Issuu on Google+

19-21 Μαρτίου 2010 Αριθμός φύλλου 852/61


2

ΠΟΛΗ

19 - 3 - 10

7χ Αθηναϊκά ημερολόγια

Γράφει ο Δημήτρης Ρηγόπουλος

Σε τεντωμένο σκοινί

Μ

όλις έχω βρει άδεια την καλύτερη θέση που μπορείς να ελπίσεις σε διπλό λεωφορείο (μόνος σου, δεξιά του οδηγού, με άπλετη θέα μπροστά) και ξαφνικά με πλημμυρίζει ένα κύμα γλυκιάς ευτυχίας. Είναι βράδυ, έχω πίσω μου μία μάλλον κουραστική ημέρα, δεν είμαι ερωτευμένος, αλλά από κάπου πολύ βαθιά αναβλύζει το αίσθημα της βαθιάς ικανοποίησης και μια ανεξήγητη πίστη ότι όλα θα πάνε καλά. Μα τι μου συμβαίνει; Πολύ απλά. Είναι μία από τις σπάνιες πια ημέρες κανονικότητας στην Αθήνα. Τα λεωφορεία εκτελούν κανονικά τα δρομολόγια τους, πολλοί συνεπιβάτες μου θα κατέβουν στη στάση του Μετρό που, ναι, λειτουργεί. Μπροστά μας ένα απορριμματοφόρο μαζεύει τα σκουπίδια (αλλά κανείς δεν δυσανασχετεί), σήμερα οι διακοπές του ρεύματος είναι σχεδόν αμελητέες, το Κέντρο είναι ανοιχτό, ο ηλεκτρονικός πίνακας ενημέρωσης της Τροχαίας στη Συγγρού μας πληροφορεί ότι για το Σύνταγμα θα κάνουμε μόνο πέντε λεπτά. Θα ήμουν ευτυχισμένος απλώς επειδή δεν ήταν σβησμένος ή εκτός λειτουργίας. Από κάπου, όχι πολύ μακριά, ακούγεται ο Λου Ριντ και το “Perfect Day”.

Η

συνειδητοποίηση αυτού που έχουμε, έρχεται σχεδόν πάντα αργά. Συνήθως μαζί με την απώλεια. Και η απώλεια μιας καθησυχαστικής ρουτίνας, ένα προνόμιο που απολαμβάνουν χιλιάδες πόλεις στον κόσμο, είναι γεγονός για την ξεχειλωμένη μας πρωτεύουσα, πολύ πριν προκύψει η κοινωνική αναστάτωση των τελευταίων εβδομάδων. Το... φιτίλι μπήκε πολλά χρόνια πίσω και είμαι σίγουρος ότι πολλοί στο ΠΑΣΟΚ βυθίζονται αυτές τις δύσκολες ημέρες σε μελαγχολκές ονειροπολήσεις για όσα μας έφεραν εδώ. Δεν υπονοώ μόνο ευθύνες παλαιότερων κυβερνήσεων του Κινήματος (εδώ θα υπάρχει στο διηνεκές, όπως φαίνεται, το άλλοθι της θητείας του Κ. Καραμανλή του νεότερου), αλλά τους τρόπους με τους οποίους «εκπαιδεύτηκε» το συνδικαλιστικό κίνημα και μια ολόκληρη γενιά υπαλλήλων, στους ο-

Ε

ν τω μεταξύ, στο Κέντρο της Αθήνας η κατάσταση εξακολουθεί να ισορροπεί πάνω σε... τεντωμένο σχοινί. Τη Δευτέρα η Διεύθυνση της Αστυνομίας Αθηνών πραγματοποίησε επιχείρηση για την απομάκρυνση αστέγων, κατά κύριο λόγο αλλοδαπών, από ακατοίκητα σπίτια στις «συνήθεις» γειτονιές: Ομόνοια, Μεταξουργείο, Κεραμεικός. Μιλάμε για απίστευτες συνθήκες υγιεινής, ανθρώπους να τσουβαλιάζονται σε λίγα τετραγωνικά, ιστορίες που κάποτε έμοιαζαν πολύ μακρινές. Ολες αυτές οι επιχειρήσεις ας πούμε ότι ικανοποιούν ένα γενικό αίσθημα δυσφο-

ποίους εκχωρήσαμε το (αυτονόητο, πια) δικαίωμα να κατεβάζουν τους διακόπτες της ηλεκτροδότησης μιας ολόκληρης χώρας ή να πνίγουν την Αθήνα στα σκουπίδια όποτε αισθάνονται αδικημένοι. Για να επιστρέψουμε εκεί που ήμασταν, όταν δηλαδή ο δημόσιος υπάλληλος και πολύ περισσότερο ο συνδικαλιστής της ΔΕΗ ή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν αρεσκόταν σε αυτοματισμούς αντικοινωνικής συμπεριφοράς προτάσσοντας την τσέπη του και συντεχνιακούς εγωισμούς, φοβάμαι πως χρειάζεται η τριπλή προσπάθεια από την αντίστοιχη για τη μείωση του θηριώδους ελλείμματος. Γιατί καλές είναι οι νουθεσίες όσο είσαι στην κυβέρνηση και «σε πονάει», αλλά καλό θα ήταν η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ να επιδείξει την ίδια πυγμή και αποφασιστικότητα όταν κάποια στιγμή στο μέλλον θα επιστρέψει στην αντιπολίτευση και θα πρέπει να αποφασίσει με ποιους είναι.

ρίας της κοινής γνώμης, αλλά ακόμα δεν έχουμε ακούσει το παραμικρό για μέτρα που θα θυμίζουν οργανωμένη πολιτική απάντηση σε μια πρωτοφανή (για την Αθήνα) πολύπλευρη κοινωνική κρίση στο Κέντρο της πρωτεύουσας του ελληνικού κράτους. Δεν μου αρέσει καθόλου να γκρινιάζω. Εύχομαι μόνο ότι όσοι κυβερνητικοί παράγοντες εμπλέκονται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο στο θέμα -και φυσικά ο δήμος και η νομαρχία- στύβουν όλοι μαζί το κεφάλι τους για να σωθεί το Κέντρο της πόλης, οι άνθρωποι και οι ζωές τους. Αυτήν τη στιγμή δεν υπάρχει άλλη προτεραιότητα για την Αθήνα.


4

19 - 3 - 10

ΑΠΟΨΗ

Εβδομαδιαία ειδική έκδοση της εφημερίδας Metropolis

Downloading και... ξερό ψωμί!

www.metropolisnews.gr metropolis@metropolisnews.gr Τηλ. Επικοινωνίας: 210 48.23.977 - 48.16.710 Fax: 210 - 48.32.887 Ιδιοκτησία - Εκδοση ΜETROPOLIS EΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. Εδρα: Εθνάρχου Μακαρίου & Δημητρίου Φαληρέως 2 Τ.Κ. 185 47 - Ν. Φάληρο Σύνταξη - Διαφήμιση: Κύπρου 12Α Τ.Κ. 183 46 - Μοσχάτο Σύμβουλος Eκδοσης: Κώστας Τσαούσης Project Manager: Βίκτωρας Δήμας Συντονισμός Eκδοσης: Νατάσα Μαστοράκου, Θάνος Τριανταφύλλου Στην οργάνωση, παραγωγή και επιμέλεια της έκδοσης συμμετέχουν οι: Αλεξία Κονάχου, Γεωργία Μπάστα, Νάντια Γιαννούλη, Γεωργία Διαβολίτση, Νίκος Καλαμπάκας, Νικήτας Καραγιάννης, Βασίλης Καραγιαννόπουλος, Αντώνης Κόλλιας, Γιάννης Μανάλης, Μιχάλης Παναγιωτάκης, Νίκος Πιτσιλαδής, Αλεξάνδρα Σαρμά, Xρήστος Τσαπακίδης, Αντώνης Χιοκτούρης, Ανδρέας Γιαννόπουλος, Ντίνος Ρητινιώτης, Θάνος Αλεξίου, Βασίλης Αναστασόπουλος, Τηλέμαχος Χορμοβίτης Δημιουργικό: Δημήτρης Στεργίου, Ρουμπίνη Νάτση, Γιώργος Στασινόπουλος, Iωάννα Κυρίτση Εμπορικός Διευθυντής: Πάνος Πατρίκης Διαφήμιση: Χρήστος Τσαούσης, Εμμανουέλα Χειρακάκη Φωτογραφίες: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Actionimages, AFP, ΕUROKINISSI Εκτύπωση: Η Καθημερινη Α.Ε.

Του Νικήτα Καραγιάννη

Ο

ανοιξιάτικος ήλιος σκαρφάλωσε πάλι στον αττικό ουρανό, θυμίζοντάς μας ότι αν και ο οικονομικός κόσμος έχει έρθει «τα πάνω-κάτω», ο χρυσός δίσκος του επέστρεψε σε όλο το μεγαλείο του για να μας ζεστάνει έπειτα από ένα σύντομο χειμωνιάτικο διάλειμμα. Ευχή μας είναι να ζεστάνει και αρκετές καρδιές εκεί έξω, που φαίνεται ότι έχουν παγώσει στο πολικό κρύο που φέρνει μαζί της η προκατάληψη. Ο λόγος για το νέο νομοσχέδιο που αφορά στην ελληνική ιθαγένεια και τους μετανάστες, φιλοδοξώντας να βάλει μια τάξη σ’ αυτό το σημαντικό θέμα και ν’ αποδώσει δικαιοσύνη. Ο ρομαντισμός δεν έχει θέση εδώ, αλλά μόνο η πραγματικότητα, περισσότερο σκληρή, για πολλούς συμπολίτες μας, απ’ όσο εμείς οι υπόλοιποι, οχυρωμένοι στο καναπέ του σαλονιού μας, μπορούμε να φανταστούμε. Για τους ρομαντικούς, που ακόμα υπάρχουν, αυτή η Κυριακή είναι αφιερωμένη στην ποίηση. «Μα, γράφει ο κόσμος ακόμα ποιήματα;», με ρώτησε η Θεοδώρα προσθέτοντας με έμφαση

«χαρά στο κουράγιο τους!». Ναι, και όμως, η ποίηση, βαθιά ανάγκη της ψυχής, είναι πιο ζωντανή απ’ όσο πιστεύουν πολλοί, και διαψεύδει πανηγυρικά τη θεωρία που θέλει τα πάντα να έχουν ισοπεδωθεί κάτω από το δυσβάσταχτο βάρος μιας αφόρητης καθημερινότητας. Τι άλλο μπορεί να κάνει κανείς από το να θαυμάζει όσους την υπηρετούν; Η ευγένεια που αναβλύζει ανάμεσα από τις λέξεις ενός ποιήματος, τόσο λείπει από τις μέρες και τις νύχτες μας. Ευγένεια που μάταια ψάχνουμε στους δρόμους της πόλης. Πρόσωπα και λόγια σκληρά, νοοτροπίες και στάσεις ζωής που αφήνουν απ’ έξω οτιδήποτε δεν συνάδει με το μονοδιάστατο μικρόκοσμο των εκατομμυρίων κατοίκων της Αθήνας είναι, δυστυχώς, ο κοινός τόπος στον οποίο θέλουμε δεν θέλουμε ζούμε. Πολλοί μιλούν για ένα ανθρώπινο πρόσωπο της πόλης, που όμως ολοένα και πιο σπάνια εμφανίζεται κοντά μας. «Γιατί δεν λες, απλώς, ότι οι Αθηναίοι είναι από τους πιο αγενείς ανθρώπους που μπορεί να συναντήσει κανείς σήμερα;», εξέφρασε την εύλογη απορία του ο Δημήτρης. «Αυτό λέμε, εν ολίγοις, με την Αγγελική». «Ελπίζω να

μην τους χαριστήκατε και να λέτε τα πράγματα με τ’ όνομά τους!». «Και που τα λέμε, θ’ αλλάξει κάτι;». «Ο Ελληνας δύσκολα αλλάζει, αλλά αυτή η ‘συνωμοσία της σιωπής’ πρέπει κάποτε να σταματήσει». «Μα, ακόμα και εκείνοι που συμφωνούν μ’ αυτά που ‘σούραμε’ στους αγενείς αυτής της πόλης, είναι οι ίδιοι που μετά βγαίνουν εκεί έξω και κάνουν τα ίδια και χειρότερα… Μερικές φορές σκέφτομαι ότι ίσως είναι καλύτερα να κλειδωνόμαστε στο σπίτι και να ξεχνιόμαστε στο... αρχιπέλαγος του internet ‘κατεβάζοντας’ ταινίες και μουσική». «Είσαι και συ από εκείνους που ‘κατεβάζουν’;». «Καλά, μην τρελαθούμε κιόλας. Λίγη μουσική ‘κατεβάζω’ και αυτή με το ζόρι, καθότι, όπως ξέρεις, δεν τα πάω και τόσο καλά με τον υπολογιστή». «Εγώ, πάντως, όχι μόνο δεν βγαίνω καθόλου, αλλά δεν έχω ούτε internet στο σπίτι μου!». «Είναι λύση αυτή;». «Πάντως, δεν είναι λύση να γυρίζω στα μπαρ και τα σινεμά. Ασε που δεν έχω και... μία γι’ αυτά». «Ε, ίσως γι’ αυτό πρέπει να ξανασκεφτείς το downloading». «Downloading είσαι και φαίνεσαι, που θα μου πεις εμένα downloading…».


19 - 3 - 10

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

beta version

5

Γράφει ο Νίκος Πιτσιλαδής

Ο καλός, ο κακός και η Ανγκελα-Δωροθέα Πώς τη «λιμπίζεται» αυτήν την ιστορική 25η Μαρτίου η Ουάσινγκτον, που θα βουτήξει το δάχτυλο στη λαχταριστή τούρτα με τις βελγικές πραλίνες, δεν σου λέω τίποτα! Σιελόρροια ακατάσχετη τους έχει πιάσει κι ας τρέχει ο Σαρκοζ-ής να... σφουγγαρίσει τα ασφουγγάριστα! Να ’ναι καλά η φίλη και αδελφή ΑνγκελαΔωροθέα, που την παίζει στα δάχτυλα την μπάνκα. Ο Γιώργος, απ’ τη μεριά του, επηρεασμένος και από τις πρώιμες εορταστικές εκδηλώσεις στο Λευκό Οίκο, σήκωσε το λάβαρο της επανάστασης νωρίς και ανακοίνωσε πως είναι ανοιχτός σε όλες τις λύσεις. Ακόμα σκληρότερο πακέτο μέτρων από το ΔΝΤ; “Bring it on” που λένε και στη Μινεσότα, για να μην ξεχνιόμαστε. Πονάνε τα παλικάρια, ωρέ; Αρκεί να έχει βγει το σίκουελ του dvd την ίδια μέρα. O Γιώργος είναι πάντως εντυπωσιακά cool και αυτό είναι που με τρομάζει. Δύο είναι τα τινά: είτε δεν του έχουν αποκαλύψει ακόμα τη σοβαρότητα της κατάστασης -η καλή ψυχολογία είναι πάνω απ’ όλα σε αυτές τις καταστάσεις- είτε έ��ανε βιντεομαραθώνιο Λεόνε, Ταραντίνο, Σκορτσέζε στο YouTube, κάπου μεταξύ Ουάσινγκτον, Βουδαπέστης και Βρυξελλών. Εδώ ο ΦΠΑ έκανε «μπλακ τζακ» και η «μάνα» φωνάζει: με τοξική, δομημένη επιστολή του σε Σαμαρά και Καραμανλή, ο πρώην «τσάρος» Γεώργιος Αλογοσκούφης ο σώφρων, ζητά πολιτική κάλυψη απέναντι «στους μύθους που καλλιεργεί το ΠΑΣΟΚ», όπως αναφέρει. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, οι κ. Σαμαράς και Καραμανλής έσπευσαν συγκλονισμένοι να πάρουν τηλέφωνο τον πληγωμένο άνδρα και να του ζητήσουν να δεχθεί τη συγγνώμη τους, μαζί με μία πρόσκληση σε δείπνο στην «Μπιφτεκούπολη» του Ζέρβα, στην Ανω Μαγούλα. Το μέτρο της ΑΣΟΕΕ για τη μείωση των αιώνιων φοιτητών: ο Γ. Αλογοσκούφης είναι πλέον κα-

θηγητής Μακροοικονομίας στους επί πτυχίω της σχολής. «Γιε μου, άμα δεν διαβάσεις όλα τα sos, την επόμενη χρονιά θα σε περιλάβει ο Αλογοσκούφης. Και είδες τι έπαθε ο μπαμπάς όταν τον περιέλαβε ο θείος Γιώργος». Πίσω στα νέα απ’ το μέτωπο, πήγε, μάθαμε, η Αγγελική Γκερέκου (ναι, ξέρω, κι εμένα απόκοσμο μου φαίνεται) στο Βερολίνο, για τα εγκαίνια του ελληνικού περιπτέρου στην ετήσια τουριστική έκθεση, και έτρεξαν να την καλοδεχτούν και να φωτογραφηθούν μαζί της οι υπουργοί Οικονομίας και Οικονομικών Ρ. Μπρούντερλε και Β. Σόιμπλε, οι οποίοι, κατά τ’ άλλα, έχουν να λένε τα χειρότερα για τη δημοσιονομική μας διαχείριση. Κάτι το γεγονός ότι από την Ανγκελα στην Αγγελική είναι μακρύς ο δρόμος, κάτι το τσίπουρο που έρεε άφθονο, δεν αργεί πολύ να αποκαλυφθεί η άβυσσος στην ψυχή των Γερμανών. Ο Θεός να βάλει το χέρι Του... Και μιας και μιλάμε για Θεό… Εξανέστην ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Ανθιμος -με εξαιρετικό σφρίγος για καιρό νηστείας- για το 20% με το οποίο θα φορολογούνται τα έσοδα από την εκμετάλλευση της ακίνητης περιουσίας της Εκκλησίας, χαρακτηρίζοντας την πράξη ως «εχθρική ενέργεια». «Σας έχει τύχει εσάς να παίρνετε χίλια ευρώ και να σας παίρνει το κράτος τα διακόσια;», ρώτησε μάλιστα ρητορικά σε εκπομπή της ΝΕΤ. Εμένα άγιε, μεταξύ μας, μου «τυχαίνει» συνέχεια τα τελευταία έξι χρόνια και ξέρω και άλλα έντεκα εκατομμύρια Ελληνες που τους «τυχαίνει» το ίδιο. Καλά, με το νέο νομοσχέδιο, έχετε δίκιο, θα μας «τυχαί-

νει» να μας παίρνουν τα τετρακόσια, όχι μόνο τα διακόσια. Δεν ξέρω αν το ’χετε ανακαλύψει -ούτε για πόσο θα κρατήσει μέχρι να βρεθεί να ρημάζει κι αυτό στη γνωστή ανήλιαγη γωνιά με τις καλές προθέσειςαλλά η αστυνομία έχει λογαριασμό στο Twitter, τον οποίο ενημερώνει συνεχώς. Τους έχει βάλει όλους στο κόλπο ο Μιχάλης ο «Γκαστόνε». Στο δικό του λογαριασμό, βέβαια, έχουμε βαρεθεί να διαβάζουμε σε ποια εκπομπή θα βγει. Τι «γιατί Γκαστόνε»; Μα κάθε φορά που αναλαμβάνει υπουργός Δημόσιας Τάξης όλο κάποιο λάθος κάνουν οι τρομοκράτες και τους συλλαμβάνει. Τι θα του ’χει σούρει εις άπταιστην καθαρεύουσα ο γλωσσοπλάστης Βύρων, δεν λέγεται. Ερώτηση-«παγίδα»: τι γιορτάζουμε την 25η Μαρτίου; Οι πιτσιρικάδες που παράτησαν τη γιορτή και πήγαν για φρέντο καπουτσίνο στην Ερμού, δικαιώνονται επιτέλους. Εδώ ραδιοφωνικός σταθμός Μεγάρου Μαξίμου, έκτακτον πολεμικόν ανακοινωθέν: η Ελλάς, από της 8ης μεσημβρινής (διά να προλάβωμεν και το κεντρικόν δελτίον) της σήμερον 25ης Μαρτίου 2010 εβρίσκεται εις εμπόλεμον κατάστασην προς τη Γερμανίαν. Αι ημέτεραι δυνάμεις καθώς και το διεπόμενο από φιλελληνικά αισθήματα Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αμύνονται εκ του πατρίου εδάφους.


6

19 - 3 - 10

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Στο Τζιμπουτί, αδελφές μου, στο Τζιμπουτί Του Τάκη Λαϊνά

Δ

εν αναρωτιέμαι πια καθόλου γιατί προχωράει πολύ δύσκολα το οτιδήποτε. Είναι τόσο λάθος στημένα όλα, που τελικά η ρήση των παλαιών μαστόρων «καλύτερα να το γκρεμίσεις και να το ξαναχτίσεις, παρά να το επισκευάσεις» μας έρχεται... κουτί. Ακούμε καθημερινά κάθε λογής εξωφρενικά πράγματα, που μας κάνουν να... τσιμπιόμαστε για τον εάν ζούμε στην Ελλάδα ή στο «Τζιμπουτί» που λέει και η συμπαθής κυρία της διαφήμισης. Και αυτά που ανακαλύπτουμε, δυστυχώς, μας κάνουν να αναρωτιόμαστε τι σημασία έχει αν τα χρήματα θα τα δώσουν οι Αγγλοι, οι Γάλλοι, οι Γερμανοί οι Πορτογάλοι, ή το ΔΝΤ. Και το πού θα πάνε αυτά τα χρήματα. Ποιος θα τα διαχειριστεί, για λογαριασμό ποιου, προς όφελος ποιου κοκ. Ο λόγος που αναρωτιόμαστε είναι γιατί δεν βάζουμε μυαλό. Ούτε έχουμε καταλάβει σε ποια κατάσταση βρισκόμαστε. Και δεν μιλάω για τους πολιτικούς μόνο. Μιλάω για την κοινωνία την ίδια, η οποία επί μακρόν έχει τεράστια ευθύνη για την κατάσταση της χώρας, αφού με τον «ωχαδερφισμό» της ευνόησε και υπέθαλψε την κάθε εξωφρενική συμπεριφορά. Ενα πρόσφατο παράδειγμα, η ΔΕΗ. Δέχομαι ανεπιφύλακτα τα βαρέα και ανθυγιεινά για τους εναερίτες και όσους δουλεύουν στα ορυχεία της ΔΕΗ. Το επίδομα επικινδυνότητας, όμως, δεν είναι πλεονασμός, αφού υπάρχει το πρώτο; Και αυτό το επίδομα διανομής ρεύματος, τι είναι; Ποιοι το παίρνουν και γιατί; Αλλο παράδειγμα. Βρέθηκε πως στον Αη-Στράτη είναι διορισμένοι 41 δάσκαλοι, οι οποίοι είναι αποσπασμένοι. Μα ποιος υπέγραψε αυτές τις αποσπάσεις; Δεν υπάρχει ονοματεπώνυμο; Και να μας πουν ποιος τους απέσπασε και ποιοι είναι αυτοί, που σε κάθε κρίση ευνοούνται από την πλασματική ακριτική θητεία τους… Ακόμη πιο εξωφρενικό θεωρώ το επίδομα του ηλεκτρονικού υπολογιστή. Γιατί να παίρνει κάποιος ένα τέτοιο επίδομα; Ισως την περασμένη δεκαετία, όταν η χρήση υπολογιστών ήταν σχεδόν ανύπαρκτη και προκειμένου να γίνουν τα πρώτα βήματα εκσυγχρονισμού, ένα τέτοιο επίδομα να είχε μία λογική, αφού έδινε κάποιο κίνητρο στον εργαζόμενο να μάθει υπολογιστές ώστε να κερδίσει κάτι παραπάνω. Σήμερα όμως, το 2010, που η χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών έχει μπει από χρόνια στα σχολεία, οπότε το επερχόμενο δυναμικό τους ξέρει... απ’ έξω και ανακατωτά, γιατί να δίνεται ένα τέτοιο επίδομα; Είναι σαν να επιβραβεύουμε κάποιον επειδή δεν είναι αναλφάβητος, πράγμα εντελώς παράλογο. Ισως είναι πλέον το ίδιο εξωφρενικό με το επίδομα έγκαιρης προσέλευσης που δίνεται στο Δημόσιο ή το επίδομα εκτελωνισμού που από τη δεκαετία του ’20 έπαιρναν οι τελωνειακοί για να κάνουν τη δουλειά τους. Αλλά μήπως αλλού η κατάσταση είναι καλύτερη; Στην «αυτοκρατορία της διαφθοράς», η επιτροπή καταπολέμησης «ξεπλύματος» βρώμικου χρήματος έχει 28 άτομα, εκ των οποίων ελάχιστοι είναι οι γνώστες του αντικειμένου, αφού υπάρχουν εκεί μέχρι και... αποσπασμένοι νοσοκόμοι! Με όλα αυτά, πολύ φοβάμαι ότι θα αργήσουμε πολύ να δούμε προκοπή. Για να χαρτογραφηθούν οι ανάγκες των νοσοκομείων, για παράδειγμα, ώστε να υπάρχει μία σαφής εικόνα του τι είναι πραγματικό και τι πλασματικό, θα περάσουν μήνες. Μέχρι τότε και πλασματικές εφημερίες ακόμη και σε αναισθησιολόγους, σε νοσοκομείο που δεν έχει καν χειρουργική κλινική, θα δίδονται. Και δεν θα δούμε προκοπή, γιατί κανείς δεν θέλει να ασχοληθεί με την «καυτή πατάτα». Παρατηρώ τον τελευταίο καιρό, όταν κάποιοι υπουργοί στριμώχνονται για το έργο ή τις παραλείψεις τους, έχουν μόνιμη επωδό το: «Α, αυτό αφορά τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, που είναι άλλη κουβέντα». Μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να έχουν δίκιο, αλλά εφόσον δεν έχουν να επιδείξουν κάποιο έργο (και είναι αρκετοί πια που «ούτε φωνή ούτε ακρόαση»), πιο πολύ σαν φτηνή δικαιολογία ακούγεται. Οσα δανεικά και να πάρουμε, λοιπόν, από όπου και εάν τα πάρουμε, ακόμη και με το φτηνότερο επιτόκιο, όσο παραμένουμε... Τζιμπουτί, το ευρωπαϊκό αστείο για το ποια είναι η βορειότερη πόλη της Αφρικής θα παραμένει γερά θεμελιωμένο.


19 - 3 - 10

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

7

Καλημέρα (ή καληνύχτα) στασιμοπληθωρισμέ; Του Χρήστου Τριαντόπουλου

Π

ριν από λίγες ημέρες το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης ανακοίνωσε τα βασικά σημεία του νέου φορολογικού νομοσχεδίου, επιβεβαιώνοντας, για μία ακόμη φορά, ότι η ελληνική «πατέντα» μπορεί να αλλάζει συνεχώς -είτε λίγο είτε πολύ- το φορολογικό καθεστώς που διέπει τη χώρα. Αυτό, ωστόσο, που δημιούργησε ιδιαίτερη αίσθηση τις τελευταίες ημέρες, αλλά και ανησυχία συνάμα, δεν ήταν τόσο η ανακοίνωση των φορολογικών μέτρων, όσο οι ανακοινώσεις επιδόσεων και εκτιμήσεων μακροοικονομικών μεγεθών που σχετίζονται άμεσα με τα μέτρα, κυρίως, έμμεσης φορολογίας (αύξηση ΦΠΑ, ειδικός φόρος κατανάλωσης σε καύσιμα, τσιγάρα, ποτά, κά.) που επιβλήθηκαν την προηγούμενη περίοδο, αποτυπώνοντας τις επιπτώσεις αυτών στην πραγματική οικονομία. Ετσι, μέσα σε λίγες εβδομάδες η Ελλάδα κατάφερε να γίνει μία από τις ακριβότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ΕΕ) αναφορικά με την τιμή της αμόλυβδης βενζίνης, μετά τις δύο αυξήσεις του ειδικού φόρου κατανάλωσης και του ΦΠΑ. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το υπουργείο Ενέργειας, Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, η Ελλάδα από την 20ή θέση, μεταξύ των ακριβότερων κρατών-μελών της ΕΕ, που κατείχε στις 15 Ιανουαρίου του 2010, αναρριχήθηκε στην 3η θέση(!) στις 8 Μαρτίου του 2010 μετά την Ολλανδία και τη Δανία. Συνάμα, η φορολογική αυτή εξέλιξη οδήγησε τη χώρα σε αντιστοίχως υψηλή θέση ως προς την έμμεση φορολογική επιβάρυνση των καυσίμων, καταδεικνύοντας την καθοριστική συμβολή της ανόδου των φόρων στη διαμορφωθείσα τιμή τους. Η τεράστια, για τα δεδομένα της μικρής Ελλάδας, αύξηση στα καύσιμα σε συνδυασμό με τις αυξήσεις στις άλλες κατηγορίες προϊόντων και το ΦΠΑ, δημιούργησαν ιδιαίτερες ανησυχίες για τη δημιουργία έντονων πληθωριστικών πιέσεων, αντίστοιχων της Μεγάλης Βρετανίας, όπου η αύξηση του πληθωρισμού της από 2,9% το Δεκέμβριο του 2009 σε 3,5% τον Ιανουάριο του 2010 αποδόθηκε στην αύξηση του ΦΠΑ από 15% σε 17,5%. Οι ανησυχίες μετατράπηκαν σε φόβους μετά την ανακοίνωση της Eurostat για τα επίπεδα πληθωρισμού της ΕΕ, που κατατάσσουν την Ελλάδα, παρά την επιβράδυνση της οικονομικής της δραστηριότητας, στην πρώτη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της ευρωζώνης, με ετήσιο ρυθμό πληθωρισμού για το Φεβρουάριο στο 2,9%, ενώ, σύμφωνα με Εβδομαδιαίο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων της Alpha Bank, ο πληθωρισμός τον Απρίλιο εκτιμάται να ανέλθει στο 3,5% -με τον πληθωρισμό του 2009 να ανέρχεται μόλις στο 1,2%. Εάν οι παραπάνω πληθωριστικοί φόβοι συνδυαστούν με τις πρόσφατες εκτιμήσεις για το ρυθμό συρρίκνωσης της οικονομικής δραστηριότητας της Ελλάδας για το 2010, που κυμαίνονται από το 1,2% των αναθεωρημένων προβλέψεων του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το 2,25% της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, έως και το ακραίο(;) 4% της Deutsche Bank, τότε οι φόβοι από πληθωριστικοί μετατρέπονται σε φόβους για την ενδεχόμενη είσοδο της ελληνικής οικονομίας σε μία περίοδο στασιμοπληθωρισμού. Σε μία περίοδο, δηλαδή, κατά την οποία θα παρατηρούνται ταυτόχρονα υψηλός πληθωρισμός, χαμηλοί ή αρνητικοί ρυθμοί ανάπτυξης και υψηλή ανεργία. Ωστόσο, η ελληνική οικονομία σίγουρα δεν έχει φτάσει σε σημείο, ώστε να «καλημερίσει» μία περίοδο στασιμοπληθωρισμού, αλλά, όμως, δεν απέχει και πολύ από το σημείο αυτό, όταν και θα επαληθευτούν οι χειρότεροι φόβοι. Ισως να αποτελεί πλέον απαρέγκλιτη προτεραιότητα, μετά και τη λήψη τόσων ασφυκτικών μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής, η προώθηση αναπτυξιακών πρωτοβουλιών που θα στηρίξουν την παραγωγική διαδικασία και θα τονώσουν την αγορά, «καληνυχτίζοντας» τους όποιους στασιμοπληθωριστικούς φόβους, πριν γίνουν εφιάλτης για όλους μας.


8

19 - 3 - 10

alexia.konachou@metropolisnews.gr

Γράφει η Αλεξία Κονάχου Αστουριάν

ΘΕΜΑ ΕΛΕΥΘΕΡΟ

Θα αλλάξω παραστάσεις!

Κ

ουραστήκαμε, βρε αδερφέ, με αυτά τα οικονομικά. Σε τελική ανάλυση ποιος νοιάζεται; Ας το παραδεχτούμε… κάπου βαθιά μέσα μας, κάτι μας λέει ότι όλα θα πάνε καλά. Ολο και κάποιος θα βρεθεί να βοηθήσει. Πάντα έτσι δεν γίνεται; Γιατί, δηλαδή, να αλλάξουν τώρα τα πράγματα; Ετσι έχουμε μάθει. Ετσι μας έχουν «μάθει οι γονείς. Να μας ξελασπώνουν ακόμη κι όταν δεν πρέπει». Κάπως έτσι θα γίνουν τα πράγματα. Και απ’ το ΔΝΤ να το πάρουμε το δάνειο, με το που γίνει η ανάληψη «και ξανά προς τη δόξα τραβά…». Καθόλου δεν σκάω. Μας το χρωστούν! Αν δεν ήταν οι Ελληνες, όλοι αυτοί οι εταίροι μας θα εξακολουθούσαν να πηδάνε από κλαδί σε κλαδί! Γι’ αυτό σου λέω, μην αγωνιάς! Ας αλλάξουμε λίγο παραστάσεις… Λίγη τσόντα, ας πούμε, δεν είναι κακή ιδέα. Είναι γνωστό άλλωστε ότι είμαστε υπερσεξουαλικός λαός. Δείτε πόσες έρευνες μας φέρνουν στην κορυφή. Το δηλώνουμε

ξεκάθαρα και χωρίς περιστροφές, ο καθένας απ’ το μετερίζι του, στο σεξ χτίζουμε ανώγια και κατώγια! Δεν είναι τυχαίο… Εχουμε ανάγκη να εκτονώνουμε τα βασικά μας ένστικτα για να μπορούμε μετά να πέφτουμε με τα... μούτρα στη διανόηση. Και ’κει που αποφασίσαμε να κάτσουμε όλη η οικογένεια να περάσουμε λίγο ποιοτικό χρόνο, να ξαλεγράρουμε, να διαπιστώσουμε ιδίοις όμμασι τα καμώματα του παλιοκόριτσου (να παραδειγματιστούν και τα παιδιά, για να αποφεύγουν τις κακοτοπιές και τα ναρκωτικά), πέφτει το ρεύμα. Πείτε μου, χριστιανοί ορθόδοξοι, πόσα να αντέξει ο τράχηλός μας; Αμ να μας κόβουν το επίδομα, ή να απειλούν ότι θα μας το κόψουν, αμ να μας φουσκώνουν το ΦΠΑ, μας κόβουν και το ρεύμα πάνω στο καλύτερο! Φταίω τώρα εγώ να πω ότι δεν υπάρχει κράτος; Αντιλαμβάνομαι και όλα αυτά τα συνδικαλιστικά… Το δικαίωμα στην εργασία, την ανεργία και την απεργία, αλλά αυτή τη φορά ο κόμπος έφτασε στο χτένι!

Σε ποιον, τέλος πάντων, ανήκει αυτή η εταιρεία να του στείλω μια επιστολή! Τα προβλήματα είναι πολλά. Το κλίμα είναι πολύ άσχημο και ανησυχώ και για το τραγούδι που θα στείλουμε στην Eurovision. Αν ηττηθούμε και εκεί, νομίζω ότι θα είναι η σταγόνα... που θα ξεχειλίσει το ποτήρι. Δεν μου μένει πια τίποτε άλλο από το να πάρω (πρόωρη) σύνταξη και να κατέβω στο δρόμο να τσαμπουκαλευτώ με τα όργανα. Κατά βάθος ήμουν πάντα αντιστασιακός τύπος… ή μήπως αντιδραστικός; Δεν έχει σημασία… Σημασία έχει να ξέρεις τι γίνεται γύρω σου. Να ενημερώνεσαι για να μην μπορεί κανείς να σε πιάνει κώτσο… Αλήθεια, αύριο ποιοι απεργούν; Ελπίζω όχι οι βενζινάδες. Πώς θα πάω στη δουλειά; Λες να «αρρωστήσω» και να το κάνω long το weekend;


10

19 - 3 - 10

ΘΕΜΑ

Κατήγγειλε και εσύ έναν «ελεεινό πλουτοκράτη»! Της Γεωργίας Μπάστα

δίνουμε το δικαίωμα να σφετεριστούμε τα ζητήματα συναίνεσης κοινής αίσθησης, όπως την καθολική υγειονομική περίθαλψη, τις εκπαιδευτικές ευκαιρίες, τις αμοιβές διαβίωσης, τα νομικά ζητήματα, τους φόρους, τη δίκαιη επεξεργασία βάσει του νόμου, και την πολιτική διαδικασία. (...) Γιατί θα έπρεπε οποιοδήποτε πλούσιο πρόσωπο να φροντίσει για τη συμβολή του στην κοινωνία, όταν μπορεί να αγοράσει μια δίκη ή την έξοδό του από μια φυλακή; Γιατί θα έπρεπε να πληρώσουν το σημαντικό μέρος φόρων τους όταν έχουν τους πολιτικούς που παλεύουν για τα δικαιώματά τους και μπορούν να κρύψουν τον πλούτο τους παράκτια στους απολογισμούς και τα ξένα φορολογικά λιμάνια; (...) Το vilePlutocrat έχει έναν ενιαίο σκοπό: να παρακολουθεί εκείνα τα άτομα των οποίων η αδιάλλακτη πλεονεξία δηλητηριάζει τις κοινωνίες που τα κατέστησαν πλούσια». Στο πλαίσιο αυτό υπάρχει ένας μεγάλος κατάλογος από το Α έως το Z «πλούσιων assholes» (η μετάφραση δική σας), με πλήρη βιογραφία για τον καθένα, ενώ κάποιος τυχερός στέφεται ως “Greedy Bastard” (άπληστο κάθαρμα) του μήνα!

Ε

να σκάνδαλο, μεγάλων διαστάσεων, έγινε η αφορμή για να κηρυχθούν «καταζητούμενοι», μέσω ειδικής ιστοσελίδας, οι απανταχού πλούσιοι και ισχυροί, που με τις μεθόδους τους εξαπατούν τους ανυποψίαστους πολίτες και την πολιτεία. Αμερικανοί ακτιβιστές πήραν την πρωτοβουλία, με αφορμή τη μεγαλοαπάτη του θρυλικού πλέον Μπέρναρντ Μέιντοφ, και δημιούργησαν το site Thevileplutocrat. com. Στα ελληνικά σημαίνει «Ο ελεεινός (άθλιος, ποταπός, επονείδιστος κλπ.) πλουτοκράτης» και είναι αφιερωμένο αποκλειστικά στα «κατορθώματα» των πλούσιων και ισχυρών και των ποικίλων μεθόδων που μετέρχονται για να «πιουν το αίμα» αδαών και αθώων. Ενας διαδικτυακός τόπος που θα μπορούσε να είχε δημιουργηθεί στην Ελλάδα, όπου τα σκάνδαλα και οι υποθέσεις διαφθοράς βασιλεύουν, κατά κοινή ομολογία πολιτικών, δικαστών, δημοσιογράφων, αλλά και των απλών πολιτών. Ωστόσο, στη συγκεκριμένη ιστοσελίδα οι απατεώνες έχουν ονοματεπώνυμο (στην Ελλάδα δεν έχουν ποτέ, μιλάμε γι' αυτούς περιγραφικά) και κινούνται σε όλες τις τάξεις, από επιφανείς πολιτικούς και επιχειρηματίες μέχρι ηθοποιούς του Χόλιγουντ. Τι ειρωνεία, αλήθεια, για εμάς τους Ελληνες, που διαφημίζουμε συνεχώς το αντιστασιακό DNA μας, να παίρνουμε μαθήματα ελευθερίας του λόγου και σύγχρονης αντίστασης από την Αμερική, την καρδιά του καπιταλισμού όπως θα λέγαμε σε άλλες εποχές!

Συμπλήρωσε ένα έντυπο Πληκτρολογώντας τη διεύθυνση του εν λόγω site, καταλαβαίνει κανείς από την πρώτη ανάγνωση ότι η δουλειά που γίνεται σε αυτό είναι σοβαρή. Ειδήσεις, σχόλια και άρθρα από διάφορες πηγές πληροφόρησης υπόσχονται να ανοίξουν τα μάτια των ανυποψίαστων σχετικά με τις απάτες και τις κάθε είδους κομπίνες και εγκληματικές πράξεις της «προνομιούχας» τάξης σε όλο τον κόσμο, συνδέοντας, όσο μπορεί, τα γεγονότα με συγκεκριμένα πρόσωπα της «πλουτοκρατίας». Μπορεί κανείς να βρει βιογραφίες απατεώνων, περιστατικά απάτης, ηθικολογίες κά., και αφορούν ανθρώ-

Παρήγγειλε μια γκιλοτίνα!

πους της πολιτικής, επιχειρηματίες αλλά και καλλιτέχνες. «Συνοπτικά, αναζητούμε οποιοδήποτε είδος πληροφορίας σχετικό με τους ανθρώπους στα ανώτερα κλιμάκια της κοινωνίας, οι οποίοι κάνουν κάτι που αφαιρεί χρήματα από τη μεσαία τάξη», δήλωσε ο δημιουργός του site Πολ Μπάρτον της 16 Toads Design, σε συνέντευξή του στο Γαλλικό Πρακτορείο. «Αν και στην αρχή άλλα παρόμοια σκάνδαλα ήρθαν επίσης στο φως, στη συνέχεια σιγά-σιγά 'θάφτηκαν'», σύμφωνα με το δημιουργό του Thevilepluttocrat.com. Οπως είπε ο Μπάρτον, «σίγουρα υπάρχουν πολλοί ακόμα που κυκλοφορούν ελεύθεροι και 'O ελεεινός πλουτοκράτης'

επιθυμεί να συμβάλει στο ξεσκέπασμά τους». Στο εγχείρημα λόγο έχουν όλοι, αρκεί να διαθέτουν στοιχεία για «μισητή» συμπεριφορά των πλουσίων ακόμη και σε τοπικό επίπεδο. Το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να συμπληρώσουν μια ηλεκτρονική φόρμα και «θα αισθανθείτε καλύτερα, το υποσχόμαστε», όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά στη σχετική ενότητα.

Το «κάθαρμα του μήνα» «Η Αμερική είναι ασθενής» τονίζουν οι ιδρυτές της ιστοσελίδας σε ένα άρθρο-περίγραμμα των κινήτρων του site και συνεχίζουν: «Ο ακραίος πλούτος αγιοποιείται, σε σημείο που

«Ποτέ άλλοτε η λαϊκή οργή δεν έδειχνε τόσο κομψή»! Με αυτήν τη φράση οι ιδρυτές του site παρακινούν τους χρήστες να παραγγείλουν μια κομψή μπλούζα, έναντι 20 δολαρίων, σε χρώμα σοκολατί, με έμβλημα την γκιλοτίνα (ζωγραφισμένη στο χέρι) ως μέσο έκφρασης της αντίθεσής τους, που δεν θα περιορίζεται σε εκφράσεις οργής μπροστά στην τηλεόραση του σπιτιού τους όπου κανείς δεν τους ακούει. «Μπορεί οι Γάλλοι να παριστάνουν τους ηθικά ανώτερους, ωστόσο έκαναν κάτι σωστό που πρέπει να τους αναγνωρίσουμε, τη Βαστίλλη. Π��ραν πίσω όσα τους είχαν κλαπεί από τους ψεύτες και κλέφτες πλουτοκράτες. Η γκιλοτίνα μας (εννοεί την μπλούζα) είναι μια ένδειξη σεβασμού σε εκείνες τις ημέρες όπου οι απλοί άνθρωποι είχαν το σθένος να διαδηλώσουν την οργή τους και να τιμωρήσουν την ελίτ για τα παραπτώματά τους. Μπορείτε να αγοράσετε την 'γκιλοτίνα' και να δηλώσετε τη δυσαρέσκειά σας δημόσια και δυνατά ή μπορείτε να ικανοποιηθείτε με το να φωνάξετε στην τηλεόρασή σας ασφαλής από τη μυστικότητα του σπιτιού σας. Η απόφαση, δική σας!»


19 - 3 - 10

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

11

Ελληνική ιθαγένεια: τα (+) και τα (-) του νέου νόμου O Γιάννης Ιωαννίδης μιλά στο Νικήτα Καραγιάννη

Ο δρόμος για την απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας από νόμιμους μετανάστες που κατοικούν στη χώρα μας επιτέλους άνοιξε, και το συγκεχυμένο αλλά και άδικο καθεστώς στο οποίο μέχρι σήμερα ευρίσκονταν χιλιάδες αλλοδαποί αλλάζει, παίρνοντας μια περισσότερο ανθρώπινη και θετική κατεύθυνση.

Ω

ς αναμενόταν, μετά την ψήφιση του νέου νόμου του υπουργείου Εσωτερικών στη Βουλή, οι φωνές που υψώθηκαν δεν ήταν όλες σύμφωνες με τις εξελίξεις. Πρόκειται τόσο για φωνές που κάνουν λόγο για «παράθυρο» νομιμοποίησης παράνομων μεταναστών αλλά και για άλλες, όπως από την Ελληνική Ενωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ww.hlhr.gr), που επισημαίνουν ότι παρά το θετικό βήμα που έγινε «υπάρχει ακόμα έδαφος για περαιτέρω βελτίωση του νομοσχεδίου». Ο δικηγόρος και γενικός γραμματέας της Ενωσης, κ. Γιάννης Ιωαννίδης, μίλησε στη “Metropolis Weekend” για τα θετικά και αρνητικά σημεία του νομοσχεδίου, που υπόσχεται να δώσει λύση σε ένα μείζον και χρόνιο πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας. Ποια μπορούμε να πούμε πως είναι, σε γενικές γραμμές, τα θετικότερα σημεία του νόμου; Το βασικό είναι ότι -επιτέλους!- μπαίνει μια τάξη. Στο παρελθόν, το χαρακτηριστικό του Δικαίου της Ιθαγένειας ήταν ότι δεν υπήρχαν ορθολογικές και δικαιοκρατικές διαδικασίες, αλλά ούτε βασικές εγγυήσεις για τους αιτούντες την ελληνική ιθαγένεια. Επίσης, δεν υπήρχαν βασικές εγγυήσεις αλλά ούτε ασφαλιστικές δικλείδες ότι η υπόθεση θα πήγαινε καλά και για την ελληνική πολιτεία. Ενα πρώτο θετικό σημείο είναι η χρονική προθεσμία για απάντηση στο αίτημα. Δεύτερον, ότι εισάγεται υποχρέωση αιτιολογίας σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματος. Επί της ουσίας, η μεγάλη «τομή» είναι ότι πλέον δεν θα ισχύει το παλαιό καθεστώς του Δικαίου του Αίματος που καθόριζε το Δίκαιο της Ιθαγένειας. Πρόκειται για μία παλαιά, αναχρονιστική «εμμονή» της ελληνικής πολιτείας που δεν συναντάει κανείς τόσο έντονα σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αφού εκείνες αναγνωρίζουν τη μετανάστευση, τα δικαιώματα αλλά και την εγκατάσταση των αλλοδαπών ως μέρος της κοινωνίας τους. Αυτό, φυσικά, στην περίπτωση που ένας αλλοδαπός επιθυμεί και αποδείξει ότι μπορεί να ενταχθεί αρμονικά στην κοινωνία της χώρας που βρίσκεται.

Υπάρχει επίσης θετική εξέλιξη με τα παιδιά της λεγόμενης «δεύτερης γενιάς μεταναστών». Με το νέο νομοσχέδιο δίνεται επίσης λύση και στο αυτονόητο ζήτημα που αφορά σ’ αυτά τα παιδιά, όπου εκεί θεσπίζεται μια νέα δυνατότητα απόκτησης της ιθαγένειας με δήλωση των γονέων τους. Πρόκειται για σημαντική αλλαγή σε μία «ανοιχτή πληγή». Τα παιδιά αυτά γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην Ελλάδα και δεν γνωρίζουν άλλη πατρίδα. Προφανώς, λοιπόν, έπρεπε να λυθεί αυτό το μείζον κοινωνικό πρόβλημα. Θεωρείτε θετική την αναγνώριση του δικαιώματος για υποψηφιότητα στις δημοτικές εκλογές των νομίμων μεταναστών; Φυσικά, αφού, μάλιστα, ας μην ξεχνάμε ότι το δικαίωμα για υποψηφιότητα δημοτικού συμβούλου αναγνωρίζεται σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ας έρθουμε στα αρνητικά σημεία του νομοσχεδίου. Ποια θεωρείτε ότι είναι αυτά; Θα ήταν σαφώς καλύτερο να ψηφιστεί στο σύνολό του ένας νέος κώδικας ιθαγένειας, ώστε να ρυθμιστούν ζητήματα που θα μας απασχολήσουν στο μέλλον. Για παράδειγμα, η διαδικασία καθορισμού της ιθαγένειας. Πρόκειται για μια άτυπη διαδικασία που δεν προβλέπεται λεπτομερώς, αλλά που αποδεικνύεται με ανορθολογικό τρόπο. Μπορεί, δηλαδή, ο δισέγγονος ενός Ελληνα που μετανάστευσε στο εξωτερικό πριν από 100 χρόνια να θεωρείται αυτομάτως και Ελληνας πολίτης, χωρίς όμως να μιλάει τη γλώσσα κλπ. Σε ένα άλλο παράδειγμα, μπορεί ένας Κενυάτης νόμιμος μετανάστης να αποκτήσει οικογένεια στην Ελλάδα. Ακόμα και αν το παιδί του (Ελληνας πλέον) φύγει από τη χώρα μας σε πολύ μικρή ηλικία, μπορεί κάποτε το δικό του παιδί (το εγγόνι του πρώ-

του) να επιστρέψει στην Ελλάδα και να ζητήσει την ελληνική ιθαγένεια, βάσει του Δικαίου του Αίματος. Αρα το Δίκαιο του Αίματος λειτουργεί και ως «μπούμερανγκ» για τους Ελληνες; Ακριβώς. Ενα άλλο αρνητικό σημείο αποτελεί η τροποποίηση, χωρίς λόγο και επί το αυστηρότερο, ορισμένων ρυθμίσεων, με στόχο να διασκεδαστούν οι φόβοι για δήθεν αλλοίωση της εθνικής μας ταυτότητας και διευκόλυνση της μετανάστευσης. Καλό παράδειγμα αποτελεί η προσκόμιση τριών συστατικών επιστολών από Ελληνες πολίτες (αφορά στην αίτηση πολιτογράφησης). Αυτή η ρύθμιση είναι εντελώς αναποτελεσματική. Ωστόσο, θεωρείτε το νόμο θετικό στο σύνολό του; Ναι, πρόκειται για μια πραγματική «τομή» για τα δεδομένα της Ελλάδας που πρέπει ν’ αγκαλιάσουμε, διότι δίνει τη δυνατότητα σε συμπολίτες μας να εκφράσουν την πραγματική τους διάθεση και το κέφι να ενταχθούν στην κοινωνία μας, ενώ καταργεί μια σειρά αναίτιων διακρίσεων, διασφαλίζει την κοινωνική και οικονομική συνοχή αλλά και την ασφάλεια όλων μας. Είναι μια άσκηση δημοκρατίας. Υπάρχει εικόνα για τον αριθμό των μεταναστών που μπορούν να επωφεληθούν από το νέο νόμο; Αυτή είναι μια πολύ καλή ερώτηση, αλλά δυστυχώς δεν υπάρχουν λεπτομερή στατιστικά στοιχεία. Πρέπει να λάβουμε υπόψη το πόσοι μετανάστες επιθυμούν την ελληνική ιθαγένεια, αφού είναι πολλοί οι οποίοι δεν θέλουν ή δεν μπορούν -για διάφορους λόγουςνα κόψουν τους δεσμούς με τις πατρίδες που άφησαν πίσω τους. Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι για ν’ αποκτήσει κάποιος την ελληνική ιθαγένεια πρέπει να ορκιστεί πίστη στο σύνταγμά μας και σε ό,τι αυτό ορίζει.


12

19 - 3 - 10

ΘΕΜΑ

Η Ευρώπη της διαφορετικότητας αντιμέτωπη με τις φανατικές «μαντήλες»

Του Τηλέμαχου Χορμοβίτη

Ο

μολογώ πως η πρόσφατη συζήτηση για την παροχή ιθαγένειας στους μετανάστες, με έκανε να νιώσω κάπως άβολα. Από τη μια μεριά, όλοι αυτοί που μιλούσαν για την «καθαρότητα» της φυλής και το μεγαλείο της Ελλάδας και έβλεπαν το νομοσχέδιο σαν μια μεγάλη και σκοτεινή συνωμοσία, που αποσκοπεί στη διάσπαση της εθνικής συνοχής της χώρας. Μιας και δεν δακρύζω με το άκουσμα του εθνικού ύμνου και δεν ριγώ από συγκίνηση κάθε φορά που βλέπω την ελληνική σημαία, ήταν επόμενο αυτού του είδους η επιχειρηματολογία να με αφήσει μάλλον αδιάφορο. Από την άλλη μεριά πάλι, ήταν όλοι εκείνοι που, με μια χαρακτηριστική αυταρέσκεια, έχουν τοποθετήσει τον εαυτό τους στην πλευρά της «προόδου». Γι’ αυτούς, η αθρόα έλευση των μεταναστών και τα ιδεολογήματα της «πολυπολιτισμικότητας» δεν είναι τίποτε άλ-

λο παρά «ευλογία» για την κοινωνία μας. Οσοι τολμούσαν να εκφράσουν επιφυλάξεις για το νομοσχέδιο της κυβέρνησης, στολίζονται με χαρακτηρισμούς όπως «εθνίκια», «φασίστες» κοκ. Παρότι, όμως, πιστεύω στις αξίες του κοσμοπολιτισμού και της ανοικτής κοινωνίας, ούτε τα επιχειρήματα της δεύτερης ομάδας με έπειθαν. Διαβάζοντας πριν από λίγες μέρες το βιβλίο “Reflections on the Revolution in Europe” του Αμερικανού δημοσιογράφου Christopher Caldwell, που ασχολείται με τη μουσουλμανική μετανάστευση στην Ευρώπη, το βασικό ερώτημα που έθεσε ο συγγραφέας με έκανε να συνειδητοποιήσω γιατί δεν συμμερίζομαι τον ενθουσιασμό των «προοδευτικών» φίλων μου για τον «πολυπολιτισμικό» παράδεισο: άραγε μπορεί η Ευρώπη να παραμείνει η ίδια, με διαφορετικούς ανθρώπους; Mπορούμε να διατηρήσουμε τις αξίες μας και τις ελευθερίες που έχουμε κατακτήσει στο δυτικό κόσμο, όταν έ-

να μεγάλο μέρος του πληθυσμού θα προέρχεται πια από μια κουλτούρα ανοιχτά εχθρική σε κάθε έννοια ατομικών δικαιωμάτων;

Τι άλλαξε; Δεν είναι η πρώτη φορά που οι ευρωπαϊκές χώρες δέχονται κύματα μεταναστών. Ενώ όμως παλαιότερα η μετανάστευση ήταν κυρίως ενδοευρωπαϊκή, τα τελευταία πενήντα χρόνια η Ευρώπη δέχεται μια πραγματική εισβολή από ανθρώπους που ανήκουν σε άλλη θρησκεία, σε άλλο πολιτισμό. Στα μισά του εικοστού αιώνα σχεδόν δεν υπήρχαν μουσουλμάνοι στη δυτική Ευρώπη. Στις αρχές του 21ου αιώνα, ο αριθμός τους φτάνει τα 15 με 17 εκατομμύρια. Από αυτούς τα 5 εκατομμύρια κατοικούν στη Γαλλία, 4 στη Γερμανία, 2 στη Βρετανία. Στην Ελλάδα πάλι, σύμφωνα με τις πιο μετριοπαθείς εκτιμήσεις, ο αριθμός των θρησκευόμενων μουσουλμάνων αγγίζει τις 500.000 (εξαιρώντας τους μου-

σουλμάνους Αλβανούς, που στη συντριπτική τους πλειοψηφία δεν θρησκεύονται). Και ο αριθμός αυτός ολοένα και αυξάνεται. Πέρα από τις νέες αφίξεις εκατοντάδων χιλιάδων μουσουλμάνων μεταναστών ετησίως, ο δείκτης γεννητικότητας αυτής της πληθυσμιακής ομάδας είναι πολύ πιο υψηλός απ’ των ντόπιων, και μάλιστα δεν δείχνει τάσεις υποχώρησης. Πακιστανοί και μουσουλμάνοι από το Μπαγκλαντές που βρίσκονται ήδη από το 1950 στην Αγγλία, έχουν ακόμη πολύ υψηλότερους δείκτες από τον εθνικό μέσο όρο.

Προσπάθεια επιβολής μιας «άλλης» κουλτούρας Και λοιπόν; -θα μπορούσε να αναρωτηθεί κάποιος. Τι σημασία έχει αν η πλειοψηφία των κατοίκων της «γηραιάς ηπείρου» είναι χριστιανοί ή μουσουλμάνοι; Σε μια εποχή που κυρίαρχη ιδεολογία στη Δύση είναι ο σχετικισμός και η πολιτική ορθό-


19 - 3 - 10

τητα, όλοι οι πολιτισμοί θεωρούνται ίσης αξίας. Οποιος μιλάει για την ανωτερότητα του δυτικού πολιτισμού βαφτίζεται… νοσταλγός του Χίτλερ, τα «ταμ ταμ» της ζούγκλας έχουν ίδια καλλιτεχνική αξία με τη μουσική του Μπετόβεν, ο Σαίξπηρ και ο Θερβάντες δεν είναι τίποτε άλλο παρά «νεκροί λευκοί άντρες», ενώ η κλειτοριδεκτομή θεωρείται μια πολιτιστική ιδιαιτερότητα που αξίζει του σεβασμού μας. Γεγονός όμως είναι πως ούτε μία από τις χώρες από όπου έρχονται οι μουσουλμάνοι μετανάστες δεν είναι δημοκρατία, καμιά δεν σέβεται τα ατομικά δικαιώματα των πολιτών, η ελευθερία του λόγου είναι άγνωστη έννοια, οι γυναίκες θεωρούνται πολίτες δεύτερης κατηγορίας, ενώ η ομοφυλοφιλία είναι ποινικοποιημένη (σε μερικές χώρες μάλιστα, όπως το Ιράν και η Σαουδική Αραβία, επιβάλλεται η ποινή του θανάτου). Το ανησυχητικό είναι πως πολλοί από τους μουσουλμάνους μετανάστες κουβαλούν και στις νέες τους πατρίδες αυτές τις απόψεις -και μάλιστα με διάθεση να τις επιβάλουν.

Αυτολογοκρισία και απαγόρευση Στην Ολλανδία, ο σκηνοθέτης Τheo Van Gogh, δημιουργός μιας ταινίας που στηλίτευε τη βία εναντίον των γυναικών στις μουσουλμανικές χώρες, δολοφονήθηκε από ένα φανατικό ισλαμιστή. Η συνεργάτης του και πολιτικός Ayaan Hirsi Ali, σομαλικής καταγωγής, αναγκάζεται μέχρι και σήμερα να ζει κυνηγημένη από χώρα σε χώρα, ο πολιτικός επίγονος του Fortuyn, Geert Wilders, δέχεται συνεχείς απειλές για τη ζωή του, ιδίως μετά την κυκλοφορία της αντι-ισλαμικής του ταινίας «Fitna», ενώ βίαιες διαδηλώσεις ξέσπασαν με αφορμή τη δημοσίευση σκίτσων του Μωάμεθ σε εφημερίδα της Δανίας. Στην Ελλάδα, μόλις τον περασμένο Μάιο, με αφορμή το σκίσιμο του Κορανίου από έναν αστυνομικό, εκατοντάδες μουσουλμάνοι έκαναν διαδήλωση στο κέντρο της Αθήνας και προκάλεσαν φθορές σε αυτοκίνητα και στάσεις λεωφορείων. Αυτό το κλίμα τρομοκρατίας φαίνεται να έχει αποτελέσματα. Διανοούμενοι, καλλιτέχνες και πολιτικοί αυτολογοκρίνονται, παραστάσεις ματαιώνονται και βιβλία δεν εκδίδονται. Ο Αγγλος καλλιτέχνης Grayson Perry, που με τα περίφημα κεραμικά του γελοιοποιεί το χριστιανισμό και άλλες θρησκείες, δεν έχει βάλει ποτέ στο «στόχαστρό» του το Ισλάμ. Ο λόγος; Οπως ομολογεί και ο ίδιος αφοπλιστικά: «Φοβάμαι πως θα βρεθώ με κομμένο το λαιμό»! Πριν από δύο χρόνια, το Royal Court Theatre του Λονδίνου αποφάσισε να μην ανεβάσει μια προσαρμογή της

ΘΕΜΑ

«Λυσιστράτης» που τοποθετείται στο μουσουλμανικό παράδεισο και πρόσφατα ο εκδοτικός οίκος “Random House” ανακοίνωσε πως ακυρώνει την προγραμματισμένη έκδοση μιας μυθιστορηματικής βιογραφίας της πρώτης γυναίκας του Μωάμεθ, επειδή ειδικοί στο Ισλάμ θεώρησαν πως το βιβλίο γελοιοποιεί την ιστορία της μουσουλμανικής θρησκείας. Οι πιο αισιόδοξοι υποστηρίζουν πως η δεύτερη γενιά μεταναστών θα προσαρμοστεί στις ευρωπαϊκές αξίες. Ας μην ξεχνάμε, όμως, πως οι τρομοκρατικές επιθέσεις στο Λονδίνο έγιναν από εύπορους μουσουλμάνους δεύτερης γενιάς, και στις ταραχές στα προάστια του Παρισιού συμμετείχαν μουσουλμάνοι έφηβοι που γεννήθηκαν στη Γαλλία. Σε κάποιες περιπτώσεις, μάλιστα, η νεότερη γενιά φαίνεται να είναι πολύ πιο κοντά στο παραδοσιακό Ισλάμ απ’ ό,τι οι γονείς τους. Στην Αγγλία, το 2007, σε σχετική έρευνα, το 53% των μουσουλμάνων απάντησε πως οι γυναίκες πρέπει να φορούν φερετζέ. Το αξιοσημείωτο ήταν πως στους ερωτηθέντες που ήταν πάνω από 55 ετών το ποσοστό ήταν 28%, ενώ στις ηλικίες από 18 μέχρι 24, το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε το… 74%! Στην ίδια έρευνα, το 1/3 των Βρετανών Μουσουλμάνων συμφωνεί με την άποψη πως «όποιος μουσουλμάνος ασπαστεί μια άλλη θρησκεία πρέπει να τιμωρηθεί με θάνατο». Και πάλι, το ποσοστό που συμφωνεί είναι μόλις 19% σε όσους είναι πάνω από 55 ετών, ενώ στην ηλικιακή ομάδα 18-24 σκαρφαλώνει στο 36%.

Ποιος θα προσαρμοστεί τελικά; Δεν μπορεί να πει κανείς με σιγουριά για το αν έρθει η εποχή που οι μουσουλμάνοι μετανάστες θα προσαρμοστούν στις αξίες της Ευρώπης. Οσο περνούν όμως τα χρόνια, φαίνεται πως η υπερβολική αισιοδοξία δίνει τη θέση της σε έναν ολοένα αυξανόμενο σκεπτικισμό. Και το πιο ανησυχητικό είναι πως η Ευρώπη, ακολουθώντας «πολιτικά ορθές» δοξασίες, φαίνεται πρόθυμη να εγκαταλείψει τις αξίες και τα ιδανικά της. Στο όνομα της προστασίας των μειονοτήτων, πολλές ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζουν μια πολιτική «κρατικά επιδοτούμενου» πολυπολιτισμού, που ενθαρρύνει τους μετανάστες να διατηρήσουν τις ιδιαιτερότητές τους και να παραμείνουν απομονωμένοι από τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Η τελευταία πρόταση από το “Reflections on the Revolution in Europe” ηχεί σαν προειδοποίηση: «Οταν μια ανασφαλής, σχετικιστική κουλτούρα συναντάει μια κουλτούρα που έχει αυτοπεποίθηση και είναι ενδυναμωμένη με κοινά δόγματα, είναι η πρώτη που θα αλλάξει για να ταιριάξει με τη δεύτερη».

13


14

19 - 3 - 10

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟ-polis

Γράφει ο Τάσος Γραικός

Μπορεί τα κλισέ στην πλειονότητα των άρθρων να περισσεύουν, στην περίπτωσή μας όμως… κολλάνε υπέροχα τα «όπου φτωχός και η μοίρα του» και το «μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι». Γιατί σύμφωνα με μία έρευνα, υπό την αιγίδα του BBC, οι κάτοικοι της Αφρικής, αφενός φταίνε μόνο για το 4% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου παγκοσμίως, αφετέρου το έχουν πάρει και κατάκαρδα. Αντιδιαμετρικά, ο κολοσσός General Electric δηλώνει ότι μέχρι το 2015 θα δύναται να δίνει σε ένα σπίτι τη δυνατότητα ολικής ενεργειακής αυτονομίας. Μήπως να πουλούσε πιο πολύ στην Αφρική, για να τους φύγουν και οι τύψεις;

Η άγνοια προκαλεί…

τύψεις

Κ

άποτε μας έλεγαν ότι ο αδαής είναι ταυτόχρονα και ευτυχισμένος, καθώς, μη γνωρίζοντας τι γίνεται γύρω του, διατηρεί συνήθως τις ελπίδες του ακέραιες. Μία έρευνα όμως του BBC, που σχετίζεται πάντα με τα περιβαλλοντικά, έρχεται να υποστηρίξει το αντίθετο. Ούτε λίγο, ούτε πολύ, οι Αφρικάνοι θεωρούν εαυτόν υπεύθυνο για την κλιματική αλλαγή, ενώ επίσης τα… ρίχνουν και στο Θεό -εν είδει τιμωρίας προς το ανθρώπινο είδος. Επίσης, γίνεται προσομοίωση του φαινομένου της κλιματικής αλλαγής με αυτό του HIV-AIDS, όσον αφορά στην άγνοια προς τα δύο φαινόμενα και τα αποτελέσματα αυτής. Η έρευνα έγινε από το Ταμείο Παγκόσμιας Βοήθειας του BBC (World Service Trust), σε συνεργασία με το Βρετανικό Συμβούλιο (British Council). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ενώ είναι φανερό πως οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής επηρεάζουν άμεσα και πιο έντονα αυτούς που «φταίνε» λιγότερο, οι ίδιοι δεν το κατανοούν. Και με το «αυτοί», εννοούνται οι κάτοικοι της «μαύρης ηπείρου», όπου οι… μαύροι (όνομα και πράγμα, αν μου επιτρέπεται) θεωρούν ακόμα πως όλα τα δεινά της κλιματικής αλλαγής είναι κάποιο είδος θεϊκής τιμωρίας. Η επικεφαλής της έρευνας Anna Godfrey, αναφέρει πως μεγάλη τροχοπέδη είναι το γεγονός της μη ύπαρξης κατάλληλης ορολογίας, ώστε να εξηγηθούν φαινόμενα όπως αυτό του θερμοκηπίου ή της κλιματικής αλλαγής. Μάλιστα, αντιπαραθέτει ότι εφόσον οι άνθρωποι είναι τόσο κοντά στη θρησκεία, ίσως η επιστήμη θα έπρεπε να εκμεταλλευτεί το γεγονός. Θα μπορούσε, για παράδειγμα, να διδάσκεται μέσω των θρησκευτικών κηρυγμάτων η βασική αρχή της επιβάρυνσης της ατμόσφαιρας με ρύπους ή να παρέχεται οποιαδήποτε πληροφορία για το περιβάλλον, με την απαραίτητη θεολογική... πινελιά. Αυτό που έκανε τελικά πιο πολύ εντύπωση, είναι πως μέσα στους πλέον ανενημέρωτους, συγκαταλέγονταν τοπικοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι. Τελικά, αγαπητοί μου, επιβεβαιώνεται για ακόμα μία φορά η άποψη ότι όλα ξεκινούν από την εκπαίδευση και ότι στην πορεία είναι δύσκολο να υπάρξει μεγάλη μεταβολή.

Ενεργοαυτόνομο σπίτι

M

ην μπερδευτεί κανείς μας και το αναγνώσει ως «αναρχοαυτόνομο», σαν κάτι στέκια που υπάρχουν κατά τόπους. Οχι γιατί είμαστε εναντίον, αλλά γιατί η είδηση μιλάει για το αντίθετο άκρο. Η εταιρεία General Electric (GE), μία εκ των πολυεθνικών που πρακτικά ασχολείται με τα πάντα (από ηλεκτρικές συσκευές μέχρι αεροπλάνα), προσπαθεί να υλοποιήσει το στόχο της, που δεν είναι άλλος από το να είναι δυνατόν να μετατρέψει ένα σπίτι σε μηδενικό καταναλωτή ενέργειας, μέχρι το… σωτήριον έτος 2015 (προφανώς δεν βλέπουν ελληνικές ενημερωτικές εκπομπές για το ότι ο κόσμος θα καταστραφεί το 2012 -τζάμπα θα πάνε οι καινοτομίες). Στο 9ο Παγκόσμιο Συνέδριο για την Καθαρή Τεχνολογία, υπό την αιγίδα της πολυεθνικής Jefferies, o αντιπρόεδρος της GE, Στιβ Φλάντερ, ανέφερε ότι η εταιρεία προσβλέπει μεγάλη ανάπτυξη στο χώρο της «πράσινης οικονομίας». Μάλιστα σκοπεύει να κεφαλαιοποιήσει αυτήν τη «μόδα», όπως ανέφερε, με το να επενδύσει σε οτιδήποτε μπορεί να θεωρηθεί ως «πράσινη τεχνολογία». Συμπλήρωσε επίσης ότι: «Τα ακριβά πράσινα προϊόντα δεν ήταν και η πιο έξυπνη ιδέα», προφανώς αναφερόμενος στην τάση της αγοράς να υπερτιμολογεί ό,τι θεωρούταν «οικολογικό», μόνο γι' αυτόν το λόγο. Αποτέλεσμα ήταν τα περιβαλλοντικά φιλικά προϊόντα να θεωρούνται -και δικαίως- ελιτίστικα και μη οικονομικά συμφέροντα. Το πρόγραμμα Eco.1 της εταιρείας περιείχε επενδύσεις 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων και εστίασε στις ανενεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως ανεμογεννήτριες και στροβίλους. Επίσης, άλλα 200 εκατομμύρια επενδύθηκαν υπό τη μορφή συνεργασιών με άλλες εταιρείες, στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής ανάπτυξης. Τώρα, με το Εco.2 η εταιρεία προτίθεται να ρίξει το… βάρος της στην ενεργειακή οικιακή απόδοση. Προτίθεται να ξοδέψει 100 εκατομμύρια δολάρια στην έρευνα για ενεργειακές ηλεκτρικές στήλες (μπαταρίες), όπως και σε «έξυπνα συστήματα» τα οποία ταυτόχρονα θα τροφοδοτούν ενεργειακά ένα σπίτι και θα ελέγχουν την κατανάλωση. Αλλο ένα στοίχημα είναι να βελτιώσει την ενεργειακή απόδοση των συσκευών της κατά 50%. Ολα αυτά, βέβαια, με το αζημίωτο, αφού σκοπεύει η «πράσινη αγορά» της να έχει τα διπλάσια έσοδα από κάθε άλλον τομέα της εταιρείας. Ας είναι, να έχουμε τουλάχιστον να λέμε ότι «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα».


19 - 3 - 10

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

15

Ευρύτερες συμπράξεις

για πράσινες λύσεις

Επιμέλεια: Θάνος Τριανταφύλλου

Η

ημερίδα «Ανακύκλωση και Ενεργειακή Αξιοποίηση: Βιώσιμες Προοπτικές για την Ανάπτυξη», που συνδιοργάνωσε ο Σύνδεσμος Ελληνικών Βιομηχανιών Ανακύκλωσης και Ενεργειακής Αξιοποίησης (ΣΕΒΙΑΝ) και το FORUM ΑΓΟΡΑΙΔΕΩΝ, αποτέλεσε την πιο ευχάριστη νότα διαλόγου στο ήδη συγκρουσιακό κλίμα των ημερών. Στο κατάμεστο αμφιθέατρο «Γιάννος Κρανιδιώτης», του υπουργείου Εξωτερικών, αποδείχθηκε απερίφραστα πως τα «καυτά» χρονίζοντα προβλήματα, που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος αλλά και την αναγκαιότητα διαμόρφωσης συνθηκών βιώσιμης ανάπτυξης, απαιτούν ευρύτερες συμπράξεις μεταξύ πολιτείας, αυτοδιοίκησης, επιχειρήσεων και της κοινωνίας των πολιτών. Συμπράξεις -και μάλιστα «πράσινες»- που είναι τόσο απαραίτητες στις μέρες μας. Ας δούμε τα βασικότερα σημεία των εναρκτήριων χαιρετισμών.

Κυριάκος Μητσοτάκης Yπεύθυνος περιβάλλοντος της ΝΔ Υπάρχει η επιτακτική ανάγκη υλοποίησης του περιφερειακού σχεδιασμού, το οποίο εκπόνησε η προηγούμενη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ στο ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων. Στην περίπτωση που αυτό καθυστερήσει, ιδιαίτερα στην Αττική υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να πνιγεί σε δύο χρόνια όλο το λεκανοπέδιο στα σκουπίδια. Στη λογική του «μακριά από την αυλή μου» πρέπει να απαντήσουμε με υπερκομματική πολιτική βούληση. Πιστεύω ότι ο χώρος του περιβάλλοντος και της πράσινης ανάπτυξης είναι ιδανικός για τέτοιου είδους συναινέσεις. Γι’ αυτό και θα είμαστε δίπλα στο υπουργείο Περιβάλλοντος και σε όποιες δράσεις αυτό πραγματοποιήσει.

Θανάσης Κατρής Πρόεδρος του ΣΕΒΙΑΝ Σκοπός του ΣΕΒΙΑΝ είναι να ανοίξει διάλογο για μεταρρυθμίσεις που θα «ξεκλειδώσουν» την ανάπτυξη, όπως: η εφαρμογή του κανόνα «ο ρυπαίνων πληρώνει» και στα αστικά απορρίμματα, η άμεση δημιουργία δύο τουλάχιστον Χώρων Υγειονομικής Ταφής Βιομηχανικών Αποβλήτων και η αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας προς όλους ανεξαιρέτως. Ο ΣΕΒΙΑΝ, αποτελώντας το βραχίονα των ιδιωτών επενδυτών στην ανακύκλωση και στην ενεργειακή αξιοποίηση των αποβλήτων, φέρνει μαζί την επιστημονική γνώση και κινητοποιεί την επιχειρηματικότητα, που είναι απαραίτητα για τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου δυναμικού κλάδου της οικονομίας με σημαντικές προοπτικές. Οι στόχοι του ΣΕΒΙΑΝ είναι: η υιοθέτηση θέσεων προκειμένου να αναπτυχθεί η πράσινη ανάπτυξη στη χώρα, η ενημέρωση των πολιτών για την αναγκαιότητα νέων σύγχρονων εγκαταστάσεων διαχείρισης αποβλήτων και η συνεργασία με ΑΕΙ και ερευνητικά ιδρύματα, καθώς και η συστηματική παρακολούθηση της επιστημονικής εμπειρίας.

Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Το κυριότερο πρόβλημα στη διαχείριση των απορριμμάτων είναι η απουσία ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για την αντιμετώπιση των προβλημάτων, με σαφείς ρόλους και ευθύνες για το κράτος και την αυτοδιοίκηση, πλαίσιο συνεργασίας με τον ιδιωτικό τομέα και τεκμηριωμένη ενημέρωση της κοινωνίας για το περιβαλλοντικό και κοινωνικό διακύβευμα. Για την υλοποίηση των αναγκαίων έργων επεξεργασίας και αξιοποίησης των αποβλήτων χρειάζεται να αξιοποιηθούν και ιδιωτικοί πόροι, στο πλαίσιο έργων με το σύστημα παραχώρησης ή με τη μορφή σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ). Διαμορφώνονται λοιπόν προϋποθέσεις και αναπτυξιακές ευκαιρίες για σημαντική συμβολή του ιδιωτικού τομέα στα θέματα διαχείρισης αποβλήτων. Στο ερώτημα, λοιπόν, πώς βλέπουμε το ρόλο των ιδιωτών στα θέματα διαχείρισης αποβλήτων, η απάντησή μας είναι σαφής: επιδιώκουμε τη συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα στην κατασκευή και λειτουργία μονάδων επεξεργασίας και αξιοποίησης αποβλήτων, στο πλαίσιο του συνολικού σχεδιασμού διαχείρισης αποβλήτων, με σεβασμό στις απαιτήσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και συνεκτιμώντας τα οικονομικά δεδομένα, ώστε να μην προκύπτουν μεγάλες αποκλίσεις και στρεβλώσεις στο κόστος διαχείρισης των αποβλήτων από περιοχή σε περιοχή. Παράλληλα, θα προχωρήσουμε μέχρι το τέλος του 2010 στην επικαιροποίηση του εθνικού σχεδιασμού για τη διαχείριση των αποβλήτων, λαμβάνοντας υπόψη τις νεότερες εξελίξεις στην ευρωπαϊκή νομοθεσία, όπως προκύπτουν από την Οδηγία Πλαίσιο 98/2008, η οποία θα ενσωματωθεί στην εθνική νομοθεσία.


16

ΠΡΑΣΙΝΟ ΚΑΡΜΑ

19 - 3 - 10

Το κόκκινο ελάφι Του Νικήτα Καραγιάννη

«Ε

χεις βρει θέμα για το Πράσινο Κάρμα;», με ρώτησε η αγαπητή Νατάσα. Δεν είχα ακόμη κάτι κατά νου. «Οχι, γιατί, υπάρχει κάτι καλό;». «Ναι, νομίζω ότι θα σου αρέσει. Η WWF μας έστειλε ένα δελτίο Τύπου, που λέει ότι το κόκκινο ελάφι της Ελλάδας έχει σχεδόν εξαφανιστεί!». Για ακόμα μία φορά, το γνωστό «όταν δεν υπάρχουν νέα, τα νέα είναι καλά» δυστυχώς αντιστράφηκε και έτσι βρέθηκα με «θέμα». Σε λίγο το επίμαχο e-mail της WWF βρισκόταν στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο μου. Το ανοίγω και διαβάζω ότι το κόκκινο ελάφι (cervus elaphus), που κάποτε ζούσε σε ολόκληρη την Ελλάδα, σήμερα εντοπίζεται μόνο στην Πάρνηθα και λίγα άτομα στη Ροδόπη. «Ρε Νατάσα, εδώ λέει ότι το συναντάει κανείς στην Πάρνηθα». «Ναι, έτσι λέει». «Ψητό;». Οι συνάδελφοι στα διπλανά γραφεία έβαλαν τα γέλια. «Παιδιά, μη γελάτε. Είναι δυνατό να έχει γλιτώσει κοτζάμ ελάφι; Ούτε μυρμήγκι δεν έχει απομείνει εκεί. Μάλλον θα εννοούν ότι το βρίσκει ακόμα κανείς στις παρακείμενες ταβέρνες με τα κοψίδια, ως κυρίως πιάτο…». «Ρε, μήπως το λένε ‘κόκκινο’ επειδή το αφήνουν λίγο άψητο;», συμπληρώνει ο Βασίλης και τα γέλια δυναμώνουν. Μη μας παρεξηγείτε. Αν υπήρχε Σύλλογος Φίλων του Κόκκινου Ελαφιού, τότε τα γραφεία του θα ήταν εδώ στην εφημερίδα μας, καθότι το συμπαθές φυτοφάγο έχει πολλούς θαυμαστές μεταξύ μας. Ομως, οι δημοσιογράφοι είναι γνωστοί για το κυνικό χιούμορ τους, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν κατανοούν σε βάθος την κατάσταση που «διακωμωδούν» και αυτό από απλή αντίδραση στα «μαύρα» μαντάτα που συγκεντρώνονται καθημερινά στα γραφεία τους (no news, good news, όπως είπαμε...). Εξάλλου, το χιούμορ είναι ένας καλός και δοκιμασμένος τρόπος για να «περάσεις» μια είδηση και να την προσέξουν οι αναγνώστες. «Παιδιά μη γελάτε, είναι σοβαρό το θέμα», είπε η Νατάσα σε μια προσπάθεια να μας επαναφέρει στην τάξη, μην καταφέρνοντας ωστόσο να κρύψει και τα δικά της γέλια. «Κοιτάξτε τι όμορφο που είναι στη φωτογραφία…» πρόσθεσε, δείχνοντάς μας ένα πανέμορφο «πορτρέτο» του υπό εξαφάνιση ζώου. Κοιτάζοντας τη φωτογραφία και με... ματωμένη καρδιά (γνωρίζοντας τα «φιλοζωικά» αισθήματα των Ελλήνων) διαβάζω ότι σε ειδική μελέτη με τίτλο «Ερευνα Οικολο-

γίας του Κόκκινου Ελαφιού στο Ορος Πάρνης», η περιβαλλοντική οργάνωση WWF Ελλάς κατέγραψε τα σημαντικότερα στοιχεία που αφορούν στον πληθυσμό της Πάρνηθας, τον ακμαιότερο πληθυσμό κόκκινου ελαφιού της χώρας. Σύμφωνα, λοιπόν, με τα αποτελέσματα της έρευνας, ο αριθμός των ελαφιών της Πάρνηθας δεν ξεπερνά τα 600. Τα άτομα αυτά διασπείρονται αδρά από τη λίμνη του Μαραθώνα στα ανατολικά, έως το όρος Πάστρα στα δυτικά. Μια σειρά παραγόντων επιδρούν ανασταλτικά τόσο για την αύξηση όσο και τη διατήρηση του υπάρχοντος πληθυσμού: το λαθραίο κυνήγι, τα τροχαία ατυχήματα, η θήρευση των ελαφιών από εγκαταλελειμμένα σκυλιά, αλλά και η επέκταση των οικιστικών εκτά-

σεων στη γύρω περιοχή είναι οι κυριότεροι από αυτούς. Η απώλεια βιοτόπων εξαιτίας της εντατικοποίησης της γεωργίας και της επέκτασης των οικιστικών εκτάσεων μαζί με τη λαθροθηρία αποτελούν, άλλωστε, τους κύριους λόγους, που εμποδίζουν τη φυσική του διασπορά σε νέους βιότοπους. Δύσκολα τα πράγματα, σκέφτηκα. Μάλιστα, απόρησα πώς και κατάφεραν αυτά τα λίγα ελαφάκια να σωθούν από την καταστροφή. Ξαφνικά, βλέπω τη Νατάσα να βάζει πάλι τα γέλια. «Τι έγινε πάλι;», τη ρωτάω. «Ασε, τώρα διαβάζω ότι οι κτηνοτρόφοι ζητούν από την πολιτεία να πάρει μέτρα προστασίας… της εγχώριας παραγωγής αρνιού εν όψει του Πάσχα». Περιττό να περιγράψω τι έγινε στο γραφείο…


19 - 3 - 10

17

ΚΟΣΜΟΣ

Μεταξύ σφύρας και άκμονος...

Κοσμοναύτης

νίας- Βεστφαλίας, το μεγαλύτερο σε πληθυσμό, θα αποτελέσουν γερό “crash test” για την κεντροδεξιά κυβέρνηση συνεργασίας. Μακάρι όμως να ήταν αυτό το μόνο πρόβλημα της Μέρκελ. Η καγκελάριος τις τελευταίες μέρες δέχεται «βολές» και από το εξωτερικό. Αφορμή; Η συζήτηση που έχει ανοίξει για τα γερμανικά εμπορικά πλεονάσματα. Την πρώτη «κανονιά» έριξε η Γαλλίδα(!) υπουργός των οικονομικών Κριστίν Λαγκάρντ και το Βερολίνο κατηγορείται, ανοιχτά πλέον, πως τα γερμανικά εμπορικά πλεονάσματα οφείλονται, αφενός, στα εμπορικά ελλείμματα των Ευρωπαίων εταίρων και, αφετέρου, στη μακράς διάρκειας πολιτική μηδενικών αυξήσεων των μισθών των Γερμανών εργαζομένων. Προχωρώντας ένα βήμα περισσότερο, η Λαγκάρντ εξέφρασε ενδοιασμούς για τη βιωσιμότητα ενός τέτοιου μοντέλου σε «μακροπρόθεσμο διάστημα και για το σύνολο της ζώνης του ευρώ» και πρόσθεσε ότι «ξεκάθαρα χρειαζόμαστε καλύτερη σύγκλιση». Ανάλογο ύφος είχαν και οι δηλώσεις του Ολι Ρεν. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων επεσήμανε πως «χώρες που παρουσιάζουν υψηλά πλεονάσματα τρεχουσών συναλλαγών», δηλαδή η Γερμανία, «πρέπει να προχωρήσουν σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις προκειμένου να ενισχύσουν την εγχώρια ζήτηση». Η κριτική που δέχεται πλέον η Γερμανία από το εξωτερικό, για την οικονομική της πολιτική, είναι, λίγο ως πολύ, παρόμοια με αυτήν που ασκείται στην Κίνα. Τι θα συμβεί το επόμενο διάστημα; Το

σίγουρο είναι πως η Μέρκελ θα ανέβει το δικό της... Γολγοθά. Ακόμα όμως και αν η αρχηγός των Χριστιανοδημοκρατών καταφέρει να «αναστήσει» τον κυβερνητικό συνασπισμό, «παραδίδοντας» μαθήματα πολιτικής στον Βεστερβέλε ή αναζητώντας νέους εταίρους για ένα νέο κυβερνητικό συνασπισμό, θα δυσκολευτεί ιδιαίτερα να «αναστήσει» τη γερμανική οικονομία. Ο προϋπολογισμός του 2010, ο οποίος συζητείται στο κοινοβούλιο την ώρα που γράφεται αυτό το κείμενο, καθορίζει το δανεισμό της χώρας στα 80 δισ. ευρώ. Πρόκειται για το μεγαλύτερο δημοσιονομικό έλλειμμα στη μεταπολεμική ιστορία, ενώ το δημόσιο χρέος εκτινάσσεται πλέον στα 1,7 τρισ. ευρώ (ποσό που αντιστοιχεί στο 80% του ΑΕΠ). Αν η Μέρκελ ακολουθήσει τις προτροπές των Ευρωπαίων εταίρων κινδυνεύει να χαθεί οριστικά το... τρένο της περαιτέρω ανάπτυξης, που θα καλύψει τις αυξημένες δανειακές ανάγκες της χώρας. Αν όχι, υπάρχει κίνδυνος το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, που με τόση επιμέλεια και πρωτεργάτη τη Γερμανία χτίζονταν όλα τα προηγούμενα χρόνια, να ξεπεράσει τα όρια στατικότητάς του. Σε κάθε περίπτωση, η «σιδηρά Κυρία» της γερμανικής πολιτικής φαίνεται πως βρίσκεται μεταξύ «σφύρας και άκμονος». Θα αντέξει;

Κοσμοναύτης o κατά κόσμον Αντώνης Χιοκτούρης

Σ

τις 28 Οκτωβρίου του 2009 η Ανγκελα Μέρκελ εκλεγόταν καγκελάριος για δεύτερη φορά. Μάλλον θα αναπολεί με νοσταλγία εκείνες τις ημέρες, καθώς τα «χτυπήματα» που δέχεται το τελευταίο διάστημα είναι απανωτά. Κατ’ αρχάς στο εσωτερικό «μέτωπο», η καγκελάριος αντιμετωπίζει την αυξημένη δυσαρέσκεια για τον κυβερνητικό συνασπισμό. Δημοσκοπήσεις της προηγούμενης εβδομάδας αποτύπωναν τη στήριξη προς το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU) και το Κόμμα των Ελεύθερων Δημοκρατών (FDP), στο χαμηλότερο επίπεδο (41%). Αν και οι Χριστιανοδημοκράτες συγκρατούν τα ποσοστά τους κοντά στα αποτελέσματα των εθνικών εκλογών (33%), οι Φιλελεύθεροι κυριολεκτικά κατακρημνίζονται -με πρώτο και καλύτερο τον αρχηγό τους, Γκουίντο Βεστερβέλε. Η εμμονή του τελευταίου για παροχή φοροαπαλλαγών, εν μέσω κρίσης, σε ανώτερα εισοδηματικά στρώματα, καθώς και οι δριμείες επιθέσεις του εναντίον του κοινωνικού κράτους, προκάλεσαν την οργή της αντιπολίτευσης. Τον κατηγορούν για νεποτισμό, διαπλοκή και ευνοϊκή μεταχείριση επιχειρηματιών που προσφέρουν δωρεές στο FDP και τους οποίους ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών παίρνει μαζί του στα υπηρεσιακά του ταξίδια. Ο Βεστερβέλε αρνείται τα παραπάνω και κάνει λόγο για προσωπική επίθεση προς τον ίδιο και το στενό του συνεργάτη και σύντροφο, Μίχαελ Μρονς. Ωστόσο, η κοινή γνώμη φαίνεται πως έχει διαφορετική άποψη. Τα ποσοστά του FDP στις δημοσκοπήσεις υπολείπονται έως και 45% του ποσοστού των ομοσπονδιακών εκλογών και όλα δείχνουν ότι οι εκλογές της 9ης Μαΐου στο κρατίδιο της Βόρειας Ρηνα-


18

19 - 3 - 10

ΘΕΜΑ

«Πολιτική ορθότητα» εναντίον Benny Hill

Του Τηλέμαχου Χορμοβίτη

Α

ναμφισβήτητα, μία από τις πιο ζωντανές τηλεοπτικές αναμνήσεις που μοιραζόμαστε εμείς, οι σημερινοί τριαντάρηδες και τριανταπεντάρηδες, είναι το ξεκαρδιστικό show του Αγγλου κωμικού Benny Hill. Το χαρακτηριστικό σήμα του “Thames TV”, με το Μπιγκ Μπεν και την εκκλησία του Αγίου Παύλου, σήμαινε πως η εκπομπή άρχιζε! Κάθε φορά, όλα τα γνώριμα και αγαπημένα στοιχεία που συνέθεταν το σύμπαν του “Benny Hill Show” ήταν εκεί: η θρυλική μουσική (το “Yakety Sax” του Boots Randolph), ο Benny Hill με το μόνιμα πονηρά ύφος, ο μικροκαμωμένος φαλακρός γεράκος και, βέβαια, ημίγυμνα κορίτσια, πολλά ημίγυμνα κορίτσια!

Απόρριψη του Benny Αλλά στην «πολιτικά ορθή» εποχή μας, κάποιοι προσπαθούν να μας πείσουν πως κάτι δεν πήγαινε καλά με όλους εμάς, που στηνόμασταν μπροστά στην τηλεόραση και γελούσαμε με τα αστεία σκετς του Benny Hill. Πως, αν και δεν το είχαμε συνειδητοποιήσει, δεν ήμασταν τίποτε άλλο παρά σεξιστικά γουρούνια που… «προάγουμε τη βία έναντι των γυναικών και θίγουμε τη γυναικεία αξιοπρέπεια». Πριν από λίγες μέρες, o βρετανικός Τύπος αποκάλυψε πως τα Βασιλικά Ταχυδρομεία απέρριψαν την πρόταση για έκδοση μιας σειράς γραμματοσήμων αφιερωμένη στο δημοφιλή κωμικό. Ο λόγος; Tο «πικάντικο» χιούμορ του θεωρήθηκε πως «βρίσκεται σε αντίθεση με τις πολιτικές της εταιρείας, ενάντια στη σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας»!

Υπερβάλλων ζήλος Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που ο Benny Hill πέφτει θύμα της «πολιτικής ορθότητας». Ηδη από τη δεκαετία του ’80, συγκεκριμένες ομάδες στη Μ. Βρετανία είχαν δημιουργήσει ένα πολύ αρνητικό κλίμα εναντίον του. Πρώτες απ’ όλες οι φεμινίστριες. Τον κατηγόρησαν πως το χιούμορ του ήταν σεξιστικό και πως παρουσίαζε τις γυναίκες σαν ανεγκέφαλες bimbos, σαν απλά σεξουαλικά αντικείμενα. Μάλιστα, την ίδια εποχή ο Ben Elton, ένας νέος κωμικός, κύριος

εκπρόσωπος της διανοουμενίστικης και αριστερής «εναλλακτικής κωμωδίας», δεν δίστασε να πει για τον Benny Hill πως είναι απλώς «ένας βρωμόγερος που κυνηγάει κορίτσια στο πάρκο για να τους βγάλει τα ρούχα». Ηταν τέτοια η στενομυαλιά και ο ιδεολογικός φανατισμός όλων αυτών, που δεν μπορούσαν να δουν κάτω από την επιφάνεια και να αντιληφθούν πως τα σκετς με τα ημίγυμνα κορίτσια, δεν ήταν τίποτε άλλο παρά η αφορμή για τον Benny Hill να αυτοσαρκαστεί και, εν τέλει, να σατιρίσει και τα δύο φύλα. Ομως τα νέα ήθη δεν σήκωναν το μπουρλέσκ χιούμορ του Benny Hill. To 1989, ύστερα από 20 χρόνια προβολής σε 140 χώρες, η εκπομπή του κόπηκε ξαφνικά παρότι έκανε ακόμη υψηλά νούμερα. Το 1992 ο Αγγλος κωμικός πέθα-

νε μόνος του στο διαμέρισμά του, σε ηλικία 68 ετών.

Διαχρονικό χιούμορ Σήμερα, τόσα χρόνια μετά, βλέποντας ξανά τις παλιές εκπομπές του Benny Hill, διαπιστώνεις πως το λαϊκό, αυθόρμητο και μη «πολιτικά ορθό» χιούμορ του ίσως να φαίνεται σε κάποιους κάπως παλιομοδίτικο, ίσως, για τα λεπτά γούστα ορισμένων, να μην είναι αρκετά σοφιστικέ, κρύβει όμως κάτι διαχρονικό, μέσα στην απλότητά του, που το κάνει ακόμη και σήμερα αστείο. Ισως αυτό το «κάτι» που είδε και ο Charlie Chaplin, όταν δήλωνε πιστός θαυμαστής του Benny Hill. Δυστυχώς, είκοσι χρόνια μετά το «κόψιμο» της εκπομπής του, ο καθωσπρεπισμός με προοδευτικό μανδύα, που ονομάζεται «πολιτική ορθότητα», εί-

ναι πιο ισχυρός από ποτέ και εξακολουθεί να αποτελεί τον υπ’ αριθμόν ένα εχθρό του χιούμορ στο δυτικό κόσμο. Το χιούμορ, από τη φύση του, πρέπει να είναι ασεβές και -γιατί όχι;προσβλητικό, αλλιώς καταντάει «αποστειρωμένο». Σήμερα όμως, σε πολλές χώρες της Δύσης, μια σειρά από ομάδες έχουν πάρει τον επίζηλο τίτλο του «αιώνιου θύματος» και κανείς δεν τολμάει να αστειευτεί μαζί τους! Ποιος ξέρει, ίσως η επόμενη ομάδα που θα νιώσει προσβεβλήμενη από τον Αγγλο κωμικό να είναι οι… φαλακροί! Ποιος δεν θυμάται τις φάπες που έριχνε ο Benny Hill στο γυμνό κρανίο του μικροκαμωμένου γεράκου; Επιτέλους, κάποιος πρέπει να διαμαρτυρηθεί γι’ αυτήν τη μισαλλόδοξη και ρατσιστική συμπεριφορά!


20

COVER

19 - 3 - 10

Ποιος πληρώνει τη γαλέρα; Του Χρήστου Τσαπακίδη

Μ

έσα σε μία κρύα δικαστική αίθουσα της Minnesota, η Jammie Thomas-Rasset, μία 30χρονη άγαμη μητέρα, έχει μείνει αποσβολωμένη από την απόφαση του Σώματος των ενόρκων: κρίθηκε ένοχη για το παράνομο «κατέβασμα» 24 τραγουδιών και πρέπει να πληρώσει αποζημίωση ύψους 222.000 δολαρίων. Μην έχοντας άλλη επιλογή, άσκησε έφεση, όμως η νέα επιδίκαση της υπόθεσης δεν επέφερε καλύτερα αποτελέσματα για την ταλαίπωρη μάνα. Το 2009, οι ένορκοι την ξαναβρήκαν ένοχη, επιδικάζοντας αποζημίωση ύψους 1.920.000 δολαρίων! Η κα. Thomas-Rasset καλείται τελικά να πληρώσει 54.000 δολάρια (έπειτα από την τελευταία δικαστική απόφαση), όμως η υπόθεσή της είναι χαρακτηριστική των υπερβολών που παρατηρούνται στον τομέα της online πειρατείας, ένθεν κακείθεν… Το συγκεκριμένο ζήτημα αναδύθηκε εκ νέου στην επιφάνεια, έπειτα από την πρόσφατη επιδρομή του τμήματος Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της ΕΛΑΣ εναντίον της ελληνικής δημοφιλούς σελίδας διαμοιρασμού αρχείων gamato.info, η οποία κατέληξε στην άσκηση δίωξης κατά 11 ατόμων. Ως ντόμινο, η εξέλιξη αυτή οδήγησε το Blue White GT (έναν άλλον ελληνικό tracker) να «κατεβάσει τα ρολά», μειώνοντας τις εναλλακτικές λύσεις των online «πειρατών», οι οποίες, όμως, παραμένουν πολλές. Ωστόσο, αυτό δεν ήταν παρά η συνέχεια μιας αλυσίδας γεγονότων, η οποία δεν αναμένεται να σταματήσει εδώ: ποιος δεν θυμάται, άλλωστε, το εξώδικο που έστειλε πριν από ενάμιση χρόνο η ΕΠΟΕ (Εταιρεία Προστασίας Οπτικοακουστικών Εργων) στο Greektvsubs, το οποίο ανάγκασε τα στελέχη της ιστοσελίδας να πάψουν να αναρτούν μεταφράσεις ξένων σειρών, αλλά και το κλείσιμο του greek-fun. com τον περασμένο Δεκέμβρη;

Οι πειρατές δεν δρουν μόνο στη Σομαλία… Αυτοί που πλήττονται κυρίως από τη διαδικτυακή πειρατεία είναι η μουσική βιομηχανία, ο κινηματογράφος, οι εταιρείες λογισμικού και προσεχώς και οι εκδοτικοί οίκοι. Η πασίγνωστη πλέον RIAA (Ενωση Δισκογραφικών Εταιρειών Αμερικής), επικαλούμενη μία έρευνα του Institute for Policy Innovation, ισχυρίζεται ότι η αξία της παγκόσμιας πειρατείας στο χώρο της μουσικής ανέρχεται στα 12,5 δισ. δολάρια ετησίως, γεγονός που μεταφράζεται σε 71.000 χαμένες θέσεις εργασίας για τους Αμερικάνους, και σε απώλεια φόρων ύψους 422 εκατ. δολαρίων. Παγκοσμίως, διατείνεται η RIAA, ο παράνομος διαμοιρασμός μουσικών αρχείων προκαλεί χιλιάδες απολύσεις, ενώ πολλοί μουσικοσυνθέτες μένουν άνεργοι και οι νέοι καλλιτέχνες δυσκολεύονται να εισέλθουν στον κλάδο. Η IFPI (Δι-

Αυτοί που πλήττονται κυρίως από τη διαδικτυακή πειρατεία είναι η μουσική βιομηχανία, ο κινηματογράφος, οι εταιρείες λογισμικού και προσεχώς οι εκδοτικοί οίκοι εθνής Ομοσπονδία Φωνογραφικής Βιομηχανίας), με τη σειρά της, κατηγορεί την online πειρατεία για την καθίζηση του κλάδου: μεταξύ 2004 και 2009, οι πωλήσεις μειώθηκαν κατά 30%. Σε παγκόσμιο επίπεδο, προσθέτει η IFPI, το 95% της «κατεβασμένης» μουσικής μέσω διαδικτύου είναι πειρατική. Ανάλογα πλήγματα δέχονται και οι παραγωγοί ταινιών. Η αύξηση της πρόσβασης σε συνδέσεις

broadband και η επίτευξη υψηλότερων ταχυτήτων σύνδεσης κατέστησαν τόσο γρήγορο το κατέβασμα μιας ταινίας, όσο και το download ενός mp3 με μια «αρχαία» σύνδεση dial-up. Η συμβουλευτική εταιρεία LEK Consulting υπολογίζει το ύψος των απωλειών του κινηματογραφικού κλάδου σε 6,1 δισ. δολάρια το 2005. Οπως φαίνεται και στον πίνακα 1, οι 10 ταινίες με τα περισσότερα downloads το 2009 ξεπέρασαν τα 6,9 εκατ. κατεβάσματα. Ο δε αριθμός των χρηστών που κατέβασαν λαθραία το Star Trek (το μεγαλύτερο θύμα της πειρατείας πέρυσι) ισούται με τον πληθυσμό της Ελλάδας. Παρόλα αυτά, αν εξαιρέσουμε τις ταινίες “RocknRolla” και “State of Play”, φαίνεται ότι, ακόμα και έτσι, οι ταινίες του καταλόγου μας δεν «τα πήγαν άσχημα» από πλευράς εσόδων, δεδομένου ότι τα τελευταία καλύπτουν τουλάχιστον κατά δύο φορές τον προϋπολογισμό τους. Η πειρατεία έχει αρχίσει να αυξάνει την παρουσία της και στο χώρο του βιβλίου. Σε αυτό συμβάλλει η αυξανόμενη διείσδυση των e-readers στη σχετική α-


19 - 3 - 10

Πίνακας 1: Οι 10 ταινίες με τα περισσότερα παράνομα downloads παγκοσμίως το 2009 Κατάταξη Ταινία 1 Star Trek 2 Transformers: Revenge of the Fallen 3 RocknRolla 4 The Hangover 5 Twilight 6 District 9 7 Harry Potter and the Half-Blood Prince 8 State of Play 9 X-Men Origins: Wolverine 10 Knowing

Παράνομα downloads 10.960.000 10.600.000 9.430.000 9.180.000 8.720.000 8.280.000 7.930.000 7.440.000 7.200.000 6.930.000

Συνολικά έσοδα* 385.459.120 834.969.807 25.728.089 459.422.869 384.997.808 204.570.836 929.359.401 87.784.194 373.062.569 183.260.464

Προϋπολογισμός* 150.000.000 200.000.000 18.000.000 35.000.000 37.000.000 30.000.000 250.000.000 60.000.000 150.000.000 50.000.000

Πηγή: TorrentFreak *εκατ. δολάρια

Πίνακας 2: Ποσοστά πειρατείας και απώλειες από την παράνομη διακίνηση λογισμικού Γεωργία Μπαγκλαντές Ζιμπάμπουε Ελλάδα Ιαπωνία Λουξεμβούργο ΗΠΑ Κόσμος

Ποσοστά πειρατείας 2008 2007 95% (…) 92% 92% 92% 91% 57% 58% 21% 23% 21% 21% 20% 20% 41% 38%

21

COVER

Απώλειες* 2006 (…) 92% 91% 61% 25% (…) 21% 35%

2008 59 102 4 238 1.495 21 9.143 52.998

2007 (…) 92 3 198 1.791 16 8.040 47.809

Κατά κεφαλήν ΑΕΠ* 2006 (…) 90 2 165 1.781 (…) 7.289 39.698

2008 4.700 1.500 200 32.400 34.500 82.200 48.100 10.700

Πηγές: BSA, CIA World Factbook *εκατ. δολάρια

γορά, καθώς ευνοείται η διακίνηση ψηφιακού υλικού. H Attributor’s FairShare Guardian -πλατφόρμα εποπτείας του διαδικτύου- ανακάλυψε στο πλαίσιο μίας έρευνας 1.000 βιβλίων διαφορετικών ειδών ότι έχουν διαμοιραστεί παράνομα 9 εκατ. ψηφιακά αντίτυπα βιβλίων, με τις οικονομικές απώλειες για τους εκδοτικούς οίκους να ανέρχονται μεταξύ 2,75 και 3 δισ. δολαρίων. Αναφορικά με τη διακίνηση software, τα πράγματα είναι εξίσου δυσάρεστα για τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις. Η Business Software Alliance, η οποία υπερασπίζεται τα συμφέροντα των εταιρειών παραγωγής λογισμικού ανά τον κόσμο, υπολογίζει στην τελευταία της έκθεση ότι οι απώλειες του κλάδου ανήλθαν το 2008 στα 53 δισ. δολάρια (πίνακας 2). Τα αρνητικά πρωτεία κατέχει η Γεωργία, όπου το 95% του software που είναι εγκατεστημένο στους υπολογιστές των ντόπιων είναι πειρατικό. Οι ΗΠΑ, εφαρμόζοντας κατά κανόνα αυστηρές αστυνομικές μεθόδους -και σε συνδυασμό με το ανώτερο βιοτικό επίπεδο που απολαμβάνουν οι πολίτες της χώρας- βρίσκονται στην τελευταία θέση της λίστας, με μόλις το 20% του εγκατεστημένου λογισμικού να προέρχεται από λαθραία διανομή. Η χώρα μας βρίσκεται κάπου στη μέση της κατάταξης, με το ποσοστό πειρατείας να κινείται στο 57%, έχοντας μάλιστα μειωθεί κατά 7 ποσοστιαίες μονάδες από το 2005.

Πενία, τέχνας κατεργάζεται Συνδυάζοντας κανείς τον κατάλογο της BSA με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ κάθε χώρας, μπορεί να εντοπίσει μία σημαντική διάσταση αυτού του φαινομένου. Είναι προφανές ότι υπάρχει κάποια συσχέτιση μεταξύ εισοδήματος και ποσοστών πειρατείας τόσο μεταξύ των χωρών, όσο και εντός κάθε χώρας, μεταξύ διαφορετικών κοινωνικών ομάδων. Το χαμηλό εισόδημα ήταν ανέκαθεν πηγή αντικοινωνικών συμπεριφορών, και η διαδικτυακή πειρατεία, στο πλαίσιο που λογίζεται ως τέτοια συμπεριφορά, δεν θα μπορούσε να αποτελέσει την εξαίρεση.

Υπάρχει κάποια συσχέτιση μεταξύ εισοδήματος και ποσοστών πειρατείας τόσο μεταξύ των χωρών, όσο και εντός κάθε χώρας, μεταξύ διαφορετικών κοινωνικών ομάδων

Οι προστάτιδες ενώσεις των πνευματικών δικαιωμάτων των επιχειρήσεων παραγωγής μουσικής, ταινιών και λογισμικού σφάλλουν, επίσης, σε μία σημαντική προσέγγισή τους. Ισχυρίζονται πως ό,τι διακινείται μέσω πειρατικών διαδικασιών, αποτελεί αυτόματα και διαφυγόν κέρδος για τις επιχειρήσεις. Οπως επισημαίνει ο Charles Arthur στο τεχνολογικό blog του Guardian (“Are downloads really killing the music industry? Or is it something else?”, 09.06.2009), το ευρώ που χάνει κάθε εταιρεία από μία πειρατική δραστηριότητα δεν θα έμπαινε αυτομάτως στα ταμεία της, αν είχε καταπολεμηθεί πλήρως η πειρατεία. Κάθε άτομο έχει περιορισμένο εισόδημα. Επομένως, αν δεν είχε την επιλογή να κατεβάσει 30 CD δωρεάν, δεν θα προτίθετο να τα αγοράσει όλα με μία τιμή, πχ. 20 ευρώ το καθένα. Στη γλώσσα των οικονομολόγων, τα προϊόντα αυτά παρουσιάζουν υψηλή ελαστικότητα ζήτησης: η ζητούμενη ποσότητα μειώνεται αναλογικά περισσότερο στις αυξήσεις της τιμής. Δεδομένου, μάλιστα, ότι οι διαμοιραστές αρχείων είναι κατά κανόνα άτομα με χαμηλά εισοδήματα (φοιτητές, άνεργοι, ή ακόμα και νέοι εργαζόμενοι με χαμηλούς μισθούς κτλ.), οι εταιρείες δεν θα έπρεπε να περιμένουν χρήματα από αυτούς, ούτως ή άλλως.

Απ’ το σπίτι δεν θα βγω... Tου Ανδρέα Γιαννόπουλου

«Β

γείτε και λίγο έξω, να σας δει κανένας άνθρωπος. Αμάν με αυτά τα ηλεκτρονικά, θα στραβωθείτε». Πόσες φορές δεν έχεις ακούσει αυτή την ατάκα, ενώ είσαι με τους «κολλητούς» σου και ετοιμάζεσαι να σκοράρεις το κρίσιμο γκολ στο Pro; Και δεν φτάνει που χάνεις το γκολ, πρέπει να απαντήσεις κιόλας. Εντάξει, λοιπόν, να βγω. Ξανά. Γιατί για ξανά πρόκειται, αφού την Παρασκευή και το Σάββατο ήμουν έξω. Αν υπολογίσω και το σινεμά της Τετάρτης, μου κάνουν τρεις μέρες από τις εφτά της εβδομάδας. Συν άλλη μία, που είχαμε μαζευτεί στο σπίτι του «κολλητού» για να δούμε “Lost”, μας κάνει τέσσερις. Οπότε, μήπως είναι καλύτερα να κάτσω και λίγο μέσα; Οχι τίποτα άλλο, αλλά περνάμε και οικονομική κρίση και τα έξοδα τρέχουν πιο γρήγορα και από σπρίντερ σε κατοστάρι! Δεκαπέντε ευρώ δύο ποτά στο μπαρ την Παρασκευή και άλλα είκοσι δύο στο θέατρο, μας κάνουν τριάντα εφτά. Και άλλα εννιά στο σινεμά, αισίως ξεπεράσαμε τα σαράντα πέντε. Χωρίς να υπολογίζουμε ταξί, τρένα, βενζίνη στο αυτοκίνητο ή φαγητό. Ευτυχώς, λοιπόν, που υπάρχει και το internet και μπορούμε και καθόμαστε μέσα και παίζουμε παιχνίδια, γιατί αλλιώς δεν μας βλέπω καλά. Τώρα, εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς «μα, έτσι δεν απομονώνεσαι από τον έξω κόσμο; Δεν σταματάς την κοινωνική σου ζωή;». Σωστή ερώτηση, αλλά μόνο αν έχεις να ασχοληθείς με βιντεοπαιχνίδια από τότε που το pacman έκανε θραύση. Γιατί αν είναι απομόνωση το να μαζεύεσαι με άλλα πέντε άτομα στο σπίτι σου, να παίζετε όλοι μαζί, να συζητάτε, να γελάτε και γενικώς να κάνετε ό,τι κάνει κάθε φυσιολογική παρέα, τότε ναι, είμαι απομονωμένος και μου αρέσει. Στην περίπτωση τώρα που είσαι μόνος σου στο σπίτι και είσαι και αρκετά κουρασμένος από τη δουλειά για να βγεις, ποιες είναι οι άλλες σου επιλογές; Να δεις μια ταινία ίσως, να κατεβάσεις μουσική, να κοιμηθείς, να διαβάσεις ένα περιοδικό ή, ακόμα καλύτερα, ένα βιβλίο. Σίγουρα, βέβαια, ο ύπνος ξεκουράζει και τα βιβλία μορφώνουν, δεν περνάς καλύτερα όμως από το να παίζεις το αγαπημένο σου παιχνίδι online με άγνωστους ανθρώπους από όλο τον κόσμο. Μπορεί να βάζεις γκολ με το Μέσι, να χτίζεις βάσεις και να καταστρέφεις τανκς, να έχεις το ρόλο ενός στρατιώτη στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ή να δέρνεις φανταστικά τέρατα σε ένα μακρινό πλανήτη, κάνεις όμως αυτό που σου αρέσει και μάλιστα δωρεάν (εντάξει, πληρώνεις τη σύνδεση στο internet). Τι καλύτερο; Την επόμενη φορά, λοιπόν, που κάποιος θα έρθει να σου πει να «πας και καμιά βόλτα», ευχαρίστησέ τον που νοιάζεται για το καλό σου και συνέχισε να παίζεις (με μέτρο). Τώρα που μπορείς, δηλαδή, γιατί πού ξέρεις; Μπορεί καμιά μέρα οι εταιρείες πνευματικών δικαιωμάτων να θυμηθούν πως έχουν «διαφυγόντα κέρδη δισεκατομμυρίων ευρώ», και να τα απαγορεύσουν με στόχο «την προάσπιση των δικαιωμάτων τους και την πάταξη της φοροδιαφυγής»...


22

19 - 3 - 10

COVER

Download culture Του Νίκου Πιτσιλαδή

K

ατέβασέ το, είναι καλό. Γράφεις τον τίτλο, ανοίγεις το link σε νέα «καρτέλα», μετράς αναλογία seeds και leachers, βλέπεις σχόλια, πατάς download που αναβοσβήνει λάγνα σαν νέον επιγραφή και μέχρι να πεταχτείς στο ψιλικατζίδικο να πάρεις καλαμπόκι, να ζεσταθεί το λάδι και να ξεχειλίσ��ι το κατσαρολάκι με ποπ κορν, έτοιμη η ταινία. Εσύ πόσο συχνά αδημονείς να «γεμίσει η μπάρα», βλέποντας τα λαμπάκια του μόντεμ να αναβοσβήνουν σαν τρελά; Πόσες φορές άφησες τον υπολογιστή σου ανοιχτό μερόνυχτα, για να κατέβει πιο γρήγορα η δισκογραφία του τύπου που σου είπαν στη δουλειά ότι είναι εξαιρετικός, αλλά τελικά αποδείχτηκε ατάλαντος; Trash it. Η κουλτούρα του download -ανεξάρτητα από το γεγονός ότι διαθέτει την παράνομη πλευρά της, μία αναμφισβήτητα δυστυχή συγκυρία για τη βιομηχανία θεάματος- αποτελεί απτή πραγματικότητα που έχει «μπολιάσει» ανεπιστρεπτί την καθημερινότητά μας, και ως τέτοια οφείλουμε να την εξετάσουμε. Στον 21ο αιώνα, η πλειοψηφία του κοινού που συνηθίζει να καταναλώνει πολιτιστικά προϊόντα προτιμά από το να πάει στο multiplex για τον καινούργιο Τζόνι Ντεπ, να τον δει σε «καμένο» dvd σε υπολογιστή ή home theater, και από το να προσεύχεται να έρθει στη συνδρομητική ο καινούργιος κύκλος του “Lost”, να κατεβάσει σωρηδόν επεισόδια και να διοργανώνει μεταμεσονύχτιους μαραθώνιους προβολών στην τηλεόρασή του. Ομοίως, όταν «μπουχτίζει» από κριτικές για τις τάδε «βουτηγμένες» στο hype μπάντες, αντί να περιμένει να φτάσουν τόνοι cd από το Amazon ή να έρθει το τρόλεϊ για Ομόνοια στη στάση (συνήθως το Amazon κάνει πιο γρήγορα), να κάνει κλικ και να τα έχει στο desktop του σε λίγες ώρες. Νόμιμα ή παράνομα. Οι εποχές των πάρτι, όταν όλοι ’φέρναν τη δική τους μουσική της ταινίας που χάσαμε στο σινεμά και αδημονούσαμε να έρθει στο βιντεοκλάμπ, και του dj που πηγαίναμε να ακούσουμε, επειδή έπαιζε σπάνιες συλλογές από εταιρείες του εξωτερικού, έχουν παρέλθει. Ολοι έχουν πρόσβαση σε όλα και, αν δεν έχουν, γνωρίζουν κάποιον που έχει.

Oι δύο πλευρές του νομίσματος Στα «συν» της κουλτούρας του download είναι το γεγονός ότι χάρη σε αυτή διακινούνται ταχύτερα μεγαλύτερες ποσότητες πολιτιστικής δημιουργίας καινούργιας και παλαιότερης, η οποία φτάνει παράλληλα σε μεγαλύτερες μάζες του κοινού, ανεξαρτήτως του budget παραγωγής της. Αλλοτε, οι ανεξάρτητες παραγωγές μουσικής και οι wannabe cult

ταινίες ήξεραν ακριβώς τη δυναμική τους. Σήμερα, όλα είναι δυνατά γι’ αυτές. Στον αντίποδα, όμως, βρίσκεται το γεγονός ότι όλα αυτά τα πολιτιστικά προϊόντα, όπως αρεσκόμαστε να τα αποκαλούμε συλλήβδην, χάνουν μέρος της αξίας τους, καθώς τόνοι petabyte αιωρούνται ελεύθεροι στο διαδίκτυο. Η ποσότητα σε βάρος της ποιότητας. Αλήθεια, σε τι άραγε μετρούν όλοι αυτοί που κατεβάζουν σωρηδόν τη μουσική και τα βίντεο που έχουν; Σε δράμια, κιλά, τετραγωνικά χιλιόμετρα; Και, γιατί κάποιος που έχει πιο πολλή «κατεβασμένη» μουσική από τον άλλο να νιώθει υπερήφανος; Κάποτε, αγοράζαμε ένα δίσκο και για το artwork, τη συσκευασία, τις σημειώσεις στο εσωτερικό. Σήμερα, όλα στη μηχανή του κιμά, κόβονται παρουσία του πελάτη.

Η αυτοκρατορία (του θεάματος) αντεπιτίθεται Η απάντηση της ξεκάθαρα πληγωμένης βιομηχανίας θεάματος είναι η όλο και αυξανόμενη παραγωγή κινηματογραφικών ταινιών με εντυπωσιακά ηχητικά και οπτικά εφέ ή με γραφικά τρισδιάστατου περιβάλλοντος, ώστε να συνοδεύονται από τη φράση-σήμα κατατεθέν: «αυτή είναι για σινεμά, δεν βλέπεται αλλιώς», καθώς και με το προσεκτικό packaging cd και dvd, που συνοδεύονται συνήθως και από συλλεκτικά αναμνηστικά. Και, «να σου» η Lady Gaga να δίνει δώρο με το άλμπουμ της μία μπούκλα απ’ τα μαλλιά της, οι Ramstein ένα σετ από σεξουαλικά βοηθήματα, βασισμένα στο πραγματικό μέγεθος των γεννητικών οργάνων των μελών της μπάντας, και οι Reef δωρεάν εισιτήρια για τις συναυλίες τους. Η ανταπόκριση αποδεικνύεται θερμή, αλλά και πάλι σε μεμονωμένες περιπτώσεις. Πλέον, η ίδια η βιομηχανία έχει φροντίσει να εξοπλίσει ακόμα και το μέσο τηλεθεατή με τέτοια μέσα αναπαραγωγής και μετατροπής ήχου και εικόνας, που καθιστούν ακόμα και την πιο άθλια κόπια ανεκτή για παρακολούθηση ή ακρόαση. Ξεκάθαρο σημείο των καιρών, της οικονομικής κρίσης, της συνεχούς αναζήτησης για απλούστευση της ήδη επιφορτισμένης καθημερινότητας με ζητήματα ακόμα και επιβίωσης, της υπερπληθώρας προσφοράς, των υψηλών ταχυτήτων στις οποίες εξαναγκάζεται ο σύγχρονος πολίτης του κόσμου να ζει, να δουλεύει, να ενημερώνεται, να διασκεδάζει· η κουλτούρα του download μαζί με αυτή του ελεύθερου διαμοιρασμού αρχείων μπορούν να υποδείξουν στη βιομηχανία διασκέδασης και τον ενδεδειγμένο τρόπο λανσαρίσματος και πώλησης των προϊόντων της. Αυτή είναι η λύση και όχι οι παντός είδους απαγορεύσεις. The End.


19 - 3 - 10

COVER

23

Τέλος εποχής… Του Μιχάλη Παναγιωτάκη

Ε

γραφα την προηγούμενη εβδομάδα, με αφορμή τη σύλληψη υπευθύνων του gamato. info για το τέλος του υπάρχοντος μοντέλου πνευματικής ιδιοκτησίας και την ανάγκη να ξαναεπινοηθεί και να επανοριστεί η έννοια. Είναι τόσο βιώσιμο όσο ήταν και το μοντέλο του ελλιμενισμού με τις λέμβους μετά τη δημιουργία λιμανιών. Ο λόγος γι' αυτό δεν είναι απλώς όπως σημείωνα, ότι αποτελεσματική αστυνόμευση της πνευματικής ιδιοκτησίας στο διαδίκτυο δεν μπορεί να γίνει χωρίς την υιοθέτηση κινεζικού τύπου ελέγχου πάνω στους υπολογιστές και στη διαδικτυακή δραστηριότητα. Είναι και το ότι μοντέλα τύπου «φτιάχνω άλμπουμ + πουλάω το cd = πολλά λεφτά» δεν περπατούν πλέον. Οπου υπάρχουν σχετικά εύλογα τιμολογημένες και εύκολα προσβάσιμες διαδικασίες διαδικτυακής πώλησης (πχ. αλλά όχι μόνο το itunes και τα ringtones) υπάρχει ενεργή αγορά. Η αξία κάθε μεμονωμένου τραγουδιού πια για το μέσο χρήστη δεν είναι η αξία ενός cd single. Αυτή η εποχή έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Και θα γίνεται όλο και πιο απαρχαιωμένη με κάθε συγκρότημα ή καλλιτέχνη που θα διακινεί ελεύθερα, ή σχεδόν τζάμπα, τη μουσική του παραγωγή στο διαδίκτυο. Τα περιθώρια κέρδους περιορίζονται, ενώ αναμφισβήτητα υπάρχουν εναλλακτικοί πόλοι (τουλάχιστον εναλλακτικοί) που θα διακινεί μουσική έξω από τη βιομηχανία. Μιλάω για την μουσική γιατί άλλες «βιομηχανίες περιεχομένου», του σινεμά πχ. ή του λογισμικού, ελάχιστα μοιάζει να επηρεάζονται αρνητικά τελικά από το διαμοιρασμό αρχείων (όπως και η μουσική βιομηχανία, μεταξύ μας). Αλλωστε, η βιομηχανία εκείνη που ισχυριζόταν αδιάντροπα προ εικοσαετίας πως η εγγραφή μεμονωμένων κασετών για φίλους «σκότωνε την μουσική», έχει ένα μόνιμο πρόβλημα αξιοπιστίας αλλά και ανάλυσης της πραγματικότητας. Είναι προφανές ότι πχ. αν οι διοικούντες τη βιομηχανία αυτή είχαν την παραμικρή υποψία για την κοσμογονική αλλαγή που έφερνε το διαδίκτυο, αρκετά από τα προβλήματά της θα μετατίθονταν αργότερα. Αλλά θα εμφανίζονταν βέβαια τελικά, γιατί η πραγματική απειλή δεν είναι ο πιτσιρικάς που κατεβάζει τα άπαντα των Metallica... Η πραγματική απειλή για τη βιομηχανία πολιτιστικής παραγωγής δεν είναι λοιπόν τα δίκτυα p2p ή τα torrents, η προσωπική «χρήση» αρχείων ήχου και βίντεο. Η πραγματική απειλή είναι η de facto τάση για αποκέντρωση της βιομηχανίας, η μεταφορά από ένα μοντέλο (ή περισσότερα) που έκανε πλούσιους τους διαμεσολαβητές της παραγωγής, σε ένα που επιτρέπει το βιοπορισμό των πραγματικών παραγωγών της. Πρόκειται για διαδικασία που προκύπτει οργανικά από την κουλτούρα του διαμοιρασμού αρχείων και την ίδια τη «λογική του διαδικτύου». Και αυτή η διαδικασία δεν σταματά στη μουσική, δεν σταματά το σινεμά, δεν σταματά το λογισμικό: αλλάζει τους όρους παραγωγής και διακίνησης και δημιουργεί καινούργιες δυνατότητες και ιδέες που επεκτείνονται πολύ πέραν του διαδικτυακού χώρου.

Home, sweet home (entertainment) Του Βασίλη Αναστασόπουλου

A

νήκω στη γενιά των «30 και κάτι». Τη γενιά, δηλαδή, που, όσον αφορά στην «επέλαση» των τεχνολογιών τουλάχιστον, τα… είδε όλα. «Προλάβαμε» το βινύλιο, αλλά και τη «θρυλική εποχή» της κασέτας. «Προλάβαμε» και το cd, που είχε μάλιστα τις -τεχνολογικές- προδιαγραφές να αντέξει περισσότερο, όπως και το βίντεο και το dvd… Φευ! Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν στάθηκε ικανό να ανακόψει τον «τυφώνα» internet… Αναπόφευκτα, η διείσδυση του διαδικτύου στην καθημερινότητά μας επέφερε ριζικές αλλαγές στην προσωπική μας ψυχαγωγία. Κάποτε, περιμέναμε πώς και πώς το σαββατόβραδο για να ζήσουμε κι εμείς το δικό μας… πυρετό, ως άλλοι Τραβόλτα. Βάζαμε τα… καλά μας, πηγαίναμε «σινεμαδάκι» για… ζέσταμα και κατόπιν εφορμούσαμε στα μπαράκια και τα κλαμπ… Ωραίες εποχές, που μοιάζουν πλέον να έχουν παρέλθει, και μάλιστα ανεπιστρεπτί. Κάτι η οικονομική κρίση, κάτι το “cocooning”, που είναι ίσως η πιο «αθόρυβη» τάση όλων των εποχών, αλλά, κυρίως, η εύκολη πρόσβαση μέσω διαδικτύου σε κάθε λογής περιεχόμενο, άλλαξαν το “how” και το “where” της διασκέδασής μας. Τώρα πια, γιατί να πάω σινεμά; Θα κάτσω σπίτι και θα «κατεβάσω» όποια ταινία επιθυμώ, επιλέγοντας ανάμεσα στους χιλιάδες προσφερόμενους τίτλους. Γιατί να πάω στο «δισκάδικο» της γειτονιάς για το νέο cd του αγαπημένου μου τραγου-

διστή; Θα μπω στο internet και θα το «κατεβάσω». Αρκεί μια απλή αναζήτηση στο Google, και θα βρω εκατοντάδες ιστοσελίδες απ’ όπου μπορώ να «κατεβάσω» τις ταινίες στον υπολογιστή μου ή να τις παρακολουθήσω online. Παράνομο ή νόμιμο, το «κατέβασμα» ταινιών ή μουσικών αρχείων είναι πλέον πολύ διαδεδομένο, καθώς οι ταχύτητες του internet αυξάνονται συνεχώς και μαζί τους ο αριθμός των χρηστών στην Ελλάδα και σε όλον τον κόσμο. Κι όμως, η… μανία του “download” δεν μπορεί απλώς να εξηγηθεί με όρους «ευκολίας» ή οικονομίας. Γιατί, με το «φτωχό» μου το μυαλό, εξακολουθεί να μου φαίνεται πιο εύκολο το να πάει κανείς στο βιντεοκλάμπ και να νοικιάσει την ταινία που θέλει, παρά να την ψάξει στο internet (όχι ιδιαίτερα πιο φτηνά) και να κάνει και πέντε-δέκα ώρες να κατέβει. Αρα, κάτι άλλο συμβαίνει. Στη δική μου τουλάχιστον περίπτωση, το internet με καλύπτει περισσότερο τόσο σε θέμα ποιότητας όσο και σε θέμα ποσότητας. Και αν η «βιομηχανία» του θεάματος μοιάζει έτοιμη να αντεπιτεθεί με τη δυναμική εισβολή του 3D στον κινηματογράφο ή με τη μετάβαση από το dvd στο blu-ray, οι τεχνολογικές εξελίξεις τρέχουν τόσο γρήγορα, που μάλλον θα στήσουν «αναχώματα» σε χρόνο “dt”. Οι νέοι, και με ακόμα μεγαλύτερη χωρητικότητα, σκληροί δίσκοι, οι επερχόμενες «τρελές» ταχύτητες στο διαδίκτυο, το video on demand, η συγχώνευση των συσκευών ψυχαγωγίας κλπ., δεν αφήνουν άλλωστε πολλά περιθώρια...


24

19 - 3 - 10

ΘΕΜΑ

Τα (άλλα) χρώματα του κόκκινου πλανήτη Του Χρήστου Τσαπακίδη

Π

έραν της Σελήνης, η Αφροδίτη και ο Αρης είναι τα σώματα που διαχρονικά αποσπούν το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής μας, όταν στρέφουμε τη ματιά μας στο νυχτερινό ουρανό: είναι οι δύο πλανήτες που βρίσκονται εγγύτερα στη Γη και ανήκουν στα λαμπρότερα ουράνια σώματα. Ο Αρης, φυσικά, εξαιτίας του αιμάτινου χρώματός του, αλλά και μίας ολόκληρης φιλολογίας που τον περιβάλλει σχετικά με τα «πράσινα ανθρωπάκια» που τον κατοικούν, είναι αυτός που μας γοητεύει ακόμα περισσότερο. Κατά τις τρεις τελευταίες δεκαετίες, διάφορες αποστολές μάς έδειξαν ότι ο Αρης είναι βραχώδης, κρύος και άγονος, κάτω από την ομιχλώδη του ατμόσφαιρα. Η NASA ανακάλυψε, ωστόσο, ότι η σημερινή άφορη επιφάνεια του κόκκινου πλανήτη κρύβει έναν αλλοτινά ρευστό κόσμο: τα ηφαίστειά του εκρήγνυνται βίαια, οι μετεωρίτες χάρασσαν συνέχεια το «πρόσωπό» του και οι απότομες πλημμύρες σάρωναν την ξηρά. Ο Mars Reconnaissance Orbiter εκτοξεύτηκε από τη NASA το 2005 και έφτασε στον Αρη οχτώ μήνες μετά, με σκοπό να τεθεί σε τροχιά γύρω από το γειτονικό πλανήτη και να τον ερευνήσει λεπτομερώς. Το μέγεθος των απεσταλμένων δεδομένων από το σκάφος έφτασε πρόσφατα το ορόσημο των 100 terabits, ή τρεις φορές το μέγεθος των δεδομένων που έστειλαν όλες οι αποστολές της NASA που πέταξαν πιο μακριά από τη Σελήνη.

Ενας ανεστραμμένος κρατήρας στην περιοχή Arabia Terra, ο οποίος έχει διάμετρο περίπου 250 μέτρα. Η άμμος στις σκοτεινές θίνες πιθανόν να προέρχεται από βασάλτη, μαύρη ηφαιστειακή πέτρα, που βρίσκεται σε αφθονία στον Αρη.

Ο κρατήρας Stickney στο Φόβο (δορυφόρος του Αρη) με διάμετρο εννέα χιλιόμετρα. Η διαγραμμισμένη υφή των τοιχωμάτων του κρατήρα διαμορφώθηκε έπειτα από την κατολίσθηση υλικών.

Διαστρωματωμένα κοιτάσματα στο βόρειο πόλο του Αρη, τα οποία σχηματίζουν σκονισμένες στοίβες πάγου, πάχους έως τριών χιλιομέτρων.

Ο κρατήρας Victoria, στην περιοχή Meridiani Planum, έχει διάμετρο 800 μέτρα.

Η εικόνα αυτή έχει δημιουργηθεί ψηφιακά από ένα συνδυασμό φωτογραφιών και δείχνει μία άποψη του κρατήρα Mojave, στην περιοχή Xanthe Terra.


19 - 3 - 10

ΘΕΜΑ

Αμμόλοφοι στην περιοχή Ελλήσποντος. Οι θίνες εδώ έχουν μία μορφολογία, η οποία καταδεικνύει ότι φυσούν άνεμοι από τα δυτικά στα ανατολικά.

Μια μορφή σε σχήμα καρδιάς στην επιφάνεια του κόκκινου πλανήτη, η οποία δημοσιεύτηκε από τη NASA την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου το 2009.

25

Αν νομίζετε ότι βλέπετε δέντρα σε αυτήν τη φωτογραφία, τότε πέσατε θύματα οφθαλμαπάτης.

Καλλιτεχνική απεικόνιση του Mars Reconnaissance Orbiter, που χρησιμοποιεί το ραντάρ SHARAD (αισθητήρας για την ανίχνευση νερού κάτω από την επιφάνεια του Αρη).

Αμμοθίνες που σκεπάζονται με ένα λεπτό στρώμα παγωμένου διοξειδίου του άνθρακα. Τα «δέντρα» προκύπτουν από κατολισθήσεις, ενώ λιώνει ο πάγος.

Βραχώδη οροπέδια στην περιοχή Nilosyrtis Mensae.


26

19 - 3 - 10

Γράφει ο Μιχάλης Παναγιωτάκης

ΕΠΙΣΤΗΜΗ/ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Οι Καταρράκτες του Αίματος της Ανταρκτικής Οι Καταρράκτες του Αίματος είναι ένας φυσικός σχηματισμός στην Ανταρκτική. Από μία οπή ανάμεσα στους πάγους εκλύεται ένα πυκνό κόκκινο υγρό, που οφείλει το χρώμα του σε κάποια υδροξείδια του σιδήρου, παγιδευμένα μέσα σε ένα θύλακα στο εσωτερικό των πάγων. Ο σίδηρος είναι αυτός που δίνει και το βαθύ κόκκινο χρώμα στην εκροή, όπως αποδείχτηκε το 2003. Ο θύλακας αυτός περιέχει ένα οικοσύστημα μικροβίων που «αναπνέουν σίδηρο» και τρέφονται από τη λίγη οργανική ύλη που είναι εγκλωβισμένη μαζί τους. Πρόκειται για ένα μνημείο στην ανθεκτικότητα της ζωής και τη δυνατότητα επιβίωσης, σε περιβάλλοντα που μέχρι σχετικά πρόσφατα θα θεωρούνταν εκ των προτέρων αφιλόξενα για τη συντήρησή τους...

Επιστημολόγιο

Παγκόσμιος σεισμικός κλονισμός Πρώτοι υπολογισμοί από τη ΝΑΣΑ σχετικά με την επίδραση του μεγάλου σεισμού της Χιλής στις βασικές παραμέτρους της κίνησης της Γης, δείχνουν πως ο σεισμός της 27ης Φεβρουαρίου 2010 «συντόμευσε» την ημέρα κατά 1,26 μικροδευτερόλεπτα (εκατομμυριοστά του δευτερολέπτου) και μετακίνησε τον άξονά της κατά περίπου 8 εκατοστά. Οι αλλαγές αυτές μπορεί να είναι μικρές και ασήμαντες, αλλά συσσωρεύονται, με κάθε σεισμό ή άλλο γεγονός που έχει σχέση με μετακίνηση μαζών μέσα ή γύρω από τη Γη. Πχ., ο σεισμός της Σουμάτρας του 2004, μεγέθους 9,1 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, μίκρυνε τη διάρκεια της ημέρας κατά 6,8 μικροδευτερόλεπτα και μετατόπισε τον άξονα της Γης κατά 7 εκατοστά. Οι σεισμοί όμως δεν είναι ο κυριότερος παράγοντας επηρεασμού της ταχύτητας περιστροφής της Γης γύρω από τον άξονά της: μεταβολές στα συστήματα ανέμων και στην ατμοσφαιρική πίεση έχουν εκατοντάδες φορές μεγαλύτερη επίδραση από ό,τι οι σεισμοί. Το Ελ Νίνιο, ένα κλιματικό φαινόμενο που εμφανίζεται στα τροπικά ύδατα του Ειρηνικού περίπου κάθε πέντε χρόνια και ασκεί επίδραση στο παγκόσμιο κλίμα, έχει ιδιαίτερη και αισθητή επίδραση στην ταχύτητα περιστροφής της Γης, αυξάνοντας τη διάρκεια της ημέρας κατά ένα κλάσμα του χιλιοστού του δευτερολέπτου. Στη Χιλή, οι γεωλογικές αλλαγές είναι δραματικότερες πάντως: το νησί της Σάντα Μαρία, στα ανοιχτά της πόλης Κονσεψιόν, ανασηκώθηκε εξαιτίας του σεισμού κατά δύο ολόκληρα μέτρα!

«Κομμένη» η τζάμπα τηλεόραση Σε ένα πρόσφατο συνέδριο σχετικά με την ανίχνευση εξωγήινης νοήμονος ζωής, ο Φρανκ Ντρέικ, ένας από τους θεμελιωτές της επιστημονικής αναζήτησης για εξωγήινους πολιτισμούς, ανέφερε πως οι τεχνολογικές εξελίξεις που αφορούν στην μετάδοση τηλεοπτι-

κών σημάτων, «κρύβουν» σταδιακά τη Γη από ενδεχόμενους γειτονικούς ΕΤ. Οι αλλαγές που αφορούν στην καλωδιακή, στη δορυφορική και την ψηφιακή τηλεόραση, ελαχιστοποιούν τη «διαρρέουσα» μετάδοση προς τα άστρα. Η Γη περιβάλλεται από μια άλω ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών σημάτων που εκτείνεται ήδη 100 έτη φωτός γύρω της, ένα συνονθύλευμα ηχητικών και οπτικών σημάτων που περιέχει από τις ζωντανές μεταδόσεις του Ενρίκο Καρούζο, μέχρι την πρώτη μετάδοση του «τσοπανάκου» της ΕΙΡ, τον Αγνωστο Πόλεμο, ταινίες του Μπόλιγουντ, Dukes of Hazard, Friends, αριστουργήματα, ιστορικές στιγμές, κουτσομπολιά, αθλητικά κτλ. Καλώς ή κακώς

η δωρεάν αυτή διαπλανητική μετάδοση γίνεται όλο και πιο αδύναμη: πλέον γίνεται τεχνολογικά πολύ δύσκολη η ανίχνευση του σήματος αυτού, ακόμα και σε «κοντινές», γαλαξιακά μιλώντας, αποστάσεις μερικών δεκάδων ετών φωτός. Με τη σταδιακή υποχώρηση της έντασης των ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών παγκοσμίως, θα πάψουμε να εκπέμπουμε ως ανθρωπότητα την ιστορία μας στο σύμπαν. Ευτυχώς, τα ραδιοτηλεοπτικά σήματα δεν είναι τα μόνα, ούτε τα ισχυρότερα που εκπέμπονται προς το διάστημα. Τα ραντάρ συνεχίζουν προς το παρόν να είναι οι ισχυρότεροι φάροι της παρουσίας στη Γη νοήμονος τεχνολογικά εξελιγμένου πολιτισμού. Αλλά για πόσο;


19 - 3 - 10

ΕΠΙΣΤΗΜΗ/ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

27

Επέτειος 13 Μαρτίου 1930: η ανακάλυψη του Πλούτωνα. Η ανακοίνωση της ανακάλυψης του Πλούτωνα από τον Clyde Tombaugh. Ο Πλούτωνας είχε εντοπιστεί για πρώτη φορά από τον Tombaugh στις αρχές Φεβρουαρίου, αλλά χρειάστηκαν δύο μήνες για να γίνει η επιβεβαίωση και να αποσταλεί το σχετικό τηλεγράφημα στο Αστεροσκοπείο του Χάρβαρντ. Το μέλλον του πλανήτη ήταν οδυνηρό: το μέγεθός του, όσο περισσότερο τον μελετούσαν, τόσο και… μίκραινε, έχοντας πλέον αναγνωριστεί ως ουράνιο σώμα με μέγεθος λίγο μεγαλύτερο από έναν αστεροειδή. Το 2006 η Διεθνής Αστρονομική Ενωση (International Astronomic Union) απέσυρε το χαρακτηρισμό «πλανήτης» για τον Πλούτωνα και τον κατέταξε στους «ελάσσονες πλανήτες». Οι οπαδοί του πλανήτη Πλούτωνα δεν έχουν δεχθεί αδιαμαρτύρητα τον υποβιβασμό αυτόν. Οπότε ας θεωρήσουμε ότι η συζήτηση συνεχίζεται… Το πλανητάριο Hayden στο Αμερικανικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας δέχεται από το 2006, που αφαίρεσε τον Πλούτωνα, οργισμένα γράμματα παιδιών για τον αποκλεισμό του!

Ψήγματα σοφίας «Οτιδήποτε υπάρχει στον κόσμο όταν γεννιέσαι είναι φυσικό και συνηθισμένο και απλώς ένα φυσικό τμήμα του τρόπου που λειτουργεί ο κόσμος. Οτιδήποτε εφευρίσκεται μεταξύ των δεκαπέντε και των τριάντα πέντε σου χρόνων είναι καινούργιο και συναρπαστικό και επαναστατικό και ενδέχεται να μπορείς να κάνεις καριέρα σε αυτό. Οτιδήποτε εφευρίσκεται μετά τα τριάντα πέντε σου είναι ενάντια στη φυσική τάξη των πραγμάτων». Ντάγκλας Ανταμς / 2002

Στη Γη οι τεχνολογίες επικοινωνίας, με τη χρήση ισχυρών εκπομπών ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, αντικαθίστανται από άλλες, πολύ χαμηλότερης έντασης. Αυτή η διαδικασία είναι πιθανόν να ολοκληρωθεί μέσα στον αιώνα που διανύουμε. Γιατί να μην ισχύει το ίδιο, λοιπόν, για κάθε άλλον τεχνολογικά ανεπτυγμένο πολιτισμό στο σύμ��αν; Αν όμως είναι έτσι τα πράγματα, οι προσπάθειες ανίχνευσης σημάτων από εξωγήινους πολιτισμούς (πχ. το πρόγραμμα SETI) είναι σε ακόμα δυσχερέστερη θέση: δεν ψάχνουν πια για πολιτισμούς από ένα στάδιο τεχνολογικής ανάπτυξης και μετά. Ψάχνουν για πολιτισμούς μέσα σε ένα πολύ περιορισμένο χρονικό παράθυρο της τεχνολογικής εξέλιξής τους. Οπότε η αναζήτηση είναι ακόμα δυσκολότερο να καρποφορήσει.

Βεβαίως υπάρχει και η άλλη άποψη: είναι ύβρις να θεωρούμε πως μπορούμε να φανταστούμε τι μπορεί να σημαίνει νοήμων ζωή στο σύμπαν, ή να προδιαγράψουμε στάδια τεχνολογικής ανάπτυξης για πολιτισμούς, των οποίων δεν ξέρουμε (και μάλλον δεν μπορούμε να φανταστούμε) ούτε την υλική υπόσταση, ούτε τη βιολογία, ούτε την ιστορική πορεία τους (ή τι θα μπορούσε να σημαίνει ιστορική πορεία γι’ αυτούς). Αυτό για το οποίο ψάχνουμε στην πραγματικότητα μέσω SETI, είναι οι εξωγήινοι πολιτισμοί εκείνοι που μοιάζουν τόσο σκανδαλωδώς με το δικό μας, ώστε να έχουν ακόμα και τεχνολογικά παρόμοια πορεία με τον άνθρωπο. Ψάχνουμε τελικά για διαστρική παρέα για να βλέπουμε μαζί τηλεόραση…

Αλλά στις 13 Μαρτίου του 1781 έγινε, συμπτωματικά, και η παρατήρηση του (αναμφισβήτητα αυτή τη φορά) πλανήτη Ουρανού από τον William Herschel. Χρειάστηκαν μήνες για να επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται περί πλανήτη, αλλά όταν επιβεβαιώθηκε ήταν η πρώτη επέκταση του πλανητικού συστήματος από την αρχαιότητα (και όχι η τελευταία -ακολούθησε ο Ποσειδώνας το 1846 και ο δύσμοιρος Πλούτωνας). Αρχικά ο Herschel ήθελε να ονομάσει τον Πλανήτη «Γιώργο» (προς τιμήν του βασιλέα της Αγγλίας τότε Γεωργίου του 3ου), αλλά επικράτησαν ευτυχώς ψυχραιμότερες και παραδοσιακότερες σκέψεις. Γενικά η επιλογή του ονόματος Ουρανός αν και σχετικά εύλογη (ο Δίας είναι πατέρας του Αρη, ο Κρόνος του Δία, ο Ουρανός του Κρόνου) δημιούργησε ένα ονοματολογικό αδιέξοδο: ο Ουρανός δεν είχε πατέρα, αλλά μόνο μητέρα, η οποία ήταν η Γαία. Προφανώς όταν ανακαλύφθηκε ο πλανήτης που θα ονομαζόταν Ποσειδώνας, δεν θα μπορούσε να ονομαστεί «Γαία» φυσικά. Οπότε με τον Ουρανό έληξε και η γενεαλογική ονοματοδοσία των πλανητών (μόλις ξεκίνησε!) 14 Μαρτίου 1879: η γέννηση του Αϊνστάιν. Ο Αλβέρτος Αϊνστάιν γεννήθηκε στην πόλη Ουλμ της σημερινής Βάδης-Βιτεμβέργης στη Γερμανία. Παρότι άργησε να μιλήσει (κάτι που δημιούργησε ανησυχία στον πατέρα του για τον αν έχει κάποια νοητική υστέρηση), στα δέκα του, του διάβαζαν την Κριτική του Καθαρού Λόγου του Καντ και είχε στο προσκεφάλι του τα Στοιχεία του Ευκλείδη. Δεν είναι σαφές αν αυτό ήταν κάτι το συνηθισμένο για δεκάχρονα εκείνη την εποχή…


28

19 - 3

ΠΟΛΗ

Το νέο αστικό Για τους/τις Νεοαθηναίους/ες λένε ότι είναι δύσκολο να «μπουν σε καλούπια», κάτι που τους προσδίδει μια «μποέμ» γοητεία. Ενα επαναστατικό προφίλ. Μια αντικομφορμιστική αντιμετώπιση της ζωής. Μια ιδιάζουσα προσέγγιση στα πράγματα. Μια αύρα ελευθερίας. Μια αψυχολόγητη φιλοσοφία. Μια μυστηριώδη προσωπικότητα. Εν ολίγοις, μια... γαϊδουριά άνευ προηγουμένου, που όμοιά της η ανθρωπότητα δεν έχει ματαδεί. Oλα αυτά κι άλλα εξωτικά, στο παρόν μανιφέστο, του νέου αστικού savoir vivre. Λέμε τώρα… 1. Η λύση, για να βρουν σωτηρία οι «βασανισμένοι» και χιλιοταλαιπωρημένοι κάτοικοι αυτής της πόλης είναι μία: “think out of the box”. Για την περίπτωση των Αθηναίων, αυτό μπορεί να μεταφραστεί σε ενεργό ενδιαφέρον και γι’ αυτά που συμβαίνουν και εκτός της πόρτας του σπιτιού τους, στη γειτονιά τους, ας πούμε; 2. Επειτα από τόσες γιορτές με σκουπίδια στους δρόμους, είναι πια κοινός τόπος: υπάρχουν και μπαλκόνια, ειδικά τις ημέρες που οι οδοκαθαριστές έχουν απεργία. 3. Οταν «έπεσε» η Διονυσίου Αρεοπαγίτου: η πιο ωραία -και ίσως η μοναδική- βόλτα της Αθήνας είναι πλέον έρμαιο εκείνων που απλώς θέλουν από το σπίτι ή το εστιατόριο που βρίσκονται να επιβλέπουν το όχημά τους, μην πάθει τίποτα. 4. Θεατρόφιλος (σε παράσταση του Ιονέσκο!) με άποψη και ευαισθησίες συνομιλεί στο φουαγέ: «Καλά, δεν μπορούσατε να βρείτε ένα θέατρο, που να έχει ένα πεζοδρόμιο να ακουμπήσουμε τα αυτοκίνητα; Αναγκάστηκα να πληρώσω πάρκινγκ!». Οταν κάποιος βλέπει μόνο τη μία όψη των πραγμάτων, αυτή που τον βολεύει. 5. Οχι κατοικίδια στις πολυκατοικίες ειδικά, όταν η εργασία σάς κρατά μακριά από το σπίτι πέραν του οκταώρου. Λυπηθείτε τους γείτονες, που, για να ηρεμήσουν το άμοιρο ζωντανό που βρίσκεται σε παροξυσμό γαβγίσματος στο μπαλκόνι σας, σκέφτονται μέχρι και να του πετάξουν καμιά μπριζόλα, μπας και ησυχάσει.

6. Στοπ στο λαχάνιασμα: μπορεί, παρακαλώ, κάποιος να κάνει το Γρηγόρη να κρατάει περισσότερο στα φανάρια των πεζών στις οδούς Αρδηττού και Βουλιαγμένης, καθώς και στη Βασ. Αμαλίας στο ύψος της Διονυσίου Αρεοπαγίτου; Προς το παρόν, όποιος επιθυμεί να διασχίσει τα συγκεκριμένα σημεία, αναγκάζεται να περνά χαλαρά μέχρι τη μέση και με σπριντ από τη νησίδα και πέρα με μόνη εναλλακτική το ελαφρύ τροχάδην από το σημείο εκκίνησης… 7. Φίλε επιχειρηματία/ιδιοκτήτη του μπαρ, στο οποίο έρχομαι εδώ και πέντε χρόνια, είναι δυνατόν ξαφνικά και αναιδώς να μου πουλάς «μπόμπες» ύστερα από τόσα που περάσαμε μαζί (και έπειτα από τόσα που έχεις «βγάλει» από εμένα); Δεν θα ξανάρθω κι ας παίζεις την καλύτερη μουσική της Αθήνας. Προτιμώ να κάτσω σπίτι και να αναβαθμίσω το στερεοφωνικό. 8. Οποιος κοιτάει περιφρονητικά εκείνους που φέρνουν μαζί τους το μαξιλάρι τους, για να παρακολουθήσουν παράσταση στο Ηρώδειο, μάλλον συμβαίνει, επειδή δεν έχει ξαναπάει. 9. Τι ωραίο που έγινε το Πάρκο Ριζάρη, εκεί, κάτω από τον Ευαγγελισμό. Θα ήταν στοιχειωδώς ευγενικό από την πλευρά του κ. Κακλαμάνη -αφού δεν μπορεί να γίνει αλλιώς, απ’ ό,τι φαίνεται- να βρει και άλλους ανθρώπους με υψηλή αισθητική, όπως πρέπει να ήταν οι αρχιτέκτονες με τους οποίους συνεργάστηκε το Ιδρυμα Πατέρα που χρηματοδότησε το εν


3 - 10

ΠΟΛΗ

savoir vivre λόγω έργο, μήπως δουν οι ταλαίπωροι Αθηναίοι λίγο «πράσινο» στην άκρη του μουντού αστικού… τούνελ. 10.Αφού, αγαπητέ συμπολίτη, είσαι φυσιολάτρης και αποφάσισες να γεμίσεις το μπαλκόνι σου με γλάστρες και ζαρντινιέρες με λουλούδια, μήπως να σκεφτόσουν και να τα ποτίζεις πού και πού; Η θέα ενός εγκαταλελειμμένου μπαλκονιού είναι πολύ θλιβερή. Στο Praktiker, για παράδειγμα, πωλούνται και αυτόματα συστήματα ποτίσματος σε πολύ προσιτές τιμές. 11.Προς τους χρήστες των μέσων μαζικής μεταφοράς: περιμένετε πρώτα (στην άκρη) εκείνους που αποβιβάζονται πριν επιβιβαστείτε εσείς. Εκτός και αν θέλετε να περάσουν από πάνω σας (hello!). Επίσης, μη μιλάτε δυνατά στο κινητό σας. Δεν βρίσκεστε στην έρημο Σαχάρα και, συν τοις άλλοις, αν εσείς είστε «ανοιχτοί τύποι», οι υπόλοιποι μπορεί και να μην είναι. Μην βήχετε και φτερνίζεστε στη μούρη του άλλου. Θα σας στείλουμε στη Σπιναλόγκα. 12.Οι Ελληνες έχουν μια περίεργη -σαδομαζοχιστική- σχέση με την κόρνα των αυτοκινήτων τους. Αυτός είναι -δυστυχώς- ο ήχος της πόλης. Απειλητικός, εκνευριστικός, διαπεραστικός, μισητός, ο λάθος τρόπος για ν’ αρχίσεις ή να τελειώσεις τη μέρα σου. 13.Το κάπνισμα στους κλειστούς χώρους και η «κουλή» ατάκα της πόλης: «Με δική σας ευθύνη». Μήπως σ’ αυτήν την «ευθύνη» περιλαμβάνεται και τασάκι από το σπίτι μας; Και το πρόστιμο, επίσης; 14.Ο δόκιμος τρόπος να χαρακτηρίσουμε ένα μαύρο συμπολίτη μας δεν είναι «σκούρος», ούτε «έγχρωμος». Απλώς, μαύρος ή Αφρικανός. Πάντως, είμαστε ανοιχτοί σε νέες… ιδέες. 15.«Οπου πελάτης των ταξί κι η μοίρα του», που λέει και μία παραφρασμένη παροιμία. Διπλοκούρσες, διπλοντουμάνια, διπλοτιμημένες διαδρομές, διπλοξεπάγιασμα, διπλοπενιές και η διπλή ζωή της Βερόνικα… 16.Υπάρχει ευγενικός τρόπος ν’ αρνηθείτε τα λουλούδια, χαρτομά-

ντηλα, στιλό, cd, dvd, gadgets κλπ. από τους πλανόδιους μικροπωλητές; Σίγουρα, πρέπει να υπάρχει, αλλά φαίνεται ότι κανείς δεν ξέρει πού βρίσκεται… Μάλλον έπεσε στις γραμμές του ΗΣΑΠ που ακόμα φτιάχνονται! 17.Τώρα που λέμε ΗΣΑΠ: επειγόντως ένα εγχειρίδιο savoir vivre στους σεκιουριτάδες των σταθμών. Φύλακες είναι ή βασανιστές; 18.Οι ποδηλάτες είναι άνθρωποι και όχι ασπόνδυλες μορφές ζωής. Δικαιούνται σεβασμό -αν όχι θαυμασμό- προσοχή, ακόμη και την «πολύτιμη» για άπαντες τους Ελληνες οδηγούς, προτεραιότητα. 19.Προς τους εργαζόμενους σε μπαρ, εστιατόρια, καφετέριες, κλπ.: α) καλή εξυπηρέτηση σημαίνει πουρμπουάρ, β) κακή εξυπηρέτηση σημαίνει φάσκελο. Απλά πράγματα. 20.Προς τους περισσότερους εργαζόμενους των ΔΕΚΟ και λοιπών άλλων υπηρεσιών: σας παραπέμπουμε στο 19 β). 21.Για τους Ελληνες, ουρές έχουν μόνο τα ζώα. Οποιαδήποτε ομοιότητα με ουρές σε σούπερμάρκετ, δημόσιες υπηρεσίες, φανάρια, λεωφορεία κλπ., είναι απλώς συμπτωματική. Και δεν τους αφορά. 22.Νοικιάστε πάρκινγκ: χαρτάκια με το κινητό στο παρμπρίζ της «μαούνας» που είτε έχει διπλοπαρκάρει, είτε κλείνει τη ράμπα που προορίζεται για άτομα με κινητικά προβλήματα δεν είναι λύση. Είναι μουλαριά! 23.Το «ηχηρό» σεξ της διπλανής κάμαρας (μεσοτοιχία) είναι απολαυστικό, αλλά μόνο γι’ αυτούς που το κάνουν… 24.Προς κατόχους κατοικιδίων: «Από κανάρα σε κανάρα θα πετάω», τραγουδούσε ο Χριστάκης. «Από σκατούλα σε σκατούλα θα πατάω», τραγουδάμε οι άμοιροι κάτοικοι αυτής της πόλης, ενώ καθαρίζουμε -σιχτιρίζοντας- τα παπούτσια μας. 25.Λένε ότι, όποιος έχει ομορφιά μέσα του, βλέπει μόνον ομορφιά γύρω του. Εμείς, άραγε, γιατί βλέπουμε μόνο γαϊδουριά γύρω μας; Μήπως ν’ ανησυχούμε;

29

Των Νικήτα Καραγιάννη, Αγγελικής Βαρβαρίτη


30

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

19 - 3 - 10

Η «νήσος» των εισπράξεων Του Γιάννη Μανάλη

Τ

ην τελευταία δεκαετία ο ελληνικός κινηματογράφος γνώρισε μία νέα δυναμική, έπειτα από ένα μεγάλο διάστημα στασιμότητας και έλλειψης ενδιαφέροντος των θεατών για τις εγχώριες παραγωγές. Ηταν μία περίοδος όπου σε γενικές γραμμές το ελληνικό σινεμά ομφαλοσκοπούσε αναζητώντας τη δική του ταυτότητα, σε μία διαδικασία όπου το μεγάλο μέρος του κοινού απουσίαζε γιατί οι δρόμοι τους ήταν χωριστοί. Η μεγάλη εμπορική επιτυχία του “Safe Sex” απέδειξε πως το κοινό είναι έτοιμο να στηρίξει την ελληνική παραγωγή, αρκεί να υπάρχουν κάποιες βασικές προϋποθέσεις, όπως αυτές που αφορούν στο σενάριο και το καστ. Η «Πολίτικη Κουζίνα» είναι ένα άλλο παράδειγμα ταινίας που σημείωσε τεράστια επιτυχία, ενώ το ξεχωριστό σε αυτή την παραγωγή ήταν ότι κινητοποίησε στις αίθουσες θεατές κάθε ηλικίας. Ακολούθησαν και άλλες ελληνικές ταινίες που σημείωσαν μεγαλύτερη ή μικρότερη επιτυχία, όμως το σημαντικότερο είναι ότι ο ελληνικός κινηματογράφος άρχισε να ξανακερδίζει την εμπιστοσύνη του κόσμου. Σήμερα λοιπόν θα επικεντρωθούμε σε κάποιες πρόσφατες ελληνικές παραγωγές, θα τις ξαναθυμηθούμε και θα αναφερθούμε και στο πώς πήγαν στο «ταμείο». Toν Οκτώβριο του 2009, ο Γιώργος Νούσιας μας παρουσίασε μία κωμωδία τρόμου, με πολλά ζόμπι, ανατρεπτικό χιούμορ και ψηφιακά εφέ. «Το Κακό στην εποχή των ηρώων» ήταν εξαρχής μία ταινία που αναζητούσε το κοινό τους σε νεανικές ηλικίες. Ετσι λοιπόν «έκοψε» στην Αθήνα 13.300 εισιτήρια, ενώ πανελλαδικά 18.400. Kαι πάμε σε μία ποδοσφαιρική κωμωδία του Παναγιώτη Φαφούτη, με πρωταγωνίστρια τη Σμαράγδα Καρύδη στο ρόλο μίας πρώην αεροσυνοδού που μένει ξαφνικά χήρα. Η έκπληξη που επιφυλάσσει το άνοιγμα της διαθήκης του άνδρα της είναι ότι για να κρατήσει την κληρονομιά θα πρέπει να διατηρήσει την ποδοσφαιρική ομάδα, της οποίας πρόεδρος ήταν ο αποθανών, στη μεγάλη κατηγορία. Και μπορεί η ίδια να ήταν άσχετη με το ποδόσφαιρο, όμως οι περιπέτειες της ηρωίδας στην ταινία «Η κληρονόμος» -που κυκλοφόρησε το Δεκέμβριο-

προσέλκυσαν στις αίθουσες 151.700 θεατές στην Αθήνα και 297.600 πανελλαδικά. H νέα ταινία του Παντελή Βούλγαρη, που έκανε πρεμιέρα τον περασμένο Οκτώβριο, μας μετέφερε στην τρίτη χρονιά του Εμφυλίου Πολέμου, το 1949, και είχε ως βασικούς ήρωες δύο αδέλφια που η μοίρα τα έφερε έτσι ώστε να βρεθούν σε αντίπαλα στρατόπεδα. Η «Ψυχή βαθιά» συγκέντρωσε το ενδιαφέρον 103.000 θεατών στην Αθήνα και 201.000 πανελλαδικά. Αλλη μία ελληνική παραγωγή που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2009 ήταν η κωμωδία του Κλεάνθη Δανόπουλου «Στο βάθος κήπος». Ο Φαίδωνας και η Αναστασία είναι ένα νέο ζευγάρι που αποφασίζει να μείνει μαζί και να κάνει οικογένεια. Βρίσκει ένα ωραίο σπίτι και ενώ όλα δείχνουν ειδυλλιακά, τα προβλήματα αρχίζουν όταν ο Φαίδωνας σκάβει μία τρύπα στον κήπο για να φυτέψει ένα φοίνικα. Η ταινία «έκοψε» 13.570 εισιτήρια στην Αθήνα και 23.091 πανελλαδικά. Η πορεία του “I love Karditsa”, που έκανε πρεμιέρα αυτήν τη χρονιά, έδειξε 132.198 εισιτήρια στην Αθήνα και 350.214 εισιτήρια πανελλαδικά. Ενας Ελληνας επιστήμονας κλωνοποιεί, στις αρχές της δεκαετίας του ’70, τον πρώτο άνθρωπο: τον Ελληνα Γρηγόρη Κανιά από την Καρδίτσα, δημιουργώντας τον Μάικ Κανιά. Ο χρόνος κυλά στο «σήμερα» και όταν ο Μάικ θα βρεθεί αντιμέτωπος με τη μαφία στην Αμερική θα πρέπει να πάει στην Καρδίτσα και να αλλάξει θέση με τον κλώνο του, για να σωθεί. Ο Γρηγόρης βέβαια έχει τη δική του ζωή. Ο Στράτος Μαρκίδης σκηνοθετεί ένα πλούσιο καστ που αποτελείται μεταξύ άλλων από τους Κώστα Αποστολάκη, Κατερίνα Παπουτσάκη, Μπέσυ Μάλφα, Γεράσιμο Σκιαδαρέση, Ελένη Γερασιμίδιου, Μιχάλη Ιατρόπουλο.

Μία ταινία που σχολιάστηκε ιδιαίτερα, λόγω της συμμετοχής σε έναν από τους πρωταγωνιστικούς ρόλους της Κάτιας Ζυγούλη, ήταν οι «Επικίνδυνες μαγειρικές» του Βασίλη Τσελεμέγκου που έκαναν πρεμιέρα στις αρχές Φεβρουαρίου. Το γνωστό μοντέλο υποδυόταν τη γυναίκα-«πειρασμό», που ήταν το κοινό αντικείμενο του πόθου ενός καταξιωμένου σεφ (Γιώργος Χωραφάς) και ενός μάγειρα (Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης). Το παιχνίδι των αισθήσεων και των γεύσεων προσέλκυσε 26.311 θεατές στην Αθήνα και 53.048 πανελλαδικά. Και ολοκληρώνουμε αυτή μας την αναφορά σε μία ταινία που τα πήγε εξαιρετικά στο ταμείο. Πρόκειται για την κωμωδία του Χρήστου Δήμα «Νήσος», η οποία μας μετέφερε στην κλειστή κοινωνία ενός νησιού που αναστατώνεται από τον ξαφνικό και περίεργο θάνατο του άρχοντα του τόπου. Η περιουσία του μοιράζεται στις τέσσερις «εξουσίες» του τόπου, όμως προϋπόθεση για να πάρουν τα χρήματα οι κληρονόμοι είναι να διαβαστούν δημοσίως στην πλατεία τέσσερις επιστολές -μία για τον καθένα. Πολλοί γνωστοί ηθοποιοί πρωταγωνιστούσαν όπως η Ελένη Καστάνη, η Ελισάβετ Κωνσταντινίδου, ο Βλαδίμηρος Κυριακίδης, ο Μιχάλης Μαρίνος. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στη Σίφνο. Οσο για τις εισπράξεις που έκανε: 313.000 εισιτήρια στην Αθήνα και 547.000 πανελλαδικά.


19 - 3 - 10

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

31

Tριαντάρηδες με «όπλα» τους στίχους των «ρομαντικών»

Tης Νάντιας Γιαννούλη Σε μια αυλή στο Μοναστηράκι, που αναδύει άρωμα… παλιάς Αθήνας, βρίσκεται ο φιλόξενος πολυχώρος TAF. Εκεί, τις Κυριακές και τα Δευτερότριτα, μια ομάδα νέων παιδιών, οι «Πασπαρτού», βγάζουν από το σεντούκι της λήθης τον πεισιθανάτιο λόγο και τους μελαγχολικούς στίχους ποιητών από το 1850 έως το 1930, μέσα από την παράσταση “Graveyard Band / In extremis”. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου) μιλήσαμε με τους «Πασπαρτού» για τη δυναμική της ποίησης, τη θέση της σήμερα αλλά και για το πόσο επίκαιρος μπορεί να γίνει ο λόγος των μελαγχολικών ποιητών του «χθες», εν έτει 2010.


32

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

19 - 3 - 10

Α

νάμεσα σε ρόλους, μουσική και παρλάτες και με φόντο τα αθηναϊκά νεκροταφεία, τις έρημες ακρογιαλιές και τα καφενεία, «ζωντανεύει» ο λόγος του Παπαρρηγόπουλου, του Βασιλειάδη, του Ζαν Μωρεά και εν γένει των ποιητών της παλιάς αθηναϊκής σχολής, των «ρομαντικών ποιητών», που τσαλαβούτησαν -κυριολεκτικά- στο θάνατο και την απόγνωση, βρίσκοντας διέξοδο στη μελαγχολία. Η ομάδα «Πασπαρτού», που αποτελείται από νέα παιδιά, υπό την καθοδήγηση του εικαστικού Γιάννη Σκουρλέτη και με βάση το κείμενο του Χρήστου Κανελλόπουλου και τη μουσική του Κώστα Δαλακούρα, μας συστήνει ή μας θυμίζει στίχους με θέμα το «ανοίκειο» και «πρωταγωνιστή» το θάνατο. Η παράσταση -ακόμη και με κάποιες ελλείψεις- είναι πρωτότυπη, ανατρεπτική, με καλές προθέσεις και κάθε άλλο παρά ζοφερή. Με κεντρικό άξονα το ποίημα του Παπαρρηγόπουλου «Ωδή στο φανό του νεκροταφείου», εργαλεία «παλιομοδίτικα» μα και επηρεασμένα από την ποπ κουλτούρα, η παράσταση σε φέρνει αντιμέτωπο με το μεγαλύτερο φόβο του ανθρώπου, με σκοπό να τον νιώσεις, να τον καταλάβεις και -γιατί όχι;- να τον ξορκίσεις. Πώς όμως μια ομάδα νέων παιδιών αποφασίζει ν’ ασχοληθεί με την ποίηση και -πολύ περισσότερομε τους μελαγχολικούς ποιητές του 19ου αιώνα; Τι έχουν να προσφέρουν σήμερα στους συντελεστές, μα και στο κοινό;

Ερωτας και θάνατος «Αποφάσισα να παίξω σε μια τέτοια παράσταση, γιατί πιστεύω πως η ακροβασία ανάμεσα σε θέματα όπως ο έρωτας και ο θάνατος είναι πάντα επίκαιρη. Πιστεύω ότι οτιδήποτε προβάλει μια γενιά και μια τάση, όπως αυτής της παλαιάς αθηναϊκής σχολής, μέσα από τη θεατρική δράση, είναι ωφέλιμο. Ζούμε ένα ανάλογο τέλμα όπως και εκείνοι στην εποχή τους. Με το λόγο τους μας αφυπνίζουν», μου λέει ο Σαμψών Φύτρος, ο «Νοσφεράτου» της παράστασης. Κίνητρο να ξεπεράσει το κοινό, μα και οι ίδιοι, το φόβο του θανάτου είναι η παρούσα παράσταση για τη «Νεκρή Νύφη», Φρόσω Ζαγοραίου: «Η συμμετοχή μου στην παράσταση του graveyard οφείλεται στην εμπιστοσύνη μου προς τους συνεργάτες μου και την πίστη μου στην ιδέα. H κύρια θεματική είναι ο έρωτας και ο θάνατος. Στόχος μας, να αποτελέσει η παράσταση ένα κίνητρο να ξεπεράσουμε το φόβο του θανάτου. Η προσφορά της ποίησης είναι ανεκτίμητη. Η σχολή δεν έχει να προσφέρει τίποτα. Οπως δηλαδή συμβαίνει, κατά τη γνώμη μου, με τις σχολές». Ο Θέμης Καρποδίνης, η… ποπ πινελιά της παράστασης, μοιράστηκε μαζί μας ένα παιδικό βίωμα, που τον έκανε να αγαπά αυτούς τους ποιητές: «Οταν οι εμπνευστές αυτής της παράστασης Κώστας Δαλακούρας και Γιάννης Σκουρλέτης πρότειναν στην ομάδα μας να ενσαρκώσει αυτή την ιδέα, το πρώτο πράγμα που ζήτησα ήταν να ακούσω κάποια από αυτά τα ποιήματα. Με άγγιξαν αμέσως. Θυμήθηκα αμέσως τα παιδικά μου χρόνια στην Πάρο, όπου στο χωριό

που μεγάλωσα όποτε χτυπούσε η καμπάνα νεκρικά έτρεχα στην εκκλησία να ρωτήσω ποιος πέθανε και στις κηδείες κρατούσα τα εξαπτέρυγα. Κατά τη διάρκεια των κηδειών, ως παιδί που ήμουν, πάντα ήλπιζα πως κάποιος από όλους αυτούς τους νεκρούς θα σηκωνόταν κάποια στιγμή από το φέρετρο και θα μιλούσε...θα έλεγε κάτι... Αυτές και μόνο οι παιδικές μου απορίες και αυτά τα βιώματα με έκαναν αμέσως να ενδιαφερθώ γι’ αυτά τα πεισιθανάτια ποιήματα, που είναι γραμμένα από ανθρώπους που… φλέρταραν με το θάνατο».

Επίκαιρη… ποίηση Ο ίδιος, ωστόσο, μου εξήγησε πως η δυναμική αυτών των στίχων στηρίζεται στο πάντα επίκαιρο, και κάποιες φορές αλληγορικό, θέμα τους: «Πέρα όμως από το προφανές και από αυτό που προανέφερα αρχικά, στην πορεία της συνεργασίας αυτής αντιλήφθηκα πως τα ποιήματα αυτά που καταπιάνονται με το θάνατο, ακόμη κι αν γράφτηκαν μία συγκεκριμένη εποχή, ουσιαστικά δεν έχουν εποχή. �� θάνατος είναι μέρος της ζωής, τον βλέπουμε όλοι καθημερινά παντού και καθημερινά νομίζω όλοι σκεφτόμαστε και το δικό μας θάνατο. Μάλιστα, αν θα θέλαμε να συγκρίνουμε τις εποχές, η εποχή όπου γράφτηκαν τα ποιήματα ήταν μία περίοδος κρίσης κοινωνικής, κρίσης των ηθικών αξιών, σε ένα διαλυμένο ελληνικό κράτος. Νομίζω λοιπόν πως η κρίση της εποχής μας, όπου σίγουρα μόνο οικονομική δεν είναι, επιβάλει να ασχοληθούμε με αυτά τα κείμενα και σαν νεκροί που ζωντανεύουν να αναθεωρήσουμε για πολλά από αυτά που ως γενιά μας επέβαλαν, μας ‘φόρεσαν’ και που ουσιαστικά μας έχουν φέρει σε μηδενικό σημείο. Παίζοντας, αισθάνομαι ότι ξορκίζω το θάνατο που βιώνω καθημερινά σε πολλά επίπεδα και που σίγουρα πολλοί άνθρωποι σήμερα θα ήθελαν κι ε-

κείνοι να ξορκίσουν ή να δουν κάποιους άλλους να το κάνουν και να πάρουν θάρρος!» Η παράσταση, παρότι το θέμα της είναι ιδιαίτερο και σίγουρα μη εμπορικό, σημειώνει επιτυχία. Φαντάζει παράδοξο, αν αναλογιστούμε πως οι νέοι, στο πλήθος τους, δεν διαβάζουν ποίηση. Με την κρίση μου συμφωνεί άλλωστε και ο Σαμψών. «Οι νέοι δεν έχουν πολύ καλή σχέση με την ποίηση. Ζούμε σε μια εποχή που δεν μας βοηθά να σκύψουμε στα ποιήματα. Πρέπει να το επιλέξουμε και αυτό δεν είναι πάντα εφικτό», μου εξηγεί. Κάτι αντίστοιχο πιστεύει και ο Θέμης, ο οποίος μου λέει πως: «Δυστυχώς δεν είμαι σε θέση γνωρίζω τη σχέση των νέων σήμερα με την ποίηση. Η αλήθεια, πάντως, είναι πως σίγουρα στη σημερινή νεολαία, με όλα τα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει σε κοινωνικό επίπεδο και σε επίπεδο ιδεών και αξιών, οι λύσεις και οι διέξοδοι που προτείνονται από το μεγαλύτερο μέρος του συστήματος που τη γαλούχησε, τη συντηρεί και την κατευθύνει, κάθε άλλο παρά ‘ποιητικές’ είναι». Η Φρόσω, ωστόσο, έχει αντίθετη γνώμη, που απορρέει από την ένθερμη ενασχόληση των καλλιτεχνικών ομάδων με την ποίηση. Αναφέρει λοιπόν: «Παρατηρώ ότι ολοένα και περισσότεροι καλλιτέχνες, ομάδες, επιλέγουν να εξερευνήσουν ποιητικά κείμενα και να καταθέσουν στο κοινό μιαν άλλη ανάγνωση. Συνεπώς, μάλλον γόνιμη σχέση διαπιστώνω ότι έχουν». Μία ακόμη Παγκόσμια Ημέρα, της ποίησης αυτή τη φορά, ξημερώνει την Κυριακή. Κάθε χρόνο σκέφτομαι τα ίδια. Για τους νέους, το είδος, το μέλλον της. Φέτος ωστόσο, που τα πράγματα είναι πράγματι σκληρά σε όλα τα επίπεδα, που δεν είμαστε πια «βολεμένοι», που ζούμε στην εσωστρέφεια, τη μιζέρια -δικαιολογημένα ή από συνήθεια- τώρα λοιπόν, η ύπαρξή της είναι πιο αναγκαία παρά ποτέ…


19 - 3 - 10

33

ΕΠΕΤΕΙΟΣ

Ο καθρέφτης της ψυχής Του κάκου· Γνώριζεν αυτός -καθώς το ξέρουμ’ όλοιότι του Αννάμ τα στίγματα δεν βγαίνουνε ποτές Νίκος Καββαδίας - William George Allum Του Τάσου Γραικού

Σ

τις 21 Μαρτίου είθισται να εορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Σίγουρα αν πιάσει κανείς τους αρμόδιους που πρέπει να μιλήσουν για ποίηση, δεν είμαι ούτε καν ο τελευταίος. Ελα όμως που η ποίηση είναι «κουσούρι», το οποίο δεν βγαίνει πάρα πολύ εύκολα από μέσα, σαν κάτσει και φωλιάσει. Και όσο πιο πολύ το διώχνεις, τόσο έρχεται. Και όσο προσπαθείς να το κρατήσεις δίπλα σου, τόσο αυτό... πετάει και χάνεται και βρίσκεται κανείς μόνος με το μολύβι στο χέρι, σαν να έχει ένας μάστορας σφυρί αλλά καθόλου καρφιά να καρφώσει. Το μόνο που έχει να κάνει κανείς, είναι να φυλάσσει ιδέες σε οποιοδήποτε μέσο μνήμης είναι αυτό (κεφάλι, χαρτοπετσέτα, τσιγαροκούτι, τετράδιο, κινητό, υπολογιστής) και να τις αποταμιεύει για ώρες δύσκολες. Γιατί το ποίημα είναι για ώρες δύσκολες. Στη χαρά το ποίημα δεν αντέχει, γιατί η χαρά έχει άλλους δρόμους να εξωτερικεύεται. Η χαρά μοιράζεται αυτούσια και εκδηλώνεται μαζί με άλλους που αποζητούν ένα κομμάτι της, αν και την φθονούν. Η πίκρα όμως, η δύσκολη στιγμή, δεν βγαίνει εύκολα προς το κοινό. Είναι κάτι που ο καθένας το αντιμετωπίζει μόνος και έρημος γιατί γνωρίζει ότι ακόμα και η συμπαράσταση των άλλων είναι συνήθως ο τρόπος τους να πουν «ευτυχώς που δεν συνέβη σε εμένα». Ολη αυτή η εσωστρέφεια, λοιπόν, όλη αυτή η ενδελέχεια που συγκεντρώνεται σε ένα μικρό μαύρο σημείο στο πίσω μέρος της ύπαρξης, δρα αθροιστικά και πιέζει χορδές ευαίσθητες και περίεργες. Κάποια στιγμή εκρήγνυται και σε αυτό το σημείο του προσωπικού Big Bang του καθενός ξεκινάει η ποίηση. Διότι η ποίηση είναι μία διαλεκτική προς τον ίδιο μας τον εαυτό, ένας μεγάλος λεκτικός καθρέφτης όπου αντανακλάται η ψυχή μας η ίδια. Είναι αλήθειες που είτε ντρεπόμαστε να τις ομολογήσουμε σε εμάς τους ίδιους, είτε τις έχουμε ξεστομίσει τόσες πολλές φορές που έχουν πλέον χάσει το νόημά τους. Και επειδή ο καλύτερος τρόπος να απευθυνθεί κανείς σε κάθε αποδέκτη, συμπεριλαμβανομένου και του εαυτού του, είναι οι λέξεις, έτσι και το ποίημα αποκτάει τη μορφή μίας ιδιότυπης κουβέντας προς το ίδιο μας το «εγώ». Η κουβέντα αυτή έχει τη μορφή επιφοίτησης, ώστε να κοιτάξει κανείς πέρα από αυτό που έχει συνηθί-

σει στην καθημερινότητά του και να δει υπό το πρίσμα μίας γνώσης που ήδη υπήρχε, αλλά ποτέ δεν εκφραζόταν σωστά. Η έκφραση αυτή τώρα συνάδει συνήθως με την αντίληψη που έχει ο δημιουργός του ποιήματος για τον κόσμο. Δεν ζει έξω από τον κόσμο και δεν είναι φρόνιμο να ζει έξω από τον κόσμο. Γιατί η δημιουργία, όσο εσωστρεφής και να παρουσιάζεται στην απαρχή της, τόσο... λοξοκοιτάει προς την εξωτερική πλευρά. Είναι δύναμη αχαλίνωτη που άπαξ και γεννηθεί, ανήκει σε ολόκληρο το σύμπαν και ακόμα παραπάνω. Είναι τρομερός εγωισμός να κρατείται η ποίηση φυλακισμένη από προσωπική ανασφάλεια, είτε από φόβο υπερέκθεσης. Η εγωιστική αυτή πλευρά της ποίησης, προσπαθεί να πείσει το δημιουργό ότι οι ευαισθησίες, τα προβλήματα, η ίδια η διαφορετικότητα της θεώρησης του κόσμου, βαραίνει μόνο αυτόν τον ίδιο. Κάτι τέτοιο όχι μόνο δεν ισχύει, αλλά κείται στην αντίπερα όχθη των νόμων της φύσης. Μπορεί κανείς να εκπλαγεί πολύ ευχάριστα, αν κάνει τον κόπο και ρωτήσει άλλους ανθρώπους για τις αγωνίες και τα «κόμπλεξ» (sic) τους. Αυτό που οφείλει να πράξει ο ποιητής είναι να αναδείξει με περισσή δύναμη ψυχής τα δικά του, φωνάζοντας έτσι στα πλήθη «εγώ, πρώτος είμαι ο πιο ανήμπορος, ο πιο μικρός, ο πιο αδιάφορος άνθρωπος του κόσμου». Αν το πράξει αυτό, έχει καταφέρει να γυρίσει τη ρόδα της εξέλιξης λίγο πιο μπροστά. Αντίθετα, η ίδια η ιδέα της ποίησης χρειάζεται να αποφεύγει την ελιτίστικη αποξένωση και την ένταξη σε οίκους «τέχνης και γραμμάτων».

Με αυτόν τον τρόπο, αποξενώνεται πάρα πολύ γρήγορα από τον πρωταρχικό της στόχο, που επαναλαμβάνω είναι η αυτο-διαλεκτική. Μπαίνοντας σε έναν κύκλο «κατανόησης» και «αποκοπής», συχνά καταντάει χειρότερη από αυτά που πιθανότατα στηλιτεύει και «καυτηριάζει». Δεν γίνεται και δεν πρέπει να χωράει κανένας στίχος και κανενός είδους ποιητική έκφραση σε ομάδες «λίγων» και «ψαγμένων» αναγνωστών. Η ποίηση είναι για να γίνεται «φέιγ βολάν», ακόμα και με κίνδυνο της απαξίωσής της. Στην τελευταία περίπτωση, μπορεί να αναμετρηθεί στα… ίσα με την πραγματικότητα. Και όσο τολμάει να βρίσκεται στο αντίθετο άκρο, να περιγράφει το άσπρο ως μαύρο και το όμορφο ως άσχημο, θα έχει λόγο ύπαρξης. Καθένας μπορεί να δει την ομορφιά εκεί που υπάρχει, αλλά λίγοι έχουν το χάρισμα να την ανακαλύπτουν σε απόμερα και σκοτεινά μέρη. Είναι ιερό χρέος και ευθύνη αυτών των λίγων, να μεταλαμπαδεύουν αυτά τα ψήγματα ομορφιάς και στους υπόλοιπους, ιδίως στους χαλεπούς καιρούς που ζούμε.


34

ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Η πόλη τους ανήκει... και φέτος! Για δεύτερη χρονιά το Athens Fringe Festival, με σύνθημα «Η Αθήνα μας ανήκει», βγαίνει στους χώρους που όλοι κινούμαστε, περπατά στις διαδρομές μας, προσφέρει ένα πλαίσιο για να ενισχύσουμε τα πράγματα που πάντα κάνουμε. Τρεις μήνες πριν από το πενθήμερο ραντεβού του με το κοινό (16 έως και 20 Ιουνίου), οι διοργανωτές παρουσίασαν τους στόχους, καθώς και τους βασικούς άξονες του φεστιβάλ. «Στόχος μας είναι να φέρουμε σε διάταξη, χωρίς διακρίσεις, καλλιτεχνικές ομάδες και άτομα, επαγγελματίες και ερασιτέχνες που είναι στο περιθώριο όχι μόνο του επιτυχημένου Φεστιβάλ της Αθήνας, αλλά και που αναζητούν τρόπους συλλογικότητας και δράσης για να βελτιώσουν τη ζωή τους σε αυτήν την πόλη», ανέφερε ο πρόεδρος της διοργανώτριας Εταιρείας Πολιτισμού Σύνθεση, Γιώργος Νέρης. Ο ίδιος διευκρίνισε πως η ανοιχτή πρόσκληση των διοργανωτών δεν βάζει κριτήρια καλλιτεχνικά: «Εμείς απλώς συγκεντρώνουμε τις ομάδες και οι θεατές τους κρίνουν. Αν θέλει να συμμετάσχει η θεία μου, πλέκοντας με κοπανέλι, μπορεί να το κάνει! Η διοργάνωση λειτουργεί σαν συνεκτικό δίκτυο προς όλους τους δημιουργικούς πυρήνες της πόλης. Εμείς θέλουμε να αποτελέσει το Fringe ένα μέσο δικτύωσης, την πραγματική πλευρά μιας εικονικής πραγματικότητας».

Δράση σε έξι άξονες Με βασικό «ορμητήριο» την Τεχνόπολη και γειτονικούς -κλειστούς και ανοιχτούς- χώρους-«δορυφόρους», οι δράσεις του φετινού φεστιβάλ χωρίζονται σε δύο άξονες: σε αυτές που διοργανώνει η ομάδα του Athens Fringe Festival σε συνεργασία με επιμελητές και σε αυτές που διοργανώνουν τα άτομα και οι ομάδες που θα ανταποκριθούν στην ανοιχτή πρόσκληση συμμετοχής στο φεστιβάλ. Σε γενικές γραμμές, ωστόσο, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει μουσική, όπερα δρόμου, θέατρο, χορό, εικαστικά και λογοτεχνία. Επιθυμία των διοργανωτών φέτος, οι οποίοι προσπαθούν να δώσουν μια πολύ συγκεκριμένη ταυτότητα στο φεστιβάλ, είναι να δημιουργήσουν έναν ακόμη πόλο, αυτή τη φορά γύρω από την Πειραιώς 260, ωστόσο αυτό το κομμάτι είναι ακόμη υπό συζήτηση. Από την άλλη, η προσπάθεια που είχε γίνει, μέσω επιστολής του κ. Νέρη, να ενταχθεί το Fringe ως ανεξάρτητο τμήμα στο Φεστιβάλ Αθηνών, απέβη άκαρπη, καθώς οι υπεύθυνοι του δεύτερου δεν έδωσαν καμία απάντηση. Να θυμίσουμε πως το «ατίθασο» και «ανεξάρτητο» Fringe (άλλωστε το δηλώνει και το όνομά του, που σημαίνει «φράντζα»), διατηρεί δεσμούς με το αντίστοιχο φεστιβάλ του Εδιμβούργου, το οποίο μάλιστα πέρσι σημείωσε ρεκόρ εισιτηρίων. Η ελληνική πρώτη διοργάνωση, πάντως, άφησε θετική… γεύση, καθώς συμμετείχαν 180 ομάδες και πάνω από 800 καλλιτέχνες και ακτιβιστές, ενώ «κόπηκαν» περισσότερα από 5.000 εισιτήρια. Το τελευταίο νούμερο βέβαια δεν είναι ενδεικτικό, αν αναλογιστεί κανείς που οι δράσεις των ομάδων σε δημόσιους χώρους ήταν φυσικά δωρεάν. Σύντομα, οι διοργανωτές θα απευθύνουν ανοιχτή πρόσκληση σε καλλιτέχνες αλλά και σε εθελοντές, οι οποίοι θα αποτελέσουν -όπως και πέρσι- την «ψυχή» και κινητήριο δύναμη του φεστιβάλ. Το πρόγραμμα αναλυτικά θα ανακοινωθεί μέχρι το τέλος Μαΐου, ωστόσο όσοι βρέθηκαν στο νεοκλασικό κτίριο της εταιρείας στην Πλάκα, την Τετάρτη το βράδυ, πήραν μια… γεύση από ό,τι θα ακολουθήσει. Η ομάδα δρόμου Oper(O) βρέθηκε εκεί και, μέσα από τον κόσμο, ερμήνευσε δύο αγαπημένες άριες... Περισσότερα νέα, προσεχώς!

Νάντια Γιαννούλη

19 - 3 - 10


19 - 3 - 10

Μ

έχρι την ηλικία των 10 ετών ζωγράφιζε σκίτσα μανιωδώς, όπου κι αν βρισκόταν. «Μετά εισήλθε η νεύρωση της μουσικής, όταν βρήκα μια παρατημένη κιθάρα της αδερφής μου… Ετσι από το ’90 και ως το ’99 ‘χάθηκα’ στα ωδεία, ‘χάθηκα’ ενώ ξεκινούσα να γράφω μουσική και στίχους. Η ζωή είναι ωραία... Μάνος Χατζιδάκις, Johann Sebastian Bach, Ector Villa-Lobbos και μετέπειτα Λένα Πλάτωνος, Βασίλης Τσιτσάνης, Jimmy Hendrix, Billie Holliday, Παναγιώτης Τούντας και Μάρκος ήταν -και δεν σταμάτησαν να είναι- τα φυλαχτά μου…» δηλώνει ο ίδιος. Τα τελευταία δέκα χρόνια βιοπορίζεται από τη μουσική. Το όνειρο... χτυπάει το στομάχι του και αντίστροφα... Ρεμπετάδικα, μουσικές σκηνές, ρακάδικα και θέατρα... Αθήνα, Ναύπλιο, Ρέθυμνο, Αϊβαλί. Η μουσική του Χάρη με συγκινεί βαθιά. Την πρώτη φορά που τον άκουσα έμεινα αρκετή ώρα αμίλητη, όπως κάθε φορά που ασυνείδητα κάτι σε συγκινεί. Η φωνή του δεν είναι τέλεια, αλλά με αναστατώνει για το «ράγισμα» και την αναφορά της σε κάτι γήινο και συνάμα κάτι φερμένο απ’ αλλού. Αυτό νομίζω μετράει πιο πολύ απ’ όλα. Τα τραγούδια του είναι ένα ερωτικό -κυρίως- ξάφνιασμα. Κάτι καινούργιο και ολοκληρωμένο με πολλές αναφορές. Η πρώτη σημαντική παρουσίαση της δουλειάς του έγινε το 2006, όταν η εκπομπή «Μην πυροβολείτε τον πιανίστα», με την υποστήριξη του Σταμάτη Κραουνάκη, πρόβαλε δύο τραγούδια του. (Αλληλούια / Κρύσταλλα). Το Γενάρη του 2009 δημιουργεί τους “Lacrima” και το Μάιο του 2009 παρουσίαζει για πρώτη φορά έναν κύκλο 14 τραγουδιών στη μουσική σκηνή Αυλαία. Το 2010 τον βρίσκει στην προετοιμασία του πρώτης δισκογραφικής του δουλειάς και κάποιες Κυριακές μεσημέρι να τραγουδά στα Δυό τηγάνια στα Εξάρχεια. Ενα δείγμα… «Το φιλί» www.youtube.com/watch?v=QsKRxz_jCqw «Σ’ έβλεπα» www.youtube.com/watch?v=T60m290xltY «Αλληλούια» www.youtube.com/watch?v=cIP-rZpJXmQ «Κράτα με» www.youtube.com/watch?v=jQz06qeEICQ «Νυχτερινό» www.youtube.com/watch?v=UL2KWyFXh8s&f eature=related

Για περισσότερα: www.youtube.com/user/harry70pisces

Η αθέατη τέχνη της πόλης

Ο Χάρης Βλαστάκης γεννήθηκε το 1980 στον Πειραιά και ζει στην Αγία Μαρίνα. Είναι Ιχθείς. Αγαπά την αστρολογία, το Ρέθυμνο, το Μάνο Χατζιδάκι, τις αυθεντικές φωνές, το Μανώλη Μητσιά στη «Λάουρα», τη μορφή του Νίκου Γκάτσου, το Αϊβαλί, το ξενύχτι, να κλείνει τα μάτια όταν τραγουδά...

Της Βίκυς Οικονομοπούλου

Κυνηγός του ονείρου

Πού θα βρώ το Χάρη: e-mail: harry70@windowslive.com

35

TAΣΕΙΣ


36

19 - 3 - 10

ΜΟΥΣΙΚΗ

Τα πάθη σου είναι αγάλματα Αιόλου κι Αθηνάς... Των Νατάσα Μαστοράκου, Παναγιώτη Δημητρόπουλου

Τ

ην αγαπάμε κι ας τη βρίζουμε καθημερινά. Ζούμε στους «κυκλώνες» της κι ας λέμε πόσο μας ενοχλεί η πρωινή κίνηση. Οταν όμως το βράδυ χαλαρώνουμε, μ’ ένα ποτήρι κρασί στο χέρι και χαζεύουμε την Ακρόπολη, την τραγουδάμε με την ψυχή μας. Από τη Σοφία Βέμπο, το Νίκο Γούναρη αλλά και τους Φατμέ, τους Κατσιμιχαίους, το Μητροπάνο, την Αρλέτα και τον Κοργιαλά, οι περισσότεροι τραγουδιστές έχουν ερμηνεύσει στίχους για έρωτες και πάθη στην πρωτεύουσα και μας έχουν χαρίσει μερικά από τα ωραιότερα ελληνικά τραγούδια. Η λίστα είναι φυσικά ατελείωτη και η επιλογή φαντάζει σχεδόν αδύνατη. Εδώ, σε αυτό το κείμενο, παρουσιάζεται μια δική μας επιλογή «καρδιάς». Στο χέρι σας, να μεγαλώσετε τη λίστα…

Εσάνς... μελαγχολίας Θα περάσουμε λίγο γρήγορα το πρώτο μισό του προηγούμενου αιώνα, με μοναδική «στάση» το «Αθήνα και πάλι Αθήνα» (1949) της αξέχαστης Σοφίας Βέμπο και το «Ομορφή μου Αθήνα» (1949) του Νίκου Γούναρη. Σε στίχους Μίμη Τραϊφόρου και μουσική Μιχάλη Σουγιούλ, η τραγουδίστρια της νίκης ερμηνεύει τις ομορφιές της ρομαντικής τότε Αθήνας: «Τα βράδια σου τα τρυφερά / όταν τα δίχτυα τ’ αργυρά / του φεγγαριού με πιάνουν / και τα μαβιά τα δειλινά / π’ αλλού δεν τα ’δα πουθενά / ποτέ να μην πεθάνουν». Την ίδια χρόνια, σε δικούς του στίχους και μουσική, ο Νίκος Γούναρης αναπολεί μια Αθήνα που θυμίζει έντονα εικόνες ελληνικές ταινίας. «Ομορφη μ’ Αθήνα / πού ’ν’ τα χρόνια εκείνα / πού ’ν’ τα χρόνια εκείνα τα παλιά / Λες και σ’ είχαν άχτι / και σε κάναν στάχτη / σαν γριά μ’ αχτένιστα μαλλιά / Πουν τα χρόνια που ξηγιόμαστε αλάνικα / και που σέρναν τα σκυλιά με τα λουκάνικα».

Η πόλη του «σήμερα» Αν τα παραπάνω τραγούδια δεν σας είναι τόσο οικεία κάν’ τε λίγο υπομονή, γιατί

αυτά που ακολουθούν τα έχετε σίγουρα τραγουδήσει (κρυφά ή φανερά) όντας ερωτευμένοι, απογοητευμένοι, χαρούμενοι ή απελπισμένοι. Οπως τα «Ησυχα βράδια» της Αρλέτας, που παρομοιάζουν την Αθήνα με μεγάλο καράβι και μας φέρνουν στο μυαλό τόσες πολλές εικόνες της πόλης με τα χιλιάδες φωτάκια: «Τα ήσυχα βράδια / η Αθήνα θ’ ανάβει / σαν μεγάλο καράβι / που θα ’σαι μέσα και συ» ή την ωδή των αδερφών Κατσιμίχα για μία πόλη που τα έχει όλα και δεν μπορούν να βρουν τι να της τραγουδήσουν: «Αθήνα των αιώνιων αντιπάλων / Αθήνα της πειθούς δια των ροπάλων / Αθήνα Ευρωπαία με το ζόρι / Αθήνα με σημαίες και μιραφιόρι / Αθήνα ανατολή με το στανιό / Αθήνα τρελό σκουπιδαριό». Από τη λίστα δεν θα μπορούσε να λείπει το «Ερωτικό» του Θάνου Μικρούτσικου και του Αλκη Αλκαίου, με τον πιο διαχρονικό στίχο για την Αττική που έχει υπάρξει ποτέ: «Ποια νυχτωδία το φως σου έχει πάρει / και σε ποιο γαλαξία να σε βρω / εδώ είναι Αττική φαιό νταμάρι / κι εγώ ένα πεδίο βολής φτηνό / που ασκούνται βρίζοντας ξένοι φαντάροι». Ενα πιο μοντέρνο τραγούδι για την πόλη και τους γρήγορους ρυθμούς της έχουν γράψει με το μοναδικό τους τρόπο οι Locomondo. Αν και δεν είναι από τις μεγαλύτερες επιτυχίες τους, ο τρόπος που έχουν προσεγγίσει τον Αθηναίο, που όλο βιάζεται και πάει, αγοράζει και πουλάει, είναι αξιοσημείωτος: «2000 και τέσσερις λόγοι να φύγεις από την πόλη / με τρένο, με τρόλεϊ, με λεωφορείο ή με πλοίο / μα να φύγεις μακριά / να τρέξεις να τρέξεις / να πάρεις τα βουνά / να γίνεις... Λούης / να φτάσεις ως την Κίνα / Στην Αθήνα».

Η πλατεία ήταν γεμάτη… Ενα σημαντικό μέρος των τραγουδιών που ασχολήθηκαν με την πρωτεύουσα δεν εκφράστηκε για την Αθήνα στο σύνολό της, αλλά για κάποιους δρόμους και πλατείες όπου ο πρωταγωνιστής τριγύριζε απελπισμένος και αναζητούσε το αντικείμενο του πόθου του, όπως στη «Βικτώρια» του Βασίλη Παπακωνσταντίνου, σε στίχους του Αλκη Αλκαίου και μουσική δική του: «Στη λεωφόρο σε ζητώ και στη Βικτώρια / κι από το στέκι μας περνάω το παλιό», τραγουδούσε ο Παπακωνσταντίνου το 1989, ενώ λίγα χρόνια αργότερα (1982) ερμήνευε το «Χαράματα Ομόνοια» σε στίχους Μανόλη Ρασούλη και μουσική Μάνου Λοΐζου. «Στις τρεις χαράματα Ομόνοια / Hellas Hotel στην Αθηνάς / γεια, πόσο πάει / και όχι πώς θες να πας / κ' όμως ρωτάς, ξαναρωτάς». Στην Ομόνοια και ο Γιάννης Γιοκαρίνης στο «Νοσταλγός του Rock ‘n Roll»: «Κάποτε θυμάμαι πριν περάσουνε τα χρόνια / σ’ ένα φωτισμένο μαγαζί μες στην Ομόνοια / χάζευα τον Ελβις, μύθο στη σκηνή...», αλλά και η Ελευθερία Αρβανιτάκη στο ομώνυμο σε στίχους Γ. Ιωάννου και μουσι-


19 - 3 - 10

κή Ν. Μαμαγκάκη: «Πήγα να σε περιμένω στης Ομόνοιας το σταθμό / μέσ’ στο βράδυ μέσ’ στο κρύο / μέσα στο κυνηγητό».

Σημεία (και τέρατα...) Στο Κέντρο θα μείνουμε για λίγο ακόμα για να θυμηθούμε το τρυφερό «Στη Σταδίου» των Φατμέ: «Το σκοτάδι έγινε μέρα / πες μου πώς το 'κανες αυτό; / Και τα νέον στις βιτρίνες γράφουν όλα σ’ αγαπώ / έλα κράτα με απ’ τη μέση / γιατί θ’ απογειωθώ/ σκέψου, μεσάνυχτα και κάτι στη Σταδίου να πετώ!» αλλά και το «Νύχτα στην Πανεπιστήμιου» της Ελένης Δήμου σε μουσική Λάκη Παπαδόπουλου και στίχου Αλκίνοου Μπουνιά: «Φώτα αναμμένα και σβηστά / πίσω εγώ κι εσύ μπροστά / Πού πάμε πες μου, δεν έχω ξαναπάει / εμένα η καρδιά μου αλλιώτικα χτυπάει». Ξεχωριστή αναφορά αξίζει στο τραγούδι «Οδος Αριστοτέλους», ίσως τους καλύτερους στίχους που έχει γράψει ο Λευτέρης Παπαδόπουλος σε μουσική Γιάννη Σπανού: «Σάββατο κι απόβραδο και ασετυλίνη / στην Αριστοτέλους που γερνάς», αρχίζει να τραγουδά η Χαρούλα Αλεξίου και ο καθένας αναπολεί τη δική του «Αργυρώ» στα παιδικά του παιχνίδια. «Στην Κηφισίας» μας ταξιδεύει η φωνή της Βίκυς Μοσχολίου, σε μουσική και στίχους Λάκη Παπαδόπουλου: «Πόσα κατεστραμμένα βράδια / μετράς πεζοδρόμια στην Κηφισίας / Δυο δυο τα βήματά σου αλφάδια / Στενά ταξίδια φαντασίας». Βγαλμένο από τη φαντασία του Αλκη Αλκαίου το λαϊκό «Πατησίων και Παραμυθιού γωνία», αλλά η μουσική του Θάνου Μικρούτσικου και η φωνή του Δημήτρη Μητροπάνου σε κάνουν να βλέπεις ζωντανά το μικρό λαχειοπώλη: «Με ακόρντα λα μινόρε προς το γκρίζο / καμηλιέρικα τραγούδια σου σφυρίζω / σαν μικρός λαχειοπώλης ώρα μία / Πατησίων και Παραμυθιού γωνία». Ακριβώς στην αντίπερα όχθη βρίσκονται τα περιγραφικά τραγούδια του Φοίβου Δεληβοριά, που ασχολούνται με την Αθήνα, τις ομορφιές της και τις όμορφες παρουσίες της. «Σαλιγκάρια στη Σταδίου και τριφύλλια στη Σίνα / Ομορφαίνεις βάδισμά μου την Αθήνα» στο «Αυτή που περνάει», «Απόψε φεύγει απ’ την Αθήνα / το κορίτσι π’ αγαπώ» στον «Ταχυδρόμο» και «Μα όταν κάποια μέρα στο Θησείο θα βγάζω βόλτα ένα μικρό / Θα με αποκαλέσει Φοίβο και εγώ Φώτη θα τον πω», στο αυτοβιογραφικό «Φώτης». Και μιας και φτάσαμε στο Θησείο, ας θυμηθούμε στίχους που έχουν εμπνευστεί από αυτό. «Κυριακή σε γνώρισα / κάτω στο Θησείο / και η πόλη έμοιαζε / άδειο καφενείο» τραγουδάει η Μελίνα Κανά στο ομώνυμο τραγούδι, ενώ ο Λάκης Παπαδόπουλος «Φυσιολογική αντίδραση / να μην τρώω και να μην κοιμάμαι / στο Θησείο τα λόγια σου θυμάμαι / θα αντέξεις όπως και γω», στο δικό του «Θησείο». Από τα αγαπημένα σας τραγούδια δεν θα μπορούσαν να λείπουν αυτά που έχουν γραφτεί για τον πιο αγαπημένο λόφο της πόλης. «Βόλτα στο Λυκαβητό» από τον Γιώργο Λιναρδάκη σε ρεαλιστικούς στίχους Κ. Ασμανίδη και μουσική του ίδιου. «Βόλτα στο Λυκαβηττό / Σάββατο βραδάκι / Με σταθμό πειρατικό / Στο τρανζιστοράκι».

Η ποικιλία στο επίκεντρο Για να έχει κάποιος μια συνολική εικόνα της πόλης πρέπει να περάσει από διάφορα σημεία της, σύμφωνα με τη Χαρούλα Αλεξίου -και όχι μόνο. Ετσι, πλήθος τραγουδιών εξιστόρησαν ιστορίες που πέρασαν σχεδόν α-

ΜΟΥΣΙΚΗ

πό όλες τις γειτονιές της πόλης ή αναφέρθηκαν σε αυτές με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. «Στη στοά των αθανάτων ανασταίνεται το ξεχασμένο όνειρο / Στην Αγίου Μάρκου μπαίνεις / για μεζέ στης κυρα-Λένης / το υπόγειο», προτείνει η Αλεξίου στην «Παλιά Αγορά», ενώ «Στη γωνιά Πολυτεχνείο με Πατησίων» τριγυρνά ο σκύλος Κανέλλος του Στάθη Δρογώση. «Αν ήμαστε στο τρένο / Θησείο - Πειραιά / θα σου ’βαζα στο χέρι δυο λόγια τυχερά», ερμηνεύει η Βίκυ Μοσχολιού στο τραγούδι «Του Αγίου Βαλεντίνου», σε στίχους Νικολακοπούλου και μουσική Κραουνάκη, αλλά και «Πάμε λίγο, πάμε λίγο / κάτι μ’ έπιασε να φύγω / Κυριακή στην Κηφισίας, βρε / μια φωνή απελπισίας, βρε», η Τάνια Τσανακλίδου σε μουσική και στίχους των ίδιων. Στους δρόμους της πόλης, μέσα από τις νταλίκες της, μας τριγυρνά το ομώνυμο ζεϊμπέκικο του Γιώργου Σαρρή. Ισως το μοναδικό τραγούδι της δισκογραφίας του που θυμόμαστε, είναι από τις μεγαλύτερες επιτυχίες μιας ολόκληρης εποχής. Σε μουσική Θάνου Μικρούτσικου και στίχους Αλκη Αλκαίου: «Με τα φώτα νυσταγμένα και βαριά / τριγυρνάνε οι νταλίκες στην Αθήνα / στα λιμάνια, στους σταθμούς, στην αγορά, ό,τι ψάχνεις στη ζωή να βρεις ξεκίνα».

Για το τέλος… Τα δύο επόμενα τραγούδια δεν θα μπορούσαν να ενταχθούν σε καμία κατηγορία. Οχι γιατί ασχολούνται με κάτι ξεχωριστό, αλλά γιατί έχουν καταφέρει να διατηρήσουν μια ξεχωριστή θέση στην καρδιά μας όλα αυτά τα χρόνια. Το πρώτο είναι το ζωντανό και χιουμοριστικό «Αδωνις» του Σταμάτη Κραουνάκη, που μας χάρισε με τη φωνή της η Αλκηστις Πρωτοψάλτη, γιατί περιγράφει με τόση γλαφυρότητα την ιερή αξία του κυριακάτικου πρωινού στην Αθήνα, στο «Ελα κερνάω καφέ στην πλατεία» (όπου πλατεία, η διαχρονική πλατεία της Νέας Σμύρνης) και γιατί αυτό το «Οπου κι αν πας θα ’σαι πάντα εδώ» είναι η καλύτερη φράση για να τονίσει τη σχέση των Αθηναίων με την πόλη τους. «Πάμε στον Αδωνι για καφέ / που πηγαίνουν τεκνά και φρικιά / και αράζουνε και αθλητές/ και που πηγαίνει και μία χοντρή νευρικιά / Κυριακή να της φύγει το στρες» (όσο για τη χοντρή, οι φήμες αναφέρονται σε «εύσωμο» συγγραφέα). Για το τέλος, φυλάξαμε το μοναδικό Μάνο Χατζιδάκι και τις «Μπαλάντες της οδού Αθηνάς». Αν δεν το έχετε ακούσει, δεν μπορείτε να αντιληφθείτε το μεγαλείο της μουσικής, οπότε βάλ’ τε το δίσκο να παίζει και απολαύστε: «Μεθώ με δυο σταγόνες κι αρχίζω απ’ την αρχή / οι πόρνες είναι μόνες κι οι άντρες μοναχοί / τα λάθη και τα σφάλματα ποτέ μην τα μετράς / τα πάθη σου είναι αγάλματα Αιόλου κι Αθηνάς», με τη φωνή της Νένας Βενετσάνου, σε στίχους Αρη Δαβαράκη.

37


38

19 - 3 - 10

ΜΟΥΣΙΚΗ

Γράφει η Βίκυ Οικονομοπούλου

Το κουτάκι αυτό είναι χάρτινο. Εχει νόημα που είναι χάρτινο. Καίει τα συναισθήματα πιο εύκολα κι από σπίρτο, με την ερμηνεία της. «Εννοια σου, λέει, έννοια σου» και μπαίνεις στο νόημα αμέσως, με τα πλήκτρα του Φαραζή. Η Τσανακλίδου «ανοίγει το παραθύρι και μου ρίχνει μια γλυκιά ματιά...» για παρηγοριά μου. Λαχτάρα με πιάνει πάντα όταν κρατάω υλικό της τραγουδίστριας αυτής, λαχτάρα γιατί με λαχταρά κι εκείνη... Μη σου φαίνεται περίεργο. Λαχταρά ο κ. Νολ και η Ευρυδίκη να μπουν στo σπίτι μου και η Τσανακλίδου χτυπάει το κουδούνι και το βιμπράτο της επιμένει. Με μέτρια αγγλική προφορά, είναι το τελευταίο που ενδιαφέρει “for she is like a creature of the wind”. Τι μυστήριο και απορίες! «Πού πάει ο έρωτας όταν πεθάνει;», «βάφει πορφυρό το δειλινό;» και η Δημουλά σε βοηθά, «γένους ανυπεράσπιστου ο έρωτας» -πού να ξέρω; Εγώ δεν είχα στεφάνι της νύχτας να βάλω και άνοιξη δεν ήταν με τα δειλινά της, αλλα είχα εκείνες «που σε γλύκαινα, σαν γυμνασμένη λύκαινα». Το τραγουδά εκείνη και ’γω ντρέπομαι. Ντρέπομαι που τη βλέπω ολοζώντανη μπροστά μου, σαν να ’χω το μάτι μου μέσα από μια κλειδαρότρυπα. Τόσο «βαθιά» με πηγαίνει. Το cd αυτό δεν πρόλαβα να το αγοράσω. Μου το δώρισαν. Ανοιχτό. Με ένα σημείωμα επεξήγησης για την «παραβίασή» του -«ένα χρησιμοποιημένο δώρο». Μια «προδομένη αγάπη» ή η λαχτάρα που λέγαμε; «Πέτρα της υπομονής (μου)» καμία, μόνο παζάρια. «Και πούλησα τα μάτια μου, κι αγόρασα μαχαίρι, που ούτε το χέρι δεν το πιάνει...». Τι σκέφτεται η Τάνια και τραγουδάει έτσι; Σαν ξυπόλυτη; Λες και οι πληγές είναι ανοιχτές και τις μετράει χωρίς φόβο; Και μετά μετράει και τις χαρές μου; Ή δεν σκέφτεται; Με σημαδεύει ένα χάρτινο κουτάκι, το βέλος της Δέσποινας και η Τάνια που παρακαλάει τα λόγια του Ευριπίδη. «Ας είναι ευλογημένη... του έρωτα μέγα κακό, αυτοί που αγάπησαν πενθούν» κι «αντίο δρόμοι του Βερολίνου». Το παιδί με τη ματιά την ωκεανή υπάρχει στ’ αλήθεια εδώ. Ομορφο και συχνάζει... Συχνάζει μαζί με την «κοντέσα Εστερχάζι» και το φθινοπωρινό σκύλο της, σε φονικά παζάρια. Κι εγώ δεν παζαρεύω τίποτα. Το χρησιμοποιημένο δώρο μου, μου τα πήρε όλα. Και μου τα έδωσε διπλά. Τι κέρδος η συγκίνηση...

INFO

Μαγικό Κουτί, 1998 Το Μαγικό Κουτί παρουσιάστηκε για πρώτη φορά ζωντανά το Μάρτιο του ’96, στη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για είκοσι τρεις ερμηνείες της Τάνιας Τσανακλίδου, με συνοδεία στο πιάνο από τον Τάκη Φαρατζή. Μια προσωπική παραγωγή της Τάνιας Τσανακλίδου.

Aπό το βινύλιο στο mp3 με το ίδιο ακουστικό

Μ Βιβλιοθήκη

H Ελευθερία, η Χαρούλα, η Βέμπο και τ’ άλλα κορίτσια... 10 Μαρτίου 2010. Η Ελευθερία Αρβανιτάκη βραβεύει τη Χαρούλα Αλεξίου «Ερμηνεύτρια της Χρονιάς», στα βραβεία «Γυναίκες της Χρονιάς 2009» του περιοδικού Life and Style. Η Χαρούλα αφιερώνει το βραβείο της σε όλες τις γυναίκες που θα μείνουν άνεργες από το νέο καθεστώς της οικονομικής κρίσης. Και δηλώνει: «Αισθάνομαι σαν τη Σοφία Βέμπο, με την ευθύνη και το καθήκον να κάνει τους Ελληνες να χαίρονται με το τραγούδισμα και την παρουσία μου, μια τέτοια δύσκολη στιγμή». Μπράβο Χαρούλα μου. Πες μας έτσι όπως λες - υπέροχα- εκείνο το «μαζοχιστικό» τραγούδι της Βέμπο: «Χρόνια και χρόνια με τυραννάει, κι ούτε μια στάλα δεν με πονάει, γιατί; Και με βαριέται και μ’ άλλες πάει και μου τα παίρνει και με χτυπάει, γιατί;.. Και κολυμπάει μέσα στο χρέος, γιατί;..». Πόσο ταιριάζει σε αυτήν τη χώρα… Κι εμείς κι ο κάθε «άνθρωπός της», δεν ξεχωρίζω πια πού είναι θύμα και πού θύτης. Μετά τη Βέμπο, Χαρούλα μου, πες και την «Ελένη» σου. Την κάθε «Ελένη» σου. «Της επαρχίας, της Αθήνας κοιμωμένη...». Γιατί; Γιατί... «άλλο να πεθαίνεις για την Ελλάδα κι άλλο η Ελλάδα να σε πεθαίνει...».

«Πήρες τα εισιτήριά σου;» Κυκλοφόρησε. Περίμεναν πολλοί αυτόν το δίσκο, εκτός της «φίλης» που τραγουδά στο γειτονικό παράθυρο. «Τα ‘Εισιτήρια διπλά’ είναι ένας δίσκος για τη μνήμη την πρόσφατη και αυτή που χάνεται στο χρόνο…», λένε η Νατάσσα, ο Θέμης και ο Γεράσιμος στο σημείωμα του cd. Και άλλα πολλά. Εντεκα, συν ένα, νέα τραγούδια των παιδιών, που ταράζουν καρδιές, προκαλούν συζητήσεις και «μυρίζουν» φρεσκάδα, πράγμα αξιόλογο και σπάνιο σήμερα στο ελληνικό τραγούδι με προθέσεις καθαρές και -ευτυχώς- έμπνευση. Και δεν πρόκειται για «νέα» εποχή αλλά για «ουσιαστική». Φωνή με… ανάστημα, στίχοι μεγαλείο, μουσική ζωντανή και ταλαντούχα. Πολλές οι αναφόρες σε κάθε τραγούδι. «Οι ομπρέλες του Χερβούργου» του Jacques Demy, η Βέμπο, η Νina Simone και το “Wild is the wind” -λατρεία του Γεράσιμου- και η πνιγμένη «Οφηλία» του Gregory Crewdson, «βολτάρουν» στη νέα αυτή συνύπαρξή τους. Κάποια είναι ήδη αγαπημένα απ’ τις live εμφανίσεις τους. Ο δίσκος αυτός είναι διαφορετικός κυρίως απ’ τον προηγούμενο, πριν από το single «Τρία μυστικά», το «Μέχρι το τέλος», που αγαπήθηκε παράφορα. Εδώ η Νατάσσα, ο Γεράσιμος και ο Θέμης καταθέτουν μια πιο εσωστρεφή δουλειά, αν και το εκρηκτικό, μοναδικό ερμηνευτικό ταμπεραμέντο της, το αισθάνεσαι σε ό,τι ερμηνεύει. «Το ύφος στη νέα δουλειά είναι λίγο πιο κινηματογραφικό. Οι μουσικές είναι πιο ταξιδιάρικες. Ο δίσκος εείναι πολύ πιο ατμοσφαιρικός, είναι δίσκος ακρόασης. Πιο εσωστρεφ φής και πιο προσωπικός», όπως είπε η Νατάσσα πρόσφατα σε συνένντευξή της. H μέχρι σήμερα καλλιτεχνική τoυς διαδρομή αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ελπίδες για το ελληνικό τραγούδι και το εισιττήριο στις συγκινήσεις μας. Καλό μας ταξίδι…


19 - 3 - 10

ΜΟΥΣΙΚΗ

39

Ηλιε μου, ήλιε μου, Vassilike μου

Ολοι μιλούν γι’ αυτόν. H Μαρίνα έχει... λιώσει το cd. Ο Αρης Δαβαράκης ξυπνάει με το play πατημένο. Εγώ, ξέρεις. Κι αν δεν ξέρεις, θα σου πω. Κάθε φορά θα παίξω στο μαγαζί κι ένα τραγούδι απ’ το δίσκο του, που με έχει κερδίσει. Κάθε φορά και κάποιο άλλο. “Vintage”, είναι το «αφιέρωμα» του Vassilikou σε αγαπημένα και διαχρονικά κομμάτια που όλοι τραγουδήσαμε. Διασκευές πάνω σε ανεπανάληπτες ερμηνείες, που εδώ, με τη φωνάρα και το συναίσθημά του, νομίζεις ότι είναι μπλουζάκια... ραμμένα στα μέτρα του. Εκεί που περιμένω να φωνάξει στο “I, who have nothing”, μου ψιθυρίζει. Εκεί που περιμένω να ψιθυρίσει στο “Famous blue raincoat”, τον αισθάνομαι να «τρέχει», με το αδιάβροχό του, στο “Moonriver”. Πενήντα περίπου έχει διασκευάσει, το “Vintage” (vol. 1) περιέχει δεκατρία. Η φωνή των Raining Pleasure στην πρώτη solo προσπάθειά της. Οταν λίγα χρόνια πριν το συγκρότημα διασκεύασε Μάνο Χατζιδάκι και New York Rock and Roll Ensemble (“Reflections”) είχα θυμώσει. Δεν ήθελα κανείς να «πειράξει» ένα δίσκο τόσο της καρδιάς μου. Οταν τον άκουσα, θύμωσα που... είχα θυμώσει. Οταν είδα το “Vintage” στα ράφια ενός δισκοπωλείου, άπλωσα με μιας το χέρι μου. Σχεδόν αυτόματα. Και πάλι με δικαίωσε. Χειμαρρώδης στο “Windmills of your mind”, τρυφερός στο “The look of love”, ερμηνευτής που αγαπώ στο “Τhe man I love”. Οποιαδήποτε σύγκριση με τις πρώτες ηχογραφήσεις περιττή. Ο Vassilikos Σακκάς είναι αλλιώτικος. Διασκευάζει και νομίζεις ότι έγραψε. Οτι τραγουδάει πρώτη φορά το κάθε τραγούδι. Και όλα είναι “sealed with a kiss”. “If you (don’t) go away”, πέρνα πριν μια βόλτα απο το Μικρό Παλλάς, αν αντέχεις το απαράδεκτα πανάκριβο εισιτήριο των 30 ευρώ. Βίκυ Οικονομοπούλου


40

ΤΑΣΕΙΣ

19 - 3 - 10

Τα παιδιά του (αθηναϊκού) swing Της Αγγελικής Βαρβαρίτη

Γ

κύζη, Εξάρχεια, Κεραμεικός, Κολωνάκι, Αγία Παρασκευή, είναι ορισμένες μόνο από τις περιοχές που ένιωσαν στα «σπλάχνα» τους το σκίρτημα μιας… επανάστασης νέας γενιάς. Μιας επανάστασης, η οποία, αν και δεν έχει την ελληνική παράδοση στον πυρήνα της, δεν θα μπορούσε κανείς να πει ότι υστερεί σε ποιότητα ή ουσία. Πρόκειται για τη «μεταδοτική» μανία ενός από τους πιο εκρηκτικούς και κεφάτους ξενόφερτους χορούς, του σουίνγκ που -ευτυχώς- έρχεται συνοδεία με το καλύτερο -θα έλεγαμουσικό είδος που έχει εφεύρει έως τώρα η Αμερική: την τζαζ. Και δεν χρειάζεται να μπείτε στον κόπο να αναρωτηθείτε «μα πώς;». Μια νότα από την τρομπέτα του Louis Armstrong, ένα ρεφρέν από τη στιβαρή φωνή του Louie Prima ή τη γλυκιά χροιά της Ella Fitzgerald, είναι αρκετά για να πείσουν ακόμη κι έναν αδαή. Κι όχι μόνο να τον πείσουν, αλλά να τον κάνουν να θέλει και να χορέψει. Τι; Μα… σουίνγκ, φυσικά! Τους τελευταίους μήνες, παιδιά όλων των ηλικιών μαζεύονται σε δύο-τρία μαγαζιά-στέκια και οργανώνουν βραδιές αποκλειστικά σουίνγκ. Αλλά δεν είναι

Εν συντομία • Το σουίνγκ πρωτοεμφανίστηκε μετά το 1920 στο Σικάγο. Ηταν, όμως, μετά το 1930 που πλήθυναν οι μεγάλες ορχήστρες και μέχρι το 1945 όλες έπαιζαν σουίνγκ, η νεολαία χόρευε τον αντίστοιχο χορό, το ραδιόφωνο μετέδιδε προγράμματα τζαζ, ενώ παράλληλα γίνονταν κονσέρτα και περιοδείες. • Ο Μπένι Γκούντμαν είχε στεφθεί βασιλιάς του σουίνγκ, ενώ ονομαστές ορχήστρες ήταν εκείνες των αδελφών Τόμι και Τζίμι Ντόρσεϊ και του Γκλεν Μίλερ. • Μέσα από τις μεγάλες ορχήστρες του σουίνγκ, μάλιστα, ξεπήδησαν πολλοί μουσικοί που έδωσαν ώθηση στους νεότερους να καινοτομήσουν ριζικά στην τζαζ. • Στα χρόνια του σουίνγκ εμφανίζονται και οι σημαντικότερες τραγουδίστριες και τραγουδιστές της τζαζ: η Εlla Fitzgerald, η Billy Holiday, Anita o’ Day, Frank Sinatra, κά.

μόνο αυτό. Οι κλαρωτές φούστες, οι φιλέδες στα μαλλιά, τα γυαλιά ταρταρούγα, τα πουαντιγέ μπλουζάκια, τα γιλέκα, τα φλατ παπούτσια που φορούν πολλοί από τους θαμώνες, είναι μερικά από τα στοιχεία που καθιστούν αυτές τις βραδιές -εκτός από τη μουσική- μια συνολική ρετροσπεκτίβα της Αμερικής των δεκαετιών του ’30, ’40 και ’50. Ολοι περνούν υπέροχα λικνιζόμενοι ζευγαρωτά

-που σημαίνει κορίτσι-αγόρι, αλλά και κορίτσι-κορίτσι- κάνοντας φαινομενικά απλά πλάγια βήματα, φαινομενικά δύσκολες στροφές και εντυπωσιακά άλματα σε ρυθμούς lindy hop swing, balboa, shag μέχρι και 20’s charleston παρέα με “Minnie the Moocher”, “Chattanooga choo choo”, “Begin the beguine”, “My baby just cares for me” και πολλά άλλα αξεπέραστα κομμάτια της εποχής, κάνοντας όσους δεν γνωρίζουν έστω και ένα-δύο βασικά βήματα, να… βράζουν στο ζουμί τους. Και γι’ αυτούς, πάντως, υπάρχει σωτηρία, αφού -με τη δημιουργία του κύματος σουίνγκ στην Αθήνα- δημιουργήθηκαν αρκετές σχολές σουίνγκ στην πόλη όπου με μικρό αντίτιμο μπορείτε να διεκδικήσετε τη δική σας θέση στο χορευτικό στερέωμα, ως νέοι «αστέρες» του εν λόγω είδους. Σε κάθε περίπτωση, μια βόλτα από το Barrio στον Κεραμεικό, το Blue Fox στο τέρμα της Ασκληπιού ή το Trova στου Ψυρρή, τις ημέρες που το σουίνγκ έχει την τιμητική του, θα σας κάνει να διαπιστώσει ότι τελικά, ίσως και να σημαίνει κάτι εάν “you ain’t got that swing”. Tα συμπεράσματα, δικά σας…

Τοp 10 (για πρόβα στο σπίτι) 1. Sing, Sing, Sing Benny Goodman & His Orchestra 2. In The Mood Glenn Miller Band 3. Mack The Knife Louis Armstrong 4. Nuages - Django Reinhardt 5. A Tisket, A Tasket Ella Fitzgerald w/Chick Webb Band 6. Ain't Misbehavin' Fats Waller 7. Frenesi Artie Shaw & Orchestra 8. Lover come back to me Billy Holiday 9. Rock around the clock Bil Haley and the Comets 10. Take the “A” Train Duke Ellinghton


19 - 3 - 10

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Με γαλλικά και Χριστόφορο! Η Κατερίνα Διδασκάλου μιλά στην Εφη Χαντσούλη

Είναι μια πολύ γοητευτική γυναίκα, αλλά συνάμα κι ένας πολύ ωραίος άνθρωπος. Η τηλεοπτική Αλεξάνδρα του «4» είναι μια γυναίκα που σφύζει από ζωντάνια και διάθεση για ουσιαστική επικοινωνία με τους ανθρώπους γύρω της. Αφοσιωμένη στο μεγάλωμα των παιδιών της -ιδιαίτερα στο 10χρονο γιο της- και στην Τέχνη της, χαρακτηρίζει τον εαυτό της «μάνα και ηθοποιό!». Τηλεοπτικά, φέτος, πρωταγωνιστείτε στο «4», μια αξιόλογη δουλειά του Χριστόφορου Παπακαλιάτη. Εμφανίζεστε ως γυναίκα ωραία και μοιραία, που αναστατώνει καρδιές και προκαλεί καταστροφές… Θα τη χαρακτήριζα μια πονεμένη γυναίκα, που ερωτεύτηκε και αγάπησε τον εκλιπόντα, όπως εκείνος ήθελε. Προσαρμόστηκε εντελώς στα δικά του «θέλω». Δύο χρόνια ζει εντελώς στη σκιά, κι όταν εκείνος φεύγει από τη ζωή αυτή νιώθει ολότελα εκτεθειμένη. Γιατί αφήσατε ένα «παράθυρο» ανοιχτό να εισβάλει στην καρδιά σας ο γιος του αγαπημένου σας; Δεν νομίζω πως θα δημιουργηθεί ερωτικός δεσμός με το γιο. Υπάρχει σίγουρα ένα ερωτικό παιχνίδι μεταξύ τους, αλλά δεν νομίζω πως η Αλεξάνδρα θα προχωρήσει σε σχέση μαζί του. Δεν ξέρω, φυσικά, τι έχει στο μυαλό του ο Χριστόφορος. Ολοι, πάντως, μου λένε πως περιμένουν στην τηλεόραση δική μου ερωτική σκηνή (γέλια). Γνωρίζεις πως έχω κάνει γυμνό και στο θέατρο, με σκηνοθέτη το Γιάννη Κακλέα.

41


42

19 - 3 - 10

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Ποια η προσωπική σας άποψη για τον κρυφό, τον παράνομο έρωτα στη ζωή; Τον δικαιολογείτε όταν πια ένας γάμος έχει φθαρεί από το χρόνο; Ξέρεις κάτι… Ολα τα δικαιολογώ, όταν πρόκειται για ανθρώπινες σχέσεις.

Κάθε Δευτέρα και Τρίτη εμφανίζεται στη θεατρική παράσταση «Δρόμος μακρύς», της Σίλα Στίβενσον, στο Θέατρο Ορφέας - Σκηνή Ανδρέας Βουτσινάς

Η νέα σας θεατρική παράσταση «Δρόμος μακρύς», της Σίλα Στίβενσον, που θα παίζεται κάθε Δευτέρα και Τρίτη στο Θέατρο Ορφέας - Σκηνή Ανδρέας Βουτσινάς, τι θέμα έχει; Το κύριο θέμα που πραγματεύεται το έργο είναι η συγχώρεση. Μια μητέρα βιώνει μια τεράστια απώλεια και μπαίνει στη διαδικασία της συγχώρεσης. Είναι ένα μείζον θέμα και το να μπορέσουμε να μπούμε μέσα σε αυτήν τη διαδικασία νομίζω ότι μας εξελίσσει πολύ ως όντα. Μιλήστε μου για την πρόσφατη παράσταση που δώσατε στο Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών. Η «Σονάτα του σεληνόφωτος», το πιο αισθαντικό ποίημα του Γιάννη Ρίτσου, μεταφέρθηκε επί σκηνής στα γαλλικά -με ελληνικούς υπέρτιτλους- σε μετάφραση του Ζεράρ Πιερά, διανοούμενου και φίλου του ποιητή. Η μετάφραση ήταν τόσο καλή που το κείμενο ήταν σαν πρωτότυπο! Αισθάνθηκα πραγματικά τυχερή με τη μετάφραση, τη σκηνοθεσία της Μάρσας Μακρή, αλλά και με τη συνεργασία μου με το συνάδελφο, το Νίκο τον Κοντογιάννη. Υπήρχε στο πίσω μέρος του μυαλού σας αυτή η δουλειά; Ξέρεις, τα κείμενα συνήθως σε βρίσκουν (γέλια). Το κείμενο αυτό με... γυροφέρνει καιρό. Από τότε που έδωσα εξετάσεις στο πανεπιστήμιο. Πιστεύω ότι ο Ρίτσος είναι από τους τυχερούς ποιητές. Εχει ακουστεί πολύ κι έχει παιχτεί πολύ. Συντέλεσε και το γεγονός της συμπλήρωσης των 100 χρόνων. Ετσι ο Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος μου είπε κάποια στιγμή: «Τι λες, θα κάνουμε ένα Φεστιβάλ Ρίτσου στο ‘Εναστρον’, το οποίο θα το παρουσιάσουμε σε πολλές ξένες γλώσσες;». Τότε αποφάσισα να κάνω τη «Σονάτα του σεληνόφωτος» στα γαλλικά. Γνωρίζεις, άλλωστε, πως έχω μια ιδιαίτερη σχέση με τη Γαλλία. Αν θυμάμαι καλά, το 2004 συνεργαστήκατε με το διακεκριμένο Γάλλο σκηνοθέτη Ερίκ Ρομέρ στην ταινία «Τριπλός πράκτορας», όπου κι εκεί υποδυθήκατε, πάλι στα γαλλικά, έναν ενδιαφέροντα ρόλο, εκείνον της Ελληνίδας ζωγράφου Αρσινόης. Μιλήστε μου γι’ αυτή σας την εμπειρία… Η ταινία αυτή παίχτηκε το 2005. Η-

ταν μια καταπληκτική εμπειρία για μένα: άλλα μ��τρα, μεγάλη πολυτέλεια χρόνου και το Παρίσι στα πόδια μου! Γιατί επέλεξε εσάς, μια Ελληνίδα, και όχι μια Γαλλίδα ηθοποιό για το ρόλο; Ξέρεις πόσες πολλές φορές τον ρώτησα γι’ αυτό; Εκείνος μου απάντησε: «Δεν διάλεξα Ελληνίδα για το ρόλο. Διάλεξα ΕΣΕΝΑ!». Τον λάτρεψα πραγματικά και λυπήθηκα πολύ για τον πρόσφατο θάνατό του. Ποιες δυσκολίες αντιμετωπίσατε, δεδομένου ότι απαγγείλατε ποίηση όχι στη μητρική σας γλώσσα αλλά στα γαλλικά; Τα γαλλικά μου είναι πολύ καλά, αλλά έκανα πολλές, πολλές πρόβες! Κάλεσα όποιο Γάλλο φίλο είχα στην πρόβα και δούλεψα με πολύ μεγάλη λεπτομέρεια κάθε λέξη και κάθε συλλαβή. Ηταν η πρώτη φορά που το μισό μέρος του ύπνου μου ήταν ο μονόλογος της Σονάτας (γέλια)! Την έλεγα στον ύπνο μου (γέλια)! Ο εσωτερικός μονόλογος της γυναίκας με τα μαύρα που υποδυθήκατε ποια μηνύματα μετέφερε στο κοινό; Η φράση «άφησέ με να έρθω μαζί σου», που συνεχώς επαναλαμβάνει αυτή η γυναίκα στο νέο άντρα, είναι νομίζω η ίδια η διάθεση του ποιητή για εξωστρέφεια. Μια ζωή ο Ρίτσος αυτό πρέσβευε, και ως πολιτική στάση και ως στάση ζω-

ής. Επίσης, πραγματεύεται το ερωτικό θέμα. Δείχνει πως στον έρωτα μπορεί να συνυπάρξουν δύο ερωτευμένοι άνθρωποι, ακόμα κι αν έχουν μεγάλη διαφορά ηλικίας. Ακόμα κι αν η γυναίκα είναι αρκετά μεγαλύτερη ηλικιακά από το σύντροφό της… Στη ζωή πόσο εύκολες είναι οι σχέσεις αυτές, όπου η γυναίκα είναι αρκετά μεγαλύτερη ηλικιακά από το σύντροφό της; Πιστεύετε πως μπορεί να έχουν διάρκεια σε βάθος χρόνου; Το ίδιο μπορεί να συμβεί και σε μια ερωτική σχέση μιας πολύ μικρότερης γυναίκας με έναν κατά πολύ μεγαλύτερό της, ηλικιακά, άντρα. Νομίζω πως οι σχέσεις αυτές είναι συνήθως ωφελιμιστικές. Βέβαια μπορεί να υπάρξει και έρωτας, μια ερωτική χημεία, ακόμα σε αυτές τις περιπτώσεις που υπάρχει μεγάλη διαφορά ηλικίας. Είναι θέμα άλλωστε και ιδιοσυγκρασίας και συνδυασμός πολλών παραμέτρων, οπότε δεν μπορώ να είμαι απόλυτη σε αυτό που θα πω.

ρας-παιδιού, είναι ένα «πάρε-δώσε». Πρέπει να ξέρουμε τι δίνουμε και τι παίρνουμε. Καμία σχέση δεν είναι δεδομένη στη ζωή μας. Ολες τις παλεύουμε! Η ποίηση του Γιάννη Ρίτσου πώς επέδρασε στην ψυχή σας; Ποιους άλλους ποιητές διαβάζετε; Πάντα έχει επιρροή στον ψυχικό μας κόσμο η ποίηση οποιουδήποτε ποιητή. Σίγουρα ο Γιάννης Ρίτσος είναι ένας από τους αγαπημένους μου. Λατρεύω, επίσης, τον Καβάφη, τον Ελιοτ, την Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ, την Κική Δημουλά, το Βαρβέρη και τη Δήμητρα Παπαδήμα, που είναι εξαιρετική σε ό,τι έχει γράψει. Σίγουρα υπάρχουν πολλοί νέοι άνθρωποι που γράφουν πολύ καλά κι αυτό με κάνει ιδιαίτερα χαρούμενη! Εσείς θα μπορούσατε να γράψετε; Δεν θα μπορούσα να γράψω ποτέ! Και ό,τι γράφω το κρατώ μόνο για το ημερολόγιό μου. Πρέπει να έχουμε το «γνώθι σ’ εαυτόν» (γέλια).

Ποιο στοιχείο του χαρακτήρα ενός άντρα μπορεί να σας γοητεύσει; Η αλήθεια!

Πώς θα σκιαγραφούσατετε τον εαυτό σας με δύο λέξεις; Μάνα και ηθοποιός!

Ποια χαρακτηριστικά έχει ο αληθινός έρωτας κατά τη γνώμη σας; Θίγεις ένα πολύ μεγάλο θέμα. Τι σημαίνει αληθινός έρωτας και ποια έννοια δίνει ο καθένας μας στη λέξη «αληθινός»; Εγώ πιστεύω πως όλες οι σχέσεις, ακόμα κι εκείνη της μητέ-

Μια απαράβατη αρχή σας; Το να μην ασχολούμαι με τις ζωές των άλλων. Αυτή, άλλωστε, ήταν και ευχή της μητέρας μου. «Σου εύχομαι Κατερίνα να έχεις μια τόσο ενδιαφέρουσα δική σου ζωή, που να μην ασχοληθείς ποτέ με τις ζωές των άλλων».


19 - 3 - 10

43

ΕΞΟΔΟΣ

Επιμέλεια: Νάντια Γιαννούλη

Gazarte, Βουτάδων 32-34, Γκάζι, τηλ. 210-3452277. Εισιτήρια από 20 έως και 45 ευρώ.

Με «όπλα» τις μελωδίες και το χιούμορ

Πραγματικότητα επί σκηνής Ο Superman δίνει συνέντευξη σε τηλεοπτική εκπομπή. Μια καθαρίστρια ονειρεύεται να γίνει τραγουδίστρια. Ενας άνθρωπος κάθεται σ’ ένα παγκάκι. Δύο άλλοι ψωνίζουν σ’ ένα μαγαζί. Ενας σκηνοθέτης θεωρεί τον εαυτό του Θεό. Κι ένας κυνηγός της ευτυχίας... Ποιοι είναι όλοι αυτοί; Η Ομάδα Παραστατικών Τεχνών προΤΑΣΗ παρουσιάζει το Σάββατο, στο πλαίσιο των Αναγνώσεων του Εθνικού, το έργο της Κλαίρης Λιονάκη «Πραγματικότητα».

Η ίδια ορίζει το στιλ της ως «παγκόσμια μουσική με αραγονέζικο χαρακτήρα ή αραγονέζικη μουσική με παγκόσμιο χαρακτήρα». Είναι ξεκάθαρο πως η μουσική είναι το πεδίο πειραματισμού της Carmen Paris, η οποία δεν διστάζει να «μπλέξει» τη salsa, τη habanera, τη βραζιλιάνικη και τη σεφαραδίτικη, με folk ισπανική μουσική, μπαλάντες, tango και chotis. Χαρακτηριστικές είναι οι live εμφανίσεις της, στις οποίες ερμηνεύει, χορεύει και αστειεύεται με το κοινό... Περισσότερα, σήμερα στο Gazarte!

Εθνικό Θέατρο, Κτίριο Τσίλερ, Αγίου Κωνσταντίνου 24-26, τηλ. 210-5288154. Είσοδος ελεύθερη.

Οι κούκλες γιορτάζουν Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Κουκλοθεάτρου, το Ελληνικό Κέντρο Κουκλοθεάτρου (UNIMA) διοργανώνει τριήμερες εορταστικές εκδηλώσεις (19 έως και 21 Μαρτίου) που περιλαμβάνουν παραστάσεις, εργαστήρια, προβολή οπτικοακουστικού υλικού κά. Από αυτές, ξεχωρίζουν οι δύο εκθέσεις με θεατρικές κούκλες που φιλοξενούνται στο Ιδρυμα Κακογιάννη. Το πρόγραμμα είναι ιδιαίτερα πλούσιο και απευθύνεται σε μικρά μα και μεγάλα παιδιά.

Το πρόγραμμα αναλυτικά στο: www.unimahellas.org.

Πνευματικό Κέντρο δήμου Αθηναίων - Αίθουσα «Ιακωβίδης», Ακαδημίας 50, τηλ. 210-3621601.

«Κλικ» στο αστικό τοπίο Η άλλη πλευρά, η πιο καλλιτεχνική, του φωτορεπόρτερ Θάνου Χόνδρου ξεδιπλώνεται στην ατομική του έκθεση «Σκοτεινοί Τόποι», που φιλοξενείται από σήμερα, Παρασκευή, στο Πνευματικό Κέντρο του δήμου Αθηναίων. Το αστικό τοπίο και η φωτογραφία δρόμου είναι οι «πρωταγωνιστές» της έκθεσης, ενώ οι ασπρόμαυρες φιγούρες παίζουν με τη σειρά τους καταλυτικό ρόλο, ταξιδεύοντας το θεατή σ’ ένα σκοτεινό παραμύθι.

Fuzz, Πειραιώς 209, τηλ. 6985555081. Εισιτήριο: 25 (προπώληση) και 30 ευρώ (ταμείο).

Ηχητική κολεκτίβα Είναι σαν να βγαίνεις ραντεβού για σινεμά μ’ ένα όνειρο. Μουσική από την ψυχή για την ψυχή, γιατί μόνο αυτή βλέπει και ακούει καθαρά. Η κολεκτίβα των Piano Magic με τις ρομαντικές και αισθαντικές μελωδίες, συναντά τους πρεσβευτές του γαλλικού post rock και πρωτοεμφανιζόμενους στην Ελλάδα, Kwoon, αλλά και τους «γηγενείς» Misuse. Ολα αυτά, αύριο Σάββατο στο Fuzz.

Νότες και ποίηση Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, την Κυριακή ο συνθέτης Δημήτρης Μαραμής και οι τρεις ερμηνευτές (Κορίνα Λεγάκη, Κωνσταντίνος Νάρι, Γιώργος Γιαννακάκος) ενισχύουν το ήδη υπάρχον ρεπερτόριο που παρουσιάζουν στο Cabaret Voltaire. Ετσι λοιπόν, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να ακούσει και μελοποιημένα τραγούδια σε στίχους των Καρυωτάκη, Πολυδούρη, Λαπαθιώτη, Αγρα, Λόρκα, Γκανά, Καρασούλου και Τριβιζά. Cabaret Voltaire, Μαραθώνος 30, Μεταξουργείο, τηλ. 2105227046. Είσοδος: 15 ευρώ (με ποτό).


44

19 - 3 - 10

ΕΞΟΔΟΣ

Τεχνόπολη, Πειραιώς 100, Γκάζι, τηλ. 210-3461589. Εισιτήριο: 10 (προπώληση) και 15 ευρώ (ταμείο).

Gagarin, Λιοσίων 205, τηλ. 210-8547600. Εισιτήριο: 30 (προπώληση) και 35 ευρώ (ταμείο).

Δυναμικό comeback

Φεστιβάλ μόνο για παιδιά

Πριν από λίγα χρόνια, ένα ατύχημα παραλίγο να του στοιχίσει τη ζωή. Ωστόσο, η τύχη και η υποστήριξη πολλών συναδέλφων του τον βοήθησαν να επιστρέψει -και μάλιστα δυναμικά- στη σκηνή. Ο Marc Almond επισκέπτεται, λοιπόν, ξανά την πόλη, έχοντας μάλιστα ένα νέο album στις αποσκευές του. Σήμερα Παρασκευή, στο Gagarin, θα μας θυμίσει γιατί θεωρείται μία από τις σημαντικότερες φιγούρες της pop μουσικής τα τελευταία τριάντα χρόνια! Μαζί του, μια full live πενταμελής ορχήστρα.

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, έπειτα από επιτυχημένες διοργανώσεις του στο εξωτερικό, πραγματοποιείται το Kid & Family Art Festival. Για τρεις μέρες, από σήμερα μέχρι και την Κυριακή, η Τεχνόπολη του δήμου Αθηναίων θα μετατραπεί σε μια ζωντανή παραμυθοχώρα, μέσα στην οποία τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε πληθώρα εικαστικών εργαστηρίων, καθώς και να παρακολουθήσουν παραστάσεις, αθλητικά και ταχυδακτυλουργικά show και πολλές ακόμη εκπλήξεις!

Ωδή στη βρετανική pop

Σινέ Φιλίπ, Θάσου 11, πλ. Αμερικής, τηλ. 210-8612476. Εισιτήριο: 2,50 ευρώ.

Τρυφερή προβολή Δύο κορίτσια, δύο αδελφές. Δεν αγαπούν η μία την άλλη. Οταν όμως η μικρότερη αντιμετωπίζει ένα σοβαρό κίνδυνο, ο μόνος άνθρωπος που μπορεί να τη βοηθήσει είναι η μεγαλύτερη αδερφή της. Είναι αναγκασμένες να επικοινωνήσουν αν θέλουν να επιβιώσουν... Στο πλαίσιο του κύκλου εκδηλώσεων «Κυριακάτικα Απογεύματα» προβάλλεται την Κυριακή, στις 16.00, στο Σινέ Φιλίπ, η ταινία «Οι αδελφές», σε σκηνοθεσία του Sergei Bodrov Jr.

Ενα βήμα πριν από το τέλος... Την Κυριακή ολοκληρώνονται οι παραστάσεις του έργου «Ο βασιλιάς πεθαίνει» του Ευγένιου Ιονέσκο, που φιλοξενούνται στο Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν. Ο Ιονέσκο επιχειρεί μια αλληγορική καταγραφή της εμμονής και του φόβου του θανάτου, απ’ τα οποία μάταια ο άνθρωπος πασχίζει ν' απαλλαγεί. Στο ρόλο του βασιλιά ο Γεράσιμος Γεννατάς, υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες της Μάνιας Παπαδημητρίου.

Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν, Φρυνίχου 14, Πλάκα, τηλ. 210-3222464. Εισιτήριο: 15 (φοιτητικό) και 22 ευρώ.

Η καριέρα της Αλισον Μουαγέ ξεκίνησε από τους Yazoo τη δεκαετία του ’60 και συνεχίστηκε με τη solo πλέον πορεία της, που την ανέδειξε σε ίνδαλμα της παγκόσμιας pop σκηνής. Σήμερα, 25 χρόνια μετά, η ίδια «συνοψίζει» τη ζωή και τις μελωδίες της σε ένα άλμπουμ, που περιλαμβάνει κλασικές ηχογραφήσεις και ολόφρεσκες ερμηνείες. Ολα αυτά και ακόμη περισσότερα θα έχουμε την ευκαιρία να τ' απολαύσουμε το Σάββατο, στη συναυλία που θα δώσει στο Μέγαρο Μουσικής. Μέγαρο Μουσικής, Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη, τηλ. 210-7282333. Εισιτήριο από 30 έως και 80 ευρώ.

Ενα... δίχρωμο αβγό! Είκοσι πέντε παιδιά ενός δημοτικού σχολείου συναντήθηκαν με τη συγγραφέα Κωνσταντίνα Τασσοπούλου και τον εικονογράφο Νίκο Βασιλειάδη. Το αποτέλεσμα; Ενα πασχαλινό παραμύθι που λέγεται «Σιγά τ' αβγά» (εκδ. Otherwise). Πρωταγωνιστής της ιστορίας είναι ένα αβγό, από τα πολλά που έβαφε η κυρα-Λούλη, που ξέμεινε με λευκό πλευρό… Περισσότερα, το Σάββατο στις 12.30 στη Fnac στο Μοναστηράκι. Οι ενήλικες δημιουργοί του θα βρίσκονται εκεί να σας λύσουν όλες τις απορίες! Fnac, Αιόλου και Μητροπόλεως, Μοναστηράκι, τηλ. 210-3731100. Είσοδος ελεύθερη.


46

19 - 3 - 10

ΣΙΝΕΜΑ

Του Γιάννη Μανάλη

180 μοίρες

Κωμωδία

Σκηνοθεσία: Νικόλας Δημητρόπουλος. Πρωταγωνιστούν: Παναγιώτα Βλαντή, Μιχάλης Μαρίνος, Βλαδίμηρος Κυριακίδης, Δημήτρης Κουρούμπαλης, Γιώργος Γιαννόπουλος, Νικολέττα Καρρά, Πηνελόπη Αναστασοπούλου, Σοφία Φαραζή. Η Αννα είναι μια όμορφη και γοητευτική γυναίκα, παγιδευμένη σ’ ένα γάμο που δεν της προσφέρει τίποτα. Δυστυχώς για την ίδια, ο Γιάννης, ο άνδρας της, δίνει μεγαλύτερη σημασία στις επιχειρήσεις του και στη συλλογή έργων τέχνης, διατηρώντας παράλληλα σχέση με τη γραμματέα του. Ολα θα αλλάξουν, όταν κατά τη διάρκεια ενός επαγγελματικού ταξιδιού του Γιάννη στη Νέα Υόρκη, ένας διαρρήκτης, ο Βασίλης, θα μπει στο σπίτι τους. Στην προσπάθειά της να τον ακινητοποιήσει, η Αννα θα καταστρέψει το γραφείο του συζύγου της και μαζί ορισμένα από τα ανεκτίμητα αντικείμενα της συλλογής του. Το απρόσμενο αυτό περιστατικό θα βγάλει την Αννα από το λήθαργό της και σε μια τρέλα της στιγμής, θα αποφασίσει να το σκάσει μαζί με το διαρρήκτη. Το ταξίδι που θα ξεκινήσει θα τη φέρει αντιμέτωπη με τη ζωή και τα λάθη της, ενώ η παρουσία του Βασίλη θα λειτουργήσει ως καταλύτης στην προσπάθειά της να τα ξαναβρεί με τον εαυτό της και να αλλάξει τη ζωή της… 180 μοίρες! Στο σημείωμά του, ο σκηνοθέτης επισημαίνει: «Το δύσκολο με τις 180 Μοίρες ήταν ότι υπήρχαν αρ-

κετές σκηνές με αυτοκίνητα, σκηνές χρονοβόρες στο γύρισμα, όπως και σκηνές καταδίωξης. Για να κερδίσουμε χρόνο, κάποιες από αυτές τις σκηνές τις γυρίσαμε με green box, ώστε να κερδίσουμε χρόνο. Είναι κάτι πολύ σύνηθες σε όλο τον κόσμο. Αυτό που θα θυμόμαστε περισσότερο όλοι μας από τα γυρίσματα, είναι η μέρα που γυρίζα-

με τη σκηνή με τους πυροβολισμούς των έργων τέχνης του Γιάννη (Βλαδίμηρου Κυριακίδη) από την Αννα (Παναγιώτα Βλαντή). Την ώρα που ο υπεύθυνος των ειδικών εφέ επέστρεφε σπίτι του, παραλίγο να συλληφθεί από την αστυνομία, η οποία τον σταμάτησε για έλεγχο… για να ανακαλύψει ένα βαν γεμάτο με ψεύτικα όπλα».

Aόρατος συγγραφέας

Σκηνοθεσία: Ρομάν Πολάνσκι. Πρωταγωνιστούν: Πιρς Μπρόσναν, Γιούαν ΜακΓκρέγκορ, Κιμ Κατράλ. Ο Ανταμ Λανγκ είναι πρώην Βρετανός πρωθυπουργός και βρίσκει καταφύγιο σε ένα νησί, στα ανατολικά παράλια των ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια του χειμώνα, όπου και γράφει την αυτοβιογραφία του. Οταν ο σύμβουλός του πεθαίνει, ένας συγγραφέας στέλνεται στο νησί για να τον βοηθήσει να ολοκληρώσει το βιβλίο του.

Ο «ανώνυμος» συγγραφέας εισέρχεται σε έναν κόσμο όπου τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται και παρασύρεται στη δίνη μιας σεξουαλικής, πολιτικής και λογοτεχνικής ίντριγκας. Η ταινία είναι βασισμένη στο best seller μυθιστόρημα “The Ghost” του συγγραφέα Ρόμπερτ Χάρις και χάρισε στο Ρομάν Πολάνσκι την Αργυρή Αρκτο σκηνοθεσίας, στο 60ό κινηματογραφικό φεστιβάλ του Βερολίνου. Το πολιτικό στοιχείο του σεναρίου και η ανάγκη του να εξετάζουμε τους

Θρίλερ

ηγέτες μας, τράβηξαν την προσοχή του ΜακΓκρέγκορ. «Οι πολιτικοί παίρνουν μνημειώδεις αποφάσεις ζωής ή θανάτου για λογαριασμό μας και μετά αποσύρονται σε έναν κόσμο από ομιλίες και κέρδος. Δεν θεωρούνται πλέον υπεύθυνοι για τις αποφάσεις που πήραν ή για τα ψέματα που είπαν και τη γλιτώνουν. Με τρελαίνει αυτό και ο ‘Αόρατος συγγραφέας’ είναι πολύ επίκαιρος», αναφέρει. Ο Πιρς Μπρόσναν είχε διαβάσει το

μυθιστόρημα, το είχε βρει συναρπαστικό και του άρεσε η πολυπλοκότητα της ιστορίας και των χαρακτήρων. Δεν είχε φανταστεί ποτέ τον εαυτό του στο ρόλο του πρώην πρωθυπουργού. «Δεν είδα ποτέ τον εαυτό μου ως Βρετανό πρωθυπουργό, αλλά απολαμβάνω να τον υποδύομαι και είναι ‘δώρο’ το να βλέπεις το Ρομάν επί τω έργω. Είναι χαρισματικός και πολύ συγκεκριμένος», λέει για το Ρομάν Πολάνσκι.


19 - 3 - 10

47

ΣΙΝΕΜΑ

Eγκλήματα στο χρόνο

Αγιασμός

Kωμωδία

Περιπέτεια Σκηνοθεσία: Νάτσο Βιγκαλόντο. Πρωταγωνιστούν: Κάρα Ελεχάντε, Μπάρμπαρα Γκενάγκα, Καντέλα Φερνάντεζ. Ο Εκτορ ζει σ’ ένα αγρόκτημα της βόρειας Ισπανίας με τη φίλη του. Μια μέρα, από την πολυθρόνα του στον κήπο, χαζεύει με τα κιάλια το δάσος απέναντι, όταν βλέπει μια κοπέλα να γδύνεται. Ο Εκτορ αποφασίζει να πάει να δει από κοντά, όταν όμως πλησιάζει διαπιστώνει ότι η κοπέλα, εκτός από γυμνή, είναι και αναίσθητη. Καθώς στέκεται από πάνω της, δέχεται επίθεση στο μπράτσο με μαχαίρι από έναν άντρα με μακρύ πανωφόρι και μπανταρισμένο πρόσωπο... H ισπανική αυτή παραγωγή είναι η πρώτη ταινία του πολυβραβευμένου μικρομηκά Νάτσο Βιγκαλόντο.

Σκηνοθεσία: Τομ Ριβ. Πρωταγωνιστούν: Τζον Λιντς, Λίντα Χάμιλτον, Αντζελίν Μπολ, Tόμι «Τάινι» Λίστερ. Στο ήσυχο ιρλανδικό χωριό Killcoulin’s Leap τέσσερις φίλοι αναζητούν απελπισμένα μια αλλαγή στην καθημερινότητά τους και αποφασίζουν να ληστέψουν ένα φορτηγό γεμάτο Viagra, που περνά από το χωριό τους. Αυτό που δεν μπορούν να φανταστούν είναι τα όσα θα επακολουθήσουν… Για τους τέσσερις εργένηδες η ζωή κυλά αργά. Στο μικρό χωριό που ζουν δεν μπορούν να κάνουν όνειρα για το μέλλον, δεν μπορούν να βρουν μια καλή επαγγελματική ευκαιρία, οι διαθέσιμες γυναίκες είναι λίγες, ούτε λόγος για την ανύπαρκτη νυχτερινή ζωή. Είναι σαν να έχουν παγιδευτεί σε μια αιώνια απραξία, που τους κάνει να βαριούνται θανάσιμα. Οταν ο ένας τους αποφασίζει να αναζητήσει

Eίναι όλοι τους καλά Σκηνοθεσία: Κερκ Τζόουνς. Πρωταγωνιστούν: Ρόμπερτ ντε Νίρο, Ντρου Μπάριμορ, Κέιτ Μπέκινσεϊλ, Σαμ Ρόκγουελ. O Φρανκ Γκουντ δουλεύει όλη του τη ζωή σε ένα εργοστάσιο παραγωγής καλωδίων, προσπαθώντας να εξασφαλίσει το καλύτερο για την οικογένειά του. Οταν πια βγαίνει στη σύνταξη, συνειδητοποιεί ότι έχει χάσει την επαφή με τα τέσσερα παιδιά του και αισθάνεται την ανάγκη να επανασυνδεθεί μαζί τους. Επειτα από μια αποτυχημένη πρόσκληση σε οικογενειακό μπάρμπεκιου, όπου δεν εμφανίζεται κανείς, ο Φρανκ φτιάχνει τις βαλίτσες του και αποφασίζει να επισκεφτεί ο ίδιος τα παιδιά του: τον «καλλιτέχνη» Ντέιβιντ στη Νέα Υόρκη, την Εϊμι που είναι «μεγάλο στέλεχος» σε διαφημιστική στο Σικάγο, το «διευθυντή ορχήστρας» Ρόμπερτ στο Ντένβερ, και τη μικρότερη κόρη του, Ρόζι, που είναι «χορεύτρια σε μεγάλο σόου του Λας Βέγκας». Και μέσα από αυτό το μεγάλο ταξίδι ανακαλύπτει ότι η ζωή τους είναι λιγότερη ρόδινη από όσο την περιέγραφαν. Καμιά οικογένεια δεν είναι τέλεια. Και συνήθως όσο πιο ιδανική φαίνεται μια οικογένεια, τόσο πιο πιθανό είναι να κρύβει μεγάλα μυστικά, ακριβώς όπως και στην περίπτωση των Γκουντ. Δεν είναι τυχαίο μάλιστα που η κεντρική ιδέα της ταινίας γεννήθηκε στην Ιταλία, σε μια χώρα που πιστεύουν στις οικογενειακές αξίες: το πρωτότυπο σενάριο γράφτηκε και γυρίστηκε το 1990 από τον Τζου-

το μέλλον του εκτός των συνόρων του μικροσκοπικού Killcoulin’s, οι υπόλοιποι μπαίνουν σε σκέψεις. Αν μπορούσαν να συγκεντρώσουν αρκετά χρήματα για να φύγουν κι εκείνοι, θα γλίτωναν μια για πάντα από αυτήν την «απελπισία». Κι είχαν μια τρελή ιδέα… Το σχέδιό τους τίθεται σε εφαρμογή και το φορτίο με το Viagra περνά στα χέρια τους. Ομως λίγο πριν το αξιοποιήσουν στη «μαύρη» αγορά, η υπόθεση παίρνει μεγάλες διαστάσεις. Η υπερβολική δημοσιότητα φέρνει τον Τύπο και το FBI στην περιοχή. Οι τέσσερις δράστες, προκειμένου ν’ αποφύγουν τα μπλεξίματα, αποφασίζουν να ξεφορτωθούν τη λεία τους, η οποία θα καταλήξει στο πηγάδι του χωριού και στη συνέχεια στην κεντρική υδροδότησή του. Κάθε νοικοκυριό τροφοδοτείται πλέον με «Αγιασμό» και η συνέχεια είναι το λιγότερο ξεκαρδιστική!

Κοινωνική

ζέπε Τορνατόρε, αμέσως μετά τη βραβευμένη με Οσκαρ επιτυχία του «Σινεμά ο Παράδεισος». Μόλις είδε το φιλμ, ο παραγωγός Τζιάνι Νουνάρι οραματίστηκε μια αμερικανική εκδοχή του κι έτσι αγόρα-

σε τα δικαιώματα για μια επόμενη κινηματογραφική μεταφορά. Και τελικά, δύο δεκαετίες αργότερα, το έργο θα αναλάμβανε ένας Αγγλος σκηνοθέτης, ο Κερκ Τζόουνς.


48

19 - 3 - 10

ΠΡOOΡIΣMOI

•Βωβούσα

Aγρια oμορφιά! Κείμενο - φωτογραφίες: Γιάννης Δόλας

Ο

χειμώνας, ως εποχή, έχει σίγουρα τη δική του ανυπέρβλητη μαγεία, η οποία προσφέρει εμπειρίες μοναδικές και ανεπανάληπτες στον ταξιδιώτη. Η φύση βρίσκεται σε... λήθαργο, ακινητοποιημένη από το τσουχτερό κρύο, περιμένοντας την άνοιξη για να ξυπνήσει και να την πλημμυρίσει με τα χρώματα και τα αρώματά της. Ομως, όσο βασιλεύει ο χειμώνας κυριαρχούν οι αποχρώσεις του γκρίζου, του κόκκινου και του σκούρου πράσινου, όταν βέβαια δεν τα καλύπτει όλα το λευκό «πέπλο» του χιονιά. Η βαρυχειμωνιά είναι πολύ συνηθισμένη στην Ηπειρο και ακόμα περισσότερο στα Οι μακρινές διαδρομές δίΖαγοροχώρια, που βρίνουν την αίσθηση της απόσκονται σκαρφαλωμένα σε μεγάλο υψόμετρο δρασης από τα συνηθισμένα και δαμάζουν το κρύο και της μετάβασης σε κάτι ξεκαι το χιόνι σε ετήσια βάση. Αλλωστε, η λέχωριστό και ιδιαίτερο. Τα ξη «Ζαγόρι» σημαίνει πολλά χιλιόμετρα συνιστούν πίσω από τα βουνά -ένας απόλυτα εύστοχος αληθινό ταξίδι όπου το τοπίο χαρακτηρισμός για τα αλλάζει σταδιακά, ανάλογα σαράντα έξι χωριά που βρίσκονται στους ορειτις περιοχές και τα μέρη από νούς όγκους της Πίντα οποία περνά. Η Hπειρος δίδου, βορειοανατολικά των Ιωαννίνων. νει αυτό το ερέθισμα στον ταΗ Βωβούσα σίγουρα ξιδιώτη, καθώς έχει τα δικά δεν είναι ο πιο γνωστός προορισμός στα της μαγευτικά χαρακτηριστιδιάσημα Ζαγοροχώρια, κά που δημιουργούν μια ξεόμως έχει μια ξεχωριστή και «άγρια» ομορχωριστή ατμόσφαιρα. φιά, που δεν συναντάται εύκολα. Το χωριό είναι κρυμμένο σε μια χαράδρα και χωρίζεται στα δύο από τον παραπόταμο του Βοϊδομάτη, Αώο. Ενα εντυπωσιακό μονότοξο πέτρινο γεφύρι ενώνει τους δύο μαχαλάδες της Βωβούσας, ενώ ταυτόχρονα συνθέτει μια εντυπωσιακή, όσο και ασυνήθιστη εικόνα. Η κατασκευή του τοποθετείται στα 1748 από τον πρωτομάστορα Αλέξη Μίσιο, ενώ αποτελούσε το μοναδικό πέρασμα από την Ηπει-

ρο προς τη δυτική Μακεδονία για πολλά χρόνια. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον και μόνιμη απορία των επισκεπτών αποτελεί ο τρόπος κατασκευής των μονότοξων γεφυριών. Η τέχνη των Ηπειρωτών μαστόρων περνούσε από γενιά σε γενιά, μέσα στα λεγόμενα «μπουλούκια» των μαστόρων και αποτελούσε ένα τεχνολογικό επίτευγμα για την εποχή του. Το κύριο υλικό που χρησιμοποιούσαν ήταν ο σχιστόλιθος, που πλεονάζει στο Ζαγόρι, με λάσπη από τριμμένο κεραμίδι ή άμμο, ασβέστη και ξερό χορτάρι να μπαίνει ανάμεσα στις πέτρες. Το χτίσιμο γινόταν ταυτόχρονα και από τις δύο πλευρές -με βάση ένα αρχικό ξυλότυπο, σαν σκαλωσιά.


19 - 3 - 10

49

ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΙ

Πρόσβαση Διασκέδαση Φαγητό Αξιοθέατα

Η Πίνδος χιονισμένη στέκει αγέρωχα στο βάθος, ενώ το ποτάμι «γρυλίζει» στο πέρασμά του από το χωριό.

Το γεφύρι από μόνο του αποτελεί ένα αξιοθέατο.

•Tips Απόσταση

- πρόσβαση: 430 χλμ. από Αθήνα στα Ιωάννινα μέσω του εθνικού δικτύου και από εκεί άλλα 70 χλμ. μέχρι τη Βωβούσα. Η πρόσβαση δεν είναι εύκολη με συμβατικό ΙΧ και απαιτεί μεγάλη προσοχή, ενώ τους χειμερινούς μήνες η χρήση αντιολισθητικών αλυσίδων είναι απαραίτητη.

Αλλα

αξιοθέατα: Αγιος Γεώργιος Βωβούσας, Μονή Κοίμησης Θεοτόκου Βουτσάς, Γέφυρα Καμπέρ Αγά, Κοίμηση Θεοτόκου Γρεβενητίου, Αγιος Γεώργιος Τριστένου, Αγιος Νικόλαος Φλαμπουραρίου.

 Δραστηριότητες:

ορειβασία, αναρρίχηση - ΕΟΣ Ιωαννίνων (τηλ: 2651022138), Ομοσπονδία Ορειβασίας - Αναρρίχησης (τηλ 210-3645904), ποδήλατο βουνού, rafting, canoe kayak στο Βοϊδομάτη, πεζοπορία στον Αώο, σκι - Compass Adventures (τηλ.: 2653071770) και No Limits (τηλ.: 2655023777).

Διαμονή: παραδοσιακός ξενώνας «Βωβούσα» (τηλ.: 26560-22555), ενοικιαζόμενα δωμάτια «Κερασιές» (τηλ.: 26560-23003), ξενώνας «Σταγογιάννης» (τηλ.: 26560-31365), ξενώνας Δρούγκια (τηλ.: 26560-31364).

Φαγητό:

παραδοσιακός ξενώνας «Βωβούσα», ταβέρνα του Ράπτη, ταβέρνα του Αγγελου.

Καθώς έχτιζαν προς την κορυφή, η κάθε πέτρα ακουμπούσε στην άλλη, με το βάρος να ασκεί δύναμη στις βάσεις του τόξου. Το σημαντικότερο σημείο ήταν η τελευταία πέτρα που «κούμπωνε» στην κορυφή του γεφυριού, καθώς βγάζοντας τη σκαλωσιά υποχωρούσε όσο χρειαζόταν, προκειμένου με τον όγκο και το βάρος της να σφηνώσει οριστικά την καμάρα του γεφυριού. Το χωριό γνώρισε πολλές συμφορές στην ιστορία του, με μια φονική πανούκλα να ξεκληρίζει τον πληθυσμό του στα χρόνια της Επανάστασης και έναν εμπρησμό από τους Γερμανούς, το ’40, να το καταστρέφει ολοσχερώς. Ομως, οι σκληροτράχηλοι Ηπειρώτες δεν το εγκατέλειψαν και σήμερα εντυπωσιάζει με την «άγρια» ομορφιά του. Η χαράδρα, στις πλευρές της οποίας είναι χτισμένο, είναι κατάφυτη από πανύψηλα έλατα. Το νερό του Αώου περνά με μεγάλη ορμή, ενώ το χαρακτηριστικό βουητό του λέγεται ότι έδωσε και το όνομα «Βωβούσα». Μία από τις βασικές απασχολήσεις των λιγοστών πια μόνιμων κατοίκων της περιοχής είναι η υλοτομία, με παράδοση στα λεγόμενα «νεροπρίονα». Ετσι δικαιολογείται και η παρουσία μεγάλων κορμών αραδιασμένων στα πλάγια της ασφάλτου, κατά μήκος της διαδρομής προς το χωριό. Η χαράδρα που οδηγεί στη Βωβούσα αποτελεί και μία από τις εισόδους για έναν από τους σημαντικότερους εθνικούς δρυμούς της χώρας μας, αυτόν της Βάλια Κάλντα, ενώ υπάρχουν κυριολεκτικά άπειρα μονοπάτια -χαρτογραφημένα και μη- που χάνονται μέσα στα πυκνά δάση με τις χαράδρες και τις ρεματιές, που συνοδεύονται από τη μουσική υπόκρουση των χιλιάδων πτηνών που βρίσκουν καταφύγιο στα μεγάλα δέντρα, αλλά και του μεγαλόπρεπου, «βροντερού» Αώου.

Γενική άποψη της Βωβούσας, με το χαρακτηριστικό γεφύρι που ενώνει τα δύο τμήματα του χωριού.


50

19 - 3 - 10

ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

Θέλει δουλειά πολλή... Τ ο πρώτο φιλικό τεστ για την Εθνική μας -από τα τρία που θα δώσει πριν από το Μουντιάλ της Νοτίου Αφρικής- μόνο πετυχημένο δεν ήταν. Αντίθετα, η Ελλάδα γνώρισε την ήττα από τη Σενεγάλη, αλλά δεν ήταν αυτό το κακό. Το κακό ήταν η συνολική απόδοση της ομάδας του Οτο Ρεχάγκελ, που παρουσίασε μια άσχημη εικόνα τόσο στην επίθεση και το οργανωτικό κομμάτι όσο και στα μετόπισθεν με την αμυντική της λειτουργία. Και αν τα φιλικά γίνονται για δοκιμές και πειράματα, ο Γερμανός δεν θέλησε να προχωρήσει σε κάτι τέτοιο, αν και στον πάγκο είχε παίκτες που θα μπορούσε να τους δώσει μια ευκαιρία. Η Εθνική μας σε ολόκληρο 90λεπτο έκανε μόλις μια καλή και αξιόλογη φάση, που θα μπορούσε να πετύχει το γκολ και να ανοίξει αυτή το σκορ. Το πρόβλημα στην οργάνωση του παιχνιδιού ήταν εμφανές, με την μπάλα να μην μπορεί να βγει μπροστά με σωστό τρόπο και στην ουσία τους επιθετικούς να είναι αποκομμένοι από τις υπόλοιπες γραμμές. Οσον αφορά στην άμυνα, τα πράγματα δεν ήταν καλύτερα. Μπορεί οι Αφρικανοί να φημίζονται για την ταχύτητά τους, όμως αυτό δεν μπορεί να δικαιολογήσει τα πολλά προβλήματα που αντιμετώπισαν οι Ελληνες διεθνείς στα μετόπισθεν. Δέχτηκαν δύο τέρματα, ενώ θα μπορούσαν να είχαν δεχτεί ακόμη περισσότερα. Και όλα αυτά, από μια ομάδα που δεν θα δώσει το παρών στην τελική φάση του Μουντιάλ σε αντίθεση με το αντιπροσωπευτικό μας συγκρότημα.

...και δοκιμές Συνηθίζεται σε τέτοιου είδους φιλικά παιχνίδια οι προπονητές να προχωρούν και σε ορισμένες δοκιμές, ανακατεύοντας την «τράπουλα» και δοκιμάζοντας νέους παίκτες και ρόλους. Ο Οτο Ρεχάγκελ είχε πάρει μαζί του αρκετούς τέτοιους παίκτες, ωστόσο στους περισσότερους δεν έδωσε τη δυνατότητα να αγωνιστούν και να δείξουν αν μπορούν να βοη-

θήσουν και αυτοί. Φανέλα βασικού πήρε ο Παντελής Καπετάνος, ενώ ως αλλαγή μπήκε ο Χριστοδουλόπουλος για λιγότερο από μισή ώρα. Αντίθετα, δεν χρησιμοποίησε καθόλου τους Γιάννη Μανιάτη, Γιώργο Τζαβέλλα, Γιώργο Γκαλίτσιο και Στέλιο Μαλεζά, τον οποίο κάλεσε για πρώτη φορά σε αποστολή της Εθνικής Ανδρών. Αν και αυτούς

τους τέσσερις ποδοσφαιριστές τους είχε μαζί του στον πάγκο, δεν τους εμπιστεύτηκε και δεν μπήκε καν στον κόπο να τους δοκιμάσει. Ισως αυτό να γίνει στα δύο επόμενα φιλικά της Ελλάδας πριν από το Μουντιάλ, όμως τα περιθώρια στενεύουν και ήδη απομένουν λιγότερες από 100 μέρες πριν από τη σέντρα του Παγκοσμίου Κυπέλλου.

Πιτσιρικάδες με μεγάλη καρδιά... Σε αντίθεση με την Εθνική Ανδρών, η Εθνική Ελπίδων δείχνει να τα καταφέρνει μια χαρά. Απέναντι στην Αγγλία και απέναντι σε συνομήλικους ποδοσφαιριστές, οι οποίοι όμως μαθαίνουν το ποδόσφαιρο καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον, οι πιτσιρικάδες τα πήγαν περίφημα, έφυγαν από το Ντονκάστερ με τη νίκη και έγιναν το μεγάλο φαβορί του ομίλου τους για την πρόκριση στην τελική φάση του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος U21 του 2011. Ο Παπασταθόπουλος, ο Κυριάκος και ο Γιάννης Παπαδόπουλος, ο Γιάντσης, ο Νίνης, έστω κι αν δεν αγωνίστηκε και η παρέα τους, για ακόμη μία φορά δείχνουν ότι το ελληνικό ποδόσφαιρο έχει σπουδαίο μέλλον, που όμως πάντα κάπου... σκαλώνει και δεν μπορεί να δείξει σε βάθος χρόνου το ταλέντο του. Πάντως, αρκετοί από αυτούς τους παίκτες αναμένεται να ταξιδέψουν στη Νότια Αφρική. Το θέμα είναι όμως αν θα έχουν την ευκαιρία να παίξουν κιόλας.


19 - 3 - 10

51

ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ

Του Αντώνη Κόλλια

Γιατί δεν τρέχουν Ελληνες οδηγοί στη Φόρμουλα 1

Aνανέωση εξοπλισμού για το Ford Focus

Η

γνωστή αμερικανική εταιρεία ανανεώνει -εξοπλιστικά- το βασικό της αυτοκίνητο στην ευρωπαϊκή αγορά, το Focus. Οπως γίνεται σ’ αυτές τις περιπτώσεις προσφέρεται πλουσιότερος εξοπλισμός με λογικότερη τιμή, κάτι που μετράει ιδιαίτερα την περίοδο αυτή στην Ελλάδα. Στην περίπτωση του Focus έχουμε δύο νέες εκδόσεις, με αναβαθμισμένη ποιότητα υλικών στο εσωτερικό και βαρύτερο εργοστασιακό εξοπλισμό σε σχέση με τη μεσαία έκδοση Trend, που ακούν στο όνομα Collection και Ikon. Στον εξοπλισμό περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, Bluetooth με voice control, θύρες σύνδεσης aux και usb, κατευθυνόμενοι προβολείς, διζωνικός κλιματισμός, ESP, 6 αερόσακοι, βάση ISOFIX, φλας προειδοποίησης απότομου φρεναρίσματος, σπορ ανάρτηση και αλουμινένιες ζάντες με (ολίγον… υπερβολικά) μεγάλα λάστιχα. Η κατανομή του εξοπλισμού στις δύο εκδόσεις είναι σταθερή. Οδηγώντας σε επαρχιακό δρόμο (Λαμία-Μέτσοβο) το Focus Collection 1,6 (χωρίς σπορ ανάρτηση) με 115 ίππους ξαναθυμηθήκαμε τα πολύ καλά οδηγικά του χαρακτηριστικά, το στιβαρό αμάξωμα και το γενικότερο αίσθηση ασφάλειας που προσφέρει. Οπως πάντα, στις ψηλές στροφές ο θόρυβος γίνεται πιο αισθητός αλλά παραμένει σε αποδεκτό επίπεδο. Για το συγκεκριμένο αμάξωμα ο κινητήρας 1,4 με τους 85 ίππους προσφέρει, απλώς, τη βασική μετακίνηση χωρίς άλλες αξιώσεις. Αυτές έρχονται με την επόμενη γενιά που θα έχει καινούργιους και δυνατότερους κινητήρες. Τα Focus Collection και Ikon είναι άμεσα διαθέσιμα στην ελληνική αγορά με τιμές που ξεκινούν από τα 16.145 (1.4) και 18.145 (1.6) ευρώ, αλλά θα πρέπει να προσθέσετε και τις 2 μονάδες του ΦΠΑ.

Είναι πολύ έξυπνο, είναι πολύ ελληνικό, είναι «καυστικό» αλλά και πολύ, πολύ αληθινό. Κυκλοφόρησε με αφορμή το πρώτο γκραν πρι για φέτος του παγκόσμιου πρωταθλήματος ταχύτητας Φ1, που έγινε την περασμένη Κυριακή και μας φωτογραφίζει ΟΛΟΥΣ ως οδηγούς. Διαβάστε το. 1. Ο Ελληνας δεν μπορεί να οδηγεί σε δρόμο χωρίς λακκούβες, «σαμαράκια», σκαψίματα της ΔΕΗ κλπ., διαφορετικά κινδυνεύει να κοιμηθεί στο τιμόνι. 2. Τα αυτοκίνητα της Φόρμουλα 1 δεν διαθέτουν κόρνα ώστε να σπάει τα νεύρα του προπορευόμενου οδηγού. 3. Στη Φόρμουλα 1 δεν υπάρχει τασάκι, ραδιόφωνο, cd player, φραπεδιέρα, θήκη για το κινητό και ειδική θήκη για τα γυαλιά ηλίου. Ετσι, η οδήγηση γίνεται… βαρετή. 4. Δεν έχει μέρος να βάλει το μαξιλαράκι που γράφει “I love you”, το αρκουδάκι που του χάρισε το... «μωρό» του, το μπρελόκ της ομαδάρας του, το μαγνητάκι που γράφει «Μπαμπά μην τρέχεις», το σκόρδο, τη χάντρα και κανά δύο άλλα χαϊμαλιά. 5. Είναι δύσκολο να βγάλει το χέρι του έξω για να μουντζώσει. 6. Στις πίστες των αγώνων υπάρχει μόνο ένα φανάρι, το οποίο: δεν μπορεί να το παραβιάσει, ούτε να κορνάρει για να ξεκινήσει ο «μ....» που είναι μπροστά, ούτε μπορεί να ξεκινήσει όποτε του «καπνίσει» ή να κάνει πως δεν το είδε ή να σταματήσει ύστερα από αυτό. 7. Στη Φόρμουλα 1, η ζώνη ασφαλείας είναι υποχρεωτική και 6 σημείων. 8. Από τα πιτ δεν μπορεί να βγει «κομμάτια» και χωρίς να ελέγξει πίσω του, όπως θα έκανε ξεπαρκάροντας. 9. Στις πίστες δεν υπάρχουν διασταυρώσεις με προτεραιότητα για να τις παραβιάσει. 10. Οταν κάποιος τον προσπεράσει στην πίστα, δεν είναι καθόλου «μ....».


52

19 - 3 - 10

MIKTH ΖΩΝΗ

Τ

ώρα με το dvd της Τζούλιας, που πήραμε όλοι λίγο... αέρα, είπα κι εγώ να θυμηθώ μια ωραία ιστορία από το κλασικό πλέον βιβλίο “Great Honeymoon Disasters” του Simon Welfare. Εγραφε, λοιπόν, εκεί ο ρέκτης συγγραφέας: «Μια φορά κι έναν καιρό, στη βικτοριανή εποχή, πήγε στην εκκλησία ένα ζευγάρι, παντρεύτηκε, χαιρέτησε τους καλεσμένους, χόρεψε, το γλέντησε και ήρθε κάποια στιγμή η ώρα της νυφικής παστάδας. Κι επειδή ο γαμπρός ήταν κύριος, βγήκε από το δωμάτιο προκειμένου να προετοιμαστεί ψυχολογικά και σωματικά η νύφη. Πέρασε λίγη ώρα εκτός και στη συνέχεια επέστρεψε. Και πολύ χάρηκε που είδε ολόγυμνη την εκλεκτή της καρδιάς του, στο κρεβάτι επάνω, έτοιμη να δεχτεί τις... περιποιήσεις του. Οπότε όρμηξε, ατάκα κι επί τόπου, αλλά η νύφη δεν κουνήθηκε πόντο. Είχε πάρει υπνωτικό, βλέπετε, και έκανε παρέα στο Μορφέα. Και ακριβώς δίπλα στο κεφάλι της, καρφιτσωμένο στο μαξιλάρι, είχε αφήσει το εξής σημείωμα: ‘Μου είπε η μαμά μου να κάνεις ό,τι σου αρέσει’».

Ε

πειδή διαθέτω αναγνώστες και αναγνώστριες με καλλιτεχνικές ανησυχίες, προτείνω να πάτε μια βόλτα ως το Google και να ρίξετε στη μηχανή αναζήτησης το όνομα Alex Μerto. Θα δείτε ότι πρόκειται για έναν πολύ ταλαντούχο γραφίστα, με καλές σπουδές και ακόμη καλύτερο χέρι. Ο οποίος πολύ ταλαντούχος γραφίστας σχεδίασε την πιο σέξι γραμματοσειρά όλων των εποχών, με τίτλο “Effing Typeface”. Λεπτομέρειες δεν δίνω, προτείνω όμως στο υπουργείο Παιδείας να ρίξει μια ματιά. Αν μη τι άλλο, θα γλιτώσουμε απ’ τους αναλφάβητους.

Κ

ι επειδή όλοι βλέπουν το dvd της Τζούλιας και λένε «άντε με το καλό και στη Βουλή, σαν την Τσιτσιολίνα», έχω να σημειώσω ότι στο Κεντ, στη Βρετανία, θα κατέβει υποψήφια με το κόμμα των Ελεύθερων Δημοκρατών, στις εκλογές του Μαΐου, η σκηνοθέτις πορνοταινιών Anna Arrowsmith! Η τριανταοκτάχρονη Anna έχει γυρίσει δεκάδες πορνοταινίες στην καριέρα της (βλέπε μεταξύ άλλων την επιτυχία “Be My Toyboy”), οι οποίες διακρίνονται για το «φιλικό προς τα θηλυκά» σενάριό τους. Κάτι σαν τα «φιλικά προς το φορολογούμενο» μέτρα υποθέτω ότι θα είναι κι αυτό. Αλλά στο τέλος της μέρας, πάλι από κάτω βρίσκεσαι.... «Χ»

Καλημέρα φίλοι μου και καλό κουράγιο (έτσι πια θα σας χαιρετώ, μέχρι νεωτέρας). Με την ταχύτητα που συμβαίνουν πια τα γεγονότα, δεν ξέρω πού να πρωτοστρέψω την προσοχή μου. Στα τραγούδια του ελληνικού τελικού για τη Eurovision, που τι να πρωτοσχολιάσεις δηλαδή, στο χωρισμό της Kate Winslet από το σύζυγό της Sam Mendes που έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία τη Δευτέρα, ή στις εξελίξεις που «τρέχουν» γύρω από το γάμο της Sandra Bullock και τη συνέντευξη ενός τρίτου προσώπου; Και μέσα σε όλη αυτή την ένταση, να μην καταλαβαίνω και τι γίνεται σε αυτά τα οικονομικά της χώρας. Εμείς τελικά ζητάμε οικονομική βοήθεια ή όχι; Αυτή η «κυρία Αγγέλα» δεν μας πολυσυμπαθεί επειδή, πιθανόν, είχε παραγγείλει κάποτε μια χωριάτικη σαλάτα αλλά της την σερβίραμε χωρίς ελιά και μας το κρατάει... μανιάτικο ή μήπως υπήρξε πρόβλημα στη μετάφραση (γιατί βλέπεις το γερμανικό είναι αλλιώς, δεν υπάρχει με όλες τις γλώσσες η ευχέρεια του αγγλικού από τα επίσημα ελληνικά χείλη). Ασε που έχω και το άγχος να μάθω αν ο μαντρότοιχος της πρώτης κατοικίας αποτελεί τεκμήριο, για να ξέρω αν είναι να τον γκρεμίσω. Μην ξεχνάτε επίσης ότι την επόμενη εβδομάδα έχουμε εθνική γιορτή, επομένως μας θέλω με ψηλά το ηθικό…

Κοσμικός πράκτωρ

Αυστηρώς κατάλληλο

Στην υπηρεσία της Αυτού Showbiz

Θέλω τα “Opa” μου, αποφασίσαμε να πούμε το Μάιο στο Οσλο, όπου θα διεξαχθεί ο φετινός διαγωνισμός τραγουδιού της Eurovision. Παρακολούθησα λοιπόν την προηγούμενη Παρασκευή τον ελληνικό τελικό και έζησα από κοντά τον προβληματισμό τού να πεις ένα τραγούδι στη γλώσσα σου, αλλά να έχεις και κάποιες λέξεις που θα τις καταλάβουν και αυτοί οι ξένοι, μήπως και μας δώσουν καμία ψήφο, γιατί... για ευρώ, δεν το βλέπω. Και να τα επιφωνήματα, και να τα «ώπα» και τα «λα λα», αλλά και τα παραδοσιακά όργανα δεν πήγαιναν πίσω. Βιολί πέρυσι ο νικητής της Eurovision, λύρα εμείς (και μάλιστα σε δύο editions: και ποντιακή και κρητική. Ασε που η λύρα είχε αποδειχτεί και γούρικη για μας στο παρελθόν, θυμάστε τότε με την Ελενα Παπαρίζου). Αυτό που δεν έχω καταλάβει, πάντως, είναι γιατί μας καταλαμβάνει αυτός ο πανικός να βρούμε τρόπους να επικοινωνήσουμε με τους Ευρωπαίους ψηφοφόρους και δεν περιοριζόμαστε στο να στείλουμε ένα τραγούδι που να μας αρέσει, που να μιλάει στην ψυχή μας και αν πιάσει, έπιασε. Τέλος πάντων! Εύχομαι καλή επιτυχία στην ελληνική αποστολή και μέχρι τότε θα τα ξαναπούμε βεβαίως.


19 - 3 - 10

MIKTH ΖΩΝΗ

Δεν πρόλαβε να χαρεί η Sandra Bullock το Οσκαρ της -ακόμα, που λέει ο λόγος, δεν είχε αποφασίσει αν θα το βάλει δίπλα στην κορνίζα με τη φωτογραφία του γάμου της- και να το «μάτι» που έκανε τη δουλειά του πάλι. Για να ακριβολογώ όμως και πάντα σύμφωνα με την έντονη φημολογία, άλλο σημείο του σώματος… ευθύνεται. Η γλυκύτατη ηθοποιός επρόκειτο να παρευρεθεί στην πρεμιέρα της ταινίας “Τhe Blind Side” (που της χάρισε και το Οσκαρ) στο Λονδίνο την επόμενη εβδομάδα. Ελα όμως που ξαφνικά πληροφόρησε την παραγωγό εταιρεία Warner Bros ότι για λόγους απρόβλεπτους και προσωπικούς δεν θα μπορούσε να κάνει αυτό το ταξίδι τη δεδομένη στιγμή. Είχε προηγηθεί η δημοσίευση στο περιοδικό In Touch μιας συνέντευξης ενός μοντέλου από την Καλιφόρνια, που ισχυριζόταν ότι είχε πλαγιάσει με τον άνδρα της Bullock, τον Jesse James, τη στιγμή που η ηθοποιός βρισκόταν πέρυσι στην Ατλάντα για τα γυρίσματα της ταινίας. Ωστόσο, η ίδια το έκανε αυτό, όπως ισχυρίζεται, γιατί της είχε πει εκείνος ότι ο γάμος του με την Βullock εί-

Ο Ισπανός ηθοποιός Antonio Banderas έγινε πρέσβης καλής θέλησης από τον ΟΗΕ, στο πρόγραμμα ανάπτυξης του διεθνούς οργανισμού για την καταπολέμηση της φτώχειας. Στόχος του προγράμματος είναι να μειωθεί στο μισό η παγκόσμια φτώχεια μέχρι το 2015, καταπολεμώντας την πείνα, τις ασθένειες, τον αναλφαβητισμό, τη μόλυνση του περιβάλλοντος και τις διακρίσεις σε βάρος των γυναικών. Η φτώχεια «ληστεύει» την προοπτική μας, αποτρέποντάς μας να γίνουμε όλα αυτά που μπορούμε, είπε ο ηθοποιός, ενώ υποστήριξε ότι σήμερα έχουμε τη γνώση, τα εργαλεία και τις πηγές για να την κατατροπώσουμε. Πολύ αισιόδοξος είναι ο συμπαθής καλλιτέχνης! Αλλά, θα μου πεις, χρειάζεται και λίγη αισιοδοξία, γιατί όλο δυσάρεστα πια μαθαίνουμε.

53

χε τελειώσει και το μοντέλο είχε την εντύπωση ότι το ζευγάρι είχε χωρίσει τα... τσανάκια του. Σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες, από την ιστοσελίδα του περιοδικού People, η Sandra Bullock και ο Jesse James δεν ζουν κάτω από την ίδια στέγη τώρα, καθώς η ηθοποιός έφυγε από το σπίτι που μοιραζόταν με τον άνδρα της, λίγες μέρες πριν έρθει στην επιφάνεια ένα δημοσίευμα για απιστία του, σύμφωνα με πηγή που μίλησε στο People. Συγκεκριμένα, έφυγε τη Δευτέρα. Και να φανταστείς ότι λίγες ημέρες πριν είχε τόση χαρά η Sandra όταν κέρδιζε το πρώτο της Οσκαρ και ο άνδρας της ήταν στο πλευρό της, μιλώντας για το πόσο άξιζε αυτή τη διάκριση η γυναίκα του, για την οποία μιλούσε με πολύ θερμά λόγια. Το ζευγάρι παντρεύτηκε το 2005. Οσο για την Bullock, φαίνεται να την ακολουθεί η «κατάρα» των Οσκαρ, που θέλει κάποιες νικήτριες να οδηγούνται σύντομα στη διάλυση της σχέσης τους. Γι’ αυτό σας λέω: καλύτερα που δεν είστε υποψήφιες εσείς για Οσκαρ. Τουλάχιστον κρατάτε τα ταίρια σας. Λέμε τώρα..

Μια που αναφέρθηκα στην «κατάρα» των Οσκαρ, να μιλήσω και για μία υπέροχη ηθοποιό, την Kate Winslet, που πέρυσι είχε αποσπάσει το Οσκαρ πρώτου γυναικείου ρόλου για τα «Σφραγισμένα χείλη». H δήλωση που έγινε στην αρχή της εβδομάδας ήταν σαφής: η Kate και ο Sam (Mendes) βρίσκονται στη δυσάρεστη θέση να ανακοινώσουν ότι χώρισαν νωρίτερα αυτόν το χρόνο. Ο χωρισμός είναι φιλικός και προέκυψε κατόπιν αμοιβαίας συμφωνίας. Και τα δύο μέρη είναι προσηλωμένα στην από κοινού κηδεμονία των παιδιών τους (οι δυο τους έχουν ένα παιδί, ενώ η Κate Winslet έχει και άλλο ένα παιδί από προηγούμενο γάμο της). Στο μεταξύ, ζητούν από τα Μέσα Ενημέρωσης να σεβαστούν την ιδιωτική φύση της υπόθεσης και την οικογένεια.

Αυτός, όπως είπαμε, ήταν ο δεύτερος γάμος για την ηθοποιό. Ο πρώτος της γάμος, με το βοηθό σκηνοθέτη Jim Threapleton, έγινε το 1998, αλλά χώρισε ύστερα από τρία χρόνια. Τώρα όμως είχε να αντιμετωπίσει και τη γνωστή κρίση της επταετίας του έγγαμου βίου και απ’ ό,τι φαίνεται δεν τα κατάφεραν οι δύο σύζυγοι. Στο μεταξύ, εκπρόσωπος του γνωστού σκηνοθέτη Sam Mendes αρνήθηκε κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς ότι ο γάμος του με την Kate Winslet διελύθη μετά τη σύναψη μιας υποτιθέμενης σχέσης με τη Βρετανίδα ηθοποιό Rebecca Hall, χαρακτηρίζοντας τους ισχυρισμούς γελοίους, υποστηρίζοντας ότι οι δυο τους είναι απλώς επαγγελματίες και συνεργάτες. Καλά, τι έχει γίνει με τους χωρισμούς το τελευταίο διάστημα; Μήπως και είναι τίποτα πλανητικό;

Πλακατζής μας βγήκε ο Σκωτσέζος ηθοποιός Gerard Butler, που επιστράτευσε τη συμπρωταγωνίστριά του στο φιλμ “The Bounty Hunter” -που θα δούμε προσεχώς στη μεγάλη οθόνη- Jennifer Aniston, για να κάνει ένα αστείο στη μάνα του, προσποιούμενος ότι οι δυο τους θα παντρευτούν. Οι φήμες περί ειδυλλίου άρχισαν αφότου έπαιξαν μαζί στην κομεντί και πήγαν διακοπές στο Μεξικό, για να γιορτάσουν τα 41α γενέθλια της Jennifer Aniston (δεν ξέρω αν έλαβες την ευχετήρια κάρτα μου ανήμερα, στις 11 Φεβρουαρίου). Οι δυο τους διέψευσαν ότι είχαν σχέση, αλλά ο Butler χρησιμοποίησε τα δημοσιεύματα για να κάνει πλάκα στη μητέρα του. Οπως ανέφερε ο ίδιος, τηλεφώνησε στη μητέρα του και της είπε: Γεια σου μαμά. Είμαι λίγο απασχολημένος τώρα, παντρεύομαι την Jennifer Aniston. Στη συνέχεια πήρε το ακουστικό η Jennifer και άρχισε να μιλά στη μητέρα του σαν να ήταν η νύφη της. Η μητέρα, που θέλει σώνει και καλά να αποκαταστήσει το γιο της με μια καλή κοπέλα (φαίνεται το «μια νύφη για το γιο μου» είναι ένα διεθνές ζήτημα), ενθουσιάστηκε, αλλά μάταια. Πάντως εγώ θα σας πρότεινα να το ξανασκεφτείτε. Δώστε αυτή τη χαρά στη μάνα αλλά και σε μας, γιατί εγώ σας βλέπω ταιριαστούς.


54

19 - 3 - 10

ΘΕΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Το πολύπαθο

Γκάζι Του Θάνου Αλεξίου

Α

πό το έντονο μεταναστευτικό ρεύμα των περασμένων δεκαετιών έως τη σαρωτική επέλαση των ομοφυλοφίλων και από τη βιομηχανοποιημένη μαζική διασκέδαση μέχρι τα περήφανα δεσπόζοντα lofts, η ιστορία της πολυπολιτισμικής περιοχής που αναζητά εναγωνίως μια αντιπροσωπευτική ταυτότητα κατ’ όνομα (Κεραμεικός ή Γκάζι;) αλλά και κατ’ ουσίαν, εκτυλίσσεται πίσω στο χρόνο, με τις τελευταίες σελίδες ωστόσο να μην έχουν γραφτεί ακόμη. Το Γκάζι, ή παλαιότερα Γκαζοχώρι, εκτείνεται νοτιοδυτικά της διασταύρωσης της Ιεράς Οδού με την Πειραιώς και οφείλει το τοπωνύμιό του στην κατασκευή του πρώτου αθηναϊκού εργοστασίου της γαλλικής εταιρείας γκαζιού το 1857. Το εργοστάσιο πέρασε στα χέρια του δήμου Αθηναίων το 1938 και συνέχισε την απρόσκοπτη λειτουργία του μέχρι την απόφαση οριστικής διακοπής εργασιών το 1984, λόγω υπερβολικής εκπομπής ρύπων. Οίκοι ανοχής, πληθυσμός χαμηλών οικονομικών στρωμάτων, οικογένειες μουσουλμάνων μεταναστών από τη Βόρεια Ελλάδα, καθώς και η παρουσία άφθονων συνεργείων παντός είδους, συντηρούν επί σειρά δεκαετιών τον «υποβαθισμένο» χαρακτήρα του Κεραμεικού. Στα τέλη των 90’s το τοπίο αλλάζει, με τα πρώτα gay bars να ξεφυτρώνουν, σχεδόν ταυτόχρονα, στα υποχθόνια στενάκια μιας περιοχής που φάνταζε ιδανική μέσα στο σκοτάδι και την απομόνωσή της, με εξευτελιστικά φτηνά ενοίκια, χαμηλά λειτουργικά κόστη και -το κυριότερο- μακριά από αδιάκριτα βλέμματα και ανεπιθύμητες συναντήσεις. Η εικονική συγκατοίκηση ντόπιων και επισκεπτών μακροχρόνια διεξήχθη χωρίς προβλήματα. Στην πορεία, όπως απεδείχθη, τα «λαγωνικά» της νυχτερινής διασκέδασης διέκριναν στο πρόσφορο έδαφος του Κε-

ραμεικού μια κυριολεκτικά «χρυσή» ευκαιρία, πόσο μάλλον όταν η περιοχή του Ψυρρή με τα δεκάδες μαγάζια θεωρείτο ήδη κορεσμένη και όλοι αναζητούσαν το “next best thing”. Τα αρχικά δειλά βήματα γρήγορα εντατικοποιήθηκαν και με ρυθμούς χιονοστιβάδας επέφεραν την πλήρη αναγέννηση, μαζί με τον συγκερασμό όλων των «φυλών». Mπαράκια, εστιατόρια, κλαμπ, ταχυφαγεία μικροσκοπικού μεγέθους αλλά και υπαίθριες καντίνες, κατέκλυσαν κάθε πιθανή και απίθανη γωνιά, με τους μόνιμους κατοίκους να έρχονται αντιμέτωποι με τον αβάσταχτο βραχνά της ηχορύπανσης αλλά και της έλλειψης πάρκινγκ, με όλους τους δρόμους περιμετρικά της Ιεράς οδού να «μπουκώνουν» ασφυκτικά από τα -ακόμα και πάνω σε πεζοδρόμια- παρκαρισμένα αυτοκίνητα των θαμώνων. H «μετάλλαξη» του μέχρι πρότινος φιλήσυχου και ξεχασμένου Κεραμεικού σε παράδεισο διασκέδασης, ανάγκασε ακόμα και τους οίκους ανοχής να... φορέσουν τα καλά τους και με βάση τις τρέχουσες τάσεις να μετονομαστούν σε “studios”, με καλαίσθητες πινακίδες σε αποχρώσεις χρώματος ροζ. Παράλληλα, το κόστος ενοικίασης και αγοράς εκτοξεύτηκε σε αδικαιολόγητα ύψη (από 3 έως 5 χιλιάδες ευρώ το τετραγωνικό μέτρο για ένα πολυτελές βιομηχανικού τύπου loft), και μάλιστα σε ένα μέρος όπου τράπεζες, σούπερ μάρκετ και λοιπές υπηρεσίες, που καθιστούν λειτουργική την καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων, λάμπουν δια της απουσίας τους! Ο Κεραμεικός δείχνει να έχει αγγίξει τα όριά του. Τα πρότυπα της εποχής άλλωστε καταργούν κάθε είδους στασιμότητα και ήδη αναζητείται με εντατικούς ρυθμούς το επόμενο «ανεξερεύνητο» κομμάτι αθηναϊκής γης που θα μετατραπεί σε... χρυσωρυχείο ψυχαγωγίας. Επόμενη στάση; Ελαιώνας



Metropolis Weekend 61