06 MARCH 2025

‫‪mihaaru.com‬‬ ‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫އަގު‪5 :‬ރ‬

‫ގޭސްޓްރިކަށް ބޭނުންކުރާ އިންޖެކްޝަނެއްގައި‬ ‫މައްސަލަތަކެއް‪ ،‬ވިއްކުން މަނާ ކޮށްފި‬ ‫‪03‬‬

‫މިފްކޯގެ ސީ ީއއޯއަކަށް ފަރުހަތު‬ ‫އައްޔަންކޮށްފި‬ ‫‪08‬‬

‫ހޯމަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަ ްށ‬ ‫މަސްދަޅު ކޭސް ބަހައި‬ ‫ނިންމަނީ‬ ‫‪03‬‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހަބަރު‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪2‬‬

‫އަޒުމަކަށް ހަދަންވީ ދީނަ ްށ‬ ‫އަމަލުކުރާ‪ ،‬ގަދަރުކުރާ މީ ަހކަށް‬ ‫ވުމަށް‪ަ :‬ރއީސް‬ ‫ފާ ތި މަ ތު އަ ޖް ފާ ން‪،‬‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ކޮންމެ ދިވެއްސެއްގެ ވެސް އަޒުމަކަށް ހަދަންވީ‪،‬‬ ‫އިސްލާމްދީނުގެ ރިވެތި އުސޫލުތަކަށް އަމަލުކުރާ‪،‬‬

‫ދިވެހި ގައުމިއްޔަތު ދިރުވައި އާލާކުރާ‬

‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ވަޒަންވެރިވެ‪ ،‬ރާއްޖޭގައި މީހުން ދިރިއުޅެން ފެށި‬

‫ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި ދެއްވި ހިތާބުގައި އެ‬

‫"ދިވެހި ގައުމިއްޔަތު ދިރުވައި އާލާކުރާ ދުވަހުގެ‬

‫ތާރީހެއް އެނގެން ނެތް ކަމަށް ވާއިރު އެކަމުން‬

‫މަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ‪ ،‬ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި މިއަދު‬

‫އަޒުމަކަށް ވާންވީ‪ ،‬އިސްލާމްދީނުގެ ރީތި އުސޫލުތަކަށް‬

‫ދށިކަމާއި ދިވެހީންގެ‬ ‫އަންގައިދެނީ ދިވެހީންގެ ޮ‬

‫ދިވެހި ގައުމިއްޔަތުގެ މާނަތައް އަލުން ހަރުލައްވަން‬

‫އަމަލުކުރާ‪ ،‬ދިވެހީންގެ ހަރުދަނާ ސިފަތަކަށް ގަދަރުކުރާ‬

‫އަސްލުވެހިކަމާއި ދިވެހި ދައުލަތުގެ އެވޭލާކަމާ އެކު‪،‬‬

‫މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަން ޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫މީހަކަށް ވުމުގެ އަޒުމެވެ‪ .‬އޭރުން ރޫހާނީ ގޮތުންނާއި‬

‫ހައިބަތާއި ހަރުދަނާކަން ކަމުގައި ވެސް ރައީސް‬

‫ގތުން ތާހިރުކަން ލިބުމާއެކު މަސައްކަތްތެރި‬ ‫ނަފުސާނީ ޮ‬

‫މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫އެކަމަށްޓަކައި މި ޒަމާނުގައި ބޭނުންވަނީ އިލްމީ‬

‫ދިވެހީންގެ ހަރުދަނާ ސިފަތަކަށް ގަދަރުކުރާ މީހަކަށް‬

‫ހަމަތަކެއް ކަމަށައި އިލްމީ ހަމަތަކުގެ މަތިން ދިވެހި‬

‫މުރާލި ހުނަރުވެރި ތަހުޒީބު މީހަކަށް ވެވޭނެ އެވެ‪.‬‬

‫ވުމަށް ކަމަށް ރައީސް ޑރ‪ .‬މުހައްމަދު މުއިއްޒު މިއަދު‬

‫ގައުމިއްޔަތު އުނގަންނައިދީ‪ ،‬ދިވެހީންގެ ތަޖުރިބާތަކާއި‬

‫އެ ފަދަ ގައުމަކީ ބާއްޖަވެރި އުފާވެރި ގައުމެކެވެ‪"،‬‬

‫ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ‪.‬‬

‫ހުނަރުތައް ފަހަށް ރައްކާ ކުރަމުން ދާނެ ކަމަށް ރައީސް‬

‫ރައީސްގެ ހިތާބުގައި ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ސއްކަތް ރެހެންދި ސްކޫލް ހޯލުގައި މިރޭ ފަށަނީ‬ ‫ބިދޭސީންގެ މައުލޫމާތު އެއްކުރުމުގެ މަ ަ‬ ‫މާ އި ދާ މު ހަ އް މަ ދު ރަ ޝާ ދު‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ރާއްޖޭގައި މަސައްކަތް ކުރާ ބިދޭސީންގެ‬ ‫އޕަރޭޝަނުގެ‬ ‫ބަޔޯމެޓްރިކްސް ނެގުމަށް ކުރިއަށް ގެންދާ ޮ‬

‫މައުލޫމާތު އެއްކުރާނެ ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫ޓ އަޕްޑޭޓްކުރަން‬ ‫އެ މީހުންގެ ފިންގަޕްރިންޓާއި ފޮ ޯ‬

‫ނތު ހާބަރު ސަރަހައްދުގައި‬ ‫އޮޕަރޭޝަން ސެންޓަރާއި ޯ‬

‫އަންނަ އޭޕްރީލް މަހުގެ ‪ 20‬ގެ ކުރިން މައުލޫމާތު‬

‫ގާއިމުކޮށްފައިވާ ޑެސްކްގެ އިތުރުން ކަލާފާނު ސްކޫލު‬

‫ނުދޭ ބިދޭސީން ޑީޕޯޓުކުރާނެ އެވެ‪.‬‬

‫ކުރަމުންދާ އެ މަސައްކަތް ހުކުރު ދުވަސް ފިޔަވައި‬

‫ހޯލުގައި ބިދޭސީންގެ މައުލޫމާތު އެއްކުރަން މިމަހުގެ ‪9‬‬

‫ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ ރޭގަނޑު ‪ 9:30‬އިން ‪ 12:30‬އަށް‬

‫ގައި އަނެއްކާވެސް ފަށާނެ އެވެ‪.‬‬

‫އޕަރޭޝަން ފެށީ‬ ‫މައުލޫމާތު ނަގަން "ކުރަނގި" ޮ‬

‫ކންމެ ދުވަހަކު ވެސް‬ ‫ހުކުރު ދުވަސް ފިޔަވައި ޮ‬

‫މެއި‪ 2024 ،‬ގަ އެވެ‪ .‬އެ އޮޕަރޭޝަންގެ ދަށުން ‪59‬‬

‫އެ ތަންތަނުން މައުލޫމާތު ނެގުމުގެ މަސައްކަތް ކުރާނީ‬

‫ރަށެއްގައި މިހާރު ވަނީ ހުރިހާ ބިދޭސީންގެ މައުލޫމާތު‬

‫ވެސް އެ މަސައްކަތް ފަށާނެ ކަމަށް ހޯމްލޭންޑް‬

‫ފަށާފައި މިވަނީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތްތަކާ ގާތުން އަދި‬

‫ހެނދުނު ‪ 9:30‬އިން ހަވީރު ‪ 4:00‬އާ ހަމައަށެވެ‪.‬‬

‫ނަގައި ނިންމައިފަ އެވެ‪ .‬އަދި ބައެއް ރިސޯޓުތަކުގައި‬

‫މިނިސްޓްރީން ބުނެފި އެވެ‪.‬‬

‫އަވަހަށް އޮޕަރޭޝަން ކުރިއަށް ގެންދަން ކަމަށް ވެސް‬

‫އަދި ރޭގަނޑު ‪ 9:30‬އިން ‪ 11:30‬އާ ހަމައަށް‬

‫އުޅޭ ބިދޭސީންގެ މައުލޫމާތު ވެސް ވަނީ މިހާރު‬

‫މިނިސްޓްރީން ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫މައުލޫމާތު ނެގުމުގެ މަސައްކަތް ކުރާނެ ކަމަށް ވެސް‬

‫ނަގައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫ދަށުން މިރެއިން ފެށިގެން ރެހެންދި ސްކޫލު ހޯލުގައި‬

‫މިނިސްޓްރީން ކުރި އިއުލާނެއްގައި ބުނީ ހުޅުމާލޭ‬ ‫ފުރަތަމަ ފިޔަވަހީގައި ހުންނަ ރެހެންދި ސްކޫލުގައި‬ ‫ރދަ ނިމެންދެން ބިދޭސީންގެ‬ ‫މިރެއިން ފެށިގެން ހަ ޯ‬

‫ގތަށް ވަނީ ހަމަޖައްސައިފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ކުރިއަށް ގެންދާ ޮ‬

‫ރާއްޖޭގައި އުޅޭ ހުރިހާ ބިދޭސީންގެ ބަޔޮމެޓްރިކް‬

‫އޕަރޭޝަން ރެހެންދި ސްކޫލުގެ ހޯލުގައި‬ ‫އެ ޮ‬

‫އމެޓްރިކްސް އަޕްޑޭޓްކުރުމަށް‬ ‫ބިދޭސީންގެ ބަ ޯ‬

‫ހމް މިނިސްޓްރީން ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ޯ‬ ‫އެ މިނިސްޓްރީން ކުރިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި‬

‫ކށްފައިވާ ޖޮއިންޓް‬ ‫އެންސީއައިޓީގައި ގާއިމް ޮ‬

‫އޭގެ ތެރެއިން ‪ 24،540‬ބިދޭސީން ރެގިއުލޭޓް‬ ‫ކށްފައިވާ ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނެ އެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬

‫ވޭޕްގެ ވިޔަފާރިކުރާ ަތނެއް‬ ‫ސއަކު‬ ‫ާފސްކޮށް ބިދޭ ީ‬ ‫ހައްޔަރުކޮށްފި‬ ‫އާ ސި މާ ނި ޒާ ރު‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫މާލޭގައި ވޭފްގެ ވިޔަފާރިކުރާ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރާ‬ ‫ކށް‪ ،‬އެ ތަނުން ބިދޭސީއަކު‬ ‫ތަނެއް ރޭ ބަލައި ފާސް ޮ‬ ‫ހައްޔަރުކޮށްފި އެވެ‪.‬‬ ‫ގތުން‪ ،‬ވޭޕް ވިއްކައި‬ ‫ފުލުހުންގެ ވެބްސައިޓުގައިވާ ޮ‬ ‫ވިޔަފާރިކުރާ ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ މައްސަލައިގައި‬ ‫ހައްޔަރުކުރީ ބަންގްލަދޭޝްގެ އެމްޑީ އަބޫ ސުފްޔާން‪،‬‬ ‫‪ 27‬އެވެ‪.‬‬

‫އަހަރުގެ ޑިސެމްބަރު ‪ 15‬ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން ވަނީ‬

‫ގަވާއިދުގައިވެ އެވެ‪ .‬އަދި އެ އެއްޗެހި ފުލުހުންނަށް‬

‫އޭނާ ދިރިއުޅޭ ތަނާއި މަސައްކަތްކުރާ ކެފޭ ބަލައި‬ ‫ފާސްކުރިއިރު ‪ 84‬ވޭޕް ކާޓްރިޖާއި ވޭޕް ވިއްކައިގެން‬

‫މަނާކޮށްފަ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު‪ ،‬އެ ގާނޫނާ ހިލާފުވިއަސް‬

‫ކޅު ހަދައިފި ނަމަ ‪50،000‬ރ‪ .‬އިން ޖޫރިމަނާ‬ ‫ދޭން ދެ ޮ‬

‫ހޯދާފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭ ފައިސާ ފެނިފައިވާ‬

‫ވޭޕް އަތުލުމުގެ ބާރެއް ފުލުހުންނަށް ކުރިން ނުލިބެ‬

‫ކުރުމުގެ ބާރު ވެސް ވަނީ ދީފަ އެވެ‪.‬‬

‫ކަމަށް ފުލުހުން ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ލޅުގައި ހުންނަ އެ ފިހާރައިގައި ވިއްކަން‬ ‫ގަ ޮ‬

‫ގތުން ވޭޕްކޮށްފި ނަމަ ‪5،000‬ރ‪.‬‬ ‫ގާނޫނުގައިވާ ޮ‬ ‫ނަމަވެސް އޭގެ ފަހުން‪ ،‬ހެލްތު މިނިސްޓްރީން‬

‫އިން ޖޫރިމަނާ ކުރާނެ އެވެ‪ .‬ހިލޭ ވޭޕެއް ދީފި ނަމަ‬

‫ބަހައްޓާފައި ހުރި ގިނަ އަދަދެއްގެ ވޭޕް ވެސް‬

‫ރލްކުރުމާ ބެހޭ‬ ‫މިދިޔަ މަހު އާއްމުކުރި ދުންފަތް ކޮންޓް ޯ‬

‫‪10،000‬ރ އަދި ވޭޕް ވިއްކައިފި ނަމަ ‪20،000‬ރ‪.‬‬

‫ގސްފައިވާ ކަމަށް‬ ‫ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެން ޮ‬

‫އާއްމު ގަވައިދުން ވަނީ ވޭޕްގެ އާލަތްތައް އަތުލުމުގެ‬

‫އިން ޖޫރިމަނާ ކުރާނެ އެވެ‪ .‬އުމުރުން ‪ 21‬އަހަރު ނުވާ‬

‫ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ބާރު ފުލުހުންނަށް ދީފަ އެވެ‪.‬‬

‫މީހަކަށް ވޭޕް ވިއްކައިފި ނަމަ އަދަބަކީ ‪50،000‬ރ‪.‬‬

‫ރލް ކުރުމާބެހޭ ގާނޫނުގެ ދަށުން‬ ‫ދުންފަތް ކޮންޓް ޯ‬

‫ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ވޭޕްގެ އާލާތެއް ގެންގުޅޭ‬

‫ރާއްޖެ އަށް ވޭޕް އެތެރެކުރުމާއި ބޭނުންކުރުން މިދިޔަ‬

‫ނަމަ ‪2،000‬ރ‪ .‬އިން ޖޫރިމަނާ ކުރެވޭނެ ކަމަށް‬

‫އިން ޖޫރިމަނާ ކުރުމެވެ‪.‬‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހަބަރު‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪3‬‬

‫ޒަކީގެ ޕާސްޕޯޓް ކެންސަލް ުކރަން‬ ‫އެންގި އަމުރު ފަސް އަހަރު ފަހުން‬ ‫ބާތިލްކޮށްފި‬ ‫ކުރުމުގެ ހައިސިއްޔަތު ދައުލަތަށް ނެތް ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ނާ ޒި މް ހަ ސަ ން‬

‫އެ މައްސަލަ ދައުލަތުން ސުޕްރީމް ކޯޓާ ހަމައަށް‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ވއީ އިބްރާހިމް ހުސައިން‬ ‫ކުރީގެ ސްޕެޝަލް އެން ޯ‬

‫ކޓަށް ދީފައި ނުވާތީ އެވެ‪.‬‬ ‫ކެންސަލް ކުރުމުގެ ބާރު ޯ‬ ‫ކށްފައިވަނީ ރަހުނު ނުހިމެނޭ ސާބިތު‬ ‫އެކަން ބަޔާން ޮ‬

‫އެ ހުކުމްގައި ބުނީ ގާނޫނުގައި ނުވަތަ ގަވައިދުގައި‬ ‫ކށްފައި ނުވާ ކަމެއް ނުވަތަ‬ ‫ސަރީހަ ނައްސުން ބަޔާން ޮ‬

‫ގެންދިޔަ އެވެ‪ .‬އެ މައްސަލާގައި ‪ 2023‬ވަނަ އަހަރު‬

‫ދަރަނީގެ މުއާމަލާތްތަކުގެ އަމަލު ކުރަންވީ ގޮތުގެ‬

‫ނުހިމެނޭ ކަމެއް އެ އަށް އިތުރު ކުރުމަކީ ކޯޓަށް‬

‫ޕޓް ކެންސަލްކުރަން‬ ‫ކުރި ހުކުމުގައި ވަނީ ޒަކީގެ ޕާސް ޯ‬

‫ގަވައިދުގަ އެވެ‪.‬‬

‫ލިބިދީފައިވާ ބާރު ފުޅާކުރުމުގެ އިތުރުން ގާނޫނުން‬

‫ޕޓް ކެންސަލް ކުރަން އެންގި އަމުރު‬ ‫ޒަކީގެ ޕާސް ޯ‬

‫އަމުރު ނެރެފައިވަނީ އިމިގްރޭޝަންގެ މައްޗަށް ކަމަށް‬

‫ދައުލަތުގެ މައިގަނޑު ބަހުސަކީ ޕާސްޕޯޓް‬

‫ނުވަތަ ގަވައިދުގައި ނުހިމެނޭ ކަންތައްތަކެއް އޭގައި‬

‫ނެރުނުތާ ފަސް އަހަރު ފަހުން އެ އަމުރު ބާތިލް ކަމަށް‬

‫ވާތީ އެ އަމުރު އިސްތިއުނާފް ކުރުމުގެ ހައިސިއްޔަތު‬

‫ހިފެހެއްޓުމާއި ކެންސަލް ކުރުމަކީ ތަފާތު ދެ ކަމެއް‬

‫ހިމެނުން ކަމަށެވެ‪ .‬އެއީ ރަނގަޅު ގޮތް ނޫން ކަމަށް‬

‫ކޓުން ކަނޑައަޅައިފި އެވެ‪.‬‬ ‫ހައި ޯ‬

‫އތް ކަމަށެ‪ .‬އަދި މައްސަލަ ބަލަން ހައި‬ ‫ދައުލަތަށް އެބަ ޮ‬

‫ކަމެވެ‪.‬‬

‫ހުކުމްގައި ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދުގެ ވެރިކަމުގައި‬

‫ކޓުން އަމުރުކުރި އެވެ‪.‬‬ ‫ކޯޓުގެ މައްޗަށް ސުޕްރީމް ޯ‬

‫މައްސަލަ ހުށަހެޅިތާ އަހަރަށް ވުރެ ގިނަ‬

‫ކޓުން ނިންމަވާފައިވަނީ‬ ‫މި މައްސަލަ ހައި ޯ‬

‫ވއީގެ މަގާމު އަދާކުރެއްވި‬ ‫ރައީސްގެ ސްޕެޝަލް އެން ޯ‬

‫ކޓުގެ އެ އަމުރާ ގުޅިގެން ދައުލަތުން‬ ‫ސުޕްރީމް ޯ‬

‫ކޓުން މިދިޔަ އަންގާރަ ދުވަހު‬ ‫ދުވަސްވީ ފަހުން ހައި ޯ‬

‫ފަނޑިޔާރު މުހައްމަދު ޝަނީޒް އަބްދުﷲ އާއި‬

‫ޕޓް ކެންސަލްކުރަން ‪ 2020‬ވަނަ އަހަރު‬ ‫ޒަކީގެ ޕާސް ޯ‬

‫ކޓަށް އަލުން ހުށަހެޅި އެވެ‪ .‬ޒަކީގެ‬ ‫އެ މައްސަލަ ހައި ޯ‬

‫އިއްވި ހުކުމްގައި ބުނީ‪ ،‬ގަވައިދުގައި އޮތީ ޕާސްޕޯޓް‬

‫ފަނޑިޔާރު ހަސަން ޝަފީއު އަދި ފަނޑިޔާރު ދީބާނާޒް‬

‫ކޓުން އިމިގްރޭޝަންގެ މައްޗަށް އަމުރުކުރީ‬ ‫ސިވިލް ޯ‬

‫ޕާސްޕޯޓް ކެންސަލް ކުރަން އެންގި އަމުރު ބާތިލް‬

‫ހިފެހެއްޓުމަށް އަމުރު ކުރުމުގެ ވާހަކަ ކަމަށާއި‬

‫ފަހުމީގެ އިއްތިފާގުންނެވެ‪.‬‬

‫ހުކުމް ތަންފީޒު ކުރުމުގެ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެންނެވެ‪.‬‬

‫ކުރަން ދައުލަތުން އެދިފައިވަނީ ސާބިތު ދަރަނީގެ‬

‫ޕޓް ކެންސަލް ކުރުމުގެ ވާހަކައެއް ނޫން ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫ޕާސް ޯ‬

‫ނަމަވެސް‪ ،‬އެއީ ނެރެވޭނެ އަމުރެއް ނޫން ކަމަށް‬

‫މައްސަލަތަކުގައި ފައިސާ ދައްކަން ޖެހޭ ފަރާތަކީ‬

‫ޕޓް ކެންސަލް ކުރެވޭ ގޮތަށް‬ ‫"އެހެންވެ‪ ،‬ޕާސް ޯ‬

‫ކޓުގައި މައްސަލަ‬ ‫ބުނެ އިމިގްރޭޝަނުން ހައި ޯ‬

‫ކުންފުންޏެއް ފަދަ ގާނޫނީ ޝަހުސެއް ނަމަ އެ‬

‫އެ މާއްދާ ތަރުޖަމާ ކުރުމަކީ ގާނޫނީ ގޮތުން ރަނގަޅު‬

‫އިސްތިއުނާފުކުރި އެވެ‪ .‬އެ މައްސަލަ ދައުލަތުން ހައި‬

‫ކުންފުނީގެ ޑިރެކްޓަރުންނަށް ރާއްޖޭން ބޭރަށް ނުދެވޭ‬

‫އަދި އެ މާއްދާއިން ދީފައިވާ ބާރުގެ ހުދޫދުގެ ތެރެއިން‬

‫ކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފް ކުރުމުން ‪ 2022‬ވަނަ އަހަރު‬

‫ގޮތަށް އެ ފަރާތްތަކުގެ ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓި ދާނެ‬

‫ކުރެވޭނެ ކަމެއް ކަމުގައި ނުދެކެން‪ "،‬ހައި ކޯޓުގެ‬

‫އެ ކޯޓުން ނިންމާފައި އޮތީ އެ މައްސަލަ އިސްތިއުނާފް‬

‫ކަމަށް ގަވައިދުގައި ބުނެފައިވީ ނަމަވެސް ޕާސްޕޯޓް‬

‫ހުކުމްގައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ހޯމަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް މަސްދަޅު ކޭސް ބަހައި ނިންމަނީ‬ ‫އި ފް ރާ ޒް އަ ލީ‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހމަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް‬ ‫ޕޯސްޓެއްގައި ވިދާޅުވީ‪ ،‬އަމާޒަކީ ޯ‬

‫ސަރަހައްދުގައި ‪ 40،000‬އަށް ވުރެ ގިނަ މަސްދަޅު‬

‫ރދަ ހަދިޔާ ބަހައި ނިންމުން ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫މާލޭގައި ޯ‬

‫ކޭސް ވަނީ ބަހައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫ތައާރަފުކޮށްފައިވެ އެވެ‪.‬‬ ‫ރދަމަހަށް ސަރުކާރުން ދޭ ހަދިޔާއެއްގެ‬ ‫މި ޯ‬

‫"[މިއަދު] ގއ‪ .‬އަދި ގދ‪ .‬އަތޮޅުގެ ހުރިހާ‬

‫މާލެ ސަރަހައްދުގައި މަސްދަޅު ކޭސް ބަހަން‬

‫ކންމެ ގޭބީސީއަކަށް ދޫކުރަނީ ‪ 48‬ދަޅުގެ‬ ‫ގޮތުގައި ޮ‬

‫ރދަ ހަދިޔާގެ ގޮތުގައި ދެމުން‬ ‫ސަރުކާރުން މި ޯ‬

‫ފރާނެ‪ .‬އޭރުން މުޅި ރާއްޖެ‬ ‫ރަށަކަށް ރޯދަ ހަދިޔާ ޯ‬

‫ފެށީ މިދިޔަ މަހު ‪ 20‬ވަނަ ދުވަހު އެވެ‪ .‬ފުރަތަމަ‬

‫މަސްކޭހެވެ‪ .‬މަސްދަޅު ކޭސް ބަހަނީ ކަރަންޓު މީޓަރު‬

‫ހމަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް‬ ‫އަންނަ މަސްދަޅު ކޭސް އަންނަ ޯ‬

‫ކަވަރުވީ‪ "،‬ރައީސް ޑރ‪ .‬މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ވައުދާ‬

‫ހަމަޖެއްސީ މާލެ އާއި ހުޅުމާލެ އަދި ވިލިމާލޭގެ ޖުމްލަ‬

‫ނަންބަރަށެވެ‪ .‬ގާތްގަނޑަކަށް ރާއްޖޭގެ ‪80،000‬‬

‫މާލޭގައި ބަހައި ނިންމުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން‬

‫އެއްގޮތަށް ބަހަމުން އަންނަ މަސްދަޅުތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން‬

‫ފަސް ތަނަކުން މަސްދަޅު ކޭސް ދޫކުރާށެވެ‪ .‬ނަމަވެސް‪،‬‬

‫އަށް ވުރެ ގޭބީސީތަކަށް މަސްދަޅު ބަހާނެ ކަމަށް‬

‫ލކަލް ގަވަނެންސް މިނިސްޓަރު އާދަމް‬ ‫އަންނަ ކަމަށް ޯ‬

‫އާދަމް ޝަރީފް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ދިގު ކިއުތައް ދަމާލުމާ އެކު މަރުކަޒުތައް ސަރުކާރުން‬

‫ސަރުކާރުން ކުރިން ބުނެފައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ޝަރީފް ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ‪.‬‬ ‫އާދަމް ޝަރީފް ރޭ އެކްސްގައި ކުރެއްވި‬

‫މިނިސްޓަރު އިއްޔެ "މިހާރު" އަށް ވިދާޅުވި‬

‫ކށްފަ އެވެ‪ .‬އަދި މަސްދަޅު ކޭސް މާލެ‬ ‫ވަނީ އިތުރު ޮ‬

‫ގޮތުގައި މިދިޔަ އަންގާރަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް މާލެ‬

‫ޓކަން ނިޒާމެއް ވެސް‬ ‫ސަރަހައްދުގައި ބެހުމަށް ޯ‬

‫ރަށްރަށުގައި މަސްދަޅު ކޭސް ބަހަނީ އެ ރަށްރަށުގެ‬ ‫ކައުންސިލްތަކާ ހަވާލުކޮށްގެންނެވެ‪.‬‬

‫ގޭސްޓްރިކަށް ބޭނުންކު ާރ‬ ‫އިންޖެކްޝަނެއްގައި މައްސަލަތަކެއް‪،‬‬ ‫ވިއްކުން މަނާ ކޮށްފި‬ ‫ފާ ތި މަ ތު އަ ޖް ފާ ން‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ރާއްޖެ އެތެރެކޮށް ބޭނުންކުރާ "‪Pantop‬‬

‫ތރިޓީ (އެމްއެފްޑީއޭ) އިން މަނާކޮށްފި އެވެ‪.‬‬ ‫ޑްރަގް އޮ ޯ‬

‫އެ އިންޖެކްޝަން އެއްވެސް ފާމަސީއެއް ނުވަތަ‬

‫ވުމުގެ މައްސަލަތަކަށެވެ‪.‬‬

‫އެމްއެފްޑީއޭން މިއަދު ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ‪،‬‬

‫ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ ތަނެއްގައި ހުރި ނަމަ އެކަން‬

‫ބޭހުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރު ކުރުމަށް‪ ،‬ބޭސް‬

‫އެ އިންޖެކްޝަންގެ ބެޗް ނަމްބަރު ‪EMPH243030‬‬

‫އެންގުމަށް އެމްއެފްޑީއޭން ވަނީ އެދިފަ އެވެ‪.‬‬

‫އެއް ތަނުން އަނެއް ތަނަށް އުފުލައި ގުދަންކުރުމުގައި‬

‫ކލިޓީ މައްސަލަތަކެއް ފާހަގަވެ‪ ،‬ރާއްޖެ‬ ‫ގައި ޮ‬

‫ކލިޓީގެ މައްސަލަ ފާހަގަ‬ ‫‪ "Injection 40‬ގައި ޮ‬

‫އެތެރެކުރުމާއި ވިއްކުމާއި ބޭނުން ކުރުމަކީ ވެސް މަނާ‬

‫މލްޑިވްސް ފުޑް އެންޑް‬ ‫ކުރެވިފައިވާތީ‪ ،‬އެ ވިއްކުން ޯ‬

‫ކަމެއް ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ބަލަންޖެހޭ މިންގަނޑުތައް ހިފެހެއްޓުމަށް ބޭސް‬ ‫ގތެއްގައި ޕެންޓޮޕް ‪ 40‬އިންޖެކްޝަން‬ ‫އާންމު ޮ‬ ‫ބޭނުން ކުރަނީ ބަނޑުގައި ވައި ހެދި ގޭސްޓްރިކް‬

‫އެތެރެކޮށް ވިއްކާ ކުންފުނިތަކަށް އަންގާފައިވާނެ ކަމަށް‬ ‫ވެސް އެމްއެފްޑީއޭން ބުންޏެވެ‬

4

06 March 2025

ް‫އިއުލާނ‬

2025 ް‫ މާ ޗ‬06

mihaaru.com

Visit & keep up with our new and exciting content

www.edition.mv

mihaaru.com

SUBSCRIBE

MIHAARU PRINT EDITION

Subscribe for 1 year and save 10%

mihaaru.com

ު‫އިޝްތިރާކ‬ ް‫ދެއްކެވުމަށ‬ ީ‫ގުޅުއްވާނ‬ 3001515

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހަބަރު‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪5‬‬

‫ޝައިހު އިސްމާއިލްގެ ހަރަދުގައި ހުޅުމާލޭގައި މިސްކިތެއް އިމާރާތް ކުރަނީ‬

‫އަ އި ޝަ ތު ނު ޒު ހާ‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ތއިބާ‪ ،‬ޝައިހު އިސްމާއިލް‬ ‫ދީނީ އިލްމުވެރިޔާ މ‪ޮ .‬‬ ‫ތއިބާ ޝައިހު އިސްމާއިލް) ގެ އަމިއްލަ‬ ‫މުހައްމަދު ( ޮ‬ ‫ހަރަދުގައި ހުޅުމާލެ ‪ 1‬ގައި އިމާރާތްކުރާ މިސްކިތުގެ‬

‫ތއިބާ ސްކޫލް‬ ‫ކުރިން މާލޭގައި މަޝްހޫރުވި ޮ‬

‫ގތަށް އިމާރާތް ކުރަނީ‬ ‫މީހުންނަށް ނަމާދު ކުރެވޭ ޮ‬

‫ޝަހީމް އަލީ ސައީދު ވިދާޅުވީ‪ ،‬އިސްމާއިލަކީ ދީނީ‬

‫ތއިބާ އިސްމާއިލް އިމާރާތް ކޮށްދެއްވާ‬ ‫ވެސް ހިންގެވި ޮ‬

‫މިސްކިތް ބިނާ ކުރަނީ ފުރިހަމަ ލައިބްރަރީއަކާއި‬

‫އިލްމު ފެތުރުމާއި މީހުން ބިނާކުރުމުގައި ރާއްޖޭހެ‬

‫މިސްކިތުގެ ނަން ނިސްބަތް ކުރައްވަނީ ކީރިތި‬

‫ރިސާޗް ސެންޓަރަކާ އެކު ދެ ބުރިއަށް ކަމަށް މަދީނާ‬

‫މުހިންމު ޝަހުސިއްޔަތެއް ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ރަސޫލާގެ އަނބިކަނބަލުން އުންމުލްމުއުމިނީން‬

‫އިންވެސްޓްމަންޓުން ބުންޏެވެ‪ .‬އަދި އަންހެނުންނަށް‬

‫އާއިޝަތުގެފާނަށެވެ‪.‬‬

‫ހާއްސަ ބަޔަކާއި ފާހާނާ ވެސް ހުންނާނެ ކަމަށް މަދީނާ‬

‫ކށް ދިވެހި ބަހުން ލިޔުއްވައި‬ ‫ގުރުއާނުގެ ތަފުސީރު އެއް ޮ‬

‫އފިޝަލަކު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫އިންވެސްޓްމަންޓުގެ އިސް ޮ‬

‫ނިންމަވައިފަ އެވެ‪ .‬އަދި އެ ތަފުސީރު އިސްލާމިކް‬

‫މިސްކިތަށް ކަރަންޓު ދިނުމަށް ނިންމާފައިވަނީ‬

‫މިނިސްޓްރީން ވަރަށް އަވަހަށް ނެރެން ގަސްދުކުރާ‬

‫ކށްދެއްވުމަކީ އިސްމާއިލްގެ‬ ‫"މިސްކިތެއް އިމާރާތް ޮ‬

‫ބިންގާ ރައީސް ޑރ‪ .‬މުހައްމަދު މުއިއްޒު އިއްޔެ‬

‫ބޑު އުންމީދެއް‪ .‬އޭގެ ފެށުން މިއަދު މި‬ ‫ވަރަށް ޮ‬

‫އަޅުއްވައި ދެއްވައިފި އެވެ‪.‬‬

‫ފެނުނީ‪ "،‬އިސްމާއިލްގެ ގާތް ބޭފުޅަކު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫މަދީނާގެ އިސްލާމިކް ޔުނިވާސިޓީން ކިޔަވައި‬

‫އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން ޓިނުން ހަދާފައި ހުރި‬

‫ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި ސޯލާ ހަކަތައިންނެވެ‪.‬‬ ‫އިސްމާއިލްގެ އަމާޒަކީ އެއް އަހަރުހެ ތެރޭގައި‬

‫ގތުގައި އިސްމާއިލް މިހާރު ވަނީ‬ ‫ޝަހީމް ވިދާޅުވި ޮ‬

‫ކަމަށް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫އިސްމާއިލަކީ އިސްލާމީ މަރުކަޒުގެ އިސް އިމާމު‬

‫ނިންމެވި ފުރަތަމަ ދިވެހި ދަރިވަރު އިސްމާއިލްގެ‬

‫ވަގުތީ މިސްކިތް ހުރި ބިމުގައި އަޅާ މި މިސްކިތް‬

‫މިސްކިތުގެ މަސައްކަތް ނިންމައި ކުރިއަށް އޮތް‬

‫ޝައިހު މުހައްމަދު ލަތީފުގެ ވެސް އާއިލާގެ ބޭފުޅެކެވެ‪.‬‬

‫ހަރަދުގައި އިމާރާތްކުރާ މިސްކިތް އަޅަނީ ހުޅުމާލެ ‪1‬‬

‫އެޅުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަނީ މަދީނާ އިންވެސްޓްމެންޓުގެ‬

‫ރޯދަމަހަށް މިސްކިތް ހުޅުވުން ކަމަށް މަދީނާ‬

‫އެހެންވެ‪ ،‬މިސްކިތުގެ ބިންގާ އެޅުމަށް މިއަދު‬

‫ގައި ރެޑް ވޭވް ކައިރީގައި ކުރިން ވަގުތީ މިސްކިތް‬

‫ފަރާތުންނެވެ‪.‬‬

‫އިންވެސްޓްމަންޓުން ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތުގައި ލަތީފާއި އެ އާއިލާގެ ގިނަ‬

‫އެތެރެ އާއި ބޭރުގައި ‪ 2،000‬އަށް ވުރެ ގިނަ‬

‫ހުރި ތަނުގަ އެވެ‪.‬‬

‫އިސްލާމިކް އެފެއާޒް މިނިސްޓަރު ޑރ‪ .‬މުހައްމަދު‬

‫ބޭފުޅުންތަކެއް ބައިވެރިވެވަޑައިގަތެވެ‪.‬‬

‫އުސެއިދާ ބައްދަލުވެއްޖެ‪ ،‬ހާލު ރަނގަޅު‪ :‬އާއިލާ‬ ‫އާ ސި މާ ނި ޒާ ރު‪،‬‬

‫ބޑަށް މާޔޫސްވެ‪،‬‬ ‫ހުންނަން ޖެހުމުން އުސައިދު މާ ޮ‬

‫އެ ވާހަކަ ސްރީ ލަންކާގައި ދިރިއުޅޭ މަންމަ އާއި‬

‫އެމްބަސީ އަށް ދިޔަ ކަން އެނގުނު ކަމަށް ބައްޕަ‬

‫މަންމަ ގާތަށް ސްރީ ލަންކާ އަށް ދާން ބޭނުންވީ‬

‫އާއިލާގެ މީހުން ކައިރީ ވެސް ބުނެފައިވާ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ވިދާޅުވެފައި ވެ އެވެ‪.‬‬

‫ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫ހދަމުން އައި ދިވެހި‬ ‫މެލޭޝިޔާގައި ގެއްލިގެން ޯ‬

‫"އެކަމުގައި އެމްބަސީގެ އެހީތެރިކަން ލިބޭތޯ‬

‫"އަޅުގަނޑަށް ވެސް ގުޅާފައި ބުނި ބައްޕަ‬

‫"ސެމިސްޓާ ފެށުމާ އެކު‪ ،‬މާ ބޮޑަށް‬

‫އަންނާށޭ‪ .‬އެކަނިވެގެންނޭ މި އުޅެނީ‪ .‬އަޅުގަނޑު ބުނިން‬

‫އެކަނިވެރިވެގެން އުޅުނީ‪ .‬އެހެންވެ‪ ،‬ރެސްޓް ކޮށްލަން‬

‫ޒުވާނާ އަހުމަދު އުސެއިދު‪ ،‬އޭނާގެ އާއިލާއާ އެ ގައުމުގެ‬

‫ބޑަށް ވަރުބަލިކަން‬ ‫ދިޔައީ‪ ،‬އޭރު އޭނަ ވަރަށް ޮ‬

‫އެބަދަމޭ‪ ،‬ދެ މީހުން އެކުގައޭ ރޯދަވީއްލާނީ ވެސް‪.‬‬

‫އެމްބަސީ އަށް ވަންނަން ދިޔައީ ކަމަށް އުސެއިދު‬

‫ފުލުހުން އިއްޔެ ހަވާލުކޮށްފި އެވެ‪.‬‬

‫އިހުސާސް ކުރެވިގެން ކުރިމަތީގައި ހުރި ހޮޓަލުގައި‬

‫އެހެން ކިޔާފައި ހުއްޓާ މި ކަމެއް ދިމާވީ‪ "،‬އަފީފު‬

‫ބުނަނީ‪ .‬ނަމަވެސް އެ ދުވަހަކީ ބަންދު ދުވަހަކަށް‬

‫މެލޭޝިއާގެ ސަންވޭ ސަރަހައްދުގައި ދިރިއުޅޭ‬

‫ކށްލަން ދިޔައީ‪ .‬އޭގެ‬ ‫ވަރުބަލިކަން ފިލަންދެން މަޑު ޮ‬

‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ވާތީ އެމްބަސީގެ މީހަކާ ބައްދަލުވާ ގޮތެއް ނުވުމުން‬

‫އުމުރުން ‪ 24‬އަހަރުގެ އުސެއިދު މިދިޔަ އާދިއްތަ‬

‫ހޓަލުގެ ރިސެޕްޝަންގައި ތިބި މީހުންނާ‬ ‫ފަހުން އެ ޮ‬

‫މެލޭޝިއާގައި ހުންނަ ރާއްޖޭގެ އެމްބަސީއަށް ވެސް‬

‫ކށްފައި ނުކުމެގެން‬ ‫އެ ތަނުގައި ގަޑިއިރެއްހާއިރު މަޑު ޮ‬

‫ހދަމުން އަންނަނިކޮށް‬ ‫ދުވަހުން ފެށިގެން ގެއްލިގެން ޯ‬

‫އުސައިދާ ދެބަސްވުމެއް އުފެދި އެ ހޮޓަލުން ގުޅައިގެން‬

‫ބޑަށް މާޔޫސް ވެގެން ކަމަށާއި‬ ‫އުސެއިދު ދިޔައީ މާ ޮ‬

‫ވލެޓާއި ސްޓޫޑެންޓް ކާޑު ވަނީ‬ ‫ދިޔައިރު އުސައިދުގެ ޮ‬

‫ހޓަލަކަށް "އަރާމު ކޮށްލަން" ދިޔަ ތަނުން‬ ‫ފެނުނީ ޮ‬

‫ޕލިސް ގޮސް އުސެއިދު ގެންދިޔައީ‪ "،‬އަފީފު‬ ‫އެ ތަނަށް ޮ‬

‫ކށްފައި ހުރުމުން އެއްވެސް‬ ‫އެކަމަކު އެތަން ބަންދު ޮ‬

‫ބޭއްވިފައި‪ "،‬އޭނާގެ ބައްޕަ ފޭސްބުކްގައި އިއްޔެ‬

‫ހިނގި ހާދިސާއަކާ އެކު‪ ،‬އެ ހޮޓަލުގެ ފަރާތުން‬

‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫މީހަކާ ބައްދަލު ނުވީ ކަމަށް އަފީފު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ޕސްޓްގައި ވެ އެވެ‪.‬‬ ‫ކުރެއްވި ޯ‬

‫ފުލުހުންނާ ހަވާލުކުރި ހިސާބުންނެވެ‪.‬‬

‫"އެހެންވެ‪ ،‬އުސެއިދު ފުލުހުންގެ ކަސްޓަޑީގައި‬

‫ކށްލަން އެމްބަސީ ހިންގާ އިމާރާތުގެ‬ ‫އެކަމަކު‪ ،‬އަރާމު ޮ‬

‫ގެންދިޔައީ‪ .‬އެ ހިސާބުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފުލުހުން‬

‫އތް މަންޒަރު ސީސީޓީ‬ ‫ބޭރު ބައިގައި ޖައްސާލައިގެން ޮ‬

‫ކށް އަންގާރަ ދުވަހު ވަނީ އާއިލާއާ‬ ‫މެދުވެރި ޮ‬

‫އަދި ރައްޔިތުންގެ ހާއްސަ މަޖިލިހުގެ ބ‪ .‬އަތޮޅު‬

‫އަންގައިގެން ދިޔައީ‪ .‬އުސެއިދާ ބައްދަލުވެއްޖެ‪ .‬ހާލު‬

‫ފުޓޭޖުން ފެނުނު ކަމަށް އަފީފް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ހަވާލުކޮށްފައި ވިއަސް އުސައިދާ ބައްދަލު ނުވާ ކަމަށް‬

‫ދާއިރާގެ ކުރީގެ މެމްބަރު އިބްރާހިމް އަފީފު "މިހާރު"‬

‫ވެސް ރަނގަޅު‪".‬‬

‫މެލޭޝިއާގައި މިވަގުތު ހުންނެވި އުސެއިދުގެ ބައްޕަ‬

‫ބޑު ޗުއްޓީ އާއިލާއާ އެކު‬ ‫އަށް އިއްޔެ ވިދާޅުވީ‪ޮ ،‬‬ ‫ހޭދަކުރުމަށް ފަހު‪ ،‬ފެށުނު ވަގުތު މެލޭޝިއާގައި އެކަނި‬

‫މނާޝް ޔުނިވާސިޓީގައި ކިޔަވާ‬ ‫ބައްޕަ ވިދާޅުވީ‪ޮ ،‬‬ ‫ބޑަށް އުޅުނީ "އެކަނިވެރިވެގެން" ކަމަށާއި‬ ‫އުސެއިދު ޮ‬

‫ހދުމަށް ކުރި މަސައްކަތުން ސީސީޓީވީ‬ ‫އުސެއިދު ޯ‬ ‫ފުޓޭޖުތަކުންނާއި ބައެއް މީހުން ދިން މައުލޫމާތުތަކުން‬ ‫އުސައިދު އާދިއްތަ ދުވަހުގެ ހަވީރު ‪ 4‬ޖެހިއިރު‬

‫ވލެޓާއި ކާޑު އެމްބަސީން ފުލުހުން‬ ‫އުސައިދުގެ ޮ‬

‫އަފީފު އޭރު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬ ‫ގތުގައި އުސެއިދުގެ ސިއްހީ‬ ‫އާއިލާއިން ބުނި ޮ‬ ‫އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނޫޅެ އެވެ‪.‬‬

6

06 March 2025

2025 ް‫ މާ ޗ‬06

www.mihaaru.com

ް‫އިއުލާނ‬

Visit & keep up with our new and exciting content

mihaaru.com

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހަބަރު‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪7‬‬

‫ޖުޑީޝަރީއަ ްށ‬ ‫ރައީސްގެ ނު ފޫ ޒެއް ނެތް‪،‬‬ ‫ދުސްތޫރީ ނި ާޒމު ހިނގަނީ‬ ‫ރަނގަޅަށް‪ :‬ޕީއެންސީ‬ ‫އަ އި ޝަ ތު ނު ޒު ހާ‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ކށްފި ނަމަ ގޮނޑި ގެއްލޭ ގޮތަށް‬ ‫ނަމަ ނުވަތަ ވަކި ޮ‬

‫ގެންގުޅުއްވި ސިޔާސީ އެކްޓިވިސްޓް އުސޫލު ކަން‬

‫މުވައްސަސާތައް މިނިވަން ކަމާއި މުސްތަގިއްލު‬

‫ކށްދިނުމަށް އެދި ސުޕްރީމް‬ ‫ގެނައި އިސްލާހު ބާތިލް ޮ‬

‫ހާމަވެފައިވާ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ކަމާއެކު ހިންގުމުގެ ފުރުސަތު ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ‬

‫ކޯޓަށް ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިހުތިސާސް‬

‫އިސްތިއުފާ ދެއްވުމަށް ޖޭއެސްސީއަށް ސިޓީ‬

‫އެ ކޯޓަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށް ނިންމުމާ އެކު‪ ،‬އެ ކޯޓުގެ‬

‫ފޮނުއްވުމުގެ ބަދަލުގައި ރައީސަށް ސިޓީ ފޮނުއްވީ‬

‫"އެފަދަ މުއައްސަސާއަކުން އަދާކުރަން ޖެހޭ‬

‫ފރުވާ ކަމަށާއި އަދި ދުސްތޫރީ ނިޒާމު‬ ‫ނުފޫޒެއް ނު ޯ‬

‫ފަނޑިޔާރުންގެ އަދަދު ‪ 7‬އިން ‪ 5‬އަށް މަދު ކުރުމުގެ‬

‫އެމަނިކުފާނުގެ އިސްތަށިފުޅުގައި އެއްވެސް އަސްލެއް‬

‫ޒިންމާއެއް އަދާކުރުމަކީ ޝަރުއީ ދާއިރާއަށް ނުފޫޒު‬

‫ހިނގަމުންދަނީ ރަނގަޅަށް ކަމަށް ސަރުކާރު ހިންގާ‬

‫ބިލެއް މަޖިލިހުން ފާސްކޮށްފައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ނެތް ތުހުމަތުތަކެއް އެޅުއްވުމަށް ކަމަށް ވެސް‬

‫ފޯރުވުމެއް ނޫނެވެ‪ .‬އެއީ ދުސްތޫރީ ގާނޫނީ ނިޒާމު‬

‫ސުއޫދު ތުހުމަތު ކުރެއްވި ގޮތުގައި އެއީ‬

‫ޕީއެންސީން ބުންޏެވެ‪ .‬އަދި ސުއޫދާއި އެހެނިހެން‬

‫ގތަށް ރަނގަޅަށް ހިނގަމުން ދިއުމެވެ‪".‬‬ ‫ހިނގަން ޖެހޭ ޮ‬

‫ކޓުގެ ހުރިހާ ފަނޑިޔާރުންނަށް ބިރު‬ ‫"ސުޕްރީމް ޯ‬

‫ފަނޑިޔާރުންނާ މެދު ވެސް އަމަލު ކުރަމުން ދަނީ‬

‫ބަޔާނުގައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ކޓުގެ ތިން ފަނޑިޔާރުންގެ ތެރޭގައި‬ ‫ސުޕްރީމް ޯ‬

‫ކޓަށް ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލަ ރައީސް‬ ‫ދައްކައި" އެ ޯ‬

‫ގާނޫނު އަސާސީ އާއި ގާނޫނުތަކުގައި ބަޔާން ކޮށްފައިވާ‬

‫ހިމެނިވަޑައިގަންނަވާ ފަނޑިޔާރު ހުސްނުއްސުއޫދު އިއްޔެ‬

‫ގތަށް ނިންމަން ނުފޫޒު ފޯރުވުމެވެ‪.‬‬ ‫އެދިވަޑައިގަންނަވާ ޮ‬

‫އުސޫލުތަކުގެ ތެރެއިން ކަމަށާއި އަދި އެއީ ވަކި‬

‫ވަނީ މަގާމުން އިސްތިއުފާ ދެއްވައިފަ އެވެ‪ .‬ސުއޫދުގެ‬

‫އެކަމަށް ރައްދު ދީ‪ ،‬ޕީއެންސީން އިއްޔެ ނެރުނު‬

‫ކޯޓެއްގެ ފަނޑިޔާރަކަށް ވީތީ ހުއްޓުވޭނެ ކަންކަމެއް‬

‫ނަމޫނާއެއް ކަމަށާއި އެކަމަށް މަރުހަބާ ކިޔާ ކަމަށް‬

‫ނޫން ކަމަށް ބުނެފައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ވެސް ޕީއެންސީން އެ ބަޔާނުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ރައީސް ޑރ‪ .‬މުހައްމަދު މުއިއްޒު ޖުޑީޝަރީއަށް‬

‫ޕީއެންސީން ބުނެފި އެވެ‪.‬‬ ‫މިދިޔަ ހަފުތާގައި ސަސްޕެންޑްކުރި‬

‫އިސްތިއުފާގެ ސިޓީގައި ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި‪،‬‬

‫ބަޔާނެއްގައި ބުނީ އިއްޔެ ސުއޫދު އަމަލު ކުރެއްވީ އޭނާ‬

‫ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުން ޕާޓީން ވަކިވެއްޖެ‬

‫ފަނޑިޔާރު ކަމަށް ވަޑައިގެންނެވުމުގެ ކުރިން ވެސް‬

‫ފަހިކޮށްދެއްވައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫ގާނޫނުތައް ނެގެހެއްޓުމުގައި ރައީސް ދައްކަވަނީ‬

‫ޕީއެންސީން ބުނީ ޖޭއެސްސީ ފަދަ މިނިވަން‬

‫ާރއްޖެ އެތެރެކު ިރ‬ ‫ކިލޯއެއްގެ ކެނަބިސް‬ ‫އަތުލައިގެންފި‬ ‫އަ އި ޝަ ތު ނު ޒު ހާ‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ކަސްޓަމްސް އިން އިއްޔެ ބުނީ‪ ،‬ޕޯސްޓު‬ ‫ކށް އިއްޔެ ރާއްޖެ ގެނައި ޕެކޭޖެއް ބަލައި‬ ‫މެދުވެރި ޮ‬

‫މަރުހަލާގައި ޓެސްޓު ކުރިއިރު ކެނަބިސް އަށް ޕޮޒިޓިވް‬ ‫ވެފައިވާ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ފާސްކުރަމުން ދިޔައިރު‪ ،‬އޭގައި ޑްރަގް ފޮރުވާފައި ހުރި‬ ‫ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރަން މަސައްކަތް ކުރި‬ ‫ލއެއްގެ ޑްރަގް ކަސްޓަމްސް އިން އަތުލައިގެންފި‬ ‫ކި ޯ‬ ‫އެވެ‪.‬‬

‫ކަމަށް ޝައްކުވެގެން ބަލާފައިވާ ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫ގތުން ބަލާ ފާސްކުރިއިރު އޭގެ ތެރެއިން‬ ‫އެ ޮ‬ ‫ފެނުނު ޑްރަގް ކަމަށް ޝައްކު ކުރެވޭ ތަކެތި ފުރަތަމަ‬

‫ޕެކޭޖުގެ ތެރެއިން ފެނުނު ކެނަބިސްގެ ބަރުދަނުގައި‬

‫ކަސްޓަމްސް އިން ބުނީ މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން‬ ‫ޕެކޭޖު ބަލައި ކަސްޓަމްސް އަށް ދިޔަ އުމުރުން‬ ‫‪ 52‬ދިވެހި ފިރިހެނަކު ފުލުހުންނާ ހަވާލު ކޮށްފައިވާ‬

‫‪ 1.070‬ކިލޯ ހުރި ކަމަށް ކަސްޓަމްސް އިން ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ކަމަށެވެ‪ .‬އަދި‪ ،‬ޕެކޭޖުން ފެނުނު ޑްރަގް ވެސް‬

‫އެ ތަކެތީގެ މަގުމަތީ އަގު ‪856,000‬ރ‪ .‬އަށް އަރަ‬

‫ކށްފައިވާ ކަމަށް ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ފުލުހުންނާ ހަވާލު ޮ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫‪8‬‬

‫މިފްކޯގެ ސީ ީއއޯއަކަ ްށ‬ ‫ފަރުހަތު އައްޔަންކޮށްފި‬ ‫އަ އި ޝަ ތު ނު ޒު ހާ‬

‫ކޕަރަޓައިޒޭޝަން ބޯޑު‬ ‫ޕްރައިވަޓައިޒޭޝަން އެންޑް ޯ‬ ‫ކގެ ސީއީއޯ އަދި‬ ‫(ޕީސީބީ) އިން މިރޭ ބުނީ‪ ،‬މިފް ޯ‬ ‫ކށްފައިވާ ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫އެމްޑީ ކަމަށް ފަރުހަތު އައްޔަން ޮ‬

‫މޯލްޑިވްސް އިންޑަސްޓްރިއަލް ފިޝަރީޒް ކޮމްޕެނީ‬

‫ފަރުހަތަކީ ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދުގެ‬

‫ކގެ) އެމްޑީ އަދި ސީއީއޯގެ މަގާމަށް‬ ‫ލިމިޓެޑް (މިފް ޯ‬

‫އފް ޑިފެންސް ފޯސް އެވެ‪.‬‬ ‫ވެރިކަމުގައި ވައިސް ޗީފް ޮ‬

‫އފް ޑިފެންސް ފޯސް ފަރުހަތު‬ ‫ކުރީގެ ވައިސް ޗީފް ޮ‬

‫އޭނާ ސިފައިންގޭގެ ހިދުމަތުން ރިޓަޔާ ކުރެއްވީ ‪2012‬‬

‫ޝަހީރު އިއްޔެ އައްޔަންކޮށްފި އެވެ‪.‬‬

‫ވަނަ އަހަރު އެވެ‪.‬‬

‫އގެ މަގާމު ހުސްވީ އެ މަގާމުގައި‬ ‫މިފްކޯގެ ސީއީ ޯ‬

‫އޭގެ ފަހުން ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީންގެ‬

‫ހުންނެވި ސްވިޓްޒަލެންޑްގެ ރައްޔިތެއް ކަމަށްވާ ޑރ‪.‬‬

‫ވެރިކަމުގައި ފަރުހަތު ވަނީ އައިޖީއެމްއެޗްގެ ސީއީއޯ‬

‫މވް އިއްޔެ ވަކިކުރުމާ ގުޅިގެންނެވެ‪ .‬އޭނާ‬ ‫ވިޓާލީ ލުބި ޯ‬

‫ކަން ކުރައްވައިފަ އެވެ‪ .‬ފަރުހަތު އޭރު ފާހަގަކުރެވުނީ‬

‫އގެ މަގާމު އަދާކުރެއްވި‬ ‫އަކީ މިފްކޯގެ ތާރީހުގައި ސީއީ ޯ‬

‫އައިޖީއެމްއެޗުގެ ހިންގުމުގެ ނިޒާމަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް‬

‫ހަމައެކަނި ބިދޭސީ ސީއީއޯ އެވެ‪.‬‬

‫ގެންނެވި ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ‪.‬‬

‫އިންޓަނޭޝަނަލް އެއިޑް ކެމްޕެއިންގެ އޮޑިޓު ރިޕޯޓުތައް ނެރެން ފަށައިފި‬

‫އާ ސި މާ ނި ޒާ ރު‬

‫ފރުކޮށްދޭ ރާއްޖޭގެ‬ ‫އިންސާނީ އެހީތެރިކަން ޯ‬ ‫އަމިއްލަ ޖަމިއްޔާ‪ ،‬އިންޓަނޭޝަނަލް އެއިޑް ކެމްޕެއިންގެ‬ ‫ޕޓުތައް ނެރެން ފަށައިފި އެވެ‪.‬‬ ‫(އައިއޭސީ) އޮޑިޓު ރި ޯ‬ ‫އފް މީޑިއާ އެންޑް‬ ‫އެ ޖަމިއްޔާގެ ޑިރެކްޓަ ޮ‬

‫ކޮމެންޓުކޮށްފައި ހުރެ އެވެ‪ .‬އެ މައްސަލަ އެންމެ ބޮޑަށް‬

‫ޕޓުތައް ދައްކާގޮތުން‬ ‫މިހާރު އާއްމުކޮށްފައިވާ ރި ޯ‬

‫ލަސްވީ އެ ސަބަބުތަކާ ހެދި ކަމަށް އަޒްހަދު ވިދާޅުވި‬

‫ފެންމަތިވީ އިޒްރޭލުން ގާޒާ އަށް ދިން ހަމަލާތަކާ‬

‫‪ 2021‬ވަނަ އަހަރު އެ ޖަމިއްޔާ އަށް ‪31.4‬‬

‫އެކު‪ ،‬އެ ގައުމުގައި ހާލުގައި ޖެހުނު މީހުންނަށް‬

‫މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ރުފިޔާ އަދި ‪ 2022‬ވަނަ އަހަރު‬

‫ބޑު ކެމްޕެއިނާ‬ ‫އެހީދޭން ‪ 2023‬ވަނަ އަހަރު ހިންގި ޮ‬

‫‪ 20.4‬މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ރުފިޔާ ވަނީ ލިބިފަ އެވެ‪.‬‬

‫އެ ޖަމިއްޔާ އަށް ލިބޭ ފައިސާތައް ހޭދަކުރާ ގޮތުގެ‬

‫ގުޅިގެންނެވެ‪.‬‬

‫ގތުގެ ތަފްސީލުތައް ވެސް އެ‬ ‫އެ ފައިސާތައް ހޭދަކުރި ޮ‬

‫ޕޓުތައް ހުށަނޭޅުން ނުވަތަ އާއްމު ނުކުރުމަކީ‪،‬‬ ‫މާލީ ރި ޯ‬

‫ރިޕޯޓުގައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ކށް ތިބި މީހުން އޭގެ ނާޖާއިޒު‬ ‫އެ ޖަމިއްޔާގައި އިސް ޮ‬

‫އެ ކެމްޕެއިންގައި ސަރުކާރާއި އަމިއްލަ‬

‫އެވެ‪.‬‬ ‫އަޒްހަދު މިދިޔަ ހަފުތާގައި "މިހާރު" އަށް ވިދާޅުވީ‬

‫ބޑެތި އަދަދުތަކުން‬ ‫ކުންފުނިތައް އަދި އާއްމުން ވަނީ ޮ‬

‫އޑިޓްކުރަން ފުރަތަމަ ހަވާލުކުރީ‬ ‫އައިއޭސީ ޮ‬

‫ޕަބްލިކް ރިލޭޝަންސް އަޒްހަދު އަހުމަދު އިއްޔެ‬

‫ފައިސާގެ އެހީތައް ދީފަ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު‪ ،‬ޖަމިއްޔާގެ‬

‫ރާއްޖޭގައި މަސައްކަތްކުރާ އެހެން ކުންފުންޏަކާ އެވެ‪.‬‬

‫ވިދާޅުވީ ‪ 2021‬އަދި ‪ 2022‬ވަނަ އަހަރުގެ ރިޕޯޓުތައް‪،‬‬

‫ޕޓާ ގުޅިގެން ގިނަ ބައެއްގެ ޝަކުވާއާ ގުޅިގެން‬ ‫މާލީ ރި ޯ‬

‫އެކަމަކު‪ ،‬ދިގުލައިގެންދާތީ ފަހުން އެކަން ހަވާލުކުރީ‬

‫އެކަމަކު‪ ،‬ބަޔަކު އެހީއެއް ދިނުމަށް ފަހު‪ ،‬އެ‬

‫ޕޓާ އެކު މި ފަހުން ވެބްސައިޓުގައި‬ ‫އަހަރީ ރި ޯ‬

‫އޑިޓު ރިޕޯޓުތައް ވަރަށް‬ ‫އައިއޭސީން އޭރު ބުނީ ޮ‬

‫އޑިޓް ފާމް‪ ،‬އާންސްޓް އެންޑް ޔަންގް‬ ‫ބައިނަލްއަގުވާމީ ޮ‬

‫ގތުގެ ތަފްސީލު ދޭން އެދެފި ނަމަ‬ ‫ފައިސާ ހޭދަކުރި ޮ‬

‫ކށްފައިވާ ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫އާއްމު ޮ‬

‫އަވަހަށް އާންމު ކުރާނެ ކަމަށެވެ‪ .‬އެކަމަކު‪ ،‬އެކަން‬

‫(އީވައި) އަށެވެ‪.‬‬

‫ގތަށް ނޭދުނަސް ހަރަދުކުރި ގޮތް ކިޔައިދޭ‬ ‫ނުވަތަ އެ ޮ‬

‫ބޑު އެހީއަކާ އެކު‪ ،‬ހިންގަމުން އަންނަ‬ ‫އާއްމުންގެ ޮ‬ ‫ޕޓުތައް އާއްމުނުކުރާތީ ސޯޝަލް‬ ‫ޖަމިއްޔާގެ މާލީ ރި ޯ‬ ‫ބޑުވުން ފާޅުކޮށް‬ ‫މީޑިއާގައި ބައެއް މީހުން ކަން ޮ‬

‫ނުކުރެވި އޭރު ދިގުލައިގެން ދިޔައީ އެވެ‪.‬‬ ‫އަޒްހަދު ވިދާޅުވީ ‪ 2023‬ވަނަ އަހަރު ރިޕޯޓުތައް‬ ‫ވެސް މި މަހުގެ ތެރޭގައި ނެރޭނެ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ކންމެ ފަހަރަކު ސްރީ‬ ‫އެ ތަނުން އޮޑިޓް ހަދާފައި ޮ‬ ‫ފނުވައި‪ ،‬އެ ބޯޑުން ވަކިން‬ ‫ލަންކާގެ މައި އޮފީހަށް ޮ‬ ‫ރިޕޯޓުތައް ފާސްކުރަންޖެހެ އެވެ‪ .‬އެ ރިޕޯޓުތައް ނެރުން‬

‫ފައިދާ ނަގާކަމުގެ ތުހުމަތު ކުރަން ލިބޭ ފުރުސަތެއް‬ ‫ކަމަށް ގަބޫލުކުރައްވާ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ކަމަށް އަޒްހަދު ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ރަށްރަށުން‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪9‬‬

‫ކުޑަރިކިލު ގޮނޑުދޮށުގަ ިއ‬ ‫'ރިހި ސިލިންޑަރު' ގޮވައި‬ ‫އެތައް ބަޔަކު މަރުވި ހާދިސާ‬

‫މު ހަ އް މަ ދު ހަ މް ދޫ ން‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫މަޑުލު މުހައްމަދު ވަހީދުގެ ކުރުވާހަކަ 'ރިހި‬

‫އފީހާ ހަވާލުކުރުމެވެ‪ .‬އެހެންވެ‬ ‫ފެނިއްޖެ ނަމަ އަތޮޅު ޮ‬

‫ފާޑު އެއްޗެކެވެ‪ .‬ލަފާކުރެވެނީ އެ ބައި ކަނޑައިގެން‬

‫ބާލަން ސަލަވާތް ކިޔަވާށެވެ‪ .‬ސަލަވާތް ކިޔަވާ ނިމުނު‬

‫ދނީގައި ކަފު‬ ‫އެ މަގުސަދުގައި އޭގައި ވާއޮޅައި‪ޯ ،‬‬

‫ގޮސް ބެހިގެން ރާއްޖެ ސަރަހައްދަށް ލައްވީ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ގވައިފި އެވެ‪ .‬ބޮއެ‬ ‫ތަނުން ދުން އަރަމުން ދިޔަ ބޮއެ ޮ‬

‫ތޅުގެ ދެކުނު ބިތަށް މިސްރާބު ޖެހި‬ ‫ޖަހައިގެން އަ ޮ‬

‫ދންޏަށް މި ނެގުނީ އެ މައިނެވެ‪.‬‬ ‫ޯ‬

‫ގވީ އެބުރިފައި ހަރުތަނެއްގައި ޖެހުމަށް ފަހު އެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬

‫ގވީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަމާ‬ ‫ސުވާލަކީ އެއެތި ޮ‬

‫އޑި ފަހަރާއި ވެސް އެކު އެވެ‪".‬‬ ‫ގޮވީ ކައިރީ ހުރި ޮ‬

‫ސިލިންޑަރު' ކިޔައިފިން ހެއްޔެވެ؟ އެހެން ކަމަށްވާ‬

‫ކުރަމުން އައި ދަރަވަންދު އަށް ސީދާ އޭތި ގެންދިއުމުގެ‬

‫ގތަކަށް ވާހަކަ ދެއްކެވެވެ އެވެ‪ .‬އެއް‬ ‫ގުޅޭގޮތުން ދެ ޮ‬

‫ގވި ނަމަވެސް‪ ،‬އެ ގޮވުމުގެ‬ ‫ކޮންމެ ގޮތަކަށް ޮ‬

‫ނަމަ މި ލިޔަން އުޅޭ ހާދިސާ ވަރަށް ފަސޭހައިން‬

‫ދނީގެ ނެވިމީހާ ނިންމީ ކައިރީގައި‬ ‫ބަދަލުގައި އެ ޯ‬

‫ގވީ އެވެ‪ .‬އަނެއް ގޮތަކީ‪ ،‬އެއީ‬ ‫ގޮތަކީ އެޔާ ކުޅެނިކޮށް ޮ‬

‫ނަތީޖާއަކަށްވީ އެތައް ބަޔެއްގެ ފުރާނަ ގެއްލުމެވެ‪ .‬އެއް‬

‫ސިކުނޑީގައި ކުރަހާލެވޭނެ އެވެ‪ .‬އެއީ ވަހީދު‪ ،‬މި‬

‫ގސް އެ ރަށު ކަތީބު‬ ‫އޮތް ކުޑަރިކިއްޔަށް ގެން ޮ‬

‫ގވާ އެއްޗެއްކަން އެނގި ހުރެމެ‪ ،‬ޒުވާނަކު ގަދަބަސް‬ ‫ޮ‬

‫ބަޔަކު ބުނަނީ ނުވަ މީހުން މަރުވި ކަމަށެވެ‪ .‬އެކަމަކު‬

‫ހާދިސާ ހިނގި ރަށަށް ދަތުރު ކުރައްވައިގެން‪ ،‬ބައެއް‬

‫އފީހާ ހަވާލުކުރުމަށެވެ‪ .‬އެހެންވެ‬ ‫ލައްވައި‪ ،‬އަތޮޅު ޮ‬

‫ބުނެ އެޔާ ކުޅެގެން ގޮއްވާލުމެވެ‪.‬‬

‫އެ އަދަދަށް އެ އަށް ވުރެ މާ މަތިވާނެ ކަމަށް ވެސް‬

‫މުސްކުޅިން ވެސް ކިޔައިދިން ވާހަކަތަކާއި މައުލޫމާތުން‬

‫ގސް އެ ރަށު އިރުމަތީ ފަރާތު‬ ‫އެ ކުޑަރިކިއްޔަށް ޮ‬

‫ހިޔާލު ލިބިގެން ލިޔުއްވި ވާހަކައެކެވެ‪.‬‬ ‫ބޑު ހަނގުރާމައިގެ ކުރީކޮޅެވެ‪.‬‬ ‫އެއީ އެއް ވަނަ ޮ‬ ‫މީލާދީ ސަނަތުން ‪ 1915‬ވަނަ އަހަރެވެ‪ .‬ދިވެހިރާއްޖެ‬

‫ޅސްމަޑުލުގައި ވެރިކަން‬ ‫އެވެ‪ .‬ނަމަވެސް އޭރު މާ ޮ‬

‫އެ ހާދިސާގައި ހާނިއްކަވި މީހެއް ކަމަށްވާ‬

‫ބައެއް ތާރީހީ ލިޔުންތައް ބުނެ އެވެ‪ .‬ގިނަ ބަޔަކު‬

‫ގޮނޑުދޮށަށް އެ އެތި ބީއްސާލުމަށް ފަހު‪ ،‬ކަތީބަށް އޭގެ‬

‫އިނގުރައިދޫ މޫސާ މަނިކާ ހަވާލާދެއްވައި‪ ،‬އޭނާގެ‬

‫ދނި ބާލަން ރަށުގެ އާބާދީގެ ބޮޑުބައި‬ ‫މަރުވީ‪ ،‬އެއީ ޯ‬

‫މައުލޫމާތު ދިނީ އެވެ‪.‬‬

‫ގތުގައި އެ އެތި ގޮވީ‬ ‫މުނިކާފަ ދަރިއަކު ލިޔެފައިވާ ޮ‬

‫އެއްވެފައި ތިބި ވަގުތެއް ކަމުންނެވެ‪ .‬އެ ގޮވި ގޮވުމުގެ‬

‫ދނި ބާލަން އޭނާ ސަލަވާތްފުޅު ކިޔަވަން އުޅެނިކޮށެވެ‪.‬‬ ‫ޯ‬

‫އަޑު ކައިރި ރަށްރަށަށް ވެސް އިވުނު ކަމަށްވެ އެވެ‪.‬‬

‫ޖެހިގެން އައީ ހުކުރު ދުވަހެވެ‪ .‬އޭރު އޭތި އޮތީ‬

‫އޮތީ ހަނގުރާމައިގައި މައިދާނުގައި ނޫނަސް މި ގައުމަކީ‬

‫ކަތީބު ބެއްލެވުމަށް ފަހު‪ ،‬ރަށުގެ އަތިރިމައްޗަށް‬

‫ރާއްޖޭގެ ތާރީހު ދިރާސާކުރާ ޝައްމޫން ޖަލީލް‬

‫ބޑު އެއް ބައިވެރިޔާ‬ ‫އޭރު‪ ،‬ހަނގުރާމައިގެ އެންމެ ޮ‬

‫އަރުވައިފަ އެވެ‪ .‬ނަމަވެސް އެ ދުވަހުގެ ހުކުރު‬

‫(ލޫކަސް) އޭނާގެ ވެބްސައިޓުގައި ނަކަލުކޮށްފައިވާ‬

‫ގވި އަޑު އިވުނެވެ‪.‬‬ ‫ވެސް ވަރަށް ބާރަށް އެއްޗެއް ޮ‬

‫އިނގިރޭސިންގެ ހިމާޔަތުގެ ދަށުގައި އޮތް ރާއްޖެ‬

‫ނަމާދަށް ފަހު‪ ،‬އެ ރަށު ރައްޔިތުން ފޯރީގައި ކުރަމުން‬

‫ދނި ބާލަން އައިސް‬ ‫އެ ލިޔުމުގައިވާ ގޮތުން އޭރު ޯ‬

‫ކެންދޫ މީހުން އެއަޑު އައި ދިމާއަށް އަތިރިމައްޗަށް‬

‫އަކަށް ވާތީވެ‪ ،‬އޭގެ ދިލަގަނޑު ދިޔައީ ފޯރަމުންނެވެ‪.‬‬

‫ދިޔައީ މުޅިން އެހެން ކަމެކެވެ‪ .‬ދޯންޏެއް ބޭލުމުގެ‬

‫ތިބި މީހުން ދައްކަމުން ދިޔައީ އެ ބޮމުގެ ވާހަކަ‬

‫ނިކުމެ ބެލި އިރު ކުޑަރިކިލާއި ދިމާއިން ދުން‬

‫އތީ‪ ،‬ދުނިޔޭގެ އިރުމައްޗާއި‬ ‫ހާއްސަކޮށް މި ރާއްޖެ ޮ‬

‫މަސައްކަތެވެ‪ .‬އެކަމުގެ ތެރޭގައި މީހުން އުޅެނިކޮށް‪،‬‬

‫ބމެއް‪ ،‬ނުވަތަ ގޮވާ ފާޑުގެ‬ ‫އެވެ‪ .‬އެ މީހުންނަށް އެއީ ޮ‬

‫އަރައެވެ‪"،‬‬

‫ހުޅަނގު ގުޅުވައިދޭ ކަނޑުގެ އިސްތިރާޖީ މުހިއްމު‬

‫ކުއްލިއަކަށް ވަރުގަދަ އަޑެއް އިވުނެވެ‪ .‬ހީވީ ހައެއްކަ‬

‫އެއްޗެއްކަން އެނގެ އެވެ‪ .‬އެ ވަގުތު އެތަނަށް އައި‬

‫ސަރަހައްދެއްގައި ކަމުން‪ ،‬ހަނގުރާމައިގެ އޮއި މި‬

‫ހނުގުގުރި އެއްފަހަރާ ޖެހި ޖެހެންނެވެ‪ .‬އޮލަ‬ ‫ޮ‬

‫ގތި އަލީ ކިޔާ މީހަކު ތިމަންނާއަކީ‬ ‫މަޑުއްވަރި ޯ‬

‫ކުރަން ސަރުކާރުން މީހަކު ފޮނުވި ކަމަށެވެ‪ .‬އެ‬

‫ގައުމުގެ ކަނޑުތަކުގައި ވެސް ދިޔައީ ދެމުންނެވެ‪.‬‬

‫ދުންގަނޑެއް ވެސް އެރި އެވެ‪ .‬ދެން އިވެން ފެށީ‬

‫ބިރުގަންނަ މީހެއް ނޫނޭ‪ ،‬މިހާރު ވެސް ކަނދުގަނޑުން‬

‫ކަމުގައި އެ ރަށަށް ވަޑައިގެންނެވީ ރާއްޖޭގެ ކުރީގެ‬

‫މީހުންގެ ހަޅޭކާއި ރުއިމުގެ އަޑެވެ‪ .‬ދުންގަނޑު މަޑުވެ‪،‬‬

‫ޖަހާ އޭތި ފަޅާލަފާނަމޭ ބުނި ކަމަށް ވެ އެވެ‪.‬‬

‫އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރު މަނިކުފާނު ހުސެއިން ސަލާހުއްދީން‬

‫ބޑު ހިޔާލެއް‪ ،‬ފިކުރެއް މި‬ ‫ނަމަވެސް އޭގެ މާ ޮ‬ ‫ރާއްޖޭގެ އާއްމު ރައްޔިތުންގެ ވިސްނުމަކު އޮތް‬

‫މަންޒަރު ރަނގަޅަށް ފެނުނުއިރު އެތައް ބަޔަކު މަރުވެ‬

‫ހެނެއް ހީނުވެ އެވެ‪ .‬ބަނޑުފުރާނަމުއްތިކުރެވޭނެ‬

‫ބިންމައްޗަށް ވެއްޓިފައި ތިއްބެވެ‪ .‬ބައެއް މީހުންގެ‬

‫ގވާޅެއެވެ‪ .‬މިހެން ބުނެ ކަދު‬ ‫ގޮވާޅެ! އަލީ ބުނަނީ ނު ޮ‬

‫ހދުމަށްޓަކައި ކަނޑުފަޅުން މަހެއް ބެވޭތޯ‪،‬‬ ‫ފަދައެއް ޯ‬

‫ހަށިގަނޑުގެ ގުވަނަވަންތަކާއި ބައިތައް ވަނީ ވަކިވެފަ‬

‫ބމުގައި ޖަހައިފިއެވެ‪ "،‬އެ ލިޔުމުގައިވެ އެވެ‪.‬‬ ‫ގަނޑުން ޮ‬

‫ތ އެހެން މިހެން‬ ‫ދަނޑުފަނގުން އެއްޗެއް ބިނދެލެވޭ ޯ‬

‫އތީ ލޭކުލައިގަ އެވެ‪ .‬އެ‬ ‫އެވެ‪ .‬މުޅި ސަރަހައްދު ޮ‬

‫"ހުކުރުން ފައިބައިގެން އައި ކެންދޫ މީހުންނަށް‬

‫ގާޒީ ބަކުރު ވިދާޅުވަނީ‪ ،‬އެ މައްސަލަ ތަހުގީގު‬

‫"އެވަގުތު އެތާ ތިބި މީހުން ގޮވާލި އެވެ‪ .‬ޅާއައްޔާ‬

‫ކަމަށް ވެސް ވާހަކަ ދެއްކެވެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު‪ ،‬އޭގެ‬ ‫އެއްވެސް ތަފްސީލެއް ނުވަތަ އެފަދަ ތަހުގީގެއްގެ‬ ‫އެއްވެސް ލިޔެކިޔުމެއް ފެންނަން ނެތެވެ‪ .‬ނަމަވެސް‪،‬‬

‫ބން އެނބުރެން ފެށި އެވެ‪ .‬އަޅުގަނޑުގެ‬ ‫"އެވަގުތު ޮ‬

‫ގވިކަމާ މެދު ސުވާލެއް އުފެދިފައެއް ނުވެ އެވެ‪.‬‬ ‫ބޮން ޮ‬

‫އުޅެނީ އެވެ‪ .‬އޭގެ ތެރެއިން ދުވަހެކެވެ‪ .‬މާޅޮސްމަޑުލު‬

‫އތީ ރީނދޫވެފަ އެވެ‪ .‬ސަލާމަތުން ތިބި‬ ‫ދިމާލުން މޫދު ޮ‬

‫ގތުގެ މިސާލަކީ ވައިޖަހާފައި އޮންނަ‬ ‫ކާފަ ކިޔާދިން ޮ‬

‫ބޑު ހަނގުރާމަ އާއި އޭގެ ފަހުން ކުރި‬ ‫އެއް ވަނަ ޮ‬

‫ދނިތައް ދިޔައީ އެ‬ ‫ދެކުނުބުރީގެ ބައެއް ރަށްރަށުގެ ޯ‬

‫މީހުންގެ ތަކުބީރުގެ އަޑުން ރަށް ގުގުމާލި އެވެ‪.‬‬

‫ފުއްޕާހަމެއް ތުންނާއްސަ ބިންމަތީގައި ބޭއްވީމައި‬

‫ބޑު ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރު ރާއްޖޭގެ‬ ‫ދެ ވަނަ ޮ‬

‫ގތަށް އެބުރުމަށް‬ ‫ވައިދޫވާއިރު ހަން އެބުރޭ ގޮތް‪ ،‬އެ ޮ‬

‫ރޕިޑޯ އިން‬ ‫ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުގައި ބޮން ގޮއްވުމާއި ޓް ޮ‬

‫ފަހު ގޮވީ އެވެ‪".‬‬

‫ހަމަލާދީ މަނަވަރު ފެއްތުން ފަދަ އަނދިރި ހާދިސާތައް‬

‫އންނަ ކަނޑުއޮޅިއެއް‬ ‫ތޅު އުތުރުބުރިއާ ދެމެދު ޮ‬ ‫އަ ޮ‬

‫ބޑު ގޮވުމެއް ގޮވީ އެވެ‪.‬‬ ‫އެވީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ ޮ‬

‫ކަމަށްވާ‪ ،‬ހަނިކަނޑުގައި މަސްވެރިކަން ކުރަމުންނެވެ‪.‬‬

‫އެ ރަށަށް އޭގެ ކުރީ ދުވަހު އެރުވި އެ ގޮތް ނޭގޭ‬

‫އޭގެ ތެރެއިން‪ ،‬މިހާރު ފަޅުވެފައިވާ ހަކުރު ފުނަދޫ‬

‫ގވީ އެވެ‪ .‬އެއީ ސިލިންޑަރެއް ވެސް‬ ‫ފާޑުގެ އެތި ޮ‬

‫އެ ވާހަކަ ބ‪ .‬ކެންދޫ އަބޫބަކުރު މުހައްމަދު (ގާޒީ‬

‫ބންތައް ބައެއް ރަށްރަށަށް ވެސް‬ ‫ހިނގާފައިވެ އެވެ‪ޮ .‬‬

‫ލލުގައި ކަނޑުމަތީގައި‬ ‫ދންޏެއްގެ‪ ،‬ފަޅުވެރިއެއްގެ ޮ‬ ‫ޯ‬

‫ބޔެއް ވެސް ނޫނެވެ‪ .‬އެއީ ކަނޑު މައިނަކެވެ‪.‬‬ ‫ނޫނެވެ‪ޮ .‬‬

‫ގތް ތަފާތެވެ‪ .‬އޭނާއާ ހަވާލާދީ‬ ‫ބަކުރު) ވިދާޅުވެދެއްވި ޮ‬

‫ލައްގާފައިވެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު ކުޑަރިކިލުގެ އެ ގޮވުމަކީ‪،‬‬

‫އޮޔާދާ އެއްޗެއް އަޅައިގަތެވެ‪ .‬ރިހި ކުލައިގެ އެއްޗެކެވެ‪.‬‬

‫އެއީ ހަނގުރާމައިގެ އެ ދުވަސްވަރު ބައެއް ގައުމުތަކުން‬

‫ގތުގައި މި އެތި ގޮވީ ހުކުރު‬ ‫ޝައްމޫން ލިޔެފައިވާ ޮ‬

‫ރާއްޖޭގެ ތާރީހުގައި ހިނގި އެފަދަ އެންމެ ހިތާމަވެރި‬

‫ބޔެއް ޒާތުގެ އެއްޗެކެވެ‪.‬‬ ‫ފެންމަތިން ފެންނަނީ ޮ‬

‫އައްސޭރިފަށުގައި‪ ،‬ރައްކަލަކަށް އަޅާފައި އޮންނަ‬

‫ވަގުތުގެ ކުރީގައި އެ ހިސާބުގައި އުޅުނު ކުއްޖަކު‬

‫ހާދިސާ އެވެ‪.‬‬

‫އަޑިއަށް ފައިބާފައިވާ ބަޔާ އެކު ބެލުމުން ހިސާބަކަށް‬

‫އެއްޗެކެވެ‪ .‬ދުޝްމިނުންނަށް އެރިޔަ ނުދިމުމަށެވެ‪.‬‬

‫އތް އެ ބޮއެގައި ހުރި ރަން‬ ‫ރަށަށް އަރުވާފައި ޮ‬

‫ސިލިންޑަރަކާ ވެސް ވައްތަރެވެ‪.‬‬

‫ބޔެއްހެން އަރާފައި އޮންނަ ބައިގެ‬ ‫ފެންމައްޗަށް ޮ‬

‫އިސްކުރެއް ނައްޓަން އުޅުމުންނެވެ‪.‬‬

‫އެ ޒަމާނުގެ ސުންތަނަކީ‪ ،‬ގޮތް ނޭގޭ އެއްޗެއް‬

‫އންނަނީ އަޑިއަށް ފައްތާފައިވާ ނަގިއްޔެއް‬ ‫ތިރީގައި ޮ‬

‫"ހުކުރުން ފައިބައިގެން އެންމެން އައީ އޮޑި ފަހަރު‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ދުނިޔެ‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪10‬‬

‫ސަލާމަތް ާވން ބޭނުމިއްޔާ‬ ‫ރަ ީހނުން ދޫ ކޮ ށްލާފައި‬ ‫ޣައް ާޒއިން ފައިބާ‪ :‬ޓްރަމްޕު‬ ‫ފަލަސްތީނުގެ ހަމާސް ޖަމާއަތުން ރަހީނުކޮށްފައިވާ‬

‫ނިންމަން އިޒްރޭލަށް ބޭނުންވާ ހުރިހާ އެއްޗެއް‬

‫އޮކްޓޫބަރު ‪ 2023 ،7‬ގައި އިޒްރޭލުން ދޭން ފެށި‬

‫ކށް ތިބި އެންމެން ދޫނުކޮށްފި ނަމަ ދެން‬ ‫މިނިވަން ނު ޮ‬

‫އިޒްރޭލު އެންމެންނާއި އޭގެ ތެރެއިން މަރުވި މީހުންގެ‬

‫އެމެރިކާއިން ފޮނުވަމުން ގެންދާ" ކަމަށެވެ‪ .‬އެމެރިކާއިން‬

‫ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން ޣައްޒާގެ ހުރިހާ އާންމުންހެން‬

‫ކުރިމަތިވާނެ ކަންކަން ހިޔާލަށް ވެސް ނުގެނެވޭނެ‬

‫ކށްފި ނަމަ ޣައްޒާއަށް‬ ‫ހަށިތައް ވަގުތުން ހަވާލުނު ޮ‬

‫ޑލަރެއްގެ ހަތިޔާރު އިޒްރޭލަށް‬ ‫ވަނީ އެތައް ބިލިއަން ޮ‬

‫މަގުމަތިވެފައި ވާއިރު ޓްރަމްޕު ވަނީ ސީދާ އާންމު‬

‫ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ‪ .‬ހަމަލާތައް މެދުކަނޑާލަން ހަމާސް‬

‫އންނާނީ އިތުރު ގެއްލުންތަކާ ކުރިމަތިވުން‬ ‫އަދިވެސް ޮ‬

‫ސަޕްލައިކުރުމުގެ މަސައްކަތް ހަލުވިކޮށްފަ އެވެ‪.‬‬

‫ރައްޔިތުންނަށް ވެސް އިންޒާރު ދެއްވައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫އާއި އިޒްރޭލުން ހެދި އެއްބަސްވުމުގެ ފުރަތަމަ‬

‫ކަމަށް ވިދާޅުވެ ހަމާސްގެ ލީޑަރުން ސަލާމަތްވާން‬

‫"ހުރިހާ ރަހީނުން ހަމަ މިހާރު މިނިވަންކުރޭ‪.‬‬

‫"ޣައްޒާގެ ރައްޔިތުންނަށް ބުނަން‪ .‬ވަރަށް އުފާވެރި‬

‫މަރުހަލާގައި އިޒްރޭލުގެ ‪ 33‬މީހަކާއި ފަލަސްތީނުގެ‬

‫ބޭނުމިއްޔާ ޣައްޒާއިން ފައިބަން އެމެރިކާގެ ރައީސް‬

‫ފަހަކުން ނޫން‪ .‬ކަލޭމެން މެރި އެންމެންގެ ހަށިތައް‬

‫މުސްތަގުބަލެއް ތި އެންމެންނަށް އެބަ އޮތް‪ .‬އެކަމަކު‬

‫ކށްފައި ވާއިރު‬ ‫ހާހަކަށްވުރެ ގިނަ މީހުން މިނިވަން ޮ‬

‫ޑނަލްޑް ޓްރަމްޕު އިއްޔެ އިންޒާރު ދެއްވައިފި އެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬

‫ވެސް ވަގުތުން ހަވާލުކުރޭ‪ .‬ނޫން ނަމަ ކަލޭމެންގެ‬

‫ރަހީނުން ހިފަހައްޓައިގެން ތިބޭ ނަމަ ތިޔަ އެންމެންނަށް‬

‫އެއްބަސްވުމުގެ ދެ ވަނަ މަރުހަލާ ފެށުމަށް އިޒްރޭލުން‬

‫ހަމަލާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓާލުމަށް ވެފައިވާ‬

‫ކަންތައް ނިމޭނެ‪ "،‬ޓްރަމްޕު ލިޔުއްވާފައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ވެސް އޮތީ މަރު‪ "،‬ޓްރަމްޕުގެ އިންޒާރުގައިވެ އެވެ‪.‬‬

‫ކޅުހަދައި އެކި އުޒުރުތައް ގެންދަނީ ދައްކަމުންނެވެ‪.‬‬ ‫ދެ ޮ‬

‫އެއްބަސްވުމަށް އަމަލުކުރަނީ އިޒްރޭލުން ކަމަށް‬

‫"މިއީ ފަހުގެ އިންޒާރު‪[ .‬ހަމާސްގެ] ވެރިން‬

‫ޓްރަމްޕުގެ މި އިންޒާރުގެ ފަހަތުން އިޒްރޭލުގެ‬

‫ދެން ވާހަކަ ދައްކާނީ ހުރިހާ ރަހީނުން މިނިވަންކުރުމުން‬

‫ސޝަލް މީޑިއާ‬ ‫ޯ‬ ‫ސިފަކުރައްވަމުން ޓްރަމްޕް އޭނާގެ‬

‫އއްވައި ޣައްޒާއިން‬ ‫ސަލާމަތްވާން ބޭނުމިއްޔާ ވަގުތު ޮ‬

‫ބޑުވަޒީރު ބެންޖަމިން ނަތަންޔާހޫ ވެސް ވަނީ އިންޒާރު‬ ‫ޮ‬

‫ކަމަށް ބުނާއިރު އެއްބަސްވުމާ ހިލާފްވަނީ ހަމާސް އިން‬

‫ޕްލެޓްފޯމް "ޓްރޫތު" ގައި ލިޔުއްވާފައިވަނީ "މިކަން‬

‫ފައިބާ‪".‬‬

‫ދީފަ އެވެ‪ .‬އޭނާ ވަނީ ރަހީނުންގެ ތެރެއިން މިހާރު‬

‫ކަމަށް ވެސް ދަނީ ބުނަމުންނެވެ‪.‬‬

‫ޕާކިސްތާނު ސިފައިންނަށް އަނެއްކާވެސް ހަމަލާއެއް؛ ‪ 18‬މަރު‬

‫އންނަނީ ކުރިން ހަރުކަށި ފިކުރުގެ މައި މަރުކަޒެއްގެ‬ ‫ޮ‬

‫އެކު ޓެރަރިސްޓުންނާ ކުރިމަތިލުމުގެ ތެރޭ ބަޑީގެ‬

‫އެއްބާރުލުން ދިން ހާފިޒް ގުލް ބަހާދުރު ހަތިޔާރު އެޅި‬

‫ޕާކިސްތާނުގެ ހުޅަނގު އުތުރުގައި ހުންނަ‬ ‫ކމްޕައުންޑެއްގެ ތެރެއަށް ދެ ކާރެއްގައި‬ ‫އަސްކަރިއްޔާގެ ޮ‬

‫އތް‪ ،‬ކުރިން އަމިއްލަ އަށް ވެރިކަމެއް‬ ‫ގތުގައި ޮ‬ ‫ޮ‬

‫ހަމަލާތަކުގައި ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ޖަމާއަތުގެ ފެކްޝަނަކުންނެވެ‪.‬‬

‫ކށްގެން ވަދެ އަމިއްލައަށް މަރުވެގެން‬ ‫ބޮން ހަރު ޮ‬

‫ކުރަމުން އައި ގަބީލާ ސަރަހައްދުތަކާ ޖެހިގެންނެވެ‪.‬‬

‫މަރާލާފައިވާ ކަމަށާއި އޭގެ ތެރޭގައި އަމިއްލައަށް‬

‫މިދިޔަ އަހަރަކީ ފާއިތުވި ދިހަ ވަރަކަށް އަހަރު ތެރޭ‬

‫އިއްޔެ ދިން ހަމަލާއެއްގައި އާންމުންގެ ‪ 13‬މީހަކާއި‬

‫ދެ ދިމާލަކުން‪ .‬މިއަދު ހެނދުނު އެތައް ގަޑިއިރެއް‬

‫މަރުވެގެން ހަމަލާދިން ހަތަރު މީހުން ވެސް ހިމެނޭ‬

‫އެންމެ ނުރައްކާތެރި އަހަރު ކަމަށް އިސްލާމްއާބާދުގެ‬

‫އޕަރޭޝަނަކަށް ފަހު‪،‬‬ ‫ވަންދެން ހިންގި ވަރުގަދަ ޮ‬

‫ކަމަށެވެ‪ .‬އަދި ބަޑީގެ ހަމަލާތަކުގައި‪ ،‬އެތަނާ ކައިރި‬

‫ފ ރިސާޗް އެންޑް‬ ‫އެނަލިސިސް ގްރޫޕް "ސެންޓާ ޯ‬

‫ދިނުން އިތުރުވެފައި ވާއިރު ދިން މި ހަމަލާގައި މަރުވި‬

‫ހަމަލާދިން އެންމެން ވަނީ ނައްތާލެވިފައި‪ "،‬ޕްރޮވިންސް‬

‫ދރަށް ވެސް ބޮޑެތި‬ ‫މިސްކިތަކާއި އާންމުންގެ ގެ ޮ‬

‫ސެކިއުރިޓީ ސްޓަޑީޒް" އިން ބުނެފައިވެ އެވެ‪ .‬މިދިޔަ‬

‫އާންމުންގެ ތެރޭގައި ފަސް ކުޑަކުދިން ވެސް ހިމެނެ‬

‫މިނިސްޓަރު ޕަހްތޫން ޔާރް ހާން އޭއެފްޕީއަށް ވިދާޅުވި‬

‫ގެއްލުންތައް ވެފައިވާ ކަމަށް ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫އަހަރު ދިން މިފަދަ އެކި ހަމަލާތަކުގައި މަރުވި މީހުންގެ‬

‫އެވެ‪ .‬މި ހަމަލާ ދިނުމުގައި‪ ،‬ހަތަރު މީހަކު އަމިއްލައަށް‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ސިފައިންގެ ފަސް މީހަކު މަރުވެއްޖެ އެވެ‪.‬‬ ‫ޕާކިސްތާނުގެ ސިފައިންނާއި ފުލުހުންނަށް ހަމަލާ‬

‫މަރުވި ކަމަށް ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫"ޓެރަރިސްޓުން ބަނޫ ކެންޓަށް ވަދެފައިވަނީ ތަފާތު‬

‫އެ ބަޔާނުގައިވަނީ ޓެރަރިސްޓުންގެ ‪ 16‬މީހަކު‬

‫އާބާދީ ‪ 250‬މިލިއަނަށް އަރާ ޕާކިސްތާނަށް‬

‫ސިފައިންނަށް ދިން ހަމަލާގެ ޒިންމާ އުފުލާފައިވަނީ‬

‫އަދަދު ‪ 1،600‬އަށް އަރަ އެވެ‪ .‬ހަމަލާތައް ގިނައީ‬

‫އަސްކަރިއްޔާއިން ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނީ‬

‫‪ 2001‬ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ‪ 2021‬ވަނަ އަހަރާ‬

‫ބޑަރު ކައިރި ސަރަހައްދުތަކުގަ އެވެ‪.‬‬ ‫އަފްޣާނިސްތާނުގެ ޯ‬

‫ހަމަލާ ދިނީ އަފްޣާނިސްތާނާ ކައިރީގައި އޮންނަ‪،‬‬

‫ކމްޕައުންޑަށް ވަތް މީހުންނާ ދެކޮޅަށް‬ ‫ސިފައިންގެ ޮ‬

‫އވެ އުފައްދާފައިވާ ނޭޓޯ‬ ‫ދެމެދު އެމެރިކާ އިސްވެ ޮ‬

‫‪ --‬އޭއެފްޕީ‬

‫ބޑު ޚައިބަރު ޕަހްތޫންހުވާ ޕްރޮވިންސްގެ‬ ‫ހަމަނުޖެހުން ޮ‬

‫ސިފައިން ރައްދުގައި ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދިން‬

‫ކޅަށް އަފްޣާނިސްތާނުގެ ތާލިބާނުން‬ ‫ކޯލިޝަނާ ދެ ޮ‬

‫ޑިސްޓްރިކްޓެއް ކަމަށްވާ ބަންނޫގަ އެވެ‪ .‬މިތަން‬

‫ކަމަށާއި ސިފައިންގެ ފަސް މީހަކު ހިތްވަރާ‬

‫ކުރި ހަނގުރާމައިގައި ތާލިބާނުންނަށް އަމަލީ ގޮތުން‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ދުނިޔެ‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪11‬‬

‫"ޓެރަރިސްޓުންނާ ާވހަކަ ނުދައްކާ" އެމެރި ާކއިން ހަމާސްއާ ވާހަކަ ދައްކައިފި‬ ‫ގތުގައި ކަނޑައަޅާ‬ ‫އެމެރިކާއިން ޓެރަރިސްޓުންގެ ޮ‬

‫ކށްފައިވާ އެމެރިކާ މީހަކު‬ ‫ހަމާސް އިން ރަހީނު ޮ‬

‫ކށްދެއްވައިފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ވަނީ ކަށަވަރު ޮ‬

‫ހަމާސް އާއި އެމެރިކާގެ މަޝްވަރާތަކުގެ ވާހަކަ‬

‫"މިކަމުގައި އިޒްރޭލާ މަޝްވަރާކުރިން‪ .‬އެމެރިކާގެ‬

‫އސް އިން‪ ،‬ނަން ހާމަ‬ ‫ފުރަތަމަ ރިޕޯޓްކުރި އެކްސި ޯ‬

‫ޖަމާއަތްތަކާ ވާހަކަ ނުދެއްކުމުގެ ސިޔާސަތެއް‬

‫ގތުން އިޒްރޭލުގެ މަންދޫބަކު‬ ‫މިނިވަންކުރުމާ ބެހޭ ޮ‬

‫އފިޝަލަކާ ހަވާލާދީ ބުނީ ރަހީނުކޮށްފައިވާ‬ ‫ނުކުރާ ޮ‬

‫ގެންގުޅެމުން އައި ނަމަވެސް އެ ފަދަ ޖަމާއަތެއްގެ‬

‫ދހާގައި ހަމާސްގެ އޮފިޝަލާ‬ ‫ގަތަރުގެ ވެރިރަށް ޯ‬

‫ރައްޔިތުންގެ މަސްލަހަތަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން‬

‫ގތުގައި ބަލަމުން އަންނަ ހަމާސް ޖަމާއަތާ އެކު‬ ‫ޮ‬

‫ކށްފައިވާ ކަމަށް މީޑިއާގައި ރިޕޯޓްކޮށްފައި‬ ‫ބައްދަލު ޮ‬

‫ކޅުތަކުގައި ތިބި މީހުންނާ‬ ‫ކުރުމަށް ދުނިޔޭގެ އެކި ކަން ޮ‬

‫މީހުން މިނިވަން ކުރުމުގައި‪ ،‬ދިގު މުއްދަތެއްގެ‬

‫ކށްފައިވާކަން އެމެރިކާ ސަރުކާރުން‬ ‫ސީދާ މަޝްވަރާ ޮ‬

‫ކށް ވައިޓް ހައުސްގެ ޕްރެސް ސެކްރެޓަރީ‬ ‫ވަނި ޮ‬

‫ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ ރައީސް ގަބޫލުކުރައްވާ ކަމެއް‪ "،‬އޭނާ‬

‫ސުލްހައިގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން އެ މީހުން‬

‫ކަށަވަރުކޮށްދީފި އެވެ‪.‬‬

‫ކަރޯލީން ލީވިޓް ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި މިކަން‬

‫ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ގތުން މަޝްވަރާކުރި ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫މިނިވަން ކުރުމާ ބެހޭ ޮ‬

‫ޓްރަމްޕުގެ ބޮ ުޑ‬ ‫ނިންމުމެއް ސުޕްރީމް‬ ‫ކޯޓުން ހުއްޓުވައިފި‬ ‫އެމެރިކާއިން އެހެން ގައުމުތަކަށް ދޭ އެހީގެ‬

‫ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ޑލަރު ދޫނުކުރަން ރައީސް‬ ‫ތެރެއިން ދެ ބިލިއަނެއްހާ ޮ‬

‫ފ އިންޓަނޭޝަނަލް‬ ‫ޔޫއެސް އެޖެންސީ ޯ‬

‫ކންޒަވޭޓިވް ފިކުރުގެ އަނެއް ތިން ބޭފުޅުން‬ ‫ޮ‬

‫ގންޖެހުންތަކެއް ކުރިމަތިކުރުވި‬ ‫ގާނޫނީ ގޮތުން ގިނަ ޮ‬

‫ތާއީދުކުރެއްވި އެވެ‪.‬‬

‫އެމެރިކަން ސިވިލް ލިބަޓީސް ޔޫނިއަން އިން ވަނީ‬

‫ޑނަލްޑް ޓްރަމްޕު ނިންމެވި ނިންމެވުން ގާނޫނާ ހިލާފް‬ ‫ޮ‬

‫ލޕްމަންޓް (ޔޫއެސްއެއިޑް) އާއި ސްޓޭޓް‬ ‫ޑިވެ ޮ‬

‫"އިހްތިސާސް ވެސް ނެތް އެންމެ ޑިސްޓްރިކްޓް‬

‫ކޓުގެ ނިންމުމަށް މަރުހަބާ ކިޔާފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ސުޕްރީމް ޯ‬

‫ކޓުން ނިންމި ނިންމުމަށް ސުޕްރީމް‬ ‫ކަމަށް ދަށު ޯ‬

‫ޑިޕާޓްމަންޓާ އެކު ހަދާފައިވާ އެއްބަސްވުންތަކަށް‬

‫ކޯޓެއްގެ ފަނޑިޔާރަކަށް ވެސް‪ ،‬ޓެކްސް ދައްކާ މީހުންގެ‬

‫ޓްރަމްޕު ވިދާޅުވެފައިވަނި ޔޫއެސްއެއިޑް އަކީ‬

‫ކޓުން ވެސް ތާއީދުކޮށްފި އެވެ‪.‬‬ ‫ޯ‬

‫ފައިސާ ދެއްކުން އަލުން ފެށުމަށް އަމުރު ކުރެއްވި‬

‫ޑލަރު (އަދި މިއީ ދާއިމީ ގޮތެއްގައި‬ ‫ދެ ބިލިއަން ޮ‬

‫މޔައިންގެ ބަޔަކު ހިންގާ ތަނެއް ކަމަށާއި އެތަނުން‬ ‫ޮ‬

‫ފެޑެރަލް ފަނޑިޔާރު ވިދާޅުވީ "ސަރުކާރުން‬

‫ގެއްލިގެންދާ ފައިސާއަކަށް ވެދާނެ ހާލަތު އޮއްވައި)‬

‫ކުރަނީ ބޭކާރު ހަރަދު ކަމަށެވެ‪ .‬އެ ވިސްނުމުގައި‬

‫ގޮތުން ކުރާ މަސައްކަތުގައި ސުޕްރީމް ކޯޓާ ހިސާބުން‬

‫ކބައިކަން ސާފުކޮށްދޭން‬ ‫އަދާކުރަންޖެހޭ ޒިންމާތަކަކީ ޮ‬

‫ދައްކަން އެމެރިކާ ސަރުކާރަށް މަޖުބޫރުކުރުމުގެ ބާރު‬

‫ޓްރަމްޕް ވަނީ އެ އިދާރާގެ ގިނަ މުވައްޒަފުން‬

‫މިހާތަނަށް އައި އެންމެ ބޮޑު ހުކުމެވެ‪.‬‬

‫ޖެހޭ" ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ޓ ލިޔުއްވާފައިވެ އެވެ‪.‬‬ ‫އޮންނާނެހެއްޔެވެ؟ އެލި ޯ‬

‫ކށްފަ އެވެ‪ .‬އަދި އެތަނުގެ‬ ‫މަސައްކަތުން އެކަހެރި ޮ‬

‫މިއީ ޓްރަމްޕުގެ ނިންމެމުންތަކާ ދެކޮޅަށް ގާނޫނީ‬

‫ކޓުގެ ނުވަ ފަނޑިޔާރުންގެ ތެރެއިން‬ ‫ސުޕްރީމް ޯ‬

‫އުއްތަމަ ފަނޑިޔާރަކަށް ހުންނެވި ކޮންޒަވޭޓިވްސް‬

‫"އެ ސުވާލުގެ ޖަވާބަކަށް ވާން ޖެހޭނީ ވަރަށް‬

‫ފަސް ފަނޑިޔާރެއްގެ އަޣުލަބިއްޔަތުން ދެމެހެއްޓި‬

‫ރބާޓްސް އާއި ޓްރަމްޕް އައްޔަން‬ ‫ފިކުރުގެ ޖޯން ޮ‬

‫ވަރުގަދަ "ނޫނެކޭ" އަށް‪ .‬ނަމަވެސް މި ކޯޓުގެ މެޖޯރިޓީ‬

‫ހުކުމަކީ އެމެރިކާއިން މިހާރު ހިންގާފައިވާ އެހީގެ‬

‫ކނީ ބެރެޓް ވަނީ މި ނިންމުމަށް ވޯޓު‬ ‫ކުރެއްވި އެމީ ޯ‬

‫އެހެން ގަބޫލުކުރާ ކަމަކަށް ނުފެނޭ‪ .‬އަޅުގަނޑު ހަމަ‬

‫ކށްފައިވާ އެކި‬ ‫ޕްރޮގްރާމްތަކުގެ ދަށުން ހަވާލު ޮ‬

‫ދެއްވައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫ހައިރާންވެއްޖެ‪".‬‬

‫ޕްރޮޖެކްޓްތަކަށް ދެމުން ގެންދާ ނުދީ ނުހިފެހެއްޓޭނެ‬

‫ޓގެ ތަފާތުވި ރައުޔުއަށް‬ ‫ފަނޑިޔާރު ސެމިއުލް އަލީ ޯ‬

‫ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން އެޅި އެކި ފިޔަވަޅުތަކަށް‬

‫މަސައްކަތް ހުއްޓާލަންޖެހޭ ނަމަ އެކަން ވެސް‬ ‫ކުރައްވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ‪ -- .‬އޭއެފްޕީ‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ވާހަކަ‬

‫ފަސް ވަނަ ބައި‬ ‫"ދެން މާގިނަދުވަހެއް ނެތެއްނު!" ވަރަށް ލޯތްބާއެކު‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫އެނގެއޭ ބުނެލިއެވެ‪.‬‬

‫އުޅޭ ޚަބަރު ލިބުނެވެ‪ .‬ބައްޕަގެ ފަޔަށް ޖަހަން ބޭނުންވާ‬

‫ޝިއުނާއަކަށް އެކަން މަޖަލެއްނުވިއެވެ‪ .‬އޭނާ‬

‫އިންޖެކްޝަނެއް އެރަށުން ނުލިބިގެން އުޅޭތީ މާލެއިން‬

‫ހިނގައިގަތީމާ ޝިއުނާވެސް އެނބުރި ޒިލާލުމެން‬

‫ހިނިގަނޑެއް ޖަހާލާފައި އެހެންބުނެލިއެއް ކަމަކު‬

‫އެހޯދައިގެން ރަށަށް ދާން ޒިލާލު ނިންމިއެވެ‪ .‬އަދި‬

‫ކައިރިއަށް ދިޔައީއެވެ‪ .‬އޭރު ޝިއުނާ ވިސްނަމުން ދިޔައީ‬

‫އެވަގުތު ޒިލާލުގެ މޫނުމަތިން ކޮންމެވެސް ވަރެއްގެ‬

‫ޖެހިގެންއައި ދުވަހު ހެނދުނު ފުލައިޓުން އޭނާ ރަށަށް‬

‫އާއި އަދިވެސް އެހެންކުއްޖަކު އެމީހުންގެ ކައިރިއަށް‬

‫ކށްދިން އަންހެން ކުއްޖާއާއި‬ ‫ރިޒްވީ އެ ތަޢާރަފު ޮ‬

‫ނުތަނަވަސްކަމެއް ފައުޅުވިހެން ޝިއުނާއަށް ހީވިއެވެ‪.‬‬

‫ނައްޓާލިއެވެ‪.‬‬

‫ޅ އެންމެ ފުރަތަމައިނުންވެސް ޝިއުނާ‬ ‫އައެވެ‪ .‬އައް ޯ‬

‫މެދުގައެވެ‪ .‬ޝިއުނާއޭ ބުނާއިރަށް މަށަށް އިނގެއޭ‬

‫އެކަމާއި މެދު ޝިއުނާއަށް ވިސްނުނެވެ‪ .‬އޭނާ‬

‫ޒިލާލު ރަށަށް އަންނަ ޚަބަރު ގުރޭޝާއަށްވެސް‬

‫ގތުން ދިމާކުރަން ފެށިއެވެ‪.‬‬ ‫ހެދުން އަޅާފައި ހުރި ޮ‬

‫އެބުނީ އެމީހުން ލަންކާއަށް ދިޔަ ދަތުރުގައި އޭނާވެސް‬

‫ހައިޝަމްއާއި މެދު އަދިވެސް ޚިޔާލު ކުރާހެން‬

‫އޮތީ އިވިފައެވެ‪ .‬އެދުވަހު ސްކޫލުގެ އިންޓަވަލު ގަޑި‬

‫ޒިލާލު ކައިރީގައި ވަރަށް ބަލައިގެން އުޅެއްޗޭ‬

‫ބައިވެރިވީމާކަން ޝިއުނާއަށް ވިސްނުނެވެ‪ .‬އޭނައަށް‬

‫ޒިލާލުއަށްހީވި ކީއްވެބާވައެވެ؟ ޒިލާލު އެހެން އެބުނީ‬

‫ޖެހުމުން އޭނާ އަވަސްވެގަތީ ޒިލާލުގެ ޚަބަރެއް ބަލާށެވެ‪.‬‬

‫އެހެންނޫނީ ގެއްލިދާނެއޭ ބުނެލިއެވެ‪ .‬ޝިއުނާގެ‬

‫ކށްދިންވަގުތު އެމޫނުމަތިން އެއްވެސް‬ ‫ޝިއުނާ ތަޢާރަފު ޮ‬

‫އޭނާ އަދިވެސް ގުރޭޝާ މަތިން ހަނދާން ނުނެތެނީ‬

‫އޭނާ ފާލަން މަގަށް ނުކުތްއިރު‪ ،‬ޒިލާލު އޭނާގެ ބައްޕަ‬

‫އޮފީސް އެންމެންނަށްވެސް ޒިލާލު އެނގި ތަޢާރަފުވިތާ‬

‫ކަހަލަ ހިނިތުންވުމެއްގެ އަސަރު ފައުޅުނުވީ އޭނާއާއި‬

‫ހެއްޔެވެ؟‪.‬‬

‫ގތަކަށް ފާލަމާ ދިމާލަށް‬ ‫އަތުލަފިކޮށްގެން ކަހަލަ ޮ‬

‫ކޅެއް ވެގެން ހިނގައްޖެއެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން‬ ‫ދުވަސް ޮ‬

‫އންނަ ގާތްގުޅުމެއްގެ ސަބަބުން ކަމަށް‬ ‫މާހުނާޒުއާއި ޮ‬

‫އޭނާ ފަހުން ޒިލާލުއާއި އެވާހަކަ ދައްކަން‬

‫ޅ އަކީ ވަރަށް ސަކަ މިޒާޖެއްގެ މީހެއްކަން‬ ‫އައް ޯ‬

‫ވެދާނެއޭ ޝިއުނާގެ ހިތަށް އެރިއެވެ‪ .‬ހަމަގައިމުވެސް‬

‫ނިންމިއެވެ‪ .‬އެދެމެދުގައި ކުޑަވެސް ނުތަނަވަސްކަމެއް‬

‫ހުއްޓެވެ‪ .‬ޒުހުދާއާއި އޭނާގެ މަންމަވެސް ލޯންޗަށް‬

‫ޒިލާލުއަށްވެސް އެނގެއެވެ‪.‬‬

‫ޝިއުނާއަށް އޭނާގެ މޫނުމަތިން ފެނުނީ ރައްޓެހިކަމަށް‬

‫އތަދޭކަށް ޝިއުނާ ބޭނުމެއްނޫނެވެ‪.‬‬ ‫ހިތްހަމަ ނުޖެހުމެއް ޮ‬

‫އެރިތަން ފެނުމުން ހިތްހަމަ ޖެހުމުގެ ނޭވާއެއް ލާފައި‬

‫ބޑަށް ބީރައްޓެހިކަމެވެ‪.‬‬ ‫ވުރެ ޮ‬

‫އޭނާ އެގުޅުން ކުރިއަށް ގެންދަން ބޭނުމީ އެކަކު‬

‫އޭނާގެ ގެއާއި ދިމާލަށް ހިނގައިގަތީއެވެ‪.‬‬

‫ޒިލާލު ބުނެލިއެވެ‪.‬‬ ‫އފީހުގައި އުޅޭ އައްޅޯ‬ ‫އެވަގުތު ޝިއުނާމެން ޮ‬

‫ގތް ހަދަންވެގެން މިއުޅެނީ" ޒިލާލު‬ ‫"ނުގެއްލޭ ޮ‬ ‫ޖަވާބުދިނެވެ‪.‬‬

‫މެހެމާނުންތަކެއް އައިސްގެން ފޮޓޯ ނަގަން އަޒީމާ‬

‫މަޖަލަކަށް ހަދާފައި ޒިލާލު އެހެންބުންޏަސް‬

‫‪12‬‬

‫މާގިނައިރެއް ނުވަނީސް އަޒީމާ އެމީހުންގެ‬

‫އަނެކަކަށް ފުރިހަމަ އިތުބާރުކޮށްގެންނެވެ‪.‬‬

‫ކޅެއް ދުރުގައި މަންޒަރު ބަލަން‬ ‫ދަނީއެވެ‪ .‬ގުރޭޝާ ތަން ޮ‬

‫ގުރޭޝާ ގެއަށްވަދެ‪ ،‬އަވަސް އަވަހަށް‬

‫ޅ މަރުހަބާ ކިޔާފައި އެންމެ އުފާވަނީ‬ ‫އައް ޯ‬

‫ތ އަހާލުމުން އެންމެންހެން‬ ‫ކައިރިއަށް ތިމީހުން ނުކަނީ ޯ‬

‫ގތުގައި ޒިލާލުއާއި ދިމާވުން‬ ‫ޝިއުނާ ޤަބޫލުކުރާ ޮ‬

‫ބލައިގެން އޭނާ ތައްޔާރު ކޮށްފައިވާ‬ ‫ޖޫސްތައްޓެއް ޯ‬

‫އަނެއްކާވެސް 'ކެއުންގަނޑެއް' ލިބޭނެތީ ކަމުގައި‬

‫ކާން ދާން ހިނގައިގަތެވެ‪ .‬ޝިއުނާއާއި ޒިލާލުއާއި ކާނީ‬

‫އެއީ އޭނާގެ ނަސީބެވެ‪ .‬އޭނާއަށް ދިމާވި އެއޮއްބޮޑު‬

‫ފެންފުޅި ދަބަހަށް ލައިގެން އަވަސް އަވަހަށް ގެއިން‬

‫ބުނެލިއެވެ‪.‬‬

‫އަޒީމާމެންނާއި އެކީގައި ފަހުންނޭ ކިޔާފައި ތިބީއެވެ‪.‬‬

‫ކަންތައްގަނޑުގައި އޭނާއާއި އެންމެ ކައިރީގައި‬

‫ނުކުތީއެވެ‪ .‬ޒިލާލުމެންގެއާއި އަރާ ހަމަވެފައި ދެކޮޅު‬

‫އފީހުގައި އުޅޭ ފާތުންނާއި އޭނާގެ‬ ‫އޭރު އެ ޮ‬

‫ކޅަށް ހުރެ ހުރެ ވަރުބަލިވެއްޖެ ކަމުގައި‬ ‫އަޒީމާ ޮ‬

‫ޒިލާލުއަށް ހުރެވުނުކަން އެއީ އޭނާގެ ޙަޔާތަށް ޒިލާލު‬

‫ހޯދާ ބަލައިލާފައި އެތެރެއަށް ވަނެވެ‪ .‬ގޭތެރެއަށް‬

‫ފިރިމީހާއާއި ދެމީހުންވެސް އެމީހުން ފެނިގެން އެތަނަށް‬

‫ބުނެލިއެވެ‪ .‬އަދި ޝިއުނާގެ އަތުގައި ހިފައިގެން‬

‫އަންނަން ލިޔެވިފައި އޮތީމައެވެ‪.‬‬

‫ދރު ތަޅުލާފައި ހުރުމުން އޭނާ ވަރަށް‬ ‫ވަންނަ މައި ޮ‬

‫އަތުވެއްޖެއެވެ‪ .‬އެމިހުން ފެންނައިރަށް އަނެއްކާ އަނެއް‬

‫ގޮސް އެންމެ ކައިރީގައި ހުސް މޭޒެއްގެ ދޮށުގައި‬

‫އޭގަފަހުންވެސް‪ ،‬ޝިއުނާއާއި އަޒީމާއާއި ދެމީހުން‬

‫ކޓަރިއަށް ވަދެވޭތޯ ގުރޭޝާ‬ ‫މާޔޫސްވިއެވެ‪ .‬ޒިލާލުގެ ޮ‬

‫ޅ އެވާހަކަ ފެށިއެވެ‪.‬އެންމެން‬ ‫ކެއުމޭ ކިޔާފައި އައް ޯ‬

‫ދެމީހުން އިށީނެވެ‪ .‬އޭރު ދިމާލުގައިވާ މޭޒެއްގެ ދޮށުގައި‬

‫އެކަނި ތިއްބާ ފެނިގެން ރިޒްވީ އެމީހުން ކައިރިއަށް‬

‫މަސައްކަތް ކުރާތާ ދުވަސްކޮޅެއް ވެއްޖެއެވެ‪.‬‬

‫އލަވާހަކައިގަ ތިއްބާ ކުއްޖަކު އައިސް‬ ‫އެތާ ކަނުގައި ޮ‬

‫ރިޒްވީއާއި އެއަންހެން ކުއްޖާއާއި ދެމީހުން ކާންތިއްބެވެ‪.‬‬

‫އައެވެ‪ .‬މިއައީ ހައިޝަމް މާބޮނޑި ހިފައިގެން ދިޔައިރު‬

‫އެހެންނަމަވެސް ޒިލާލު ރަށުގައި ނޫޅޭއިރު އެކޮޓަރި‬

‫ގތުން އަޒީމާއާއި ވާހަކަ‬ ‫ޝިއުނާ އެކުއްޖާއާއި ބެހޭ ޮ‬

‫ތ އަހަންވެގެން ކަމުގައި އޭނާ‬ ‫އެގޭގައި އިނީ ޒިލާލު ޯ‬

‫ތަޅުލާފާއި ހުންނާތީ ގުރޭޝާއަށް އެކަން ކާމިޔާބު‬

‫ޝިއުނާއާއި ދިމާލަށް ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ގތެއް އަދި ނުވެއެވެ‪ .‬މިފަހަރު އޭނާ ރަށުން‬ ‫ވާ ޮ‬

‫ޝިއުނާކައިރިއަށް ހުއްޓިފައި ތުއްތަ އެބަ ގޮވައޭ‬ ‫ބުނެލިއެވެ‪ .‬ޝިއުނާ އަޒީމާ ކައިރިއަށް ދިޔައިރު އޭނާގެ‬

‫ކންމެވެސް ހޫލީއެއްތޯ‬ ‫ދެއްކިއެވެ‪ .‬އޭނާއަށް ކިޔަނީ ޮ‬

‫ކައިރީގައި ދެތިން މީހުން ތިއްބެވެ‪ .‬އޭގެ ތެރެއިން‬

‫ކންމެވެސް އެއްޗެކޭ އަޒީމާ ބުނިގޮތުން‬ ‫ހައްލޭއެއްތޯ ޮ‬

‫އަޅި ކުލައިގެ ގަމީހެއް ލާފައި ހުރި މީހަކު ޝިއުނާއާއި‬

‫ޝިއުނާ ގާތަށް ވަރަށް ހިނިއައެވެ‪.‬‬

‫ދިމާލަށް ހިނިތުންވެލައިގެން ބަލަހައްޓައިގެން ހުރިކަން‬ ‫ފާހަގަ ކުރެވުނެވެ‪.‬‬ ‫"މީ ދަންނަ މީހެއްތަ؟" އޭނާއަށް އިޝާރާތް‬ ‫ކށްލަމުން އަޒީމާ އަހާލިއެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬

‫" މަގޭ ހިތަށްމިއަރަނީ‪ ...‬ރީތި މީހަކަށް ވުމަކީ‬ ‫ކެބިންކުރޫއަކަށް ވުމުގެ ޝަރުތެއްދޯ؟" ޝިއުނާ ވަރަށް‬ ‫ސިއްރު ސިއްރުން ބުނެލިއެވެ‪.‬‬ ‫"އާނ! އަސްލުވެސް‪ ..‬ނޭނގޭތަ އެކަމެއް؟"‬

‫ޝިއުނާ ޖަހާލީ ހިނިގަނޑެކެވެ‪ .‬އެއަށް‬ ‫ޖަވާބުދިނީ އަޒީމާއެވެ‪ .‬ހުރިހާ ގޮތަކަށް ވުރެވެސް‬

‫ކޮންމެއަކަސް އޭނާ އެގަޑީގައި އެގޭތެރޭގައި ހުއްޓާ‬

‫ޒިލާލު ހައިޝަމްއަށްވުރެ މާ ރަނގަޅު ކަމުގައި‬

‫މިހަކަށް ފެނިގެން ސުވާލެއް ކުރުމުގެ ކުރިން އަވަސް‬

‫ބުނެނިންމާލިއެވެ‪.‬‬

‫އަވަހަށް އެތަނުން ނުކުތީއެވެ‪.‬‬

‫"ޔޫ ޑިޒާރވް އިޓް! އައިމް ރިއަލީ ހެޕީ ފޯ ޔޫ"‬ ‫ޝިއުނާ ޒިލާލުއާއި އިންނަން އުޅޭ ވާހަކައަށް‬

‫އެޔާއިއެކު ޝިއުނާ ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއިއެކު‬

‫އަޒީމާ ހޭންފެށިއެވެ‪ .‬އަދި ޝިއު ހީކުރީ އެތާނގައި‬

‫އޭނާއާއި ދިމާލަށް ބަލައިލިއެވެ‪ .‬އެއީ އޭނާ ދެކެފަރިތަ‬

‫ރީތި މީހަކަށް އުޅެނީ ހައިޝަމް އެކަނިކަމަށް ހެއްޔޭ‬

‫އެޔާއިއެކު ތި އުފާވެރި ޚަބަރު ލިބިއްޖެޔޭ ރިޒްވީ‬

‫މޫނޭއްކަމަކު ކާކުކަމެއް ބުނެދޭކަށް ނޭނގުނެވެ‪ .‬އޭނާ‬

‫އަހާލިއެވެ‪ .‬އަދި އެދެމީހުން ނަށް އެކީގައި ހެވުނެވެ‪.‬‬

‫ބުނެލިއެވެ‪ .‬އަދި އޭނާއަށް ކައިވެނި ސައި ދޭން ވާނެއޭ‬

‫ހުރީ ތުނިތުނި ވަށް ތުނބުޅިއެއް ލާފައެވެ‪.‬‬

‫އެވަގުތު ޒިލާލު އާއި ނަޝިދުއާއި ދެމީހުން ކޮންމެ‬

‫ބުނެލިއެވެ‪.‬‬

‫"ދެކޭ ވައްތަރު ޖަހާ‪ ...‬އެކަމަކު ކޮންތާކުން‬

‫މީހެއްގެ އަތަށް ދެޖޫސް ތަށި ލައިގެން އެމޭޒު‬

‫ކށް ވިސްނާލުމަށްފަހު ޝިއުނާ‬ ‫ކަމެއް ނޭނގުނު" ކުޑަ ޮ‬

‫ކންކަމަކާތޯ‬ ‫ކައިރިއަށް އައިސް ހުއްޓެނީއެވެ‪ .‬ތި ހެނީ ޮ‬

‫ޓ ޝިއުއަށް ގިނައިން ތި‬ ‫ބުނެލިއެވެ‪" .‬އަހަރެންގެ ފޮ ޯ‬

‫ނަޝީދު އަހާލުމުން ޝިއުނާއާއި އަޒީމާއާއި ދެމީހުންނަށް‬

‫ފެންނާނީ‪ ..‬ދެދުވަހަކު ކަންނޭނގެ އަސްލު ދިމާވީ ‪..‬‬

‫އެކަކު އަނެކަކުގެ މޫނަށް ބަލައިލެވުނެވެ‪.‬‬

‫އެވެސް މަގުމަތިން" އޭނާ ބުނެލިއެވެ‪.‬‬ ‫ދެންވެސް ޝިއުނާއަކަށް ހަމަ ނޭނގުނެވެ‪.‬‬ ‫"މިއީ ރިޒްވީ ‪ ...‬ޔުއަރ އެކްސްގެ ކުލޯޒް‬ ‫ފުރެންޑް!" އަޒީމާ ބުނެދިނެވެ‪.‬‬ ‫އވް!" އެއާއިއެކު ޝިއުނާއަށް ބުނެވުނެވެ‪.‬‬ ‫" ޯ‬

‫ޓކް!" އަޒީމާ ބުނެލިއެވެ‪ .‬އަދި‬ ‫"މީ ގާރލްސް ޯ‬ ‫އިހަށްވުރެ ބާރަށް ދެމީހުން ހީގަތެވެ‪.‬‬ ‫ޝިއުނާ ރިޒްވީއަށް ޒިލާލު ތަޢާރަފުކޮށްދިނެވެ‪ .‬އަދި‬

‫ފުރައިގެން ނުދަނީސް ގުރޭޝާ އެކަން ކުރަން ބޭނުމެވެ‪.‬‬

‫ދަންދެން އަޒިމާ ކިޔައިދިނެވެ‪.‬‬

‫ނންނާނެ!" ޝިއުނާ ވަރަށް‬ ‫"މައްސަލައެއް ޯ‬ ‫ޖޝްގައި ވާހަކަ ދެއްކިއެވެ‪.‬‬ ‫ޯ‬ ‫ޕާޓީއަށް މީހުން ގެނައި ހުރިހާ ހަދިޔާތަކާއި‬ ‫ކށް ގެއަށް ގެންދެވޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަ‬ ‫އެއްޗެތި އެއް ޮ‬ ‫ޖެއްސުމައި އެންމެ އިސްކޮށް އުޅުނީ ޒިލާލުއެވެ‪.‬‬ ‫އަޒީމާމެން ކާރުގައި ގެއަށް ދާން ނައްޓާލުމުން‬ ‫އޭނާއާއި ޝިއުނާއާއި ދެމީހުން އަތުގުޅާލައިގެން ގެއާއި‬

‫ޒިލާލުމެންނަށް އެނބުރި ރަށަށް އާދެވުނުއިރު‬ ‫ހަވީރު ވެއްޖެއެވެ‪ .‬އޭނާ ކޮޓަރިއަށް ވަދެ ހަމަ‬ ‫ޖެހިލާފައި ޝިއުނާއަށް ގުޅާލިއެވެ‪ .‬ޑޮކްޓަރަށް ގޮސް‬ ‫ގތް ކިޔައިދީ ހެދިއެވެ‪.‬‬ ‫ކަންތައް ދިޔަ ޮ‬ ‫"އަދި މިއުޅެނީ ޒިލާ ދިޔަތާ އެއް ދުވަސްވެސް‬ ‫ނުވެގެން‪ ...‬އެކަމަކު މިހާ އަވަހަށް މިސްވާން ފަށައިފި"‬ ‫ޝިއުނާ ބުނެލިއެވެ‪.‬‬ ‫ޒިލާލު ހީލިއެވެ‪ .‬އޭނާއާއި ހެދި ހަމަ އެހާވަރު ވޭތޯ‬ ‫އަހާލިއެވެ‪.‬‬ ‫"ވާނެދޯ‪ ...‬ހަމަ ކާންޓު ވައިޓް!" ޝިއުނާ‬ ‫ބުނެލިއެވެ‪ .‬އެއަޑު އިވުމުން ޒިލާލު އުފާވިއެވެ‪.‬‬ ‫ލމަރާލައިގެން އޮވެ ވާހަކަ‬ ‫"މަވެސް!" އޭނާ ދެ ޯ‬ ‫ދައްކަމުން ގެންދިޔައެވެ‪.‬‬

‫އެދެމީހުންވެސް މިއުޅެނީ ވަރަށް އަވަހަށް މެރީ ކުރަން‬

‫ދިމާލަށް ހިނގައިގަތެވެ‪ .‬ދިޔަމަގުމަތީގައި ކުރިއަށް‬

‫ރޭގަނޑުގެ ވަގުތެވެ‪ .‬ގުރޭޝާ ދެފަހަރަށް އެގޭ‬

‫ކަމުގައި ބުނުމުން އޭނާ މަރުހަބާ ކިއެވެ‪.‬‬

‫އޮތް އެމީހުންގެ ކައިވެނި ޕާރޓީގެ ވާހަކަ ދެކެވުނެވެ‪.‬‬

‫ދޮށް ހުރަސްކުރިއިރުވެސް ޒިލާލުއާއި އޭނާގެ ބައްޕައާއި‬

‫އެދުވަސް ކައިރިވަމުން އަންނާތީ އެކަމާއި އުފާވެ‪،‬‬

‫ދލީގައި އިށީނދެގެން ތިބިތަން ފެނުނެވެ‪.‬‬ ‫ދެމީހުން އުނ ޯ‬

‫ހިތްއަވަސް ވެގެން އެވާހަކަ ދެކެވުނެވެ‪.‬‬

‫ކށް އޭނާއަކަށް އެގެއަށް ވަންނާކަށް‬ ‫ޒިލާލު އުޅެނި ޮ‬

‫އޭނާއަށް ރިޒްވީ ފެންނަނީ ހައިޝަމްގެ ސޯޝަލް‬

‫އެއީ އަސްލު ކާކުކަން ޝިއުނާ ޒިލާލުއަށް‬

‫ޕސްޓު ތަކުންނެވެ‪ .‬ރިޒްވީ ސަލާމް ކުރަން‬ ‫މީޑިއާ ޯ‬

‫ކިޔައިދިނީ އޭނާ ދުރަށް ޖެހިލީމައެވެ‪ .‬ކައިވެނި ކުރަން‬

‫އަތްދިއްކޮށްލިއެވެ‪ .‬ޝިއުނާވެސް ހިނިތުންވެލާފައި އޭނާގެ‬

‫އުޅޭ ވާހަކަ ތިބުނީ އެހެންވެގެން ތޯ ޒިލާލު އަހާލިއެވެ‪.‬‬

‫އަތުގައިހިފާ ސަލާމް ކޮށްލިއެވެ‪.‬‬

‫ޝިއުނާ އާއި އެކީ އެގޭތެރެއަށް ވަދެ‪،‬‬

‫ގތުން އެއްވެސް‬ ‫ނުކެރޭނެއެވެ‪ .‬އެހެންނޫނަސް އޭނާ އުޅޭ ޮ‬

‫ޝިއުނާ ނޫނެކޭ ބުނުމުން އޭނާ ހީކުރީ ކައިވެނީގެ‬

‫ލބިވެރިން ސަލާމް‬ ‫އެރެއަށްޓަކައި ވަކިވުމުގެ ކުރިން އެދެ ޯ‬

‫މީހަކަށް ކުޑަވެސް ޝައްކެއްވާކަށް އޭނާ ބޭނުމެއްނޫނެވެ‪.‬‬

‫"ނައިސް ޓު މީޓްޔޫ އިން ޕާރސަން!"‬

‫ފނުވަން ބޭނުންވީކަމަށް‬ ‫ޚަބަރު ހައިޝަމްއާއި ހަމައަށް ޮ‬

‫ކޮށް ހެދިއިރު އެމީހުންގެ ހަރަކާތްތައް ވަރަށް ފަރުވާތެރި‬

‫ވަރަށް މާޔޫސްކަމާއި އެކީގައި ގުރޭޝާ އެދިޔަގޮތަށް‬

‫އެވަގުތު އެނާގެ ކައިރިއަށް އަންހެން ކުއްޖަކު‬

‫ކަމުގައި ޒިލާލު ބުނެލިއެވެ‪.‬‬

‫ކަމާއި އެކީގައި ބަލަން ފާރުމަތީގައި ކަޅުބުޅާ އޮތްކަމެއް‬

‫ގޮސް ވަށާލާފައި މައިމަގަށް ނުކުމެގެން އަނެއްކާވެސް‬

‫ނުދެނަހުރިއެވެ‪.‬‬

‫ގެއާއި ދިމާލަށް މިސްރާބު ޖެހީއެވެ‪ .‬ޒިލާލުގެ ބައްޕަ‬

‫އައެވެ‪ .‬ވަރަށް ނަލަ ހެދިލާފައި ހުރި ކުއްޖެކެވެ‪ .‬ރިޒްވީ‬

‫"ދެން ނޫން! ޒިލާ ކީއްވެ ތިހެން ތިބުނީ؟ ‪...‬‬

‫ކށްދެމުން ހައިޝަމްގެ‬ ‫އޭނާއަށް ޝިއުނާ ތަޢާރަފު ޮ‬

‫މަ ހައިޝަމް މަތިން ހަނދާނެއްވެސް ނެތް‪ ..‬ރިޒްވީ‬

‫ޝިއުނާމެންގެ ކައިވެންޏަށް ދެހަފްތާއަށް‬

‫ކުރީގެ ބިޓޭ ބުނާ އިރަށް އެއަންހެން ކުއްޖާ މަށަށް‬

‫ފެނުނީމާ ހަނދާންވީވެސް!" ޝިއުނާ ބުނެލިއެވެ‪.‬‬

‫ކށް‪ ،‬ޒިލާލުގެ ބައްޕަ ބަލިވެ ފައިނޭޅިގެން‬ ‫ވެފައިވަނި ޮ‬

‫ބަލިވެ އުޅޭތީ އޭނާ މިރޭ ގެއިން ނުނިކުންނަނީ ބާވައޭ‬ ‫އޭނާގެ ހިތަށް އަރަމުން ދިޔައެވެ‪( .‬ނުނިމޭ)‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި) ‪13‬‬

‫ވިޔަފާރި‬

‫އެޗްޑީސީ އާއި ސަލަފް ގުޅިގެން ހުޅުމާ ެލ‬ ‫ހޮސްޕިޓަލަށް ރޯދަވީއްލާ ޕެކް ހަދިޔާ ކުރަނީ‬

‫އަ އި ޝަ ތު ނު ޒު ހާ‬

‫ސއިކޮށްފައިވާ‬ ‫ޮ‬ ‫އެކު އިއްޔެ އެއްބަސްވުމެއްގައި‬

‫ހދަމުންދާ ބަލި މީހުންނަށް މި ރޯދަމަހުގެ‬ ‫ފަރުވާ ޯ‬

‫ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ރދަވީއްލުން ޕެކް ފޯރުކޮށްދޭނެ‬ ‫ކޮންމެ ދުވަހަކު ވެސް ޯ‬

‫ރދަވީއްލުން ޕެކް‬ ‫މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން‪ޯ ،‬‬

‫ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ސީއެސްއާރުގެ ދަށުން ކުރިމަގުގައި ވެސް މިފަދަ‬ ‫މުޖުތަމައަށް ފައިދާ ހުރި ގިނަ ޕްރޮގުރާމުތަކެއް ހިންގުމާ‬

‫އެޗްޑީސީ އާއި ސަލަފް ޖަމިއްޔާ ގުޅިގެން‪،‬‬

‫ތައްޔާރުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ތަނެއް ސަލަފް ޖަމިއްޔާ އަށް‬

‫މިއީ ސިއްހީ ދާއިރާގެ މަސައްކަތްތެރިންގެ އަގު‬

‫ރދަމަހުގައި އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީތެރިވުމަށް‬ ‫އެކު‪ޯ ،‬‬

‫ރދަ ވީއްލާ ތަކެތި ފޯރުކޮށްދޭން‬ ‫ހުޅުމާލޭ ހޮސްޕިޓަލަށް ޯ‬

‫އެޗްޑީސީން ހަމަޖައްސައިދީފައިވާ ކަމަށް އެ ކުންފުނިން‬

‫ރދަމަހުގައި އެކަކު އަނެކަކަށް އެހީތެރިވެ‬ ‫ވަޒަންކޮށް‪ޯ ،‬‬

‫ބާރު އެޅުމަކީ އެޗްޑީސީގެ އަމާޒެއް ކަމަށް ވެސް އެ‬

‫ނިންމައިފި އެވެ‪.‬‬

‫ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫އަޅާލުމަށާއި އިސްލާމީ ރިވެތި އާދަތަކާ އެއްގޮތަށް‬

‫ކުންފުނިން ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫އެޗްޑީސީން ބުނީ‪ ،‬ހުޅުމާލެ ހޮސްޕިޓަލަށް‬

‫އެޗްޑީސީން ބުނީ‪ ،‬ހުޅުމާލޭ ހޮސްޕިޓަލްގައި‬

‫ކށްދިނުމަށް ސަލަފް ޖަމިއްޔާއާ‬ ‫ރޯދަވީއްލުން ޕެކް ފޯރު ޮ‬

‫މަސައްކަތް ކުރާ މުވައްޒަފުންނާއި ހޮސްޕިޓްލުގައި‬

‫އަ އި ޝަ ތު ޖަ ޒް ލީ‬

‫އެކަކު އަނެކަކަށް ހަދިޔާ ދިނުމަށް ބާރު އެޅުމުގެ‬ ‫ރގްރާމެއް ކަމަށް އެޗްޑީސީން‬ ‫ގޮތުން ކުރިއަށް ގެންދާ ޕް ޮ‬

‫އެމްއައިބީ ާއއި އެސް ޖޭ މޯލް‬ ‫ގުޅިގެން އަގުހުރި އި ާނމުތަކެއް‬ ‫ލިބޭ ޕްރޮމޯޝަނެއް‬ ‫ކންމެ ދުވަހަކު ވެސް އެ ޕްރޮމޯޝަންގައި‬ ‫އެކަކަށް ޮ‬

‫އަށް ރިސޯޓު ދަތުރެއް ހުށަހަޅައިގެން ކުރިއަށް ގެންދާ‬

‫ތެރެއިން ނަސީބުވެރި ‪ 70‬މީހަކަށް ކޮންމެ ހަފުތާއަކު‬

‫‪1،000‬ރ‪ .‬ގެ ފައިސާގެ އިނާމު ލިބޭނެ އެވެ‪.‬‬

‫ޕްރޮމޯޝަނެކެވެ‪.‬‬

‫ވެސް ‪1،000‬ރ‪ .‬ގެ ފައިސާގެ އިނާމު ލިބޭނެ އެވެ‪.‬‬

‫އެމްއައިބީ އިން އެސްޖޭ މޯލްގެ އިތުރުން‬

‫އެމްއައިބީއަކީ ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ އަދި‬

‫ކށްގެން ވިޔަފާރިކުރާ‬ ‫އެމްއައިބީގެ ކާޑު ބޭނުން ޮ‬ ‫ކަސްޓަމަރުންނަށް އެ ބޭންކުން މިހާރު ކުރިއަށް ގެންދާ‬

‫ކށް އިހުސާން ފިހާރަ އާއި މޯތީ‬ ‫ރޯދަމަހަށް ހާއްސަ ޮ‬

‫ހަމައެކަނި ފުލީ ފްލެޖްޑް އިސްލާމިކް ބޭންކެވެ‪ .‬އެ‬

‫ކށް‪ ،‬އަގުހުރި އިނާމުތަކެއް ލިބޭ‬ ‫ރޯދަމަހަށް ހާއްސަ ޮ‬

‫މޝަނުގައި ބައިވެރިވެވޭނެ‬ ‫"ކާޑުން ކަނޑާލާ" ޕްރޮ ޯ‬

‫ލރިއާ ޖީންސްގައި ވެސް‬ ‫މަހަލް‪ ،‬ޗިކިން އަދި ގް ޯ‬

‫ކންމެ އަހަރަކު ވެސް ރޯދަ މަހަށް އެކި‬ ‫ބޭންކުން ޮ‬

‫މޝަނެއް ފަށައިފި އެވެ‪.‬‬ ‫ޕްރޮ ޯ‬

‫އެވެ‪ .‬އެއީ އެއް ވަނަ އަށް ދުބާއީ ދަތުރެއް‪ ،‬ދެ ވަނަ‬

‫މޝަނެއް ހިންގަމުންނެވެ‪ .‬އެ‬ ‫އަންނަނީ ހާއްސަ ޕްރޮ ޯ‬

‫މޝަންތައް ކުރިއަށް ގެންދެ އެވެ‪.‬‬ ‫ޕްރޮ ޯ‬

‫އަށް އައިފޯން ‪ 16‬ޕްރޯ މެކްސްއެއް އަދި ތިން ވަނަ‬

‫ޕްރޮމޯޝަނުގައި އެ ތަންތަނަށް ދާ ކަސްޓަމަރުންގެ‬

‫އެމްއައިބީ އާއި އެސްޖޭ މޯލް ގުޅިގެން މި‬

‫މލް އިން ވިޔަފާރި ކުރާ ނަސީބުވެރި‬ ‫އެސްޖޭ ޯ‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫މީހުން‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪14‬‬

‫މި ކަވި މަސައްކަތުން ފާއި ާޒ އެންމެން އާޝޯހުކޮށްލަނީ‬

‫އި ފް ރާ ޒް އަ ލީ‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫މި ގެއަށް ވަދެވުނީ އެ ދުވަހުގެ އިރުއޮއްސެން‬

‫ޖެހިގެން އައި ދުވަހުގެ ހެނދުނު އަހަރެމެން‬

‫މަސައްކަތް ނުކުރަނީ ވެސް މިހެން ވީމައޭ‪ .‬އަދި ގިނަ‬

‫ކަމެއް‪ ،‬އެ ބޭނުންވާ ޑިޒައިނެއް ގެނައުމަށް‪ .‬ސިކުނޑި‬

‫ފާއިޒާގެ ގެއަށް ވަނުމާ އެކު މަސައްކަތް ފެށި އެވެ‪ .‬އެ‬

‫ވަގުތު އިންތާނގައި އިނދެގެން ކުރާ މަސައްކަތެއް‬

‫ބޑަށް ބޭނުންކުރަން ޖެހޭ‪".‬‬ ‫ވަރަށް ޮ‬

‫ގތް ކިޔައިދެމުން‬ ‫މަސައްކަތުގައި އުޅެމުން މިކަން ކުރާ ޮ‬

‫ވެސް ވީމައޭ‪".‬‬ ‫އެކަމަކު‪ ،‬މި މަސައްކަތް ޒުވާން ކުދިންނަށް‬

‫އތުމަށް ފަހު އަނެއްކާވެސް ޑިމާންޑް‬ ‫ދަށްވެފައި ޮ‬

‫ދަސްކޮށްދިނުމަށް ފާއިޒާ ވަރަށް މަސައްކަތް ކުރެ އެވެ‪.‬‬

‫ރަނގަޅުވާން ފަށާފައިވާ ކަމަށެވެ‪ .‬ތުނޑުކުނާގެ‬

‫ވިޔަން އެންމެ މަޝްހޫރު އެކަކު ކަމަށްވާ މަރިޔަމް‬

‫ހިތަކީ "ހާ" އެވެ‪ .‬އެއީ ތުނޑުކުނާ ވިޔުމަށް‬

‫މިހާރު ވެސް ރަށުގައި އޭނާ ކުދިންނަށް ކުލާސްތައް‬

‫އޯޑަރުތައް އެންމެ ގިނައިން ލިބެނީ ރިސޯޓުތަކުން‬

‫ފާއިޒާގެ ގެ އެވެ‪ .‬އޭރު ފާއިޒާ އާއި މިކަމުގައި އޭނާ‬

‫ބޭނުންކުރާ ހާއްސަ އެއްޗެކެވެ‪ .‬ހާ ކިޔަނީ ޗަސްބިމުގައި‬

‫ނަގައިދެވެ‪ .‬މި މަސައްކަތް ކުރާ ގޮތް ވެސް ފޮތެއްގައި‬

‫ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ކށްދޭ ބައިވެރިން މިއަދަށް މަސައްކަތް‬ ‫އަށް އަތްގާތް ޮ‬

‫ހެދޭ ގަހަކަށެވެ‪ .‬ތުނޑުކުނާ ވިޔަން ބޭނުންކުރަނީ‬

‫ލިޔެގެން ގެންގުޅެ އެވެ‪ .‬މަގުސަދަކީ ޒުވާން ކުދިން‬

‫ގތިތެރެ ސާފުކުރަނީ އެވެ‪.‬‬ ‫ނިންމާލައި‪ޯ ،‬‬

‫ތިރިކޮށް ހެދިފައި ހުންނަ މި ގަހުގެ ބައިތަކެވެ‪ .‬ނުވަތަ‬

‫މިކަމަށް ނެރުމެވެ‪.‬‬

‫ކައިރިވެފައި ހުއްޓަ އެވެ‪ .‬ގދ‪ .‬ގައްދޫގައި ތުނޑުކުނާ‬

‫ދރުމަތީގައި ހުއްޓިލައިގެން ހުރި‬ ‫އެ ވަގުތު ގޭގެ ޮ‬

‫ދިޔަ އެވެ‪.‬‬

‫ފާއިޒާ ބުނީ މިފަހުން މީގެ މާކެޓް ވަރަށް ބޮޑަށް‬

‫ގތުގައި ތުނޑުކުނަލުގެ‬ ‫އަހަރެމެންނަށް ފާހަގަވި ޮ‬

‫އެ ގަހުގެ ފަތްތަކޭ ވެސް ބުނެވިދާނެ އެވެ‪.‬‬

‫ފާއިޒާ ބުނީ ދެން މަސައްކަތް ފަށާނީ މާދަމާ ހެނދުނު‬

‫ތޅުގައި ހާ ހައްދަން އެންމެ މަޝްހޫރު‬ ‫މި އަ ޮ‬

‫ކންމެ ދުވަހެއްގެ ވެސް ޝެޑިއުލެވެ‪.‬‬ ‫ކަމަށެވެ‪ .‬އެއީ ޮ‬

‫ޔރީގައި ހާ ދަނޑުތައް ބައިވަރު‬ ‫ރަށަކީ ފިޔޯރި އެވެ‪ .‬ފި ޯ‬

‫ހެނދުނު މަސައްކަތް ފަށައިގެން ނިންމާލަނީ‬

‫ޔރީގައި ހައްދާ ހާގެ އެންމެ ބޮޑު‬ ‫އެބައޮތެވެ‪ .‬ފި ޯ‬

‫އތީ ވެސް އެހާމެ‬ ‫ހާ ކެއްކުމަށް ފަހު ދެން ޮ‬

‫"މިހާރު މިކަން ކުރެވޭ ވަރަށް ވުރެ ގިނައިން‬ ‫އޑަރު އާދޭ‪ "،‬އޭނާ ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ޯ‬ ‫ކށް ވިޔާ ތިން ފޫޓު‪ ،‬ހަ‬ ‫އާންމުކޮށް‪ ،‬އެންމެ ބޮޑު ޮ‬

‫ބުރަ މަސައްކަތެކެވެ‪ .‬މި މަސައްކަތުގެ އެންމެ ކަވި‬

‫ފޫޓުގެ ކުނަލެއް ވިއްކަނީ ‪7،000‬ރ‪ .‬އާއި ‪8،000‬ރ‪.‬‬

‫ހިސާބެވެ‪ .‬ތުނޑުކުނާ ވިޔުމެވެ‪.‬‬

‫އާ ދެމެދުގެ އަގެއްގަ އެވެ‪ .‬އެއަށް ވުރެ ބޮޑެތި އަދި‬

‫ފާއިޒާ ތުނޑުކުނާ ވިޔަނީ ގޭގެ ފެންޑާތެރޭގައި‬

‫ކުދި ކުނާތައް ވެސް ވިޔެ އެވެ‪ .‬އަދި ކުނަލެއް ގަތަން‬

‫އޑަރެއް ލިބިއްޖެ ނަމަ‬ ‫އއްސޭހާއިރަށެވެ‪ .‬ބޮޑު ޯ‬ ‫އިރު ޮ‬

‫މާކެޓަކީ ވެސް ގައްދޫ އެވެ‪ .‬އަހަރެމެން ފިޔޯރީގެ ހާ‬

‫ކށް ހަދައިފައި ހުރި ހަރެއްގަ‬ ‫މިކަމަށް ހާއްސަ ޮ‬

‫ގތުން ނުވަތަ ޑިޒައިނާ އެކު ވެސް އަގަށް‬ ‫ޖެހޭ ޮ‬

‫ރޭގަނޑު ވެސް އެ މަސައްކަތުގައި އުޅެ އެވެ‪.‬‬

‫ގތް ވެސް ބެލީމެވެ‪.‬‬ ‫ދަނޑުތަކަށް ގޮސް މި ހައްދާ ޮ‬

‫އެވެ‪ .‬އޭނާ މިކަމަށް ވަރަށް ފަރިތަ އެވެ‪ .‬ބޭނުން‬

‫ބަދަލުތައް އާދެ އެވެ‪.‬‬

‫އެކަމަކު‪ ،‬އެ ވާހަކަ އެހެން ދުވަހަކަށް ބާއްވާނީ އެވެ‪.‬‬

‫ޑިޒައިންތަކަށް ކުނާތައް ގަތައިލަ އެވެ‪.‬‬

‫އެއީ އެހާ ގިނަ ވަގުތު ހޭދަކުރަންޖެހޭ ވަރަށް ބުރަ‬ ‫މަސައްކަތެކެވެ‪.‬‬

‫މި މަސައްކަތް ކުރަންޏާ ވަރަށް ސިކުނޑި‬

‫ގތުގައި‪ ،‬މި މަސައްކަތް އޭނާ ކުރަން‬ ‫ފާއިޒާ ބުނި ޮ‬

‫"ބައެއް ފަހަރު ބައި ލައްކައިން‪ ،‬ލައްކައިން ވެސް‬ ‫އޑަރު ލިބޭ ކުނާ ވިޔަން‪ "،‬އޭނާ ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ޯ‬

‫ތުނޑުކުނަލަކީ ގައްދޫގެ ފަހުރެވެ‪ .‬އެހެންވެ‪،‬‬

‫ތަރައްގީވާނެ‪ .‬ދައްތަމެން ސަރުކާރު ވަޒީފާއިން‬

‫ފެށިއިރާ ބަލާއިރު މިހާރު ވަރަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތައް‬

‫ގތް ކިޔައިދިނުމަށް ފާއިޒާ‬ ‫މި މަސައްކަތްކުރާ ޮ‬

‫ގައްދު އަށް އާދެވުމުން ފާއިޒާއާ ބައްދަލު ނުކޮށް ނުވީ‬

‫ރިޓަޔާކުރީމަ ‪ 65‬އަހަރު ވިޔަސް‪ ،‬މި މަސައްކަތް‬

‫އަތުވެއްޖެ އެވެ‪ .‬ޒަމާނީ ވަސީލަތްތަކާ އެކު ކުރިއަށް‬

‫އާއި ވަހީދާ ގަޑިއެއްހާއިރު އަހަރެމެންނާ އެކު ހޭދަކުރި‬

‫އެވެ‪ .‬ފާއިޒާގެ ވާހަކަ މީގެ ކުރިން ވެސް އަހަރެމެން‬

‫ހުއްޓާނުލާ ކުރަން‪ .‬އަބަދުވެސް ސިކުނޑި އަށް‬

‫ވުރެ މަސައްކަތް ލުއިވެއްޖެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު‪ ،‬އަދިވެސް‬

‫އެވެ‪ .‬އެ މީހުން ގެންގުޅޭ ތަފާތު އެކި އުކުޅުތައް‬

‫ގެނެސްދިނީމެވެ‪ .‬އެކަމަކު‪ ،‬މި ފަހަރު އަހަރެމެން‬

‫ރަނގަޅުވާތީ‪ ،‬ހަމަޖެހުން ލިބޭތީ‪ :‬ފޫޅުމަޔަކަށް ކުރިން‬

‫ފަސޭހަ ކަމެކޭ ނުބުނެވޭނެ އެވެ‪.‬‬

‫ކިޔައިދިނެވެ‪ .‬އެއީ‪ ،‬މިހެން ލިޔުމެއްގައި ލިޔެވޭ ވަރަށް‬

‫ބޭނުންވީ ފާއިޒާގެ މި ކަވި މަސައްކަތުން އެންމެން‬

‫އުޅުނު ވަހީދާ‬

‫ގތް ބަލައި ވީޑިއޯކޮށްލާށެވެ‪.‬‬ ‫އާޝޯހު ކޮށްލާ ޮ‬ ‫އަހަރެމެންގެ މި ހުށަހެޅުމަށް ވަރަށް އެކުވެރިކަމާ‬

‫ތުނޑުކުނާ ވިޔަން ފެށުމުގެ ކުރިން އެންމެ‬

‫ފާއިޒާގެ އެންމެ ގާތް އެކުވެރިޔާ އަދި މި‬ ‫މަސައްކަތުގައި އޭނާގެ އެއް ބައިވެރިޔާ ކަމުގައިވާ‬

‫ވުރެ ވެސް މާ ގިނަ ވާހަކަތަކެވެ‪.‬‬ ‫މި މަސައްކަތަށް އެ މީހުންގެ ހިތުގައި އޮތް‬

‫ފުރަތަމަ ކުރާ ކަމަކީ ހާ ފެނަށް އަޅައިގެން ކެއްކުމެވެ‪.‬‬

‫އައިމިނަތު ވަހީދާ ބުނީ މިއީ އެ މީހުންނަށް ހަމައެކަނި‬

‫ކޅުގެ ތެރޭގައި ހާމަވި އެވެ‪.‬‬ ‫ލޯބި އެ ކުޑަ ވަގުތު ޮ‬

‫އެކު ފާއިޒާ އިޖާބަދިނެވެ‪ .‬ޖެހިގެން އައި ދުވަހުގެ‬

‫ކށްގެން ބޭނުންވާ ކުލައެއް‬ ‫ހާއްސަ އުކުޅުތައް ބޭނުން ޮ‬

‫މަސައްކަތެއް ނޫން ކަމަށެވެ‪ .‬ކިތައްމެ ބުރަ ކަމަކަށް‬

‫މި މަސައްކަތުގައި ކުރިމަތިވި ތަފާތު އެކި ކަންކަން‬

‫ވަރަށް ހެނދުނު އެ ގެއަށް ދާން ދައުވަތު ދިނެވެ‪.‬‬

‫ވެސް އޭގައި ޖައްސަ އެވެ‪.‬‬

‫ވިޔަސް‪ ،‬ކުނާ ވިޔަން ފެށުމުން ސިކުނޑި އަށް ލިބޭ‬

‫ކިޔައިދިނެވެ‪ .‬ލިބުނު ފިލާވަޅުތަކާއި ދިމާވި މަޖާ‬

‫ބޑު ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ހަމަޖެހުން ވަރަށް ޮ‬

‫ކަންކަން ވެސް މެ އެވެ‪ .‬އެ އަށް ވުރެ ވެސް ބޮޑަށް‬

‫ކމެން ބޭނުން ވަރަކަށް ވީޑިއޯ‬ ‫"ހަމަ ކޮއް ޮ‬ ‫ނަގައިގެން ދާންވީ‪ "،‬އޭނާ ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ފާއިޒާ މި މަސައްކަތް ދަސްކުރީ ވަރަށް ޅަފުރާގައި‪،‬‬

‫ހާ ބޭނުންކުރެވޭ ވަރަށް ތައްޔާރުކުރަން ބައި‬ ‫ގަޑިއެއްހާއިރު ކައްކަން ޖެހެ އެވެ‪.‬‬

‫"މި މަސައްކަތް ކުރަންޏާ ވަރަށް ސިކުނޑި‬

‫އަހަރެމެން ޝައުގުވެރިވީ އެކަކު އަނެކަކަށް ކުރާ‬

‫"މިހެން ކައްކާފައި ދެ އަހަރު‪ ،‬ތިން އަހަރު‬

‫ތަރައްގީވާނެ‪ .‬ދައްތަމެން ސަރުކާރު ވަޒީފާއިން‬

‫އިހުތިރާމެވެ‪ .‬މި ލިޔުމުގައި އެ ވާހަކަތައް ތަފުސީލުކޮށް‬

‫އޭނާގެ މަންމަ ކައިރިންނެވެ‪ .‬މި މަސައްކަތަށް ފަރިތަ‬

‫ކށް‪ ،‬ޕެކްކޮށްފައި‬ ‫ދުވަހަށް ވެސް ބެހެއްޓޭނެ‪ ،‬ރައްކާ ޮ‬

‫ރިޓަޔާކުރީމަ ‪ 65‬އަހަރު ވިޔަސް‪ ،‬މި މަސައްކަތް‬

‫ނުހިމެނިޔަސް‪ ،‬ދިރިއުޅުމުގައި އެކި މަރުހަލާތަކުގައި މި‬

‫ރައްޓެހިގެން އެހީތެރިކަމާ އެކުގަ އެވެ‪ .‬އުމުރުން މިހާރު‬

‫އެއްވަރަކަށް ވެސް ހަލާކު ނުވެ‪ "،‬ފާއިޒާ ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ހުއްޓާނުލާ ކުރަން‪ .‬އަބަދުވެސް ސިކުނޑި އަށް‬

‫މަސައްކަތުން މި ދެ އެކުވެރިން ވަރަށް ހިތްވަރު ހޯދި‬

‫‪ 61‬އަހަރުގެ ފާއިޒާއަކީ ގައްދޫގައި މި މަސައްކަތް ކުރާ‬

‫"މިއީ ވަރަށް ބުރަ މަސައްކަތެއް‪ .‬މީގެ ތެރެއަށް‬

‫ރަނގަޅުވާތީ‪ ،‬ހަމަޖެހުން ލިބޭތީ‪ "،‬ފޫޅުމަޔަކަށް ކުރިން‬

‫އެވެ‪ .‬މި ގުޅުން ދަމަހައްޓައިދިން ސިއްރަކީ ވެސް މުޅި‬

‫އުޅުނު ވަހީދާ ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ގައްދޫ ފަހުރުވެރިވާ ތުނޑުކުނަލެވެ‪.‬‬

‫މަދު މީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކެވެ‪ .‬މި މަސައްކަތަށް‬

‫އަތްލައިގެން މި ކުރާ މަސައްކަތުން އަތްވެސް ވަރަށް‬

‫އެންމެ ކުޅަދާނަ ވެސް އެކަކެވެ‪.‬‬

‫ހަޑިވާނެ‪ .‬އަޅުގަނޑު ބުނާނީ މިހާރު ގިނަ ކުދިން މި‬

‫"މި ވިޔުމަކީ ވަރަށް ވިސްނައިގެން ކުރަން ޖެހޭ‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހަބަރު‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪15‬‬

‫އެމްއައިބީ އާއި ފަހި ޕްލާޒާ ގުޅިގެން ހާއްސަ ރޯދަ ޕްރޮމޯޝަނެއް‬

‫އެމްއައިބީ އާއި ފަހި ޕްލާޒާ ގުޅިގެން މި‬

‫ބައިވެރިވެވޭނެ އެވެ‪.‬‬

‫މޝަނެއް ފަށައިފި އެވެ‪.‬‬ ‫ރޯދަމަހަށް ހާއްސަ ޕްރޮ ޯ‬

‫ރދަމަހަށް ހާއްސަކޮށް‬ ‫އެމްއައިބީ އިން ޯ‬

‫ހުޅުމާލެ ‪ 1‬ގައި ހުންނަ ފަހި ޕްލާޒާ އިން‬

‫ޓރަންޓުތަކާ އެކު‪،‬‬ ‫އެކި ފިހާރަތަކާއި ކެފޭ‪ ،‬ރެސް ޯ‬

‫ކންމެ ހަފްތާއަކު ޖުމްލަ ‪70‬‬ ‫ކަސްޓަމަރުންގެ ތެރެއިން ޮ‬

‫ކށްގެން ވިޔަފާރި ކުރުމުން‬ ‫އެމްއައިބީގެ ކާޑު ބޭނުން ޮ‬

‫މީހަކަށް ‪1،000‬ރ‪ .‬ދިނުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފަ އެވެ‪.‬‬

‫މޝަނުގައި އެއް‬ ‫ބައިވެރިވެވޭ ޕްރޮމޯޝަނެކެވެ‪ .‬އެ ޕްރޮ ޯ‬

‫އެމްއައިބީ އިން ބުނީ އެކި ފަރާތްތަކާ ގުޅިގެން‬

‫ވަނަ އަށް ދުބާއީ ދަތުރެއް‪ ،‬ދެ ވަނަ އަށް އައިފޯން‬

‫ވިޔަފާރިކުރާ ކަސްޓަމަރުންގެ ތެރެއިން ނަސީބުވެރި‬

‫ނަސީބުވެރިންނަށް ކޮންމެ ދުވަހަކު ނުވަތަ ހަފުތާއަކު‬

‫މޝަނަކީ ރޯދަމަހު‬ ‫މި އަހަރު ކުރިއަށް ގެންދާ އެ ޕްރޮ ޯ‬

‫‪ 16‬ޕްރޯ މެކްސްއެއް އަދި ތިން ވަނަ އަށް ރިސޯޓު‬

‫ކންމެ ދުވަހަކު ވެސް އެ‬ ‫ދެ ކަސްޓަމަރަކަށް ޮ‬

‫މޝަން އަންނަނީ ހިންގަމުންނެވެ‪.‬‬ ‫‪1،000‬ރ‪ .‬ލިބޭ ޕްރޮ ޯ‬

‫ގިނަ ބަޔަކަށް އަގުހުރި ފައިސާގެ އިނާމެއް ދިނުމުގެ‬

‫ދަތުރެއް ވަނީ ހުށަހަޅައިފަ އެވެ‪ .‬އެމްއައިބީއަކީ‬

‫ޕްރޮމޯޝަންގައި ‪1،000‬ރ‪ .‬ދިނުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފަ‬

‫އެސްޖޭ މޯލްއިން ވިޔަފާރިކުރާ ކަސްޓަމަރުންގެ ތެރެއިން‬

‫މޝަނެއް ކަމަށެވެ އެ‬ ‫ގތުން ކުރިއަށް ގެންދާ ޕްރޮ ޯ‬ ‫ޮ‬

‫ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ އަދި ހަމައެކަނި ފުލީ ފްލެޖްޑް‬

‫މޝަނުގައި ފަހި ޕްލާޒާގެ ދެ‬ ‫އެވެ‪ .‬މި ޕްރޮ ޯ‬

‫ނަސީބުވެރި އެކަކަށް ‪1،000‬ރ‪ .‬އަދި އިހުސާން ފިހާރަ‬

‫ރދަމަހަށް "ކާޑުން ކަނޑާލާ"ގެ ނަމުގައި‬ ‫ބޭންކުން ޯ‬

‫އިސްލާމިކް ބޭންކެވެ‪ .‬އެ ބޭންކުން ކޮންމެ އަހަރަކު‬

‫ފިހާރަ އިން ވިޔަފާރިކުރާ ކަސްޓަމަރުންނަށް ވެސް‬

‫އާއި މޯތީ މަހަލް‪ ،‬ޗިކިން އަދި ގްލޯރިއާ ޖީންސްއަށް ދާ‬

‫މޝަނެއް ވަނީ ފަށައިފަ އެވެ‪ .‬އެއީ‬ ‫ވެސް ހާއްސަ ޕްރޮ ޯ‬

‫މޝަންތައް ބާއްވަ އެވެ‪.‬‬ ‫ވެސް ރޯދަމަހަށް އެކި ޕްރޮ ޯ‬

‫"މާސް ާޓ ފުޑްސް" ބްރޭންޑުގެ‬ ‫ސޯސްއެއް ކެއްކުމަށް ބޭނުން‬ ‫ނުކުރަން އަންގައިފި‬ ‫ފާ ތި މަ ތު އަ ޖް ފާ ން‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ކށްފައިވާ ބާވާތްތަކުގެ‬ ‫ކޮށްފައިވާ ސޯސް ތައްޔާރު ޮ‬ ‫ތެރޭހައި ބިސް ހިމެނޭ ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫ނަމަވެސް އޭގެ ލޭބަލްގައި އެލާޖެންގެ މައުލޫމާތު‬

‫ވެ އެވެ‪.‬‬ ‫ފުޅީގެ ލޭބަލްގައި އެލާޖެންގެ މައުލޫމާތު ހިމަނާފައި‬

‫މިހާރު ދައުރުވަމުންދާ ބެޗުގެ މުއްދަތު ހަމަވާ‬ ‫ތާރީހުތަކަކީ‪:‬‬

‫ނުވުމަކީ އެ އުފެއްދުން ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ ސިއްހަތަށް‬

‫‪2025/11/17 .1‬‬

‫ސސް އުފެއްދި ކުންފުނިން‬ ‫ޯ‬ ‫ހިމަނާފައި ނުވާތީ އެ‬

‫ނުރައްކަލެއް ދިމާވެދާނެ ފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވުމުގެ‬

‫‪2025/12/22 .2‬‬

‫ސސް ރާއްޖެ އެތެރެ‬ ‫ޯ‬ ‫އެންޑް މަޝްރޫމް ކުކިން‬

‫އޭގެ ބެޗުތައް ބާޒާރުން ނެގުމަށް އަންގާފައިވާ ކަމަށް‬

‫އތް ކަމެއް ކަމަށް ފުޑް ސޭފްޓީ އޮތޯރިޓީޒް‬ ‫ފުރުސަތު ޮ‬

‫‪2026/02/16 .3‬‬

‫މލްޑިވްސް ފުޑް އެންޑް ޑްރަގް‬ ‫ކުރުމާއި ނުވިއްކުމަށް ޯ‬

‫ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ނެޓްވޯކުން އެމްއެފްޑީއޭ އަށް އަންގާފައިވާ ކަމަށް ވެސް‬

‫‪2026/04/20 .4‬‬

‫ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫‪2026/06/15 .5‬‬

‫"މާސްޓަ ފުޑްސް" ބްރޭންޑުގެ ކްރީމީ ޗިކަން‬

‫އޮތޯރިޓީ (އެމްއެފްޑީއޭ) އިން އަންގައިފި އެވެ‪.‬‬

‫ސސް އެތެރެ ވެފައިވާ‬ ‫ޯ‬ ‫ރާއްޖެއަށް ވެސް އެ‬

‫އެ އިދާރާ އިން ރޭ ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި‬

‫އ އިން އިންޓަނޭޝަނަލް‬ ‫ކަމުގެ މައުލޫމާތު ޑަބްލިޔުއެޗް ޯ‬

‫ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން އެ ސޯސް‬

‫އސްޓްރޭލިއާގެ ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ "މާސް‬ ‫ބުނީ‪ޮ ،‬‬

‫ވކު މެދުވެރިކޮށް ވެސް‬ ‫ފުޑް ސޭފްޓީ އޮތޯރިޓީޒް ނެޓް ޯ‬

‫ރާއްޖެ އެތެރެ ނުކުރުމަށާއި ރާއްޖޭގައި ނުވިއްކުމަށް އެ‬

‫އޮސްޓްރޭލިއާ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް" އިން ތައްޔާރު‬

‫އެމްއެފްޑީއޭއަށް އަންގާފައިވާ އެ އިދާރާގެ ބަޔާނުގައި‬

‫އިދާރާ އިން އެންގީ އެހެންވެ އެވެ‪.‬‬

‫ހަތަރުސަތޭކަ ނުވަދިހަ ގުރާމު ހުންނަ އެ ފުޅީގެ‬ ‫ލޭބަލްގައިވާ ބާކޯޑަކީ ‪ 9310012042006‬އެވެ‪.‬‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ކުޅިވަރު‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪16‬‬

‫އެފްއޭއެމްގެ ޑިސިޕްލިނަ ީރ‬ ‫ކޮމިޓީ އާއި އެ ީޕލްސް ކޮމިޓީ‬ ‫ހޮވުން މި މަހުގެ ‪ 15‬އަށް‬ ‫ތާވަލް ކޮށްފި‬ ‫އޑިނަރީ ކޮންގްރެސް މި‬ ‫އެފްއޭއެމްގެ އެކްސްޓްރާ ޯ‬

‫ހިމަނައިފަ އެވެ‪ .‬ދެން އެޖެންޑާގައި އޮތީ މިދިޔަ ދެ‬

‫ކންގްރެސްއަކީ‪ ،‬އެފްއޭއެމްގެ ހިންގުން‬ ‫މި ފަހަރުގެ ޮ‬

‫ކޮމިޓީގެ ޗެއާމަނަކަށް އޭރު ހުންނެވި ކުރީގެ ސްޕޯޓްސް‬

‫މަހުގެ ‪ 15‬ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ ބާއްވަން ތާވަލް ކޮށްފި‬

‫އަހަރުގެ އެފްއޭއެމްގެ މުއާމަލާތްތައް އޮޑިޓް ކުރާނެ‬

‫ކމީޓިއަކާ ހަވާލު ކުރި ފަހުން އެ‬ ‫ނޯމަލައިޒޭޝަން ޮ‬

‫މިނިސްޓަރު އަހުމަދު ޒުހޫރު މަގާމުން ވަކިކޮށްފަ އެވެ‪.‬‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫އޑިޓް ފާމެއް ކަނޑައެޅުމެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬

‫ކޮމިޓީގެ ބެލުމުގެ ދަށުން ބާއްވާ ފުރަތަމަ ކޮންގްރެސް‬

‫ފީފާއިން ނިންމީ‪ ،‬ކުރިން ފަސް މެންބަރުން‬

‫ކންގްރެސްގެ ރިޔާސަތު ބަލަހައްޓަވާނީ‬ ‫އެވެ‪ޮ .‬‬

‫ކމިޓީގެ މެންބަރުންގެ އަދަދު ތިނަކަށް ދަށް‬ ‫ތިއްބެވި ޮ‬

‫އެރޭ ‪ 9:15‬ގައި ބާއްވާ ކޮންގްރެސްގެ‬ ‫ދައުވަތު‪ ،‬އެފްއޭއެމުން ކްލަބްތަކަށް ފޮނުވާފައި ވާއިރު‬

‫ކޮންގްރެސްއެއް ފަހުން ބާއްވާނެ ކަމަށް އެފްއޭއެމްގެ‬

‫ކމިޓީގެ މިހާރުގެ ޗެއާމަން އަދި ކުރީގެ‬ ‫ނޯމަލައިޒޭޝަން ޮ‬

‫ގތަށް ފީފާއިން ނިންމުމުން‪ ،‬އެ ކޮމިޓީގެ‬ ‫ކުރުމަށެވެ‪ .‬އެ ޮ‬

‫ކންގްރެސްގެ އެޖެންޑާ ވެސް ވަނީ ފައިނަލް ކޮށްފަ‬ ‫ޮ‬

‫އެކްޓިން ޖެނެރަލް ސެކްރެޓަރީ ޝުޖާއު ވަނީ ކުރިން‬

‫ރސިކިއުޓާ ޖެނެރަލް އަހުމަދު މުއިއްޒެވެ‪.‬‬ ‫ޕް ޮ‬

‫މެންބަރުކަމުން ގާނޫނީ އަދި ފައިނޭންސް ދާއިރާގެ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ވިދާޅުވެފަ އެވެ‪ .‬ފީފާ އިން ވެސް ވަނީ އެފްއޭއެމްގެ‬

‫ކމިޓީގެ ޗެއާމަނަކަށް ފީފާއިން މުއިއްޒު‬ ‫އެ ޮ‬

‫އަސާސީ ގަވާއިދަށް ބައެއް ބަދަލުތައް ގެނައުމަށް‬

‫ހަމަޖެއްސީ މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ ‪ 14‬ވަނަ ދުވަހު އެވެ‪.‬‬

‫ހުށަހަޅައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫ނމަލައިޒޭޝަން‬ ‫އެ ނިންމުމުގެ ކުރިން ފީފާއިން ވަނީ ޯ‬

‫އެޖެންޑާގައި ވަނީ ފިޔަވަޅު އަޅާ ކޮމިޓީ އާއި‬ ‫ކމިޓީ އަދި އެތިކްސް ކޮމިޓީ ހޮވަން‬ ‫އިސްތިއުނާފް ޮ‬

‫ބޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެންނަ‬ ‫އަސާސީ ގަވާއިދަށް ޮ‬

‫ތަޖުރިބާކާރު އަހުމަދު އަލީ އަމިއްލަ އަށް އިސްތިއުފާ‬ ‫ދެއްވި އެވެ‪.‬‬

‫އުނދަ ގޫ ހާލަތެއްގައި‬ ‫އޮވެ ލިވަ ޕޫ ލާއި‬ ‫ސ މޮޅުވެއްޖެ‬ ‫ބާ ާ‬ ‫ޔުއެފާ ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ ގަދަ ‪ 16‬ޓީމުގެ‬

‫އތީ މާ ބޮޑަށް ކުރީގަ އެވެ‪.‬‬ ‫މިންވަރު ވެސް ޕީއެސްޖީ ޮ‬

‫ރޭ ކުޅުނު މެޗުގައި އެ ޓީމަށް މައްސަލަ ދިމާވީ ‪22‬‬

‫ވއިޒެކް ޝެޒްނީ އެވެ‪ .‬އޭނާ ޖުމްލަ އަށް ހަމަލާ މަތަ‬ ‫ޮ‬

‫ބުރުގައި ރޭ ކުޅުނު މެޗުތައް‪ ،‬އުނދަގޫ ހާލަތެއްގައި‬

‫ފނުވާލި މި މެޗުގައި‬ ‫ޕީއެސްޖީން ‪ 28‬ހަމަލާ ޮ‬

‫ވަނަ މިނިޓުގައި ލާސްޓް ޑިފެންޑަރުގެ ގޮތުގައި ހުރެ‬

‫ކުރި އިރު‪ ،‬އޭގެ ތެރެއިން ފަސް ހަލާއާ ކުރިމަތިލީ ދެ‬

‫ގލްކީޕަރު އެލިސަން ބެކާ ވަނީ މޮޅު‬ ‫ލިވަޕޫލްގެ ޯ‬

‫ކށްގެން އޭނާ ދެއްކި ރަތް ކާޑާ‬ ‫ޕައު ކުބާސީ ފައުލް ޮ‬

‫ވަނަ ހާފުގަ އެވެ‪.‬‬

‫ޕެރިހުގައި ޕީއެސްޖީއާ ވާދަކޮށް ލިވަޕޫލް ‪0-1‬‬

‫ކުޅުމެއް ދައްކައިފަ އެވެ‪ .‬ލިވަޕޫލަށް ޖުމްލަ ދެ ހަމަލާ‬

‫ގުޅިގެންނެވެ‪ .‬އެހެންވެ ބާސެލޯނާގެ ކޯޗު ހަންސީ‬

‫ލނާ އިން ރަށުން ބޭރުގައި‬ ‫އިން މޮޅުވި އިރު‪ ،‬ބާސެ ޯ‬

‫ފނުވާލެވުނު އިރު އެޓީމުގެ ހަމައެކަނި ގޯލު ފުރިހަމަ‬ ‫ޮ‬

‫ފްލިކަށް ޖެހުނީ އެޓޭކިން މިޑްފީލްޑަރު ޑެނީ އޮލްމޯގެ‬

‫ކށްފަ އެވެ‪ .‬އެގޮތުން‬ ‫މެޗުގައި މުހިއްމު ސޭވްތަކެއް ޮ‬

‫ކށް ކުޅެ މޮޅުވީ ވެސް‬ ‫ބެންފީކާއާ ދެކޮޅަށް އެކަކު މަދު ޮ‬

‫ވަގުތު ހަމަވާން ތިން މިނިޓަށް ވެފައި ވަނިކޮށް‬

‫ރނާލްޑް އަރައުހޯ އަރުވާށެވެ‪.‬‬ ‫ބަދަލުގައި ޑިފެންޑަރު ޮ‬

‫މެޗުގެ ‪ 12‬ވަނަ މިނިޓުގައި އޮލްމޯ އާއި ރޮބާޓް‬

‫ހަމަ މި ނަތީޖާ އިންނެވެ‪.‬‬

‫އޓް އެވެ‪ .‬ޑާވިން ނޫނޭޒް ދިން‬ ‫ޖަހައިދިނީ ހާވީ އެލި ޮ‬

‫ލނާ ކާމިޔާބު ކޮށްފި އެވެ‪.‬‬ ‫އވެ ލިވަޕޫލާއި ބާސެ ޯ‬ ‫ޮ‬

‫ގތަކުން ލިވަޕޫލުގެ‬ ‫ރޭ ޕީއެސްޖީން ވަނީ ހުރިހާ ޮ‬ ‫ކށްފަ އެވެ‪ .‬އުފެއްދި ހަމަލާތަކުގެ‬ ‫މައްޗަށް ޑޮމިނޭޓް ޮ‬ ‫ބޅަ ގެންގުޅުނު ނިސްބަތާއި‪ ،‬ޕާސް ޖެހި‬ ‫އަދަދާއި‪ޯ ،‬‬

‫ގލާ އަމާޒުކޮށް‬ ‫ދެ ވަނަ ހާފުގައި ބާސެލޯނާ ޯ‬

‫ޓލީ ޓްރޫބިން ވެސް ވަނީ‬ ‫ބެންފީކާގެ ކީޕަރު އެނަ ޮ‬

‫ލެވަންޑޯސްކީ އަދި ލަމީން ޔަމާލް ފުލުފުލުގައި ފޮނުވާލި‬

‫ޕާހަކުން އޭނާ މި ލަނޑު ޖެހީ ކުޅެން ނުކުތްތާ‬

‫ފޮނުވާލި ހަމައެކަނި ހަމަލާއިން ‪ 61‬ވަނަ މިނިޓުގައި‬

‫ހަމަތާތައް ހުއްޓުވަން އޭނާ ވަނީ ޓްރިޕަލް ސޭވެއް‬

‫މިނިޓެއް ވެސް ނުވަނީހެވެ‪.‬‬

‫މޅުވި ލަނޑު ޖަހައިދިނީ ރަފީނިއާ އެވެ‪.‬‬ ‫އެޓީމު ޮ‬

‫ވެސް ކޮށްފަ އެވެ‪.‬‬

‫ޕޗުގަލްފެ ގަދަބާރު ބެންފީކާއާ ދެކޮޅަށް ބާސެލޯނާ‬ ‫ޯ‬

‫ނަމަވެސް މެޗުގައި ބާސާގެ ތަރިއަކަށް ވީ ގޯލްކީޕަރު‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ކުޅިވަރު‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪17‬‬

‫ބެޔާން އަތުން ބަލި ީވ ގޯސްތަކެއް ހެދިގެން‪ :‬އޮލޮންސޯ‬

‫ޗެމްޕިއަންސް ލީގުގެ ގަދަ ‪ 16‬ޓީމުގެ ބުރުގައި‬

‫މޮޅުވެގެން ނޫނީ އެ ޓީމަށް ފުރުސަތެއް ނޯންނާނެ އެވެ‪.‬‬

‫ރޭ ވާދަވެރި ބެޔާން މިއުނިކް އަތުން ‪ 0-3‬އިން ބަލިވީ‬

‫ރޭގެ މެޗުގައި މައިކަލް އޮލީސޭ ނަގައިދިން‬

‫ގިނަ ގޯސްތަކެއް ހެދިގެން ކަމަށް ބެޔާ ލެވަކޫސަންގެ‬

‫ހުރަހަކުން ހެރީ ކޭން ނުވަ ވަނަ މިނިޓުގައި ބެޔާނަށް‬

‫ސ ބުނެފި އެވެ‪.‬‬ ‫ކޯޗު ކޯޗު ޒަބީ އޮލޮން ޯ‬

‫ލީޑު ނަގައިދިން އިރު ދެވަނަ ހާފުގައި މަޓޭއި ކޮވާ‬

‫ކަންކަން ދިޔަ މެޗެއް މިއީ‪ .‬އެ ހުރިހާ ކަމެއް‬

‫މިދިޔަ ދެ ތިން އަހަރެއްގައި ޔޫރަޕުން ފެނުނު‬

‫ގހެއްގެ ފައިދާ ނަގައި ބެޔާނުން‬ ‫އަށް ހެދުނު ބޮޑު ޯ‬

‫ގސްތަކުގެ ސަބަބުން‪.‬‬ ‫ދިމާވީ އަހަރެމެންނަށް ހެދުނު ޯ‬

‫ރަށުން ބޭރުގައި ‪ 0-2‬އިން ނެދަލެންޑްސްގެ ފެޔަނޫޑް‬

‫އެންމެ ވަރުގަދަ އެއް ޓީމު ކަމަށްވާ ލެވަކޫސަން އަށް‪،‬‬

‫ލީޑު ފުޅާ ކުރި ލަނޑު ޖަހައިދިނީ ޖަމާލް މުސިއަލާ‬

‫ގސްތައް ތަކުރާރު ވުމުގެ‬ ‫އެއްވެސް ކޮންޓްރޯލެއް ނެތި ޯ‬

‫ކށްފަ އެވެ‪ .‬އިންޓަގެ ވާދަވެރި އޭސީ މިލާން‬ ‫ބަލި ޮ‬

‫މި ނަތީޖާގެ ސަބަބުން މުބާރާތުގެ ކުއާޓާ ފައިނަލުގެ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫އލޮންސޯ ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ސަބަބުން‪ "،‬މާޔޫސްވެފައި ހުރެ ޮ‬

‫ހދި ފެޔަނޫޑް‬ ‫ކަޓުވާލުމަށް ފަހު މި ބުރުން ފުރުސަތު ޯ‬

‫"މި މެޗުގައި ވީ ކަންކަން ބަލައިގަންނަން‬

‫ކޮޅަށް އިންޓަގެ ލަނޑުތައް ޖަހައިދިނީ ދެ ފޯވާޑުން‬

‫ވަގުތު ނަގާނެ‪ .‬އެކަމަކު އަދި މިއީ ނިމުމެއް ނޫން‪.‬‬

‫ކަމަށްވާ މާކަސް ތުރާމް އާއި‪ ،‬ލައުޓާރޯ މާޓިނޭޒް އެވެ‪.‬‬

‫ޖާގަ ވަނީ ހަނިވެފަ އެވެ‪ .‬އަންނަ ހަފުތާގައި އަމިއްލަ‬ ‫ބޑު ތަފާތަކުން‬ ‫ދަނޑުގައި ކުޅޭ ދެ ވަނަ ލެގުން ޮ‬

‫އެ އަށް ފަހު ލެވަކޫސަންގެ ޑިފެންޑަރު ނޯޑީ‬ ‫މުކިއެލޭ އަށް ރަތް ކާޑު ދައްކާފައި ވަނިކޮށް‪،‬‬

‫ހެރީ ކޭން ބެޔާނުގެ ތިން ވަނަ ލަނޑު ޖަހައިދިނީ‬

‫ފުޓުބޯޅައިގައި ގަބޫލު ކުރަން ދަތި އެތައް ކަމެއް ވާނެ‪.‬‬

‫ޕެނަލްޓީއަކުންނެވެ‪.‬‬

‫އަހަރެމެން މަސައްކަތް ކުރާނީ އަންނަ ހަފުތާގައި‬

‫"އަހަރެމެންނާ އިދިކޮޅަށް ވަރަށް ބައިވަރު‬

‫އަދިވެސް ކުރިއަށް ދާނެ އިތުރު ގޮތެއް ހޯދޭތޯ‪".‬‬ ‫ގަދަ ‪ 16‬ޓީމުގެ ބުރުގައި ރޭ އިންޓަ މިލާން ވަނީ‬

‫ރެފްރީއާ ދި ާމކުރި ފޮންސެ ާކ‬ ‫ނުވަ މަހަށް ސަސްޕެންޑްކޮށްފި‬ ‫ކށްގެން ވާނެ ކަމެއް‬ ‫އެދިފަ އެވެ‪ .‬އޭނާ ބުނީ އެއީ ޮ‬

‫ފންސެކާ މަގާމުގައި ބަހައްޓަފާނެ ކަމާ‬ ‫ޔން އިން ޮ‬ ‫ލި ޯ‬

‫ކށް ގަޔަށް އަތްލާ ހިސާބަށް ދިޔަ‪،‬‬ ‫ރެފްރީއާ ޒުވާބު ޮ‬ ‫ލ ފޮންސެކާ‬ ‫ކޗު ޕައޮ ޯ‬ ‫އލިމްޕިކް ލިޔޯންގެ ޯ‬ ‫ފްރާންސްގެ ޮ‬

‫ކށް ހަޅޭއްލެވުމުން‪ ،‬ރެފްރީ އައިސް‬ ‫އަޑުގަދަ ޮ‬

‫ނޫން ކަމަށާއި‪ ،‬އެ ހިސާބަށް ކަންތައް ގެންދެވުމުން‬

‫މެދު ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފަ އެވެ‪ .‬ޖެނުއަރީ ‪ 31‬ގައި‬

‫ނުވަ މަސް ދުވަހަށް ސަސްޕެންޑްކުރަން ފްރެންޗް‬

‫ރަތްކާޑެއް ދެއްކި އެވެ‪ .‬އެ ވަގުތު ފޮންސެކާ ވަނީ‬

‫ހިތާމަކުރާ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ކޗުކަމުގައި އެ ޓީމު‬ ‫ޔންއާ ހަވާލުވި ފޮންސެކާގެ ޯ‬ ‫ލި ޯ‬

‫ކމިޝަނުން ނިންމައިފި އެވެ‪.‬‬ ‫ލީގުގެ ޑިސިޕްލިނަރީ ޮ‬

‫ރެފްރީގެ މޫނާ‪ ،‬މޫނު ޖެހޭ ހިސާބަށް ގޮސް‪ ،‬ވަރަށް‬

‫ސަސްޕެންޝަނުގެ ސަބަބުން ފޮންސެކާ އަށް‬

‫ޔންއާ ދާދި ފަހުން ހަވާލުވި ޕޯޗުގަލް ކޯޗު‬ ‫ލި ޯ‬

‫ބާރަށް‪ ،‬ހަޅޭއްލަވައިފަ އެވެ‪ .‬އެ ވަގުތު ލިޔޯންގެ‬

‫ނޮވެމްބަރު ‪ 30‬ގެ ނިޔަލަށް ބެންޗަށް ނުދެވޭނެ އެވެ‪.‬‬

‫ފޮންސެކާ ރުޅިގަދަވީ މިދިޔަ އާދީއްތަ ދުވަހު ލީގުގައި‬

‫އފިޝަލުން އޭނާ ދުރަށް ގެންދިޔަ‬ ‫ކުޅުންތެރިންނާއި‪ޮ ،‬‬

‫އަދި ސެޕްޓެމްބަރުގެ މެދަކާ ހަމަޔަށް އަމިއްލަ ޓީމުގެ‬

‫އޭނާ ސީޒަން ފެށީ އިޓަލީގެ އޭސީ މިލާނުންނެވެ‪.‬‬

‫ބްރެސްޓް އަތުން ‪ 1-2‬އިން އޭނާގެ ޓީމު މޮޅުވި‬

‫އެވެ‪ .‬އޭގެ ފަހުން ވެސް ރެފްރީއާ ދިމާލަށް ދާން‬

‫ޗޭންޖިން ރޫމަށް ވެސް ނުވަދެވޭނެ އެވެ‪.‬‬

‫ނަމަވެސް ނަތީޖާ ދަށްވުމާއި‪ ،‬ކުޅުންތެރިންނާ މައްސަލަ‬

‫ކޅު ޓީމަށް ރެފްރީ ބެނޮއި މިލޯ‬ ‫މެޗުގެ ފަހު ވަގުތު އިދި ޮ‬

‫މަސައްކަތްކުރި އެވެ‪.‬‬

‫ޕެނަލްޓީއެއް ދޭން އުޅުމުންނެވެ‪.‬‬

‫އެކަމާ ހިތްހަމަނުޖެހި އޭނާ ރެފްރީއާ ދިމާލަށް‬

‫ފންސެކާ ވަނީ އޭނާގެ އަމަލުތަކަށް މައާފަށް‬ ‫ޮ‬

‫އޭނާ އަށް ޓީމުގެ ޓްރެއިނިންތަކުގައި‬ ‫ބައިވެރިވެވިދާނެ އެވެ‪ .‬އެކަމަކު ބެންޗަށް ނުދެވޭނެތީވެ‬

‫ކުޅުނީ އެންމެ ތިން މެޗެވެ‪.‬‬ ‫ފންސެކާ އަށް މިއީ ނަސީބު ދެރަ ސީޒަނެކެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬

‫ޖެހެން ފެށުމުން ޑިސެމްބަރުގައި މަގާމުން ވަކިކުރީ‬ ‫އެވެ‪.‬‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ހަބަރު‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪18‬‬

‫މިދިޔަ މަހު އައި ޓޫރިސްޓުންގެ އަދަދު ‪ 1.5‬ޕަސެންޓު ދަށަށް‬ ‫ފާ ތި މަ ތު ޝަ ނާ މު ހަ އް މަ ދު‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ކަމަށް ވާއިރު މި އަހަރުގެ އެ މުއްދަތަށް ބަލައިފި ނަމަ‬

‫ޕަސެންޓުގެ ކުރިއެރުމެކެވެ‪ .‬މިދިޔަ އަހަރުގެ އެ‬

‫‪ 1.5‬ޕަސެންޓު ވަނީ ދަށްވެފަ އެވެ‪.‬‬

‫މުއްދަތުގައި ރާއްޖެ އަށް އައިސްފައި ވަނީ ‪435،000‬‬

‫މިދިޔަ މަހު އައި ޓޫރިސްޓުންގެ އަދަދަދު‬ ‫މިދިޔަ މަހު ރާއްޖެ އަށް އައި ޓޫރިސްޓުންގެ‬ ‫އަދަދު ދަށަށް ހިނގައްޖެ އެވެ‪.‬‬ ‫ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓްރީން އާންމުކޮށްފައިވާ‬

‫ޓޫރިސްޓުންނެވެ‪.‬‬

‫ޓޫރިސްޓުންނެވެ‪.‬‬ ‫މި އަހަރުގެ މިހާތަނަށް އައި ޓޫރިސްޓުންގެ‬ ‫ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ ޓޫރިސްޓުން ޒިޔާރަތްކުރީ‬

‫ދަށްވިއިރު‪ ،‬މި މަހުގެ ފުރަތަމަ ހަތަރު ދުވަހު ރާއްޖެ‬

‫އެންމެ ގިނަ ޓޫރިސްޓުން ރާއްޖެ އަށް‬

‫އަށް ޒިޔާރަތްކުރީ ‪ 28،000‬ޓޫރިސްޓުންނެވެ‪ .‬އެއީ‬

‫އައިސްފައިވަނީ ޗައިނާއިންނެވެ‪ .‬އެ ގައުމުން ވަނީ‬

‫‪ 316،000‬ޓޫރިސްޓުން އައިސްފައިވެ އެވެ‪ .‬އެއީ ޖުމްލަ‬

‫މިދިޔަ އަހަރާ ދާދި އެއްވަރެކެވެ‪.‬‬

‫‪ 60،000‬ޓޫރިސްޓުން އައިސްފަ އެވެ‪ .‬ދެވަނައިގައި‬

‫ޓޫރިސްޓުންގެ އަދަދުގެ ‪ 69‬ޕަސެންޓެވެ‪.‬‬

‫މިދިޔަ ޖެނުއަރީ މަހު ރާއްޖެ އަށް ‪214،000‬‬

‫ގތުން މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ‬ ‫ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާ ޮ‬

‫ސޓުތަކުގައި ޗުއްޓީ ހޭދަކުރަން‬ ‫ރިސޯޓުކަކަށެވެ‪ .‬ރި ޯ‬

‫މިދިޔަ އަހަރު ރާއްޖެ އަށް ވަނީ ދެ މިލިއަން‬

‫އޮތް ރަޝިއާ އިން ‪ 45،000‬ޓޫރިސްޓުންމ ތިން‬

‫މަހު ރާއްޖެ އަށް ޒިޔާރަތްކުރީ ‪214،000‬‬

‫ޓޫރިސްޓުން އައިސްފައި ވެ އެވެ‪ .‬އަދި މި އަހަރުގެ‬

‫އތް އިނގިރޭސި ވިލާތުން ވެސް ‪45،000‬‬ ‫ވަނައިގައި ޮ‬

‫ޓޫރިސްޓުން އައިސްފަ އެވެ‪ .‬ސަރުކާރުގެ އަމާޒަކީ މި‬

‫ޓޫރިސްޓުންނެވެ‪ .‬މިދިޔަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހު‬

‫މިހާތަނަށް ‪ 450،000‬ޓޫރިސްޓުން ވަނީ ޒިޔާރަތް‬

‫ޓޫރިސްޓުން ވަނީ އައިސްފައި އެވެ‪ .‬އިޓަލީން މި‬

‫އަހަރު ‪ 2.2‬މިލިއަން ޓޫރިސްޓުން ގެނައުމެވެ‪.‬‬

‫ރާއްޖެ އަށް އައިސްފައި ވަނީ ‪ 217،000‬ޓޫރިސްޓުން‬

‫ކޮށްފަ އެވެ‪ .‬އެއީ މިދިޔަ އަހަރަށް ވުރެ ފަސް‬

‫އަހަރުގެ މިހާތަނަށް އައިސްފައިވަނީ ‪43،000‬‬

‫ކަނޑޫ ދޫ ކިޔަސް ާމރުކޭޓުގައި‬ ‫އޮތީ ާލމު މިރުސް‬ ‫ރދަ މަސް ފެށުނީއްސުރެ މިއަދާ‬ ‫އެވެ‪ .‬އެކަމަކު މި ޯ‬

‫ހައްދާތާ ފަސް ވަރަކަށް އަހަރުވެއްޖެ ކަމަށެވެ‪ .‬އެ‬

‫ތޅުގައި ހައްދާ މިރުސް‪.‬‬ ‫"މިތަނުގައި ގިނައީ ލ އަ ޮ‬ ‫ކަނޑޫދޫ މިރުހޭ ކިޔައިގެން އެންމެން ވެސް ވިއްކަނީ‬

‫ހަމައަށް މިރުހުގެ އަގު ހުރީ އެއްވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓިފަ‬

‫ރަށުން މިދިޔަ ފަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފަސް ޓަނު‬

‫ލާމު މިރުސް‪ .‬ކަނޑޫދޫ މިރުހަކީ ބްރޭންޑްކޮށްފައި‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ފނުވާފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި‬ ‫މިރުސް މާލެއަށް ޮ‬

‫ފާ ތި މަ ތު ޝަ ނާ މު ހަ އް މަ ދު‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ލކަލް މާރުކޭޓުގައި މިވަގުތު އެންމެ ގިނަ‬ ‫ޯ‬

‫އންނަ ނަން މިހާރު‪ "،‬އޭނާ ބުންޏެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬

‫އިރު ތ‪ .‬ކަނޑޫދޫން މިދިޔަ ހަފްތާ ތެރޭ މާލެއަށް ތިން‬

‫ކންމެ ހަފްތާއަކު ވެސް އެ‬ ‫"މި ރޯދަ މަހުގެ ޮ‬

‫ތޅުގެ މިރުސް ކަމަށް‬ ‫އަދަދަކަށް އޮތީ ލ‪ .‬އަ ޮ‬

‫ހައްދާ‪ ،‬އެ ބާވަތުގެ މިރުސް ލިބެން ހުރި ނަމަވެސް‪،‬‬

‫ފނުވާފައި ކަމަށް އެރަށު ކައުންސިލުން‬ ‫ޓަނުގެ މިރުސް ޮ‬

‫އަދަދަށް [ފަސް ޓަނު] ގެ މިރުސް މާލެ ފޮނުވޭނެ‪.‬‬

‫ރލް ކުރަނީ ލ އަތޮޅުގެ‬ ‫މިރުހުގެ އަގު މިހާރު ކޮންޓް ޯ‬

‫ކންމެ ހަފްތާއަކު ވެސް‬ ‫ބުންޏެވެ‪ .‬އަދި ރޯދަ މަހުގެ ޮ‬

‫ކޅުގައި ދަނޑުވެރިކަން ކުރަން ‪ 20،000‬ސްކޮއާ‬ ‫މި ޮ‬

‫ގތުގައި މަޝްހޫރުވީ ނަމަވެސް‪،‬‬ ‫ތ‪.‬ކަނޑޫދޫގެ މިރުހުގެ ޮ‬

‫ދަނޑުވެރިންނެވެ‪ .‬ސަބަބަކީ އެ ރަށުގައި ހައްދާވަރު މާ‬

‫ފނުވާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ‬ ‫އެ އަދަދަށް މިރުސް މާލެއަށް ޮ‬

‫އތް ރަޖިސްޓާކޮށްފައި‪.‬‬ ‫ފީޓުގެ ‪ 350‬ދަނޑު އެބަ ޮ‬

‫އެ ތަނަށް ގިނައިން މިހާރު ގެންނަނީ ލ‪ .‬އަތޮޅުގައި‬

‫ބޑަށް އިތުރުވީމަ އެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬

‫ކަމަށް ކައުންސިލުން ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫އޭގެއިން ގިނަ ވާނީ މިރުސް‪ "،‬އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ވިޔަފާރިވެރިން ބުނެފި އެވެ​ެ‪.‬‬ ‫ލކަލް މާރުކޭޓުގެ ވިޔަފާރިވެރިއަކު ބުނީ‪،‬‬ ‫ޯ‬

‫ގތުގައި ކަނޑޫދޫގައި‬ ‫އެހެން ވިޔަފާރިވެރިއަކު ބުނި ޮ‬

‫ތޅުގައި ވެސް ހައްދާ‬ ‫"ކަނޑޫދޫ" މިރުސް ލާމު އަ ޮ‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ހައްދާ "ކަނޑޫދޫ" މުޑުވަކުގެ މިރުސް ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ތޅު ގަމާއި އިސްދޫ އާއި ކަލައިދޫގައި ވެސް‬ ‫ލ އަ ޮ‬

‫ބާޒާރުގައި މިރުސް ކިލޯއެއް ‪250‬ރ‪ .‬އަށް‬

‫ފުޅާ ދާއިރާއަކަށް ދަނޑުވެރިކަން ކުރެ އެވެ‪.‬‬

‫ކށް ކަނޑޫދު އިން ކޮންމެ‬ ‫އޭނާ ބުނީ‪ ،‬އެވްރެޖު ޮ‬

‫ވިއްކާއިރު ‪ 100‬ގްރާމު މިރުސް ލިބެން ހުރީ ‪-25‬‬

‫ދުވަހަކު ގެންނަނީ ‪ 200‬ކިލޯ ކަމަށެވެ‪ .‬އެކަމަކު ލ‪.‬‬

‫‪30‬ރ‪ .‬އާ ދެމެދުގެ އަގެއްގަ އެވެ‪ .‬މީގެ ކުރީ ރޯދަ‬

‫އަތޮޅުން އެކަނި ‪ 700‬ކިލޯގެ މިރުސް ކޮންމެ ދުވަހަކު‬

‫މަސްތަކުގައި މިރުސް ކިލޯއެއްގެ އަގު ‪1،000-500‬ރ‪.‬‬

‫ގަން ކައުންސިލްގެ ރައީސް އަހުމަދު ޒަކީ ވިދާޅުވީ‪،‬‬

‫ވެސް މާރުކޭޓަށް ވައްދަ އެވެ‪.‬‬

‫އާ ދެމެދުގެ އަގުތަކަށް ވެސް މައްޗަށް އަރައިގެން ދިޔަ‬

‫ކަނޑޫދޫގައި ހައްދާ ވައްތަރުގެ މިރުސް އެ ރަށުގައި‬

‫ކށް ދަނޑުވެރިކަން ކުރާ އެ އަތޮޅު‬ ‫އެންމެ ފުޅާ ޮ‬

‫އޭނާ ވިދާޅުވީ‪ ،‬މިރުހުގެ އިތުރަށް މިދިޔަ ފަސް‬ ‫ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ‪ 15‬ޓަނުގެ ކަރާ ވެސް އެ ރަށުން‬ ‫ފނުވާފައިވާ ކަމަށެވެ‪.‬‬ ‫މާލެއަށް ޮ‬

‫ވިލާ ކޮލެޖުން މެއި މަހުގެ އިންޓޭކަށް ހުޅުވާލައިފި‬ ‫އަ އި ޝަ ތު ޖަ ޒް ލީ‬ ‫‪mihaaru.com‬‬

‫ކލެޖުން މި އަހަރުގެ މޭ މަހުގެ އިންޓޭކަށް‬ ‫ވިލާ ޮ‬ ‫ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު މިއަދު ހުޅުވާލައިފި އެވެ‪.‬‬ ‫ކލެޖުގެ ވެބްސައިޓް‬ ‫މޭ މަހުގެ އިންޓޭކަށް އެ ޮ‬

‫ހސްޕިޓަލިޓީގެ ކޯސްތައް‪- .‬‬ ‫ލޯ‪ - .‬ޓޫރިޒަމް އެންޑް ޮ‬

‫ކލެޖުން ފުރަތަމަ ތިން އަހަރު ނިންމާ‬ ‫ދަށުން ވިލާ ޮ‬

‫ކށްފައިވާކަން ވެސް‬ ‫ހާއްސަ ‪ 11‬ލެބް ގާއިމު ޮ‬

‫ބިޒްނަސް މެނޭޖްމަންޓް‪ - .‬އޭވިއޭޝަން މެނޭޖްމެންޓް‪.‬‬

‫ދަރިވަރުންގެ ތެރެއިން ޕޯރޓްސްމޯތް ޔުނިވާސިޓީ‬

‫ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ‪.‬‬

‫ނމިކްސް‪- .‬‬ ‫‪ -‬އިންޓަނޭޝަނަލް ބިޒްނަސް‪ - .‬އިކޮ ޮ‬

‫އަށް ގޮސް ކިޔަވަން ބޭނުންވާ ދަރިވަރުންނަށް އެ‬

‫މެއި މަހު ފެށުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ޕްރޮގްރާމްތަކުގެ‬

‫އެކައުންޓިން އެންޑް ފައިނޭންސް‪ - .‬ބޭންކިން އެންޑް‬

‫ޔުނިވާސިޓީގައި ޑިގްރީގެ ފަހު އަހަރު ބައިވެރިވެވޭނެ‬

‫ކލެޖުގެ އަމިއްލަ ޕްރޮގްރާމްތަކުގެ‬ ‫ތެރޭގައި ހިމެނޭ ވިލާ ޮ‬

‫ފައިނޭންސް‪ ،‬މާކެޓިން‪ - .‬ހިއުމަން ރިސޯސް އަދި‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ތެރެއިން އިންޖިނިއަރިން‪ ،‬ޓީޗިން‪ ،‬ނާސިން އަދި ފާމަސީ‬

‫އިންޖިނިއަރިންގެ ކޯސްތައް‬

‫ކށް ހުށަހެޅޭނެ އެވެ‪ .‬އެޕްލިކޭޝަން ހުށަހެޅުމުގެ‬ ‫މެދުވެރި ޮ‬

‫ކލެޖުގެ ވައިސް ރެކްޓަރު ޑރ‪ .‬އަލީ ނަޖީބު‬ ‫ވިލާ ޮ‬

‫ކހެއްގައި ވެސް‬ ‫ދާއިރާގެ ކޯސްތައް ފިޔަވާ ހުރިހާ ޯ‬

‫މޭ އިންޓޭކުގައި ރިސާޗް‪ ،‬ނާސިން އާއި‬

‫ބޑު ފޯކަސް‬ ‫ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެ ކޮލެޖުގެ އެންމެ ޮ‬

‫ކށް ކިޔެވުމުގެ ފުރުސަތު ލިބޭނެ ކަމަށް އެ‬ ‫އޮންލައިން ޮ‬

‫ފަހު ދުވަހަކީ އަންނަ އޭޕްރިލް މަހުގެ ‪ 19‬ވަނަ‬

‫ލޖީ އާއި ޕަބްލިކް ހެލްތު އަދި އިންޓީރިއަ‬ ‫ސައިކޮ ޮ‬

‫އަކީ ކިޔަވައިގެން ނިކުންނަ ގްރެޖުއޭޓުންނަކީ އިލްމީ‬

‫ކޮލެޖުން ބުންޏެވެ‪.‬‬

‫ދުވަހެވެ‪.‬‬

‫އާކިޓެކްޗާ އެންޑް ޑިޒައިން އާއި ހެލްތު ސާވިސަސް‬

‫ގތުން އަދި މަސައްކަތުގެ އަހުލާގީ‬ ‫ގޮތުންނާއި ހުނަރުގެ ޮ‬

‫ރޖެކް މެނޭޖްމަންޓާއި ހޮސްޕިޓަލިޓީ‬ ‫މެނޭޖްނަންޓާއި ޕް ޮ‬

‫މިންގަޑުން ބެލިކަމުގައި ވިޔަސް ދުނިޔޭގެ ވަޒފާގެ‬

‫ކެމްޕަހުގެ އިތުރުން ނައިފަރު ކެމްޕަސް‪ ،‬ގަން‬

‫ޕސްޓް ގްރެޖުއޭޓް ޑިޕްލޮމާ‬ ‫ފެންވަރުގެ ‪ 30‬ކޯހާއި ޯ‬

‫ކމިއުނިކޭޝަން އަދި ކަލިނަރީ‬ ‫މެނޭޖްމަންޓާއި މާސް ޮ‬

‫ބާޒާރަށް ގާބިލު ބަޔަކު އުފެއްދުން ކަމަށެވެ‪ .‬އެގޮތުން‬

‫ކލެޖު މަހިބަދޫ ކެމްޕަސް‪ ،‬ހިތަދޫ‬ ‫ކެމްޕަސް‪ ،‬ވިލާ ޮ‬

‫ޕސްޓް ގްރެޖުއޭޓް ސެޓްފިކެޓް ފެންވަރުގެ‬ ‫އަދި ޕޯސްޓު ޯ‬

‫ކސްތައް ވެސް ހިމެނެ އެވެ‪ .‬އޭގެ‬ ‫އާރްޓްސްގެ ޯ‬

‫ކިޔަވައި ދިނުމުގެ އެކި މަރުހަލާތަކުގައި ދަރިވަރުންނާއި‬

‫ކެމްޕަސް އަދި ކުޅުދުއްފުށި ކެމްޕަހުގައި ވެސް ކުރިއަށް‬

‫ކހާއި ޑިޕްލޮމާ‬ ‫ކހާއި ޑިގްރީ ފެންވަރުގެ ‪ޯ 51‬‬ ‫‪ޯ 27‬‬

‫ކލެޖުގެ އަމިއްލަ ޕްރޮގްރާމްތަކާއި‬ ‫ތެރޭގައި ވިލާ ޮ‬

‫އިންޑަސްޓްރ އާއި ގުޅުވާލަދީ‪ ،‬އިންޑަސްޓްރީ‬

‫ގެންދާނެ އެވެ‪.‬‬

‫ފެންވަރުގެ ‪ 54‬ކޯހާއި ފައުންޑޭޝަން ފެންވަރުގެ‬

‫އފް ވެސްޓް އިންގްލެންޑުގެ‬ ‫ޔޫކޭގެ ޔުނިވާސިޓީ ޮ‬

‫ޕޝާ ލިބޭނެ އިންތިޒާމް ހުރިހާ ޕްރޮގްރާމެއްގައި‬ ‫އެކްސް ޯ‬

‫‪ 17‬ކޯހާއި ސެޓްފިކެޓް ‪ 3‬ފެންވަރުގެ ‪ 18‬ކޯހާއި‬

‫ރގްރާމްތަކާއި މެލޭޝިއާގެ ޓޭލާސް ޔުނިވާސިޓީ އަދި‬ ‫ޕް ޮ‬

‫ވެސް ހިމަނާފައިވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ‪.‬‬

‫ކހަކަށް ހުށަހެޅުމުގެ‬ ‫ސެޓްފިކެޓް ލެވެލް ދޭއްގެ އެއް ޯ‬

‫ރގްރާމްތައް ވެސް ހިމެނެ‬ ‫ސައިބަޖާޔާ ޔުނިވާސިޓީގެ ޕް ޮ‬

‫ފުރުސަތު ވަނީ ހުޅުވާލައިފަ އެވެ‪.‬‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫ކލެޖުގެ މެއި މަހުގެ އިންޓޭކުގައި މާސްޓާސް‬ ‫ވިލާ ޮ‬

‫ކސްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ‪:‬‬ ‫އެ ޯ‬ ‫ލޖީ‪ - .‬ކޮމްޕިއުޓާ‬ ‫އިންފޮމޭޝަން ޓެކްނޮ ޮ‬ ‫ސައިންސް‪ - .‬ޓީޗިން‪ ،‬އެޑިއުކޭޝަން‪ - .‬ޝަރީއާ‪،‬‬

‫ރގްރާމްތަކަކީ‬ ‫ވިލާ ކޮލެޖުގެ އިންޖިނިއަރިން ޕް ޮ‬

‫ޑރ‪ .‬އަލީ ނަޖީބު ވިދާޅުވީ‪ ،‬ވިލާ ކޮލެޖުގައި‬

‫ކސްތައް މާލޭގައި ހުންނަ ކިއުއައި‬ ‫ކލެޖުގެ ޯ‬ ‫ވިލާ ޮ‬

‫ކލެޖަކީ ކިއުއެސް ރޭޓިންގައި‬ ‫ވިލާ ޮ‬ ‫އެކްސެލެންސަށް ރޭޓް ކުރެވިފައިވާ ރާއްޖޭގައި‬ ‫ހަމައެކަނި އިންސްޓިޓިއުޓެވެ‪ .‬އެ ކޮލެޖުން ވަނީ‬

‫އގްމެންޓެޑް ރިއަލިޓީ‪ ،‬ވާޗުއަލް ރިއަލިޓީ އަދި‬ ‫ޮ‬

‫ކިއުއެސް ސްޓާ ރޭޓިންގައި ‪ 3‬ދާއިރާއަކުން ‪ 5‬ތަރީގެ‬

‫އެކްސްޓެންޑެޑް ރިއަލިޓީ ފަދަ ޒަމާނީ ވަސލަތްތައް‬

‫ދަރަޖައިގައި ރޭޓް ކޮށްފަ އެވެ‪.‬‬

‫މތް ޔުނިވާސިޓީން‬ ‫އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ޕޯޓްސް ޯ‬

‫ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ބޭނުން ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ‪.‬‬

‫ވެލިޑޭޓުކޮށް ހިންގާ ޕްރޮގުރާމުތަކެކެވެ‪ .‬އެ ވެލިޑޭޝަންގެ‬

‫އެ ކޮލެޖުގައި އެކި ދާއިރާތަކުގެ ޕްރޮގްރާމަތަކަށް‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ނޫރު‬

‫‪ 06‬މާޗް ‪( 2025‬ބުރާސްފަތި)‬

‫‪19‬‬

‫ﷲ ސުބްހާނަ ހޫ ވަތައާލާ އަށް ލަދުވެތިވުން‬

‫ކަމަކަށް ވެދާނެތީ އެވެ‪ .‬ކަށްވަޅުގައި ކުރެވޭ‬

‫އެވެ‪ .‬މާތް ﷲ އަށް ލަދުވެތިވާ މީހަކު ނަމަ އެކަލާނގެ‬

‫ސުވާލުތަކަށް ތިމާ ދޭނެ ޖަވާބެއް ނެތި‪ ،‬އަނގަ‬

‫ނަހީ ކުރެއްވި ކަމެއް އޭނާގެ ކިބައިން މާތް ﷲ‬

‫ނަމަ‪ ،‬ދެން އެ މީހެއްގެ ކިބައިން ފެންނާނީ އަނެކުން‬

‫ބަންދުވެދާނެތީ އެވެ‪ .‬އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން ކަށްވަޅުގެ‬

‫ވޑިގެންފާނެތީ އޭނާ ލަދުގަންނާނެ އެވެ‪ .‬މާތް ﷲ‬ ‫ދެކެ ޮ‬

‫(އިއްޔެގެ ބަޔާ ގުޅޭ)‬

‫ދުށުމަށް ނޭދޭ އެންމެހައި ސިފަތަކެވެ‪ .‬އިވޭނީ އަނެކުން‬

‫އަޒާބާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިދާނެތީ އެވެ‪ .‬ބިރުވެތި ވާން‬

‫ނަހީ ކުރެއްވި ބަހެއް އޭނާގެ ދުލުން ބޭރުވާ އަޑު މާތް‬

‫އެ މީހެއްގެ ހިތުގައި މާތް ﷲ އަށް ލަދުވެތިކަން‬

‫އަހަން ބޭނުންނުވާ އަޑުތަކެވެ‪ .‬ކުރަމުން ދާނީ މާތް ﷲ‬

‫ޖެހެނީ‪ ،‬ތިމާގެ ކަށްވަޅަކީ ނަރަކައިގެ ވަޅުގަނޑުތަކުގެ‬

‫ވޑިގެންފާނެތީ އޭނާ ލަދުގަންނާނެ އެވެ‪.‬‬ ‫ﷲ އައްސަވާ ޮ‬

‫ވޑިގެން ނުވާ އަޑެއް‬ ‫އުފެދިފައިވާ ނަމަ މާތް ﷲ ރުހި ޮ‬

‫ނަހީ ކުރެއްވި އެންމެހައި ކަންކަމެވެ‪ .‬މިއީ އިންސާނީ‬

‫ތެރެއިން ވަޅުގަނޑަކަށް ވެދާނެތީ އެވެ‪.‬‬

‫މާތް ﷲ ނަހީ ކުރެއްވި ތަނެއް އޭނާގެ ދެ ލޮލުން‬

‫އޭނާގެ ކަންފަތަކުން ނާހާނެ އެވެ‪ .‬މާތް ﷲ ނަހީ‬

‫ތާރީހުގެ ފެށުމާ ހަމައިން ވެސް މިކަން އޮތް ގޮތް ކަން‬

‫ހަތަރު ވަނަ ކަމަކީ‪ ،‬އާހިރަތް އެދޭ މީހާ‪،‬‬

‫ލލަކުން ނުބަލާނެ އެވެ‪.‬‬ ‫ކުރައްވާފައިވާ ތަންތަން އޭނާގެ ޮ‬

‫ބަޔާން ކުރައްވައި ކީރިތި މާތް ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު‬ ‫سلَّ َم) ހަދީސް ކުރެއްވި އެވެ؛ َّ‬ ‫إن مِ َّما‬ ‫صلَّى َّ‬ ‫للاُ َ‬ ‫علَ ْي ِه َو َ‬ ‫( َ‬

‫ދުނިޔޭގެ ދިރިއުޅުމުގެ ޒީނަތްތެރިކަން ދޫކޮށްލުމެވެ‪ .‬މި‬

‫އަ ހު މަ ދު އަ ބު ދުﷲ ސަ އީ ދު‬ ‫އިންސާނެއްގެ ހިތުން ލަދުވެތިކަން ގެއްލިއްޖެ‬

‫‪mihaaru.com‬‬

‫އޑުވުމާއި އާޑަފުރައްސާރަ ކުރުމާއި‬ ‫ދޮގުހެދުމާއި ދެބަ ޮ‬

‫ބަލަނިކޮށް މާތް ﷲ އޭނާއަށް ބައްލަވާވޮޑިގެންފާނެތީ‬ ‫އޭނާ ލަދުގަންނާނެ އެވެ‪.‬‬

‫އިރުޝާދުގެ މުރާދަކީ‪ ،‬ދުނިޔަވީ ދިރިއުޅުމުގެ އުފަލާއި‬

‫صن َْع‬ ‫اس مِ ْن ك َ​َل ِم النُّب َُّوةِ ْالُولَى‪ِ :‬إ َذا لَ ْم ت َ ْستَحِ ي فَا ْ‬ ‫أَد َْركَ النَّ ُ‬ ‫َما ِشئْتَ މާނައީ؛ ކުރީގެ އުންމަތްތަކުގެ ނަބީ ބޭކަލުންގެ‬

‫ދަންފަޅިއެއް ކަމުގައި ދުނިޔަވީ ދިރިއުޅުން ނުހެދުމެވެ‪.‬‬

‫އޭނާގެ ގުނަވަންތަކުން ކުރާނީ މާތް ﷲ އަމުރުކުރެއްވި‬

‫ކންމެ މަންޒަރަކާއި‪ ،‬ތިމާގެ‬ ‫ތިމާގެ ލޮލުން ދެކޭ ޮ‬

‫ބަސްފުޅުތަކުގެ ތެރެއިން މީސްތަކުން ލިބިގަނެފައިވާ‬

‫ތިމާގެ އާހިރަތް ގެއްލޭ މިންވަރަށް ދުނިޔޭގެ އުފަލަށް‬

‫ކަންކަމެވެ‪ .‬މާތް ﷲ ނަހީކުރެއްވި އެންމެހައި‬

‫ކންމެ ލަފްޒެއްމެ އައްސަވައި‬ ‫ދުލުން ބޭރުކުރާ ޮ‬

‫ނަސޭހަތެއް ވެ އެވެ؛ ތިބާ ލަދު ނުގަންނަ ނަމަ‪ ،‬ބޭނުން‬

‫ބޫތުކައިގެން ނުއުޅުމެވެ‪ .‬ދުނިޔަވީ ދިރިއުޅުމުގެ އުފަލާއި‬

‫ކަންކަމުން ދުރުހެލިވުމަށް އޭނާ ގަދައަޅައި މަސައްކަތް‬

‫ވޑިގެންވާ ﷲ ސުބްހާނަހޫ ވަތައާލާ އަށް‬ ‫ބައްލަވާ ޮ‬

‫ކންމެ ކަމެއް ތިބާ ކުރާނެތެވެ‪.‬‬ ‫ޮ‬

‫ކންމެ ފަހަރަކު‬ ‫އަރާމާއި ލައްޒަތަށް ހިތް ލެނބިގެންދާ ޮ‬

‫ކުރާނެ އެވެ‪ .‬އެކަމުގެ ސަބަބުން‪ ،‬އެފަދަ މީހުންގެ‬

‫ސިއްރުގައި ވިޔަސް އަދި ފައުޅުގައި ވިޔަސް‬

‫ހަނދާނަށް ގެންނަންވީ‪ ،‬އާހިރަތުގެ ގޮވަތީގައި މާތް‬

‫ކިބައިން އަނެކުންނަށް އުނދަގުލާއި ގެއްލުމެއް ނުލިބޭނެ‬

‫ދެ ވަނަ ކަމަކީ‪ ،‬ބަނޑާއި އެ ބަނޑާ‬

‫ބޑުވިޔަސް ފާފައެއް‬ ‫ކިތަންމެ ކުޑަ ވިޔަސް އަދި ޮ‬

‫ﷲ ލައްވަވާފައިވާ ނިއުމަތްތަކުގެ މަތިންނެވެ‪ .‬މި‬

‫އެވެ‪ .‬އެފަދަ މީހުންނަކީ މާތް ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގެންވާ‬

‫ގުޅިފައިވާ އެހެން ގުނަވަންތައް ރައްކާތެރިކުރުމެވެ‪.‬‬

‫ރދައިގެ އެންމެ މުހިންމު ސިފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ނުކުރުމަކީ ޯ‬

‫ކންމެ އުފަލަކާއި އަރާމަކީ އޭގެ‬ ‫ދުނިޔޭގައި ލިބެން އޮތް ޮ‬

‫މީހުން ކަމަށް ވާތީ‪ ،‬މީސްތަކުން ވެސް އެ މީހުންގެ‬

‫މި އިރުޝާދުގެ މުރާދަކީ‪ ،‬މާތް ﷲ ނަހީ ކުރެއްވި‬

‫އެ މީހެއްގެ ހިތުގައި މާތް ﷲއާ މެދު‬

‫ވަކި މިންވަރެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަގުތީ ކަންކަމެވެ‪.‬‬

‫ދެކެ ލޯބިވާނެ އެވެ‪ .‬އެ މީހުންނަށް އިހުތިރާމައި ގަދަރު‬

‫އެންމެހައި ކަންކަމުން‪ ،‬ތިމާގެ ބަނޑާއި އެ ބަނޑުގައި‬

‫ލަދުވެތިކަމެއް ނެތް މީހާގެ ހިތުގައި މީސްތަކުންނާ‬

‫އެހެނެއް ކަމަކު‪ ،‬އާހިރަތުގެ އުފަލާއި އަރާމަކީ އޭގެ ވަކި‬

‫ކުރާނެ އެވެ‪.‬‬

‫ޝާމިލުވާ (އެތެރެހަށީގެ) އެންމެހައި ގުނަވަންތައް‬

‫މެދު ވެސް ލަދުވެތިކަމެއް ނޯންނާނެ އެވެ‪.‬‬

‫މިންވަރެއް އަދި ނިމުމެއް ނެތް ދާއިމީ ނިއުމަތްތަކެވެ‪.‬‬

‫ރައްކާތެރިކުރުމެވެ‪ .‬މާތް ﷲ ހަރާމް ކުރެއްވި ތަކެތި‬

‫ކށްފައި ނުކުރާކަށް ވަކި‬ ‫އެހެންކަމުން‪ ،‬އެފަދަ މީހަކު ޮ‬

‫މށުން ފަދަ ކަންކަމުން ދޫ ރައްކާތެރިކުރާނެ‬ ‫ނެތި ޮ‬ ‫ކންމެ އަޑަކާއި‪،‬‬ ‫އެވެ‪ .‬އެއީ ތިމާގެ ކަންފަތުން އަހާ ޮ‬

‫ވޑިގެންވާނެތީ އެކަމަށް އޭނާ ލަދުވެތިވާތީ އެވެ‪.‬‬ ‫އެނގި ޮ‬

‫މަޖަލުގެ ތެރެއަށް ނަފްސު ދޫކޮށްލައިގެން އުޅޭ‬

‫ހަނދާނުގައި ބަހައްޓަންވީ‪ ،‬ދުނިޔަވީ ހަޔާތަކީ ތުއްތު‬

‫މި ލަދުވެތިކަން އެ މީހެއްގެ ހިތުގައި އޮންނަ ނަމަ‬

‫މިފަދަ ބަރަކާތްތެރި މޫސުމަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ‬ ‫ކިބައިގައި މި ފަދަ ސިފަތައް ހަރުލެއްވުމަށް ލިބޭ‬

‫ކެއުމުންނާއި ހަލާލު ކުރެއްވި އެއްޗެއް ވިޔަސް ހަރާމް‬

‫ނންނާނެ އެވެ‪ .‬ތިމާގެ ހިތުގައި މާތް ﷲ‬ ‫ކަމެއް ޯ‬

‫ގތުގައި މައިމީހާގެ ބަނޑުން އުފަންވެ‪،‬‬ ‫ކުއްޖެއްގެ ޮ‬

‫ރދައަކީ އޭގެ ޒާތުގައި‬ ‫ރަނުގެ ފުރުސަތެކެވެ‪ޯ .‬‬

‫ގތުގައި ކެއުމުން ދުރުހެލިވުމެވެ‪ .‬އަދި ތިމާގެ ބަނޑާ‬ ‫ޮ‬

‫އާ މެދު ކުޑަވެސް ލަދުވެތިކަމެއް ހުރިއްޔާ‪ ،‬މާތް‬

‫ޒުވާނަކަށްވެ‪ ،‬ދެން އެ އަށް ފަހުގައި ފުރާފުރިހަމަވެފައިވާ‬

‫ކށްދޭ އަޅުކަމަކަށް‬ ‫އިންސާނާގެ ނަފްސު ތަރުބިއްޔަތު ޮ‬

‫ގުޅިފައިވާ އެންމެހައި ގުނަވަންތައް‪ ،‬މާތް ﷲ ނަހީ‬

‫ﷲ މާތްކުރެއްވި އިންސާނަކާ ދިމާއަށް‪ ،‬އަދި‬

‫ބޮޑުމީހަކަށްވެ‪ ،‬އޭގެ ފަހުގައި މުސްކުޅިވެ އަދި ބައެއް‬

‫ވާއިރު‪ ،‬މިއީ މާތް ﷲ އާ މެދު އަޅުގަނޑުމެންގެ‬

‫ކުރެއްވި އެންމެހައި ކަންކަމުން ރައްކާތެރިކުރުމެވެ‪.‬‬

‫ގތުން ތިމާގެ އަހަކާ ދިމާއަށް‬ ‫އިންސާނީވަންތަކުގެ ޮ‬

‫ހާލަތުގައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ނޭނގޭ އެންމެ ނިކަމެތި‬

‫ހިތްތަކުގައި ލަދުވެތިކަމާއި ބިރުވެތިކަން އުފެއްދުމަށް‬

‫ބަނޑާ ގުޅިފައިވާ ނުވަތަ އެތެރެހަށީގެ‬

‫ހަޑިހުތުރު ބަހެއް ނުބުނާނެ އެވެ‪ .‬ތިމާގެ ހިތުގައި މާތް‬

‫އުމުރަށް (އަރްޛަލިލް ޢުމުރަށް) ދެމިގެންދާ ވަރަށް‬

‫ނުހަނު ރަނގަޅު ފުރުސަތެކެވެ‪ .‬އެހެނީ ރޯދައިގެ‬

‫ގުނަވަންތަކުގެ ތެރެއިން ވެސް އެންމެ ބޮޑު‬

‫ﷲއާ މެދު ކުޑަވެސް ލަދުވެތިކަމެއް ހުރިއްޔާ‪ ،‬ހަލާލު‬

‫ކުރު ދަންފަޅިއެއް ކަމެވެ‪ .‬އެހެނެއް ކަމަކު‪ ،‬އުޚުރަވީ‬

‫އަޅުކަން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އުނގަންނައިދެނީ‪،‬‬

‫ސަމާލުކަމެއް ދޭން ޖެހެނީ ހިތަށެވެ‪ .‬އެހެނީ ލަދުވެތިކަން‬

‫ހދާފައި ހުންނަ މުދާ ހަރާމް‬ ‫މަސައްކަތުން މީހުން ޯ‬

‫ހަޔާތަކީ‪ ،‬ނޫކަށި ފުރާގެ ޒުވާނެއްގެ ގޮތުގައި ފެށުމަށް‬

‫ހަށިގަނޑުގެ އެތެރެ ފުށާއި ބޭރު ފުށުގެ އެންމެހައި‬

‫އުފެދެނީ‪ ،‬އަދި ލަދުވެތިކަން ސާބިތުވެ ދެމިހުންނަ‬

‫ގޮތުގައި ވަގަށް ނަގައި ފޭރިގަނެގެން ބޭނުމެއް ނުކުރާނެ‬

‫ފަހު‪ ،‬އެއްވެސް ބަދަލެއް ނައިސް‪ ،‬އެ ޒުވާންކަން‬

‫ފާފަތަކުން ދުރުހެލިވެގެން އުޅުމަށެވެ‪.‬‬

‫ތަނަކީ ހިތެވެ‪ .‬ލަދުވެތިކަމުގެ ބިންގަލަކީ ވެސް ހިތެވެ‪.‬‬

‫އެވެ‪.‬‬

‫މަތީގައި ހޭދަކުރާ‪ ،‬ނިމުމެއް ނެތް ދާއިމީ ހަޔާތެއް‬

‫ސިއްރުގައި ވިޔަސް އަދި ފައުޅުގައި ވިޔަސް‪،‬‬

‫އެ މީހެއްގެ ކިބައިން ލަދުވެތިކަން ފައުޅުވާނީ ވެސް އެ‬

‫ތިން ވަނަ ކަމަކީ‪ ،‬ދުނިޔަވީ ދިރުއުޅުމުގެ ދަންފަޅި‬

‫ގތުގައި ކޮށްފި މީހާ‪،‬‬ ‫ކަމެވެ‪ .‬މި ހަތަރު ކަންތައް އެ ޮ‬

‫ބޑުވިޔަސް ފާފައެއް‬ ‫ކިތަންމެ ކުޑަ ވިޔަސް އަދި ޮ‬

‫މީހެއްގެ ހިތުގައި ލަދުވެތިކަން ހުރި މިންވަރަކުންނެވެ‪.‬‬

‫އތް ކަން އަބަދުމެ ހަނދާނުގައި‬ ‫ހަމަވާނެ ވަގުތެއް އެބަ ޮ‬

‫މާތް ﷲ އަށް ލަދުވެތިވުން ހައްގު ވެގެންވާ ގޮތުގައި‬

‫ރދައިގެ އެންމެ މުހިންމު ސިފަ އެވެ‪.‬‬ ‫ނުކުރުމަކީ‪ޯ ،‬‬

‫މިކަމަށް އިޝާރާތް ކުރައްވައި‪ ،‬ކީރިތި މާތް‬ ‫سلَّ َم) ހަދީސް‬ ‫صلَّى َّ‬ ‫للاُ َ‬ ‫علَ ْي ِه َو َ‬ ‫ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ( َ‬

‫ބެހެއްޓުމެވެ‪ .‬އެއީ މަރާ ބައްދަލުވާނެ ވަގުތެވެ‪.‬‬

‫ލަދުވެތިވެއްޖެކަން ކަށަވަރެވެ‪.‬‬

‫އެހެންކަމުން‪ ،‬އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއިން އެންމެ‬

‫ކަންތައް ހަނދުމަ ކުރުމެވެ‪ .‬މި އިރުޝާދުގެ މުރާދަކީ‪،‬‬

‫علَ ْي ِه‬ ‫صلَّى َّ‬ ‫للاُ َ‬ ‫ކީރިތި މާތް ނަބިއްޔާ މުޙައްމަދު ( َ‬ ‫ش ْعبَةٌ‬ ‫(و ْال َحيَا ُء ُ‬ ‫َو َ‬ ‫سلَّ َم) ހަދީސް ކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި َ‬

‫މަހުގެ ދުވަސްތައް ފާއިތުވުމުގެ ކުރިން ނަފްސުތައް‬

‫ِي ْالقَ ْلبُ މާނައީ؛ ފަހެ ހަމަކަށަވަރުން ހަށިގަނޑުގައި‬ ‫َوه َ‬

‫މަރުވާނެ ކަމާއި މަރުގެ ސަކަރާތާއި މަރުވުމަށް ފަހުގައި‬

‫ان) ލަދުވެތިކަމަކީ އީމާންކަމުގެ ބައިތަކުގެ‬ ‫مِ نَ ِ‬ ‫اإلي َم ِ‬

‫ކށް‪ ،‬ހިތްތަކުގައި މާތް ﷲ އާ މެދުގައި‬ ‫އިސްލާހު ޮ‬

‫ކަށްވަޅުގައި ސުވާލު ކުރެވޭނެ ކަމާއި ކަށްވަޅުގެ‬

‫ތެރެއިން އެއް ބައެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން އެ މީހެއްގެ ހިތުގައި‬

‫ލަދުވެތިކަން އުފައްދައި އީމާންތެރިކަން އިތުރުކުރާ‬

‫ކޅެއްވެ އެވެ‪ .‬އެ ގަނޑު ލޭކޮޅު އިސްލާހު‬ ‫ގަނޑު ލޭ ޮ‬

‫ކށް އެ ކަންކަމާ‬ ‫އަޒާބާއި ނިއުމަތުގެ މަތިން ހަނދާން ޮ‬

‫މާތް ﷲއާ މެދުގައި ލަދުވެތިކަން ސާބިތުވެފައިވާ މީހާގެ‬

‫މީހުންނެވެ‪( .‬ނިމުނީ)‬

‫ވެއްޖެ ނަމަ‪ ،‬މުޅި ހަށިގަނޑު އިސްލާހު ވެދެ އެވެ‪ .‬އަދި‬

‫ކުރިމަތިލާން ޖެހޭނެ ކަމަށް ބިރުވެތިވާށެވެ!‬

‫ކިބައިން ފެންނާނީ ފުރިހަމަ މުއުމިނެއްގެ ސިފަތަކެވެ‪.‬‬

‫ضغَةً‪ِ ،‬إ َذا‬ ‫س ِد ُم ْ‬ ‫ކުރައްވާފައިވެ އެވެ؛ أَالَ َو ِإ َّن فِي ْال َج َ‬ ‫س ُد ُكلُّ ‏هُ‏‪ .‬أَالَ‬ ‫س َد ْال َج َ‬ ‫س َدتْ فَ َ‬ ‫س ُد ُكلُّهُ‪َ ،‬و ِإ َذا فَ َ‬ ‫صلَ َح ْال َج َ‬ ‫صلَ َحتْ َ‬ ‫َ‬

‫ކޅު ފާސިދު ވެއްޖެ ނަމަ‪ ،‬މުޅި ހަށިގަނޑު‬ ‫އެ ގަނޑު ލޭ ޮ‬ ‫ފާސިދު ވެދެ އެވެ‪ .‬ފަހެ އެއީ ހިތެވެ‪.‬‬

‫އެހެންކަމުން‪ ،‬މަރާއި މަރާ ގުޅިފައިވާ އެންމެހައި‬

‫ބިރުވެތިވާން ޖެހެނީ‪ ،‬ތިމާ އަށް ކުރެވިފައިވާ‬ ‫ފާފަތަކުގެ ސަބަބުން މަރުގެ ސަކަރާތަކީ ވޭންދެނިވި‬

‫އެ މީހެއްގެ ކިބައިގައި ލަދުވެތިކަން އިތުރުވާ‬ ‫މިންވަރަކަށް އެ މީހެއްގެ އީމާންތެރިކަން އިތުރުވާނެ‬

‫ނަސީބުވެރި މީހުންނަކީ‪ ،‬މި ބަރަކާތްތެރި ރަމަޟާން‬

06 March 2025

2025 ް‫ މާ ޗ‬06

Visit & keep up with our new and exciting content

Scan & keep up with our new and exciting content

ް‫އިއުލާނ‬

mihaaru.com

06 March 2025

2025 ް‫ މާ ޗ‬06

www.edition.mv

ް‫އިއުލާނ‬

mihaaru.com

06 March 2025

2025 ް‫ މާ ޗ‬06

ް‫އިއުލާނ‬

mihaaru.com

06 March 2025

2025 ް‫ މާ ޗ‬06

ް‫އިއުލާނ‬

mihaaru.com

‫‪mihaaru.com‬‬

‫ކުޅިވަރު‬

‫އެފް އޭ އެމްގެ ޑިސިޕްލިނަރީ ކޮމިޓީ އާއި އެޕީލްސް ކޮމިޓީ ހޮވުން މި މަހު‬

‫އުނދަ ގޫ ހާލަތެއްގައި އޮވެ ލިވަޕޫލާއި ބާސާ މޮޅުވެއްޖެ‬