Issuu on Google+

| -Glrlc(!l'

tílclr


tekdĂ?

u HttFT l ttrlu'

BER'

Mensje Melc hior beeldDeborar,

c'r

,.n o.FLSnlI


bronnen te vinden en te netwerken. Maar al snel werd ik steeds persoon lifker. Zo weten mijn Twittervolgers dat ik geen alcohol drink, en dat ik daar nogal eens vervelend commen taar op krijg van lieÍhebbers van een borrel. Dat mijn oma me laatst in al

Mensen v nden er niet a leen troost, rnaar ook een nieuwe baan

haar kwetsbaarheid aan het huilen maakte. Dat mijn eveneens twitterende vader en ik heel verschillende standpunten hebben over de abortusgrens van 24 weken. Mijn follo' wers weten eerder dan mijn partner dat ik een griepje voel opkomen of loop te stuiteren door overmatige cafeïneconsumptie. Verkwanseling van mijn intieme kapitaal? Valt wel mee, vind ik. Als ie met anderen wilt communiceren, moet je nu eenmaal iets van jezelf blootgeven. Vroeger deed ik dat in de kroeg, nu online. Ook mediapycholoog en adviseur sociale media Mischa Coster vindt niet dat socialemediagebruikers massaal al te intieme ontboezemingen doen.

haar website danah.org. Ze werkt als

privacy ertoe doet. We gruwelen van berichten dat een bedriif als KPN ons internetgebruik bestudeert en dat Apple precies kan bijhouden waar onze iPhone zich bevindt, en dus ook waar wij ziin. Beslissen wat de rest van de wereld over ons mag weten, doen we liever zelf. 'Privacy is niets anders dan controle hebben over de situatie,' schrijft de Amerikaanse Danah Boyd dan ook in een essay op

'Twitter en Facebook zijn fijne uit-

onderzoeker voor Microsoft en als docent aan Harvard University. Sinds zoo4 interviewt ze duizenden scho lieren en studenten over hun gebruik van sociale media.

erwijl Stine ]ensen ervoor pleit

betoogt zij. fongeren - en andere soci alemediagebruikers - zien het volgens haar zo: 'Publíc by default, private

dat we ons intieme l<apitaal meer moeten l<oesteren, is voor veel socia

lemediagebruil<ers het angstvallig afschermen van het privéleven al lang verleden tifd. Wie geregeld tijd doorbrengt op sociale media merkt al snel dat het de normaalste zaal< van de wereld is om te kletsen over het roseetje dat je naar binnen giet, de dwarse buien van je puberdochter en soms zelfs over je stoelgang.

Natuurlijk vinden we nog wel dat

Ook al

lijkt het

misschien dat de

jeugd van tegenwoordig niet maalt om het beschermen van haar intiemste gegevens, niets is minder waar,

steeds

meer over ons priveleven prijsgeven

aan onze socialenetwerkvrienden. Bij mij verschoofde grens van professioneel naar persoonlijk omdat ik op tweets dat de afwas al een week stond te verschimmelen veel meer reacties kreeg, dan op 'ik heb vandaag weer

hoe meer reacties. Maar Stine fensen vindt het'een en al iidelheid', schrlift ze in Echte uienden. We roepen van alles over ons leven

op de digitale snelweg, vanuit

een

diepe behoefte aan bevestiging. Als ie je hele hebben en houden openbaart,

stel ie iets voor, heb ie invloed, zo denl<en we volgens haar. 'De wereld

is één grote ldols<ontest geworden, met een heleboel deelnemers. En iedereen probeert zo gevat mogelijk

uit

de hoek Le komen.' Kan zijn, maar proberen we ons offline ook niet al-

lemaal zo goed mogelijl< voor te ik de deur uit ga, trek ik

doen? Als

tenslotte ook even wat leuks aan. En op een borrei maak ik ook graag een gevatte opmerking. De mens is nu eenmaal een ijdel wezen.

Mediapsycholoog Mischa Coster denkt dat we ons massaal op sociale media storten omdat we'erbij willen horen'. 'Mensen beginnen er meestal mee omdat al hun vrienden er ook op

zitten: ze zijn nieuwsgierig en willen niet missen. Daarna gaan an dere zaken meespelen. Het is leuk, le blik verbreedt zich, je netwerk wordt groter én contact onderhouden met mensen die je al goed kent, wordt makkelijker. Mijn moeder zit sinds kort ook op Twitter en weet nu een stuk beter wat er in mijn leven speelt dan voorheen. Het offline en online

en niet van zichzelf willen etaleren. Alleen is wát ze willen etaleren best

sen met elkaar vervlochten.'

neces

sary.' Met andere woorden:

zul je echt openhartig moeten zijn. Als dat betekent dat we ook twitteren op het moment dat onze vader sterft:

laat ons lel<lier.

luLr t lucustus 20ll de vrouwet ike o0inie oPzlJ

mij precies de redenen dat we

we delen heel veel, maar we zijn ons er nog altijd van bewust wat we voor onszelf willen houden. Uit Boyds onderzoek blijkt dat fanatieke facebookers bij elke update een afweging maken hoe die hun profiel beïnvloedt. Ze doen dus aan Íeputatiemanagement en hebben een sterk ontwikkeld gevoel over wat ze wei

when

veel. Als ie online de aandacht wilt vangen van je vrienden en volgers,

80

andacht vangen én oprecht wilcommuniceren zijn volgens

lekker gewerkt'. Hoe pietluttiger de berichten, hoe herkenbaarder en dus

laatkleppen. Daarbij is het helemaal niet zo erg dat mensen open zijn. |e moet natuurlijk wel je gezonde verstand gebruiken. Er is één stelregel om jezelf niet in de problemen te brengen: bij twijfel niet doen. Of het eerst even laten bezinken.'

fa I

11

Fllen

de boot

leven raakt zo voor steeds meer men-

vanwege de vervlechting van luist lJ die twee levens eisen sociale media

wel veel aandacht op. Ik heb inmid' dels met de nodige trucs mijn Twittergedrag goed onder controle. Tij-


LEKKER ONLINE

dens het schrijven van dit artikel heb

ik mijn laptop biivoorbeeld urenlang afgesneden van internet, met het programma Freedom. Als ik niet af en toe op de rem zou trappen, zou ik uren doorbrengen met lezen over de levens van anderen. Een beetje bewondering heb ik dus wel voor Zwagerman, die in één klap stopte met facebooken. 'Cees Nooteboom zei ooit: 'Amsterdam is een stad van moordende gezelligheid. Met Face' book is die gezelligheid minstens zo moordend," verklaart hij zijn stap. De netwerksite slurpte steeds meer tijd én zelfs slaap op, vertelt hij.'Vaak ging ik 's avonds na een lezing nog even drul< in gesprek met mijn Facebool<vrienden. Terwijl het voor je nachtrust natuurlijk veel beter is om een boek te lezen of muziek te luiste ren. Maar ja, dat Facebook was een bruisende, eeuwigdurende receptie. Nog urenlang bleven die digitale stemmen door mijn hoofd zoemen, waardoor ik l<laarwakker bleef. Facebook legt dwang op om zo eloquent en ad rem mogelif k te zijn. Nu ik ben gestopt, voelt het als een bevrijding. Ik hoef niet meer de hele tijd snedige commentaren te plaatsen.'

het lezen: je hoeft maar om je heen te

past zijn Facebookzelímoord wel helemaal in het straatje van socialemediacritici als Nicholas Carr.

In zijn boek

kijken om te zien dat Carr ongelijk heeft. Door sociale media lezen we boeken misschien niet meer in één rui< uit, maar we lezen nog steeds.

The Shallows. What the

Internet Is Doing to Our Brains (zoro) concludeert hij dat internet onze her senen verpest. Nogal pessimistisch

oor alle l<ritiel< zou .ie bi jna verge ten dat sociale media ook gewoon heel handig en leuk zijn. Mensen vin-

f1

I/

stelt hii dat de constante informatiestroom via het web bii het gros van de mensen concentratieproblemen veroorzaakt en dat we er te onrustig en oppervlakkig van worden om een boek te lezen. Sociale netwerken spelen daarbij vooral een kwalijke rol: ze werken verslavend, stelt Carr. Nieu we informatie die grappig en interes sant is, veroorzaakt opwinding en leidt ertoe dat het brein het geluksstofje dopamine aanmaakt. En van dat geluksstofje wil je dan steeds

den niet alleen troost op sites als Facebool< en Twitter: ze vinden er ook een nieuwe baan ofhulp van een ICT'er op afstand als hun computer crasht.

|ournalist Nynke de fong is een feno' meen op Twitter met hààr grappige tweets over feestjes ('Ik heb vanmiddag een date met talloze mannen en r vrouw. Feestjurk uit de kast dus'),

Het off line

haar grote liefde (wielrennen)

en online

meer hebben. f

r^^

^r IUVUI I I"^-lrl OOf\L

Dat klinkt allemaal heel plausibel, ware het niet dat psychologen en neurologen kritiek hebben op deze al

nodigde haar uit, ze wordt nu medewerl<er van De Breijs radioprogramma. Ook haar boek Vrouw 6 fetswas

steeds r"neeI

te pessimistische conclusies. Natuur-

vervlochten er

lijk verandert internet ons brein, stellen zij: bij alles wat je leert en doet,

en

IKEA ('Wat is het toch een verrukkelijke hellekrocht'). Claudia de Breij

zonder Twitter waarschijnlijk

nooit gekomen: de co-auteur ont-

maken de hersenen immers nieuwe synapsen aaÍ, ze veranderen mee met je ervaringen. Maar niettemin houdt het brein de grote lijnen vast. En mensen zullen altijd iets willen

moette ze via deze netwerksite. Met een verlangen naar erkenning of ijdelheid heeft haar online aanwezig-

creëren; meestal zal die drang sterker

rigzijn,zeg,

l_l oewel we volgens Zwagerman ook I Iweer niet te veel achter zijn stap

zijn dan de dopaminerush die

moeten zoeken -'Ik zie nog steeds de geweldige voordelen van Facebook' -

hrijgt bij het checken van je statusup dates op Facebook. Ook wat betreft

heid helemaal niets te maken, zegt De long.'Dat zou wel een beetje treuals het daarom ging. Nee, sociale media horen gewoon bij het moderne leven, daar moel. je verder niet te veel achter zoeken. Zingen in

je

een bandje is ool< "zie mij", en daar doet niemand cynisch over.' De Jong zou nooit meer zonder de ge

zelligheid van sociale netwerken l<unnen. Ze probeerde het: voor een artikei in Viuagingze een week heleI

maal offline. 'Il< vond het verschrikkelijk. fe moet bedenken dat ik veel vanuit huis werk, en dan alleen op

!.tr' &í |

mijn kamer zit te tikken.

Zonder

Twitter- en Facebookvrienden kun je dan behoorlijk vereenzamen. Nu kan ik aí en toe met een kop kofíie erbij zien wat er speelt in de wereld. Daar worden mijn sociale leven en mijn

Írf

:(

werl< alleen maar beter ii

F:1i.fiiir |;! &+.

van.'o

Reageren op dit artikel? Ga naar www.opzij.nl/forum

1lr ó.1

JULI & AUcUSIUS

n#u*,;.'1 'l

20ll de vrouwelijke 0pinie OPZIJ 81


Lekker toch online