mihaaru.com 03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ) އަގު5 :ރ
ގައުމަށްޓަކައި ގުރުބާން ވެ ވޭ ީނ ހަމައެކަނި ޔުނިފޯމް އަޅައިގެނެއް ނޫން :ރައީސް 02
ނަސްރުގެ ދުވަހުގެ ހާއްސަ ޝަރަފުގެ އައްޑަނަ ކުރީގެ ރަ ީއސް މައުމޫނަށް އަރުވައިފި 02
ކޮޅުވެއްޓި ބަންޑުންޖަހާލުން :ދިވެހި ޒުވާ ާނ ވެސް ނިޔާވެއްޖެ
05
mihaaru.com
ހަބަރު
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
2
ގައުމަށްޓަކައި ގުރު ާބން ވެވޭ ީނ ހަމައެކަނި ޔުނިފޯމް އަޅައިގެނެއް ނޫން :ރައީސް މާ އި ދާ މު ހަ އް މަ ދު ރަ ޝާ ދު mihaaru.com
މިނިވަންކަން ގެއްލުވުމާލުމަށް އަޅުވެތި ކުރަން އަންނަނީ ހަތިޔާރު ހިފައިގެނެއް ނޫން "،އެ މަނިކުފާނު ވިދާޅުވި
ވެސް ފަހުރެއް ނުވަތަ ޒިންމާއެއް ކަމަށް ދުށުމަށް
ބޭނުންކުރާ ނަމަ އެކަން ނުވާނެ ކަމަށް ރައީސް
އެވެ.
ރައީސް އެދިވަޑައިގަތެވެ.
ވިދާޅުވި އެވެ.
ގައުމަށްޓަކައި ގުރުބާން ވާން ތިބި ބަޔަކު އުފެއްދުމަކީ މުހިއްމު ކަމެއް ކަމަށާއި އެއީ ހަމައެކަނި
ކންމެ ދިވެހި ރައްޔިތެއްގެ އެހެންވެ ،ގައުމަކީ ޮ
ކންމެ މީހެއްގެ ވެސް ވިސްނުން ގައުމާ އެއްކޮޅަށް ޮ
ކންމެ މީހަކު ތަމްރީނުކޮށް އެ މަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ ޮ ހަތިޔާރު ދީފައި ނުބެހެއްޓޭނެ ކަމަށެވެ .އެކަމަކު އެކަން
ސޝަލް މީޑިއާގައި މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ޯ ގުޅިގެން
ސިފައިންނާއި ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމު އަޅައިގެން ތިބެ
އެހެން ގައުމުތަކުގައި ނެތް ހާއްސަ ސިފަތަކެއް
ކންމެ މީހެއްގެ ވިސްނުމަކީ ވެސް ނުކުރެވުނަސް ޮ
ވެސް އެފަދަ ހަމަލާތައް ނައްތާލެވޭނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ.
ކުރެވޭ ކަމެއް ނޫން ކަމަށް ރައީސް ޑރ .މުހައްމަދު
ލިބިފައިވާ ބައެކެވެ .ރާއްޖެއަކީ އިސްލާމުދީނުގެ
ބާރުގަދަ އެއްޗެއްކަން ފާހަގަކުރައްވަމުން ރައީސް
ނަސްރުގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރަނީ ނޮވެމްބަރު
މުއިއްޒު މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.
މަތީގައި ތިބި ،ދިވެހިވަންތަ ބައެއް ކަމަށް ވިދާޅުވި
ވިދާޅުވީ ،އެ މީހެއްގެ ވިސްނުން ގައުމާ އެއްކޮޅަށް
1988 ،3ގައި ދިވެހީންގެ ބަޔަކާ ގުޅިގެން ސްރީ
ސޝަލް ސެންޓަރުގައި ބޭއްވި މި އަހަރުގެ ޯ
އެވެ .އެހެންވެ ،އެކަމާ މެދު ނުވިސްނާ ތިބެއްޖެ ނަމަ
ބޭނުންކުރުމުގެ އަޒުމު ވަރުގަދަކޮށް ،އެގޮތުގައި
ލަންކާގެ ތަމަޅައިންގެ ގްރޫޕަކުން ރާއްޖެ އަރައި ދިން
ނަސްރުގެ ދުވަހުގެ ރަސްމީ ޖަލްސާގައި ރައީސް
އެ ހުރިހާ ކަމެއް ނެތި ހިނގައިދާނެ ކަމަށް ރައީސް
ކށްފި ނަމަ މި ގައުމާ މެދު ކަންބޮޑުވާން ބޭނުން ޮ
ހަމަލާގެ ނާކާމިޔާބުވެ ދިވެހިންނަށް ލިބުނު ނަސްރުގެ
ވިދާޅުވީ ކުރީގައި ގައުމުގެ މިނިވަންކަން ނަގާލުމަށް
މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ.
ނުޖެހޭނެ ކަމަށެވެ.
ހަނދާން އާ ކުރުމަށެވެ.
ހަތިޔާރާ އެކު ގައުމުތަކަށް އެރިޔަސް މިހާރު އެކަން ބަދަލުވެފައިވާ ކަމަށެވެ.
ގތުގައި ،ދިވެހިންނަކީ ރައީސް ފާހަގަކުރެއްވި ޮ
ކޅާ ހިންގާ ކަންކަމާ ރައީސް ވިދާޅުވީ ގައުމާ ދެ ޮ
"...އަޅުގަނޑުމެންނަކީ އެއް ބަހަކުން ވާހަކަ ދައްކާ
"ތިމަންނަގެ ފަރާތުން ވެސް ސިޔާދަތާއި
އެ ޓެރަރިސްޓް ހަމަލާގައި 19ދިވެހިން ޝަހީދުވި
ބައެއްކަން .އެއް ނަސްލަކަށް ނިސްބަތްވާ ބައެއްކަން.
ކށް އަންނަން އޮތް ޖީލުތަކަށް އިސްތިގްލާލު ހިމާޔަތް ޮ
އެވެ .އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ސިފައިންގެ 8މީހަކާއި
ރައީސް ވިދާޅުވީ ނޭނގި ތިއްބާ ޓެކްނޮލޮޖީގެ
މި އެއްބައިވަންތަކަން ނައްތާލުމަކީ މިހާރު ކަނޑި އާއި
ކށްދިނުމުގެ ޒިންމާއެއް އޮތް ކަމާއި ކށް ފޯރު ޮ ހިމާޔަތް ޮ
އާންމުންގެ 11މީހެކެވެ.
މި ޒަމާނުގައި މިނިވަންކަން ގެއްލިގެން ހިނގައިދާނެ
ބަޑި ހިފައިގެން ކުރާނެ ކަމެއް ނޫން .އަޅުގަނޑުމެންގެ
އެކަން ކުރެވޭނެ ކަމާއި ކުރަން ޖެހޭނެކަން .ކޮންމެ
މިއަދުގެ ރަސްމިއްޔާތުގައި ވަނީ ކުރީގެ ރައީސް
ކަމަށެވެ.
މި އިގްތިސާދު އިސާހިތަކު ނައްތާލައި ބޮޑު
މީހަކަށް ތަމްރީނު ދީގެން ހަތިޔާރެއް ނުދެވޭނެ".
މައުމޫން އަބްދުއްގައްޔޫމަށް ނަސްރުގެ ދުވަހު ހާއްސަ
"ގައުމަށްޓަކައި ގުރުބާންވުމަކީ ހަމައެކަނި
އަނދަވަޅަކަށް ވައްޓާލައި އަޅުގަނޑުމެންގެ އަތްމަތީގައި
އެ މަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ އޭރު ވެސް ގައުމުގެ
ޝަރަފުގެ އައްޑަނައެއް އަރުވައިފަ އެވެ .އަދި ޝަހީދުވި
ސިފައިންގެ ނުވަތަ ފުލުހުންގެ ޔުނިފޯމް އަޅައިގެން
އތް މިނިވަންކަން ހުރިހާ ނަޒަރިއްޔާތަކުން ވެސް މި ޮ
މިނިވަންކަން ނަގާލީ ދިވެހިންގެ ބަޔަކު ބޭރުގެ ބަޔަކާ
ސިފައިންނާއި އާންމުންގެ އާއިލާތަކަށް ވެސް އައްޑަނަ
އތް ކަމެއް ނޫނޭ .އަޅުގަނޑުމެންގެ އެކަނި ކުރެވެން ޮ
އަތުން ނިގުޅައިގަތުމަކީ ދާދި ފަސޭހަކަމެއް އެކަމާ މެދު
ގުޅިގެން ކަމަށެވެ .މިހާރު ބަވަނަވެފައިވާ ދުނިޔޭގައި
ކށްދެއްވީ ރައީސް ހަވާލުކުރި އެވެ .އައްޑަނަ ހަވާލު ޮ
މިއަދުގެ ދުނިޔެއަކީ ބަވަނަވެފައިވާ ދުނިޔެއެއް .ކުރީގައި
ނުވިސްނާ ތިބެއްޖެ ނަމަ "،ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ.
ގތަށް ކަމަށާއި އެކަމަކު ވެސް އެކަން ކުރަމުންދަނީ އެ ޮ
މުއިއްޒެވެ.
ނަސްރުގެ ދުވަހުގެ ާހއްސަ ޝަރަފުގެ އައްޑަނަ ކުރީގެ ރަ ީއސް މައުމޫނަށް އަރުވައިފި އި ފް ރާ ޒް އަ ލީ، mihaaru.com
ކުރުމަށެވެ. އެ ޓެރަރިސްޓް ހަމަލާގައި 19ދިވެހިން
ކޮޅުވެއްޓި ބަންޑުން ޖަހާލައި ދެ ީމހަކު މަރު ިވ ސއާ ގުޅިގެން ތަހު ީގގު ފަށައިފިން :އެމްޕީއެލް ހާދި ާ
ޝަހީދުވި އެވެ .އޭގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ސިފައިންގެ ކުރީގެ ރައީސް މައުމޫން އަބްދުއްގައްޔޫމަށް
8މީހަކާއި އާންމުންގެ 11ބޭފުޅެކެވެ.
ނަސްރުގެ ދުވަހު ހާއްސަ ޝަރަފުގެ އައްޑަނައެއް
އެ ހަމަލާ ނާކާމިޔާބުވުމުން ތަމަޅަ
މިއަދު އަރުވައިފި އެވެ.
އާ ސި މާ ނި ޒާ ރު mihaaru.com
އެ ހާދިސާގައި އަނިޔާވި ދެވަނަ މީހާ ކަމަށްވާ ގއ .ގެމަނަފުށީ ދިލްބަހާރުގޭ ،އަލީ އަފްލާހު އަބްދުﷲ
ހަނގުރާމަވެރިން ފިލައިގެން ދިޔައީ މާލޭ ބަނދަރުގައި
ނިޔާވީ އައިޖީއެމްއެޗްގައި ފަރުވާ ދެމުން ދަނިކޮށް ރޭ
މި ޝަރަފުގެ އައްޑަނަ މައުމޫނަށް އެރުވީ
ބޓެއް ކަމަށްވާ ޕްރޮގްރެސް ލައިޓްގަ އެވެ. އޮތް އާގު ޯ
ދަންވަރު އެވެ.
ސޯޝަލް ސެންޓަރުގައި މިހާރު ކުރިއަށް ގެންދާ
ބޓު ހުއްޓުވައި ،އިންޑިއާ އެކަމަކު ކަނޑުމަތިން އެ ޯ
ޕޓްސް ލިމިޓެޑް (އެމްޕީއެލް) ގެ މޯލްޑިވްސް ޯ
އެ އާއިލާގެ މީހަކު ބުނެފައިވަނީ އެ ހާދިސާގައި
ނަސްރުގެ ދުވަހުގެ ރަސްމީ ޖަލްސާގައި ރައީސް
ސިފައިން ހަމަލާދީ ފައްތާލި އެވެ .އެ ހަމަލާގެ
ވިޔަފާރި ބަނދަރު ކައިރިން އިއްޔެ ކޮޅުވެއްޓިއެއް
އތީ ޗިސްވެފައި" އަފްލާހުގެ "ފޫޅުން ތިރި އެއްކޮށް ޮ
ޑރ .މުހައްމަދު މުއިއްޒެވެ.
ޒިންމާ ނަގަންޖެހޭ ހާޖަރާގޭ އަބްދުﷲ ލުތުފީ އާއި
ބަންޑުން ޖަހާލައި ،ދެ މީހަކު މަރުވި ހާދިސާއާ
ކަމަށާއި އައިޖީއެމްއެޗަށް ގެންދިޔަ އިރުން ފެށިގެން
ގތުގައި ،ނިޝާން ރައީސް އޮފީހުން ބުނި ޮ
ސަގަރު އަހުމަދު ނާސިރުގެ އިތުރުން ،މަރުނުވެ ތިބި
ގުޅިގެން އެމްޕީއެލްގެ އެތެރޭގެ ތަހުގީގެއް ފަށައިފި
އޮޕަރޭޝަން ކުރުމުގެ މަސައްކަތް ފެށި ކަމަށެވެ.
ޣާޒީގެ އިއްޒަތުގެ ވެރިޔާ ،ކުރީގެ ރައީސް މައުމޫނަށް
ޓެރަރިސްޓުން އަތުލައިގަނެގެން މާލެ ގެނަ އެވެ .އަދި
އެވެ.
ނަމަވެސް ހާލު ސީރިއަސްވެގެން ރޭ ދަންވަރު ހިތް
ނޮވެމްބަރު ތިނެއްގެ ޝަރަފުގެ ހާއްސަ އައްޑަނައެއް
ކށްގެން ގެންދިޔަ ދިވެހިންގެ ތެރެއިން ގިނަ ރަހީނު ޮ
އެރުވުމަށް ރައީސް މުއިއްޒު ނިންމެވީ ،ނޮވެމްބަރު
ބަޔަކު ސަލާމަތްކުރި އެވެ.
ތިނެއްގެ އުދުވާނީ ހަމަލާގައި އޭރުގެ ރައީސްގެ ހައިސިއްޔަތުން މައުމޫން ކުރެއްވި ތައުރީފު ހައްގު މަސައްކަތްޕުޅުގެ އަގު ގައުމީ ފެންވަރެއްގައި ދައުލަތުން ވަޒަންކުރުމުގެ ގޮތުންނެވެ. މިއަދު ނަސްރުގެ ދުވަސް ފާހަގަކުރަނީ
އެމްޕީއެލްއިން މިއަދު ނެރުނު ބަޔާނުގައި ބުނީ
ހުއްޓިގެން މަރުވީ ކަމަށް އޭނާ ބުނެފައިވެ އެވެ.
ކޮޅުވެއްޓި ބަންޑުން ޖަހާލި ހާދިސާއާ ގުޅިގެން،
އެ ހާދިސާގެ މައުލޫމާތު އެނގޭ މީހުން
ލުތުފީ އާއި ނާސިރުގެ މައްޗަށް އޭރުގެ އެންމެ
ކަމާގުޅޭ ޑިޕާޓްމަންޓުތަކުން ތަހުގީގެއް ފަށާފައިވާ
ކޅުވެއްޓި ބަންޑުން ޖަހާލީ އެ ކިޔައިދިން ގޮތުގައި ޮ
ކޓުން ،އިއްވީ މެރުމުގެ ހުކުމެވެ. މަތީ ކޯޓު ،ހައި ޯ
ކަމަށެވެ .އަދި ތަހުގީގުން ހާމަވާ މައުލޫމާތުތަކަށް
ބޑު ދެ ހައިމާކެއްގެ އުޅަަނދަށް އަރުވާފައި ހުރި ޮ
ކށް ،އިތުރު މައުލޫމާތު އާއްމު ކުރާނެ ކަމަށް ރިއާޔަތް ޮ
ބެލެންސް ގެއްލިގެންނެވެ.
އެކަމަކު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަށް އޭރުގެ ގާނޫނުއަސާސީން ލިބިދޭ ބާރުގެ ދަށުން ،ރައީސް މައުމޫން އެ ހުކުމް ބަދަލުކުރެއްވީ އުމުރު ދުވަހުގެ
އެ ބަޔާނުގައި ބުންޏެވެ.
"އެވަގުތު ހައިމާކުގެ ބެލެންސް ރަނގަޅު
އިއްޔެގެ ހަވީރު ހިނގި ހާދިސާގައި އެންމެ
ކުރަން އެ އަށް އެރި މީހާ ހިފާލި ވަގުތު ހައިމާކް
ފުރަތަމަ ނިޔާވީ އެމްޕީއެލްގެ މުވައްޒަފެއްގެ ގޮތުގައި
ކޅުވެއްޓި ބަންޑުން ޖަހާލީ .އޭރު އަރިއަޅާލައިގެން ޮ
ގުޅިގެން ސްރީ ލަންކާގެ ތަމަޅައިންގެ ގްރޫޕަކުން
މަސައްކަތްކުރާ ބަންގްލަދޭޝްގެ މަސޫދު ހޮސެއިނެވެ.
ކޅުވެއްޓި އާއި ހައިމާކާ ދޭތެރޭގައި"، އަފްލާހު ތާށިވީ ޮ
ރާއްޖެ އަރައި ދިން ހަމަލާގެ ނާކާމިޔާބުވެ
އެ ކުންފުންޏާ އޭނާ ގުޅުނީ މީގެ ތިން އަހަރު
އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ.
ދިވެހިންނަށް ލިބުނު ނަސްރުގެ ހަނދާން އާ
ކުރިންނެވެ.
ނޮވެމްބަރު 1988 ،3ގައި ދިވެހީންގެ ބަޔަކާ
ޖަލު ހުކުމަކަށެވެ.
mihaaru.com
ހަބަރު
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
3
އެ ާއޕޯޓުން ފޭރުނު "އެންމެ ޑޮލަރެއް" ވެސް އަދި ނުފެނޭ! އި ފް ރާ ޒް އަ ލީ mihaaru.com
ޑޮލަރު ހުއްޓެވެ. އެ ސޫޓް ކޭހުގައި ހުރީ ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފުރާ މީހުންނަށް އާ ޓާމިނަލްގެ ކައުންޓަރުން އެ ދުވަހު
ޕޓް (ވީއައިއޭ) ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާ ޯ
ޑލަރެވެ .އެ މީހުންނަށް ވަޅިން ބިރު ދޫކުރަން ޖެހޭ ޮ
ގެ އާ ޓާމިނަލަށް ވަންނަން ދިޔަ ބީއެމްއެލްގެ ދެ
ދައްކައި އެ ސޫޓްކޭސް ފޭރިގަތީ ކުރީގެ ޓާމިނަލްގެ
މުވައްޒަފަކަށް ބިރުދައްކައި ފޭރުނު ސްޓޫ ކޭހުގައި ހުރި
ތެރެއިން އާ ޓާމިނަލަށް ދާން ހަދާފައިވާ "ވޯކްވޭ"
ޑލަރެއް ވެސް މިހާތަނަށް ފެނިފައި ނުވާކަން އެންމެ ޮ
އިންނެވެ.
އެނގިއްޖެ އެވެ.
އެ މައްސަލާގައި ހަތަރު މީހަކު ހައްޔަރުކޮށް،
އފިޝަލަކު "މިހާރު" އަށް މިއަދު ފުލުހުންގެ ޮ
ޕޓުން ފުރައިގެން ދިޔަ ލޯންޗު ވެސް އެމީހުން އެއާ ޯ
ވިދާޅުވީ ،މިދިޔަ މަހު 27ގައި ހިންގި ފޭރުމާ ގުޅިގެން
ހދައިފަ އެވެ .އެ އެންމެން ވެސް ފުލުހުން ވަނީ ޯ
ހދުމުގެ މަސައްކަތް ފުލުހުން ކުރަމުން އެ ފައިސާ ޯ
އިއްޔެ އިން ފެށިގެން ވަނީ ޝަރީއަތް ނިމެންދެން
ރަށުން ވާހަކަ ދެއްކި ބައެއް މީހުން ބުނެފައި ވެ އެވެ.
އައި ނަމަވެސް ވަގަށް ގެންދިޔަ އެއްވެސް ފައިސާއެއް
ކށްފަ އެވެ .އެ ހަތަރު މީހުން ވެސް ބަންދު ޮ
ފޭރުނު މީހުން އެ ދުވަހުގެ ހެނދުނު 8:45ހާއިރު
މިހާތަނަށް ނުފެންނަ ކަމަށެވެ.
ހައްޔަރުކުރީ ކ .ހުރާއިންނެވެ.
ކަމަށް ވާއިރު އޭގެ ކުރިން އެ މީހުންގެ ހަރަކާތްތަކުގެ
ބީއެމްއެލްގެ މުވައްޒަފުންނަށް ބިރުދައްކައި
ނަމަވެސް އެ މީހުން ހުރައަށް އެރި ވަގުތު އެ
އަތުލައިގަތް ފައިސާ ހުރި ސޫޓް ކޭހުގައި 130،000
މީހުންގެ އަތުން ސުޓްކޭހެއް ނުފެންނަ ކަމަށް އެ
މު ހަ އް މަ ދު ނަ ސީ މް،
އިންޑިއާއިން ލިބޭނެ އެހީ އެވެ.
އެ މީހުން ފޭރުނު ކަމަށް ވަނީ މިދިޔަ މަހުގެ 27 ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ ފަތިހު ފަހެއް ޖަހަން އުޅެނިކޮށެވެ.
18
އެއްވެސް ތަފުސީލެއް މިހާތަނަކަށް ނޭނގެ އެވެ.
ބަޖެޓް :2026އެ ްއ ގައުމަކުން އެންމެ ގިނަ ހިލޭ އެހީ އިންޑިއާއިން mihaaru.com
ރާއްޖެ އަށް އަންނަ އަހަރު ލިބޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރާ އާމްދަނީގެ ތެރެއިން ހިލޭ އެހީގެ ގޮތުގައި އެއް ގައުމަކުން އެންމެ ގިނަ ފައިސާ ދޭނީ އިންޑިއާ އިން ކަމަށް ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުގައި ހިމަނައިފި އެވެ.
ގައުމުތަކުން ދޭ ހިލޭ އެހީގެ އިތުރުން ރާއްޖެ
12.3މިލިއަން ރުފިޔާ ލިބޭނެ ކަމަށް ވެސް ބަޖެޓްގައި
ގތުގައި ދެވަނަ އަށް އެންމެ ގިނަ ހިލޭ އެހީގެ ޮ
ބައިވެރިވެފައިވާ ބައިނަލްއަގުވާމީ ބައެއް ޖަމާއަތްތަކުން
ފައިސާ ރާއްޖެ އަށް ދޭނީ ބަޖެޓު ފޮތުގައިވާ ގޮތުން
ވެސް ހިލޭ އެހީގެ ގޮތުގައި 224.7މިލިއަން ރުފިޔާ
ޔޫއޭއީ އިންނެވެ .އެއީ 4.8މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ.
ލިބޭނެ ކަމަށް ބަޖެޓްގައި ވެ އެވެ .އޭގެ ތެރެއިން
އަށް ދޭނެ ކަމަށް ލަފާކޮށްފައި ވަނީ 32މިލިއަން
ތިން ވަނައިގައި އޮތް ޖަޕާނުން ދޭނީ 3.8މިލިއަން
137.5މިލިއަން ރުފިޔާ އަކީ އިންޓަނޭޝަނަލް
ރުފިޔާ އެވެ .އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ ފައިސާ ދޭނެ
ރުފިޔާ އެވެ.
ސސިއޭޝަން (އައިޑީއޭ) އިން ލިބޭ ޑިވެލޮޕްމެންޓް އެ ޯ
އތީ އދ .ގެ ތިމާވެށީގެ ޕްރޮގްރާމް ކަމަށް ޖަހާފައި ޮ
އެހީ އެވެ.
(ޔޫއެންއީޕީ) އިންނެވެ .އެ ޖެންސީން 13.9މިލިއަން
އެ ތިން ގައުމުގެ އިތުރުން ،ނެދަލެންޑްސް އާއި ކރެއާ ޕާކިސްތާނު އަދި ޗައިން އިޓަލީ އާއި ދެކުނު ޮ
ދެވަނަ އަށް އެންމެ ގިނަ ފައިސާ ހިލޭ އެހީގެ
ޖަހާފައި އެބަ އޮތެވެ. އދ .ގެ އެޖެންސީތަކުން އަންނަ އަހަރު ރާއްޖެ
ގތުގައި ދޭނެ އެވެ .ދެވަނަ އަށް ރުފިޔާ އެހީގެ ޮ
އަންނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓް ފޮތުގައިވާ ގޮތުން އެ
ގތުގައި ފައިސާ ދޭނެ ވެސް ރާއްޖެ އަށް ހިލޭ އެހީގެ ޮ
ގޮތުގައި ދޭނެ ކަމަށް ބަޖެޓްގައި ޖަހާފައި އޮތީ
ބޑު އެހީއެއް ދޭ އދ .ގެ ކުޑަކުދިންގެ ފަންޑު އެންމެ ޮ
އަހަރަށް ލަފާކުރާ 64.2ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ބަޖެޓްގައި
ކަމަށް ބަޖެޓްގައި ޖަހާފައި ވެ އެވެ .އެއާ އެކު ،ހިލޭ
ލޕްމެންޓް ބޭންކް (އޭޑީބީ) އިންނެވެ. އޭޝިއަން ޑިވެ ޮ
(ޔުނިސެފް) އިން 11.5މިލިއަން ރުފިޔާ ދިނުމަށް
ހިލޭ އެހީގެ ގޮތުގައި ލިބޭނެ ކަމަށް ލަފާކޮށްފައިވާ 355
ގތުގައި ގައުމުތަކުން ލިބޭ ފައިސާގެ އަދަދަކީ އެހީގެ ޮ
އެއީ 61.4މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ .ތިން ވަނައިގައި
ވަނީ ކަނޑައަޅައިފަ އެވެ.
މިލިއަން ރުފިޔާގެ ތެރެއިން 7.3މިލިއަން ރުފިޔާ އަކީ
85.6މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ.
އޮތް ގްރީން ކްލައިމެޓް ފަންޑް (ޖީސީއެފް) އިން
އެމްއެންޑީއެފްގެ އެ ާއ ކޯގެ ފުރަތަމަ އެ ާއ ސްޓޭޝަން ާގއިމްކުރަން ރަ ީއސް އަންގަވައިފި އި ފް ރާ ޒް އަ ލީ، mihaaru.com
ލިބިވަޑައިގަންނަވާ ބާރާއި އިހުތިޔާރުގެ ދަށުން ކަމަށެވެ. އފީހުން ބުނީ އެއާ ސްޓޭޝަން ރައީސް ޮ ގާއިމްކުރަނީ ދިވެހިންގެ ދީނާއި ދިވެހިންގެ މިނިވަންކަމާއި ރާއްޖޭގެ ސިޔާދަތީ ބާރު ނަގަހައްޓައި
އެމްއެންޑީއެފްގެ އެއާ ކޯ ނުވަތަ ދިވެހި
ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ރާއްޖޭގެ ވައިގެ ސަރަހައްދާއި
ސިފައިންގެ ވައިގެ ހިދުމަތުގެ ފުރަތަމަ އެއާ ސްޓޭޝަން
ހާއްސަ އިގްތިސާދީ ސަރަހައްދު ބެލެހެއްޓުމަށާއި އަދި
އޕަރޭޝަން ފެށުމަށް ގާއިމުކޮށް ،އެ ސްޓޭޝަންގެ ޮ
އޕަރޭޝަންތައް ވައިގެ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ޮ
ރައީސް ޑރ .މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ގަރާރަކުން މިއަދު
ހިންގުމަށް ކަމަށެވެ.
އަންގަވައިފި އެވެ. އފީހުން ބުނީ ރައީސް މުއިއްޒު އެގޮތަށް ރައީސް ޮ
ރެޔާއި ދުވާލު ހުއްޓުމެއްނެތި ރާއްޖޭގެ ވައިގެ ކށް ބެލެހެއްޓުމަށާއި ދިވެހި ސަރަހައްދު ދިފާއު ޮ
އަންގަވާފައިވަނީ ގާނޫނުއަސާސީގެ 106ވަނަ މާއްދާގެ
ކށްފައިވާ ޒިންމާ އާއި ވާޖިބު އެންމެ ސިފައިންނަށް މަތި ޮ
ދަށުން ސިފައިންގެ ގާނޫނުގެ ދަށުން ސިފައިންގެ
ގތުގައި އަދާކުރުމަށްޓަކައި އެމްއެންޑީއެފްގެ ފުރިހަމަ ޮ
އެންމެ މަތީވެރިޔާގެ ހައިސިއްޔަތުން އެމަނިކުފާނަށް
ކގެ ފުރަތަމަ އެއާ ސްޓޭޝަން ގާއިމުކޮށް، އެއާ ޯ
އެ ސްޓޭޝަނުގެ ހިދުމަތް ފެށުމަށް އެ ގަރާރުގައި
އޕަރޭޝަންތަކުގައި ހިންގި އެވެ .އެކަމަކު ،އޭރު އެފަދަ ޮ
ދިވެހި ސިފައިންގެ މައްޗަށް ރައީސް އަންގަވައި،
އތީ ބޭރުގެ ގައުމުތަކަށެވެ. ވަރަށް ބޮޑަށް ބަރޯސާވެފައި ޮ
ކށްފައިވާ ކަމަށް ވެސް ރައީސް އޮފީހުން އަމުރު ޮ
ކގެ ހިދުމަތް ފެށުމަށްޓަކައި އަސްކަރީ އެއާ ޯ
ބުންޏެވެ. ރައީސްގެ ގަރާރަކުން އެމްއެންޑީއެފްގެ އެއާ ކޯ އުފެއްދެވީ މިދިޔަ އަހަރުގެ މާޗް މަހު އެވެ.
ކމްބެޓް ވެހިކަލް ރން ނުވަތަ އަންމޭޑް އޭރިއަލް ޮ ޑް ޯ (ޔޫއޭވީ) މިދިޔަ އަހަރު ވަނީ ރާއްޖެ ގެނެސްފަ އެވެ. އެއީ ތުރުކީން ގަނެފައިވާ ތިން ޑްރޯން އެވެ .އަދި
މީގެ ކުރިން ވެސް އެކި ނަންނަމުގައި ދިވެހި
ބަޖެޓް ލިބޭ މިންވަރަކުން އިތުރު ސާމާނު ގެންނާނެ
ސިފައިންގެ ތެރޭގައި ވައިގެ ސިފައިންގެ ޔުނިޓުތައް
ކަމަށް އެމްއެންޑީއެފުން ކުރިން ބުނެފައިވެ އެވެ.
4
03 November 2025
ްއިއުލާނ
2025 ނޮ ވެ މް ބަރ03
mihaaru.com
www.mihaaru.com
www.edition.mv
mihaaru.com
mihaaru.com
ހަބަރު
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
5
ސިނގިރޭޓް ވައްކަމާ ގުޅިގެން ހައްޔަރުކުރި އެންމެން ވެސް ޝަރީއަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފި އާ ސި މާ ނި ޒާ ރު mihaaru.com
ގިނަ ސިނގިރެޓް ،އެމްޕީއެލް ހުޅުމާލެ ބަނދަރުގައި ބަހައްޓާފައި ހުއްޓާ ވަގަށް ނެގި މައްސަލައިގެ ތުހުމަތަށް ނުވަ މީހަކު ވަނީ ހައްޔަރުކޮށްފަ އެވެ.
ކށް ކަސްޓަމްސްއިން ވަގަށް އެތެރެ ކުރަނި ޮ
އޭގެ ތެރޭގައި ،އެކަމަށް ފަންޑު ކުރިކަމުގެ
ހިފަހައްޓާފައިވާ ދެ ސިނގިރޭޓް ކޮންޓެއިނަރު ވަގަށް
ތުހުމަތުކުރާ ދެ ވިޔަފާރިވެރިން ކަމަށްވާ ،އެޕޯލޯ
ނެގިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރި އެންމެން ވެސް
ހޯލްޑިންސްގެ ވެރިޔާ މުހައްމަދު ވަހީދު (ދިގަލި) އަދި
ޝަރީއަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފި އެވެ.
ލޮޓަސްގެ ވެރިޔާ އަހުމަދު އާރިފް ހިމެނެ އެވެ .އެ
ކަސްޓަމްސް އިން ހިފެހެއްޓި ދެ
ދެ މީހުން ވެސް ކުރިން ވަނީ ޝަރީއަތް ނިމެންދެން
ކޮންޓެއިނަރުގައި ހުރި 13.6މިލިއަނަށް ވުރެ
ކޮޅުވެއްޓި ބަންޑުންޖަހާލުން: ދިވެހި ޒުވާނާ ވެސް ނިޔާވެއްޖެ ކޅުވެއްޓި ބަންޑުން ޖަހާލީ. އަރިއަޅާލައިގެން ޮ އެމްޕީއެލް ބަނދަރު ސަރަހައްދު ބޭރުން ކޮޅުވެއްޓިއެއް ބަންޑުންޖަހާލި ހާދިސާގައި ވަރަށް ބޮޑަށް އަނިޔާވެގެން އައިޖީއެމްއެޗުގައި ފަރުވާދެމުން އައި ދިވެހި ޒުވާނާ ވެސް ރޭ ނިޔާވެއްޖެ އެވެ. އިއްޔެގެ ހަވީރު ހަތަރެއް ޖަހަން އުޅެނިކޮށް
ކޅުވެއްޓި އާއި ހައިމާކާ އޭރު އަފްލާހު ތާށިވީ ޮ
ބަންގްލަދޭޝްގެ މީހެއް ކަމަށްވާ އުމުރުން 32 އަހަރުގެ މަސްއޫދު ހުސައިން ވެސް ވަނީ
މުވައްޒަފެއް ކަމަށްވާ ގއ .ގެމަނަފުށީ ،ދިލްބަހާރުގޭ،
މުވައްޒަފެކެވެ.
އަލީ އަފްލާހު އަބްދުﷲ އެވެ .އުމުރުން 25
ފުލުހުން އިއްޔެ ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި ،ކޮޅުވެއްޓި
އަހަރުގެ އެ ޒުވާނާ ނިޔާވީ ރޭގެ ދަންވަރުގެ
ބަންޑުންޖަހާލި ވަގުތު އޭގައި 14މީހަކު ތިއްބެވެ.
ވަގުތެއްގަ އެވެ.
އެ އެންމެން ސަލާމަތްކުރި ނަމަވެސް ހަ މީހަކަށް އެކި ވަރުގެ އަނިޔާވި އެވެ .އަނިޔާވި މީހުންނަށް
އަފްލާހުގެ އާއިލާގެ މީހަކު މިއަދު ބުނީ ،އެ
މިހާރު ވެސް އައިޖީއެމްއެޗުގައި އަންނަނީ
ހާދިސާގައި އަފްލާހުގެ "ފޫޅުން ތިރި އެއްކޮށް އޮތީ
ފަރުވާދެމުންނެވެ.
ޗިސްވެފައި" ކަމަށާއި އައިޖީއެމްއެޗަށް ގެންދިޔަ
މާލެއިން ފުރައިގެން ރީތިރަށް ރިސޯޓަށް
އޕަރޭޝަން ކުރުމުގެ މަސައްކަތް އިރުން ފެށިގެން ޮ
ކޅުވެއްޓިއެއް ވެސް މިދިޔަ މަހުގެ 15 ދަތުރުކުރި ޮ
ފެށި ކަމަށެވެ.
ވަނަ ދުވަހުގެ ރޭ ބަންޑުން ޖަހާލައި ،ތިން މީހަކު
ގެމަނަފުށީގެ ޒުވާނާ އަފްލާހު
މަރުވެފައި ވެ އެވެ .އޭގެ ތެރެއިން އެކަކީ ވެސް ދިވެއްސެކެވެ.
ބޑަށް ހާލު ސީރިއަސްވެ ރޭ "އެކަމަކު ،މާ ޮ
އަފްލާހަކީ އަހުލާގު ރަނގަޅު ނަމޫނާ ޒުވާނެއް
ދަންވަރު ހިތް ހުއްޓުނީ "،އާއިލާ އިން ވާހަކަ ދެއްކި
އޭނާ މީގެ ކުރިން މަސައްކަތް ކުރަމުން އައީ
މީހާ ބުންޏެވެ. ކޅުވެއްޓި ބަންޑުންޖަހާލީ އެ ހާދިސާގެ ޮ މައުލޫމާތު އެނގޭ މީހުން ކިޔައިދިން ގޮތުގައި
ގެމަނަފުށީ ކައުންސިލް އިދާރާގެ ޑްރައިވަރެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ. ރަށުގެ އެކި ހަފުލާތަކުގެ ފޮޓޯ ނެގުމަށް
ކޅުވެއްޓި ބަންޑުންޖަހާލީ އެ އުޅަަނދަށް ޮ
މަޝްހޫރު އެ ޒުވާނާ ފ .ދަރަނބޫދޫގެ މީހަކާ
ބޑު ދެ ހައިމާކަރެއްގެ ބެލެންސް އަރުވާފައި ހުރި ޮ
ކައިވެނިކުރީ ވެސް ވަރަށް ފަހުންނެވެ .އަދި
ގެއްލިގެންނެވެ.
އަފްލާހުގެ މަންމަ ނިޔާވިތާ އަދި ވީ ހައެއްކަ މަހެވެ.
އެމްޕީއެލްގެ ބަނދަރު ސަރަހައްދުގައި އިއްޔެ
"ރަށުގެ މީހުންނާ ވަރަށް ގުޅޭ ވަރަށް ރަނގަޅު
ކޅުވެއްޓި ބަންޑުންޖަހާޅުމާ އެކު މީހުން ހަވީރު ޮ
ޒުވާނެއް އެއީ .މަންމަ ނިޔާވެގެން އެ ކަމުގެ
ސަލާމަތް ކުރަން ސިފައިން އެހީތެރިވަނީ.
ހިތާމައިގައި މި ހުރިހާ ދުވަހު އުޅުނީ .ބައްޕަ
"އެ ވަގުތު ހައިމާކުގެ ބެލެންސް ރަނގަޅު ކުރަން އެ އަށް އެރި މީހާ ހިފާލި ވަގުތު ހައިމާކް
ސްކޫލްތަކުން ވޭޕް ސްޓިކް މި ާހރު ނުފެނެއޭ ބު ާނ ވަރަށް މަދުވެއްޖެ :މިނިސްޓަރު
މި ހާދިސާގައި ދިވެހި ޒުވާނާގެ އިތުރުން
ހިނގި މި ހާދިސާގައި ނިޔާވީ އެމްޕީއެލްގެ
ކޮޅުވެއްޓި ބަންޑުންޖަހާލި ހާދިސާގައި ނިޔާވި
18
ދޭތެރޭގައި "،އޭނާ ކިޔައިދިނެވެ.
އިއްޔެ ނިޔާވެފަ އެވެ .އެއީ ވެސް އެމްޕީއެލްގެ
ކޅުވެއްޓީގައި މަސައްކަތްކުރާ އެމްޕީއެލްގެ ޮ
ބަންދުކޮށްފަ އެވެ.
ނިޔާވިތާ މާ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވެ މަންމަ ވެސް ނިޔާވީ "،ގެމަނަފުށީގެ މީހަކު ބުންޏެވެ.
އި ފް ރާ ޒް އަ ލީ mihaaru.com
2-1ވެސް ނުފެނެއޭ ބުނާ ވަރަށް މަދުވެއްޖެ "،އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. ރާއްޖެއަށް ވޭޕް އެތެރެކުރުމާއި ބޭނުންކުރުން
ސްކޫލްތަކުން ވޭޕް ސްޓިކް މިހާރު ނުފެނެއޭ
ކށްފައިވާއިރު، ވެސް މިދިޔަ އަހަރުން ފެށިގެން މަނާ ޮ
ބުނެވޭ ވަރަށް އެ އެއްޗެހި ފެންނަ ވަރު ވަރަށް
މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ މިއީ ލިބުނު ވަރަށް
ބޮޑަށް މަދުވެއްޖެ ކަމަށް އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރު
ބޑު ކުރިއެރުމެއް ކަމަށެވެ .ވޭޕް މަނާކުރުމަކީ ޮ
ޑރ .އިސްމާއިލް ޝަފީއު އިއްޔެ ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.
ދަރިވަރުންގެ ހެވާއި ލާބަޔަށްޓަކާއި ދުޅަހެޔޮ ޖީލެއް
ސަރުކާރުން އިއްޔެ އިން ފެށިގެން
ބިނާކުރުމަށް ސަރުކާރުން ނިންމި ވަރަށް މުހިންމު
ތަންފީޒުކުރަން ފަށާފައިވާ 2007އިން އުފަންވެފައިވާ
ނިންމުމެއް ކަމަށާއި "ޖެނެރޭޝަނަލް ބޭން"އަކީ ވެސް
އަދި އޭގެ ފަހުން އުފަންވާނެ ހުރިހާ ދިވެހިންނަށް
އެއާ ގުޅިގެން އައި ނިންމުމެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި
ދުންފަތް މަނާވާ "ޖެނެރޭޝަނަލް ބޭން"ގެ ހާއްސަ
އެވެ.
ޓީވީ ކަވަރޭޖަށް ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި މިނިސްޓަރު
ސަރުކާރުގެ މި މުހިންމު ނިންމުންތަކާ ގުޅިގެން
ވިދާޅުވީ ،މީގެ ކުރިން މާލެ ސަރަހައްދުގެ
ރާއްޖެއަކީ މިހާރު މުޅި ދުނިޔެއަށް ނަމޫނާ ގައުމަކަށް
ސްކޫލްތަކުން އެކަނިވެސް ދުވާލަކު 60-50ވޭޕް
ވެފައިވާ ކަމަށް ވެސް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ސްޓިކް ފެންނަ ކަމަށެވެ. "އެހެން ނަމަވެސް ،މިހާރު ހަފުތާއެއްގެ މައްޗަށް
18
6
03 November 2025
2025 ނޮ ވެ މް ބަރ03
ްއިއުލާނ
mihaaru.com
mihaaru.com
ހަބަރު
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
7
ބިން ދޫކުރަން ވާ ީނ ވެށިފަހި މާލެ ޕް ރޮ ގް ރާ މް ހިންގި އުސޫލުން :ނަޝީދު އޭގެ އިތުރުން ،ރަށްރަށުން ވެސް މާލެ މީހުންނަށް
އާ ސި މާ ނި ޒާ ރު mihaaru.com
ބިން ލިބުން މުހިންމު ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ.
ރބިން ދޫކުރަން އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ ވެށިފަހި
ނަޝީދު ވިދާޅުވީ ޒަމާނުއްސުރެ މާލެއަކީ ވަކި
މާލެ ޕްރޮގްރާމްގެ ދަށުން ބިން ދޫކުރި އުސޫލުން ކަމަށް
ބައެއްގެ ތަނެއް ނޫން ކަމަށެވެ .އަދި އެކަން އެ
ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.
މަނިކުފާނު ލިޔުއްވާފައިވާ "މާލެ ކިއްލާ" ފޮތުގައި
މާލެއިން ބިން ދޫކުރުމުގެ ބަހުސް ބޮޑުވެފައި
ކށްފައިވާނެ ކަމަށް ނަޝީދުގެ އެ ވާހަކަތައް ބަޔާން ޮ
ސޝަލް މީޑިއާގައި ކުރެއްވި ޯ ވަނިކޮށް ،ނަޝީދު ޕސްޓުގައި ވިދާޅުވީ ބިން ދޫކުރަން އެންމެ ޯ
ޕސްޓްގައިވެ އެވެ. ޯ އެ މަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ 1750ވަނަ އަހަރު
ކޅު ދޫކޮށްލާ ގޮތަށް އެ ރަނގަޅީ ،މާލެއިން ލިބޭ ބިން ޮ
ބޯހިމެނިނަމަ ،މާލެއިން ފެންނާނީ އެކި ކަރަކަރަތަކުގެ
މަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމުގައި ހިންގި "ވެށިފަހި" މާލެ
މީހުންނާއި އެކި ރަށްރަށަށް ނިސްބަތްވާ މީހުން
ޕްރޮގްރާމް ކަމަށެވެ.
ކަމަށެވެ.
އާ ސި މާ ނި ޒާ ރު
ހުރި ސޫޓް ކޭސް ހިފައިގެން ޓާމިނަލަށް ވަންނަން
-ލ .މާވަށް ރޭޝަމް ،މާޒިން މޫސާ
އުޅުނު ދެ މުވައްޒަފަށް ބިރު ދެއްކުމަށްފަހު އެވެ.
ކރަސް ،އަހުމަދު ރައިހާން ނައީމް -މޯ .
ޑލަރުތައް ހިފައިގެން ،އެ ދުވަހުގެ ހެނދުނު އެ ޮ
އެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން އެ ދުވަހު ހަތަރު
-ކ .ގުރައިދޫ އަޅިވިލާގޭ ،އިބްރާހިމް އަނޫފް
8:45ގައި އެ މީހުން ވަނީ މާލެއިން ފުރައިގެން 30
ކށް ،ޖެހިގެން އައި ދުވަހު ކޯޓަށް މީހަކު ހައްޔަރު ޮ
-ކ .ގުރައިދޫ އަޅިވިލާގޭ ހުސައިން ޝަހުދު
އންނަ ހުރައަށް ގޮސްފަ މިނެޓުން ދެވޭހާ ކައިރީގައި ޮ
ކޓުން ވަނީ ފަސް ދުވަސް ބަންދަށް ހާޒިރު ކުރުމުން ޯ
ކށްގެން ތިބި ދެ މީހަކު ބީއެމްއެލްގެ މޫނު ނިވާ ޮ
އެވެ .އަދި އެ މީހުން ހައްޔަރުކުރީ އެ ރަށުގައި ތިއްބަ
ބިން ދޫކުރަން ޖެހޭނީ ވެށިފަހި މާލެ ޕްރޮގްރާމްގެ
ރގްރާމްގެ ދަށުން ބިމާއި ފްލެޓް ވެށިފަހި މާލެ ޕް ޮ
ގތަށް ކަމަށް ނަޝީދު ދަށުން ބިން ދޫކުރި ޮ
ދޫކުރީ މާލެއިން ލިބިފައިވާ ބިންތައް ދައުލަތަށް ދޫކޮށްލާ
ވިދާޅުވިއިރު ،އެމަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމުގައި ހިންގި
ގޮތަށެވެ.
އެ ާއޕޯޓުން ޑޮލަރު ފޭރުނު މައްސަލާގައި ހައްޔަރުކުރި ީމހުން ޝަރީއަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފި mihaaru.com
ޕޓުގައި ބީއެމްއެލްގެ ވެލާނާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާ ޯ ދެ މުވައްޒަފަކަށް ބިރު ދެއްކުމަށްފަހު ލައްކައަކަށް ވުރެ ގިނަ ޑޮލަރު ފޭރުނު މައްސަލާގައި ހައްޔަރުކުރި މީހުން
އިތުރުކޮށްފަ އެވެ.
އެވެ.
ޓާމިނަލަށް ދާން ހަދާފައިވާ "ވޯކްވޭ" ތެރެއިންނެވެ.
ހުރައިން މީގެ ކުރިން ވާހަކަ ދެއްކި މީހަކު
ޝަރީއަތް ނިމެންދެން ބަންދުކުރަން ކޯޓުން އިއްޔެ
ކޓުން ދިން މުއްދަތު ހަމަވާތީ އެ މީހުން ކުރިން ޯ
ޕޓުގެ ސެކިއުރިޓީ ކަންކަން ބަލަހައްޓާ އަދި އެއާ ޯ
ބުނެފައިވަނީ އެ ހަތަރު މީހުން ޑޮލަރު ގެންގުޅޭތަން،
އަމުރުކޮށްފި އެވެ.
ކޯޓަށް ހާޒިރު ކުރުމުން ،ޝަރީއަތް ނިމެންދެން އެ
ކމާންޑުގެ މީހުންނަށް ވެސް އޭވިއޭޝަން ސެކިއުރިޓީ ޮ
އެ މީހުން ތިބި ގެސްޓްހައުސްގެ ސީސީޓީވީ ކެމެރާއިން
ކޓުން އަމުރު ކޮށްފައިވާ ހަތަރު މީހުން ބަންދުކުރަން ޯ
ލލަށް ސްޕްރޭ ކުރުމަށްފަހު ވަޅިން ބިރު ދައްކައިޮ ،
ފެންނަ ކަމަށެވެ.
ކަމަށެވެ.
ފައިސާ ހުރި ސޫޓް ކޭސް ފޭރިގަތުމަށްފަހު އެ މީހުން
ވީއައިއޭއިން ފުރާ ދިވެހިންނަށް ދޫކުރަން ގެންދިޔަ 130،000ޑޮލަރު (ދެ މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ ރުފިޔާ) މިދިޔަ ހޯމަ ދުވަހުގެ ރޭ ފަތިހު ފޭރުނީ ޑޮލަރު އަޅާފައި
އފިޝަލަކު މިއަދު ވިދާޅުވީ ފުލުހުންގެ މީޑިއާ ޮ
ދެ މުވައްޒަފަކަށް ބިރު ދެއްކީ ބާ ޓާމިނަލުން އާ
މީހަކު މީގެ ކުރިން ބުނެފައިވެ އެވެ.
އެ މައްސަލާގައި ހައްޔަރު ކޮށްފައިވަނީ؛
ލންޗަކަށް ކަމަށް މައުލޫމާތު އެނގޭ ގސް އެރީ ޯ ދުވެ ޮ
ހުށަހެޅި ބައެއް ހިޔާލުތައް ހިމަނައި ،ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ބިލު އިސްލާހުކުރަނީ އި ފް ރާ ޒް އަ ލީ، mihaaru.com
ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ބހިޔާވަހިކަމުގެ ބިލަށް ހުށަހެޅި ހުށަހަޅާފައިވާ ޯ ކމިޓީން އިއްޔެ މަޝްވަރާކޮށްފި ހިޔާލުތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން ޮ އެވެ. ކމިޓީން އިއްޔެ މަޖިލީހުގެ ގެދޮރުވެރިކަމުގެ ޮ
ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި މެމްބަރުން ވަނީ އާންމުންނާއި އިދާރާތަކުގެ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވާ ހިޔާލުތަކާ ގުޅޭ
ފަލާހު މިއަދު ވިދާޅުވި އެވެ. ބހިޔާވަހިކަމުގެ ބިލަށް ލިބިފައިވާ ފަލާހް ވިދާޅުވީ ޯ
މި ސަރުކާރު ވެރިކަމަށް އައީ އެންމެންނަށް ބޑު ވައުދާ އެކު ކަމަށް ބހިޔާވަހިކަން ހޯދައި ދިނުމުގެ ޮ ޯ
ކށް ،ބިލަށް ބައެއް އިސްލާހުތައް ގޮތުން މަޝްވަރާ ޮ
ކށް ،އިސްލާހުތައް ގެނެސް ހިޔާލުތަކަށް މަޝްވަރާ ޮ
ވާއިރު ،ރައީސް ޑރ .މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވިދާޅުވެފައި
ގެންނަން ނިންމައިފަ އެވެ.
ކމިޓީން ބިލު ފާސްކުރުމަށް ފަހު އަންނަ ނިންމައިޮ ،
ވަނީ އެ މަނިކުފާނުގެ ވެރިކަމުގެ ފަސް އަހަރު
ހަފުތާގައި ބާއްވާ މަޖިލީހުގެ ފުރަތަމަ ޖަލްސާއަށް އެ
ބހިޔާވަހިކަން ނުލިބޭ އެއްވެސް މީހަކު ނިމޭއިރުޯ ،
ބިލު ހުށަހަޅަން ގަސްދުކުރައްވާ ކަމަށެވެ.
ނުހުންނާނެ ކަމަށެވެ.
އެ ބިލަށް ހައުސިން މިނިސްޓްރީން ވެސް ހިޔާލު ހުށަހަޅަން ނިންމާފައިވެ އެވެ. މިނިސްޓްރީން ހުށަހަޅާ ހިޔާލުތައް ކޮމިޓީއަށް
ކމިޓީން ވަނީ އެ ބިލަށް މަޝްވަރާކުރުމަށް ޮ
ލިބޭނީ އަންނަ އަންގާރަ ދުވަހު ކަމަށް އެ ކޮމިޓީގައި
މިއަދު ހެނދުނާއި މެންދުރު ފަހު ވެސް ބައްދަލުވުމެއް
މުގައްރިރު އިނގުރައިދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އިބްރާހިމް
ބާއްވައިފަ އެވެ.
mihaaru.com
ޚަބަރު
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
8
ގާބުރިއެއް އެއްލައި ފުރުގާން މިސްކިތުގެ ދޮރެއް ތަޅާލައި ިފ ގތުގައި ،ގެއްލުން ދީފައި ވަނީ އެ އެނގިފައިވާ ޮ
އި ފް ރާ ޒް އަ ލީ
މިސްކިތުގައި އަންހެނުން ނަމާދުކުރާ ބަޔަށެވެ .އެ ދރު ތަޅާލީ ޕޭވްމަންޓް ގަލެއް ބަޔަށް ވަންނަ ބޭރު ޮ އެއްލައިގެންނެވެ .ގާބުރިން ޖެހިގެން އެ މިސްކިތުގެ ބޑު ގާބުރިއެއް އެއްލައި ،މާލެ ފުރުގާން ޮ ދރެއްގެ ބިއްލޫރިގަނޑު ރޭ ތަޅާލައިފި އެވެ. މިސްކިތުގެ ޮ ފުލުހުން ހޮނިހިރު ދުވަހުގެ ރޭ
ބައެއް ތަށިމުށިތައް ވެސް ވަނީ ތަޅައިގެން ގޮސްފަ އެވެ. ދރުތަކުގެ ތަޅުތައް އެ މިސްކިތުގެ ފާހާނާތަކުގެ ޮ
ދރެއްގެ ބިއްލޫރިގަނޑު ބުނީ ފުރުގާން މިސްކިތުގެ ޮ ތަޅާލައި ގެއްލުން ދީފައިވާ މައްސަލައެއް އިއްޔެ ކށްފައިވާ ކަމަށެވެ. ދަންވަރު 2:00ޖެހި ފަހުން ރިޕޯޓް ޮ އެ މައްސަލަ ތަހުގީގުކުރަމުން އަންނަ ކަމަށް
ކށްލާފައިވެ އެވެ. ވެސް ހަލާކު ޮ މާލޭގެ މިސްކިތްތަކަށް ގެއްލުން ދޭ މައްސަލަ އާއި މިސްކިތްތަކުން ވައްކަން ކުރާ މައްސަލަތައް ވަރަށް ޕޓްކޮށްފަ އެވެ. ގިނައިން މި އަހަރު ވަނީ ރި ޯ
ފުލުހުން ބުންޏެވެ.
އިމިގްރޭޝަންގެ 70ވަޒީފާއަ ްށ އެދި 500އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން 4:30އާ ހަމައަށް ކުރިއަށް ގެންދިޔަ އެ ވޯކް- އފިސަރުން ހޯދަން މިއަދު އިމިގްރޭޝަނަށް ޮ 70 ވކް-އިން އިންޓަވިއުގައި 500އަށް ވުރެ ބޭއްވި ޯ
ތުލުސް ދޫ ގެ ގެސްޓް ހައުސްއަކު ްނ ބަނގުރަލާ އެކު ހައްޔަރުކުރި ބައެއްގެ ތެރޭގައި ފުލުހެއް! ބުންޏެވެ.
އި ފް ރާ ޒް އަ ލީ
ފުލުހުން މިއަދު ބުނީ ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ކށް ،އެ ތަކެތީގެ ބަނގުރާ ގެންގުޅެ ،ބޭނުން ޮ ވިޔަފާރިކުރާ ކަމަށް ލިބުނު ރިޕޯޓަކާ ގުޅިގެން މިދިޔަ މަހުގެ 17ވަނަ ދުވަހު ތުލުސްދޫގެ ގެސްޓް ކ .ތުލުސްދޫގައި ހިންގާ ގެސްޓް ހައުސްއަކުން
ކށްފައިވާ ކަމަށެވެ .އަދި ހައުސްއެއް ބަލައި ފާސް ޮ
ބަނގުރަލާ އެކު މިދިޔަ މަހު ހަތް މީހަކު
އެ ގެސްޓް ހައުސް އިން ފުލުސްމީހާ ހިމެނޭ ގޮތަށް
ހައްޔަރުކުރިއިރު ،އޭގެ ތެރޭގައި ފުލުހަކު ހިމެނޭ
ހަތް މީހަކު ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދިޔަ
ކަމަށް ފުލުހުންގެ އިދާރާ އިން އިއްޔެ
ބުނެފި
އެވެ.
ކަމަށް ވެސް ބުންޏެވެ. އެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ
ނަމަވެސް ތަހުގީގު ބޭނުމަށް އެ މީހުންގެ
ދަށަށް ގެންދިޔައީ އުމުރުން 27އަހަރުގެ
ގތެއް ނިންމަން ކޯޓަށް ބަންދު އިތުރު ކުރުމާ މެދު ޮ
ފިރިހެނަކާއި 23އަހަރުގެ ތިން ފިރިހެނުންނާއި 26
ގެންދިއުމުގެ ބަދަލުގައި ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވާ
އަހަރުގެ އަންހެނަކާއި 23އަހަރުގެ އަންހެނަކާއި
ބާރުގެ ދަށުން ވަނީ ދޫކޮށްލައިފަ އެވެ.
20އަހަރުގެ އަންހެނެއް ކަމަށް ފުލުހުން ބުންޏެވެ.
ފުލުހުން ބުނީ ،އެ މައްސަލާގައި ހައްޔަރުކުރި މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ ފުލުހުންގެ ކޮންސްޓެބަލް އާމިނަތު މާޔާ ހުސެއިން ބަޝީރު ކަމަށެވެ.
އެ އެންމެންނަކީ ވެސް ދިވެހިންނެވެ. ގތުގައި ،އެ މީހުން ހައްޔަރުކުރީ ފުލުހުން ބުނި ޮ ގެސްޓް ހައުސް ބަލައިފާސްކުރި އިރު އެ މީހުން
އެހެންވެ ،އެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން އޭނާ
ތިބި ތަނުން ބަނގުރާ ކަމަށް ބެލެވޭ އެއްޗެއް
ކށް ،ފުލުހުންގެ ޕްރޮފެޝަނަލް ސަސްޕެންޑު ޮ
އަޅާފައި ހުރި 500އެމްއެލްގެ ދެ ފުޅި އާއި
ކމާންޑުން މައްސަލަ ބެލުމަށް ފަހު، ސްޓޭންޑާޑްސް ޮ
ތައްޓެއް ފެނުނު މައްސަލާގަ އެވެ.
ބޑަށް ހުށަހެޅުމުން ފުލުހުންގެ ވަޒީފާ ޑިސިޕްލިނަރީ ޯ އިން ވަކިކުރުމަށް ލަފާދީފައިވާ ކަމަށް ފުލުހުން
އެ މީހުންގެ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ޓެސްޓުކުރި އިރު ،މަސްތުވާތަކެއްޗަށް ނެގެޓިވް ވެފައިވާ ކަމަށް
ގިނަ މީހުން ބައިވެރިވެއްޖެ އެވެ. އފިސަރުން ހޯދަން އިއްޔެ އިމިގްރޭޝަނަށް ޮ ހުޅުމާލޭ ފޭސް 2ގެ ސަލާހުއްދީން ސްކޫލްގެ ހލުގައި ކުރިއަށް ގެންދިޔަ އެ އިންޓަވިއުގައި ޯ
އިންޓަވިއުއަށް ލިބުނީ ވަރަށް ރަނގަޅު ތަރުހީބެއް ކަމަށް އިމިގްރޭޝަނުން ބުންޏެވެ. މިއަދުގެ އިންޓަވިއުގައި ޝަރުތު ހަމަވެ، އިންޓަވިއުއިން ފާސްވި ކެންޑިޑޭޓުން އަދި އިތުރު ދެ އިމްތިހާނެއް ފުރިހަމަ ކުރަންޖެހެ އެވެ. ގތަށް ކުރިއަށް އެއީ އިމިގްރޭޝަނުން އެ ޮ
500އަށްވުރެ ގިނަ ޒުވާނުން ބައިވެރިވި ކަމަށް
ވކް-އިން އިންޓަވިއު އެވެ. ގެންދިޔަ ދެވަނަ ޯ
އިމިގްރޭޝަނުން ބުންޏެވެ .އެ އިންޓަވިއުގައި
އފިސަރުން ހޯދަން ކުރިއަށް މީގެކުރިން ޮ 50
ބައިވެރިވާން ހުޅުވާލީ 30އަހަރުން ދަށުގެ
ގެންދިޔަ އިންޓަވިއުގައި 876މީހުން ބައިވެރިވި
ޒުވާނުންނަށެވެ.
އެވެ .ނަމަވެސް އޭގެ ތެރެއިން ޝަރުތު ހަމަވީ
ހުކުރު ދުވަހު ހެނދުނުން ފެށިގެން ހަވީރު
758މީހުންނެވެ.
mihaaru.com
ޚަބަރު
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
ހުޅުލެއަށް އަރަން އިންޑި ާއ ސިފައިންނަށް ބެލުނީ ގަމު ޗާޓު! ނި އު މަ ތުﷲ އި ދު ރީ ސް mihaaru.com
ކުރެވޭ ވަރުގެ ކަމަކަށް ނުވި އެވެ .އެކަމަކު އިންޑިއާ،
މުޅި ގައުމު ބިރުވެރިކަމާއި ނާމާންކަމުގެ ތެރެއަށް އޮތީ
އެ ގައުމުގެ ކުޑަކުޑަ އަވަށްޓެރިޔާ އަށް އެހީވެވޭހާ
ވެއްޓިފަ އެވެ.
އތުމާ އެކު ،މައުމޫންގެ ފޯން ކޯލުގެ ގާތުގައި ޮ
އޭގެ ގަޑިއިރުތަކެއް ފަހެވެ.
އެހީއަށް އެދި އައި އެ ކޯލުން ކަމުގެ
އޕަރޭޝަން ކެކްޓަސް" ފެށުމެވެ .އެކަމަކު، ނަތީޖާއަކީ " ޮ
އިންޑިއާގެ އާގްރާގައި ،ސިފައިންގެ ތަމްރީންތަކާ
ސީރިއަސްކަން ސާފެވެ .ނޮވެމްބަރު 1988 ،3ގެ
މިޝަނަށް ބޭނުންވާ ޖާސޫސީ މައުލޫމާތެއް ،ޗާޓެއް އަދި
ގުޅޭ އެކި މަސައްކަތްތަކުގައި އެ ރޭ ދަންވަންދެން
ފަތިހު ،ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިރަށް މާލޭގެ އަމާންކަމުގެ
އެކަށީގެންވާ ވަގުތެއް ވެސް ނެތެވެ.
އުޅުމަށް ފަހު ނިދި ،އިންޑިއާ ސިފައިންގެ ބްރިގޭޑިއާ
ހިމޭން ޖައްވު ފޫވައްޓާލީ ބަޑީގެ އަޑުންނެވެ .އޭރުގެ
ރާއްޖޭގައި އޭރު އެކި ވިޔަފާރިކޮށް އުޅުނު
ޖޝީ (ރިޓަޔާޑް) ކަންނެތް ވެފައި ހުރެ ސުބާޝް ސީ ޯ
9
މާ ލޭ ގެ ލަ އި ން ޑަ އި ގް ރާ މެ އް ބޯ ޑު ަގ އި އޭ ރު ހު ރި .ބް ރީ ފި ން ނި މެ ން ކަ އި ރި ިވ ތަ ނާ [ ސަ ީފ ރު] ބެ ނާ ޖް ރީ ،ބި ވޫ ރް ގެ ކަ އި ރި އަ ށް ޖެ ހި ލާ ފަ އި އެ ޑަ އި ގް ރާ މަ ކީ ރާ އް ޖޭ ގެ އެ ން މެ ދެ ކު ނު ގަ އި، މާ ލެ އާ 400ވަ ރަ ކަ ށް ކި ލޯ މީ ޓަ ރު ދު ރު ގަ އި އޮ ން ނަ، ކު ރި ން އިނ ގި ރޭ ސި ން ގެ މަ ރު ކަ ޒެ އް ހި ން ގި ގަ މު ގެ
ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމް ދުނިޔޭގެ އެކި
ލޓް (ޕީޕަލްސް އަބްދުﷲ ލުތުފީ ސްރީ ލަންކާގެ ޕް ޯ
އފީހަށް ވަންނަނީ އެވެ. ހެނދުނު ޕީޓީ ނިންމައި ޮ
ބާރުތަކަށް އެހީއަށް އެދިވަޑައިގެން ގުޅުއްވަމުން ގެންދެވި
އފް ޓެމިލް އީލާމް) ގެ ޓެރަރިސްޓުންގެ ލިބަރޭޝަން ޮ
މޭޒުމަތީ ހުރި ބައެއް ލިޔެކިޔުންތައް ބަލައިލުމަށް
ކު ރެ ހު މެ އް ކަ މަ ށް ވި ދާ ޅު ވި:
އެވެ .ކުލީ ހަނގުރާމަވެރިންގެ ބަޔަކު މާލެއަށް އަރައި
ބޓުތަކެއްގައި ހަތިޔާރާ އެކު ގވައިގެން ،މަސް ޯ ބަޔަކު ޮ
ފަހު ޓްރެއިނިން އޭރިއާ ކައިރިން ބުރެއް ޖަހާލާފައި
ޖޯ ޝީ
ހދަން ހަތިޔާރާ އެކު އެކި އިދާރާތައް ހިފައި ރައީސް ޯ
އައިސް މާލެ އެރީ އެންމެން ގަދަ ނިދީގައި ތިއްބަ
ކށް އައީ ބީއެމް މޭޖާ [ފަހުން އފީހަށް ދަނި ޮ އެނބުރި ޮ
ކޅުކޮޅަށް ދުވަނީ އެވެ. ޮ
އެވެ .ސިފައިންގެ މައި މަރުކަޒު ،އޭރުގެ ނެޝަނަލް
ނދް ބާތިއާގެ އެންގުމެކެވެ. ލެފްޓިނެންޓް ޖެނެރަލް] ވި ޯ
ސެކިއުރިޓީ ސާވިސް (އެންއެސްއެސް) އާއި މުހިންމު
ވަގުތުން ބްރިގޭޑް ހެޑްކުއާޓާޒަށް ދިއުމަށެވެ.
މައުމޫން ގުޅުއްވި ގިނަ ގައުމުތަކުން އެހީތެރިވާން ލޖިސްޓިކަލީ" އެއީ ތައްޔާރަށް ތިބި ނަމަވެސް " ޮ
އެކި އިމާރާތްތައް ވަށާލައި ހަމަލާދޭން ފެށުމާ އެކު މެންދުރު ފަހު 3:30ގައި ކަމަށެވެ. ފުރަން ތައްޔާރުވެ އެންމެން ޕެރަޝޫޓާއި ދެން ވެސް އެއާ އެކު ބޭނުންވާ ހުރިހާ ސާމާނެއް ހަމަކުރަނީ ޖޝީ އަނެއްކާވެސް ބްރިގޭޑް ހެޑްކުއާޓާޒަށް އެވެޯ . ގސް އިތުރު އެންގުންތަކެއް އަންގައިފި އެވެ. ގެން ޮ "އަޅުގަނޑާ ހަވާލުވީ ހުޅުލޭ އެއާޕޯޓަށް ދެވުމާ އެކު ،އެތަނުގައި ހުރިހާ ހުރިހާ ވަސީލަތެއްގެ ކޮންޓްރޯލް ގތަކުން ވިޔަސް ހޯދުން .ވީ އެންމެ އަވަހަށް ،ކޮންމެ ޮ ޖޝީ ލިޔެފައިވެ އެވެ. އެކަން ކުރުމަށް އެންގިޯ "، ކމާންޑަރު ރުޕިންދުރަ އަށް އަނެއް ޕްލެޓޫންގެ ޮ ގސް ރައީސް މައުމޫން ހޯދައި ޖޝީ އެންގީ މާލެއަށް ޮ ޯ ސަލާމަތް ކުރުމަށެވެ .އެކަން ކުރުމުގައި އުމެދުގެ ޑީ ކޮމްޕެނީއާ ހަވާލުވީ މާލެއަށް އަރައި ފޭބޭނެ "ބީޗްހެޑް" އެއް ގާއިމްކުރުމެވެ .އެހެން ޓީމުތަކަކަށް އެއާޕޯޓްގެ
ޖޝީ މި ވާހަކަތައް ކިޔައިދީފައިވަނީ ސެންޓަ ފޯ ޯ
އިންޑިއާ ސިފައިން ބޭނުންކުރަން ހަމަޖެހިފައި އޮތް،
ކމްޕެނީ) އަށް ބްރީފިން ކޮމްޕެނީ) އާއި އުމެދް (ޑީ ޮ
އިރުމަތީ ފަރާތް ބެލެހެއްޓުމާއި އެއާޕޯޓާއި މާލެ
ޖޮއިންޓް ވޯފެއާ ސްޓަޑީޒްއިން ޝާއިއުކޮށްފައިވާ އޭނާގެ
ޕޓް ޕްލޭނުން ފުންމާ އައިއެލް 76-ގެ ބިޔަ ޓްރާންސް ޯ
ދީ ނިންމާލިތަނާ އޭނާއަށް އަނެއްކާ ޖެހުނީ ބްރިގޭޑިއާގެ
ފާސްކުރުން ފަދަ އެކި ޓާސްކްތައް ދިނެވެ.
ލިޔުމެއްގަ އެވެ.
ނަމަ އެންމެ ކުޑަވެގެން ވެސް 2-1ކިލޯމީޓަރުގެ
ހެޑްކުއާޓާޒަށް ދާށެވެ.
ގސް ވަން އިރު ގާތްގަނޑަކަށް ،ހެނދުނު ޖޯޝީ ޮ
ސަރަހައްދަކަށް ނޫނީ ނުފޭބޭނެ ކަމަށް އެންގި އެވެ.
10:15އެވެ .ވަގުތުން ގެންދިޔައީ ބްރިގޭޑިއާ ފާރޫކް
އަދި އަމުދުން ،ނުވެސް ދަންނަ ތަނަކަށް އެގޮތަށް
އފީހަށެވެ .ސުވާލަކީ ދިވެހިރާއްޖެ އޮންނަ ބަލްސަރާގެ ޮ
ފައިބައިން އުޅުމަކީ އަމިއްލައަށް މަރުވުން ކަމަށް އެ
ތަނެއް އެނގޭތޯ އެވެ.
މީހުން ސިފަކުރި އެވެ.
"އާއެކޭ ބުނުމާ އެކު ވިދާޅުވީ ބަޣާވާތަކުން
ބޑުގައި އޭރު ހުރި. މާލޭގެ ލައިން ޑައިގްރާމެއް ޯ
ރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ވައްޓާލަން ބަޔަކު އުޅޭ ވާހަކަ.
ބްރީފިން ނިމެން ކައިރިވިތަނާ [ސަފީރު] ބެނާޖްރީ،
އިންޑިއާގެ އެހީތެރިކަމަށް [ދިވެހި ސަރުކާރުން]
ބިވޫރްގެ ކައިރިއަށް ޖެހިލާފައި އެ ޑައިގްރާމަކީ ރާއްޖޭގެ
ކމާންޑަރުގެ އެންގުމަކީ މެންދުރު 12:20އެހާއިރު ޮ މިއީ އެވެ؛
ގތުން އޭރު ވެސް އެއާ ފޯސް ޖޯޝީ ބުނެފައިވާ ޮ ސްޓޭޝަނާ ،މި ޓީމުތަކާ އެއްވެސް މަޝްވަރާއެއް ކުރަން ވަގުތެއް ނުވެ އެވެ.
އެއް ގްރޫޕަކުން ޖެހޭނީ ވައިކުޑައިގައި މާލެއަށް ފައިބައި ހަމަލާ ދޭށެވެ .އަނެއް ގްރޫޕް ކަނޑުމަގުން ނުވަތަ ވައިކުޑައިގައި ނުވަތަ ހެލިކޮޕްޓަރުގައި ގޮސް ހަމަލާގައި ބައިވެރިވާނީ އެވެ. މި ޓާސްކްގައި ،ހުޅުލޭ އެއާޕޯޓް ހަނގުރާމަވެރިންގެ
ހުޅުލެއަށް ފައިބަން ޕްލޭން ހެދުނީ ގަމުގެ ޗާޓެއް ބަލައިގެން ވެރިރަށް ނިއު ދިއްލީގެ ހާއްސަ ޓީމު އައީ މެންދުރުފަހު 3:30ގަ އެވެ .ޓީމުގައި މިލިޓަރީ
އެދިފައިވާ ކަމަށް .އަޅުގަނޑަށް އެންގީ ރާއްޖެއަށް ދާނެ
އެންމެ ދެކުނުގައި ،މާލެއާ 400ވަރަކަށް ކިލޯމީޓަރު
އަތްދަށުގައި ނެތް ނަމަ އެތަނަށް ފައިބައި ،ރައީސް
އޮޕަރޭޝަންސް ޑައިރެކްޓްރޭޓްގެ ބްރިގޭޑިއާ ވީ.ޕީ
ފައުޖެއް އެކުލަވާލައި 12:30ގައި ފުރޭ ގޮތަށް ،އެއާ
އންނަ ،ކުރިން އިނގިރޭސިންގެ މަރުކަޒެއް ދުރުގައި ޮ
ހދައި ސަލާމަތް ކުރުމުގެ މައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމް ޯ
އފް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް މާލިކާއި ޑިރެކްޓާ ޮ
ޖޝީ ލިޔެފައިވެ އެވެ. ފޯސް ސްޓޭޝަނަށް ދިއުމަށްޯ "،
ހިންގި ގަމުގެ ކުރެހުމެއް ކަމަށް ވިދާޅުވި :ޖޯޝީ
އޕަރޭޝަން އެތަނުން ކުރިއަށް ވިސްނުމާ އެކު ޮ
ގޔަލް ،ޑިރެކްޓާ ހެލިކޮޕްޓާސް ގްރޫޕް ކެޕްޓަން އަޝޯކް ޯ
ގެންދިއުން ވެސް ހިމެނެ އެވެ .އަމާޒަކީ ރަށުތެރެއަށް
ކޕްޓާސް އަދި އޭރު އޮފް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ހެލި ޮ
ކމާންޑަރު ޖޯޝީ އެ ހިނގައިގެންފި އެވެ .މިޝަން ޮ
ދުވަހު ތިބެން ޖެހިދާނެ ކަމަށް ތައްޔާރަށް ތިބުމަށް އޭނާ
ކަނޑުމަގުން އެރޭނެ ރައްކާތެރި ސަރަހައްދެއް
ޗުއްޓީއަކަށް ދިއްލީއަށް ވަޑައިގެން ހުންނެވި ،އެ
ދުވަހުގެ ކަންކަން އަމިއްލަ ތަޖުރިބާއިން ،ތަފްސީލާ އެކު
އަށް އެންގި އެވެ .އަދި ރާއްޖެއަށް އަރަން ޕެރަޝޫޓް
ޕޓަށް އިންޑިއާ ގާއިމުކުރުމާ އެކު ،ހުޅުލޭ އެއާ ޯ
ގައުމުން ރާއްޖެއަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނެވި ސަފީރު
ލިޔަމުން ބުނެފައިވަނީ އާގްރާގެ ޕެރަޝޫޓް ބްރިގޭޑަށް
އެސޯލްޓް ،އެއާލޭންޑިން ،ހެލިލޭންޑިން ،އަދި ސީ
ބޓުތަކަށް ޖެއްސޭނެ ރައްކާތެރި ސިފައިންގެ ޯ
އަރުން ކުމާރް ބެނާރްޖީ އެވެ.
އިންޑިއާގެ ހަނގުރާމައިގެ މެޝިނަރީތައް ވަގުތުން
ގތުގައި ،ޓްރިވެންޑްރަމްގައި ތިން ޖޯޝީ ބުނެފައިވާ ޮ
"ޕެރަޓްރޫޕާސް މާލޭގެ ހުސް ބިމަކަށް ފޭބުމަކީ
މިޝަންގެ މައުލޫމާތު ލިބުނީ ވެސް 10ޖަހައިގެން ދިޔަ
ގތުގެ އިތުރު އިރުޝާދު ލޭންޑިންގައި އަމަލުކުރަންވީ ޮ
މާހައުލެއް ގާއިމުކުރުމެވެ .އޭގެ ފަހުން މާލެއަށް
ފަހުން ކަމަށެވެ.
އތީ އަންގައިފަ އެވެ. ލިބޭނެ ކަމަށް ވެސް އޭނާއަށް ޮ
ހދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް އަރައި ހަނގުރާމަވެރިން ޯ
ޕްލޭން ކަމަށް ބުނެ އެ މީހުން ވާހަކަ ދައްކަން
ގެންދާއިރު ސިފައިންގެ ފައުޖުތައް ޖަމާވެ ބާރު
ފެށި .އެއީ ޕެރަޓްރޫޕާސް ނުވަތަ އޭވިއޭޓަރުންގެ
ގަދަކުރަމުން ދިއުމެވެ.
ނަޒަރުން ރުމާލެއް ވަރުގެ ތަންކޮޅެއް .އައިއެލް76-
ވެރިރަށް ނިއު ދިއްލީން އާގްރާއަށް ދިޔަ މަތީ
އޭރު ލިބިފައިވާ މައުލޫމާތަކީ ރަތް ކުލައިގެ
ފެންވަރުގެ ޓީމަކުން ފުރަތަމަ ޕްލޭންކުރީ ޕެރަޝޫޓްގައި
މަދަޝިޕެއްގައި 100އާއި 500އާ ދެމެދުގެ
ސީދާ މާލެއަށް ފައިބައި ހަމަލާތައް ފަށާށެވެ .އެކަމަކު
ގސް މާލެއަށް އަރައިގެން އަދަދަކަށް ހަނގުރާމަވެރިން ޮ
މި ހުރިހާ ޕްލޭނެއް ކުރަހަމުން ދިޔައިރު ވެސް،
ބޓަކުން] ފުންމާ ނަމަ އާންމު ގޮތެއްގައި 2 [މަތިންދާ ޯ
ފސް ޕައިލެޓުން ވަގުތުން ބްރިގޭޑިއާ ޖޯޝީ އާއި އެއާ ޯ
ފން އެކްސްޗޭންޖާއި އުޅޭ ކަމަށެވެ .މާލޭގައި ހުރި ޓެލެ ޯ
ވައިކުޑައިގައި މާލެއަށް ނުފޭބިއްޖެ ނަމަ ނުވަތަ
މީޓަރު 1 /މީޓަރުގެ ސަރަހައްދެއް އެންމެ ކުޑަކޮށް
ކޅު ހެދި އެވެ .އެ މީހުންނަށް އެއީ އެ ހުށަހެޅުމާ ދެ ޮ
ރޭޑިއޯ އަދި ޓީވީ ސްޓޭޝަން ވެސް އެ މީހުންގެ
އެއާޕޯޓްގައި ހަނގުރާމަވެރިންގެ ބާރު އޮތް ނަމަ
އޅުންބޮޅުންގަނޑެއްގެ ވެސް ބޭނުންވާނެ "،ސުވާލުތަކާއި ޮ
މޔަ ހިޔާލެކެވެ .މާލެއަށް ޕެރަޝޫޓްގައި ފައިބަން ބުނާ ޮ
އތް ކަމަށް އިންޑިއާ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައި ޮ
ގސް ޓްރިވެންޑްރަމްގައި މަޑުކުރުމުގެ އެނބުރި ޮ
ތެރެއަށް މުޅި ޕްލޭން ދިޔަ މަޝްވަރާގެ ހަނދާން އާކޮށް
ބޑުމިން ،ޕެރަޓްރޫޕާސްގެ ނަޒަރުގައި ސަރަހައްދުގެ ޮ
އތީ އަންގައިފަ އެވެ. ސިފައިންނަށް ޮ
ޕްލޭނެއް އޮތެވެ.
ޖޝީ ލިޔެފައިވެ އެވެ. ޯ
ކޅެކެވެ .ރާއްޖެއަށް ދާން އެއީ "ރުމާލެއް" ވަރުގެ ތަން ޮ
ޖޯޝީގެ ދަށުން ހަމަޖެއްސި ރުޕިންދަރު (ސީ
އެހާ ހިސާބަށް ދިޔައިރު އަންގާފައި އޮތީ ،ފުރާނީ
19
mihaaru.com
ދުނިޔެ
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
10
ލަން ާކއިން "ފްރީ ވިސާ" ދިނުން ާގނޫނީ ސަބަބުތަކާ ހެދި ލަސްވަނީ މިދިޔަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހު ސަރުކާރުން
ވީއެފްއެސް ،އައިވީއެސް އަދި ޖީބީއެސް ކުންފުނިތަކާ
ސްރީ ލަންކާއިން 33ގައުމެއްގެ މީހުންނަށް ހިލޭ
ލޖީ ސާވިސަސް ވަނީ އިންޑިއާގެ ޖީބީއެސް ޓެކްނޮ ޮ
އެކު ހެދި ވިސާ އެއްބަސްވުމުގެ ހާއްސަ އޮޑިޓެއް
"އޭގެ ފަހުން މިކަން ތަންފީޒުކުރަން ފެށޭނެ.
ލބަލް އެފްޒެޑްކޯ (ޖީބީއެސް) އާއި އައިވީއެސް ގް ޯ
އޑިޓާ ޖެނެރަލް ،ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައި ސްރީ ލަންކާގެ ޮ
މިކަން 2-1މަސް ތެރޭ ކުރެވޭނެ ކަމަށް މި ބަލަނީ".
ލބަލް ޓެކްނޮލޮޖީ (އައިވީއެސް) އާއި ވީއެފްއެސް ގް ޯ
ޕޓުގައި ބުނެފައި ވަނީ ލަންކާއަށް ވަނިކޮށެވެ .އޮޑިޓް ރި ޯ
ނމީނެކްސްޓް" ނޫހަށް ހީރަތު ވިދާޅުވެފައިވާ "އިކޮ ޮ
ކންޓްރެކްޓްކޮށް (އައިވީއެސް) ޕާޓްނަރެއްގެ ގޮތުގައި ޮ
ލިބެންޖެހޭ ބައެއް ފައިސާ އެ ކުންފުނިން ސަރުކާރަށް
ތރައިޒޭޝަން (އީޓީއޭ) އިލެކްޓްރޯނިކް ޓްރެވަލް އޯ ޮ
ގޮތުގައި ވިސާ ހިލޭ ނުކުރެވިގެން އުޅެނީ އެޓާނީ
ސސްކުރުމުގެ ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންގޮސްފަ އައުޓް ޯ
ދީފައިނުވާ ކަމަށެވެ.
ހިލޭ ލިބޭ ގައުމުތަކުގެ އަދަދު 40އަށް އިތުކުރަން
ޖެނެރަލްގެ ގާނޫނީ ލަފައެއް އޮތުމުން ކަމަށެވެ.
އެވެ.
ގތް ހަދަން ނިންމައި އިއުލާނުކޮށްފައި ވިސާ ލިބޭ ޮ
ފަހު މިނިސްޓަރު ހީރަތު ވިދާޅުވި ކަމަށް ލަންކާގެ ޕޓްކޮށްފައިވެ އެވެ. ބައެއް ނޫސްތަކުން ރި ޯ
ވިޔަސް ގާނޫނީ ސަބަބުތަކާ ހުރެ އަދި އެކަން ފރިން އެންޑް ޓޫރިޒަމް ތަންފީޒުކުރެވެން ނެތް ކަމަށް ޮ މިނިސްޓަރު ވިޖިތަ ހީރަތު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.
ލބަލް ވިސާ ފެސިލިޓޭޝަން ސާވިސް ގް ޯ
ނިންމައި ލަންކާއިން އެކަން އިއުލާނުކުރީ މިދިޔަ ޖުލައި
"އަޅުގަނޑުމެން މި އިންތިޒާރުކުރަނީ އެޓާނީ
ސސްކުރުމަށް ވިސާ ޕްރޮސެސިން އައުޓް ޯ
މަހު އެވެ .އެއީ ޓޫރިސްޓުން އިތުރުކުރުމުގެ މަގްސަދާ
ޖެނެރަލްގެ ބަހަކަށް .އެއީ ކުރިން ހެދި އޮންލައިން
ހެދި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ގައުމުން ބޭރުގެ
ވެސް ލަންކާއިން ވެސް ވަނީ ބޭސިކް ވިސާ ފީ
އެކު ކުރަން ނިންމި ކަމެއް ނަމަވެސް އެ ނިންމުން
ވިސާ ސްކީމްގައި ދިމާވީ [ގާނޫނީ] މައްސަލަ ވެސް
އެއްވެސް މީހަކު ލަންކާއަށް އެތެރެވާ ނަމަ އެ
ބޑުކޮށްފަ އެވެ. ޮ
އަދިވެސް ތަންފީޒުކުރާކަށް ނުފެށެ އެވެ .އެހެންވެ އެ
އތީ ނުނިމި "،އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. ޮ
ރސެސްކުރުމަށް 25 މީހެއްގެ އެޕްލިކޭޝަން ޕް ޮ
އފް އިމިގްރޭޝަން އެންޑް ޑިޕާޓްމަންޓް ޮ
ޑޮލަރު ދައްކަންޖެހޭނެ އެވެ .އޮންއެރައިވަލް ވިސާ
އެމިގްރޭޝަންގެ މަސައްކަތްތައް އަމިއްލަ ކުންފުންޏަކާ
ޑނީޝިއާ ،ޖަޕާން ،މެލޭޝިއާ ،ރަޝިއާ އަދި އިން ޮ
ލިބޭ ގައުމުތަކުގެ މީހުން ވެސް މި ފީ އަކުން
ހަވާލު ކުރުމުގެ ޕްލޭން މިދިޔަ އަހަރުގެ އޭޕްރިލް މަހު
ނޓިފިކޭޝަން މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅަން "އާ ގެޒެޓް ޮ
ލމެޓިކް ،އޮފިޝަލް އަދި ތައިލެންޑުގެ އޯޑިނަރީ ޑިޕް ޮ
އިސްތިސްނާއެއް ނުވެ އެވެ.
އެކުލަވާލި ނަމަވެސް މިދިޔަ އަހަރުގެ އޯގަސްޓް މަހުގެ
އތް ކެބިނެޓް ބައްދަލުވުމަކަށް ޖެހޭ "،އަންގާރަ ދުވަހު ޮ
އންނަ މީހުންނަށް އެކަންޏެވެ. ސާވިސް ޕާސްޕޯޓް ޮ
ލިސްޓުގައި ހިމެނޭ ގައުމުތަކުގެ މީހުން ލަންކާއަށް ދާއިރު ވިސާ ފީ ދައްކަން ޖެހެ އެވެ.
މިހާރު ހިލޭ އީޓީއޭ ލިބޭނީ ޗައިނާ ،އިންޑިއާ،
މިނިސްޓަރު މިހެން ވިދާޅުވެފައި މިވަނީ
(ވީއެފްއެސް) އާ އެކު އެއްބަސްވުން ހެދުމުގެ ކުރިން
ކޓުން ވަނީ އެކަން ހުއްޓުވާފަ އެވެ. ދެ ވަނަ ދުވަހު ޯ
ނިއުކްލިއާ ސައިޓްތައް ކުރިއަށްވުރެ ވަރުގަދަޔަށް ހަދާނަން :އީރާން އިޒްރޭލާއި އެމެރިކާ އިން ދިން ހަމަލާތަކުގެ
ކށްގެން ...އަހަރެމެން "އިމާރާތްތައް ހަލާކު ޮ
ސަބަބުން ގެއްލުން ލިބުނު ނިއުކްލިއާ މަރުކަޒުތައް
ފަހަތަކަށް ނުޖެއްސޭނެ "،އީރާންގެ ރައީސް ސޯޝަލް
ކުރިން ހުރި ވަރަށްވުރެ ވަރުގަދައަށް ހަދާނެ ކަމަށް
އ މެސެޖުގައި ވިދާޅުވި މީޑިއާގައި އާންމުކުރެއްވި ވީޑި ޯ
އީރާނުން އިއްޔެ ބުނެފި އެވެ.
އެވެ.
ޑނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ އެމެރިކާގެ ރައީސް ޮ
އޭނާ ވިދާޅުވީ އީރާންގެ ނިއުކްލިއާ
ހަމަލާތަކުގެ ސަބަބުން އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ ސައިޓްތައް
ސައިންސްވެރިންނަށް ،އަދިވެސް ނިއުކްލިއާ ޕްރޮގްރާމް
ރގްރާމް އެއްކޮށް "ނައްތާލެވުނު" ހަލާކުވެ ނިއުކްލިއާ ޕް ޮ
ގތް ރަނގަޅަށް އެނގޭ ކަމަށެވެ. ކުރިއަށް ގެންދާނެ ޮ
ކަމަށެވެ .އެކަމަކު އެ ތަންތަނަށް ލިބުނު ގެއްލުމާއި ރގްރާމަށް ކުރި އަސަރެއް ޔަގީނެއް ނުވެ ނިއުކްލިއާ ޕް ޮ އެވެ.
އޭނާ އިތުރު ތަފްސީލެއް އެ ކަންކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ނުދެއްވަ އެވެ. ހަމަލާތަކުގެ ކުރިން ފެބްރުއަރީ މަހު ވެސް
ހަލާކުވި ސައިޓްތައް ކުރިއަށްވުރެ ވަރުގަދައަށް
ނިއުކްލިއާ މަރުކަޒުތަކާއި ނިއުކްލިއާ ސައިންސްވެރިންނާ
އަވަހާރަކޮށްލި އެވެ. އީރާނުން ވެސް ރައްދުގައި އިޒްރޭލަށް މިސައިލްގެ
ކޅަށް ކުއްލި އަދި ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދޭން ފަށައި ދެ ޮ
ޕެޒެޝްކިއަން ވަނީ އީރާނަށް ހަމަލާ ދީފި ނަމަ،
12ދުވަސް ވަންދެން އެ ހަމަލާތައް ކުރިއަށްގެންދިޔަ
ބޑެތި ގެއްލުންތައް ދީފައިވެ ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދީ ޮ
ހަދާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވީ އީރާނުގެ ނިއުކްލިއާ
ނިއުކްލިއާ ސައިޓްތައް އަލުން އާރާސްތުކުރާނެ ކަމަށް
އެވެ .އާންމުން އުޅޭ ސަރަހައްދުތަކަށް ވެސް
އެވެ.
އގަނައިޒޭޝަނަށް ކުރެއްވި ޒިޔާރަތެއްގައި ރައީސް ޯ
ވިދާޅުވެފަ އެވެ.
ކށްފައި ވާއިރު ނިއުކްލިއާ އިސް ހަމަލާތައް އަމާޒު ޮ
މަސްއޫދު ޕެޒެޝްކިއާން އެވެ.
މިދިޔަ ޖޫން މަހު އިޒްރޭލުން ވަނީ އީރާންގެ
ސައިންސްވެރިންގެ އެތައް ބަޔަކު އެ ހަމަލާތަކުގައި
ސ ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި 300މަރު ހަސީ ާނގެ ވެރިކަން ވެއްޓުނު ފަހުން ވެސް ބަންގްލާދޭޝްގެ ސިޔާ ީ ބޑުވަޒީރުކަމުން ޝައިޚް ހަސީނާ ބަންގްލަދޭޝްގެ ޮ ދުރުކުރި ފަހުން މިވީ އަހަރެއްހާ ދުވަސް ތެރޭގައި
ނިޔަލަށް 281މީހުން ސިޔާސީ ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި
ކަމަށާއި ނަމަވެސް ތަންފީޒޒީ އިދާރާތަކުގެ މީހުން
ހަސީނާގެ ސިޔާސީ ޕާޓީ ،އަވާމީ ލީގަށް ތާއީދުކުރާތީ
މަރުވެފައިވާ ކަމަށެވެ.
ހިންގާ އިންސާނިއްޔަތާ ހިލާފް އަމަލުތަކުގައި އެ މީހުން
އަނިޔާއާ ކުރިމަތިވާ ކަމަށެވެ.
ވެސް ސިޔާސީ އެކި ހަމަނުޖެހުންތަކުގައި 300
މީގެ އިތުރުން މިދިޔަ ހަފުތާގައި ނެރުނު ކުއާޓާލީ
ޒިންމާ ނުކުރެވޭ ކަމަށެވެ.
ހަސީނާގެ 15އަހަރުގެ ވެރިކަމުގައި އިންސާނީ
ވަރަކަށް މީހުން މަރުވެފައިވާ ކަމަށް ،އެ ގައުމުގެ
ޕޓުގައި އެ ޖަމިއްޔާއިން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި އެކި ރި ޯ
"ހަސީނާގެ ދުވަސްވަރު އޮތް މިންވަރަށް ،ގާނޫނީ
ހައްގުތަކާ ހިލާފު އެތައް ކަމެއް ހިންގާފައިވާ ކަމަށް
އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް މަސައްކަތްކުރާ މައި ޖަމާއަތުން
ކށް ،ގާނޫނީ އިމުގެ ބޭރުން 40 ކުށްތަކުގެ ތުހުމަތު ޮ
އިމުން ބޭރުން މީހުންމެރުން އަދި މީހުން ވަގަށް ނެގުން
ތުހުމަތުކުރެވެ އެވެ .އޭގެ ތެރޭގައި އޭނާގެ ސިޔާސީ
ބުނެފި އެވެ.
މީހަކު މަރާލާފައިވާ ކަމަށާއި 153މީހަކަށް ބޮޑެތި
މިހާރަކު ނެތް .އެކަމަކު އަދިވެސް ބަންދުގައި ތިބޭ
ވާދަވެރިންގެ އެތައް ބަޔަކު ހައްޔަރުކޮށް ،ގާނޫނާ
އަނިޔާތައް ވެސް ދީފައިވާ ކަމަށެވެ.
މީހުން މަރުވުމާއި ،ރިޝްވަތު ދިނުމާއި ،އަނިޔާ ލިބޭ
ހިލާފަށް މަރުގެ އަދަބު ދިނުން ހިމެނެ އެވެ-- .
މީހުންނަށް ފުރައްސާރަ ކުރުމުގެ ހާދިސާތައް ދަނީ
އޭއެފްޕީ
ޑާކާގައި ގާއިމުވެފައިވާ ،އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް ވަކާލާތުކުރާ ޖަމިއްޔާއެއް ކަމަށްވާ "އޮދިކާރް" އިން
އދިކާރްގެ ޑިރެކްޓަރު އޭއެސްއެމް ނާސިރުއްދީން ޮ
ނެރުނު ރިޕޯޓެއްގައި ބުނެފައި ވަނީ ހަސީނާގެ ވެރިކަން
އެލަން ވިދާޅުވީ ހަސީނާގެ ސަރުކާރު ވެއްޓުނު ފަހުން
ނިމުމަކަށް އައި ފަހުން ،މިދިޔަ ސެޕްޓެމްބަރު މަހުގެ
އިންސާނީ ހައްގުތަކަށް އިހްތިރާމްކުރުން އިތުރުވެފައިވާ
ހިނގަމުން "،އީލަން ވިދާޅުވި އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ ކުށެއް ނެތް އެތައް ބަޔަކަށް،
mihaaru.com
ދުނިޔެ
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
11
ދިއް ީލގެ ނަން "އިންދްރަޕްރަސްތާ" އަށް ބަދަލުކުރަން އެދެފި އިންޑިއާގެ ވެރިރަށް ދިއްލީގެ ނަން "އިންދްރަޕްރަސްތާ" އަށް ބަދަލުކުރުމަށް އެދި ޔޫނިއަން
އެއާޕޯޓް" އަށް ބަދަލުކުރުމަށް ވެސް އެ ސިޓީގައި ވަނީ
އަހަރުވީ ވާހަކަތަކެއް ނޫން .އެއީ އިންޑިއާގެ ފަހުރުވެރި
އެދިފަ އެވެ.
ހަޟާރަތާއި ތަރިކައިގެ ދިރިހުރި ،ފެންނަ އަދި
އަމިތު ޝާހުގެ އިތުރުން ދިއްލީގެ ޗީފް މިނިސްޓަރު
އިހްސާސްކުރެވޭ ސިޓީއެއް "،ޚަންދެލްވާލް ސިޓީގައިވެ
ރޭކާ ގުޕްތާ ،ރެއިލްވޭ މިނިސްޓަރު އަޝްވިނީ
އެވެ.
ވައިޝްނަވް ،ސިވިލް އޭވިއޭޝަން މިނިސްޓަރު
މިނިސްޓަރު އަމިތު ޝާހަށް ،ޗާންދްނީ ޗޯކްގެ ބީޖޭޕީ
"އިންދްރަޕްރަސްތާ" އަކީ ހިންދޫންގެ ދީނީ
މެމްބަރު ޕްރަވީން ޚަންދެލްވާލް ސިޓީއެއް ފޮނުވައިފި
ގަބޫލުކުރުންތަކާ ގުޅިފައިވާ ފަސް ޝަހުސިއްޔަތެއް
އެވެ.
ކަމަށްވާ "ޕާންޑަވާ" އިން ޔަމުނާ ކޯރުގެ މީގެ އިތުރުން އޯލްޑް ދިއްލީ ރެއިލްވޭ ސްޓޭޝަންގެ
ނަން "އިންދްރަޕްރަސްތާ ޖަންކްޝަން" އަށް ބަދަލުކޮށް، ޕޓުގެ ނަން "އިންދްރަޕްރަސްތާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއާ ޯ
ދިއްލީ އަކީ "ޕާންޑަވާ" އިންގެ "ގުރުބާނީ" ގެ
ޚަންޑެލްވާލް ވަނީ ޔޫނިއަން ހޯމް މިނިސްޓަރު
މހަން ނައިޑޫ އަދި ޓޫރިޒަމް އެންޑް ކަލްޗާ ރާމް ޯ
އައްސޭރިފަށުގައި ގާއިމުކުރި އެ މީހުން ވެރިރަށުގެ ނަން
ނަތީޖާ ކަމަށާއި އެހެންވެ އޭގެ ބުދުތައް ވެސް ދިއްލީ
މިނިސްޓަރު ގަޖެންދުރަ ސިންގް ޝެކާވަތަށް ވެސް މި
ކަމަށް ހިންދޫން ގަބޫލުކުރެ އެވެ.
މުހިންމު ސަރަހައްދުތަކުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭނެ ކަމަށް
ހުށަހެޅުންތައް ހުށަހަޅައިފަ އެވެ.
"ދިއްލީއާ ގުޅިފައިވަނީ ހަމައެކަނި އެތައް ހާސް
މެންބަރު ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.
ލަން ާކއަށް ދިއުމުގެ ކުރިން "އީ ީޓއޭ" ހުށަހަޅަންޖެހޭ ގޮތް ހެދުމަށް ފަހު އެކަން ބާތިލްކޮށްފި
ކންމެ ފަސިންޖަރަކު ވެސް މިހާރު އެހެންވެ ޮ
ގޮތުގައި ވިސާ ހިލޭ ނުކުރެވިގެން އުޅެނީ އެޓާނީ
ހެދި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ގައުމުން ބޭރުގެ
ކުރު މުއްދަތުގެ ދަތުރުތަކުގައި ސްރީ ލަންކާއަށް ދިއުމުގެ ކުރިން އިލެކްޓްރޯނިކް ޓްރެވަލް
އަމަލުކުރަން ޖެހޭނީ މިދިޔަ މަހުގެ 15ކުރިން
ޖެނެރަލްގެ ގާނޫނީ ލަފައެއް އޮތުމުންނެވެ.
އެއްވެސް މީހަކު ލަންކާއަށް އެތެރެވާ ނަމަ އެ
އޮތޮރައިޒޭޝަން (އީޓީއޭ) ހުށަހަޅަންޖެހޭ ގޮތް ހެދުމަށް
އަމަލުކުރަމުން އައި ގޮތަށް ކަމަށެވެ.
ފަހު އެ ނިންމުން ބާތިލްކޮށްކޮށްފި އެވެ.
ޑނީޝިއާ ،ޖަޕާން ،މެލޭޝިއާ ،ރަޝިއާ އަދި އިން ޮ
ޑޮލަރު ދައްކަންޖެހޭނެ އެވެ .އޮންއެރައިވަލް ވިސާ
ކށްފައެއް ނުވެ އެވެ .އަދި ޓޫރިޒަމާއި އިސްތިނާއެއް ޮ
ލމެޓިކް ،އޮފިޝަލް އަދި ތައިލެންޑުގެ އޯޑިނަރީ ޑިޕް ޮ
ލިބޭ ގައުމުތަކުގެ މީހުން ވެސް މި ފީ އަކުން
އެ ގައުމަށް އެތެރެވާ ނަމަ ލަންކާގެ ސަރުކާރުގެ
ވިޔަފާރީގެ ބޭނުމަށް އަންނަ މީހުން ވެސް އީޓީއޭ
އންނަ މީހުންނަށް އެކަންޏެވެ. ސާވިސް ޕާސްޕޯޓް ޮ
އިސްތިސްނާއެއް ނުވެ އެވެ.
eta.gov.lk/slvisaއަށް ވަދެ "އީޓީއޭ"
ހުށަހަޅަންޖެހޭ ގޮތަށް ހެދި އެވެ.
ލަންކާއިން ވަނީ މިދިޔަ މަހުގެ 15އިން ފެށިގެން
އީޓީއޭ ހުށަހެޅުމުގައި ލަންކާއިން އެއްވެސް ގައުމެއް
މިހާރު ހިލޭ އީޓީއޭ ލިބޭނީ ޗައިނާ ،އިންޑިއާ،
ރސެސްކުރުމަށް 25 މީހެއްގެ އެޕްލިކޭޝަން ޕް ޮ
މިދިޔަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހު ސަރުކާރުން
ހުށަހަޅަންޖެހޭނެ ކަމަށް ކުރިން އަންގައިފަ އެވެ .އަދި
ކށްފައި ވާއިރު އެ ލަންކާގެ މި ނިންމުން ބަދަލު ޮ
ލޖީ ސާވިސަސް ވަނީ އިންޑިއާގެ ޖީބީއެސް ޓެކްނޮ ޮ
އފް އިމިގްރޭޝަން އެންޑް ޑިޕާޓްމަންޓް ޮ
ލަންކާއަށް ދަތުރަށް ފެށުމުގެ 24ގަޑިއިރު ކުރިން މި
ގައުމުން 33ގައުމަކަށް އީޓީއޭ ހިލޭ ދިނުމަށް ކުރާ
ލބަލް އެފްޒެޑްކޯ (ޖީބީއެސް) އާއި އައިވީއެސް ގް ޯ
އެމިގްރޭޝަންގެ މަސައްކަތްތައް އަމިއްލަ ކުންފުންޏަކާ
ހުށަހަޅަންޖެހެ އެވެ.
މަސައްކަތް ވަނީ ލަސްވެފަ އެވެ .ފޮރިން އެންޑް
ލބަލް ޓެކްނޮލޮޖީ (އައިވީއެސް) އާއި ވީއެފްއެސް ގް ޯ
ހަވާލު ކުރުމުގެ ޕްލޭން މިދިޔަ އަހަރުގެ އޭޕްރިލް މަހު
ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު ވިޖިތަ ހީރަތު މިދިޔަ ހަފްތާގައި
ކންޓްރެކްޓްކޮށް (އައިވީއެސް) ޕާޓްނަރެއްގެ ގޮތުގައި ޮ
އެކުލަވާލި ނަމަވެސް މިދިޔަ އަހަރުގެ އޯގަސްޓް މަހުގެ
ކށް އެކަން އިއުލާނުކޮށްފަ އެވެ. އެ ނިންމުން ބާތިލް ޮ
ވިދާޅުވެފައިވަނީ އެކަން ލަސްވަމުންދަނީ ގާނޫނީ
ސސްކުރުމުގެ ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންގޮސްފަ އައުޓް ޯ
ކޓުން ވަނީ އެކަން ހުއްޓުވާފަ އެވެ. ދެ ވަނަ ދުވަހު ޯ
އެ ގައުމުގެ އިމިގްރޭޝަނުން ބުނީ މި ނިންމުން
ސަބަބުތަކާ ހެދި ކަމަށެވެ.
އެވެ.
އެކަމަކު ލަންކާގެ އިމިގްރޭޝަނުން މިހާރު ވަނީ،
ކށްފައިވާ ކަމަށާއި ވަކި މުއްދަތެއް ނެތް ގޮތަށް ފަސް ޮ
ނމީނެކްސްޓް" ނޫހަށް ހީރަތު ވިދާޅުވެފައިވާ "އިކޮ ޮ
ސސްކުރުމަށް ވިސާ ޕްރޮސެސިން އައުޓް ޯ
mihaaru.com
ވާހަކަ
(ބުދަ ދުވަހާ ގުޅޭ) މޫނުމައްޗަށް އަނދިރިވަމުންދިޔަ އިރު ،އަންޖަލް ނިކަން ބާރަށް ބައްޕާއޭ ކިޔާފައި ގޮވައިލި އަޑު އަނިލްއަށް އިވުނެވެ .ދެން ވީ ގޮތެއް ނޭނގުނެވެ.
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
ޖިންނީންނަކީ".. ގތުން އަހަންނަށް ވަރަށް ގިނަ "ޖިންނިއާ ބެހޭ ޮ އެއްޗެހި އެނގޭ!" ރާއިފު ބުނެލިއެވެ.
ޓީވީއަކުން މަންޒަރުތައް ފެންނަހެން ،އަތީލާ އާއި ބައްޕަގެ ހަނދާންތައް ސީންދު ކިޔައިދިނެވެ .ކުޑައިރުގެ ދުވަސްތަކާއި ހިތާމަ އާއި އުފަލުގެ ދުވަސްތަކެވެ.
12
ކށްލަމުން އަންޖަލް "ހަލޯ!" ފުން ނޭވައެއް ބޭރު ޮ ބުންޏެވެ. "ހިނގާ ބޭރަށް ނުކުމެލަމާ!" ރާއިފު ބުންޏެވެ.
ކޗެއް އެނގެނީ؟ އޭނ؟ އެނގޭ ނަމަ އަހަންނާ " ޯ
ސަމްރަތު އާއި އަންޖަލް ވެސް ފެނުނެވެ .އަތީލާ
ސަހަރާގައި މީހުން ވަރަށް ގިނައެވެ .އޭގެ
ދިމާއަށް ބަލާލަން ވެސް ކަލޭ ބިރުގަންނާނެ "،އެހެން
އުފާވާ ހަނދާންތައް ނިމެނީ ފެންގަނޑުގެ އަޑިއަށް
"ކިހިނެއްތަ ތިހާ އަވަސްއަވަހަށް ތި
ތެރޭގައި އަންޖަލްގެ އާއިލާ އާއި އަނިލްގެ އަނބިމީހާގެ
ބުނެފައި ނޫމާ ނުކުންނަން ހިނގައިގެންފައި އަނެއްކާ
ފޭދިގެންނެވެ .ހިތްހަމަނުޖެހޭ ހަނދާނެއް ނަމަ އާތްވަށް
މާލެއަންނަނީ؟" އަންޖަލް ސުވާލުކުރިއެވެ.
އާއިލާ ވެސް ހިމެނެއެވެ .ގިނަ މީހުން އައީ އަނިލްގެ
ކށްފިއްޔާ ކަލޭ ފަހުން އައިސް ބުންޏެވެ" .ތި ކައިވެނި ޮ
ވެގެން އަރަނީ މައްޗަށެވެ .އެއަށް ފަހު ވައި ތެރެއަށް
މޫނު ދެކޭކަށް ނޫނެވެ .އެ ތަނުގައި އޮތް އެހެން
ދެރަވާނެ".
ފޭދެނީއެވެ .ދެވަނަ ފަހަރަކަށް އެ ހަނދާންތަކެއް
ކޅާ މި ކޮޅަށް ލޯންޗު އާދޭ! ބުންޏެވެ" .އިރުއިރު ޮ
މައްޔިތެއްގެ މޫނު ދެކޭށެވެ .މާހައުލަށް ވެރިވެފައިވަނީ
ނޫމާ ނުކުމެގެން ދިޔައެވެ .އަންޖަލް ހިތަށް
ކށްދޭނެއެވެ .ސީންދު ހެދިފައި ވަނީ ވަކި އަލެއް ނު ޮ
ލންޗަށް އަރައިފިއްޔާ ފައިބާށޭ ބުނަން ކެރޭ އަހަރެން ޯ
ހިތާމަވެރިކަމާއި ހަމަހިމޭންކަމެވެ .ނަފުރަތުގެ ކަނިތައް
އެރިއެވެ .އޭނަ އައީ ފިރިމީހާގެ މޫނު ދެކޭކަށް ނޫނެވެ.
ބޭނުމަކުއެވެ .އެކަނިވެރިކަން ފިލުވައިދީ ،އުފާވެރި
ކައްޕިއެއް ނުހުންނާނެ .ހިނގާބަލަ ބޭރަށް ނުކުމެލަމާ!"
ބުރަބުރާހުރީ ހަމަ އެކަނި ނޫމާގެ ދެލޮލުންނެވެ.
ބަޔަކަށް އިންޒާރު ދޭށެވެ.
ހަނދާންތައް އާކޮށްދިނުމަށެވެ.
ޗކެއް ކަނޑައިލިއެވެ. އަންޖަލް ޮ
ސަހަރާއަށް ނޫމާ ނާންނަން ނޫމާގެ އާއިލާއިން ކިތަންމެ ވަރަކަށް ވެސް އެދުނެވެ .އަނިލްގެ ދަރިން
"ކީކޭ އެ ބުނީ؟" އަންޖަލް މަޑުމަޑުން ބުންޏެވެ. "އޭނަޔާ ދިމާއަށް ބަލާލަން ބިރު ގަންނާނޭ؟"
"އަތީލާ!" ބަތޫރު ގޮވައިލިއެވެ. އަތީލާ ހުރި ތަނުން ގެއްލުމާ އެކު ބަތޫރުގެ
"މާލޭގައޭ މިހިރީ! ދަންތަ ބަލާ!"
"ކީއްވެ ނާދެވެންވީ؟" ރާއިފު ވަރަށް ހަމަޖެހިލާފައި
"އެނގޭތަ؟ ނޫމާއްތަ މިއަދު ގުޅިއޭ!" އަންޖަލް ގތަކަށް ބުނެލިއެވެ. ވަރަށް އާދައިގެ ޮ
އެ ތަނުގައި ތިބޭނެކަން އެނގޭތީއެވެ .ނޫމާ ބޭނުންވީ
ބ ސަކަރާތްވީމަ އެ ކަހަލަ "ހިސާބަށް ވުރެ ޯ
ކުރިމަތިން ފާޅުވިއެވެ .ދެ ކިޔާނު ވެސް ތިބީ
"އަހަނ! ހާދަ އަވަހަކަށް ނޫމާއްތައަށް ތި ވީ؟"
އަންނާށެވެ .އެ އެންމެންގެ މޫނުތައް ވަކިވަކީން ބަލައި،
ހުރިހާ އެއްޗެއް ކިޔާނެ "،ރާއިފު ބުންޏެވެ" .އަޅާލާނެ
އަލިގަނޑެއްހެންނެވެ .ބަތޫރަށް ވުރެ އަތީލާގެ ކުލަ
ރާއިފު ހައިރާން ވެފައި ބުންޏެވެ" .އޭނަޔާ ތަންކޮޅެއް
ހިތުގައި އެ ތަސްވީރުތައް ރައްކާކުރާށެވެ .ބަދަލުހިފުމަށް
ބޑީގާޑަކަށް އަހަރެން ހުރިހާ ކަމެއް ނެތް .އަންޖޫގެ ޮ
ތަންކޮޅެއް ފަނޑެވެ.
ދުރުގަ ހުންނައްޗޭ! ހަނދާން އެބަހުރި ދޯ އޭނަ ދެއްކި
ޓަކައި އެ މޫނުތައް ހަނދާން ބެހެއްޓުން ނޫމާއަށް
ދުވަހަކު އަންޖޫއަކަށް އެއްކަމެއް ވެސް ނުވާނެ".
"އަތީލާ ބޭނުންވާނީ ބައްޕަގެ ހަނދާންތައް
ވަރަށް މުހިންމެވެ .އަންޖަލްގެ ހިތަކު ނޫމާއާ ދޭތެރޭގައި
އަންޖަލް ހިތްހަމަޖައްސައިލަން އެހެން ބުނި
އގާވެރިކަމުން ފުރިފައިވާ އާކުރަން "،ކުލުނާއި ޯ
ކޅުވެރިކަމެއް ނެތެވެ .އޭގެ ހެއްކަކީ ،ނޫމާ އެއްވެސް ދެ ޮ
ނަމަވެސް ،އެހެން މީހުންނަށް ނުފެންނަ އެއްޗެއް
ރާގެއްގައި ބަތޫރު ބުންޏެވެ" .އެ ކަން ނުކުރާށެކޭ
ބލަށް އެރުނީޔޯ! މާދަމާ ބުންޏެވެ" .ބަޔަކު ނޫމާއްތަގެ ޮ
ފެނުމުން ނޫމާ ގާތަށް އަންޖަލް އައިކަމެވެ .އަނިލްއަކީ
ރާއިފުއަށް ފެނުނެވެ .ނޫމާގެ ވަށައިގެން އެއްޗެހިތަކެއް
ނޫން .ތަރާ ކިޔަސް ،ބައްޕައެއްގެ ވަޒީފާ އަހަރެން މި
ރޭ އެ ގެއަށް އާދެބަލާށޯ! ރާއިފު ވެސް ގޮވައިގެން
ލބިތަކެއް ދިން ބައްޕައެއް އަންޖަލްއަށް މާ ގިނަ ޯ
އުތުރޭ ތަނެވެ .އެއީ ގަރީންއެވެ .ޖިންނީންގެ ތެރޭގައި
އަދާކުރަނީ .ތީ އަހަރުމެންގެ ވެރިޔާ .މި ވަގުތު މި
އަންނައްޗޯ!"
ނޫނެވެ .އެހެނަސް ،އަންޖަލް ހުރީ ފެންކަޅިވެފައެވެ.
އުޅޭ ،އާންމު މަސައްކަތްތައް ކުރާ ގިންތިއެވެ.
ގައުމު ހިންގުމާ ހަވާލުވެގެން ހުރި ރާނީ .ދަރިއެއްގެ
އެ ހިޔާލު ބަރުގާން އަކަށް އެއްގޮތަކަށް ވެސް
އަންޖަލްއާ ވަރަށް ގާތުގައި ރާއިފު ހުއްޓެވެ .މުހިންމު
އޅުކޮށްގެން ގެންގުޅޭ ސިހުރުވެރީންނަކީ ގަރީން ޮ
ތޮށިގަނޑުން ނުކުމެ ،ވެރިއެއްގެ ތަހުތުގައި އިށީނދޭ!
ކަމަކު ނުދިޔައެވެ .އެހެނަސް ،އެ ކަން ހުއްޓުވަން
ސަބަބަކަށް ޓަކައެވެ.
ބައެކެވެ .ބޭނުންވާ ކަންކަންކުރުމަށް ޓަކައި ،ތަންތަނަށް
ގައުމާ ހަވާލުވޭ! ބަހުތާނީ ގަބީލާއާ އަފުރާދު ގަބީލާ
ބަރުގާން އެއްޗެކޭ ބުނެފިއްޔާ ދެން ވާނީ ކިހިނެއް
ކޗެއް ކާން ދިނީ؟" އަންޖަލްއަށް "ބައްޕައަށް ޯ
ފޮނުވާނީ ގަރީންއެވެ .ޒިންމާއަކީ ސިހުރުވެރިޔާގެ
މިހާރު އެ ތިބީ ޖެހިފަ .މާދަމާ ވެސް ތަޅައިގެންފާނެ.
ހެއްޔެވެ؟ އެ ކަމާ ބަރުގާން ވިސްނައިލިއެވެ .ދެވޭކަށް
އެއްޗެއް ބުނެވުމުގެ ކުރީން ނޫމާ ބުންޏެވެ .އެ ރާގުން
އަމުރަށް ކިޔަމަންވެ ،އަޅަކަށް ވެގެން ސިހުރުވެރިޔާ
ޒުއްރާން ގަބީލާއިން މާދަމާ ވެސް ހަނގުރާމައަށް
ނެތޭ ބުނެވިދާނެއެވެ .އޭރުން އަންޖަލް ދާނީ އެކަންޏެވެ.
ވެސް ދުން އަރާ ކަހަލައެވެ" .މަ އޭރު ވެސް ބުނިން
ބުނި ކަމެއް ކުރުމެވެ .މަރުވާން ޖެހުނަސް ގަރީންއަކަށް
ކޅުން ލަޝްކަރެއް ތައްޔާރު ކުރަން އަތުވެދާނެ .މި ޮ
އެންމެ ފަހުން ބަރުގާން ޖެހޭނީ އެ ގެއަށް ގޮސް
އޭނަ ކައިރީގަ ނުދާށޭ!"
އިހުތިޔާރެއް ނޯންނާނެއެވެ.
އެބަ ޖެހޭ! އެކަމަކު އަތީލާ ތި އުޅެނީ ބައްޕަގެ
ނުފެނި ހުންނާށެވެ.
އަންޖަލްއަށް ލިބުނީ ހައިރާންކަމެކެވެ .ބައްޕަ
"އެކަމަކު އޭނަ ކީއްވެ އަހަރެން ދެކެ ރުޅި
މަރުވެގެން ވެއްޓުނީ އެއްޗެއް ކައިގެނެއް ނޫނެވެ.
އަންނަންވީ؟" އަންޖަލް ދެރަވެފައި ބުންޏެވެ" .އަހަރެން
ކޅުން ،އަނިލް މަރުވި ސަބަބު ޑަކުޓަރު އަނެއް ޮ
ނންނާނެ ލާރި ބޭނުންވެގެން ބައްޕައަށް ދުވަހަކު ވެސް ޯ
ކިޔައިދީފިއެވެ.
ގުޅާފައެއް .އަހަންނަކަށް ނޭނގެ ބައްޕަ އަތުގަ ހުރީ"...
ޑކްޓަރު ބުންޏެއްނު ބައްޕައަށް ހާޓްއެޓޭކެއް " ޮ
"ދެން އެ ކަމާ ވިސްނާނެ ކަމެއް ނެތް "،ރާއިފު
ޖެހުނީއޭ!" އަންޖަލް ބުންޏެވެ" .ގެއިން ބައްޕަ
ބުންޏެވެ" .މިއަދު އަހަރުމެން މި ތަނަށް އައިސް މި
އެކައްޗެއް ވެސް"..
ގވަނީ ކާފަ .ހިނގާބަލަ!" ތިބީ އެހެން ކަމަކު .އެޔޮއް ޮ
ހިތާމައިން އަރައިނުގަނެވިގެން. އަތީލާއަށް ލަގަނުގަ ނުހިފެންޏާ ފަހަތުގަ އިށީންނަންވީނު". "އަދި ނޭނގުނު ".ހައިރާންކަމާ އެކުގައި ބަލައިލާފައި އަތީލާ ބުންޏެވެ. "އެކަކު ވެސް ބޭނުމެއް ނޫން އަންހެނަކު މި ތާގެ
ވާހަކަ؟" ސރީ ވެސް ބުނެފި "،އަންޖަލް ޮ "އެ ކަމާއޭ ގުޅީ!
"ދެވޭނެ ދޯ؟" ބަރުގާން ވަކި އެއްޗެއް ނުބުނުމުން އަންޖަލް އެހިއެވެ" .އަހަރެން ބޭނުމެއް ނޫން އަހަރެން އެ ކަން ހިތުގަ އަޅައިގެން ނުދިޔައީ ކަމަށް ވާކަށް". "އަންޖޫ ކަމަކު ބުނެފިއްޔާ އަހަރެން ނޯ ބުނާނެތަ؟" ރާއިފު އެއްބަސްވީ އެ ގޮތަށެވެ. ސިހުރު ހަދާ ނަމަ އެހީ ހޯދާނީ ޖިންނީންގެ
ވެރިކަން ކުރާކަށް "،ބަތޫރު ބުންޏެވެ" .ދިރުވާލަން
ފަރާތުންނެވެ .ސިހުރުވެރިޔާ ޖެހޭނީ ދީނުން ބޭރުވެ،
ކިތަންމެ ހިއްޗަސް ހަގީގަތަކީ އެއީ .އަތީލާއަށް އެންމެ
ޖިންނީގެ އަޅަކަށް ވާށެވެ .ވީމާ ،ނޫމާ ވަމުން ދިޔަ
ދގު "،ރުޅި އައިސްފައި އެކަމަކު މަޑުމަޑުން ހަދަނީ ޮ
ފެންގަނޑެއް ކަހަލަ އެއްޗަކަށް ބަލަހައްޓައިގެން އޭގެ
އިތުބާރު ކުރެވޭ ފިރިހެނަކާ ވެރިކަން ހަވާލުކުރުން
ތައްޔާރީތަކާއި ހެދިއްޔާ ހެދި އެއްޗެއް ބަލައިލުމަކީ
ނޫމާ ބުންޏެވެ" .އެންމެން ރާވައިގެން އަނިލް މަރާލީ!
މެދުގައެވެ .ފެންގަނޑަކު ފަޔެއް ނުޖެހެއެވެ .ފެން
ގތަކީ .އަހަރެން މިހިރީ އެންމެ މަސްލަހަތު ހުރި ޮ
ބަރުގާންއަށް ދާދި ފަސޭހަ ކަމެކެވެ .ބަރުގާން ކޮންނަން
ހަމަ ގަސްތުގަ މަރާލީ! ގެއިން ނުކުތް އިރު ނުލާހިކު
އލަ ،ސާފު ،މީރު ހެން ހީވިޔަސް އެއީ ފެނަށް ވުރެ ޮ
ތައްޔާރަށް".
ފެށިއެވެ .ހަގީގަތް އެނގެން ފެށިއެވެ .ނޫމާއަށް
ރަނގަޅަށް ހުރި މީހަކަށް ކީއްވެ ހާޓްއެޓޭކެއް ޖެހެންވީ؟
އެތައް ވަހެއްދުވާ އެއްޗެކެވެ .ފެންގަނޑު ކައިރީގައި
"ޑޮކްޓަރާ ،ކަލެޔާ ،ތި އާއިލާގެ އެންމެން ވެސް
އަތީލާ ހުރީ ގަނޑުވަރުގައި އޮންނަ ބޮޑު
އަތީލާ ވިސްނައިލިއެވެ .ބަތޫރުގެ ނިޔަތް ރަނގަޅު
އެހީތެރިވަނީ ޝިއްގުއެކެވެ .އެއީ އިފުރީތުންނާއި
އެއީ ކިހިނެއް ޖެހޭ އެއްޗެއްކަން އަހަންނަށް ވެސް
ރޒްމެރީ ވަހެވެ .އެއީ ވަށައި ހުންނަ ނަމަ ދުވާނީ ޯ
ނުވާނެކަން އަތީލާއަށް އެނގެއެވެ .އޭނަ ވެރިކަމަށް
މާރިދުންނަށް ވުރެ ބަލިކަށި ވައްތަރެކެވެ .ފެންނަ
ކޅަކު ނަރުހަކަށް އެނގެޔޭ! އަހަރެން ވެސް ދުވަސް ޮ
ކައިރިފަށުން ދުވާ ވަހެވެ .މެދުން ލެވެންޑާ ވަހެވެ.
ގތް ވެސް އެނގެއެވެ. އަތުވެއްޖެ ނަމަ ދެން ވާނެ ޮ
އިރު އެއްބައި ހުންނާނީ އިންސާނެއްގެ ސިފައިގައެވެ.
އުޅުނީމޭ! ތި ހީކުރަނީ އޭނަ މަރާލީމަ އޭނަގެ
އަޑިން ދުވާ ވަސް އެންމެ ގާތް ކުރާނީ ލިލީ ވަހާއެވެ.
އެހެނަސް ،ބަތޫރު އެ ބުނަނީ ތެދެއްކަން އަތީލާއަށް
އަނެއްބައި ބިރުވެރި އެއްޗެއްގެ ސިފައިގައެވެ.
އެކައުންޓުގަ ހުރި"...
އަތީލާގެ ރިވެލިން ފެންގަނޑު ގިރިޓީވެފައި އޮތެވެ .ބޮޑު
ގަބޫލު ކުރެވެއެވެ.
ބަރުގާންއާ އެކުވެރި ޝިއްގުތައް ބައިވަރު އުޅެއެވެ.
ފުޓުބޯޅަ ދަނޑެއް ވަރު ވާ އެ ފެންގަނޑުގެ މަތީގައި
އަންޖަލް ވެސް ހުރީ ފިކުރަކަށް ގެއްލިފައެވެ .ކާ
މައްސަލައަކީ ވެސް އެއީއެވެ .އޭގެ އެއްޗަކަށް ބަރުގާން
"އަންޖޫއަކީ ލާރިޔާ ހެދި "...ރާއިފުއަށް ބުނެވުނީ
އަތީލާ ހުރި އިރު ،ފެންގަނޑުން ފެންނަނީ ޖަދުވާންގެ
ހިތެއް ނެތެވެ .ފެންވަރާ ހިތެއް ވެސް ނެތެވެ .ބައްޕަގެ
ހަމަ ފެންނަ އިރަށް ވަގުތުން އެނގޭނެއެވެ( .ނުނިމޭ)
ތަސްވީރެކެވެ .ދެން ފެނުނީ ޖަދުވާންގެ ހަރަކާތްކުރާ
ފނި ހަނދާންތަކެއް ހުރީމައެއް ނޫނެވެ .ފޯނު މާ ޮ
"އިނުމުގެ ކުރިން ބަފާބެ އެ ކާލީ .ދެން ކާލާނީ ކަލޭ!
މަންޒަރުތަކެކެވެ .ހަނދާން ރައްކާކުރުމުގެ ގާބިލުކަން
ފނަށް ބަލައިލިއެވެ. ރަނގަބީލުވާން ފެށުމުން އަންޖަލް ޯ
ކަލެއަކަށް ނޭނގޭތަ އެއީ ޖިންނި އުޅޭ ގެއެއް ކަމެއް؟
ލިބިފައިވާ އެ ފެންގަނޑަށް ކިޔަނީ ސީންދުއެވެ .ބޮޑު
ފޯނު ނެގިއެވެ.
އެ ހިސާބަށެވެ. "ކަލޭ ތީ އަދި ކާކު؟" ނޫމާ ބުންޏެވެ.
mihaaru.com
ރިޕޯޓް
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
13
ސާނަވީގައި ކުރިއަށް ދެވިދާނެކަން ކަށަވަރު ކޮށްދެއްވި ޕްރިންސިޕަލް އަ ހު މަ ދު ހަ މް ދޫ ން
އިތުބާރާއި ޔަގީންކަމާ އެކު ،އެ މަސައްކަތް ކާމިޔާބު ކށް މަސައްކަތް ކުރުމުގައި އަމަލީ ގޮތުން އެންމެ އިސް ޮ ކުރެއްވި އެއްބޭފުޅަކީ އާސިޔަތެވެ.
އައްޑޫ ހިތަދޫ ސްކޫލްގެ ފަހުގެ ތާރީހަށް ބަލާއިރު،
"އޭރުގެ ޕްރިންސިޕަލް އަލީ ހާލިދު ސާގެ
އެ ސްކޫލްގައި އެންމެ ވިދާލި ޕްރިންސިޕަލަކީ ޑރ.
އިސްނެންގެވުމާއި އިރުޝާދާ އެކު އަޅުގަނޑުމެން
އާސިޔަތު މުހައްމަދު ދީދީ ކަމަށް ބުނެވޭނެ ބައިވަރު
ގންޖެހުންތަކަކާ އެ މަސައްކަތް ފެށީ ނުހަނު ގިނަ ޮ
ސަބަބުތައް އެބަހުއްޓެވެ .މަތީ ވަނަތައް ކުދިންނަށް
އެކު .އޭރުގެ ހަނދާންތައް ހިތި .ބައެއް ސްކޫލްތަކުން
ލިބުމުގަ އާއި ހިތަދޫ ސްކޫލްގެ ނަން ރާއްޖޭގެ ތައުލީމީ
ދޫކޮށްލި ޓީޗަރުންނާ އެކު އަޅުގަނޑުމެން ގްރޭޑް 8
ދާއިރާގައި މަޝްހޫރު ވުމުގެ އެއް މޭސްތިރިޔަކީ އޭނާ
ފެށީ ނަތީޖާ ނެރެވޭނެކަން އެނގި ތިބެ "،އައްޑޫގައި
އެވެ.
އުފެދުނު އެންމެ ތަޖުރިބާކާރު އެއް ޕްރިންސިޕަލް އަލީ ނަމަވެސް އެ ސްކޫލްގައި 11އަހަރު ވަންދެން
ޕްރިންސިޕަލްކަން ކުރެއްވުމަށް ފަހު އަންނަ އަންގާރަ ދުވަހު އޭނާ ފެންނާނީ މުޅިން އެހެން
ހާލިދާ އެކު އެ ދުވަސްވަރު ކުރެއްވި މަސައްކަތާ ގުޅޭ ގތުން އާސިޔަތު ވިދާޅުވި އެވެ. ޮ ހިތަދޫ ސްކޫލްގައި ގްރޭޑް 8އުފެއްދިއިރު
ތަނަކުންނެވެ .ޔަގީނުން ވެސް ހިތަދޫ ސްކޫލްގެ ހަތަރު
ބޑު ހުރަކަށްވީ އެއް އާސިޔަތާއި އޭނާގެ ޓީމަށް އެންމެ ޮ
ފާރުގެތެރެއަކުނެއް ނޫނެވެ.
ކަމަކީ ބައެއް ފަރާތްތަކުގެ އެއްބާރުލުން ނުލިބުމެވެ.
ޕލިސް ޓްރެއިނިން ސްކޫލްގެ ހިތަދޫގައި ހިންގާ ޮ
ހދަން އެދުމުން އައްޑޫގެ ބައެއް ސްކީމްތައް ޯ
އެޑްމިނިސްޓްރޭޓިވް ޑިރެކްޓަރަކަށް އާސިޔަތު
ސްކޫލްތަކުން ދިނީ ބީރުކަންފަތެކެވެ .މާ ބޮޑަކަށް
ބޑު ބައި ގުޅިފައިވާ ނުކުންނަވާއިރު ،އޭނާގެ ހަޔާތުގެ ޮ
އަޅައެއް ނުލި އެވެ .އެހެންވެ ،އައްޑޫގެ ސްކޫލްތައް
ހިތަދޫ ސްކޫލްގެ ހަނދާންތަކާ ދުރަށް ދެވޭކަށް ނެތެވެ.
ކށްލާފައި އާސިޔަތަށް ޖެހިވަޑައިގަތީ ޖެހިގެން ދޫ ޮ
ކށް އެ ސްކޫލްގައި ސާނަވީ ތައުލީމު ފެށުމާއި ހާއްސަ ޮ
އތް މާލޭގެ ބައެއް އޮތް ފުވައްމުލަކާއި މާ ދުރުގައި ޮ
ސާނަވީ ގްރޭޑުތަކުގެ ކުދިންގެ ކިޔެވުމުގެ ނަތީޖާއާ
ސްކޫލްތަކުގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދިވަޑައިގަންނަވާށެވެ.
ބޑަށް ގުޅިފައިވާ އެއްބޭފުޅަކީ އާސިޔަތެވެ. އެންމެ ޮ
ހިތަދޫ ސްކޫލްގެ ކުދިންތަކެއް ސެޝަނެއް ނަގަނީ:
މީގެ 14އަހަރު ކުރިން 2011ގައި ހިތަދޫ
އެ ސްކޫލްގެ ނަން ރާއްޖޭގެ ތައުލީމީ ދާއިރާގައި
ސްކޫލްގައި ގްރޭޑް 8ތައާރަފުކުރި އިރު އާސިޔަތު
ފަވާލުމުގައި އިސް ދައުރެއް އަދާކުރެއްވި ބޭފުޅަކީ
ހުންނެވީ އެ ސްކޫލްގެ ޑެޕިއުޓީ ޕްރިންސިޕަލްގެ
ޕްރިންސިޕަލް އާސިޔަތު.
މަގާމުގަ އެވެ. އައްޑޫގެ ތައުލީމަށް އިންގިލާބީ ބަދަލެއް ގެނައުމުގެ
"އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެހީތެރިކަން ދެއްވީ ޏ. އޭއީސީ އިންނާއި މާލޭގެ ސްކޫލްތަކުން .ދަތުރު
ނިޔަތުގައި އޭރުގެ ސަދަން އެޑިއުކޭޝަން ޔުނިޓުން
ހަދައިގެން އަޅުގަނޑުމެން ދިޔައީ ފުވައްމުލަކަށް.
ނިންމީ އެ ސިޓީގެ ހުރިހާ ސްކޫލެއްގައި ގްރޭޑް 8
ފތްތައް ވެސް ލިބުނީ އެހާ އުނދަގުލުން. ރިފަރެންސް ޮ
ތައާރަފު ކުރުމަށެވެ .އެހެންވެ ،ހިތަދޫ ސްކޫލްގައި
އެ އަހަރު ސްކޫލަށް އިތުރުވި ދަރިވަރުންނަށް
ވެސް ސެކަންޑަރީ ފެންވަރަކަށް ކިޔަވައިދެވޭނެ ކަމުގެ
ކިޔަވައިދިނީ އިތުރު ބަޖެޓެއް ނުލިބި "،އާސިޔަތު
ވިދާޅުވި އެވެ.
ވެސް ބާއްވަމުންނެވެ.
ބުންޏެވެ.
"މި ސްކޫލްގެ ކުއްޖަކާ ގުޅޭ ކަމެއް ވެއްޖިއްޔާ
"އާކަމެއް ފަށާއިރު ކަން ވާނީ ވެސް އެހެން .އެއީ އެއްވެސް ބައެއްގެ މައްސަލައެއް ނޫން". ނަމަވެސް އޭރުގެ ޕްރިންސިޕަލް އަލީ ހާލިދުގެ އެހީތެރިކަމާ އެކު ،ދޫނުދެއްވުމުގެ ނަތީޖާއަކީ ކާމިޔާބުވުމެވެ .މިއަދު ހިތަދޫ ސްކޫލްގެ ނަމާ
ގތުގައި ކޮންމެ އާސިޔަތު ގަބޫލު ކުރައްވާ ޮ
އަޅުގަނޑު އެ ކަމަކަށް ޖަވާބުދާރީވާނެ .އަޅުގަނޑު
މޅު ކުރެވޭނެ ދަރިވަރެކެވެ .އެ ދަރިވަރަކީ ޮ
ދެކެނީ ޕްރިންސިޕަލްގެ ހައިސިއްޔަތުން އެ ޒިންމާ
ދަރިވަރެއްގެ ހުރި ހުނަރަކުން ދެވޭނެ އެންމެ މަތީ
ކށް ނަގަން ޖެހޭނީ އަޅުގަނޑު ކަމަށް. އެންމެ އިސް ޮ
ގސް ދިނުމަކީ ސްކޫލްގެ ޒިންމާއެކެވެ. ހަރުފަތައް ގެން ޮ
ގތުން ކިތަންމެ ގިނަ އެހެންވެ ،ކުއްޖަކާ ބެހޭ ޮ
ހދުމަށް ޕްރެޝަރު ދަރިވަރުންނަށް ވަކި ނަތީޖާއެއް ޯ
ކމްޕްލެއިނެއް އަޔަސް ޖަވާބު ދޭން ސުވާލެއްޮ ،
ކުރުމުގެ ބަދަލުގައި އެ ކުއްޖެއްގެ ހުރި ގާބިލް ކަމަކުން
އަޅުގަނޑު ބޭނުންވާނެ "،އާސިޔަތު ވިދާޅުވި އެވެ.
މޅު ނަތީޖާ ހޯދުމަށް ހިތްވަރުދީ ހޯދޭނެ އެންމެ ޮ
އޭނާގެ އެންމެ ހާއްސަ އެއް ސިފައަކީ ބައެއް
މަސައްކަތް ކުރަންޖެހޭނެ އެވެ .ހުރިހާ ކަމަކަށް
ގޭގެ އަށް އަމިއްލަ އަށް ވަޑައިގެން ކުދިން ސްކޫލަށް
ވުރެ ވެސް ދަރިވަރުންގެ ޅަފަތުގެ އުފާވެރި ކަމާއި
ދާން ހިތްވަރު ދެއްވުމެވެ .ބައެއް ބެލެނިވެރިންނަށް
ހިތްހަމަޖެހުން މުހިންމުކަމަށް އޭނާ ގަބޫލު ކުރައްވަ
ފނުން ގުޅުއްވައި ކުދިން ސްކޫލަށް އަމިއްލަ އަށް ޯ
އެވެ.
ފޮނުވަން ބާރު އަޅުއްވަ އެވެ .ސަލާން ބުނުމާއި
ގތުންނާއި ޖިސްމާނީ ގޮތުން "ނަފުސާނީ ޮ
ކށް ،ސްކޫލަށް ކުދިން އެކިއެކި އުޒުރުތައް މެދުވެރި ޮ
ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތެއްގައި ހުރެގެން ނޫނީ އެއްވެސް
ދެއްވީ ސްކޫލަކަށް ބޭނުންވާ ޕްރިންސިޕަލެއްގެ
ނައުމަށް ގެންގުޅޭ "އުކުޅުތަކަށް" އާސިޔަތު އަމިއްލަ
ކުއަޖަކަށް ދިރިއުޅުމަށް ތައްޔާރު ކުއްޖަކަށް ނުވެވޭ.
މިސާލެވެ.
އަށް އެޓެންޑުވެ ،އެ ހާލަތު ބަދަލު ކުރެވޭތީ އިސްވެ
މިއީ ހިތަދޫ ސްކޫލްގައި ދިރުވަން އަޅުގަނޑު
މަސައްކަތް ކުރައްވަ އެވެ.
ލސަފީ .މިއަދު އެ ސްކޫލްގައި މަސައްކަތް ކުރި ފި ޯ
ކމްޕިއުޓަރުތަކެއް ހަދިޔާ ހިތަދޫ ސްކޫލަށް ޮ ކުރުމަށް ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތެއްގައި އާސިޔަތު (ވ) ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވަނީ. "އާސިޔާ މިސްއަކީ އަޖައިބެއް ފަދަ
ނުލައި ،ސާނަވީ އިމްތިހާނުތަކުގެ ރަންވަނަތަކުގެ
ޕްރިންސިޕަލެއް .އަޅުގަނޑުމެންނާ ވަރަށް ގާތްގުޅުމެއް
ލިސްޓު ފުރިހަމައެއް ނުވާނެ އެވެ .ކޮންމެ އަހަރެއްގެ
ބޭއްވި .ދަރިވަރުންގެ ކަންތައްތަކުގައި މިސް ދުލެއް
"ސްކޫލަށް އައިސްގެން ކުދިންނަށް ނަތީޖާއެއް
ގާއިމް ވެފައި ވާނީ މި ކަލްޗަރު "،އާސިޔަތު ވިދާޅުވި
ނެރެވޭނީ .ސްކޫލަށް ކުދިން ގެނައުމުގެ ހިތްވަރު
މޅެތި ސްކޫލްތަކުގެ ތެރޭގައި އެވެ .ރާއްޖޭގެ އެންމެ ޮ
އަޅުނޑަށް ލިބެނީ ވެސް އެ ވިސްނުން އެހާ ވަރަށް
ހިމެނޭ ސްކޫލަކަށް ހިތަދޫ ސްކޫލް ހެއްދެވީ މިދިޔަ
ހުންނާތީ "،އާސިޔަތު ވިދާޅުވި އެވެ.
11އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އާސިޔަތުގެ ލީޑަޝިޕްގެ
އާސިޔަތުގެ ތައުލީމީ ހަޔާތުގައި ހިތަދޫ ސްކޫލްގެ
ދަށުންނެވެ .މިއަދު ހިތަދޫ ސްކޫލަކީ ނަތީޖާ ނެރޭ
އިމްތިހާނުން އެ ސްކޫލްގެ ދަރިވަރުން ގުނާލެވެނީ
ނުދެއްވާނެ .ކުއްޖަކަށް އަޅާނުލަންޏާ ވަރަށް ކޯފާވާނެ"،
ބޑަށް ފާހަގަކުރި އެއް ކަމަކީ ބެލެނިވެރިން އެންމެ ޮ
ބޑު ސްކޫލެކެވެ .ހަމަ ދަރިވަރުންނަށް އަޅާލުން ޮ
އައްޑޫ ފަހުރުވެރިވާ ނަތީޖާތަކުންނެވެ.
ހިތަދޫ ސްކޫލްގެ ލީޑިން ޓީޗަރަކު ކިޔައިދިނެވެ.
ބެލެނިވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުންތަކުގައި ދައްކަވާ
އެހެންމެ އާސިޔަތަކީ ޕްރިންސިޕަލުންގެ މެދުގައި ނަން
"މިސް އަށް ނަމުން ނޭގޭ ކުއްޖަކު ވަރަށް
ވާހަކަތަކެވެ .ބެލެނިވެރިންނާ ޗެލެންޖު ކުރައްވައި
މަޝްހޫރު ހިންގުންތެރި ޕްރިންސިޕަލެކެވެ .ސްކޫލްގެ
ފަހު ،އެނބުރި ވަޑައިގެން ސްކޫލާ ހަވާލުވެ2011 ،
ކންމެ ދަރިވަރެއްގެ ބެކްގުރައުންޑު ހޯދާ މަދުވާނެޮ .
ފނު ކޯލެއް ނުވަތަ އެއްވެސް ބެލެނިވެރިއެއްގެ ޯ
މުވައްޒަފުންނާއި ބެލެނިވެރިން އަދި ދަރިވަރުންގެ ލޯބި
ގައި ފެއްޓެވި މަސައްކަތާއިގެން ކުރިޔަށް އާސިޔަތު
ބަލައި އެ މައުލޫމާތު ޓީޗަރުންނަށް އެނގޭކަން ވެސް
މެސެޖަކަށް އެޓެންޑު ނުކުރައްވައި ނޯންނާނެ ކަމަށް
ހޯދާފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ .އާސިޔަތު ދައްކުވައިދިނީ ނަތީޖާ
ވަޑައިގަނެ އިތުރު ގިއަރެއް ކުރިއަށް ލި އެވެ .ކޮންމެ
ކަށަވަރު ކުރައްވާނެ .އެއީ ވަރަށް ހިތްހެޔޮ ބޭފުޅެއް".
އަބަދުވެސް ވިދާޅުވާނެ އެވެ.
ނެރެވިދާނެ ކަމެވެ.
ކުއްޖަކީ ވެސް ކިޔެވޭނެ ދަރިވަރެއްކަން ޓީޗަރުންނަށާއި
ސްކޫލްގެ ނަތީޖާ ރަނގަޅު ކުރުމަށްޓަކައި ގިނަ
ކލްތަކަށް ޖަވާބު ދެއްވާނެ "ބެލެނިވެރިންގެ ފޯނު ޯ
ކށްދެއްވަމުން ،ދަރިވަރުންނާ ބެލެނިވެރިންނަށް ހަނދާން ޮ
މަސައްކަތްތަކެއް ކުރަމުން އައީ އާސިޔަތުގެ ސީދާ
ކލެއް މިސް ވިޔަސް އަލުން ގުޅުއްވައި އަބަދުވެސްޯ .
އާސިޔަތު ލިޔެދީފިކަން ޔަގީނެވެ .ސާނަވީގެ ނަތީޖާތަކާއި
އެކު ގާތް ގުޅުމެއް ބާއްވަމުން އާސިޔާ ދައްކުވައި
ބެއްލެވުމުގެ ދަށުން ބެލެނިވެރިންނާ ވެސް ގާތް ގުޅުމެއް
ގތެއް އައްސަވާ "،ބެލެނިވެރިޔަކު ވެގެން އުޅޭ ޮ
އޭގެ ފެށުން އެ ކަމަށް ހެކިދެ އެވެ.
ޕީއެޗްޑީ އަށް ކިޔަވައި ވިދާޅުވާން ވަޑައިގަތުމަށް
ހިތަދޫ ސްކޫލްގެ ނަން ޝަރަފުވެރި ލިސްޓުގައި
mihaaru.com
ރިޕޯޓް
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
14
ދެ ޝަ ީހދުންގެ ހަނދާންތަކު ްނ ދިޔަމިގި ީލ ހިތްތައް އަދިވެސް ރިހިރިހި ތ .ދިޔަމިގިލިން ،ހުސެއިން ހަބީބް
އުޅެފައި އައިސް (ހަދިޔާއަކަށް) ގެނައީ ގަމީހެއް .ދެން އަންނަ ފަހަރަކުން ހަދިޔާއަކަށް ގަޑިއެއް ގެނެސްދޭނަން އިނގޭޔޭ ބުނެފަ ދިޔަ ފަހަރު އެ މަރުވީ "،ފަތުހީ ކިޔައި ދިނެވެ. ދެ ޒުވާނުންގެ މަރާ އެކު ރަށަށް ވެރިވެފައި އޮތް
މި ރަށު ބަނަފްސާގޭ މަރިޔަމް ހަސަނުގެ ލޮލުން،
ހިތާމަ ،ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމިގެން ދިޔަ އެވެ .ތިން
އެ ވާހަކަ ދައްކާލިޔަސް ކަރުނަ ހިލެ އެވެ .ނޮވޮމެބަރު
މަހެއްހާ ދުވަހަށް މީހުން ދިރިއުޅޭ ހުރިހާ ރަށެއް
1988 ،3ގައި ބާޣީން ރާއްޖެ އަށް ދިން އުދުވާނީ
ބަލަހައްޓަން ހުރިހާ ރަށަކަށް ސަރުކާރުން އެންގި އިރު,
ހަމަލާގައި ޝަހީދުވެގެން ބިންމައްޗަށް ވެއްޓުނު އެންމެ
މޅިވެރިކަމާއި މާޔޫސްކަމުގެ ތެރޭގަ ދިޔަމިގިލި އޮތީ އެ ޮ
ޒުވާން ހަށިގަނޑަކީ އުމުރުން 16އަހަރުގެ ،މި
އެވެ.
ރަށު ކާނިމާގެ ޖަވާދު އުމަރެވެ .މަރިޔަމް ހަސަނުގެ އެއްބަނޑު ކޮއްކޮ އެވެ. އެ އުދުވާނުގައި ސިފައިންގެ ތެރެއިން ޝަހީދުވި އޮފިސަރުންގެ ތެރެއިން މި ރަށު ރަބީއުގޭ މުހައްމަދު ކ އަހުމަދު ހަސަން، ހަސަންގެ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ ކޮއް ޮ
ރަށް ބަލަހައްޓަން އެންމެ އިސްކޮށް ހަވާލުވީ ބޑު ކަތީބު މަރްހޫމް ހުސައިން ހަސަން ރަށުގެ އޭރުގެ ޮ މަނިކެވެ .އޭނާގެ އެހީތެރިޔަކީ އޭރު ވެސް ރަށު އފީހުގައި ވަޒީފާ އަދާކުރަމުންދިޔަ ރަޝީދެވެ. ޮ ބޑު ކަތީބު] "ހުސައިން މަނިކުބެ [ރަށުގެ އޭރުގެ ޮ
ބޭބެގެ ހަނދާންތަކުގެ ވާހަކަ ކިޔައިދެމުން ދިޔައިރު
އާ ދެމީހުން އުޅުނީ .ބައެއް ރޭރޭ އެކަނި ވެސް މުޅި
އަޑުބެދިއްޖެ އެވެ.
ރަށް ބަލަހައްޓަން ޖެހުނު "،ރަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ.
އެކަމަކު މިއީ ހަމައެކަނީ އެ ދެ އާއިލާ އަށް
ބޑުކަން ރަޝީދަށް ހަވާލުކޮށްފައި އޮތް ޒިންމާގެ ޮ
އެކަނި ކުރެވޭ އިހްސާސެއް ނޫނެވެ .މި ރަށުން
ވިސްނެ އެވެ .ރޭގަނޑުގެ އެ ހިމޭންކަމުގައި ރަށް
ކންމެ މީހަކަށް ވެސް އެ ބައްދަލުވެ އެ ވާހަކަ ދެއްކި ޮ
ބެލެހެއްޓމުގެ ޒިންމާ އަދާކުރަމުން ދިޔައިރު ރަށުން
އިހުސާސް ކުރެވެ އެވެ.
ޝަހީދުވި ދެ ޒުވާނުންގެ ހަނދާންތައް އޭނާގެ ހިތަށް
"އެއްބަނޑުއެއްބަފާ މީހަކަށް ހަމައެކަނި ހުރީ ވެސް
ވެރިކުރުވަ އެވެ.
ބޭބެ .ކުއްލިއަކަށް މަރުވެގެން ދިޔައީމަ ވަރަށް ބޮޑު
އފީހުގައި ވެސް ވަޒީފާ އަދާކުރި ޖަވާދަކީ ރަށު ޮ
ހިތްދަތިކަމަށްވި "،ބޭބެ މުހައްމަދުގެ މަރާ ބެހޭގޮތުން
ޒުވާނެކެވެ .އެ މަސައްކަތަށް އޭނާ ދޭ ސަމާލުކަން
އަހުމަދު "މިހާރު" އަށް ކިޔައި ދިނެވެ.
ރަޝީދަށް ވަނީ ކިތަންމެ ރަނގަޅަކަށް ވެސް ފެނިފަ
ނވެމްބަރު ތިނެއްގެ ހަމަލާގައި ޝަހީދުވި ޮ
ކށް އުޅެއުޅެފައި ދިޔަ މީހެކެވެ. އެވެ .މުހައްމަދަކީ ގާތް ޮ
ކ އަހްމަދު ހަސަން :ބޭބެގެ މުހައްމަދު ހަސަންގެ ކޮއް ޮ
ގތުގައި އެ ހާދިސާ އަށް ފަހު ރަޝީދު ވިދާޅުވި ޮ
ކުއްލި ވަކިވުމުގެ ހިތްދަތިކަން އޭނާ އިހްސާސް ކުރޭ
ފުރަތަމަ ތިން މަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތަކީ އުނދަގޫގެ
"އަނެއްކާ ސިފައިން ގޭގެ ވަޒީފާގައި އުޅެފަ ވެސް ޗުއްޓިއަކަށް އައިސްފިއްޔާ ރަށުގެ ކަންތައްތަކުގައި
ދުވަސްތަކެކެވެ. "ރަށް ކައިރިން ރޭގަނޑު ދޯންޏެއްގެ އަލި
ވެސް ބޭބެ އުޅޭނެ .އެންމެންނާ ގުޅޭ ސަމާސާކޮށް ހަދާ
އފީހަށް އަންގަން އަންގާފަ ފެނުނަސް ވަގުތުން އަތޮޅު ޮ
މީހެއް އެއީ".
އންނަނީ "،އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ. ޮ
ރަށު ކައުންސިލު އިދާރާގެ އެގްޒެކެޓިވް
މުހައްމަދާއި ޖަވާދު ޝަހީދުވިތާ 37އަހަރު ވެގެން
ޑައިރެކްޓަރު ޔަހްޔާ ރަޝީދު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މާލެ
ދިޔައިރު ވެސް އެ ދެ މަރްހޫމުންގެ ހަނދާންތައް މިރަށާ
އަށް ހަމަލާ ދީފި ކަމުގެ ހަބަރު ވީއެޗްއެފް ސެޓް
ވަކިވުމެއް ނެތެވެ .އެ ހާދިސާގެ ވާހަކަ ދެއްކިޔަސް އެ
ކށް ލިބުނީ އެ ދުވަހުގެ ހެނދުނު 10ޖެހި މެދުވެރި ޮ
ލތައް ފެންކަޅި ދެ މަރްހޫމުންގެ އާއިލާގެ މެންބަރުންގެ ޯ
އިރު އެވެ.
ވެއެވެ.
"އެކަމަކު ރަށުގެ ދެ މީހުންނަށް ކަމެއް ދިމާވެގެން
"ޓީވީން ދެއްކީމަ އެކަންޏެއް ނޫން އެ ވާހަކަ
އުޅޭކަމެއް އޭރަކު ނޭނގޭ .ރަށު ދެ މީހުންގެ މަރުގެ
ދެއްކިޔަސް ދެރަވޭ "،ޖަވާދުގެ ދައްތަ މަރިޔަމް ހަސަން
ހަބަރު ލިބުނީ ހަވީރު ވީ ފަހުން "،އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ބުންޏެވެ.
އއްސުނު އިރު މުޅި ރަށަށް ފުން އެ ރެޔަށް އިރު ޮ މޅުވެރިކަމެއް ވެރިވި އެވެ. ހިތާމަ އާއި ޮ ގތުގައި އެއީ އޭނާގެ މަރިޔަމް ހަސަން ބުނި ޮ
މުހައްމަދުގެ މަންމަ އަށް އޭނާ ޝަހީދުވި ކަމުގެ ހަބަރު ދިނީ އޭގެ އަނެއް ދުވަހު އެވެ .އެ ފުން ހިތާމައިގެ ހަބަރު މަންމަ އަށް ދިނުމުން އެ މަންމަ
ހަޔާތުގައި ކުރިމަތިވި ހިތާމަވެރި ރޭތަކުގެ ތެރެއިން އެއް
އަށް ކުރިމަތިވި ހާލަތު ،އަހުމަދު މިހާރު ވެސް ހަނދާން
ރެޔެވެ.
އެބަހުއްޓެވެ.
"މަގޭ ޖަވާދަކީ ވަރަށް ހެޔޮ ވަރަށް ރަނގަޅު
"މަންމަ އާއި ބައްޕަ އޭރު އުޅޭނީ ފަހަލާގައި.
ކުއްޖެއް .އެޔޮ [އޭނާ] އެކަންޏެވެސް ނޫން މުހައްމަދަކީ
އންނަ ފަޅު ރަށެއް] އެ ރަށުން [ރަށާ އެއް ފަޅެއްގައި ޮ
ވެސް އެކަހަލަ ކުއްޖެއް "،މާމާ ދަރިފުޅު ކައިރީގައި
ބައެއް ވަރުވާ އަށް ލިޔެގެން ބައްޕަ އުޅޭތީ .މަންމަމެން
ބައިންދައިގެން އިނދެ މަރްޔަމް ހަސަން ކިޔައި ދިނެވެ.
ގސް) ރަށަށް ގެނެސްފަ ބަލާ ރަށު ބަޔަކު (ދޯނީގައި ޮ
ޖަވާދާ އޭރު އެންމެ ގާތް މީހަކީ މިރަށު މުރިނގު
ބޭބެ މަރުވި ވާހަކަ ބުނީ "،ފެންކަޅިވެފައި ހުރެ އަހުމަދު
މޫސާ ފަތުހީ އެވެ .ޖަވާދާއި ފަތުހީއަކީ އޭރު އެއް އުމުރެއްގެ ޒުވާނުންނެވެ
ކިޔައި ދިނެވެ. "މަންމަ ވަރަށް ހިތްދަތިވެގެން ވަރަށް އަސަރު
ގތުގައި އެ އުމުރުގެ އެހެން އޭނާ ބުނީ ޮ
ވެސް ކުރި .މަންމަ ހަމަޔަކަށް އެޅެން ވެސް
ޒުވާނުންނަށް ވުރެ ޖަވާދުގެ ވިސްނުން މާ ތޫނެވެ.
ދުވަސްތަކެއް ނެގި .ބައްޕަ ވަރަށް ހިތްވަރުގަދަ".
ދުރަށް ވިސްނަ އެވެ.
ޖަވާދާއި މުހައްމަދު ޝަހީދުވުމުން މި ރަށަށް
ޖަވާދު އުމަރުގެ އެއްބަނޑު ދައްތަ މަރިޔަމް
ލިބުނު ހިތްދަތިކަން ރަށުގެ މިހާރުގެ ޒުވާން ޖީލަށް
ހަސަން :އަހަރުތަކެއް ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރު ވެސް
ގތުން އިހުސާސެއް ނުކުރެވޭނެ އެވެ .ނަމަވެސް އަމަލީ ޮ
ކގެ ހަނދާންތައް އާއަވެ ހުރި ކަމަށް އޭނާ ބުނޭ. ކއް ޮ ޮ
މި ޖީލަށް އެ އިހްސާސްތައް ކިޔައި ދީ ވަރުތަވާނެ
"އޭރު ވެސް ރަށަށް އައިސް އުޅެންޏާ ނިދަން
ގތްތަކެއް މި ރަށުގައި ހުރީ ހަމަޖެހިފަ އެވެ. ހުރިހާ ޮ
އަންނާނީ މަމެންގެ ގެއަށް ،މުރިނގަށް .މާލޭގައި
"ކުޑަކުދިންގެ ޕާކުގެ ނަން ނިސްބަތް ކުރީ ޝަހީދު
ޖަވާދަށް .މިހާރު އިމާރާތް ކުރަމުންދާ މިސްކިތަށް
ގތުގައި އޭނާ އަމިއްލަ އަށް ވެސް ޒަކަރިއްޔާ ވިދާޅުވީ ޮ
ކިޔަން ހަމަޖެހިފައިވާ ނަމަކީ މަސްޖިދުލް ޝަހީދު
އެކަމަށް ބޭނުންވާ ލިޔުންތަތައް ތައްޔާރުކޮށް ސްކޫލު
މުހައްމަދު ހަސަން[ .އިސްލާމިކް] މިނިސްޓްރީން
މަރުހަލާގައި ދަރިވަރުންނަށް އެ ވާހަކަތައް ބުނެދީ
ކށްދެއްވާފައި "،ރަށު ވެސް ވަނީ އެ ނަން އެޕްރޫވް ޮ
އަންގައިދެ އެވެ.
ކައުންސިލުގެ ރައީސް އަހްމަދު މޫސާ ވިދާޅުވި އެވެ.
މި ރަށުގައި ހިންގާ އެކި މުނާސަބަތުތަކަށް
"އަދި ކައުންސިލުން އެބަ ގެންގުޅެން އެހެން
ބޭނުންކުރާނެ ލަވަ ޔޫސުފް ލިޔެ ދެ އެވެ .އެއިން
ބޑު ދިދައާ އެކު ވިސްނުމެއް ވެސް .ބަނދަރުމަތީގައި ޮ
ކންމެ ލަވައެއްގައި ގައުމީ ހިދުމަތްތެރިންގެ ވާހަކަތަކާ ޮ
ކންސެޕްޓަށް ތަނެއް ތަރައްގީ ޖުމްހޫރީ މައިދާނުގެ ޮ
ކޅުގެ ރަދުންނާއި ނޮވެމްބަރު އެކު ދިޔަމިގިލީ ދަރި ޮ
ކުރަން 'ޝަހީދުންގެ މައިދާން' ގެ ނަމުން ނަން
ތިނެއްގައި ވަކިވެދިޔަ ރަށުގެ ދެ ޝަހީދުންގެ ވާހަކަތައް
ދީފައި".
އޭނާ ހިމަނަ އެވެ.
އަހްމަދު މޫސާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ރަށުގައި
"ސްކޫލުގައި ސްޓަޑީ މެޓީރިއަލްސްގެ ގޮތުގައި
ކންމެ ހަރަކާތަކާއި ފާހަގަ ކުރާ ކޮންމެ ހިންގާ ޮ
ވެސް އަޅުގަނޑުމެން އެ އެއްޗިހި ބޭނުން ކުރަން"،
މުނާސަބަތެއްގައި ރަށުގެ ޝަހީދުންގެ ހަނދާންތައް
ޔޫސުފް ވިދާޅުވި އެވެ.
މިރަށުގައި އާ ކުރެ އެވެ .ކުޅިވަރު މުބާރާތެއް
ގައުމީ އެކި މުނާސަބަތުތަކާ މި ރަށް
ބޭއްވިޔަސް ޝަހީދުންގެ ޒިކުރާއާ ގުޅުވައި އެ
ކށް ނޮވެމްބަރު ތިނެއްގެ ބީރައްޓެއްސެއް ނޫނެވެ ހާއްސަ ޮ
ކށްދޭން މަސައްކަތް ކުރާ ހަނދާތައް މި ޖީލަށް ވާރުތަ ޮ
ޝަހީދުންގެ ވާހަކަ މި ރަށުގައި އަބަދުމެ ޒިކުރާ
ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
އތް ޖީލަށް އެ ވާހަކަތައް ކުރެވޭނެ އެވެ .އަންނަން ޮ
ރަށު ސްކޫލުގެ ދަރިވަރުންނަށް ވެސް ދިޔަމިގިލީގެ ދަރިކޮޅާއި ރަށުގެ ތާރީހާއި ޝަހީދުންގެ ވާހަކަތައް ކިޔަވައިދެ އެވެ .ސްކޫލުގެ ޕްރިންސިޕަލް ޔޫސުފް
ކިޔައިދީ އުނގަންނައި ވެސް ދޭނެ އެވެ .މި ރަށް އޮތީ އެ ހަނދާންތަކާ އެކުގަ އެވެ.
mihaaru.com
ޚިޔާލު
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
15
ދޮ ގު ޚަ ބަ ރު ފެ ތު ރު މަ ކީ އޭ ގެ ސަ ބަ ބު ން ނޭނ ގި ތި ބެ ބަ ޔަ ކަ ށް ބޮ ޑު މު ސީ ބާ ތެ އް ޖެ އް ސި ދާ ނެ ަކ މެ ކެ ވެ .އަ ދި އޭ ގެ ނަ ތީ ޖާ އެ އް ގެ ގޮ ތު ން ފަ ހު ން ދެ ރަ ވާ ން ޖެ ހި ދާ ނެ ކަ މެ ކެ ވެ.
އިސްލާމީ ނަޒަރުން ސޯޝަލް މީޑިއާގެ އަހުލާގަކީ ކޮބާ؟ ޑރ .ސަ ޢު ދުﷲ ޢަ ލީ mihaaru.com
.)6ކީރތި ރަސޫލާ ﷺ ހަދީސް ކުރައްވަނީ އިވޭހާ
ކށް ނުބައިކަންތައް ޔކަންތަކަށް އަމުރު ޮ ވަޒީފާއަކީ ހެ ޮ
ހިތާއި މި ހުރިހާ އެއްޗަކީ އެއާ މެދު މަސްއޫލުވާން
ދގެއް ހެދުމަށްޓަކައި ކޮންމެ ވާހަކައެއް ދެއްކުމަކީ ޮ
ޔ އުންމަތެއް ކަމުގައި ވުމުގެ ނަހީ ކުރުމެވެ .އެއީ ހެ ޮ
ޖެހޭ ވަސީލަތްތަކެއް ކަމަށެވެ (އަލްއިސްރާއު .)36
ފުދޭނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ (މުސްލިމް).
ޝަރުތުތައް ފުރިހަމަ ކުރުމަށްޓަކަ އެވެ. ދޮގު ޚަބަރު ފެތުރުމަކީ އޭގެ ސަބަބުން ނޭނގި
ދެވަނަ ކަމަކީ ދޫ ރައްކާތެރި ކުރުމެވެ. ސޝަލް މީޑިއާއަކީ މި ޯ މީސްމީޑިއާ ނުވަތަ
ސޯޝަލް މީޑިއާއަކީ މުޖުތަމައު ހަލާކުކޮށް ،މަގު ފުރައްދާ ވަސީލަތަކަށް ހަދައިގެން ނުވާނެ. އިސްލާމް ދީނަކީ ޝާމިލު ،ވަޒަން ހަމަ ،ފަހެލި،
ބޑު މުސީބާތެއް ޖެއްސިދާނެ ކަމެކެވެ. ތިބެ ބަޔަކަށް ޮ
ކންމެ އެއްޗަކީ ހަމަ ދުލުން މީސްމީޑިއާގައި ލިޔާ ޮ
ގތުން ފަހުން ދެރަވާން އަދި އޭގެ ނަތީޖާއެއްގެ ޮ
ލުއި ފަސޭހަ ދީނަކަށް ވާއިރު އަމިއްލަ ނަފުސުން
ޒަމާނުގައި ދިރިއުޅުމުގެ ހަޔާތުގެ އެއްބަ އެވެ.
ބަހެއް ބުނުން ފަދަ ކަމެކެވެ .ވީމާ މަލާއިކަތުން އެ
ޖެހިދާނެ ކަމެކެވެ.
ކންމެ އިންސާނަކާ ހަމައަށް އެކި ގސް ޮ ފެށިގެން ޮ
މުވާސަލާތު ކުރުމާއި ގުޅުންތައް ދެމެހެއްޓުމާއި
ލިޔުއްވަމުން ދާނެކަން ދަންނަން ޖެހެ އެވެ (ޤާފު
ޔ ކަމަކަށް މަގުދައްކާ މީހާ އަށް އެ ހެޔޮ ހެ ޮ
ކށްދޭން ޖެހޭ ހައްގުތަކެއް ވެ އެވެ. ފަރާތްތަކަށް އަދާ ޮ
މައުލޫމާތު ފެތުރުމަށް މީގެ ބޭނުންތެރިކަން ބޮޑެވެ.
.)18އެހެންވެ މީސްމީޑިއާގައި ހަޑިހުތުރުބަސްތައް
ކަންތައް ކުރާ މީހާ އަށް ލިބޭ ދަރުމަ އާ އެއްވަރަށް
ކންމެ ހައްގެއްގެ ވެރި ފަރާތަށް އެ ރަސޫލާ އަންގަވަނީ ޮ
ނަމަވެސް މި މަންފާތަކާ އެކުގައި މިއީ އަހުލާގީ އަދި
ބޭނުން ކުރުމާއި މަލާމާތާއި ފުރައްސާރަ ކުރުމާއި
ދަރުމަ ލިބޭނެ އެވެ (މުސްލިމް) .ވީމާ މީސްމީޑިއާގެ
ކށްދިނުމަށެވެ (ބުޚާރީ). ހައްގެއް އަދާ ޮ
އތް ވަސީލަތެއް އިޖުތިމާއީ ގޮންޖެހުންތަކެއް ވެސް ޮ
ނުރުހޭ ލަގަބުތަކުން މުހާތަބު ކުރުމާއި ގަނާކުރުން
މަންސަތައް ބޭނުންކުރުން އެންމެ އެދެވިގެން ވަނީ
އެހެންކަމުން ސުމޭކު ވަސީލަތްތަކަށް ދެވި ހިފިޔަ
ގންޖެހުންތަކަށް އެކަށޭނަ އިޖާބަ ނުދެވިއްޖެ މެއެވެ .މި ޮ
(ބުލީ ކުރުން) ފަދަ ކަންކަމަކީ ތިމާގެ ދޫ ރައްކާތެރި
އިލްމާއި މައުރިފާ ފަތުރައި މީސްތަކުންނަށް ﷲ ގެ
ނުދިނުމަށް ހޭލުންތެރިވާން ޖެހޭނެ އެވެ .ދުނިޔެ އާއި
ނަމަ އިޖުތިމާއީ ބަދަހިކަމާއި އަހުލާގީ ފުރިހަމަކަމާއި
ނުކުރުމެވެ.
ކށްދީ ރިވެތި ގިޔަމުތަކަށް ބާރު އެޅުމާ މަތިން ހަނދުމަ ޮ
އާހިރަތާއި އަޅުކަމާއި މަސައްކަތާއި މާއްދިއްޔަތާއި
އަލްޙުޖުރާތުގެ 11ވަނަ އާޔަތުގައި މީގެ ބައެއް
އެކު ފިކުރާއި ސުލޫކުގައި މަގުން ކައްސާލުންތަކުން
ރޫހާނިއްޔަތާއި ވަރުބަލިވުމާއި އަރާމު ކުރުން ފަދަ
ކަންކަން ނަހީ ކުރައްވާފައި ވެއެވެ .ރަސޫލާ ﷺ އަމުރު
މީސްތަކުން ސަލާމަތް ކުރުމަށެވެ .މުޖުތަމައު އިސްލާހު
ކަންކަން ވަޒަން ހަމަ ކުރަން ޖެހޭނެ އެވެ.
ގސް ބަހެއް ނުބުނުމަށެވެ ކުރައްވަނީ އެކަކު އަނެކަކަށް ޯ
ކުރުމަށެވެ.
ޔކަމަށް ނޭދެވޭ އެތައް އަސަރެއް ނަފުސާނީ ދުޅަހެ ޮ ކޮށްފާނެ އެވެ. އެހެންކަމުން މީސްމީޑިއާ ގެ ބޭނުން ހިފުމުގައި އިސްލާމް ދީން ކަނޑައަޅައިދޭ އަހުލާގުތައް ދެނެގަނެ އެ
(މާލިކާއި އަޙުމަދު) .އަދި އެކަލޭގެފާނު ހަދީސް
އަށް ރައްކާތެރިވުން މުހިންމެވެ.
ކުރައްވަނީ "މުއުމިނަކީ ބަދުބަސް ބުނާ މީހެއް ނުވަތަ
މީސްމީޑިއާ އަށް ހޭލުންތެރި ވުމުގައި ޝަރީއަތުގެ މަގުސަދުތަކަށް ބެލުން
ކށްލަން ބަސް ބުނާ މީހެއް ނޫން" ކަމަށެވެ ނުވަތަ ދެރަ ޮ
މީސްމީޑިއާ ވިއަސް ނުވަތަ މާސްމީޑިއާ ވިއަސް
ލައުނަތްދޭ މީހެއް ނުވަތަ ހަޑިހުތުރުބަސް ބުނާ މީހެއް
މީސްމީޑިއާ ގައި ދަމަހައްޓަން ޖެހޭ އިސްލާމީ އަހުލާގުތައް
މީސްމީޑިއާ ބޭނުން ކުރުމުގައި އިސްލާމީ އަހުލާގީ ޗާޓަރެއް ކަނޑައެޅުން ފާހަގަ ކުރެވިގެން މިދިޔަ ކަންކަމުގެ އަލީގައި އިސްލާމި ނަޒަރުން ބަލާއިރު މީސްމީޑިއާ ބޭނުންކުރުމުގެ
(އަހުމަދާއި ތިރުމިޛީ) .ވީމާ ތިމާގެ ދޫ ރައްކާތެރި
އޭގެ ބޭނުން ހިފަން ޖެހޭނީ އިސްލާމީ ޝަރީއާގެ
ޗާޓަރެއް ނުވަތަ ގަދަވެގެންވާ އަހުދެއް ކަނޑައެޅިދާނެ
ގތުން މި ފާހަގަކުރި ކަހަލަ އެއްވެސް ކަމެއް ކުރުމުގެ ޮ
ކށްގެންނެވެ .މިގޮތުން މަގުސަދުތަކަށް ރިއާޔަތް ޮ
އެވެ.
ކށް ދެމިހުރުން މުހިންމެވެ. ނު ޮ
ހައްގާއި ބާތިލު ވަކި ކުރަން އެނގެން ވާނެ އެވެ.
ގތުން ﷲ ގެ ވަޖުހުފުޅު އަދައިގެން މި ޮ
ކަމެއް ނޫނެވެ .އެކަމަކު އެއީ މުޅި ދީން އޭގެ މައްޗަށް
ތިންވަނަ ކަމަކީ މީހުންގެ ހާއްސަ ކަންކަމަށް
ހެވާއި ނުބައި ދަންނަން ވާނެ އެވެ .ނުބައި މައުލޫމާތު
މުޖުތަމައުގެ މަސްލަހަތަށް ވިސްނަން ޖެހޭނެ އެވެ.
ބިނާވެފައިވާ މައިގަނޑު އެއް ބައެވެ .ދީނުގެ އަނެއް
ކށް ސިއްރުތައް ހިފެހެއްޓުމެވެ .އަލްޙުޖުރާތު އިހުތިރާމު ޮ
އޅުވާލައި ހެޔޮނުބައި ވަކި ފަތުރައި ހައްގާއި ބާތިލު ޮ
ބަހާއި އަމަލާއި ނަގުލު ކުރުމުގައި ތެދުވެރިކަމާއި
ދެބައި ކަމުގައިވާ އަގީދާ އާއި ޝަރީއާ ފުރިހަމަ ވަނީ
ސޫރަތުގެ 12ވަނާ އާޔަތުގައި ﷲ އަންގަވަނީ
ގތުގައި ނުހިފުމެވެ. ނުވުމަކީ ބުއްދީގެ ބޭނުން ހެޔޮ ޮ
އަމާނާތްތެރިވާން ޖެހޭނެ އެވެ .ލަފުޒުތަކާއި
އަހުލާގު ހިމަނައިގެންނެވެ.
ހދަން ފާރަލައި ނުބެލުމަށެވެ. މީހުންގެ ސިއްރުތައް ޯ
ﷲ އަންގަވަނީ ތިމާއަށް ނޭނގޭ ކަންކަމުގެ މައްޗަށް
ތަސްވީރުތަކުގައި ލަދުވެތިކަމާއި އިހުތިރާމު އޮންނަންވާނެ
ހަމަ އެއާ އެކު ،މީހުން ފަލީހަތް ނުކުރުން ވެސް
ރސާ ނުވުމަށެވެ (އަލްއިސްރާއު .)36 ބަ ޯ
އެވެ .ސިއްރުތައް ހިފަހައްޓައި މީހުންގެ ހާއްސަ
އިސްލާމީ ނަޒަރުން ބަލާއިރު އަހުލާގަކީ ދެވަނަ ދަރަޖައިގެ ނުވަތަ ފުރިހަމަ ކުރުމުގެ ތެރޭ ހިމެނޭ
ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ބަޔާން ކުރައްވަނީ އެކަލޭގެފާނު ފޮނުއްވުނީ އަހުލާގީ ރިވެތި ސިފަތައް ފުރިހަމަ
މުހިންމެވެ .ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ހަދީސް ކުރައްވަނީ
ދގު ކަށަވަރު ކުރުމަށެވެ އަދި ޚަބަރުތަކުގެ ތެދު ޮ
ކަންކަމަށް އިހުތިރާމު ކުރަންވާނެ އެވެ .އީޖާބީ ވުމާއި
ކުރެއްވުމަށް ކަމަށެވެ (މާލިކު) .އިސްލާމްދީނަކީ
ފރުވައި ރައްކާތެރި ކޮށްދިން މުސްލިމެއްގެ އައިބު ޮ
(އަލްޙުޖުރާތު .)6ހަމައެއާ އެކު ،ކުރިން ފާހަގަކުރި
އިސްލާހަށް މަސައްކަތް ކުރުން އަމާޒަކަށް ހަދަން
ދިރިއުޅުމުގެ ޝާމިލު މަންހަޖަކަށް ވާތީ ކޮންމެ
މީހަކު ދުނިޔެ އާއި އާޚިރަތުގައި ﷲ އެ މީހެއްގެ
ބައެއް އަހުލާގުތަކަކީ ޝަރީއާގެ މުހިންމު މަގުސަދެއް
ވާނެ އެވެ .ވަގުތާއި ހަކަތަ ބޭނުންކުރުމުގައި އިސްރާފު
މައިދާނެއްގައި ވެސް އަހުލާގު އޮވެ އެވެ .މިގޮތުން
ފރުވައި ރައްކާތެރި ކުރައްވާނެ ކަމަށެވެ އައިބު ޮ
ކަމުގައިވާ ނަސްލާއި އަބުރު ރައްކާތެރި ކުރުމުގެ
ކޮށްގެން ނުވާނެ އެވެ .ޝަރުއީ މަގުސަދުތަކަށް
ޑިޖިޓަލައިޒޭޝަން ނުވަތަ ސުމޭކު އާލަމު މިއިން
(މުސްލިމް).
ތެރެއިން ހިމެނޭ ކަންކަމެވެ .ވީމާ މި މަގުސަދަށް ވެސް
ރައްކާތެރިވެ މަސްއޫލުވާން ޖެހޭނެ އެވެ .ﷲ އަށާއި
ހޭލުންތެރިވާން ޖެހޭނެ އެވެ.
ޔބަހެއް ނޫނީ ބުނެގެން އާހިރަތަށް އީމާންވާ ނަމަ ހެ ޮ
އިސްތިސްނާއެއް ނުވެއެވެ .އެހެންވެ ޖުމްލަކޮށް މި
ވީމާ މުޖުތަމައުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމާއި
ކށް މީސްމީޑިއާގައި އާލަމުގައި އަދި ވަކިން ހާއްސަ ޮ
އެ ނޫންވެސް މަސްލަހަތެއް ރައްކާ ކުރުމަށް ޒަރޫރީ
ދަމަހައްޓަން ޖެހޭ އިސްލާމީ ސުލޫކުތަކެއް އެބަހުއްޓެވެ.
މިންވަރަށް ވަކި ބަޔަކަށް ފިޔަވައި އެހެން ހުރިހާ
މީސްމީޑިއާގެ ނުރައްކަލާ މެދު ހޭލުންތެރިވުން
ހާލަތެއްގައި މުސްލިމުން ވާން ޖެހޭނީ މީހުންގެ ހާއްސަ
ސުމޭކު ވަސީލަތްތަކާ މެދު ރަނގަޅު
މިކަމުގައި އިސްލާމީ ރިވެތި އަހުލާގަށް ރައްކާތެރިވުން
ދގު ޚަބަރުތައް ހިއްސާ ނުކުރުމެވެ .ދޮގު ނުހެދުމާއި ޮ
ކށް ސިއްރުތައް ހިފަހައްޓާ ކަންކަމަށް އިހުތިރާމު ޮ
ހޭލުންތެރިކަމެއް ނެތް ނަމަ އަމާންކަން ގެއްލި
މުހިންމެވެ .މިއީ މުޖުތަމައު ހަލާކުކޮށް ،މަގު ފުރައްދާ
ޚަބަރު ފެތުރުމަކީ އޭގެ ސަބަބުން ނޭނގި ތިބެ ބަޔަކަށް
ބަޔަކަށެވެ .މީސްމީޑިއާގައި މީހަކު ފަލީހަތްވާ އެއްވެސް
ގތުން ޝަހުވަތްތައް ނުރައްކާތަކަށް ހުށަހެޅިދާނެ އެވެ .މި ޮ
ވަސީލަތަކަށް ހަދައިގެން ނުވާނެ އެވެ .އޭގެ ބަދަލުގައި
ބޮޑު މުސީބާތެއް ޖެއްސިދާނެ ކަމެކެވެ .އަދި އޭގެ
އެއްޗެއް ހިއްސާ ނުކުރާ ބަޔަކަށެވެ.
ހިލުވުމާއި ހަރުކަށިކަމަށް ހިތްވަރު ލިބުމާއި އިލްހާދަށް
މިއީ ގުޅުންތައް ދަމަހައްޓައި އިލްމާއި މައުރިފާ އާއި
މީސްމީޑިއާގެ އިސްލާމީ އަހުލާގުގެ ތެރޭ ހިމެނޭ
މަގުފަހި ވުމާއި ގަނާކުރުމަށް ހުށަހެޅުން ފަދަ ކަންކަން
އގާތެރިކަމާއި އެކުވެރިކަމާއި ބަދަހިކަން ރަހުމަތާއި ޯ
އެހެންވެ މި ނަތީޖާ ބަޔާން ކުރައްވަމުން ކީރތި
ހަތަރުވަނަ ކަމަކީ މަންފާހުރި މައުލޫމާތު ފަތުރައި ހެޔޮ
ހިނގުން އެކަށީގެންވެ އެވެ .ނަމަވެސް ﷲ އަމުރު
ފަތުރާ ވަސީލަތަކަށް ހަދަން ޖެހޭނެ އެވެ.
ޤުރްއާނުގައި ﷲ އަންގަވަނީ ފާސިގަކު ޚަބަރަކައިގެން
ކަންކަމަށް މަގުފަހި ކުރުމުގައި މީސްމީޑިއާގެ ބޭނުން
ކުރައްވަނީ ބެލުންތައް ތިރި ކުރުމަށެވެ (އައްނޫރު .)30
ދގު ބެލުމަށެވެ (އަލްޙުޖުރާތު އަތުވެއްޖެ ނަމަ އޭގެ ތެދު ޮ
ހިފުމެވެ .އިސްލާމީ އުންމަތުގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް
އަދި އެކަލާނގެ ބަޔާން ކުރައްވަނީ އިވުމާއި ފެނުމާއި
އޭގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ ކަމަކީ ތެދުވެރިވުމާއި ދޮގު
ގތުން ފަހުން ދެރަވާން ޖެހިދާނެ ކަމެކެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ޮ
ނުވާނެ އެވެ. ގތަކަށް ހިފާ ނަމަ މީސްމީޑިއާގެ ބޭނުން އެއްވެސް ޮ
mihaaru.com
ކުޅިވަރު
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
16
މެސީ އާއި ރޮނާލްޑޯގެ ފެންވަރަށް ހާލަންޑް ވާސިލުވެއްޖެ :ގާޑިއޯލާ ހު ސެ އި ން ހަ ބީ ބް mihaaru.com
ބޭނުންވަނީ ދެ ލަނޑެވެ. ކށް ދިޔަ ކްލަބް މި މިދިޔަ ސީޒަނުގައި ދަށް ޮ އތީ ހާލަންޑްގެ ސީޒަނުގައި ފޯމުގައި ދެމެހެއްޓުމުގައި ޮ
ލަނޑުޖެހުމުގައި ލިއޮނެލް މެސީ އާއި ކްރިސްޓިއާނޯ
އަންނަ އިހްސާސެއް .އޭނާ [ހާލަންޑް] އާ އެކު
ރނާލްޑޯ] އަދި މެސީ "ތަފާތަކީ ކްރިސްޓިއާނޯ [ ޮ
ކުޑަކުޑަކޮށް އެ އިހްސާސް ކުރެވޭ .އޭނާ އެހާވެސް
އެ ދެ ކުޅުންތެރިން 15އަހަރުވަންދެން އެގޮތުގައި
ނުފޫޒުގަދަ "،ގާޑިއޯލާ ބުންޏެވެ.
ދަމަހައްޓާކަން .ފެންނާނެ މެސީ އަދިވެސް އެމްއެލްއެސް
"އޭނާ އެ ފެންވަރަށް އާދެވިއްޖެތަ؟
ކންމެ މެޗެއްގައިހެން އެކެއް (އެމެރިކާގެ ލީގު) ގައި ޮ
މަސައްކަތެވެ .މުޅި ޓީމު އޭނާގެ ކޮނޑުގައި ޖަހައިގެން
ޑއާ އެއްފެންވަރަށް މެންޗެސްޓާ ސިޓީގެ ފޯވާޑް ރޮނާލް ޯ
އތީ ތާވަލުގެ ދެވަނައިގަ އެވެ .ލީގުގައި އެ ޓީމު ޮ
ގލް ޖެހުމުގެ އަދަދުތައް ފެނޭތަ؟ އޭނާގެ ޯ
ނޫނީ ދެ ލަނޑު އެބަޖަހާ .ސައުދީގައި ކްރިސްޓިއާނޯ
އާލިން ހާލަންޑް މިހާރު ވާސިލުވެއްޖެކަމަށް އެ ޓީމުގެ
އެއް ލަނޑަށް ވުރެ އިތުރަށް ގޯލް ޖެހުނު އިތުރު
ހަމަގައިމުވެސް އޭނާ އެހުރީ އެމީހުންގެ ފެންވަރުގައި
[ރޮނަލްޑޯ] ވެސް ހަމައެހެން "،ގާޑިއޯލާ ބުންޏެވެ.
އލާ ބުނެފި އެވެ. ކޯޗު ޕެޕް ގާޑި ޯ
ކޑްގައި އޭނާ ނޫނީ ނެތެވެ. ކުޅުންތެރިޔެއް ސިޓީގެ ސް ޮ
ކްރިސްޓިއާނޯ [ރޮނާލްޑޯ] އާއި މެސީގެ އަދަދުތަކާ
"އެކަމަކު އޭނާ [ހާލަންޑް] ވެސް މިހާރު އެ
ޕްރިމިއާ ލީގުގެ ލަނޑު ލިސްޓްގައި ހާލަންޑް
ލަނޑު ލިސްޓްގައި އޭނާ ދަމަހައްޓަމުންދާ ނުފޫޒާ
ކުރީގައި ދަމަހައްޓަމުން ދަނީ 11ގޯލާ އެކު އެވެ.
އެކު ގާޑިއޯލާ ބުނީ ހާލަންޑް މިހާރު ހުރީ މެސީ އާއި
ފަހައްތުން ވިއްދަން ތިބި ހަތަރު ކުޅުންތެރިންނަށް ވުރެ
ޑއާ އެއްސަފެއްގައި ކަމަށެވެ. ރޮނާލް ޯ
ފވާޑް ވަނީ ޖަހައިފަ އިތުރަށް ފަސް ގޯލް ނޯވޭގެ ޯ އެވެ .ސިޓީގައި 100ލަނޑު ހަމަކުރަން އޭނާ އަށް
"އާލިން [ހާލަންޑް] ފެންނަނީ ވަރަށް ނުރައްކާކޮށް. ރނާލްޑޯ" ކުޅޭއިރު މިއީ މެސީ ނުވަތަ ކްރިޓިއާނޯ [ ޮ
އެއްފެންވަރެއްގައި". ގތުގައި ހާލަންޑާ އަޅާކިޔާއިރު ގާޑިއޯލާ ބުނި ޮ
ހުރީ އެ ފެންވަރުގައި .އޭނާ ނެތި އަހަރެމެންނަށް މިކަންކުރަން ވާނީ ވަރަށް އުނދަގޫކަމަކަށް".
ރނާލްޑޯގެ ތަފާތަކީ 15އަހަރުވަންދެން މެސީ އާއި ޮ އެއްގޮތެއްގައި އެ ދެ ކުޅުންތެރިން ލަނޑުޖެހުމުގެ އެ ފމުގައި ދެމެހެއްޓުމެވެ. ޯ
އީގަލްސް އަށް ފުރަތަމަ މޮޅު! ހު ސެ އި ން ހަ ބީ ބް mihaaru.com
ފޯވާޑް އިސްމާއީލް އީސާ އާއި ޖަޕާނުގެ މިޑްފީލްޑަރު ޔޝީ ކިމިޝީމާ އެވެ. ކަޓްސު ޯ އީސަ ،އީގަލްސް އަށް ލީޑް ނަގައި ދިނީ މެޗުގެ
ޕޓްސްގެ މައްޗަށް 0-2ގެ ނަތީޖާއަކުން ޓީސީ ސް ޯ
64ވަނަ މިނެޓްގަ އެވެ .އެކަމަކު އޭގެ ކުރިން ލީޑް
ހދައި މި ސީޒަނުގައި އީގަލްސްއިން ފުރަތަމަ ކާމިޔާބު ޯ
ނެގުމުގެ ފުރުސަތު ވެސް އީގަލްސް އަށް ލިބުނެވެ.
މޅެއް ހޯދައިފި އެވެ. ފަހަރަށް ޮ ދިރާގު ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގުގައި އިއްޔެ އީގަލްސްއިން ކުޅުނު މެޗަކީ މި ސީޒަނުގައި އެ
މެޗުގެ 54ވަނަ މިނެޓްގައި އެ ޓީމަށް ލިބުނު ޕެނަލްޓީ ކެޕްޓަން އަހްމަދު ރިޒުވާނަށް ވައްދާލެވޭ ގޮތެއް ނުވި އެވެ.
ބޅައިގެ ނުރައްކާ ކަނޑުވާލި ޑިފެންޑަރުން ސާފުކޮށްލައި ޯ އެވެ.
ކިމިޝީމާ ލަނޑު ޖަހަން ފުރުސަތު ތަނަވަސްކޮށް ދިނީ އިބްރާހިމް މަހްދީ ހުސައިން (ފޭދޫ އިއްބެ)
ރިޒޭ އަށް ޕެނަލްޓީ ނާކާމިޔާބުވި ނަމަވެސް ،އީސަ
ބޅަ ހިފައިގެން ކިމިޝީމާ އޭރިއާގެ އިއްބެ ދިން ޯ
އަށް ލަނޑު ޖެހައި ދޭން އޭނާ އެހީވި އެވެ .ޓީސީގެ
ފނުވާލި ބޯޅަ ގޯލްގެ ތެރެއަށް ވަނީ އަރިމަތިން އަރައި ޮ
އެ ޕެނަލްޓީއަކީ ޓީސީގެ އޭރިއާގެ ތެރެއިން އެ
އޭރިއާގެ ތެރެއިން އެ ޓީމުގެ ޑިފެންޑަރުން އޭރިއާގެ
ކީޕަރު އަހްމަދު ހަސަންގެ ގައިގައި ޖެހިފަ އެވެ.
ގތުން ކުޅުނު ޗެރިޓީ ޝީލްޑް މެޗު ވެސް ޮ
ބޅައިން ޖެހުމުން ލިބުނު ޓީމުގެ ޑިފެންޑަރުގެ އަތުގައި ޯ
ތެރޭގައި ތިއްބައި ޑިފެންޑަރުންގެ ތެރެއިން ރިޒޭ ބޯޅަ
ޕއިންޓް ހޯދައި އީގަލްސް ކުޅުނު ހަ މެޗުން ހަ ޮ
ހިމަނައިގެންނެވެ.
ފނުވާލި ޕެނަލްޓީ ޓީސީގެ ޕެނަލްޓީއެކެވެ .ރިޒޭ ޮ
ގލް ކުރިމަތީގައި ހުރެފައި އީސަ ދިނީ އީސަ އަށެވެޯ .
ވަނީ ގަދަ ހަޔަކަށް ޖެހިލާފަ އެވެ .ލީގުގައި މިހާރު
މިސްރުގެ ކީޕަރު މުހައްމަދު ހަސަން ދިފާއު ކުރި އެވެ.
ބޅަ ޖެހީ ފުރާޅެއްހެން އޮތް ގޯލްގެ އެތެރެއިން އެ ޯ
މޅެއް ނުލިބޭ އެންމެ ޓީމެއް ވެސް ނެތެވެ. ޮ
މެޗުގައި އީގަލްސްގެ ލަނޑުތައް ޖެހީ ތަޖުރިބާކާރު
އޭނާ ދިފާއު ކުރުމުން ރީބައުންސްވި ބޯޅަ ޓީސީގެ
މަތީދާގަނޑަށެވެ.
ހު ސެ އި ން ހަ ބީ ބް
ކްލަބްގެ ހަތްވަނަ މެޗެވެ .އެއީ ސީޒަން ހުޅުވުމުގެ
ބޅަ ދަނޑުގައި އިއްޔެ ހަވީރު ކުޅުނު ގައުމީ ފުޓް ޯ
ހަ މެޗުން ނިއުގެ ގޯލަށް ފުރަތަމަ ލަނޑު ،އެ ޓީމު މޮޅުކޮށް ދިނީ ހަންނަ! mihaaru.com
ކށް ބުރަށް ނަތީޖާ ހަމަހަމަކޮށް ދިނީ ނަގައި ދީފައިވަނި ޮ
ބޅައިގައި މާ ބޮޑު އެވެ .އޭނާ ސާފުކޮށްލަށް ފޮނުވާލި ޯ
ހދައި އޭރިއާ ތެރެއަށް ވެސް ނުކުމެ އެވެ .ބޯޅަ ޯ
އަލީ އިޝްފާގް ހަސަން މަޖީދެވެ.
ބޅަ ސީދާ ލިބުނީ ޔާމީނަށެވެ. ބާރެއް ނެތެވެ .އެ ޯ
ނުވަދެ އިޝްފާގް ވަނީ ސާގިބްގެ ބޯމަތިން ގޯލްގެ
އިޝްފާގްގެ އެ ލަނޑަކީ ނިއުގެ ގޯލް ހަސަން ރާއިފް އަހްމަދު (ހަންނަ) ޖަހައިދިން ގޯލުން ނިއު ރޭޑިއަންޓުން 1-2ން ބުރު ސްޕޯޓްސް ބަލިކޮށްފި އެވެ. ހަތް އަހަރުގެ މެދުކަނޑުމަކަށް ފަހު ދިވެހި
ބަލަހައްޓަމުންދާ ޕާކިސްތާނުގެ ގައުމީ ކީޕަރު ސާގިބް ކޅަށް ވަން ފުރަތަމަ ގޯލެވެ. ހަނީފް ޮ
ބޅަ ހިފައިގެން އޭރިއާތެރެއަށް ވަދެ ޔާމީން ވަނީ ޯ ބޅަ ވައްދާލައިފަ އެވެ. ގޯލްގެ ތެރެއަށް ޯ ބުރުން ނަތީޖާ ހަމަހަމަ 35ވަނަ މިނެޓްގަ އެވެ.
ޔާމީން ،ނިއު އަށް ލަނޑު ޖަހައި ދިނީ 21ވަނަ މިނެޓްގަ އެވެ.
ހަންނަ ލަނޑު ޖެހީ އަލީ ފާސިރު (ސެންޓޭ) ދިން ބޅައިގެ ކޮންޓްރޯލް ހަންނަ ބޯޅައިންނެވެ .ސެންޓޭ ދިން ޯ ހޯދީ ބުރުގެ ޑިފެންޑަރު ވެސް އޭނާގެ ކައިރިގައި
ބުރުގެ ހާފުގެ ތެރެއިން އެ ޓީމުގެ ޑިފެންޑަރު
ޕްރިމިއާ ލީގަށް އެނބުރި އައި ނިއުގެ ކޮޅަށް ހޮނިހިރު
ބުރުގެ ހާފުގެ މެދެއްހާހިސާބުގައި ހުރެފައި
ދުވަހުގެ ރޭ ގެ މެޗާ ހަމައަށް އެންމެ ގޯލެއް ވެސް
ބޅަ ފުރަތަމަ ދިފާއު ކުރީ މިސްރުގެ ހަންނަ ފޮނުވާލި ޯ
ނުވަދެ އެވެ .ހަ މެޗުން އެ ޓީމުގެ ގޯލު ހުޅުވުނު
ޑިފެންޑަރު އަލާ ނާސިރެވެ .އޭނާ އަށް ރަނގަޅަށް
ބޅަ ލިބޭނެކަމަށް ނިއުގެ އިޝްފާގް އަށް އެ ޯ
ހަމައެކަނި ޓީމަކީ ބުރެވެ.
ރލް ނުކުރެވުމުން ދެން އެ ބޯޅަ ކުރިއަށް ބޯޅަ ކޮންޓް ޯ
ޑިފެންޑަރުން ތިބީ ތައްޔާރު ވެގެނެއް ނޫނެވެ .ކީޕަރު
ފނުވާލީ ބުރުގެ ޑިފެންޑަރު އަހްމަދު އަބްދުﷲ (ލިލީ) ޮ
ކންމެވެސް ވަރަކަށް ކުރިއަށް ސާގިބް ވެސް ހުރީ ޮ
ނިއުގެ މޫސާ ޔާމީން (ޔާންބެ) އެ ޓީމަށް ލީޑް
ބޅަ ވައްދާލައިފަ އެވެ. ތެރެއަށް ޯ
ލންގް ރޭންޖް ޕާހެއް އިޝްފާގަށް ބޯޅަ ފޮނުވާލީ ޯ ދިނުމަށެވެ.
ރލްކޮށް އޭނާ ބޯޅަ ވިއްދާފައި ވަނިކޮށެވެ .ބޯޅަ ކޮންޓް ޯ ގލްގެ މަތީ ކަނަށެވެ. ފޮނުވާލީ ޯ ޕޓްސްއާ ޕޮއިންޓްގެ މެޗުން މޮޅުވެ ،އޮޑި ސް ޯ ގލުން އޮޑިއަށް ގޮތުން ހަމަހަމަކޮށްފަ އެވެ .ފައިދާ ޯ ކުރި ލިބެނީ އެންމެ ލަނޑެއްގެ ތަފާތުންނެވެ.
mihaaru.com
ކުޅިވަރު
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
ހު ސެ އި ން ހަ ބީ ބް mihaaru.com
ލިވަޕޫލުގެ ލިޑާޝިޕްނަގަން ތިބި ކުޅުންތެރިން ކަންނެއްވެއްޖެ ކަމަށް ވާދަވެރި މެންޗެސްޓާ ޔުނައިޓެޑްގެ ލެޖެންޑް ވޭން ރޫނީ ބުނ ވާހަކަ އަށް ލިވަޕޫލުގެ
ލީގުގެ އެންމެ ފަހުގެ ޗެމްޕިއަންނަށް ލިވަޕޫލަށް
ފުޓްބޯޅަ ޕަންޑިޓް ނުވަތަ އެނަލިސްޓެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.
އތް އުނދަގޫ ހާލަތުގައި މި ސީޒަނުގައި ކުރިމަތިވެފައި ޮ
ވެންޑައިކް ބުނީ މިދިޔަ ސީޒަނުގައި ލިވަޕޫލު
ވެގެން .އެއީ އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ހިޔާލެއް "،ރޫނީ އަށް
އިއްޔެއަކީ އެ ޓީމަށް ހަމަޖެހިލެވުނު ދުވަހެކެވެ .ލީގުގައި
ފޯމުގައި ކުރިއަށް ދިޔައިރު އެއްވެސް ވާހަކައެއް ރޫނީ
ކުރިން ކުޅުނު ހަތަރު މެޗުން ބަލިވި ފަހުން އިއްޔެއަކީ
ނުދައްކާ ކަމަށެވެ .އެކަމަކު ހާލަތު ގޯސްވި ވަގުތު
ހަމަނުޭވާއެއް ލެވުނު ދުވަހެކެވެ.
ރޫނީ ވާހަކަ ދައްކަނީ ރަނގަޅަށް ދިރާސާނުކޮށް
ރަނގަޅަށް ދިޔައިރު އޭނާ ވާހަކަދައްކާ އަޑެއް
ގތަކަށް ކަމަށެވެ. ކަންނެއް ޮ
ނާހާނެ .އެހެންވީމަ ޕަންޑިޓް އޭނާކުރާ ކަންތައް އޭނާ
މޮޅުވި އެވެ.
ޕޑްކާސްޓްގައި ވާހަކަ ދައްކަމުން ބީބީސީގެ ޮ
ހަމަޖެހުމުގެ ނެވާއާ އެކު ވެންޑައިކް ރައްދު ދިނީ
ރޫނީ ބުނީ ލިވަޕޫލުގެ ލީޑާޝިޕްނަގަން ތިބި ދެ
ރޫނީ އަށެވެ.
ކުޅުންތެރިންގެ ފަރާތުން މި ސީޒަނުގައި ފެންނަނީ
ގތުގައި ކާމިޔާބު ހޯދި ރޫނީ ކުޅުންތެރިޔެއްގެ ޮ
ކަންނެއްވެފައިވާ މަންޒަރުކަމަށެވެ.
"ކަންނެއްކަމަށް" ރޫ ީނ ބުނުމުން ވެންޑައިކްގެ ހޫނު ރައްދެއް!
ކޮމެންޓް އޭނާ އެ ކުރީ ކަންނެއްގޮތަކަށް ފާޑުކިޔާލަން
ކޅަށް ލިވަޕޫލުން ކުޅުނު މެޗު 0-2ން ވިލާއާ ދެ ޮ
ކެޕްޓަން ވާޖިލް ވެންޑައިކް ރައްދު ދީފި އެވެ.
17
ކޯޗިންގައި ފެއިލްވުމުން އޭނާ މިހާރު މަސައްކަތް ކުރަނީ
ވެންޑައިކް ބުނީ ކުޅުންތެރިޔެއްގެ ގޮތުގައި ރޫނީ ހޯދާފައިވާ ކާމިޔާބު ބަލައި ގަންނަ ކަމަށެވެ .އޭނާއަކީ ބޑު ލެޖެންޑެއް ކަމަށް ވެންޑައިކް ބޅައިގެ ޮ ފުޓް ޯ ބުންޏެވެ. "އެކަމަކު އަހަންނަށް އިހްސާސް ކުރެވެނީ އެ
ރައްދު ދެމުން ވެންޑައިކް ބުންޏެވެ. " ...އަހަރެން ބުނިހެން މިދިޔަ އަހަރު ކަންކަން
ކުރަން ޖެހޭނެ( .އެކަހަލަ ވާހަކަ ދެއްކުން) އެއީ އޭނާކުރަންޖެހޭނެކަމެއް އެ ވަޒީފާގައި". އަމިއްލަ ދަނޑުގައި ކުޅުނު މެޗުގައި ލިވަޕޫލުގެ ލަނޑުތައް ޖެހީ މުހައްމަދު ސަލާހް އާއި ރަޔަން ގްރާވިންބާކް އެވެ.
ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖޫނިއާ އަންހެން ސާފިން ޗެމްޕި ައނަކީ އުމުރުން 8އަހަރު ެގ އާލިޔާ ޒހާ މާދިހަށް އެ ހީޓުން ލިބުނީ ލިބުނެވެ .މަރިޔަމް ޯ
ރާއްޖޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޖޫނިއާ އަންހެން
0.93ޕޮއިންޓެވެ.
ސާފިން ޗެމްޕިއަންކަން އުމުރުން 8އަހަރުގެ އާލިޔާ
މިއީ ރާއްޖޭގެ ސާފިން އެސޯސިއޭޝަން
ލަތީފް ހުކުރު ދުވަހު ހޯދައިފި އެވެ. ހދީ މިއަދު ބޭއްވި ގައުމީ އާލިޔާ ޗެމްޕިއަންކަން ޯ ޖޫނިއާ ސާފިން ޗެމްޕިއަންޝިޕްސްގެ އަންހެންބައިގެ
9.77ޕޮއިންޓެވެ. ޔަސީން ވަނީ ސެމީ ފައިނަލްގައި އަހުމަދު ހދައިފަ އެވެ .އަދި އިނާޏް ލުޒެއިންއާ ވާދަކޮށް ކުރި ޯ
ފައިނަލްގައި ނޫގް މުހައްމަދު ދުނެއިމް އިރުޝާދާ ކށް ކުރި ހޯދައިފަ އެވެ. ވާދަ ޮ މި އަހަރުގެ 14އަހަރުން ދަށުގެ ޗެމްޕިއަންކަން
(އެމްއެސްއޭ) އިން ބާއްވާ މުބާރާތެއްގައި ޖޫނިއާ
ފައިނަލަށް ދަތުރުކުރީ ކަޔާން އަބްދުﷲ އަރީފް
ހޯދީ ހުސެއިން އަޒާން އިސްމާއިލް އެވެ .އޭނާ ވަނީ
އަންހެން އިވެންޓް ބޭއްވި ފުރަތަމަ ފަހަރެވެ.
(ކައިޕުޓީ)އާ ވާދަކޮށެވެ.
ފައިނަލްގައި އަހުމަދު އާލް އާދިލްއާ ވާދަކޮށް 11.33
18އަހަރުން ދަށުގެ ބައިގެ ފައިނަލް ހީޓުގައި ވާދަކޮށް
މުބާރާތުގައި ދެން ކުރިއަށް ގެންދިޔައީ ފިރިހެން
ހދައިގެންނެވެ .އޭނާ ވަނީ ފައިނަލް 10.23ޕޮއިންޓް ޯ
18އަހަރުން ދަށާއި 16އަހަދުން ދަށް އަދި 14
ހދީ ޔޫސުފް ކަޔާން ހަމްދާން ޒަކީ (ކައި މި އަހަރު ޯ
ހީޓުގައި ވާދަކުރި ތިންވަނަ ރާޅަށް 4.23ޕޮއިންޓް
އަހަރުން ދަށުގެ އިވެންޓެވެ.
ޒަކީ) އެވެ .އޭނާ ވަނީ ފައިނަލްގައި ،މިދިޔަ އަހަރު
މިއީ އަޒާން ޖޫނިއާ ޗެމްޕިއަންޝިޕްސްގައި
ހދި ކައިޕުޓީއާއާ ވާދަކޮށް 13.67 ޗެމްޕިއަންކަން ޯ
ވާދަކުރި ދެވަނަ ފަހަރެވެ .މިދިޔަ އަހަރުގެ މުބާރާތުގެ
ޔަސީން އަހުމަދު ނާޝިދެވެ .އޭނާ ވަނީ ފައިނަލްގައި،
ޕއިންޓް ހޯދައިފަ އެވެ .ކައިޕުޓީއަށް މި ހީޓުން ލިބުނީ ޮ
މި އިވެންޓުން އޭނާ ކެޓީ ސެމީ ފައިނަލްގައި ނޫހް އާ
މިދިޔަ އަހަރު މި އިވެންޓްގެ ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދި
8.33ޕޮއިންޓެވެ.
ވާދަކޮށެވެ.
ހޯދައިފަ އެވެ .އާލިޔާގެ ހަވަނަ ރާޅުގައި ހަ ޕޮއިންޓް ސްކޯ ކުރި އެވެ. އަންހެން ބައިގެ ދެވަނަ އަށް ދިޔައީ ޖުމްލަ 7.67
ފިރިހެން 18އަހަރުން ދަށުގެ ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދީ
ޕޮއިންޓް ލިބުނު އައިޝާ ތާރާ ވާސިފަށެވެ .ތިންވަނައަށް
މުހައްމަދު އިނާން އަބްދުލް ހަންނާނާ ވާދަކޮށް 13.67
ދިޔަ އަލައިކާ އަބްދުލް އަލީމަށް 3.86ޕޮއިޖންޓް
ޕއިންޓް ހޯދައިފަ އެވެ .އިނާންގެ ޖުމްލަ ސްކޯއަކީ ޮ
އުމުރުން 16އަހަރުން ދަށުގެ ޗެމްޕިއަންކަން
ހދައިފަ އެވެ .އާލް އަށް ލިބުނީ 4.43 ޕޮއިންޓް ޯ ޕޮއިންޓެވެ.
ކައިޕުޓީ ފައިނަލަށް ދަތުރުކުރީ ސެމީ ފައިނަލްގައި ކށެވެ .އަދި ކައި ޒަކީ ވަނީ ސެމީ ޔަސީންއާ ވާދަ ޮ
ވިކްޓަރީ ހަމަޔަކަށް އެޅި މޮޅުވުމުގެ ޓްރެ ުކގައި! ހު ސެ އި ން ހަ ބީ ބް mihaaru.com
އެވެ .ސީޒަނަށް އެ ޓީމުން ނުކުތީ ވަގުތީ ކޯޗެއްގެ
ބޑު ޖާގައެއް އެ ޓީމުގެ ޑިފެންޑަރުން ތެރެއިން މާ ޮ
ގތުގައި މިހާރުގެ އެސިސްޓެންޓް ކޯޗު އާދަމް ޮ
ވިކްޓަރީއަކަށް ނުދިނެވެ.
އަބްދުއްލަތީފް (ލައްޗޭ) ގެ ނަން ޖަހައިގެންނެވެ. ދިރާގު ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގުގައި ޔުނައިޓެޑް
މުޅި މެޗުގައި ޔޫވީގެ ފަހަތުން އެ ޖާގަ ވިކްޓަރީ
ބޅަ އެވަޓަން ފޮނުވާލީ ރީބައުންސްވެގެން ދިޔަ ޯ ގޯލްގެ ކަނަށެވެ. މޮޅާ އެކު ވިކްޓަރީ ވަނީ ނުވަ ޕޮއިންޓް ހޯދައި
އލީ ގެރީ އެ ޓީމާ ހަވާލުވީ މިހާރުގެ ކޯޗު ޖޯޖި ޮ
އަށް ލިބުނީ އެންމެ ފަހަރަކު އެވެ .މެޗުގެ 73ވަނަ
ތާވާލުގެ ހަތަރުވަނަ އަށް ޖެހިލާފަ އެވެ .މިހާރު
ވިކްޓަރީގެ މައްޗަށް 0-1ގެ ނަތީޖާއަކުން ކުރި ހޯދައި
ކޅު އެވެ .އޭނާގެ ކޯޗުކަމުގެދަށުން މިދިޔަ މަހު ކުރީ ޮ
މިނެޓްގައި ލިބުނު އެ ފުރުސަތުން ވްލަޑްމިއާ އެވަޓަން
އތީ އެއް މެޗު މަދުން ކުޅެފައިވާ ބުރު ފަސްވަނައިގައި ޮ
މޅުވުމުގެ ރޭހަށް ވިކްޓަރީން ވަދެއްޖެ ވިދިވިދިގެން ޮ
ވިކްޓަރީން ކުޅުނު ތިން މެޗުގެ ތެރެއިން ދެ މޮޗުން
ލަނޑު ޖަހައި ދިނެވެ.
ޕޓްސް އެވެ .އެ ޓީމުން މިރޭ ނުކުންނާނީ ނިއު ސް ޯ
އެވެ.
މޮޅުވި އެވެ. ސެޕްޓެމްބަރު މަހު ފެށި ސީޒަނަށް އެންމެ ފަހުން
ހުސައިން ނިޔާޒު މުހައްމަދު އޭރިއާ ތެރެއިން ބޯޅަ
ކޗު ގެރީގެ ޕްލޭނަށް ވިކްޓަރީ ސްލޮވާކިއާގެ ޯ
ރލް ކޮށްލައި އޭނާ ދިނީ އެވަޓަން އަށެވެ .ބޯޅަ ކޮންޓް ޯ
ތައްޔާރުވާން ފެށި އެއް ކްލަބަކީ ވިކްޓަރީ އެވެ.
މަޑުމަޑުން ބަދަލުކުރަމުންދާ މަންޒަރު މިއަދުގެ މެޗުން
ބޅަ ޔޫވީގެ ޑިފެންޑަރުގެ ފައިގައި ޖެހިފައި ފޮނުވާލި ޯ
ގތަކަށް ތައްޔާރު ނުވެވުމުން ލީގުގެ އެކަށީގެންވާ ޮ
ވެސް ފެނުނެވެ.
ބްލޮކްވި އެވެ .އެކަމަކު ބޯޅަ ހޯދުމުގައި ޑިފެންޑަރަށް
ކުރީކޮޅު އެ ޓީމުގެ ނަތީޖާތަކަށް ވެސް އަސަރު ކުރި
އެކަމަކު ޔުނައިޓެޑް ވިކްޓަރީގެ ޑިފެންސްގެ
ކާމިޔާބުނުވި އެވެ.
ރޭޑިއަންޓާ ދެކޮޅަށެވެ. އތީ ހަތަރު ޕޮއިންޓާ އެކު ޔުނައިޓެޑް ވިކްޓަރީ ޮ ހަވަނައިގަ އެވެ.
mihaaru.com
ހަބަރު
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
ސިނގިރޭޓް ވައްކަމާ ގުޅިގެން ހައްޔަރުކުރި އެންމެން ވެސް ޝަރީއަތް ނިމެންދެން ބަންދުކޮށްފި
ސ 5 :އާއި ގުޅޭ
އެ މައްސަލާގައި އެންމެ ފަހުން ހައްޔަރުކުރީ
.2ކަސްޓަމްސްގެ ކުރީގެ ސީނިއާ
ހދ .ވައިކަރަދޫ ނޫރަލީގޭ ،ޝަހީމް އަދި ސ .ހިތަދޫ،
ސުޕްރިންޓެންޑެންޓް މުއާޒް އަލީ -ޝަރީއަތް
ޗާނދަނީގޭ ،ސާމިހު އެވެ .އެ ދެ މީހުން ޝަރީއަތް
ނިމެންދެން ބަންދު
ނިމެންދެން ބަންދުކުރަން މިއަދު އަމުރުކުރީ ،އެ
.3ވައްކަން "ކާމިޔާބުކުރަން" އެހީވި ކަމަށް
މީހުންގެ ބަންދަށް މިދިޔަ ހަފުތާގައި ދިން ހަތް ދުވަހުގެ ކޓަށް ހާޒިރު ކުރުމުންނެވެ. މުއްދަތު ހަމަވާތީ ޯ
ނިމެންދެން ބަންދު
ދެން އެ މައްސަލާގައި ހައްޔަރުކުރީ؛
ކންޓެއިނާ އުފުލި ދޯނީގެ .4ސިނގިރޭޓް ދެ ޮ
ޕޓުގައި މަސައްކަތްކުރާ .1ހުޅުމާލެ ޯ
ކެޕްޓަން އާދަމް ވަހީދު -ޝަރީއަތް ނިމެންދެން ބަންދު
ކަސްޓަމްސްގެ އިސް މުވައްޒަފެއް ކަމަށްވާ ޒިވާރު
.5އެމްޕީއެލްގެ މުވައްޒަފެއް ކަމަށްވާ އަހުމަދު ޝަހީމް -ޝަރީއަތް ނިމެންދެން ބަންދު
ސްކޫލްތަކުން ވޭޕް ސްޓިކް މިހާރު ނުފެނެއޭ ބުނާ ވަރަށް މަދުވެއްޖެ :މިނިސްޓަރު މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ މިއީ ދަރިވަރުންނާއި ކަމެއް ކަމަށެވެ.
ސިނގިރޭޓަށް 122މިލިއަން ރުފިޔާ އަރާނެ އެވެ.
ފިރުޝާން -ޝަރީއަތް ނިމެންދެން ބަންދު ސާމިހް -ޝަރީއަތް ނިމެންދެން ބަންދު
ކންޓެއިނަރުތައް އެމްޕީއެލްގެ އެ ސިނގިރޭޓް ޮ ހުޅުމާލެ ބަނދަރުގައި އެ ކުންފުނީގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ބެހެއްޓީ އެ ސިނގިރޭޓުތައް ވަގަށް ރާއްޖެ އެތެރެކުރި
ރާއްޖެއަށް ވަގަށް އެތެރެކުރި 40ފޫޓުގެ ދެ
މައްސަލައިގެ ތަހުގީގު ނިންމައި ޕީޖީ އޮފީހަށް
ކޮންޓެއިނަރުގައި ހުރީ 1،360ކޭސް ސިނގިރޭޓެވެ.
ފނުވޭތީ ކަމަށް ކަސްޓަމްސް އިން ބުނެފައިވެ ނު ޮ
އެއީ ޖުމްލަ 13.6މިލިއަން ސިނގިރޭޓެވެ.
ކންޓެއިނަރުތައް ވަގަށް ނެގިކަން އެވެ .ނަމަވެސް އެ ޮ
ގތުގައި ،އަތުލައިގަތް ކަސްޓަމްސް އިން ބުނެފައިވާ ޮ
ކަސްޓަމްސްއަށް އެނގުނީ މިދިޔަ މަހުގެ އަށް ވަނަ
ބްރޭންޑުތަކުގެ ސިނގިރޭޓަށް އާންމުކޮށް ކަނޑައަޅާފައިވާ
ދުވަހު އެވެ.
އަގުތަކުން ޑިއުޓީ ދައްކާއިރު 13.6 ،މިލިއަން
ސ 5 :އާއި ގުޅޭ
ބިލިއަން ރުފިޔާ ހޭދަކުރާ ކަމަށެވެ.
ޓީޗަރުންނާއި ބެލެނިވެރިން ވެސް ފަހުރުވެރިވާން ޖެހޭ
.6އެމްޕީއެލްގެ މުވައްޒަފެއް ކަމަށްވާ އަހުމަދު .7އެމްޕީއެލްގެ މުވައްޒަފެއް ކަމަށްވާ ހުސައިން
ތުހުމަތުކުރާ ހަސަން އަބްދުއްރަހްމާން -ޝަރީއަތް
އިސްމާއިލް -ޝަރީއަތް ނިމެންދެން ބަންދު
18
"މީގެ ސިއްހީ އިމްޕެކްޓަށް ބެލިކަމުގައި ވިޔަސް،
ގޮތުގައި ،ރާއްޖޭގައި ކިޔަވާ ކުދިންގެ ތެރެއިން 45
ކުދިންނަށް ދުންފަތުގެ ބާވަތްތައް ވިއްކުން ވެސް
ކންމެވެސް ބާވަތެއްގެ ދުންފަތުގެ ޕަސެންޓް ކުދިންޮ ،
މަނާވާނެ އެވެ.
ނމިކް އިމްޕެކްޓަށް ބެލި ކަމުގައި ވިޔަސް، އެކޮ ޮ
އިސްތިއުމާލު ކުރެ އެވެ .އޭގެ ތެރެއިން 17ޕަސެންޓް
އެ ގާނޫނަށް މިދިޔަ އަހަރުގެ ފަހުކޮޅު ގެނައި
"އަޅުގަނޑުމެން މި އުޅެނީ ދުޅަހެޔޮ
އަދި އެކަމާ ގުޅިގެން ނުކުންނަ އެކިއެކި އިޖުތިމާއީ
ކުދިންނަކީ ވޭޕް ކުރާ ކުދިން ކަމަށް އެ ރިޕޯޓްގައިވެ
ބަދަލުގެ ދަށުން ،ދުންފަތުގެ ބާވަތްތައް ވިއްކޭނެ އެންމެ
ޖީލެއް ބިނާކުރުމަށް .އެންމެން ގުޅިގެން މެނުވީ
މައްސަލަތަކަށް ބެލިކަމުގައި ވިޔަސް މެ ،އަޅުގަނޑު
އެވެ.
ހަގު އުމުރު ވެސް 18އަހަރުން 21އަހަރަށް ވަނީ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް މިކަމެއް ކާމިޔާބެއް ނުކުރެވޭނެ"،
ގަބޫލުކުރަނީ ،އަޅުގަނޑުމެން އެންމެ އެކީ އަތާއި އަތް
ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުމާ ދެކޮޅަށް
މަތިކޮށްފަ އެވެ .އަދި އެ އުމުރާ މެދު ޝައްކުވާ ނަމަ
އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ގުޅާލައިގެން ،އެއް ރޫހެއްގައި މިކަން ކާމިޔާބުކުރަން
ބޑު ފިޔަވަޅު ރާއްޖެއިން މިހާތަނަށް އަޅާ އެންމެ ޮ
ދުންފަތުގެ ބާވަތްތައް ވިއްކޭނީ އުމުރު ކަށަވަރު ކުރުމަށް
އިސްމާއިލް ޝަފީއު ވިދާޅުވީ ދުންފަތާ
ކށް ،ހަގީގީ ކާމިޔާބު ހޯދައިފި ނަމަ ،ﷲ މަސައްކަތް ޮ
ކަމަށްވާ "ޖެނެރޭޝަނަލް ބޭން"އަށް އިއްޔެ އިން
ފަހުގައި ކަމަށް ވެސް ވަނީ އިސްލާހުގައި ބުނެފައިވެ
ގުޅުންހުރި އެކި ބަލިތަކުގައި ކޮންމެ އަހަރަކު
އިރާދަކުރެއްވިޔާ ރާއްޖެއަށް ވަރަށް އުފާވެރިކަމެއް
ފެށިގެން އަމަލުކުރަން ފަށާފައިވާއިރު ދުންފަތް
އެވެ.
ކންމެ އަހަރަކު މަރުވާކަން 150އެއްހާ ދިވެހިން ޮ
ލިބޭނެ "،އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ރލް ކުރުމާ ބެހޭ ގާނޫނަށް މިދިޔަ މެއި މަހު ކޮންޓް ޯ
ތަފާސްހިސާބުތަކުން އެނގެން އެބަހުރި ކަމަށާއި ،އަދި ޕޓްކުރުމަށް އަހަރަކު 1.8 ދުންފަތް ރާއްޖެއަށް އިމް ޯ
ޑަބްލިއުއެޗްއޯ އިން 2019ވަނަ އަހަރު ނެރުނު ކ ސާވޭ (ޖީވައިޓީއެސް)ގައި ބުނި ގުލޯބަލް ޔޫތު ޓޮބޭ ޯ
.1މާޒިން މޫސާ / ،25 ،ރޭޝަމް ،ލ .މާވަށް .2އަހުމަދު ރައިހާން ނައީމް / ،20 ،މ. ކޯރަސް ،މާލެ .3އިބްރާހިމް އަނޫފް / ،24 ،އަޅިވިލާގޭ ،ކ. ގުރައިދޫ
އުފަން ވެފައިވާ ކުދިންނަށް އަދި އުފަން ވާނެ
ސ 3 :އާއި ގުޅޭ
އެއާ ޯޕޓުން ފޭރުނު "އެންމެ ޮޑލަރެއް" ވެސް އަދި ނުފެނޭ! ޑލަރު ފޭރުނު މައްސަލާގައި ހައްޔަރުކުރި މީހުން ޮ
ގެނައި ބަދަލާ އެކު 2007ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން
.4ހުސައިން ޝަހުދު / ،30 ،އަޅިވިލާގޭ ،ކ. ގުރައިދޫ
ހުރައަށް ދިޔައީ އެ ދުވަހުގެ ހެނދުނުގެ ވަގުތެއްގަ
ކމާންޑުގެ މީހުންނަށް ވެސް ވަޅިން ބިރު ސެކިއުރިޓީ ޮ
އެވެ.
ކށް ،ފައިސާ ސޫޓް ކޭސް ލލަށް ސްޕްރޭ ޮ ދައްކައިޮ ،
ކށްގެން ތިބެ ،ވަޅިން ބިރު ދައްކައި މޫނު ނިވާ ޮ
ޑޮލަރު ފޭރިގަތް ވަގުން ޓާމިނަލަށް ފޭބީ ކާރަކުން
ގސް އެރީ އެ ލޯންޗަށް ފޭރިގަނެގެން އެ މީހުން ދުވެ ޮ
ޕޓުގެ އާ ޓާމިނަލްގެ ތެރެއިން ރާއްޖޭގެ މައި އެއާ ޯ
ކަމަށްވެ އެވެ .އޭރު ހުޅުލޭ ޖެޓީގައި ތައްޔާރީ ހާލަތުގައި
ކަމަށް މައުލޫމާތު އެނގޭ މީހަކު ކުރިން ކިޔައިދީފައިވެ
ބީއެމްއެލްގެ ދެ މުވައްޒަފެއްގެ އަތުން ފައިސާ ފޭރިގަތް
އތް ކަމަށް އެނގިފައިވެ އެވެ. ހާއްސަ ލޯންޗެއް ޮ
އެވެ.
އެމީހުން ދަތުރުކުރި 12މީހުންގެ ޖާގައިގެ ލޯންޗު
ޕޓުގެ ސެކިއުރިޓީ ކަންކަން ބަލަހައްޓާ އޭވިއޭޝަން އެއާ ޯ
ކޯޓުގެ ހުކުމާ ގުޅިގެން އެމްއެލްއެސްޑީޕީ އިއާދަކޮށް ،ޕާ ީޓތަކުގެ ދަފްތަރުގައި ހިމަނައިފި އެމްއެލްއެސްޑީޕީ އަށް ތިން މަސް ދުވަހުގެ
ހަމަކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން
ސޝަލް ޑިމޮކްރެޓިކް ޯ މޯލްޑިވްސް ލޭބާ އެންޑް
އެހެންވެ ،އިލެކްޝަން ކޮމިޝަނުން މިދިޔަ
ނޓިހެއް ދިންއިރު އެ ޕާޓީގައި 2،700އަށް ވުރެ ޯ
ބުނެފައި ވިޔަސް ،ޕާޓީން މެމްބަރުން ހަމަކުރަން ޖެހޭނީ
ކޓުން ހުކުމް ކުރުމާ ގުޅިގެން އެ ޕާޓީ ސިވިލް ޯ
ބުރާސްފަތި ދުވަހު ނެރުނު އިއުލާނެއްގައިވަނީ ސިވިލް
ގިނަ މެމްބަރުން ތިބި ކަމަށެވެ .އަދި އެ ނޯޓިހާ
ނޯޓިސް ދިންއިރު މަދުވި އަދަދަށް އެކަންޏެވެ .އަދި
އިއާދަކޮށް ،ޕާޓީތަކުގެ ދަފުތަރުގައި އަލުން ހިމަނައިފި
މލްޑިވްސް ލޭބާ އެންޑް ކޯޓުގެ ހުކުމާ ގުޅިގެން ޯ
ގުޅިގެން އެ ޕާޓީން އިތުރަށް 300އަށް ވުރެ ގިނަ
ކޮމިޝަނުން އެމްއެލްއެސްޑީޕީ އުވާލީ އެ އުސޫލުން
އެވެ.
ކށް ،ސިޔާސީ ސޯޝަލް ޑިމޮކްރެޓިކް ޕާޓީ އިއާދަ ޮ
ފނުވާފައިވާއިރު، މެމްބަރުން ހަމަކޮށް ،ކޮމިޝަނަށް ފޯމު ޮ
ކށްފައި ވަނިކޮށް ކަމަށްވާތީ އެ މެމްބަރުންގެ އަދަދު ހަމަ ޮ
ޕާޓީތަކުގެ ދަފްތަރުގައި އެ ޕާޓީ އަލުން ހިމަނާފައިވާ
ފމުތައް ސައްހަ ކަމަށް ކޮމިޝަނުން ވެސް އެ ޯ
ޕާޓީ އުވާލަން ނިންމި ނިންމުން ގާނޫނާ ހިލާފު ކަމަށް
ކަމަށެވެ.
ބަލައިގެންފައިވާ ކަމަށް ހުކުމުގައިވެ އެވެ.
އެ ހުކުމުގައިވެ އެވެ.
ޕާޓީ (އެމްއެލްއެސްޑީޕީ) އުވާލީ ގާނޫނާ ހިލާފަށް ކަމަށް
ޖޫން 2022 ،ގައި އެމްއެލްއެސްޑީޕީ އުވާލަން ނިންމީ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ގާނޫނުގައި ބުނާ 3،000 މެމްބަރުން ހަމަނުވާ ކަމަށް ބުނެ އެވެ .ނަމަވެސް އެ
ކަމަށް ހުކުމްކޮށްފަ އެވެ.
އެ މައްސަލާގައި ސިވިލް ކޯޓުން ކުރި
ގތުން ،މެމްބަރުން ހަމަކުރަން ނޯޓިސް ހުކުމުގައިވާ ޮ
ކޓަށް ހުށަހެޅުމުން އެ މައްސަލަ އެ ޕާޓީން ސިވިލް ޯ
ހުކުމުގައި ވަނީ ގާނޫނުގައި ބުނާ 3،000މެމްބަރުން
ކށް އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އިތުރަށް ޕާޓީން ދީފައި ވަނި ޮ
ކޯޓުން މިދިޔަ މަހު ވަނީ އެ ނިންމުން ގާނޫނާ ހިލާފް
ހަމަނުވާ ކަމަށް ބުނެ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން
ވަކިވާ މެމްބަރުންގެ ބަދަލުގައި އިތުރަށް މެމްބަރުން
ނަމަވެސް އެމްއެލްއެސްޑީޕީ ދެމިއޮންނާނެކަން ނުވަތަ ނޫންކަން އެ ހުކުމުގައި ބުނެފައެއް ނުވެ އެވެ.
03ނޮވެމްބަރ ( 2025ހޯމަ)
mihaaru.com
ހުޅުލެއަށް އަރަން އިންޑިއާ ސިފައިންނަށް ބެލުނީ ގަމު ޗާޓު!
ބްރިގޭޑިއާ ބަލްސަރާ އެ ހިސާބުން ޖޯޝީގެ މޫނަށް
19
ސ 9 :އާއި ގުޅޭ
އަދި ކުރިން ކަންކަން އަންގަމުން ދިޔަ ނަމަވެސް
ކށް އަނބުރާލި އިރު ޖެއްސުމަށް ފަހު ،ކޮންޓްރޯލް ޮ
ސިހުން ލިބި ފިލަން ދުވަން ފެށި އިރު އިންޑިއާ
ބލުގެ އިޝާރާތުން ،އެކަމެއް ބަލައިލި އެވެ .ޖޯޝީގެ ޮ
ބޑު ކަމަކަށް ނުވެ ހަމަޖެހޭނެ އަދި އެތައް ވަގުތެއް ޮ
ކޅުން ބާކީ އޮތީ 300ވަރަކަށް މީޓަރެވެ. ރަންވޭގެ ޮ
ސިފައިންނަށް އަދި މާލެއާ ހިސާބަކަށް ނުފޯރަ އެވެ.
ނުވާނޭ ބުންޏެވެ .ގްރޫޕް ކެޕްޓަން ބިވޫރް ވެސް
ސަލާމަތްވާނެ ކަންތައްތައް ކަމަށެވެ.
ބޓަށް އިންޑިއާ ޓެރަރިސްޓުން ފިލަން އަރާ ތިބި ޯ
ހުޅުލެ އޮތީ އަމާންކޮށް
ރކެޓް ފޮނުވާލައި އޭގެ ސިފައިން ހަމަ އެ ވަގުތު ތިން ޮ
ގތުގައި ހުޅުލެއަށް ޖައްސައި ޖޝީ ބުނެފައިވާ ޮ ޯ
ދުވެލި ލަސްކުރުވި އެވެ .އެއީ ޓެރަރިސްޓުން ފިލަން،
ޕޓްގައި] ޖައްސަން ބުނެ ،ވައިގެ މަގުން ގޮސް [އެއާ ޯ
ގތުގައި ތެޔޮ އެޅުމުގެ ފަހުންނެވެ .އޭނާ ބުނެފައިވާ ޮ
އތްކަން ކަށަވަރު ކުރެވުނު މުޅި އެއާޕޯޓްގެ ކޮންޓްރޯލް ޮ
ގތުގައި އެތައް ބަޔަކާ އެކު މާލެއިން ރަހީނުންގެ ޮ
ހުށަހެޅިން".
ހުރިހާ ކަމެއް ކުރަން 5-4ގަޑިއިރު އާންމުކޮށް
އިރު އެ ރޭ 10:45ވެއްޖެ އެވެ .އެއީ ބޯޓު ޖެއްސިތާ
ފިލަން ދަތުރަށް އެރި އެމްވީ ޕްރޮގްރެސް ލައިޓް އެވެ.
ހޭދަވިޔަސް އެ ދުވަހު 90މިނެޓުން ހުރިހާ ކަމެއް
45-40މިނެޓް ތެރޭގަ އެވެ .އެކަން އެއާ ޓްރެފިކް
އިންޑިއާ ސިފައިންގެ މަނަވަރު އައިއެންއެސް
ނިންމާލި އެވެ.
ކޮންޓްރޯލް (އޭޓީސީ) އަށް ވަދެ ،ދިވެހި ސިފައިންނަށް
ގޯދާވަރީ ފަހުން މި މިޝަންގައި ބައިވެރިވެ ދެ
ލޅު ފުޓްބޯޅަ ދަނޑަށް އެއީ ހުޅުލޭ އެއާޕޯޓަށް ނުވަތަ ގަ ޮ
ކަނު އަނދިރީގައި ހުޅުލޭ އެއާޕޯޓަށް
ޖޯޝީގެ ޓީމުން އެންގި އެވެ .މިކަމުގެ ތެރޭގައި
ރގްރެސް ލައިޓް ހުއްޓުވައި އަދި ދުވަހެއް ފަހުން ޕް ޮ
ޕެރަޝޫޓްގައި ފޭބުމެވެ .ނަމަވެސް ޓީމުތަކުން އެ ދެ
ބޓު ނައްޓާލި އިރު ހަވީރު 5:55ވެއްޖެ ފުރަން ޯ
ޕޓުން ފެނުނު ،ޝައްކު އިންޑިއާ ސިފައިން ވަނީ އެއާ ޯ
ހަމަލާދީ ފައްތާލުމުގައި ބައިވެރިވި އެވެ .ރާއްޖޭގެ
ކުރެވޭ ބައެއް މީހުން ހައްޔަރު ވެސް ކޮށްފަ އެވެ.
ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރު އަހްމަދު މުޖުތަބާ އާއި އިތުރު
އެކަމަކު އެ މީހުންނަށް ކަމެއް ނުކުރެ އެވެ.
67ރަހީނުން ސަލާމަތްކުރި ނަމަވެސް އިންޑިއާ
ޖޝީއާ އެއްބަސްވެ ،އެ ޕްލޭނަށް ނޫނެކޭ ބުންޏެވެ. ޯ ގތް ރަނގަޅު ނޫން ކަމަށް "އަހަރެމެން އެ ޮ
ގތުގައި ދިއްލީން އައި އެކަމަކު ޖޯޝީ ލިޔެފައިވާ ޮ ޓީމުން އަނެއްކާވެސް އިތުރު ދެ އިހުތިޔާރެއް ދިނެވެ.
ހުށަހެޅުމަށް ވެސް ނޫނެކޭ ބުންޏެވެ. "މި ހިސާބުން ،ބްރިގޭޑިއާ ބަލްސަރާ ވާހަކަ
ޔ ހުރީ ޓްރިވެންޑްރަމާ ޖޯޝީގެ ބޯޓުގައި ތެ ޮ ހިސާބަށް ދެވޭ ވަރަށް ކަމަށް ވެސް އެނގުނީ
އެވެ. މިހާރު ބޯޓު އެ އޮތީ 29،000ފޫޓު މަތީގަ އެވެ.
ދައްކަން ފަށައި ،ބްރިގޭޑިއާ މާލިކް އިށީންނަން ބުނެފި.
ޓ ހުރި ޓޫރިސްޓުން "އަތްމަތީ މާލެ އާއި ހުޅުލޭގެ ފޮ ޯ
އޭގެ 15ވަރަކަށް މިނެޓް ފަހުން އިންޑިއާގެ ދެ
ބޓަށް އެރުމުގެ ކުރިން ފަސް ރަހީނަކު ސިފައިން އެ ޯ
އަދި ހުޅުލެއަށް ޖައްސައި ،އެތަނުން މިޝަން ކުރިއަށް
ގވީ ރައީސް މައުމޫން ފޮތް" އަތުޖެހުމާ އެކު ޖޯޝީ ޮ
ބޓު ވެސް ހުޅުލެއަށް ޖެއްސި އެވެ .އެ ބޯޓުގެ ވަނަ ޯ
އަނިޔާވެރިކަމާ އެކު މަރައި ކަނޑަށް އެއްލައިލި އެވެ.
ގެންދިއުމުގެ ޕްލޭން ހުށަހެޅި "،އިތުރު އޮޅުންތަކެއް
ސަލާމަތް ކުރުމުގެ މަސައްކަތާ ހަވާލުވެފައިވާ ޓީމުގެ
ކމާންޑަރު ދިލިއަން ފުރަތަމަ ވެސް ކެޕްޓަން ،ވިންގް ޮ
އިންޑިއާ ސިފައިން މާލެ އަރައި ހުޅަނގު އުތުރު
ޖޝީ ބުނެފައިވެ އެ ހިސާބުން އެރި ހާދިސާއަކާ އެކު ޯ
ވެރިޔާ ލެފްޓިނެންޓް އެމްކޭ ސިންހަށެވެ .އެ ފޮތުގައި
ފާޅުކުރީ ހިތްހަމަނުޖެހުމެވެ .ސަބަބަކަށްވީ ބޯޓު ޖެއްސި
ގތަށް ސަރަހައްދެއްގެ ސަރަހައްދުން އަރައި ފޭބޭނެ ޮ
އެވެ.
ޓ އޭނާއަށް ދައްކައި ބްރީފިން އިން ،މައުމޫން ފޮ ޯ
ވަގުތު އިންޑިއާ ސިފައިންގެ ބައެއް މީހުން ރަންވޭ
ރލް ނެގި އެވެ .ދެން ފެނުނީ ފޮށިތަކެއް ކޮންޓް ޯ
ދިނުމުން ފަހަރަކު މީހަކަށް އެ ދައްކަމުން ގޮސް މުޅި
ބޓު ދަށުގެ ބަޔަކު ހުރަސްކޮށް ދާތީ ފެނުމުންނެވެޯ .
ފމުގައި އައި ބައެކެވެ .ވަގުތުން އެ ހިފައިގެން ،ޔުނި ޯ
ޓީމަށް ބްރީފިން ހިއްސާކުރި އެވެ.
މަރު ނުވާ ކަމެއް ވެސް އޭނާއަށް ޔަގީނެއް ނޫނެވެ.
މީހުން ހައްޔަރުކުރަން އެންގިން ކަމަށް ޖޯޝީ ބުންޏެވެ.
ބޑުގައި އޭރު ހުރި. "މާލޭގެ ލައިން ޑައިގްރާމެއް ޯ ބްރީފިން ނިމެން ކައިރިވިތަނާ [ސަފީރު] ބެނާޖްރީ، ބިވޫރްގެ ކައިރިއަށް ޖެހިލާފައި އެ ޑައިގްރާމަކީ ރާއްޖޭގެ
ގތުގައި ސިފައިން ޖޯޝީ ބުނެފައިވާ ޮ
އތް ކަންބޮޑުވުމަކީ "އެކަމަކު އަޅުގަނޑުގެ އޭރު ޮ
އެކަމަކު ފަހުން އެނގުނީ އެއީ އިންޑިއާ ސިފައިންނާ
އެންމެ ދެކުނުގައި ،މާލެއާ 400ވަރަކަށް ކިލޯމީޓަރު
ދަތުރުކުރަމުން ދިޔައީ އެއްވެސް ޔަގީންކަމެއް ނެތް
ގތެއް .އޭޓީސީގައި ހުރި ،ހުޅުލޭ މާލެއަށް ދެވޭނެ ޮ
ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރަން އައި ދިވެހި ސިފައިންގެ
އންނަ ،ކުރިން އިނގިރޭސިންގެ މަރުކަޒެއް ދުރުގައި ޮ
އިންޓެލިޖެންސް މައުލޫމާތާ އެކު ،ނަމަވެސް ފުރިހަމަ
އފިސަ އިންޗާޖް ،އިބްރާހިމް ފައިސަލަށް އެއާޕޯޓްގެ ޮ
ބައެއް ކަމެވެ.
ހިންގި ގަމުގެ ކުރެހުމެއް ކަމަށް ވިދާޅުވެއްޖެ "،ހުރިހާ
އިތުބާރާ އެކުގަ އެވެ.
ގވައި އަޅުގަނޑު ކައިރިއަށް ގެނެސްފި .އޭނާ ބުނީ ޮ
ބްރީފިންއެއް އެ ހިސާބުން ބޭކާރުވީ އެވެ.
ފަރުވާތެރިކަމާ އެކު އެ މީހުންގެ ވާހަކަ އަހައި ،އެ
ޓްރިވެންޑްރަމް ފަސްދީ ގޮސް ހުޅުލެއާ 600
ޕޓްގެ ރެސްކިއުގައި ބޭނުންކުރާ، އެތަނުގައި އޮތީ އެއާ ޯ
ގސް އޭރުގެ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރުގެ މީހުންނާ އެކު ޮ
ގތުގައި ބެނާރްޖީ މާލެ އާއި ޖޯޝީ ލިޔެފައިވާ ޮ
ބޓު ޖައްސަން ތައްޔާރުވާން ކިލޯމީޓަރާ ގާތްވުމާ އެކު ޯ
ބޓެއް އެކަނި ކަމަށް"، ފަންސާހަކަށް މީހުންގެ ޖާގައިގެ ޯ
ނައިބު ،އިލްޔާސް އިބްރާހިމާ ބައްދަލުކުރި އެވެ.
ހުޅުލެ ދެއްކެވީ ޓޫރިސްޓުންނަށް ތައްޔާރު ކޮށްފައިވާ
އތީ ޖެއްސޭ ހާލަތުގައި ކަމަށްވާ ފެށި އެވެ .އެއާޕޯޓް ޮ
ޖޝީ ލިޔެފައިވެ އެވެ" .އޭނާ ބުނީ ބޯޓުގެ ޑްރައިވަރު ޯ
ރައީސް މައުމޫން ހުންނެވި ތަނެއް އެނގުނީ އެ
ކށް ،ވަރަށް ރީތި ފޮޓޯތައް ފޮތަކުންނެވެ .އޭގައި ކުލަ ޮ
ކޑްވޯޑް "ހަދިޔާ" ނަމަ ލިބޭނެ ކަމަށް ބުނެފައިވާ ޯ
ވީތަނެއް ނޭނގިގެން ހޯދާ ވާހަކަ".
ހިސާބުންނެވެ .އެކަމަކު ރައީސްގެ ސެކިއުރިޓީން
ހުރި ކަމަށް އޭނާ ލިޔެފައިވެ އެވެ .އެކަމަކު އެއީ
ގެ މެސެޖު ވެސް އެ ހިސާބުން ލިބިއްޖެ އެވެ.
ހުރިހާ ސިފައިންނަށް މާލެއަށް ދޭވޭނެ ޖާގަ އޭގައި
އިންޑިއާ ސިފައިންނަށް އެ ގެ ދައްކަން ފަސްޖެހުނު
ފަސޭހައިން ލިބެން ހުރި މައުލޫމާތަށް ވީއިރު
ބޓުން ފައިބަން ޖެހޭނެ ގޮތުގެ އިރުޝާދު ޖޝީ ބުނީ ޯ ޯ
ނެތުމުން ،ފައިސަލްގެ ލަފަޔާ އެކު ކައިރި ރިސޯޓަކުން
ޖޝީ ލިޔެފައިވެ އެވެ .އެ މީހުން އެއްބާރުލުން ކަމަށް ޯ
ވެސް އެހާ ފަހުން އެ ދެއްކުމަކީ ޓީމަށް ލިބުނު
ޓީމުތަކަށް ދިނުމަށް ފަހު ،ނެވިގޭޓަރުންގެ ކެބިންއަށް
ހަތް އުޅަނދު އޭގެ ޑްރައިވަރުންނާ އެކު ގެނަ އެވެ.
ދިނީ ދެ ވަނަ ފަހަރަށް އިލްޔާސްއާ ވާހަކަ ދެއްކުމަށް
ޖޝީ ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި ހިތްހަމަނުޖެހުމަކަށްވި އެވެޯ .
ވަން އިރު ރާޑަރަށް ބަލައިގެން ބޯޓު ރަންވޭއާ
އެކަމަކު ދިވެހި ޑްރައިވަރުންނަށް ބިރުން ދަތުރުކުރާކަށް
ފަހުގަ އެވެ.
ޝޕްތަކުންނާއި ޕޭވްމަންޓްމަތީގެ އެއީ އިންޑިއާގެ ބުކް ޮ
ސީދާކުރެވޭތޯ އުޅެ އެވެ.
ނުކެރުނެވެ.
ގާޑިޔާޔަކުން ވެސް ލިބޭނެ ފޮތެކެވެ. ހުޅުލެއަށް ޖެއްސުމުގެ ޕްލޭން ކުރިއަށް ދިޔައިރު ކމާންޑަރު ބްރިގޭޑިއާ ވިވެކް ވެސް ޕެރަޝޫޓް ބްރިގޭޑް ޮ އޕަރޭޝަންސް ރޫމުގަ ސަޕަންތަނޭކަރް ގެންގޮސްވީ ޮ
ގތުގައި ،ރައީސް މައުމޫނާ ޖޯޝީ ބުނި ޮ
ބޓު ޖައްސަން ތިރިވަނީ އެވެ. އަނދިރީގައި ޯ
ގތުގައި އިންޑިއާ އެހެންވެ ،ޖޯޝީ ބުނި ޮ
ކށް ،ސިފައިންގެ މަރުކަޒަށް އެ މަނިކުފާނު ބައްދަލު ޮ
ރަންވޭގެ އިތުރުން ހުޅުލޭ ފަޅުން ގާތައް ވެސް ރާޑަރަށް
ސިފައިންގެ ތެރެއިން މީހުން ހޯދައި ދަތުރަށް ފެށީ
ގެންގޮސް ހިމާޔަތް ދިން އިރު މެންދަމުން އަލިވެ ދޭއް
އަރަ އެވެ.
ޖޝީ ބުނީ އޭނާގެ ދަށުން އޮތް ގްރޫޕް އެވެޯ .
ޖަހައިފި އެވެ.
ބިޔަ އައިއެލް 76-ހުޅުލެއަށް ޖައްސަން ތައްޔާރުވެ،
ފޮނުވީ މާލޭގެ ދެކުނު ފަރާތަށް ކަމަށެވެ .އެއީ
ރައީސް މައުމޫން އިންޑިއާގެ އޭރުގެ ބޮޑުވަޒީރު
އެވެ .ޕެރަޝޫޓްގައި ފޭބުމުގެ ނަތީޖާ ކިހިނެއް ވާނެތޯ
ލމީޓަރު ދުރުން ،ކަނޑާ 100 ރަންވޭއާ 20ކި ޯ
އޅުވާލުމުގެ ގޮތުން ނިންމި ގޮތެއް ހަނގުރާމަވެރިންނަށް ޮ
ރަޖީވް ގާންދީއަށް ގުޅުއްވައި ،ސިފައިންގެ އެހީ ލިބި
ސަޕަންތަނޭކަރާ ކުރި ސުވާލަށް ޖަވާބު ދެމުން ،އެންމެ
ވަރަކަށް މީޓަރަށް ތިރިކުރުމަށް ފަހު ރަންވޭ ލައިޓް
ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.
ސަލާމަތްވެއްޖެ ކަމުގެ މައުލޫމާތު ދެއްވި އިރު ،ފަތިހު
ރަނގަޅަށް އެކަން ކުރެވުނަސް ޕެރަޓްރޫޕާސްގެ 60-40
ޖައްސަން ހުޅުލެއަށް އެންގި އެވެ .ދިއްލައިލީ ދެތިން
ޕަސެންޓް މީހުން ވެއްޓޭނީ ކަނޑަށް ކަމަށް އޭނާ
ސިކުންތަށެވެ.
ބުންޏެވެ.
އިންޑިއާ ސިފައިން މާލެ ދިޔައިރު ބާޣީން ފިލަން ދަތުރު ފަށައިފި
4:30އެވެ .މާލެއަށް ޓެރަރިސްޓުން އަރައިގަތްތާ ގާތްގަނޑަކަށް 24ގަޑިއިރު ފަހުން ،މާލެ އަމާންވެއްޖެ
"އެ ދިއްލުމާއި ނިއްވާލުމާ މެދު ހޭދަވާނީ 5-3
ބޓު ހުޅުލެއިން ނައްޓާލި "އަޅުގަނޑުމެން ތިބި ޯ
ޖޝީ ބުނެފައިވަނީ އެސްފިޔަ ޖަހާލުމަށް ސިކުންތުޯ "،
ކށް ބޭރަށް ދަތުރުކުރަމުން އިރު މާލޭ ބަނދަރު ދޫ ޮ
ކށްލައިފަ އެވެ .އެއީ ވަނީ 19ދިވެއްސަކު ޝަހީދު ޮ
ޕެރަޝޫޓްގައި ފޭބުމުގެ ޕްލޭން އެ ހިސާބުން ހުއްޓާލީ
ބކިތައް ދިއްލިފައި ނިވުނު ވުރެ ވެސް އަވަހަށް ޮ
ދިޔަ ބޯޓެއް ފެނުނު .އަޅުގަނޑު އުމެދަށް އަންގައިފިން
ސިފައިންގެ އަށް މީހަކާއި އާންމުންގެ 11މީހެކެވެ.
އެވެ.
ކަމަށެވެ.
އއިން ވާހަކަ ދައްކަން .އޭރު ބްރިގޭޑިއާ އެ ބޯޓާ ރޭޑި ޯ
އޕަރޭޝަން ކެކްޓަސްގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަހި ޮ
ބޅުމާއި ވާނުވާ ނޭނގުމުގެ ތެރޭގައި، މި އޮޅުން ޮ
މިޝަންގައި ބޭނުންކުރަން ތިން އެއާކްރާފްޓް
ބޓު ޖައްސަން ތިރިކުރަނީ ކަނު އަނދިރީގައި ޯ
ކަމުގެ މެސެޖު އައެވެ .އެކަމަކު ޓެރަރިސްޓުން
ބުލްސަރާ ވެސް ވަނީ އެކަން ކުރަން އަންގާފައި
ނިންމައި މާލޭގައި ހަނގުރާމަވެރިން ނެތްކަން ޔަގީން
އންނާނެ ކަމަށް ކުރިން އެންގި ނަމަވެސް ދެ ޮ
ބޓުގެ ލޭންޑިން ގިއަރު ރަންވޭގައި އެވެ .އެކަމަކު ޯ
އޮތްކަން ފަހުން އެނގުނު "،މަންޒަރުތައް ވަކިވަކިން
ކުރުމަށް އޭގެ ފަހުން ގެތަށް ފާސްކުރަމުން ދިޔަ
އެއާކްރާފްޓަށް އެންމެން "ފިޓުވާން" ވެސް ޖެހުނެވެ.
ބކިތައް ދިއްލައިލި ޖެހުމާ އެކު އަނެއްކާވެސް ރަންވޭގެ ޮ
ޖޝީ ކިޔައިދީފައިވެ އެވެ. ސިފަކޮށްދެމުން ޯ
އެވެ .އަމާންކަމުގެ ޔަގީންކަން ލިބެމުން ދިޔަ ވަރަކަށް
ހަތިޔާރާއި އެހެނިހެން ސާމާނާއި މީހުން ހަމަޖެއްސީ
ބޓު ދުއްވަން އިން ބިވޫރް އޭނާގެ ހުނަރު އެވެޯ .
ކޅެއްގެ ތެރޭގައި ސިފައިންގެ ހިފޭނެ ކަމަށާއި އިރު ޮ
އިންޑިއާ ސިފައިން ވެސް ރާއްޖެ ދޫކޮށް ދާން ފެށި
ތިން ބޯޓަށްވާ ވަރަށް ކަމަށް ވިޔަސް ފަހު ވަގުތު
ބޓު ޖެއްސި ނަމަވެސް، އެންމެ ފުރިހަމައަށް ބޭނުންކޮށް ޯ
ފަސޭހަކަމާ އެކު ރާއްޖޭގެ ވެރިކަން ބަދަލުކޮށްލެވޭނެ
ޖޝީ އާއި އޭނާގެ ޓީމު ،ވަކި ގޮތަކަށް އެވެ .އެކަމަކު ޯ
ބޓަށް ބަހާލަން ޖެހުނެވެ .ޖޯޝީ ބުނީ މި ދެ ޯ
ބޓު ކޮންޓްރޯކުރުމުގައި ހަތަރު އިންޖީނު ހުރި އެ ބިޔަ ޯ
ކަމުގެ ހުވަފެނުގައި އައި ޓެރަރިސްޓުންގެ ކުރިމަތީ
އަންގަންދެން މާލޭގައި މަޑުކުރަން އެންގުމުން އަހަރެއްހާ
ބޅުމަކީ ޓީމުތަކާ ރަނގަޅަށް މުއާސަލާތުކޮށް އޅުން ޮ ޮ
އޭނާއަށް އެތައް އުނދަގުލަކާ ކުރިމަތިވެ އެވެ .ބޯޓު
ދިވެހި ސިފައިން ފަސް ނުޖެހު ދެއްކި ހިތްވަރުން
ދުވަހު ތިބެން ޖެހުނެވެ.
03 November 2025
2025 ނޮ ވެ މް ބަރ03
ްއިއުލާނ
mihaaru.com
03 November 2025
2025 ނޮ ވެ މް ބަރ03
ްއިއުލާނ
mihaaru.com
03 November 2025
2025 ނޮ ވެ މް ބަރ03
mihaaru.com
03 November 2025
2025 ނޮ ވެ މް ބަރ03
mihaaru.com
mihaaru.com
ކުޅިވަރު
ާރއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޖޫނިއާ އަންހެން ސފިން ޗެމްޕިއަނަކީ ާ އުމުރުން 8އަހަރުގެ އާލިޔާ ވިކްޓަ ީރ ހަމަޔަކަށް އެޅި މޮޅުވުމުގެ ޓްރެކުގައި!
ީއގަލްސް އަށް ފުރަތަމަ މޮޅު!