަކު ބައިވެރި ޮ‬

‫ބުނެފައި ވަނީ ‪ 2023‬ވަނަ އަހަރު ސްކޭމްގެ ގެއްލުން‬

‫ހދައިދިނުން‪ .‬އަދި އޭގެ ތެރޭގައި އާއިލާގެ‬ ‫ފުލުހުންނަށް ޯ‬

‫‪ 650‬މިލިއަން ޑޮލަރު (‪ 476‬މިލިއަން ޑޮލަރު) އަށް‬

‫ހދުން ވެސް ހިމެނޭ‪ "،‬ހޯމް‬ ‫މެމްބަރުންގެ އެހީތެރިކަން ޯ‬

‫އަރާފައިވާ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ވާހަކަ‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪12‬‬

‫(އާދިއްތަ ދުވަހާ ގުޅޭ)‬

‫ދެރަވާނެތީއެވެ‪ .‬އެހެނަސް‪ ،‬އަހަރެންގެ ހިތް ކުދިކުދިވެ‪،‬‬

‫ތެދަށް ހުރީއެވެ‪ .‬ދެން ނިވުނީއެވެ‪ .‬އަނދިރިގަނޑުގައި‬

‫ހެއްޔެވެ؟ އެ ހުރިހައި ސުވާލެއް ވެސް ތަވިސިންއާ‬

‫ގތެއް؟" ހާސްވެފައި އަހަންނަށް އެހުނެވެ‪.‬‬ ‫"ކޮން ޮ‬

‫ކޅެއް އެތައް ގުނައަކަށް ފުނޑުފުނޑުވިއެވެ‪.‬‬ ‫ކޮންމެ އެތި ޮ‬

‫ކޅަކު އަހަރުމެން ތިބީމެވެ‪ .‬ޔަގީނުން ވެސް‬ ‫އިރު ޮ‬

‫ކުރަން އަހަރެން ބޭނުންވިއެވެ‪ .‬ބަލިކަމުން އޭނައަށް‬

‫ގތަކަށް ހުޅުކޮޅު ހަރަކާތް‬ ‫"ވަރަށް އެހެން ކަހަލަ ޮ‬

‫"ކާކުބާ އަހަރުމެންގެ ދަރިފުޅަށް އެސްފީނާ އެޅީ؟"‬

‫އަހަރެންގެ ހިތުވިންދު އޭރު ހުރީ އަވަސްވެފައެވެ‪.‬‬

‫ވަގުތު ނުދެވުނީއެވެ‪.‬‬

‫ކޮށްފާނެ‪ "،‬އޭނަ ބުންޏެވެ‪" .‬އެކަމަކު ކަލޭމެންނަކަށް‬

‫ނާދިޔާގެ އަމިއްލަ ހިތާ ކުރި ސުވާލު އަހަންނަށް‬

‫ގނާއެއް ނުކުރާނެ‪ .‬ހާސްނުވާތި!"‬ ‫ޯ‬

‫ވެސް އިއްވައިލިއެވެ‪" .‬ހީ ވެސް ނުކުރަން އަހަރެންގެ‬

‫ހާސް ނުވާނީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟ އަހަންނަކީ އެ‬ ‫ކަހަލަ ކަންކަން ގަބޫލުކުރާ މީހެއް ނޫން ނަމަވެސް‪،‬‬ ‫އެ ހިސާބުން ދެނެއް ބީރު ކަންފަތެއް ނުދެވުނެވެ‪.‬‬

‫ދަރިފުޅަށް މީހަކު އެސްފީނާ‪"..‬‬ ‫ގހެއް ނަހަދަމާ!" ވަރަށް‬ ‫"ހިނގާ ދެން އިތުރު ޯ‬ ‫ކށްފައި އަހަރެން ބުނީމެވެ‪.‬‬ ‫ހިތްވަރު ޮ‬

‫"ދެން ކިހިނެއް ހަދަންވީ؟" ނާދިޔާ ވައިއަޑުން‬ ‫ބުނި އަޑު އިވުނެވެ‪.‬‬

‫މާލެ އަންނަން ޓިކެޓު ނަގާފައި ހިތަށް އެރިއެވެ‪.‬‬ ‫ކުޑަކުދިންގެ ޑަކުޓަރަކަށް ދައްކާލަން އަހަރެން‬

‫"ދިއްލާ!" އަހަރެން ބުނީމެވެ‪.‬‬

‫ނުވިސްނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ އެ ދުވަހު މަސައްކަތް‬

‫އތީ ހޭލައެވެ‪ .‬ވީ ކަމެއް‬ ‫ބޮކި ދިއްލިއެވެ‪ .‬އިރަމް ޮ‬

‫ކޮށްގެން‪ ،‬އަހަރެން ބޭނުންވާ ޑަކުޓަރުގެ މިވާދެއް‬

‫ވީއެވެ‪ .‬އަހަރުމެންނަކަށް އެއްވެސް ހިލަމެއް ނުވެއެވެ‪.‬‬

‫ލިބުނީ‪ ،‬ފުރުމުގެ އެއް ދުވަސް ކުރިންނެވެ‪ .‬ޑަކުޓަރަށް‬

‫ރން ފެށުމާއި‪ ،‬ކުއްލިއަކަށް‬ ‫އިރަމް ކުއްލިއަކަށް ޯ‬

‫ބޑު ކަމަކާ ފޭސްކުރަން މި ޖެހުނީ‪.‬‬ ‫"ވަރަށް ޮ‬

‫ދެވަނަ ރޭ އެއްވެސް ކަމެއް ހުޅުކޮޅަކަށް ނުވެއެވެ‪.‬‬

‫ދެއްކުމާ އެކު ވަގުތުން ދަރިފުޅު ވެއްދީ އައިސީޔޫއަށެވެ‪.‬‬

‫ހުއްޓައިލުމުންނެވެ‪ .‬ތަވީއަށް އަހަރުމެންގެ ގައުމު‬

‫އަހަރުމެންނަކަށް ނޭނގެ ދެން ވާނީ ކިހިނެއް ކަމެއް‬

‫ތިރީސް މިނިޓަށް ފަހު އެންމެ ފަހުން ބޮކި ދިއްލީއެވެ‪.‬‬

‫ދެން ދުލެއް ނުކުރިއެވެ‪ .‬ޑަކުޓަރު އެދުނީ ފުރުން‬

‫އެނގުމާއި އޭނަ ދެއްކި ވާހަކަތައް ސީދާ ވީމައެވެ‪.‬‬

‫ވެސް‪ .‬އެކަމަކު އެހެން އެއްވެސް މީހަކަށް މި ކަމެއް‬

‫އިރަމްއަށް އައި ބަދަލެއް ނެތެވެ‪ .‬ކަނދުރާ އަށާއި‬

‫ގވައިގެން ފުލައިޓަށް‬ ‫ކެންސަލު ކުރުމަށެވެ‪ .‬އިރަމް ޮ‬

‫މީސްމީޑިޔާއަށް ނާދިޔާ ދެވި ހިފާފައި ހުންނަ ވަރު‬

‫އަދި ނޭނގޭނެ‪ .‬އެކަމަކު އިރަމްގެ ހުރިހާ ފޮޓޯތައް‬

‫އުނަގަނޑަކު ވަރެއް ވެސް ނުޖެހުނެވެ‪.‬‬

‫އަރާކަށް ވެސް ހުއްދައެއް ނުދިނެވެ‪ .‬އަހަންނާއި‬

‫ތަވީއަށް އެނގުނީމައެވެ‪ .‬ކާރުގައި އަހަރުމެން ގެއަށް‬

‫ކށްލައިފިއްޔާ‬ ‫ކށްލާ‪ ،‬އެކައުންޓުތައް ޑިލީޓް ޮ‬ ‫ޑިލީޓް ޮ‬

‫އަހަރެން ދަތުރު ހަދައިގެން‪ ،‬އަނެއްކާ ވެސް‬

‫ޝކެކެވެ‪ .‬ޑަކުޓަރު‬ ‫ޮ‬ ‫ނާދިޔާއަށް ވެސް ލިބުނީ ވަރުގަދަ‬

‫އައި އިރު އަލި ވަނީއެވެ‪.‬‬

‫އެންމެނާ އަހަރުމެން ފޭސްކުރަން ޖެހޭނެ‪ .‬ކީކޭ‬

‫ތަވިސިންއާ ބައްދަލުކުރަން ދިޔައީމެވެ‪ .‬ހަމަ އެންމެ‬

‫ގތުގައި އިރަމްއަށް ޖެހިފައިވަނީ ސީއެމްޑީގެ‬ ‫ލަފާކުރި ޮ‬

‫ޓތައް އެބަ ޖެހޭ ޑިލީޓް‬ ‫އަހަރުމެން ބުނާނީ؟ އިރަމްގެ ފޮ ޯ‬

‫ހދުމަށް ޓަކައެވެ‪ .‬އިރަމް‬ ‫ދެ ސުވާލުގެ ޖަވާބު ޯ‬

‫ވަރަށް ނުފެންނަ ވައްތަރެކެވެ‪ .‬ޔަގީން ކުރަން އިތުރު‬

‫ހިސާބެއް ނޭނގިފައެވެ‪ .‬އިރަމްއަށް ދެރައެއް ދޭކަށް‬

‫ޔތައް ވެސް‪ .‬އެކަމަކު ވަން ބައި ވަން‪.‬‬ ‫ކުރަން‪ .‬ވީޑި ޯ‬

‫އާއި ނާދިޔާއެއް ނުގެންދަމެވެ‪ .‬އެ ރެއަކީ ތަވިސިން‬

‫ޓެސްޓުތަކެއް ހަދަން ޖެހޭނެއެވެ‪.‬‬

‫ނާދިޔާ ބޭނުމެއް ނުވާނެއެވެ‪ .‬އެއީ ޔަގީން ކަމެކެވެ‪.‬‬

‫އެކަކަށް ވެސް ޝައްކުވިޔަ ދީގެން ނުވާނެ‪".‬‬

‫ދށަށް އެކަކު ވެސް‬ ‫ބަލާ ރެޔަކަށް ނުވިއެވެ‪ .‬އެ ގޭ ޮ‬

‫އަހަރެން ޓިކެޓު ކެންސަލު ކުރީމެވެ‪ .‬އާއިލާއަށް‬

‫ރން ކިތަންމެ ބޭނުންވިޔަސް އަހަންނެއް ނުރޮމެވެ‪.‬‬ ‫ޯ‬

‫ނާދެއެވެ‪ .‬ޑުރައިވަރުގެ އެހީއާ އެކު‪ ،‬ގަޑިއެއްހައި އިރު‬

‫ދންތައެވެ‪ .‬އެ ކަމާ‬ ‫ޚަބަރު ދިނީމެވެ‪ .‬ފުރަތަމަ އައީ ޮ‬

‫ސަބަބުން ދަރިފުޅަށް އެ ލިބުނީ ކިހައި ބޮޑު ދެރައެއް‬

‫ނާދިޔާއަށް ހިތްވަރު ވެސް ދިނީމެވެ‪ .‬އަހަރުމެން ނިންމީ‪،‬‬

‫މަޑުކޮށްގެން ތަވިސިން ބައްދަލުކުރިއެވެ‪ .‬އަހަރެން‬

‫އަހަރެން ހައިރާނެއް ނުވެއެވެ‪ .‬އިރަމް ދެކެ އެންމެ‬

‫ހެއްޔެވެ؟ ނާދިޔާއަށް އެ ކަން މަނާ ކުރަންވީ ހެއްޔެވެ؟‬

‫ކށްފައި‪ ،‬ވީހައި ވެސް‬ ‫ތަވިސިން ބުނި ގޮތަށް ކަންތައް ޮ‬

‫ފެންނަ އިރަށް އޭނައަށް އަހަރެން އެނގުނެވެ‪ .‬އެއްވެސް‬

‫ދންތަކަން އަހަންނަށް އެނގެއެވެ‪ .‬ނޭނގުނީ‬ ‫ލޯބި ވަނީ ޮ‬

‫މިހާރު މާ ލަސްވެއްޖެ ހެއްޔެވެ؟ ހިތުގައި އެނބުރުނީ‬

‫އަވަހަކަށް މާލެ ދާށެވެ‪ .‬އޭރުން އިތުރު އެހީ ހޯދަން‬

‫އެއްޗެއް އަހަރެން ކިޔައިދޭކަށް ނުޖެހުނެވެ‪.‬‬

‫އެންމެ ކަމެކެވެ‪ .‬ޑަކުޓަރު ބުނި ބައްޔަކީ އެސްފީނާގެ‬

‫އެ ކަހަލަ ސުވާލުތަކެކެވެ‪.‬‬

‫އަހަރެން އިނީ ބުނާނެ އެއްޗެއް‪ ،‬ވާހަކަ ފަށަންވީ‬

‫އެހެނަސް‪ ،‬ނާދިޔާއަށް ކުރެވުނު ކަންތައްތަކެއްގެ‬

‫އަހަންނަށް ފަސޭހަވާނެއެވެ‪ .‬ކުރެވޭނެ އެހެން ކަންކަން‬

‫ކށްދެވޭނެ ހުރިހާ ކަމެއް މި‬ ‫"އަހަންނަށް ޮ‬

‫ގތުގެ "މެޑިކަލް" ނަން‬ ‫ސަބަބުން އިރަމްއަށް ވީ ޮ‬

‫ރއެވެ‪ .‬ގެއަށް އައި ގޮތަށް‬ ‫އިރަމް ދެނެއް ނު ޮ‬

‫ވެސް ހުންނާނެއެވެ‪ .‬ވަގުތު ކިހައި ކުޑަތަން ވެއްޖެ‬

‫ރގާ ޖެހިފައިވާ އަޑަކުން އޭނަ ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ކށްދިނީ‪ޯ "،‬‬ ‫ޮ‬

‫ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ އެ ބަލިޖެހުމުން ވެފައި ހުރި‬

‫ކފީތަށްޓެއް ހިފައިގެން‬ ‫އޭނަ ނިދީއެވެ‪ .‬އަހަރެން ޮ‬

‫ކަމާއި‪ ،‬ބިންދައިލަން އުޅޭ ރާޅު ކިހައި ބިޔަކަމެއް‬

‫"ކުރިން ވެފަ ހުރި ކަންތަކެއް އަހަންނަކަށް‬

‫ގޮތަކީ‪ ،‬އެސްފީނާގެ ސަބަބުން ވެފައި ހުރި ގޮތެއްހެން‬

‫ގޯތިތެރޭގައި ހުރި ގޮނޑިއެއްގައި އިށީނދެލައިގެން‬

‫އޭރަކު އަހަންނަކަށް ނޭނގެއެވެ‪.‬‬

‫ރަނގަޅެއް ނުކުރެވޭނެ‪ .‬އެކަމަކު އިތުރު ގޯނާއެއް ދެނެއް‬

‫ތަވިސިންއަށް ހީވީ ހެއްޔެވެ؟ އަހަންނާއި ނާދިޔާ ވެސް‬

‫ނުކުރެވޭނެ‪".‬‬

‫ބޑުތަޅު އަޅުވާފައި‪،‬‬ ‫ނިންމީ "އެސްފީނާ ސްޓޯރީ" ގައި ޮ‬

‫ފޅެއް މަތީގައި ނާދިޔާ‬ ‫އިނީމެވެ‪ .‬އެ ތަނުގައި ހުރި ގާ ޮ‬

‫ގޭގެ ރީތި ކަމާއި ޝައުގުވެރިކަން އެއްކޮށް‬

‫އިށީނދެލައިގެން އިނެވެ‪ .‬އަހަރެން ވައްކަޅިން އޭނައަށް‬

‫ގެއްލުނު ކަހަލައެވެ‪ .‬ކުރިން ރީތިވި މަސްފެންގަނޑާއި‪،‬‬

‫"ކީއްވެ އަހަރެންގެ ދަރިފުޅަށް އެސްފީނާ ޖެހުނީ؟"‬

‫ހުރިހައި ސަމާލުކަމެއް އިރަމްގެ ފަރުވާއަށް ދޭށެވެ‪.‬‬

‫ބަލައިލީމެވެ‪ .‬ހިތަށް އެރިއެވެ‪ .‬ކިތަންމެ ވަރަކަށް ވެސް‬

‫ގަސްތަކާއި‪ ،‬މުޅި ބަގީޗާއަށް ވެސް ބިރުވެރި‬

‫އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ‪" .‬ކުރި މީހަކު އެ ކަން‬

‫ޑަކުޓަރު އަހަރުމެންނަށް ދިނީ ޑަކުޓަރަކު ދޭން‬

‫އަހަންނަށް ހަޅޭއްލެވިދާނެއެވެ‪ .‬ވާނީ ކޮން ފައިދާއެއް‬

‫ހިޔަންޏެއް ވެރިވި ކަހަލައެވެ‪ .‬ފުރަތަމަ ރެޔަށް‬

‫ކބާ؟ އަހަންނަކީ އެއްވެސް މީހަކަށް‬ ‫ކުރި ސަބަބަކީ ޮ‬

‫ވެސް ޖެހޭނެ ކަހަލަ ނަސޭހަތެކެވެ‪ .‬އޭނަ ތަކުރާރުކޮށް‬

‫ހެއްޔެވެ؟ ބައްޕައެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން އަހަރެން ދެރަވާ‬

‫އަހަރުމެން ތައްޔާރުވީމެވެ‪ .‬ވާނީ ކިހިނެއް ކަމެއް‪،‬‬

‫ދެރައެއް ދީ‪ ،‬ޖެއްސުމެއް ކަމެއް ކުރި މީހެއް ނޫން‪".‬‬

‫ބުންޏެވެ‪ .‬އިރަމްއަށް ޖެހިފައިވަނީ ތަދު ބައްޔެކެވެ‪.‬‬

‫ބޑަށް‪ ،‬މަންމައެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން‬ ‫ވަރަށް ވުރެ ޮ‬

‫ކން ފަދަ މުސީބާތަކާ ކަމެއް‬ ‫ތައްޔާރު ވާންވީ ޮ‬

‫އޅުންއަރާ ކަމެއް‪"،‬‬ ‫"ތީ ވަރަށް ގިނަ މީހުންނަށް ޮ‬

‫އުންމީދު ކަނޑައިނުލާށެވެ‪ .‬އެކަމަކު ހުރިހައި ކަމަކަށް‬

‫ނާދިޔާ ދެރަވާނެއެވެ‪ .‬މީ ރުޅި އަންނަންވީ ވަގުތެއް‬

‫އެކަކަށް ވެސް ނޭނގެއެވެ‪ .‬ކަމުގެ ބާވަތުން‪ ،‬އެއްވެސް‬

‫އޅާފައިވާ ދިގު ލިސްޓެއް‬ ‫އޭނަ އެހެން ބުނެފައި‪ޮ ،‬‬

‫ވެސް ތައްޔާރު ވެގެން ތިބޭށެވެ‪ .‬އެ ބުނެވުނީ ކީކޭ‬

‫ނޫނެވެ‪ .‬މާފުކުރަންވީ ވަގުތެވެ‪ .‬ދަރިފުޅަށް ޓަކައެވެ‪.‬‬

‫މީހެއްގެ ލަފައެއް އަހަރުމެން ނުހޯދަމެވެ‪ .‬ދަންވަރުގެ‬

‫އޭނަ ނިއުޅުވައިލިއެވެ‪" .‬މިހިރީ ތި ކަމުގަ އަހަރެން‬

‫ކަން އަހަރުމެންނަށް އެނގެއެވެ‪ .‬ހައެއްކަ މަސް‬

‫އެކަކު އަނެކަކަށް ޓަކައެވެ‪ .‬އަހަރެން ތެދުވެގެން‬

‫ދރުތައް ލެއްޕީމެވެ‪ .‬އުއްބައްތި‬ ‫ހަމަހިމޭންކަމާ އެކުގައި ޮ‬

‫ކައިރިއަށް އައިހާ މީހުން‪ .‬މިހާ ތަނަށް އައި މީހުންނެއް‬

‫ވަންދެން އިރަމް ގެންގުޅުނީ އައިސީޔޫގައެވެ‪ .‬އެ‬

‫ގސް ނާދިޔާ ކައިރީގައި އިށީނީމެވެ‪ .‬ނާދިޔާ‬ ‫ޮ‬

‫ރޯކުރީމެވެ‪.‬‬

‫ނޫން‪ .‬މި މަހު އައި މީހުން‪".‬‬

‫މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި‪ ،‬އިރަމްގެ ފޮޓޯތައް މީސްމީޑިޔާއިން‬

‫ގައިގައި ފިރުމައިލީމެވެ‪ .‬ހަމަ ފިރުމައިލާ އިރަށް‬

‫"ރެޑީ؟" އަހަރެން އެހީމެވެ‪.‬‬

‫ނާދިޔާ ބަޑިފަޅައިގެން ދިޔައެވެ‪ .‬ދެން އޭނަ ކުރިހައި‬

‫ބޖަހައިލުމާ އެކު މުޅި ކޮޓަރި‬ ‫ނާދިޔާ ޯ‬

‫ވެސް ކަމަކީ މާފަށް އެދިއެދިފައި ރުއިމެވެ‪ .‬ކުށް‬

‫ނިއްވައިލީމެވެ‪ .‬އިރަމް މެދުގައި ބާއްވައިފައި އަހަރުމެން‬

‫ކށްފައި ރުއިމެވެ‪ .‬އެއްޗެއް ބުނަން އަހަރެން‬ ‫ގަބޫލުކޮށް ޮ‬

‫ތިބީ އެނދުގެ ދެފަރާތުގައި އިށީނދެގެންނެވެ‪ .‬އެއް‬

‫އަހަރެން އެ ލިސްޓެއް ނުގުނަމެވެ‪ .‬ލިޔެފައި ހުރީ‬

‫ގެއްލެން ފެށިއެވެ‪ .‬އެކަކަށް ވެސް ނޭނގޭހައި‬

‫ދަންނަ ބަހަކުން ވެސް ނޫނެވެ‪ .‬ލަފާކުރެވޭ ގޮތުގައި‬

‫ލަސްލަހުންނެވެ‪ .‬އަހަންނަށް އެ ކަން އެނގެނީ‪،‬‬

‫އޭގައި ސަތޭކަ ފަންސާހެއްހައި ނަން އޮންނާނެއެވެ‪.‬‬

‫އަހަންނަށް ދައްކައިގެން ނާދިޔާ އެ ކަން ކުރީތީއެވެ‪.‬‬

‫"އެސްފީނާގެ އެތައް ވައްތަރެއް ހުންނާނެ‪ "،‬އޭނަ‬

‫އިރަމް ގާތުގައި އަހަރެން ނުވަތަ ނާދިޔާ ނެތް‬

‫އަނގަހުޅުވައިލި ނަމަ‪ ،‬އަހަންނަށް ވެސް ފެށުނީހީ‬

‫ފަހަރު އުއްބައްތިއަށް އަނެއް ފަހަރު އިރަމްއަށް‬

‫ބުންޏެވެ‪" .‬މިހެން ބުނެފަ ފުއްދާލަމާ ހިނގާ! ލޯބިވާ‬

‫ވަގުތެއް ނުދާނެއެވެ‪ .‬ނަސީބު ދިމާކުރި ގޮތުން އިރަމް‬

‫ކށްލައިގެން އިނީއެވެ‪.‬‬ ‫ރޯށެވެ‪ .‬ވީމައި‪ ،‬ހިތްވަރު ޮ‬

‫އތީ ހޭލައެވެ‪ .‬ބައެއް‬ ‫ބަލަބަލައި ތިބީމެވެ‪ .‬އިރަމް ޮ‬

‫މަންމަގެ އެސްފީނާ ވެސް ދަރިފުޅަށް ޖެހިދާނެ‪".‬‬

‫ވަކިވެގެން ދިޔައީ‪ ،‬އަހަރުމެން ދެ މީހުން ދެ ފަރާތުގައި‬

‫އެސްފީނާއަކީ ކިހައި ވިހަ އެއްޗެއްކަން އަހަރުމެންނަށް‬

‫ފަހަރު ހިނިތުންވެލައެވެ‪ .‬ބައެއް ފަހަރު ފަންގިފިލާއަށް‬

‫އަހަރެން ދިޔައީ ދެ ސުވާލު ހިފައިގެންނެވެ‪.‬‬

‫އިރަމްއަށް ބަލަހައްޓައިގެން ތިއްބައެވެ‪ .‬އުމުރު ދުވަހަށް‬

‫ގަބޫލު ކުރެވުނީ އޭގެ އެންމެ ހިތި ގޮތަށެވެ‪ .‬އަގު‬

‫ނަޒަރު ހުއްޓައިލައެވެ‪.‬‬

‫އެ ތަނުން ނުކުތީ އެތައް ސުވާލެއް ހިފައިގެންނެވެ‪.‬‬

‫އަހަރުމެންގެ ހިތުގައި ހަރުލާފައި ހުންނާނެ ކަހަލަ‬

‫އެސްފީނާއިން ސަލާމަތްވުމަށް ތަވީދެއް ބޭނުން‬

‫ފޮނި ހިނިތުންވުމެއް އަހަރުމެންގެ ހިތުގައި ބިންވަޅު‬

‫ރޅިއެއްގެ އެއްވެސް ހިލަމެއް ނުވާ ކޮޓަރީގައި ހުރި‬ ‫ޯ‬

‫ކުރެވިދާނެ ހެއްޔެވެ؟ އެސްފީނާއިން މީހަކު މަރުވެދާނެ‬

‫ލބި ދޮންދޫންޏަށް ސުވަރުގޭގެ‬ ‫ނަގައިފައެވެ‪ .‬އެ ލޯބި ޯ‬

‫ޑިލީޓް ކޮށްލާނަން‪ "،‬ނާދިޔާ ބުންޏެވެ‪" .‬އެކައުންޓުތައް‬

‫ކޅު ހެލިލިއެވެ‪ .‬ހީވީ ކައިރިން މީހަކު‬ ‫އުއްބައްތީގެ ހުޅު ޮ‬

‫ހެއްޔެވެ؟ ފިރިމީހާގެ ފަރާތުން އަނބިމީހާއަށް‪،‬‬

‫މަތިވެރި ނިޢުމަތް މިންވަރު ކުރައްވާށިއެވެ‪.‬‬

‫ވެސް ޑިލީޓް ކޮށްލާނަން‪".‬‬

‫ހުރަސް ކުރި ހެންނެވެ‪ .‬އަހަންނަށް އިރަމްގެ ކުޑަކުޑަ‬

‫އަނބިމީހާގެ ފަރާތުން ފިރިމީހާއަށް އެސްފީނާ ޖެހިދާނެ‬

‫އެ ވަގުތު އަހަރެން ހަމަ އެކައްޗެއް ވެސް‬

‫އަތްތިލައިގައި ހިފުނެވެ‪ .‬ނާދިޔާއަށް ތެދުވެވުނެވެ‪ .‬ދެނެއް‬

‫ލބީގެ ވައްތަރެއް ހެއްޔެވެ؟‬ ‫ހެއްޔެވެ؟ އެސްފީނާއަކީ ޯ‬

‫ރވިއްޖެ ނަމަ ނާދިޔާ މާ‬ ‫ނުބުނަމެވެ‪ .‬އަހަންނަށް ޮ‬

‫އިތުރު އެއްވެސް ކަމެއް ނުވެއެވެ‪ .‬ހުޅުކޮޅު ހުރި ގޮތަށް‬

‫ހެޔޮ ނިޔަތެއްގެ ފަހަތުގައި ނުބައި ނަތީޖާއެއް އޮވެދާނެ‬

‫އަދާކުރަން މި ޖެހުނީ ދަރިފުޅަށެވެ‪.‬‬ ‫"އަހަރެން ހުރިހާ އެކައުންޓަކުން އިރަމްގެ ފޮޓޯތައް‬

‫އުއްބައްތިއަށް ބަލައިލާހެން ވެސް ހީވެއެވެ‪ .‬ވައި‬

‫މިއީ ހަގީގީ ހާދިސާއެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް‬ ‫ލިޔެފައިވާ ވާހަކައެކެވެ‪( .‬ނިމުނީ)‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ރިޕޯޓް‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫ކެއިންބުއިމުގެ ގޯސް‬ ‫އާދަތައް؛ އަހަރެމެން‬ ‫ނުރައްކަލެއްގައި!‬ ‫އަ އި ޝަ ތް މި ހް ނާ ނާ ސި ހް‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ފެށިގެން އަންނަނީ ކައްކަން ބޭނުންކުރާ ތަކެއްޗާއި‬ ‫ތަނާއި މީހާގެ ސާފުތާހިރުކަމުންނެވެ‪ .‬ކޮވިޑް‪19‬ގެ‬ ‫ދވުމުގެ އާދައަށް ހޭނުނަސް މިހާރު‬ ‫ތެރޭގައި އަތް ޮ‬ ‫ފެންނަނީ އެ އާދަތަކާ ދުރުވި ތަނެވެ‪ .‬މާރުކޭޓާއި‬

‫ފަތިހު ހޭލައިގެން ބަދިގެ އިން ފަށަމާ ހިނގާށެވެ‪.‬‬

‫ދންނަ ތަންތަނާއި ސެނިޓައިޒާ‬ ‫ފިހާރަތަކުގައި ހުރި އަތް ޮ‬

‫ވަރަށް ގިނަ ބަޔަކު އަވަސް ވެގެންނާނީ ދަރިންގެ‬

‫ފުޅިތައް މިހާރު ބޭނުން ކުރުން މަދުވެއްޖެ އެވެ‪.‬‬

‫އިންޓަވަލް ތައްޔާރުކުރާށެވެ‪ .‬ސޭންޗްވިޗެއް‪ ،‬ހޮޓްޑޯގެއް‪،‬‬

‫ދވެ ސާފުކުރުން ވެސް އެއީ‬ ‫ގަނެގެން ގެންނަ މުދާތައް ޮ‬

‫މަސްބަނަހެއް ކަހަލަ އެއްޗެއް ތައްޔާރުކުރަން ފިޔާ‬

‫މާޒީ އެވެ‪.‬‬ ‫ގސް‪ ،‬އެކި ބާވަތުގެ‬ ‫ގެއަށް ސާމާނު ގަންނަން ޮ‬

‫ބޑުގައި އެއްކޮޅުން‬ ‫ކޮށަން ނަގާ ހުދު ކަޓިން ޯ‬ ‫އތީ ކުލަ ކެހި މުށި ކުލައިގެ ޅިޔަ‬ ‫އަނެއްކޮޅަށް ޮ‬

‫ކތަޅަށް މި އެޅެނީ ވެސް ގިނަ‬ ‫ތަކެތި ކޮތަޅު ޮ‬

‫އެޅިފަ އެވެ‪ .‬އަވަސް އަރުވާލަން ޖެހޭ ވަރުން އަންގި‬

‫ކށެވެ‪ .‬ސާފުކުރަން ގެންގުޅޭ‬ ‫ފަހަރު މުޅިން ގޯސް ޮ‬

‫މޑެން ފަށަނީ އަތުގައި‬ ‫ނުލައްވައި ހުރެ މަސްގަނޑު ޮ‬

‫ބންލެސް ކުކުޅު ޓްރޭ އާއި އާފަލު‬ ‫ކެމިކަލްތަކާއި ޯ‬

‫ގޓިތައް ވެސް ނުނަގަ އެވެ‪ .‬ފެންފޮދަކުން‬ ‫ހުރި އަނ ޮ‬

‫ވެސް ގިނަ ފަހަރަށް ލަނީ އެއްކޮތަޅަކަށެވެ‪ .‬މާގިނަ‬

‫ގޓީގައި ހަރުލާފައި ހުރި‬ ‫އަތް ދޮވުނަސް‪ ،‬އަނ ޮ‬

‫ކޮތަޅު އުފުއްލަން ބުރައަކަށް ހުރިހާ ސާމާނެއް އެއްކޮށް‬

‫ނަޖިހެއްވިއްޔާ ހުރީ އެވެ‪ .‬ވަކި ހިސާބަކުން‪ ،‬މޮޑެން‬

‫ހިފައިގެން ދަނީ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު މި ތިން ބާވަތަކީ‬

‫ޔނައިޒް ފުޅީގެ މަތި‬ ‫ހުރި އަތުން އަނެއްކާވެސް މެ ޮ‬

‫ކތަޅުގައި ހުންނަންޖެހޭ ތަކެއްޗެވެ‪.‬‬ ‫ވެސް ތިން ޮ‬

‫ނަގަން ޖެހޭ ފަހަރު އާދެ އެވެ‪ .‬ފިހާރައިން ގެނައި‬ ‫ދވެ ހުރި ކަން ވެސް ހަނދާން ވަނީ މާ‬ ‫ގޮތަށް ނު ޮ‬ ‫ފަހުންނެވެ‪.‬‬

‫ކަޓިން ޯބޑު‪ :‬ޕްލާސްޓިކާ އެކު ޖަރާސީމު‬ ‫ހަށިގަނޑަށް‬

‫ފތިތަކުގެ ކައިރި ކޮށާލަން‬ ‫މަސްގަނޑު ނިމި‪ ،‬ޕާން ޮ‬

‫ބތަކެތީގައި ވަރަށް ފަސޭހައިން‬ ‫ބޑަކީ ކާ ޯ‬ ‫ކަޓިން ޯ‬

‫ކޅާ އެކު ކެފިގެން‬ ‫ވެސް ބޭނުންކުރަނީ‪ ،‬ޕްލާސްޓިކް ޮ‬

‫ޖަރާސީމު އަށަގަންނަ އެއްޗެކެވެ‪ .‬މިކަމުގައި އެންމެ‬

‫ސޭންޑްވިޗާ އެކު އެއްވާ ހަމަ އެއްކަލަ ކަޓިން ބޯޑެވެ‪.‬‬

‫ބޑީ ހުރިހާ ބާވަތަކަށް އެއް ކަޓިން ބޯޑެއް‬ ‫ނުރައްކާ ޮ‬

‫ބޑު ކަމަކަށް ނުހެދެނީ އެވެ!‬ ‫މާ ޮ‬

‫ބޭނުންކުރުމެވެ‪.‬‬ ‫ކށަން ވެސް‪ ،‬ތަރުކާރީ ކޮށަން‬ ‫"ގޭގައި ރޯ މަސް ޮ‬

‫ދިރިއުޅުމުގައި ފަރުވާ ކުޑަކުރެވޭ މި ކަހަލަ‬ ‫އާދައިގެ ކަންކަމާ މެދު ވެސް ހާސްވެ ފިކުރުބޮޑުވެވެނީ‪،‬‬

‫ވެސް މި ބޭނުންކުރަނީ އެއް ކަޓިން ބޯޑެއް‪ .‬އެއީ‬

‫ކންމެވެސް މީހެއްގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވެ‬ ‫އާއިލާގެ ޮ‬

‫ރ މަސް ކޮށާފައި‬ ‫ބެސްޓް ޕްރެކްޓިސް އެއް ނޫން‪ޯ .‬‬

‫އންނަން ޖެހުމުނެނެވެ‪ .‬ގޯސްކޮށް‬ ‫ބަލި އެނދުގައި ޮ‬

‫ސާފުކުރިއަސް‪ ،‬އެބަޖެހޭ ޑިސްއިންފެކްޓް ކުރަން‪.‬‬

‫ތ ވިސްނައި ބައެއް މީހުން ބޯގޮވާ‬ ‫ކން ކަމެއް ޯ‬ ‫ކުރެވުނީ ޮ‬

‫އެއަށްވުރެ މާ ފަސޭހަ މި ބާވަތްތަކަށް ވަކިވަކި‬

‫ހިސާބަށް ދެ އެވެ‪.‬‬

‫މލްޑިވްސް ފުޑް‬ ‫ބޑާއި‪ ،‬ތަށި ބޭނުންކުރުން‪ޯ "،‬‬ ‫ކަޓިން ޯ‬

‫އެކަމަކު‪ ،‬ބިޒީ ދިރިއުޅުމުގައި ވަރަށް އާދައިގެ‬

‫ތރިޓީ (އެމްއެފްޑީއޭ) ގެ ފުޑް ކޮލިޓީ‬ ‫އ ޯ‬ ‫އެންޑް ޑްރަގް ޮ‬

‫ގތުގައި ނެގޭ ގިނަ ކަންކަމަކީ އަހަރެމެންގެ‬ ‫ކަމެއްގެ ޮ‬

‫އފިސަރު ޚާލިސާ މުހައްމަދު ވިދާޅުވި‬ ‫އެޝުއަރެންސް ޮ‬

‫ބޑު ނުރައްކަލެކެވެ‪.‬‬ ‫ސިއްހަތަށް ވަރަށް ޮ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް‬

‫ބޑު ބޭނުންކުރާ‬ ‫ހަމައެއާ އެކު ޕްލާސްޓިކް ކަޓިން ޯ‬

‫ބަލާއިރު‪ ،‬އަހަރެމެންގެ އާދަތައް ހުރީ ވަރަށް‬

‫އިރު‪ ،‬ގިނަ ދުވަސްވުމުން މިފަދަ ކަޓިން ބޯޑުތަކުގައި‬

‫ނުރައްކާތެރި ދަރަޖައެއްގަ އެވެ‪.‬‬

‫ބތަކެއްޗާ އެއްވެ‬ ‫ހުންނަ މައިކްރޯ ޕްލާސްޓިކް ކާ ޯ‬

‫ޓބަރު މަހު އާއްމުކޮށްފައިވާ‬ ‫މިދިޔަ އޮކް ޯ‬

‫މިސްރާބު ޖަހަނީ އަހަރެމެންގެ ހަށިގަނޑަށެވެ‪.‬‬

‫ގތުން‪ ،‬ސާފުތާހިރު ނޫން ކާނާ ކެއުމުގެ‬ ‫ރިޕޯޓްގައިވާ ޮ‬ ‫ސަބަބުން އަހަރެއްގެ މައްޗަށް ‪ 600‬މިލިއަން މީހުން‬

‫ގަނޑުފިލުވާފައި އަލުން ފްރިޖަށް ނުލާ‬

‫ބަލިވެ‪ 4 ،‬ލައްކައަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވެ އެވެ‪.‬‬

‫ބޑު މަސްގަނޑު ނަގައި އެތައް‬ ‫ފްރިޖުން ޮ‬

‫ހޓާ އަދި އަމިއްލަ ވިޔަފާރިތަކުގެ ބޭނުމަށް ކާނާ‬ ‫ކެފޭ‪ޮ /‬‬

‫ގަޑިއިރަކު ގަނޑުފިލުވަން ބޭރުގައި ބޭއްވުމަށް ފަހު‬

‫ތައްޔާރުކުރުމުގައި ފަރުވާތެރިވާން ޖެހޭ ވަރަށް‪ ،‬އަމިއްލަ‬

‫ކޮށާލުމަށް ފަހު‪ ،‬ގިނަވާ ބައި އަނެއްކާ ފްރިޖަށް ލުމަކީ‬

‫ކށް ރައްކާކުރުމުގައި ވެސް‬ ‫ގޭގައި ކާނާ ތައްޔާރު ޮ‬

‫ވަރަށް ގޯސް އާދައެކެވެ‪.‬‬

‫ސަމާލުކަންދޭން ޖެހެ އެވެ‪.‬‬

‫ގތުގައި އެންމެ ރަނގަޅުގޮތަކީ‬ ‫ޚާލިސާ ވިދާޅުވި ޮ‬ ‫މި ބާވަތްތައް ގަނެ ގަނޑުކުރަން އައިސް އަލަމާރީގައި‬

‫"ޒަމާންވީ ނުރަނގަޅު އާދަތައް"‬

‫ޕޝަން ކުރުމެވެ‪ .‬އޭރުން ކޮންމެ‬ ‫ބެހެއްޓުމުގެ ކުރިއަށް ޯ‬

‫ބތަކެތީގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރު ކުރުން‬ ‫ކާ ޯ‬

‫ދުވަހަކު މަސްގަނޑު ނަގަން ޖެހުމުގެ ބަދަލުގައި‬

‫‪13‬‬

‫ކންމެ ދުވަހަކު ވެސް‬ ‫ކައްކަން ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ޮ‬

‫ނުރައްކާތެރި ކަންކަމެވެ‪ .‬މީގެއިތުރުން‪ ،‬ރޮލާ ހުންނަ‬

‫ރ ފިލުވުމަށް ފަހު‬ ‫ގަނޑުފިލުވޭނެ އެވެ‪ .‬ނޫން ނަމަ ޯ‬

‫ބިސް އަޅައިގެން ތައްޔާރުކުރާ ސަބްމެރިން ސޯސް ފަދަ‬

‫އތް ތިން ދުވަހު ކާނީ އެވެ‪.‬‬ ‫ކުރިއަށް ޮ‬

‫ބާވަތްތަކަކީ ހާއްސަކޮށް‪ ،‬މާބަނޑު މީހުންނަށް ރައްކާތެރި‬

‫ގތަކީ އައިސް‬ ‫ގަނޑުފިލުވަން އެންމެ ރައްކާތެރި ޮ‬ ‫އަލަމާރީގެ ފިނިކުރާ ބައި (ޗިލާ)ގައި ބަހައްޓައިގެން‬

‫ނޫން އެއްޗެއްކަން އިއާޝާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ‪.‬‬ ‫ތއްޓަކީ ޕޯރަސް‬ ‫"ބިހެއް ނުއެއް ދޮންނާނެ‪ .‬ބިހުގެ ޮ‬

‫ގަނޑު ފިލުވުމުވެ‪ .‬ނޫން ނަމަ މައިކްރޯވޭވް ތަކުގައި‬

‫ލލަށް ނުފެނުނަސް ކުދިކުދި ލޯވަޅުތަކެއް‬ ‫އެއްޗެއް‪ޮ .‬‬

‫މޑް ބޭނުންކުރުމެވެ‪.‬‬ ‫ހުންނަ ޑީފްރޮސްޓިން ޯ‬

‫ހުންނާނެ‪ .‬އެހެންވީމަ ބޭރުގައި ހުންނަ އެއްޗެއް ބިހުގެ‬

‫"ފެނަށް ލައިގެން ގަނޑު ފިލުވުމަކީ އެންމެ‬

‫އެތެރެއަށް ވަންނާނެ‪ .‬އެކި ސްޓޭންޑަޑްތަކުގެ ބިސް‬

‫ގތް‪ .‬އޭރަށް ޖަރާސީމުތައް‬ ‫ނުރައްކާތެރިކަން ބޮޑު ޮ‬

‫ހުންނައިރު ރާއްޖޭގައި މި ހުންނަ ބިހަށް ސަމާލުކަން‬

‫ގިނަވެ ކުކުޅުގެތެރެއަށް ވެސް ފެތުރުމުގެ ފުރުސަތު‬

‫މނެއްލާ ޖަރާސީމު‬ ‫ދޭންޖެހޭ‪ .‬އެ ނޫން ނަމަ ސެލް ޮ‬

‫ކށްގެން ޑީފްރޮސްޓް ކުރާ‬ ‫އތް‪ .‬ފެން ބޭނުން ޮ‬ ‫އެބަ ޮ‬

‫ބޑު‪ "،‬އިއާޝާ‬ ‫ހަށިގަނޑަށް ދިއުމުގެ ފުރުސަތު ޮ‬

‫ގތަށް ނުލައި‪ ،‬ކޮތަޅެއްގައި‬ ‫ނަމަ މަސްގަނޑު އޮތް ޮ‬

‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ބަންދުކޮށްގެން‪ ،‬އަދި ފެންގަނޑު ބަދަލުކުރާ ގޮތަށް ނޫނީ‬ ‫ފެނަށްލުން އެދެވިގެންނުވޭ‪ "،‬ޚާލިސާ ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫މީގެއިތުރުން ވެސް ތެއްޔާއި ތަށިތައް ދޮންނަން‬ ‫ކންމެ ފަހަރަކު ބޭނުންކޮށް‬ ‫ގެންގުޅޭ ސްޕޮންޖް ވެސް ޮ‬ ‫ނިންމުމަށް ފަހު ރަނގަޅަށް ފެން ހިއްކުމާއި‬

‫ހޫނުކުރިޔަސް އަދި ކަމަކުނުދޭ‬

‫ކށް ބަދަލުކުރުމަކީ‬ ‫ސާފުކުރުމާއި ގިނަ ދުވަސްނު ޮ‬

‫ގަރުދިޔަ ތެލި ހޫނުކުރުމަކީ ކަށީގައި ހިފާފައިވާ‬

‫މުހިންމު ކަމެކެވެ‪ .‬އައިސް ކްރީމް ހުސްކުރި ތައްޓާއި‪،‬‬

‫އާދައެކެވެ‪ .‬އެހެން ނޫން ނަމަ އަނެއް ދުވަހު ހޭލާއިރު‬

‫ކަޕް ނޫޑުލްސް ހުސްކުރި ތަށިތައް ދެވަނަ ފަހަރަށް‬

‫ހުންނާނީ ކުނިވެފަ އެވެ‪.‬‬

‫ބޭނުންކުރާއިރު ވެސް‪ ،‬އެ ތަކެތީގެ ލޭބަލްތަކަށް‬

‫ޑައިޓީޝަން އާމިނަތު އިއާޝާ ވިދާޅުވީ‬

‫ސަމާލުވެ‪ ،‬ބޭނުންކުރަން ޖެހޭ މިންވަރަށް ވުރެ އިތުރަށް‬

‫އަހަރެމެންނަށް ވަހާއި ކުލަ އާއި ރަހައިން ކާއެއްޗެއް‬

‫ބޭނުން ނުކުރުމާއި‪ ،‬ފިނި އެއްޗެއް އަޅަން ބޭނުންކުރާ‬

‫ކުނިވިކަން މި އެނގެނީ ވަރަށް ބޮޑު ވަރު ވުމުން‬

‫އެއްޗަކަށް ހޫނު އެއްޗެހި އަޅައިގެން ބޭނުންނުކުރުމަކީ‬

‫ކަމަށެވެ‪ .‬ކާއެއްޗެހީގައި އެންމެ އަވަހަށް ބެކްޓިރިއާ‬

‫ގތުން ބަލާއިރު މުހިންމު ކަމެކެވެ‪.‬‬ ‫ސިއްހީ ޮ‬

‫އުފެދޭ ފިނިހޫނުމިނަކީ ފަސް ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް‬ ‫އާއި ‪ 60‬ޑިގްރީ ސެލްސިއަސްއާ ދެމެދުކަމަށް‬

‫ފްރިޖު ބަލަހައްޓާ ޮގތް‪ ،‬ނުރައްކަލުގެ ސިގްނަލެއް‬

‫ވާއިރު‪ ،‬ރާއްޖެއަކީ ހޫނު ގަދަ ގައުމަކަށްވުމުން‪ ،‬ކާނާ‬

‫މިފަހަކަށް އައިސް ގޭގެ އައިސް އަލަމާރި ނުވަތަ‬

‫ތައްޔާރުކުރާތާ ދެ ގަޑިއިރުވުމުން އޭގައި ޖަރާސީމު‬

‫ފްރިޖަކީ ކާއެއްޗެހި ރައްކާކުރާ ކަބަޑެކެވެ‪ .‬ފެނާއި‬

‫އުފެދެން ފަށަ އެވެ‪.‬‬

‫ކިރާއި ބިހާއި‪ ،‬ޖޫހާއި ތަރުކާރީ އާއި މޭވާ އަދި‬

‫ގތަކީ ދެ ގަޑިއިރު ތެރޭ ކައި ހުސް‬ ‫ރަނގަޅު ޮ‬

‫ނުވިތާކަށް ހަފްތާއަކަށް ތައްޔާރުކުރާ މީލް ޕްރެޕާއި ކާން‬

‫ނުކުރެވޭ ނަމަ އަވަހަށް ފްރިޖަށް ލުމެވެ‪ .‬އަދި‬

‫ކދު ވެސް މި ހުންނަނީ އައިސް‬ ‫ފަށާފައި ބާކީވާ ބިސް ޯ‬

‫ތައްޔާރުކުރަން ފަށާ ހިސާބުން ހަތަރު ގަޑިއިރު ތެރޭ‬

‫އަލަމާރީގަ އެވެ‪.‬‬

‫މި ފިނިހޫނުމިނުގައި ކާއެއްޗެއް ހުންނަ ނަމަ ކެއުން‬ ‫އެދެވިގެނެއް ނުވެ އެވެ‪.‬‬ ‫"ބައެއް ކަހަލަ މޭވާ އަދި ތަރުކާރީގައި ވެސް‬

‫ގތުގައި‪ ،‬އައިސް އަލަމާރި‬ ‫އިއާޝާ ވިދާޅުވާ ޮ‬ ‫ފުރެންދެން އެއްޗެހި ބަހައްޓާ ނަމަ ވައި ދައުރުވާ‬ ‫މިންވަރު ދަށްވެ ކާނާ ބަހައްޓަން ޖެހޭ ފިނި ހޫނު‬

‫ހުރެދާނެ ހަލާކުވެފައި ހުންނަ ތަންކޮޅެއް‪ ،‬ނޫނީ ޗީޒްގައި‬

‫މިން ގެއްލެ އެވެ‪ .‬ހަމައެއާ އެކު ކާއެއްޗެހި ރަނގަޅަށް‬

‫ކޅެއް‪ ،‬ކުޑަ ތަންކޮޅެއްގައި‬ ‫ވެސް ހުރެދާނެ މޯލްޑް ޮ‬

‫މަތިޖަހައި ދިޔައާ ވަސް ދައުރުނުވާހެން ބެހެއްޓުން‬

‫ހުއްޓަސް މުޅި އެއެއްޗެއްގައި އޭގެ އަސަރު ހުންނާނެ‪.‬‬

‫މުހިންމެވެ‪.‬‬

‫ކޅު އުކާލުމަކުން ނުފުދޭ‪.‬‬ ‫އެހެންވީމަ އެ ތަން ޮ‬

‫ގތުގައި ކާން ތައްޔާރަށް‬ ‫އަދި ޚާލިސާ ވިދާޅުވި ޮ‬

‫ރިހާކުރުގައި ވެސް ފޫ ޖެހީމަ އެހިސާބުން ބޭނުން‬

‫ހުންނަ ބާވަތްތައް‪ ،‬މިސާލަކަށް ކޭކު ފަދަ ބާވަތްތައް‬

‫ކުރުން އެދެވިގެނެއް ނުވޭ‪ "،‬އިއާޝާ ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫އެންމެ މަތީގައި ބަހައްޓައި ދެން ހުންނަ ބާވަތްތައް‬ ‫އޭގެ ތިރީގައި ބެހެއްޓުމަކީ ވެސް ކާނާ މާ އަވަހަށް‬

‫ކުކުޅު ބިސް‪ :‬ރައްކާކުރުމުގައި ވަރަށް ސަމާލުކަން‬ ‫ދޭން ޖެހޭ‬

‫ހަލާކުނުވެ‪ ،‬ޖަރާސީމު އަށަގަތުން ލަސްކޮށްދޭނެ‬ ‫ކަމެކެވެ‪.‬‬

‫މިއީ‪ ،‬ވެސް ރައްކާކުރުމާއި ބޭނުންކުރުމުގައި‬

‫"ވަރަށް ގިނައިން ހުޅުވާ ލައްޕާތީ އާންމުކޮށް‬

‫ސަމާލުކަން ދޭންޖެހޭ އެއް ބާވަތެވެ‪ .‬ބިސް ބެހެއްޓުން‬

‫ފްރިޖުތަކުގައި މި ހުންނަންޖެހޭ ފިނިހޫނުމިން ގޭގައި‬

‫އެންމެ ރަނގަޅީ ފްރިޖުގަ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު ބިހުގެ ބޭރު‬

‫ހުންނަ ފްރިޖުތަކުގައި ނުހިފަހައްޓާ‪ .‬އެހެންވެ ގިނަވެގެން‬

‫ދޮވުމާއި ހަލާކުވެފައި ނުވަތަ ބޭރު ވެސް ހަޑިކޮށް‬

‫ތިން ދުވަސްތެރޭ‪ ،‬ފްރިޖުގައި ބަހައްޓާ‬

‫ހުންނަ ބިސް ބޭނުންކުރުމާއި‪ ،‬ބިހުގެ ތޮށިކޮޅު‬

‫ބާވަތްތައް ކައި ބޭނުންކުރަން ޖެހޭ‪.‬‬

‫އެއްވެސް ވަރަކަށް ކާއެއްޗެހީގައި ހޭކުން މިއީ މުޅިން‬

‫ރސް ކޮންޓެމިނޭޝަނަށް‬ ‫އަދި ކް ޮ‬

‫‪19‬‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ލައިފްސްޓައިލް‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪14‬‬

‫ހާދަ ފޫއްސޭ‪ ،‬މި ާތ ކު ާރނެ އެއްކަމެއް ވެސް ނެތް!‬ ‫އަ އި ޝަ ތް މި ހް ނާ ނާ ސި ހް‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ކށްލައި‪ ،‬އުފާވެރި ވަގުތުކޮޅެއް‬ ‫އެމީހުން އަރާމު ޮ‬ ‫ހޭދަކޮށްލާނެ ތަނެއްވެސް ނުހުރޭ‪ .‬އަދި އެއީ އެމީހުންގެ‬ ‫ބޑު އުނިކަމެއް ކަމުގައި‬ ‫ހަޔާތަށް ލިބޭ ވަރަށް ޮ‬ ‫އންނަނީ ފާހަގަކުރެވިފައި‪ "،‬ސަރުކާރު މުވައްޒަފުންގެ‬ ‫ޮ‬ ‫ނާދީ ހުޅުވުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި މައުމޫނު ވިދާޅުވި‬

‫ކފީއަށް އަރައަރައި‬ ‫އެއްބަޔަކު އެއް ކޮފީން އަނެއް ޮ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ތިއްބާ ދުވަސް ނިމިދާނެ އެވެ‪ .‬އަނެއް ބަޔަކު‬ ‫ކންމެވެސް ކެއުމެއްގަ އެވެ‪ .‬މި މީހުންގެ‬ ‫އަބަދުވެސް ޮ‬

‫އެތަން އުވި ހިނގައްޖެ އެވެ‪ .‬އޭގެ ފަހުން އެކަހަލަ‬ ‫ކަމެއް ނެތެވެ‪.‬‬

‫ޖަވާބަކަށް ވާނީ މިތަނުގައި ދެން ކުރާނެ އޮތީ ކޮން‬ ‫ކަމެއް ހެއްޔޭ އެވެ‪.‬‬ ‫ދޮގެއް ނޫނެވެ‪ .‬މުނިފޫހިފިލުވާލައި ކުޅިވަރުކުޅެން‬

‫ދެން ފެނުނީ މަޖީދިއްޔާ ސްކޫލަށް ‪ 75‬އަހަރު‬ ‫ފުރުމުގެ މުނާސަބަތުގައި ‪ 2004‬ވަނަ އަހަރު ހުޅުވި‬ ‫ޓލްތަކެވެ‪ .‬މިއަދު މިއުޒިކް‬ ‫އަލިމަސް ކާނިވަލުގެ ސް ޯ‬

‫މި މާލެއިން ޖާގައެއް ފުރުސަތެއް ދައްކަބަލާށެވެ‪.‬‬

‫ޝ އާއި ސިޔާސީ ސަކަރާތް ކާނިވަލުން ފެނުނަސް‬ ‫ޯ‬

‫ޑ ކޯޓްތަކާއި ދެން‬ ‫ފުޓްސަލް ދަނޑުތަކާއި އިން ޯ‬

‫އެއް ޒަމާނެއްގައި އެއީ ވަކި ކުލައަކަށް ނުބަލައި‬

‫ކންމެ ތަނެއް އެއީ ހަގީގަތުގައި‬ ‫މިހެން ހުރި ޮ‬

‫ގސް އެކި ގޭމުތައް ކުޅެން‬ ‫އާއިލާތަކާއި ރައްޓެހިގެން ޮ‬

‫ޔކަން ފުރިހަމައެއް ނުވެ އެވެ‪.‬‬ ‫އަދި ޖިސްމާނީ ދުޅަހެ ޮ‬

‫އާންމުންނަށް ހުރި ތަންތަނެއް ނޫނެވެ‪ .‬ކޮންމެވެސް‬

‫އޮތް އުފާވެރި މާހައުލެކެވެ‪ .‬ދެން މިދިޔަ އަހަރުގެ‬

‫ފތަށް ގާ އަޅާފައި ހުރި‬ ‫އެކަމަކު އެކިވަރުގެ އެކިގޮތް ޮ‬

‫ގްރޫޕެއް‪ ،‬ޖަމިއްޔާއެއް‪ ،‬އެކަޑަމީއެއް ނުވަތަ ކްލަބަކަށް‬

‫މިނިވަންދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި ހުޅުމާލޭ ސެންޓްރަލް‬

‫މި ފުރަމާލެ ވަށައި ދުވުމަކީ ވެސް ކޮންމެ މީހަކަށް‬

‫ކށްފައި" ހުރި ތަންތަނެވެ‪.‬‬ ‫"ހިބަ ޮ‬

‫ޕާކުގައި ދެތިން ދުވަހަކަށް ބޭއްވި މިނިވަން އުފާ‬

‫ކުރެވޭނެ އަދި ކުރަން ރަނގަޅު ވެސް ކަމެއް ނޫނެވެ‪.‬‬

‫ކާނިވަލުން ވެސް އެ ފެނުނީ މިހާރުގެ ޖީލަށް‬

‫އެންމެން ވެސް މި ތިބީ ކެތްމަދުވެފަ އެވެ‪.‬‬

‫އތީ މާލޭ ދުވާ ޓްރެކަށެވެ‪ .‬އެއް ލޭނުގައި‬ ‫ދެން ދާން ޮ‬

‫އތް މި ފުރުސަތުތަށް އޮތް ޑިމާންޑެވެ‪.‬‬ ‫ބޭނުންވެފައި ޮ‬

‫ތަރައްގީވަމުން އަންނަ ސިޓީތަކުގައި އެންމެ މަގްބޫލު‬

‫ތަމްރީނުކުރަމުންދަނީ ގައުމީ ޓީމުގެ ދުވުންތެރިންނެވެ‪.‬‬

‫ތަންތަނަކީ ވެސް މިއީ އެވެ‪ .‬އީ ސްޕޯޓްސް‬

‫އަނެއް ލޭނުގައި ފަރިތަކުރަނީ ކުޅިވަރު އެކަޑަމީތަކުގެ‬

‫ހުންނަހެން ނުވަތަ ރާއްޖޭގެ ނިސްބަތުގައި ވެސް މިތާކު‬

‫ނަފްސާނީ ދުޅަހެ ޮޔކަމަށް މުހިންމު‬

‫އެރީނާތަކާއި ވީއާރް ގޭމިން ސެންޓަރުތަކުގެ ވިޔަފާރި‬

‫އތް ލޭނުގައި ފޯރީގައި ބޫޓް‬ ‫ދަރިވަރުންނެވެ‪ .‬ދެން ޮ‬

‫ނެތެވެ‪ .‬ބޭނުން ވަގުތަކު ކުރެވޭނެ ކަމަކަށް އޮތީ ކަރޯކޭ‬

‫މިފަދަ ކުޅިވަރާއި މުނިފޫހިފިލުވުމުގެ މައިދާންތަކަކީ‬

‫‪ 2030‬އާ ހަމައަށް ‪ 65.5‬ބިލިއަނަށް އަރާނެ ކަމަށް‬

‫ކޭމްޕު ޖައްސަނީ އެވެ‪ .‬އާންމު މީހާ ދުވެލާނެ‬

‫އިގްތިސާދީ މާހިރުން ލަފާކުރާއިރު ރާއްޖޭގައި ވެސް މި‬

‫ފުރުސަތެއް މިތާކު ވެސް ނެތެވެ‪.‬‬

‫ދާއިރާ ފުޅާކުރެވޭނެކަމަށް ގިނަބަޔަކު ގަބޫލުކުރެ އެވެ‪.‬‬

‫ހުރިހާ އުމުރުފުރާތަކަށް ކަމުދާނެހެން ކުޅިވަރު‬ ‫ކުޅެވޭނެ އެކި ކަހަލަ އާކޭޑްތަކާއި ގޭމިން‬ ‫ކޓުތައް އެހެން ގައުމުތަކުގައި‬ ‫ފެސިލިޓީތަކާއި ކުޅިވަރު ޯ‬

‫ކފީއަކަށް ދިއުމެވެ‪.‬‬ ‫ނުވަތަ ނޫނީ ޮ‬

‫ބޑަށް‪ ،‬އެކަކު އަނެކަކާ‬ ‫ހަމައެކަނި ފޫހި ފިލުވުމަށްވުރެ ޮ‬

‫ބޭނުންވަނީ އާކޭޑުތަކާއި‪ ،‬އެކިކަހަލަ ސްޕޯޓްސް‬ ‫އެރީނާތައް‬ ‫މިފަދަ ކުޅިވަރާއި މުނިފޫހިފުލުވުމުގެ ހަބްތަކަށް‬

‫އެކަމަކު މީގެ އަހަރުތަކެއް ކުރިއަށް ދާއިރު‪،‬‬

‫ބައްދަލުވެ އިޖުތިމާއީ ގުޅުން ބަދަހި ކުރުމަށް ލިބޭ‬

‫ކޓުތަކުގެ ހާލަތަކީ ވެސް މިއެވެ‪.‬‬ ‫ކުޅިވަރު ޯ‬

‫‪ 1990‬ވަނަ އަހަރު މިނިވަން ‪ 25‬ފާހަގަކުރުމުގެ‬

‫ފުރުސަތެކެވެ‪ .‬އަދި އެކިކަހަލަ ކުޅިވަރާއި ގޭމުތަކުން‬

‫ކންމެ އަވަށެއްގައިހެން ހުރެ‬ ‫ފުޓްސަލް ދަނޑުތަކެއް ޮ‬

‫މުނާސަބަތުގައި ހުޅުވި ސަރުކާރު މުވައްޒަފުންގެ ނާދީ‬

‫އާންމު ދިރިއުޅުމުގެ ނުތަނަވަސްކަމާއި‪ ،‬ސްޓްރެސް‬

‫ގތުން އަޖުމަ ބަލާލެވޭނެ‬ ‫ވެސް މުނިފޫހި ފިލުވުމުގެ ޮ‬

‫އެވެ‪ .‬އެކަމަކު މި ދަނޑުތަކަށް ރައްޓެހިންނާ އެކީ‬

‫އަކީ އެ ދުވަސްވަރަށް ބަލާއިރު ހައްލެކެވެ‪ .‬މިހާރު‬

‫ކގްނިޓިވް ހުނަރުތައް ތަރައްގީ ކޮށް‪،‬‬ ‫ފިލުވައިދީ‪ ،‬މީހާގެ ޮ‬

‫ފުރުސަތުތަކެއް ފަހިވާން ޖެހެ އެވެ‪ .‬އޮއެވާލި‬

‫ގޮސް ކުޅެލެވޭ ވަރަށް ވުރެ ޑިމާންޑް ބޮޑުވެފައި ޖާގަ‬

‫ގތިތެރެއަކާއި‬ ‫ޓާޓާ ފްލެޓްތައް އަޅަމުންދާ ބިމުގައި ޯ‬

‫މައްސަލަ ހައްލުކުރުމުގެ ހުނަރު ވެސް ފަހި ކޮށްދެ‬

‫ޕ އަ ކޭންޑަލް" ތަޖުރިބާ އާއި‬ ‫އާޓް ފިހާރައިގެ " ޯ‬

‫ހޯދަން އުނދަގުލެވެ‪.‬‬

‫ޑ އެކި ކުޅިވަރުތަކާ އެކީ ކުރީގެ ރައީސް‬ ‫އިން ޯ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫އތް ޑިމާންޑް‬ ‫ކްލޭސްޓޫޑިއޯގެ އެކި ސެޝަންތަކަށް ޮ‬

‫މައުމޫނު އަބްދުލްގައްޔޫމް އެ ތަން ހުޅުއްވައިދެއްވީ‬

‫ބެޑްމިންޓަން ކުޅުމަށް ވެސް ގައުމީ ޓީމާއި‬

‫މީގެ އިތުރުން ތަފާތު އުފެއްދުންތެރި ފަންނުތައް‬

‫މިކަމުގެ ހެއްކަކަށް ފުދެ އެވެ‪.‬‬

‫ގޭތެރޭގައި އަބަދު ތިބުމަށްވުރެ ބޭރު ތެރެއަށް‬

‫ކްލަބުތަކާއި އަދި އާންމުންވެސް ދާންއޮތީ ހަމަ އެއް‬

‫ސަރުކާރު މުވައްޒަފުން މަސައްކަތުގެ މާހައުލުން ބޭރުން‬

‫ނުކުމެ‪ ،‬މިފަދަ ހަރަކާތްތަކުގައި ބައިވެރިވުމުން ކޮންމެ‬

‫ކޓަރިތަކުގައި ތާށިވެފައި ތިބި ކުޑަ‬ ‫ކޯޓަކަށެވެ‪ .‬ކުދިކުދި ޮ‬

‫ކށް‪ ،‬އެކި ކުޅިވަރުތައް ކުޅުމުގެ ފުރުސަތު‬ ‫ބައްދަލު ޮ‬

‫އުމުރަކަސް ހުސްވަގުތުތަކުގެ ބޭނުން ހިފައި‪ ،‬އިޖްތިމާއީ‬

‫‪ 30-20‬އަހަރުގެ ޒުވާނުން‪ .‬ރައްޓެހިންނާއި‪ ،‬ކަޕްލްސް‬

‫ކުދިންނަށް ވެސް އެއް އުމުރެއްގެ ކުދިންނާ އެކު މިފަދަ‬

‫ލިބިދޭ އުފާވެރި ޖައްވެއް ތަނަވަސްކުރުމުގެ މަގްސަދުގަ‬

‫އަދި އުފެއްދުންތެރި ހުނަރުތައް ތަރައްގީކުރުމުގެ‬

‫ޕޓަރީ އަދި ޑޭޓް ނައިޓް ކްލާސްތަކަށް‬ ‫އަށް ހާއްސަ ޮ‬

‫ކށް‪ ،‬އެ ހުނަރުތައް ތަރައްގީ‬ ‫ކުޅިވަރުތައް ކުޅެން ދަސް ޮ‬

‫އެވެ‪ .‬މި ނާދީގައި ކެރަމާއި ރާޒުވާ އާއި ބެޑްމިންޓަނާއި‬

‫ފުރުސަތެއް ލިބި އެވެ‪.‬‬

‫ބޑު‪ .‬އަދި ޗުއްޓީތަކާ ދިމާކޮށް‬ ‫ވެސް ޑިމާންޑް ޮ‬

‫ކުރުމުގެ ފުރުސަތުތައް ލިބެން ހުރީ އަތުން ގުނާލެވޭހާ‬

‫ކށް ބާއްވާ ސެޝަނަށް ވެސް‬ ‫ކުޑަކުދިންނަށް ހާއްސަ ޮ‬

‫ވެސް މަދުންނެވެ‪.‬‬

‫ބޑު ތަރުހީބެއް ލިބޭ‪ "،‬ކްލޭ ސްޓޫޑިއޯގެ މާކެޓިން‬ ‫ޮ‬

‫ޕންގް ކުޅެވެން ހުއްޓެވެ‪ .‬އަދި މާލޭ ފިޓްނަސް‬ ‫ޕިންގް ޮ‬ ‫ކްލަބްގެ ޖިމެއް ވެސް ހިންގި އެވެ‪.‬‬ ‫އފީސްތަކުގެ މެދުގައި ހުންނަ‬ ‫"ހާއްސަކޮށް‪ ،‬ތަފާތު ޮ‬ ‫ބައެއްކަހަލަ މައްސަލަތަކަކީ‪ ،‬އަޅުގަނޑު ހިތުން މިކަހަލަ‬

‫ގތަށް‪ ،‬މިއީ ރައްޓެހިންނާ ބައްދަލުވެ ކޮފީ‬ ‫ހަމަ އެ ޮ‬ ‫މޭޒުގައި އެތައް ގަޑިއިރެއް ބޭކާރު ވާހަކަދެއްކުމުގައި‬

‫"ބެޑްމިންޓަން ކުޅެންޏާ މި ތިބެންޖެހެނީ ހެނދުނު‬

‫ގތެއްގައި ވަގުތު ހޭދަކޮށް‬ ‫ހޭދަކުރުމަށްވުރެ މާނަވީ ޮ‬

‫‪ 8‬ޖަހާއިރަށް ބަލަބަލާ‪ .‬ކިރިޔާ ވެސް ލަސްވެއްޖިއްޔާ‬

‫ކށްލަން ލިބޭނެ ފުރުސަތެކެވެ‪.‬‬ ‫އުފާ ޮ‬

‫ގިނަފަހަރު ބޭނުންވާ ގަޑިއަކަށް ނުލިބޭނެ ކޯޓެއް‪.‬‬

‫ސެންޓަރާއި ކުޅިވަރު ކުޅޭނެ މައިދާންތަކުން މިހާރު‬

‫ކަމާކަންފަށާ ދާން ވެސް މި ޖެހެނީ ހުޅުމާލެ‪.‬‬

‫ގެތަކުގައި‪ ،‬އެކަހެރިވެ‪ ،‬ސްކްރީނަށް ގެއްލިފައި ތިބޭ ޅަ‬

‫އެކަމަކުވެސް ހަމަ ކުޅެން ބޭނުންވާތީ ދަނީ‪ "،‬އާންމުކޮށް‬

‫ޒުވާނުންނަށް މީހުންނާ ބައްދަލުވެ ގުޅުން ބަދަހިވުމުގެ‬

‫ބެޑްމިންޓަން ކުޅެންދާ ޒުވާނަކު ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ފުރުސަތު ފަހިވާނެ އެވެ‪.‬‬

‫އުފާވެރި ޖައްވެއްގައި‪ ،‬އެތަންތާނގެ މުވައްޒަފުން‬ ‫ބައްދަލުކޮށްލައި ވާހަކަ ދައްކާލުމުން ވަރަށް ފަސޭހައިން‬ ‫ހައްލުވެގެންދާނެ ކަންތައްތަކެއް‪ .‬އެކަހަލަ އެއްވެސް‬ ‫ފުރުސަތެއް ނެތުމުން ސަރުކާރުގެ މުވައްޒަފުންނަށް‬

‫އވޭ‪ .‬އެންމެ ގިނައިން އަންނަނީ‬ ‫"ވަރަށް ޑިމާންޑް ޮ‬

‫އާންމުންނަށް ވެސް ކުޅިވަރު ކުޅެވޭނެ ގޮތެއް‬ ‫ބޭނުންވޭ‬ ‫ކުޅިވަރާއި ހެލިފެލިވެ އުޅުމާ ނުލައި ނަފްސާނީ‬

‫ޓީމުގެ ފަރާތުން ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫މި ނޫނަސް‪ ،‬މިފަދަ އާކޭޑްތަކާއި ގޭމިން‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ދޯ ނިއުސް‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪15‬‬

‫ލިފްޓަށް އަރައި ފޭބުމުގެ އަދަބުތައް ވެސް ދަސްކުރަންޖެހިފައި‬ ‫ލިފްޓު ދަނީ ޮކން ތާކަށްތޯ ނުބަލައި އެރުން‬

‫ބުނެލާށެވެ‪ .‬ބައެއް ފަހަރު ކުޑަކުދިން ގޮވައިގެން‬

‫ކައިރީގައި ހުންނަ މީހާގެ ގައިގައި ބާރަށް އެބަ ޖެހެ‬

‫ތ ބެލިޔަކަސް އަދި‬ ‫ލިފްޓު އައުމުން‪ ،‬މީހުން ނުކުމޭ ޯ‬

‫އަރާ މީހުން އެ ކުދިން ބޭނުންވާ ވަރަށް ލިފްޓުގެ‬

‫އެވެ‪ .‬މިހެން ނުހަދައި‪ ،‬ލިފްޓުން މީހުން މަދުވެލީމާ‬

‫އެ ނިމުނީއެއް ނޫނެވެ‪ .‬ތީރު އިނީ މައްޗަށް ނުވަތަ‬

‫ނަންބަރުތަކަށް ފިތަން ދޫކޮށްލަ އެވެ‪ .‬އެހެންވެ‬

‫މިހެން އެއްޗެހި ހިފައިގެން އަރަން އިރުކޮޅަކު‬

‫ތ ބަލައިލާށެވެ‪ .‬މައްޗަށް ދާން ބޭނުންވާ މީހަކު‬ ‫ތިރިއަށް ޯ‬

‫ލިފްޓުން މީހަކު ފައިބަން ނުވަތަ އަރަން ނެތަސް އެކި‬

‫މަޑުކޮށްލާށެވެ‪.‬‬

‫ތިރިއަށްދާ ލިފްޓަކަށް އަރައިގެން ހުރުމުން ބޭކާރުގޮތުގައި‬

‫ތަންތަނަށް ހުއްޓެމުން ދިޔަޔަސް ހިނި އައިސް އެހެން‬

‫އިމާރާތްތަކަށް އަރައި ފައިބަން ލިފްޓް‬

‫ތއްޖެހެ އެވެ‪ .‬ޖެހިގެން ހުރި‬ ‫ލިފްޓުތެރޭ މީހުން ޮ‬

‫މީހުންނަށް ޖެހެނީ ތިބޭށެވެ‪.‬‬

‫ބޭނުންކުރުމުގައި އުޅެންވީ ރީތި ގޮތް އެންމެންނަށް‬

‫ލއަށް އަރަން ބޭނުންވާ މީހާ ވެސް ތިރިއަށްދާ‬ ‫ފް ޯ‬

‫ނޫ ރާ ރަ ޝީ ދު‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫އަޑު ގަދަ ޮކށް މަޖާކުރާ ގޮޅިއެއް‬ ‫ހެމުން ކެކެމުން ލިފްޓަށް އަރައި ދެން ތިބޭ‬

‫ކމަން ސެންސް" އޭ ބުންޏަސް‬ ‫ވެސް އެނގޭނޭ އެއީ " ޮ‬

‫ލިފްޓުގައި އެންމެންނާ އެކު ބުރު ޖަހަން އަރަނީ އެވެ‪.‬‬

‫މީހުންގެ ގައިގައި ޖެހިގެން ނުހުރޭ‬

‫މީހުންނަށް ބަލައިނުލައި ބާރަށް ހީ ސަކަރާތް ޖަހާ‬

‫ހަގީގަތް ތަފާތެވެ‪ .‬އެހެން މީހުން އުޅޭ ގޮތުން‬

‫ދއޭ ހާދަ ލަހޭ މިހެން ކިޔާލަ ކިޔާލަ‬ ‫މި ދަނީ މައްޗަށް ޯ‬

‫ލިފްޓަށް އެރުމަށްފަހު ކައިރީގައި ތިބޭ މީހުންގެ‬

‫މބައިލް ފޯނު ރޭންޖު‬ ‫މީހުންނާ ވެސް ދިމާވެ އެވެ‪ޯ .‬‬

‫އުނދަގޫވުމާއި ލަދު ގަންނަން ޖެހޭ ކަންކަމާ ދިމާވުމާއި‬

‫ތިބެން ޖެހެނީ އެވަރު ނުބަލައި ނުވަތަ ހަމަ ގަސްތުގައި‬

‫"ޕާސަނަލް ސްޕޭސް" އަށް ބަލާށެވެ‪ .‬އެހެން މީހުންގެ‬

‫ފނުން ބާރަށް ވާހަކަ ދައްކައި އެ‬ ‫ލިބޭ ލިފްޓުތަކުގައި ޯ‬

‫ރުޅި ގަދަވާނެ ކިތަންމެ ކަމެއް ލިފްޓްގައި ހިނގަ އެވެ‪.‬‬

‫އެޔަށް އެރީމަ އެވެ‪.‬‬

‫ގައިގައި ނުޖެހި ނުވަތަ އުނދަގޫވާ ހިސާބުގައި‬

‫މީހާގެ ހުރިހާ ވާހަކައެއްގެ ތެރެއަށް އަހަރެމެން އެބަ‬

‫ނުހުންނާށެވެ‪ .‬ގިނަ ފަހަރު ލިފްޓުތެރޭގައި މިގޮތަށް‬

‫ދަމައިގަނެ އެވެ‪ .‬ދެ ރައްޓެހިން އެކުގައި އަރައި އެ‬

‫ލިފްޓުން މީހުން ނުކުންނަނިކޮށް އަނެއް ބަޔަކު‬ ‫އަރަން ދިމާކުރުން‬

‫ލިފްޓް ޮދރަށް ފުރަގަސް ދީގެން ހުރުން‬

‫ކައިރީގައި ހުންނަ އިރު އުނދަގޫވިޔަސް ދުރަށް ޖެހިލާށޭ‬

‫މީހުންގެ ސަޅި ހަފްތާބަންދުގެ ޕްލޭންސްތައް ކިޔާލާއިރު‬

‫އެންމެންވެސް ލިފްޓަށް އަރައި ހުންނަންވާނީ‬

‫ބުނާކަށް ނުކެރެ އެވެ‪ .‬ސަބަބަކީ މި ކުޑަ ގޮޅިތެރޭގައި‬

‫މީގައި ތިބޭ އެހެން މީހުންނަށް އަޑު އަހަން ޖެހުމުން‬

‫ތަނަކަށް ދާން ލަސްވެގެން ލިފްޓަށް އަރަން‬

‫ދރަ ކުރިމަތިލައިގެންނެވެ‪ .‬ނަމަވެސް ބައެއް މީހުން‬ ‫ޮ‬

‫އޅިގެން ޖެހިލެވިއްޖެ ނަމަ‬ ‫އޯކްވާޑް ވެދާނެތީ އެވެ‪ޮ .‬‬

‫އޯކްވާޑްވެ އެވެ‪ .‬ލިފްޓުން ނުކުމެފައި ދައްކަން އެ‬

‫އައިކަމުގައި ވިޔަސް އޭގެ އެތެރޭގައި ތިބޭ މީހުން‬

‫ދރަށް ފުރަގަސްދީގެން ހުރެ‬ ‫ލިފްޓަށް އެރުމަށް ފަހު ޮ‬

‫ވަގުތުން މާފަށް އެދެންވާނެ އެވެ‪ .‬މީގެ އިތުރުން‬

‫ވާހަކަ ބަހައްޓަން މާ ލަސްވަނީ ހެއްޔެވެ؟‬

‫ނުކުތުމަށް ފުރުސަތު ނުދީ އެންމެ އަވަހަށް ލިފްޓަށް‬

‫އެވެ‪ .‬މިހެން އެންމެން ތިބޭ ނަމަ އެންމެން ލިފްޓް‬

‫ކޅަށް ހިނގައި ނުވަތަ ދެއަތަށް ކިރި‬ ‫ލިފްޓުތެރޭގައި ދެ ޮ‬

‫އެރެން އޮތް ދިމާލަކުން ދެމިގަންނަން އުޅޭ މީހުންނާ‬

‫ތެރޭ ތިބޭނީ އެކަކު އަނެކަކަށް ފުރަގަސްދީގެން އެކަކު‬

‫އުޅޭ މީހުންނާ އެކީ ލިފްޓު ދަތުރުތަކުގައި ތާށިވެ ބޮލަށް‬

‫ތިވަރަށް ނުބަލާ‬

‫ދިމާވެ އެވެ‪ .‬ލިފްޓުގެ އަރިމަތީގައި ޖެހިގަނެގެން ނުވަތަ‬

‫އަނެނަކަކަށް ނުފެނި އެވެ؛ ހުތުރު ކަމެކެވެ‪.‬‬

‫އުނދަގޫވާ ފަހަރު އާދެ އެވެ‪.‬‬

‫މިއީ މިލިސްޓުގައި ހިމެނޭ އެންމެ އޯކްވާޑް އަދި‬ ‫އެންމެ އުނދަގޫވާ ކަމެވެ‪ .‬ކައިރީގައި ހުއްޓި ހުންނަ‬

‫އެއިން ނުކުންނަން އަންނަ މީހާ ގައިގާ ޖެހިގެން‬ ‫ގތުން މި އުޅެނީ މުބާރާތެއްގައޭ‬ ‫ވިޔަސް އަރަން އުޅޭ ޮ‬

‫ނަންބަރަށް ފިތަން ކޮމަން ސެންސް ބޭނުންކޮށްލާ‬

‫ޮފށިތަންމަތި ހިފައިގެން އެންމެން ތާށިކޮށްގެން‬

‫އިރު މަތިން ތިރިއަށް މުޅި މީހާ ސްކޭން ކޮށްލާއިރު‬

‫ހީވާ ފަހަރު ވެސް އާދެ އެވެ‪ .‬ލިފްޓު ހުޅުވޭ ވަގުތު‬

‫ކުރިމަތީ މީހުން ތިބި ނަމަ ގައިގައި ޖެހިފައި‬

‫ތަންތަނަށް ފުރަންދާން ނުވަތަ ގެ ބަދަލުވާން‬

‫މި ހުރެވެނީ ނުބައި ފުށަށް ހެދުން އަޅައިގެނޭ ހިތަށް‬

‫ކށްލައިގެން ކުރިމަތީގައި އެބަ ހުރެ އެވެ‪.‬‬ ‫ދޮރު ބްލޮކް ޮ‬

‫ގސް ބޭނުންވާ ފްލޯގެ‬ ‫ނުވަތަ މީހުން ކޮށްޕާލާފައި ޮ‬

‫ބޑެތި ސޫޓްކޭސް ނުވަތަ‬ ‫އުޅޭއިރު ނަމަވެސް ޮ‬

‫އަރާ ފަހަރުއާދެ އެވެ‪ .‬ނުދަންނަ މީހަކު މިވަރަށް ބަލަން‬

‫އލަ ވާހަކަތަކުގައި ތަން ނުދައްކައި‬ ‫ގްރޫޕް ހަދާލައިގެން ޮ‬

‫ނަންބަރަށް ފިތަން ވެސް އުޅެ އެވެ‪ .‬އޭގެ ބަދަލުގައި‬

‫ފޮށިގަނޑުތައް ހިފައިގެން ލިފްޓަށް އަރާ ބައެއް މީހުން‬

‫ހުރުމަކީ ރޫޑް ކަމެއްގެ އިތުރުން ވަރަށް އުނދަގޫވާ‬

‫ތިބުމުން ލިފްޓުން ނުކުންނަން ތަންކޮޅެއް ދީބަލާށޭ‬

‫ލިފްޓުގެ ނަންބަރުތަކާ އެންމެ ކައިރީ ހުރި މީހާއަށް‬

‫ލިފްޓެއްގެ ތެރެއަށް ވަދެ އެންމެންތައް ކޮށްޕާލައި‬

‫ކަމެކެވެ‪.‬‬

‫ބުނަންޖެހޭ ވަރު ވުމަކީ ލަދެކެވެ‪.‬‬

‫އަޑު އިވޭވަރަށް‪ ،‬ފިތާލަން ބޭނުންވާ ނަންބަރު‬

‫ކށްލަފާނެ އެވެ‪ .‬ބައެއް ފަހަރު ބެކްޕެކް‬ ‫ތާށި ވެސް ޮ‬ ‫ކޅަށް އެނބުރިލާއިރު‬ ‫އަޅައިގެން އަރާމީހުން ދެ ޮ‬

‫އަނި ާޔވި ކުއްޖާ ެގ‬ ‫ހާލު ބަލަން އަރްޖުން‬ ‫ހޮސްޕިޓަލަށް‬ ‫"ޕުޝްޕާ ‪ "2‬ޕްރިމިއާކުރުމަށް ބޭއްވި އިވެންޓުގައި‬ ‫ފިތިބާރުވެގެން އަނިޔާވި ކުއްޖާ ކައިރިއަށް އެ ފިލްމުގެ‬ ‫ލީޑު އެކްޓަރު އައްލޫ އަރްޖުން އިއްޔެ ހިނގައްޖެ އެވެ‪.‬‬ ‫އެ ކުއްޖާއަކީ އެ ހާދިސާގައި މަރުވި އަންހެން‬ ‫މީހާގެ ދަރިފުޅެވެ‪ .‬އެ ދުވަހު ލިބުނު އަނިޔާތަކަށް‬

‫ދިޔަ ކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫އިންޑިއާގެ ހައިދަރުއާބާދުގެ ސިނަމާއެއްގައި ހިނގި‬ ‫އެ ހާދިސާއަށް މިހާރު މަހަކަށް ވުރެ ގިނަ ދުވަސް‬ ‫ވެސް ވެއްޖެ އެވެ‪.‬‬ ‫އަރްޖުން އެ ކުއްޖާއާ ބައްދަލުނުކޮށް އެހާ ގިނަ‬

‫ހސްޕިޓަލުގައި އެޑްމިޓްކުރުމަށް ފަހު އެ‬ ‫ފަރުވާދިނުމަށް ޮ‬

‫ދުވަހު މަޑުކުރީ‪ ،‬އަންހެން މީހާ މަރުވި މައްސަލާގައި‬

‫ކށް ނުލަ އެވެ‪ .‬އުމުރުން‬ ‫ކުއްޖާ އަދިވެސް ގެއަށް ދޫ ޮ‬

‫ކށް‪ ،‬އެކަމުގައި އޭނާ ވެސް‬ ‫ފުލުހުން އޭނާ ހައްޔަރު ޮ‬

‫‪ 13‬އަހަރުގެ އެ ކުއްޖާއަށް ފަރުވާދެނީ އިންޑިއާގެ‬

‫ކށްފައި ވާތީ އެވެ‪.‬‬ ‫ޒިންމާވާން ޖެހޭ ކަމަށް ތުހުމަތު ޮ‬

‫ހސްޕިޓަލުގަ އެވެ‪.‬‬ ‫މަޝްހޫރު ކިމްސް ޮ‬

‫އެ މައްސަލައިގެ ތަހުގީގު ކުރިއަށް ދާތީ އަރްޖުންގެ‬

‫ގތުގައި‪ ،‬އެ ކުއްޖާގެ ހާލު‬ ‫ރިޕޯޓްތައް ބުނި ޮ‬ ‫ކށްލުމަށް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް‬ ‫ބެލުމަށާއި އޭނާއާ ބައްދަލު ޮ‬

‫ކޯޕަރޭޝަންގެ ޗެއާމަން ދިލް ރާޖޫ ވެސް ހޮސްޕިޓަލަށް‬

‫ފިލްމު ބަލަން ދިޔަ ‪ 35‬އަހަރުގެ އަންހެނެކެވެ‪.‬‬ ‫ހައިދަރުއާބާދުގެ ފުލުހުން އޭރު ނެރުނު ބަޔާނުގައި‬

‫ގތުގައި‪ ،‬އެ އަންހެން މީހާ މަރުވީ‬ ‫ފުލުހުން ބުނި ޮ‬ ‫އައްލޫ އަރްޖުން ސިނަމާއަށް އައި ވަގުތާ ދިމާކޮށް‪ ،‬އެ‬

‫ވަކީލުން ވަނީ އަނިޔާވި ކުއްޖާއާ ބައްދަލު ނުކޮށް‬

‫ބުނީ އެ ހާދިސާ ހިނގަން މެދުވެރިވި މައިގަނޑު‬

‫ސަރަހައްދަށް އެއްވެ ތިބި މީހުން ސިނަމާގެ ތެރެއަށް‬

‫މަޑުކުރަން އޭނާއަށް އިރުޝާދު ދީފަ އެވެ‪.‬‬

‫ސަބަބަކީ‪ ،‬އެތަނަށް ގިނަ ބަޔަކު އެއްވާނެ ކަން‬

‫ވަންނަން އުޅުމާ އެކު‪ ،‬އެކްޓަރުގެ ސެކިއުރިޓީ ގާޑުން‬

‫އެނގިހުރެ‪ ،‬އެ ސަރަހައްދުގެ ސެކިއުރިޓީ ރަނގަޅަށް‬

‫މީހުން ފަހަތަށް ޖައްސަން ފެށުމުން އެންމެންގެ ތެރޭގައި‬

‫ބަލަހައްޓަން ސިނަމާ ހިންގާ ފަރާތުން އެއްވެސް‬

‫ފިތިގެން‪ ،‬ނޭވާ ހާސްވެގެންނެވެ‪.‬‬

‫ހސްޕިޓަލަށް ގޮސްފަ އެވެ‪.‬‬ ‫އަރްޖުން ވަނީ އިއްޔެ އެ ޮ‬ ‫އޭނާއާ އެކު ތެލަންގާނާ ސްޓޭޓް ފިލްމް ޑިވެލޮޕްމަންޓް‬

‫އެ ހާދިސާގައި މަރުވީ ކުޑަކުއްޖަކު ގޮވައިގެން‬

‫ހަމަޖައްސާފައި ނުވާތީ ކަމަށް ފުލުހުން ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫އަރްޖުން މިހާރު ހުރީ ކަފާލާތުގެ ދަށުން ގެއަށް‬ ‫ދޫކޮށްލައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫ފިޔަވަޅެއް އަޅާފައި ނުވާތީ ކަމަށެވެ‪ .‬އަދި ސިނަމާއަށް‬

‫އަރްޖުން ވަނީ މަރުވި މީހާގެ އާއިލާއަށް އެހީގެ‬

‫ވަދެ‪ ،‬ނުކުތުމުގެ އިންތިޒާމު ވެސް އެންމެ ރަނގަޅަށް‬

‫ގތުގައި ފަސް މިލިއަން ރުޕީސް ވެސް ދީފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ކުޅިވަރު‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪16‬‬

‫ގެމަނަފުށިން‬ ‫ކަނޑުހުޅުދޫ ބަލިކޮށް‬ ‫ފެށުން ރަނގަޅުކޮށްފި‬ ‫ގޯލްޑަން ފުޓްސަލް ޗެލެންޖުގައި ގދ‪ .‬އަތޮޅުގެ‬

‫އިން ކާމިޔާބު ކުރީ ދާންދޫ އެވެ‪ .‬ދާންދޫގެ ދެ ގޯލު‬

‫އެންމެ ފަހުގެ ޗެމްޕިއަން ކަނޑުހުޅުދޫގެ ފުރަތަމަ‬

‫ވެސް ޖަހައިދިނީ މުހައްމަދު އަޒާން މައާދު އެވެ‪.‬‬

‫މެޗުން ‪ 1-2‬އިން ގެމަނަފުށި އަތުން ބަލިވެއްޖެ އެވެ‪.‬‬

‫ގލު ޖަހައިދިނީ ހުސެއިން ނިހާދެވެ‪.‬‬ ‫ނިލަންދޫގެ ޯ‬

‫ކަނޑުހުޅުދޫން ވަނީ އަހުމަދު އުމަރު އަބްދުﷲ‬

‫ތޅުގެ ގުރޫޕް ބީގައި ރޭ ދެއްވަދޫ ވަނީ ‪1-6‬‬ ‫މި އަ ޮ‬

‫ގެ ގޯލަކުން ފުރަތަމަ ހާފުގައި ލީޑު ނަގައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫ކށްފަ އެވެ‪ .‬ދެއްވަދޫގެ އަހްނަފް‬ ‫އިން ވިލިނގިލި ބަލި ޮ‬

‫މޅުވީ ފަހު ހާފުގައި ކާމިޔާބުކުރި ދެ‬ ‫ގެމަނަފުށި ޮ‬

‫ރަޝީދު ތިން ލަނޑު ޖެހި އިރު އަހުމަދު ރާހިލް‬

‫ކށް ގެމަނަފުއްޓަށް އެއްވަރު‬ ‫ގޯލުންނެވެ‪ .‬މެޗު ނިމެނި ޮ‬

‫ރަޝީދާއި އައިމަން ތައުފީގް އަދި ޝިފާޒް އާދިލް ވެސް‬

‫ކޮށްދިނީ އަހުމަދު ޝާމް އެވެ‪ .‬އަދި ފަހު ވަގުތުކޮޅުތެރޭ‬

‫ގޯލެއް ޖެހި އެވެ‪ .‬ވިލިނގިލީގެ ހަމައެކަނި ލަނޑު‬

‫މޮޅުވީ ކަނޑުހުޅުދޫގެ އަހްނަފް ޒާހިރު އަތުން ބައިކޮޅަށް‬

‫ޖަހައިދިނީ އައުޝަމް ރަޝާދެވެ‪.‬‬

‫ވަން ގޯލަކުންނެވެ‪.‬‬ ‫ތޅު ފައިނަލްގައި ކަނޑުހުޅުދޫ‬ ‫މިދިޔަ އަހަރުގެ އަ ޮ‬

‫މި ގުރޫޕްގައި ހިމެނޭ މާމެންދޫ ވަނީ ‪1-2‬‬ ‫ކށްފަ އެވެ‪ .‬މާމެންދޫގެ ގޯލު‬ ‫އިން ކޮލަމާފުށި ބަލި ޮ‬

‫ކޅަށް ކުޅެ‪ ،‬ޕެނަލްޓީ‬ ‫މޮޅުވީ ގެމަނަފުއްޓާ ދެ ޮ‬

‫ޖަހައިދިނީ ޝަމްވީލް މުހައްމަދާއި ރައުހާން ރިއްފަތެވެ‪.‬‬

‫ޖަހައިގެންނެވެ‪.‬‬

‫ކޮލަމާފުއްޓަށް ލަނޑު ޖަހައިދިނީ މުހުލިސް ނަޖީބެވެ‪.‬‬

‫ކަނޑުހުޅުދޫ އާއި ގެމަނަފުއްޓާ އެކު ގުރޫޕް އޭގައި‬ ‫ހިމެނޭ ނިލަންދޫ އާއި ދާންދޫ ބައްދަލުކުރި މެޗު ‪1-2‬‬

‫ގޯލްޑަން ފުޓްސަލް ޗެލެންޖްގައި މިރޭ ކުޅޭނީ ހއ‪.‬‬ ‫ތޅާއި ހދ‪ .‬އަތޮޅުގެ މެޗުތަކެވެ‪.‬‬ ‫އަ ޮ‬

‫ގަވީ އާއި ޔަމާލް ެގ‬ ‫ލަނޑުތަކުން ބާސާ‬ ‫ސުޕަ ކަޕް ފައިނަލަށް‬ ‫ހު ސެ އި ން ހަ ބީ ބް‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ކުޑަ ހާނިކައަކާ ގުޅިގެންނެވެ‪ .‬އެކަމަކު އޭނާ އަށް‬

‫އޭނާ ބަދަލު ކުރުން‪ .‬އެކަމަށް އަހަރެމެން ހުރިހާ‬

‫ސައުދީ އަރަބިއާގެ ޖިއްދާގައި ކުޅުނު މެޗުގައި‬ ‫ބާސާގެ ފުރަތަމަ ލަނޑު ‪ 17‬ވަނަ މިނެޓުގައި‬

‫ފުރަތަމަ ‪ 11‬އިން ފުރުސަތު ދޭން ކޯޗު ހެންސީ ފްލިކް‬

‫ގޮތަކުން ވެސް އެއްބަސްވެގެން މެޗަށް ނުކުތީ‪ "،‬ފްލިކް‬

‫ރ ބަލޭޑް ތަނަވަސްކޮށްދިން‬ ‫ގަވީ ޖެހީ އަލްހެންޑް ޯ‬

‫ނިންމީ ކީއްވެގެންކަން‪ ،‬ޔަމާލް ސާބިތުކޮށް ދިނެވެ‪.‬‬

‫ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ބޯޅައިންނެވެ‪.‬‬

‫އެހެންވިޔަސް މުޅި މެޗު ފުރިހަމަކުރަން ޔަމާލްއަށް‬

‫އެ ލަނޑު ޖެހުމުގެ އިތުރަށް‪ ،‬އަނެއް ލަނޑު‬ ‫ލ ގަވީ އާއި ލަމީން ޔަމާލްގެ ލަނޑުތަކުން‬ ‫ޕަބެ ޯ‬ ‫‪ 0-2‬އިން އެތުލެޓިކް ކްލަބް ބިލްބާއޯ ބަލިކޮށް‬ ‫ލނާ އިން ސްޕެނިޝް ސުޕަ ކަޕުގެ ފައިނަލަށް‬ ‫ބާސެ ޯ‬ ‫ދަތުރުކޮށްފި އެވެ‪.‬‬

‫ޖެހުމަށް ޔަމާލް އަށް ފުރުސަތު ތަނަވަސްކޮށް ދިނީ‬

‫ސުޕަ ކަޕްގެ ތަށި އެންމެ ގިނައިން ކާމިޔާބު ކުރި‬

‫ފުރުސަތެއް ނުދިނެވެ‪ .‬މެޗުގެ ‪ 63‬ވަނަ މިނެޓްގައި‬

‫ކޅަށް ފައިނަލުގައި ނުކުންނާނީ ރެއާލް‬ ‫ބާސާ އާ ދެ ޮ‬

‫އޭނާ ބަދަލު ކުރި އެވެ‪.‬‬

‫ޔކާ މިރޭ ކުޅޭ މެޗުން މޮޅުވާ‬ ‫މެޑްރިޑް އާއި ރެއާލް މަ ޯ‬

‫ގަވީ އެވެ‪ .‬އެ ލަނޑު ޖެހީ ‪ 52‬ވަނަ މިނެޓުގަ އެވެ‪.‬‬

‫"އޭނާ އެނބުރި އެ އައީ އަނިޔާގައި ހުރުމަށް‬

‫ބާސާއިން ކުރިން ކުޅުނު ދެ މެޗުގައި ޔަމާލަށް‬

‫ފަހު‪ .‬އޭނާ އަށް ފުރަތަމަ ‪ 11‬އިން ފުރުސަތު ދިނަސް‪،‬‬

‫ނުކުޅެވުނެވެ‪ .‬އެއީ އޭނާގެ ފައިގެ ކުޑަހުޅަށް ލިބުނު‬

‫ކުރިން ވެސް ވިސްނުމަކީ ‪ 60‬ވަނަ މިނެޓާ ހަމައިން‬

‫ޓީމެކެވެ‪.‬‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ކުޅިވަރު‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪17‬‬

‫ސާ ފް ޗެމްޕިއަންޝިޕް ހޯ ްމ‬ ‫އެންޑް އަ ވޭ ފޯމެޓަށް‪ ،‬ޖޫން‬ ‫ޖުލައިގައި‬ ‫ހު ސެ އި ން ހަ ބީ ބް‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫އެއްވެސް މައްސަލައެއް ކުރިމަތިނުވާ ހިނދެއްގައި ހޯމް‬

‫އެއްވެސް މައްސަލައެއް ކުރިމަތިވެއްޖެނަމަ މުބާރާތް‬

‫ބޭއްވިދާނެ ކަމާ މެދު ސުވާލު އުފެދެ އެވެ‪ .‬ސަބަބަކީ‬

‫ފމެޓަށް މިއަހަރުގެ މުބާރާތް ކުރިއަށް‬ ‫އެންޑް އަވޭ ޯ‬

‫ކށް‪ .‬އަދި މި އާ ފޯމެޓްގެ‬ ‫ބާއްވާނީ ސެންޓްރަލައިޒް ޮ‬

‫ބޅަ އިވެންޓް ހާއްސަ‬ ‫ސާފް ގޭމްސްގެ ފިރިހެން ފުޓް ޯ‬

‫ގެންދިއުމަށެވެ‪.‬‬

‫ދަށުން އިންޑިއާ އާއި ޕާކިސްތާނު ބައްދަލުކުރާ މެޗުތައް‬

‫ކުރާނީ ‪ 23‬އަހަރުންދަށުގެ އުމުރުފުރާ އަށް ކަމަށް‬

‫ކުޅޭނީ ނިއުޓްރަލް ވެނޫއެއްގައި‪ "،‬އަންވާރުލް ހައްގު‬

‫ވުމުންނެވެ‪.‬‬

‫ގތުން ސަރަހައްދުގެ ބޮޑު‬ ‫އެކަމަކު ސިޔާސީ ޮ‬ ‫އތް އިންޑިއާ އާއި ޕާކިސްތާނު‬ ‫ގތުގައި ޮ‬ ‫ދެ ބާރުގެ ޮ‬ ‫މި އަހަރުގެ ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕް ހޯމް އެންޑް‬

‫ބައްދަލުކުރާ ދެ މެޗު ވެސް ކުޅުމަށް ހަމަޖައްސާފައި‬

‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ކޮންގްރެސްގައި ނިންމި އަނެއް ނިންމުމަކީ ސާފް‬

‫ސާފް ގޭމްސް މި އަހަރު ބޭއްވުމަށް‪ ،‬އެ ގޭމްސް‬ ‫ހސްޓް ކުރާ ޕާކިސްތާނުން ދަނީ މަސައްކަތް‬ ‫ޯ‬

‫އަވޭ އުސޫލުން ބާއްވަން‪ ،‬ދެކުނު އޭޝިއާގެ ފުޓްބޯޅައިގެ‬

‫ވަނީ ނިއުޓްރަލް ވެނޫއެއްގައި ކަމަށް ސާފްގެ‬

‫ކްލަބް މުބާރާތް އަންނަ އަހަރު ބޭއްވުމަށެވެ‪ .‬އަދި‬

‫ޖަމިއްޔާ ސާފް އިން އިއްޔެ ނިންމައިފި އެވެ‪.‬‬

‫ސެކްރެޓަރީ ޖެނަރަލް ބަންގްލަދޭޝްގެ އަންވާރުލް ހައްގު‬

‫މުޅިން އަލަށް ދެ މުބާރާތެއް ވެސް އިއުލާން ކުރި‬

‫ދެން އިއުލާން ކުރި އަނެއް މުބާރާތަކީ ސާފް‬

‫ހިލާލް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫އެވެ‪ .‬އެއީ މިއަހަރު ސާފްގެ ‪ 23‬އަހަރުން ދަށުގެ‬

‫އަންހެން ކްލަބް މުބާރާތެވެ‪ .‬އެ މުބާރާތް ބާއްވާނީ‬

‫މުބާރާތް ބޭއްވުމަށެވެ‪ .‬އެކަމަކު މި އަހަރު އެ މުބާރާތް‬

‫އަންނަ އަހަރު އެވެ‪.‬‬

‫ނޭޕާލްގެ ވެރިރަށް ކަތުމަންޑޫގައި ބޭއްވި ސާފްގެ‬ ‫ކމިޓީގެ ބައްދަލުވުމުގައި ނިންމީ‬ ‫އެގްޒެކެޓިވް ޮ‬

‫ފމެޓަށް) ބާއްވަން‬ ‫"މުބާރާތް (ހޯމް އެންޑް އަވޭ ޯ‬

‫ސެމީގެ ފުރަތަމަ ލެގުން‬ ‫ޗެމްޕިއަން ލިވަ ޕޫލް‬ ‫ބަލިވެއްޖެ‪ ،‬ވެންޑައިކަށް‬ ‫ގޯސްވީ ރެފްރީ‬ ‫ހު ސެ އި ން ހަ ބީ ބް‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ޓޓްނަމް ފައިނަލާ ގާތްކޮށް ދިނެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬ ‫"ދެ ވަނަ ރީނދޫކާޑެއް ދައްކަން ޖެހޭ‪ "،‬މެޗަށް‬ ‫ފަހު ވެންޑައިކް ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫"އެކަން ވަރަށް ސާފު‪ .‬އޭގެ މިނެޓެއް ފަހުން‬ ‫ކންމެ ގޮތެއް ވިޔަސް‬ ‫މޮޅުން މޮޅުވި ގޯލް ޖެހީ‪ޮ .‬‬

‫އިނގިރޭސި ލީގު ކަޕުގެ ސެމީ ފައިނަލުގެ ފުރަތަމަ‬

‫އެކަން ވެއްޖެ‪ .‬އަހަރެންދެކޭ ގޮތުގައި ރެފްރީ ވަނީ‬

‫ހޓްސްޕާސް އަތުން ‪ 0-1‬އިން‬ ‫ލެގުގައި ޓޮޓްނަމް ޮ‬

‫ގހެއް ހަދާފައި‪ .‬އެ ވާހަކަ އޭނާ ގާތުވެސް ބުނެފިން‪.‬‬ ‫ޯ‬

‫ލިވަޕޫލް ބަލިވުމުން‪ ،‬ޑިފެންޑަރު ވާޖިލް ވެންޑައިކްގެ‬

‫ގހެއް ނުހެދޭކަމަށް‪ .‬އެކަމަކު‬ ‫އޭނާ ހީކުރީ އޭނާ އަށް ޯ‬

‫ހިތްހަމަނުޖެހުން ރެފްރީ އަށް ބަންޑުންކޮށްލައިފި އެވެ‪.‬‬

‫އެންމެންނަށް ވަރަށް ސާފު‪ .‬އަރިމަތީގައި ހުރި‬

‫ޓޓަންމަގެ ލަނޑު ޖެހީ ލޫކަސް ބާފްވޯލް އަށް‬ ‫ޮ‬ ‫އޭގެ ކުރިން ދެވަނަ ރީނދޫކާޑަކާ އެކު ރަތްކާޑެއް‬ ‫ދައްކަން ޖެހޭނެ ކަމަށް‪ ،‬ވެންޑައިކް ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ލުއިސް ޑިއާޒަށް ކުރި ފައުލަކަށް ރެފްރީ ސްޓުއާޓް‬ ‫ވލް ރީނދޫ ކާޑެއް ދެއްކި އެވެ‪ .‬މެޗުގެ ފަހުކޮޅު‬ ‫އަޓް ޯ‬ ‫ކސްޓާސް ސިމިކާސް އަށް‬ ‫ލިވަޕޫލްގެ ޑިފެންޑަރު ޮ‬ ‫އޭނާ ޓެކްލް ކުރި އެވެ‪ .‬އެކަމަކު ރެފްރީ ދޫކޮށްލީ‬ ‫އެޑްވާންޓޭޖަށެވެ‪ .‬އޭގެ ފަހުން އޭނާ ލަނޑު ޖަހައި‬

‫ލައިސްމަނަށް ވެސް ފެންނާނެ‪".‬‬ ‫ވެންޑައިކް ބުނީ ލިވަޕޫލް ބަލިވީ އެހެންވެގެންނޭ‬ ‫ބުނަން އޭނާ ބޭނުންނުވާ ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫"އެކަމަކު އެއީ މެޗު ބަދަލުވެގެންދިޔަ ކަމެއް‪"،‬‬ ‫އޭނާ ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫މި ދެ ޓީމު ކުޅޭ ދެ ވަނަ ލެގު މެޗު އަންނަ މަހު‬ ‫ހައެއްގައި ކުޅޭނީ ލިވަޕޫލްގެ އެންފީލްޑްގަ އެވެ‪.‬‬

‫ކުރަމުންނެވެ‪.‬‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހަބަރު‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪18‬‬

‫ވާވުގެ "ރަންގަނޑު"‬ ‫ފުށުން ޖަހާލައިފި‬ ‫އި ފް ރާ ޒް އަ ލީ‬

‫އތީ ވަރަށް ބޮޑަށް ފީވެ‪،‬‬ ‫އެ ބޯޓުގެ މަޑޫތައް ވެސް ޮ‬

‫ގތުގައި‪ ،‬އެ ބޯޓުގެ‬ ‫ނަގާފައިވާ ވީޑިއޯއަކުން ފެންނަ ޮ‬

‫ތޅު ކައުންސިލުންނެވެ‪ .‬ނަމަވެސް‪،‬‬ ‫ބަލަހައްޓަނީ އަ ޮ‬

‫ގސް ފުނޑި‪ ،‬ބޯޓާ‬ ‫އިންޖީނު އޮތް ބައި އޮތީ ފީވެގެން ޮ‬

‫ގތުން އެ ކައުންސިލްގެ ބަހެއް އަދި‬ ‫މިކަމާ ގުޅޭ ޮ‬

‫އއިބާރުވެ‪ ،‬ފުށުން‬ ‫ގޯސްވި ދުވަސްވަރު‪ ،‬ވަރަށް ޮ‬

‫ބޓު ކުރިން އޮތް ގޮތަށް އޮތީ އެ‬ ‫ވަކިވެފަ އެވެ‪ .‬އެ ޯ‬

‫ނުލިބެ އެވެ‪.‬‬

‫ޖަހާލައިފަ އެވެ‪ .‬ބައެއް މީހުން ބުނި ގޮތުގައި‪ ،‬ދިޔަވަރު‬

‫ކޅުފަސްކޮޅު ވެސް‬ ‫އިންޖީނުގެ ބާރުގަ އެވެ‪ .‬ބޯޓުގެ ޮ‬

‫ލކަލް ޓޫރިޒަމްގެ "ރަންގަނޑު"ގެ ގޮތުގައި‬ ‫އަތޮޅުގެ ޯ‬

‫ބޓު ފެނުން މައްޗަށް ދެން‬ ‫ބޮޑު ދުވަހެއްގައި މި ޯ‬

‫އޮތީ ބިނދިފަ އެވެ‪.‬‬

‫މަޝްހޫރު ޝިޕްރެކް ފުށުން ޖަހާލައި‪ ،‬ވަރަށް ބޮޑަށް‬

‫ނުފެންނާނެ އެވެ‪.‬‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހަލާކުވެފަ އެވެ‪.‬‬

‫ކށްފައިވާ‪ ،‬މޫދު އަޑިން‬ ‫ޖެންގެ ސްޓޯރީގައި ހިއްސާ ޮ‬

‫ބޓު އޮތް ސަރަހައްދު‬ ‫ތެރޭގައި އޮތް އެއްޗެކެވެ‪ޯ .‬‬

‫އތީ މި ފަހުން މޫސުން‬ ‫ބެލެވޭ ގޮތުގައި‪ ،‬އެ ބޯޓު ޮ‬ ‫ރާއްޖެއަށް މި ފަހުން ކުރި ގަދަ ވިއްސާރާގައި ވ‪.‬‬

‫ހަލާކުވެއްޖެ އެވެ‪.‬‬

‫ސޓާއި އެ އަތޮޅު ފެލިދުއާ‬ ‫ފެނުނީ ވ‪ .‬އަލިމަތާ ރި ޯ‬ ‫ކށް އެ އަތޮޅު ފެލިދޫގެ ދެ‬ ‫ދިމާލުން އޮޔާ ދަނި ޮ‬

‫މެދުގައި ވެސް ވަރަށް މަގުބޫލު ތަނެކެވެ‪ .‬އެ‬

‫ޑނޭޝިއާގެ މި ބޯޓު އަޑިއަށް‬ ‫މަސްވެރިއަކަށެވެ‪ .‬އިން ޮ‬

‫ބޑަށް ދެރަވެ‪ ،‬ޝުއޫރުތައް ވެސް ފާޅުކޮށްފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬

‫ބަލައިލުމަށާއި އޭގެ ކައިރީގައި ފީނުމަށް ވ‪ .‬އަތޮޅާއި‬

‫ތ އެމީހުން މަސައްކަތް‬ ‫ދިޔަނުދީ ރަށަށް ގެންދެވޭ ޯ‬

‫ޓކްގައި މަޝްހޫރު އަދި ވ‪.‬‬ ‫ރާއްޖޭގެ ޓިކް ޮ‬

‫ސޓުތަކުން ވެސް ވަރަށް‬ ‫މާލެ އަތޮޅުގެ ރަށްރަށާއި ރި ޯ‬

‫ކުރިޔަސް‪ ،‬އެކަން ކާމިޔާބު ނުވި އެވެ‪ .‬އެ ރަށް‬

‫ފުލިދޫގައި އެކްސްކާޝަން ސެންޓަރެއް ވެސް ހިންގާ‬

‫ކންމެ ދުވަހަކު ދެ އެވެ‪.‬‬ ‫ގިނަ އަދަދެއްގެ ޓޫރިސްޓުން ޮ‬

‫އއްވާ ކަނޑައިގެން ދިޔައީ‬ ‫ކައިރީގައި މި ބޯޓު އަޅާފައި ޮ‬

‫ކެޔޮދޫގައި ހިންގާ ގެސްޓް ހައުސްއެއް ކަމަށްވާ‬

‫ކެނެޑާގެ މީހެއް ކަމަށްވާ ޖެން ޑާލިންގެ އިންސްޓަގްރާމް‬

‫އެ ސަރަހައްދަށް ޓޫރިސްޓުން ގެންދަނީ ވެސް ގެސްޓް‬

‫ގސް ހަރުވީ ކެޔޮދޫގެ‬ ‫އެވެ‪ .‬ފަހުން އެ ބޯޓު އޮޔާ ޮ‬

‫މލްޑިވްސް އިން ވަނީ ޝިޕްރެކަށް ލިބުނު‬ ‫ހެވަނަ ޯ‬

‫ބޓަށް ލިބުނު ގެއްލުންތައް‬ ‫ސްޓޯރީގައި ވެސް ވަނީ މި ޯ‬

‫ސޓުތަކުން ޕެކޭޖުތައް ވިއްކައިގެންނެވެ‪.‬‬ ‫ހައުސްތަކާއި ރި ޯ‬

‫ދެކުނުން‪ ،‬ކުޑަފަޅާއި ގިރާފަޅާ ދެމެދުން ވިލެއްގަ އެވެ‬

‫އތައް އިންސްޓަގްރާމްގައި‬ ‫ގެއްލުންތައް ފެންނަ ވީޑި ޯ‬

‫ހިއްސާކޮށްފަ އެވެ‪.‬‬

‫ލކަލް ޓޫރިޒަމް ކުރިއެރުމުގައި މި‬ ‫ވ‪ .‬އަތޮޅުގެ ޯ‬

‫ތޅުގައި ލޯކަލް ޓޫރިޒަމް‬ ‫އޭގެ ފަހުން‪ ،‬ވ‪ .‬އަ ޮ‬

‫އންނަ މި ޝިޕްރެކް އަށް‬ ‫ވ‪ .‬ކެޔޮދޫ ކައިރީގައި ޮ‬ ‫ޓތަކާއި ވީޑިއޯތައް‬ ‫ލިބުނު ގެއްލުންތައް ފެންނަ ފޮ ޯ‬ ‫ސޝަލް މީޑިއާގައި ވަނީ އާންމުވެފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ޯ‬

‫ބޓަށް މިހެން ވުމުން ވަރަށް‬ ‫ގިނަ ބަޔަކު ވަނީ އެ ޯ‬

‫މި ޝިޕްރެކަކީ ޓޫރިސްޓުންނާއި ދިވެހިންގެ‬

‫ބޓު އެންމެ ފުރަތަމަ‬ ‫މީގެ ‪ 10‬އަހަރު ކުރިން މި ޯ‬

‫އތަކުން ފެންނަ ގޮތުގައި‪،‬‬ ‫ހިއްސާކޮށްފަ އެވެ‪ .‬އެ ވީޑި ޯ‬

‫"ވަރަށް ދެރަވެއްޖެ މިހެން ވީމަ‪ .‬އަށް އަހަރު‬

‫ޝިޕްރެކަކީ މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރި ޓޫރިސްޓް‬

‫ކުރިއަރަން ފެށުމުން ގެސްޓް ހައުސްތަކުގެ ޑްރައިވަރުން‬

‫މީގެ ކުރިން މޫދު މަތިން ރީއްޗަށް ފެންނަން އޮތް އެ‬

‫ކުރިން އަހަރެން ރާއްޖެ އައިއިރު‪ ،‬މި އަތޮޅުގައި މުރަކަ‬

‫ތޅުގައި ހުރި ގެސްޓް‬ ‫އެޓްރެކްޝަނެކެވެ‪ .‬އެ އަ ޮ‬

‫އތް ސަރަހައްދުގައި މުރަކަ އިންދައި‪،‬‬ ‫އެ ބޯޓު ޮ‬

‫ކޅަށް ފުށުން ޖަހާލައިފަ‬ ‫ބޯޓުގެ ދިރުނބާކޮޅު އޮތީ އަނެއް ޮ‬

‫އތީ ހުއްޓިފައި‪ .‬މިދިޔަ އަހަރު ގާ ހުދުވި‬ ‫ދިރުން ޮ‬

‫މޓްކުރާއިރު މި ޝިޕްރެކް ވަރަށް‬ ‫ހައުސްތައް ޕްރޮ ޯ‬

‫ގތުގައި ޕްރޮމޯޓްކުރަން‬ ‫ޓޫރިސްޓް އެޑްރެކްޝަނެއްގައި ޮ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ދުވަސްވަރު މުރަކަތައް ވަނީ މަރުވެފައި‪ .‬އެހެންވެފައި‪،‬‬

‫ބޑަށް ބޭނުންކުރެ އެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬

‫ފެށި އެވެ‪.‬‬

‫ފެނުން މައްޗަށް މިހާރު ފެންނަން އޮތީ ކުރިން‬ ‫ބޓުގެ ބަނޑުފިލާގެ ބައެކެވެ‪.‬‬ ‫މޫދު އަޑީގައި އޮތް އެ ޯ‬

‫އއްވާ އަނެއްކާ މިހެން މި ވީ [ޝިޕްރެކް ހަލާކުވީ]‪"،‬‬ ‫ޮ‬ ‫އޭނާގެ އިންސްޓަ ސްޓޯރީގައި ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫އެޑިކްޝަ ްނ‬ ‫ކައުންސިލަރުން‬ ‫ތަމްރީނުކުރަން‬ ‫ފަށަނީ‬

‫ބޑަރުގެ ބޭރަށް ކަމަށް‬ ‫މި ބޯޓު އުރުނީ ކެޔޮދޫގެ ޯ‬ ‫ތޅު ކައުންސިލުގެ އިހުތިސާސްގެ‬ ‫ވުމުން އެއީ އެ އަ ޮ‬

‫އާ މި ނަ ތު ހި ލް ޔާ ހު ސެ އި ން‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ދިރާސާތައް ހިމެނެ އެވެ‪ .‬އެ ދިރާސާތަކަށް އެންޑީއޭގައި‬ ‫ހުރި ޑޭޓާތަކުގެ ބޭނުން ހިފާނެ ކަމަށް ލުބްނާ ވިދާޅުވި‬ ‫އެވެ‪.‬‬ ‫އ މުހައްމަދު ރާޝިދު‬ ‫އެންޑީއޭގެ އެކްޓިން ސީއީ ޯ‬

‫މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާގައި ޖެހިފައި ތިބޭ މީހުންނަށް‬

‫ވިދާޅުވީ ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ސަރަހައްދެއްގައި ވެސް‬

‫ފަރުވާދިނުމަށް ކައުންސިލަރުން ތަމްރީނުކުރުމުގެ‬

‫މަސްތުވާތަކެތި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ބޭނުންކުރަމުންދާތީ‬

‫މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށް ނޭޝަނަލް ޑްރަގް‬

‫ކމިއުނިޓީގައި ކުދިން ބައިތިއްބައިގެން‬ ‫ވިސްނުން ހުރީ ޮ‬

‫އެޖެންސީ (އެންޑީއޭ) ގެ ޗެއާމަން ލުބްނާ ޒާހިރު‬

‫ގތެއް ހޯދުން ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫ރީއިންޓަގްރޭޓް ކުރެވޭނެ ޮ‬

‫ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ‪.‬‬ ‫ހެލްތު މިނިސްޓްރީ އާއި އެލައިޑް އިންޝުއަރެންސާ‬

‫"އެހެންކަމުން އެކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް‬ ‫ފާހަގަކުރެވި ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތައް ނެތްކަން‬

‫އެކު ބޭއްވި މަޝްވަރާތަކާ ގުޅިގެން ލުބްނާ ވިދާޅުވީ‪ ،‬މި‬

‫އަޅުގަނޑުމެންނަށް ގަބޫލުކުރެވުނީމަ ހެލްތު މިނިސްޓްރީ‬

‫ބައްދަލުވުންތަކުގެ ބޭނުމަކީ ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރަށެއްގައި‬

‫އާއި އެލައިޑް އިންޝުއަރެންސް އާއެކު މިވަނީ‬

‫ވެސް މަސްތުވާތަކެތީގެ ވަބާގައި ޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް‬

‫ކށްފައި‪ "،‬ރާޝިދު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫މަޝްވަރާ ޮ‬ ‫އެ ބައްދަލުވުމުގައި ވަނީ މަސްތުވާތަކެތި‬

‫ފަރުވާދޭ ކައުންސިލަރުން ބިނާކުރުން ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫އންލައިންކޮށް ކުރިއަށް‬ ‫ލުބްނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޮ‬

‫ބޭނުންކުރާ މީހުންނަށް ހެލްތު ފެސިލިޓީތައް މެދުވެރިކޮށް‬

‫ރގްރާމުގެ ބައެއް ކްލާސްތަކަށް ހާޒިރުވާން‬ ‫ގެންދާ މި ޕް ޮ‬

‫އައުޓް ޕޭޝަންޓްގެ ހިދުމަތް ދިނުމަށް މަޝްވަރާކޮށްފަ‬

‫ރގްރާމު ފަށާނެ ވަކި‬ ‫ޖެހޭނެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު އެ ޕް ޮ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ތާރީހެއް ވިދާޅެއް ނުވެ އެވެ‪.‬‬ ‫"އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ މި މަސަކަތްތަކުގެ ދަށުން‬

‫އެޑިކްޝަން ކައުންސިލަރުން ބިނާކުރުމުގެ‬ ‫މަސައްކަތް ފަށަން ތައްޔާރުވަމުން އަންނައިރު ޑްރަގް‬

‫ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރަށެއްގައި ވެސް އެޑިކްޝަން‬

‫ފަރުވާއަށް އެއްބާރުލުން ނުދޭ މީހުންނާ މެދު ގާނޫނީ‬

‫ހމް މިނިސްޓްރީގެ‬ ‫ކައުންސިލަރުން ބިނާކުރަނަން‪ޯ "،‬‬

‫ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމަށް ރާޝިދު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރުކަން ވެސް ކުރައްވާ ލުބްނާ‬

‫ރާއްޖޭގައި މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ‬

‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫މިދިޔަ ‪ 12‬އަހަރުގެ ތެރޭގައި ނޭޝަނަލް‬ ‫ފ ރިސާޗު އެންޑް އެޑިކްޝަންސް‬ ‫އިންސްޓިޓިއުޓް ޯ‬

‫ގާތްގަނޑަކަށް ‪ 7،500‬މީހުން އުޅޭ ކަމަށް‬ ‫ދިރާސާތަކުން ދައްކަ އެވެ‪.‬‬ ‫މީގެ ކުރިން ލުބްނާ ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި‬

‫ސްޓަޑީޒުން އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ހިންގާފައެއް ނުވެ‬

‫ރާއްޖޭގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ހުރިހާ ރަށެއްގައި‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ މީހުން އެބަތިއްބެވެ‪.‬‬ ‫އެކަމަކު ލުބްނާ ވިދާޅުވީ އެ އިންސްޓިޓިއުޓްގެ‬

‫ހދާ މީހުން އަނބުރާ އެ ކުށުގެ‬ ‫އެކަމަށް ފަރުވާ ޯ‬

‫މަސައްކަތްތައް ފުޅާކުރުމުގެ މަސައްކަތްތަކެއް ކުރިއަށް‬

‫ތެރެއަށް ވަންނަ ނިސްބަތް ވަރަށް އިތުރު ކަމަށް‬

‫ގެންދާ ކަމަށެވެ‪ .‬އޭގެ ތެރޭގައި މަސް މަސްތުވާތަކެތީގެ‬

‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫މައްސަލައިގެ ހާލަތު ދެނެގަތުމަށް ހަދަންޖެހޭ‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހަބަރު‬

‫‪ 09‬ޖެނުއަރީ ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪19‬‬

‫ސ‪ 13 :‬އާ ގުޅޭ‬

‫ކެއިންބުއިމުގެ ޯގސް އާދަތައް؛ އަހަރެމެން ނުރައްކަލެއްގައި!‬

‫މަގުފަހިވާނުވާހެން‪ ،‬މަތި ޖަހައި ބަންދުކޮށް‪،‬‬

‫ކޮށްގެން ނޫނީ ޕާން ކަހަލަ އެއްޗެހި ވެސް ވަރަށް‬

‫ބތަކެތިން ޖެހޭ ބަލިތަކުގެ‬ ‫ބޑުވުމަކީ ކާ ޯ‬ ‫ކުރެވޭއިރު‪ ،‬ކަން ޮ‬

‫ނުވަތަ ވައިރަސްއެއްކަން ދެނެގަނެވޭނެ ފަދަ‬

‫ކށް ސާފުކުރުން‬ ‫ހަފްތާއަކު އެއްފަހަރު ފްރިޖު އެއް ޮ‬

‫ބޑަށް ފިހެގެން ނުވަތަ ހެދިކާ ފަދަ ބާވަތްތައް‬ ‫ޮ‬

‫ތަފާސް ހިސާބުތަކެއް މިހާތަނަށް އައިއިރުވެސް‬

‫ޓެސްޓްތަކެއް ނުވަތަ ޓްރޭސިން ރާއްޖޭގައި ނުހެދޭ‪.‬‬

‫މުހިންމު‪ "،‬އިއާޝާ ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ތައްޔާރުކުރާއިރު މި އެއްޗެހި ހޫނު ކުރުމުން‬

‫މނިޓަ ކުރެވިފައި ނެތުމެވެ‪.‬‬ ‫އެއްކުރެވި ޮ‬

‫ބޓްރީތަކެއް ހުރުން މުހިންމު‪"،‬‬ ‫އެފަދަ ޕަބްލިކް ހެލްތް ލެ ޯ‬

‫އެކްރިލަމައިޓް ކިޔާ މާއްދާއެއް އުފެދޭ‪ .‬މިއީ ވެސް‬

‫އެޗްޕީއޭގެ ސީނިއާ މެޑިކަލް އޮފިސަރު‪،‬‬

‫"ކެންސަރު ޖެހޭ މާއްދާތައް ކެއުމުގައި ގިނަ"‬

‫ގތުން ކެންސަރު ޖެހޭ ދެވަނަ‬ ‫ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ޮ‬

‫ޑރ‪ .‬ނަޒްލާ ރަފީގް ވިދާޅުވީ ބޭރަށް ހިންގުމާއި‬

‫ކުޑަކުދިންނާއި މާބަނޑުމީހުންނާއި އުމުރުން‬

‫ރާއްޖޭގައި ކެންސަރު ކިތަންމެ އާންމުވެފައި‬

‫ކެޓަގަރީގެ މާއްދާއެއް‪ "،‬ޚާލިސާ ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ރ އެންޓެރިޓިސް (އޭޖީއީ)‬ ‫ހޑުލުން‪ ،‬އެކިއުޓް ގޭސްޓް ޯ‬ ‫ޮ‬

‫ދުވަސްވީ މީހުންގެ އިތުރުން ދިފާއީ ނިޒާމް ބަލިކަށި‬

‫ކޭސްތަކުގައި ލިސްޓްކުރެވުނު ނަމަވެސް މިއީ ސީދާ‬

‫މތެރަޕީ ފަދަ ފަރުވާތައް ނަގާ މީހުންނަކީ‬ ‫މީހުންނާއި ކީ ޯ‬

‫ހދިފައި ނުވެ އެވެ‪ .‬ބައެއް ރަށްތަކުގައި‬ ‫މިހާތަނަށް ޯ‬

‫ތަފާސް ހިސާބެއް ނެތް‪ ،‬ޓެސްޓެއް ނުކުރޭ‬

‫ބތަކެތިން ޖެހޭ ބައްޔެއްކަން ކަނޑައެޅިގެން‬ ‫ކާ ޯ‬

‫މިފަދަ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު އާންމު މީހުންނާއި‬

‫އާދަޔާޚިލާފަށް ގިނަވަމުން އަންނައިރު‪ ،‬ރާއްޖޭގައި ވަރަށް‬

‫ހޑުލައި ބޭރަށް ހިންގުމަކީ ވަރަށް‬ ‫މާބޮޑަށް ޮ‬

‫ދަންނަވަން އުނދަގޫ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ބޑު ބައެކެވެ‪ .‬ނަމަވެސް ތަފާސްހިސާބުތަކެއް‬ ‫ބަލާއިރު ޮ‬

‫ވިޔަސް މި ބަލިޖެހެން މެދުވެރިވާ ސަބަބުތަކެއް‬

‫އާއްމު ބައްޔަކަށް ކެންސަރު ވެއްޖެ އެވެ‪.‬‬ ‫ޚާލިސާ ވިދާޅުވީ ކެންސަރު ޖެހޭ ބައެއް މާއްދާތައް‬

‫އައިޖީއެމްއެޗުގެ ކުޑަކުދިންގެ ޑޮކްޓަރު އަހްމަދު‬

‫ފަސޭހައިން ހަށިގަނޑު ޑީހައިޑްރޭޓްވެ‪ ،‬އަވަސް ފަރުވާ‬ ‫ނުލިބިއްޖެ ނަމަ ފުރާނައަށް ވެސް ގެއްލުން ހުރި‬

‫ފައިސަލް ވިދާޅުވީ މިބަލިތައް ދެނެގަނެވުނަސް‪ ،‬އިތުރަށް‬

‫ދިވެހިންގެ ކެއުންތަކުގައި ގިނަ ވުމަކީ ކަންބޮޑުވާ‬

‫ކަމެކެވެ‪ .‬އަދި ކާނާވިހަވުމަކީ ގޮހޮރު ބަލިކަށިވެ ދިގު‬

‫މާ ބޮޑު ތަހުލީލުތަކެއް ހެދެން ނެތުމަކީ ކަންބޮޑުވުމެއް‬

‫މައްސަލައެއް ކަމަށެވެ‪ .‬ހާއްސަކޮށް ދުމަށި މަތީގައި‬

‫މުއްދަތަކަށް ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ނިޒާމަށް ވެސް ނޭދެވޭ‬

‫ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ޅމަސް ތައްޔާރުކުރާއިރު މަހުން ފައިބާ ދިޔަ‬ ‫ވަ ޯ‬

‫ފރާނެ ކަމެކެވެ‪.‬‬ ‫އަސަރު ޯ‬

‫"އިއްޔެ ވެސް ހަތަރު ކުދިން އައި ބޭރަށް‬

‫ފައިސަލް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ނެތި‪ ،‬މިކަމުގެ ސަބަބުން ކުރާ އަސަރު ދަނެގަތުން‬ ‫ދައްޗެވެ‪.‬‬ ‫ނަތީޖާއަކީ އިދާރާތަކުން މިކަމަށް ދޭން ޖެހޭ‬ ‫އަހަންމިއްޔަތު ކުޑަވުމާއި ޒަމާންވީ ނުރަނގަޅު‬ ‫އާދަތަކުން ދުރުހެލިވާނެ ސައްހަ މައުލޫމާތާއި‬

‫ރމެޓިކް ހައިޑްރޮ‬ ‫އަލިފާނުގައި ޖެހުމުން އުފެދޭ އެ ޮ‬

‫ޑައިޓީޝަން އިއާޝާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ ކާނާ ވިހަވެ‬

‫ހިންގާތީ‪ .‬އެ ހަމައެކަނި އަޅުގަނޑު ކޮންސަލްޓް‬

‫ހޭލުންތެރިކަން ނެތިވެ ޖީލެއް ނުރައްކަލެއްގެ ތެރޭ‬

‫ކާބަންއަކީ ކެންސަރަށް މަގުފަހިވާ މާއްދާއެއްކަން‬

‫ޝކްގެ ސަބަބުން ކުރިން އެއްވެސް‬ ‫ޮ‬ ‫ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ‬

‫ކުރި ކުދިން‪ .‬އެ އަދަދު އެއަށް ވުރެ އިތުރުވާނެ‪.‬‬

‫ތިބުމެވެ‪ .‬ހެނދުނުން ފެށިގެން ރޭގަނޑާ ހަމައަށް ކުރެވޭ‬

‫ބައިނަލްއަގްވާމީ އެކި ދިރާސާތަކުން ކަށަވަރުކޮށްދެ‬

‫ވަރަކަށް އަލާމާތްތައް ނުފެނި ހުންނަ ސީލިއެކް ބަލި‬

‫ކންކަހަލަ ބެކްޓީރިއާ ނުވަތަ‬ ‫ޓެސްޓްތަކުން ޮ‬

‫ކަންކަމާ މެދު ވިސްނާލަމާ ހިނގާށެވެ‪ .‬އަހަރެމެންގެ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ފަދަ ބަލިތައް ވެސް ފެންނަން ފަށާ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ވައިރަސްއެއްކަން އެނގުނަސް‪ ،‬ކުރިއަރާފައިވާ‬

‫ފަރުވާ ކުޑަ އާދަތައް ވަރަށް ނުރައްކަލެވެ!‬

‫ބޑަށް ބާބަކިއު‬ ‫"އަދި މި ނޫނަސް ވަރަށް ޮ‬

‫ބަންޑާރަ ޯގތި ހިލޭ ދިނުން ހުއްޓާލަންވީ!‬

‫ނޭނގުމެއްގެ ތެރޭގައި ނަމަވެސް މިކަންކަން‬

‫ކން އެއްޗަކުން ޖެހުނު ބެކްޓީރިއާ‬ ‫ގައުމުތަކުގައި އެއީ ޮ‬

‫ސ‪ 9 :‬އާ ގުޅޭ‬

‫މީގެ އަސްލަކީ ރަށްވެހިކަމަށް ބަލައިގެން ނޫނީ‬

‫ގއްޗަށް އެދެވިދާނެ ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ގތި ދޫކުރުމުގެ އުސޫލު އޮތުމެވެ‪.‬‬ ‫ދާއިމީ އެޑްރެހަށް ޯ‬

‫މިއީ ފަހު ފަހަރު ކަމަށް ހަދަންވީ!‬

‫ބަންޑާރައެއް ނުދޭނަމޭ ކިޔާ މި އުސޫލު ނިންމާލުން‬

‫މައްސަލަތަކެއްގައި ވަކާލާތުކުރާ އަމިއްލަ ލޯފާމެއް‬

‫އެންމެ ރަނގަޅު ވާނީ‪ "،‬ވަކީލް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ހިންގަވާ ސަމީރު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ގތި ދިނުމުގެ އުސޫލު އުވާލާ ނަމަ‪،‬‬ ‫ބަންޑާރަ ޯ‬

‫"ފްލެޓްތަކަށް ވެސް މި ފައިސާ ދައްކާ ގޮތަށް‬

‫ގތި ދޫކުރަމުންދިޔަ‬ ‫އެހެން ރަށްރަށުގައި ބަންޑާރަ ޯ‬ ‫"މިއީ އެއް ގައުމަކަށް ވެސް އެބަ ވާންޖެހޭ‪.‬‬

‫ކށް އެތައް އަހަރެއް‬ ‫ނަމަވެސް‪ ،‬މާލޭގައި އެކަން ނު ޮ‬

‫ގތްތަކެއް ހައި ކޯޓުގެ ކުރީގެ‬ ‫ދެން އަމަލު ކުރެވޭނެ ޮ‬

‫ދޫކުރާ ގޯތިތަކަށް ވެސް ސަރުކާރަށް އެއްޗެއް ދައްކަން‬

‫މުޅި ގައުމާ ދޭތެރޭގައި އެއް ހަމަޔަކުން ވިސްނައި‬

‫އޮވެފައި މާލޭގެ ރަށްވެހިންނަށް ހާއްސަކޮށް ގޯތިތަކެއް‬

‫ފަނޑިޔާރު އަލީ ސަމީރު "މިހާރު" އާ ވާހަކަ‬

‫ޖެހޭ ގޮތް ހަދަންވީ‪".‬‬

‫ކންމެ ތާކުން ވެސް‬ ‫ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތަކަށް ވެސް ޮ‬

‫ގތުން މައްސަލައެއް އޮތް‬ ‫ދިނުމަކީ އޭގެ އުސޫލެއްގެ ޮ‬

‫ދައްކަވަމުން ހިއްސާކުރެއްވި އެވެ‪.‬‬

‫ލިބެންވާނެ ހިލޭ ދޭ ކަމަށް ވަންޏާ‪ "،‬ވަކި ރަށަކުން‬

‫ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ބިމާ ބެހޭ ގިނަ މައްސަލަތަކެއްގައި‬

‫އެހެން ރަށެއްގެ ރައްޔިތުންނަށް ގޯތި ދިނުން ގާނޫނުން‬

‫ވަކާލާތު ކުރައްވާ ވަކީލަކު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ގތި ދިނުން އުވާލުމަކީ އެންމެ ރަނގަޅު‬ ‫ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ގތި ހިލޭ ލިބޭތީ ބައެއް‬ ‫ސަމީރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ޯ‬ ‫ގތި ނަގައި އެތަން ފަޅަށް ބާއްވާފައި‬ ‫ރަށްރަށުން ޯ‬

‫ގޮތް ކަމަށް ގަބޫލު ކުރައްވާ ސަމީރު ވިދާޅުވީ‬

‫އންނަ މައްސަލަ ވެސް‪ ،‬ބަންޑާރަ ގޯތި ދޫކުރުން‬ ‫ޮ‬

‫ގތީގެ އުސޫލު އެކަނި‬ ‫ރާއްޖޭގައި ގެންގުޅެންވީ އަމިއްލަ ޯ‬

‫ގތި ދިނުމުގެ އުސޫލަށް އަމަލު‬ ‫ހުއްޓާލައި‪ ،‬އަމިއްލަ ޯ‬

‫ގތަށް ގޯތީ ނުދީ އެތައް‬ ‫ގޯތިތަކެއް ދޭން ޖެހުނީ އެ ޮ‬

‫ގތިތައް ދޫކޮށްގެން ދައުލަތަށް‬ ‫ކަމަށެވެ‪ .‬އޭރަށް އެ ޯ‬

‫ގތި ހޯދަން ހުށަހަޅާނީ‪،‬‬ ‫ކުރުމުން ހުއްޓޭނެ އެވެ‪ .‬އޭރަށް ޯ‬

‫ނަމަވެސް‪ ،‬ރަށްރަށުން ގޯތި ދޫކުރާއިރު‪،‬‬

‫އވެ‪ ،‬އެ ބޭއިންސާފު ފިލުވުމުގެ‬ ‫އަހަރެއްވަންދެން ޮ‬

‫ވެސް އާމްދަނީއެއް ލިބޭނެ ކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި‬

‫އޭގެ އަގު ދެއްކޭނެ‪ ،‬އެކަމަށް އެންމެ ބޭނުންވާ މީހުން‬

‫ގތުގައި އެ ރަށެއްގެ‬ ‫އެންމެ ފުރަތަމަ ޝަރުތެއްގެ ޮ‬

‫ގތިތައް ދޫކުރުން‬ ‫މަގުސަދުގަ އެވެ‪ .‬ނަމަވެސް‪ ،‬އެ ޯ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ކަން ސަމީރު ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ‪.‬‬

‫ގތި ލިބިއްޖެ ނަމަ‪،‬‬ ‫ރަށްވެއްސަކަށްވުން ނުވަތަ ޯ‬

‫އެއީ ބޭއިންސާފެއް ކަމަށް ބައެއް މީހުންނަށް ގަބޫލު‬

‫ކށްލައި‪ ،‬އަގެއް‬ ‫"ހިލޭ ގޯތި ދިނުމުގެ އުސޫލު ދޫ ޮ‬

‫ރަށްވެހިކަން ބަދަލުކުރުން ހިމަނާފައި އޮވެ އެވެ‪.‬‬

‫ކުރެވެނީ މާލޭގެ ބިމުގެ އަގު މިހާރު މާމަތިވެފައިވާތީ‬

‫ގތް ހަދަންވީ‪ .‬ދޫކުރާ ކޮންމެ‬ ‫ނަގާފައި ގޯތި ދޫކުރާ ޮ‬

‫އުފުލި‪ ،‬އާބާދީ އިތުރުވަމުންދާއިރު މިހާރު މި އޮންނަ‬

‫ކޅަކަށް އެދުމުގެ‬ ‫ރާއްޖޭގައި ކޮންމެ ތަނަކުން ވެސް ބިން ޮ‬

‫ކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ‪.‬‬

‫ކށްގެން ނޫނިއްޔާ ރަޖިސްޓްރީ‬ ‫ގއްޗަކަށް އަމިއްލަ ޮ‬ ‫ޯ‬

‫ގތި ކަނޑާ ދިނުމަކީ ހަމަހަމަ‬ ‫އުސޫލުން ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ކންމެ މީހަކަށް ވެސް އޮވެ އެވެ‪.‬‬ ‫ހައްގު ގާނޫނުތަކުން ޮ‬

‫"‪...‬އެހެންވީމަ އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކަށް ވާނީ‬

‫ގތަށް‪ .‬އޭގެ މާނައަކީ އޭނާ ފަސް އަހަރު‬ ‫ނުހެއްދޭ ޮ‬

‫އުސޫލަކުން އިންސާފުން ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަން‬

‫ގޯއްޗަށް ހުޅުވާ އުސޫލުން އެ މަގު ހަނިކުރަނީ އެވެ‪.‬‬

‫މިއީ ފަހު ފަހަރު ކަމަށް ހަދާފައި ބަންޑާރަ ގޯތި‬

‫ތެރޭ ‪20،000‬ރ‪ .‬ނޫނީ ‪25،000‬ރ‪ .‬ދެއްކީމަ އެ‬

‫ވަރަށް ސާފެވެ‪ .‬އެހެންވެ‪ ،‬ބަންޑާރަ ގޯތީގެ ވާހަކަ‬

‫ގތި ދޫކުރުމުގެ ގަވާއިދުގައި‬ ‫ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި ބަންޑާރަ ޯ‬

‫ދިނުން ހުއްޓާލުން‪ .‬އެއްވެސް ތާކުން އެއްވެސް ގޮތަކަށް‬

‫ގތަށް‪ .‬އޭގެ ފަހުން އެ ކުއްޔަށް‬ ‫އަމިއްލަކޮށްދޭ ޮ‬

‫ތާރީހުގެ ތެރެއަށް ދުއްވާލަން ސީރިއަސްކޮށް މިވަނީ‬

‫އންނަނީ ދިވެހި ރައްޔިތަކަށް ވެއްޖެ ނަމަ‪،‬‬ ‫ވެސް ޮ‬

‫ނުދިނުން‪ .‬މިހާރު ހުރި އެއްޗެއް ހުރީ‪ ،‬ދެން އިތުރަށް‬

‫ދެވޭނީ އެހެން ކަމެއް ކުރެވޭނީ‪ "،‬ބިމުގެ ގިނަ‬

‫ވިސްނަންޖެހިފަ އެވެ‪.‬‬

‫މަނާ ނުކުރާކަން ފާހަގަކުރައްވަމުން ކުރީގެ މިނިސްޓަރު‬ ‫އަސްލަމް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ގތުގައި މާލޭން މިފަހުން‬ ‫އޭނާ ގަބޫލުކުރައްވާ ޮ‬

‫ރާއްޖޭގެ ރަށްތަކުގެ ބިން ފުރި‪ ،‬ބިމުގެ އަގު‬

09 January 2025

2025 ީ‫ ޖެ ނު އަ ރ‬09

ް‫އިއުލާނ‬

mihaaru.com

09 January 2025

ް‫އިއުލާނ‬

2025 ީ‫ ޖެ ނު އަ ރ‬09

mihaaru.com

mihaaru.com

www.mihaaru.com

Visit & keep up with our new and exciting content

www.edition.mv Bringing you the most comprehensive news across Maldives

09 January 2025

ް‫އިއުލާނ‬

2025 ީ‫ ޖެ ނު އަ ރ‬09

www.edition.mv Bringing you the most comprehensive news across Maldives

mihaaru.com

09 January 2025

2025 ީ‫ ޖެ ނު އަ ރ‬09

ް‫އިއުލާނ‬

mihaaru.com

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ކުޅިވަރު‬

‫ސާފް ޗެމްޕިއަންޝިޕް ހޯމް އެންޑް‬ ‫އަ ވޭ ފޯމެޓަށް‪ ،‬ޖޫން ޖުލައިގައި‬ ‫ގެމަނަފުށިން ކަނޑުހުޅުދޫ ބަލިކޮށް‬ ‫ފެށުން ރަނގަޅުކޮށްފި‬ ‫ގަވީ އާއި ޔަ ާމލްގެ ލަނޑުތަކުން ބާސާ‬ ‫ސުޕަ ކަޕް ފައިނަލަށް‬