Straf nummer2 2016

STRAF!

Nummer 2 - juli 2016

Verhalen uit de strafrechtketen EN VERDER

Tijdens het revalideren ook nog naar de rechtbank Aangereden door twintigers die GHB gebruikt hebben. Terwijl Johan opnieuw leert lopen, moet hij zich verdiepen in een wereld die hij niet kent: het strafproces. Lees verder >>

DE MENING VAN

Advocaat Richard Korver >> OFFICIER ALS RECHTER

Corjan verruilt hectiek voor dossiers >> STRAF BAKKIE

10 officieren, 10 meningen.

Kan feedback op dossiers niet eenduidiger? >> IN DE VERHOORKAMER

Hoe is het met een ­advocaat erbij? >>

DEEL VIA SOCIAL MEDIA

Na het motorongeluk ook nog een strafproces Als zijn vrouw hoogzwanger is van hun zesde kind, gaat Johan Smith (40) uit Bergentheim nog even een blokje om met de motor. In een bocht wordt hij aangereden door een auto met drie twintigers, die GHB hebben gebruikt. Tijdens de revalidatie begint het strafproces.

‘Terwijl ik al mijn energie nodig heb om weer te leren lopen, moet ik me verdiepen in een wereld die ik niet ken.’

INHOUD NA HET ONGELUK

Slachtoffer over het strafproces >> DE MENING VAN

Advocaat Richard Korver >> OFFICIER ALS RECHTER

Corjan verruilt hectiek voor dossiers >> STRAF BAKKIE

25 maart 2011- blokje om ‘Mijn bordeauxrode chopper is mooi gepoetst. Na een week hard werken als servicemonteur stap ik op de motor. Onze vijf kinderen liggen net op bed, even tijd voor mezelf.’ In een bocht wordt Johan aangereden door een auto met drie ­twintigers. ‘Vanaf dat moment weet ik niets meer.’

23.30 uur – in coma De politie belt aan bij zijn vrouw Ellen, die acht maanden zwanger is. Johan ligt op de intensive care, in coma. Het is de vraag of hij het redt. In het ziekenhuis hoort ze dat Johan een klaplong heeft, twee gebroken ribben, een hersenkneuzing, een gebroken schouderblad, een verlamde linkerarm en een verbrijzelde linkervoet. Zijn linker onderbeen hangt nog maar aan twee pezen vast.

Zijn onderbeen hangt nog maar aan twee pezen vast

April 2011 – de amputatie De eerste dagen wordt Johan in coma gehouden. Zijn linker onderbeen wordt geamputeerd. Als Johan ontwaakt, beseft hij niet goed wat er aan de hand is. Hij hangt aan slangetjes en moet rusten. Na tweeënhalve week mag hij naar een lees verder >> revalidatiekliniek in Zwolle.

2/14

10 officieren, 10 meningen.

Kan feedback op dossiers niet eenduidiger? >> IN DE VERHOORKAMER

Hoe is het met een ­advocaat erbij? >>

Voorpagina Mail de redactie

‘Ik krijg zelfs een kaartje van de moeder van de veroorzaker van het ongeluk’

INHOUD NA HET ONGELUK

Slachtoffer over het strafproces >>

20 april 2011 - de bevalling Om ervoor te zorgen dat Johan bij de bevalling kan zijn, wordt Ellen ingeleid. ‘Een rare situatie: ik lig op een bed naast Ellen, in de verloskamer.’ Op het moment dat hun zoon wordt geboren, zit Johan in de rolstoel. ‘De kraamtijd, die altijd heel gezellig is, verloopt dit keer anders. Ellen staat er alleen voor, met een baby en vijf k­ inderen.’ In het dorp gaat de tamtam snel. Johan heeft nog nooit zoveel post gehad. ‘Ik krijg zelfs een kaartje van de moeder van de veroorzaker van het ongeluk. Ze schrijft dat ze het heel erg vinden.’

Februari 2012 - de revalidatie Fysiotherapie, zwemmen, gesprekken met een psycholoog: Johan doet er alles aan om zo snel mogelijk te revalideren.

‘En dan krijg je er ook nog een rechtszaak bij.’ In februari hoort Johan dat de verdachte in juni ter zitting moet ­ver­schijnen. Johans schoonvader en zwager z­ oeken een advocaat. Een juridisch medewerker van Slachtofferhulp Nederland helpt met het opstellen van de slacht­offer­ verklaring, die Johan dan gaat voorlezen.

DE MENING VAN

Advocaat Richard Korver >> OFFICIER ALS RECHTER

Corjan verruilt hectiek voor dossiers >> STRAF BAKKIE

10 officieren, 10 meningen.

Kan feedback op dossiers niet eenduidiger? >> IN DE VERHOORKAMER

Prikkels zijn Johan snel te veel, terwijl hij vroeger duizend dingen tegelijk deed.

April 2012 - de motoragent Een motoragent staat voor de deur, met zijn helm onder de arm.

‘Ik slik. Met name Ellen schrikt. Het hakt erin als je man net een motorongeluk heeft gehad.’ De agent vraagt hoe het gaat, hij was als eerste ter plaatse bij het ongeluk. Johan ziet het politie­ rapport in. Gedetailleerd staat daarin beschreven in welke hoek de motor en de ingedeukte auto zich ten opzichte van elkaar bevonden na de botsing. ‘Hogere wiskunde.’ lees verder >>

3/14

Hoe is het met een ­advocaat erbij? >>

Voorpagina Mail de redactie

Mei 2012 – de rechtbank De officier van justitie nodigt Johan uit om langs te komen op de rechtbank. ‘Tijdens mijn lagere schooltijd ben ik een keer in een rechtbank geweest, verder weet ik niet hoe het werkt. Fijn dat ik uitleg krijg. Ik snap alleen niet goed hoelang alles gaat duren.’

4 juni 2012 – de zitting ‘Raar om de dader vooraan te zien zitten in de rechtszaal’, vindt Johan. Uit de bloedtest direct na het ongeluk blijkt dat de twintiger GHB heeft gebruikt. Ook staat er nog een taakstraf open; de automobilist is eerder gepakt met drugs.

Er ontstaat discussie. Mag je wel bloedprikken om vast te stellen dat iemand GHB heeft gebruikt? Johan snapt het nut van deze discussie niet. ‘Het is toch goed om de feiten vast te stellen?’

‘Ik hoor geen excuses.

Hoe zit dat?’ beroep gaat. ‘Waar haalt die jongen het lef vandaan? Hij is bang om zijn baan kwijt te raken. Beseft hij niet wat ik ­allemaal ben kwijtgeraakt?’

Augustus 2013- de lange stilte Johan weet niet precies van welke instantie hij bericht moet krijgen, maar het duurt lang. ‘Zouden ze zoveel dossiers heb­ ben? Het lijkt mij niet zo ingewikkeld. Het is toch duidelijk wie de dader is?’ Op 12 augustus krijgt Johan bericht. In ­september mag hij naar het hof in Leeuwarden. Na de ­tweede zitting gaat de jongen in cassatie. De Hoge Raad gaat kijken of de wet juist is toegepast.

Johan leest zijn slachtofferverklaring voor. Drie A4-tjes ­waarin hij vertelt hoe ingrijpend het ongeluk is. ‘Voor de wet ben ik slachtoffer, maar mijn vrouw en kinderen zijn het ook.’

Johan mag één vraag stellen: ‘Ik hoor geen excuses. Ook belooft de veroorzaker niet dat hij nooit meer gedrogeerd achter het stuur gaat zitten. Hoe zit dat?’ Johan krijgt niet echt antwoord.

15 april 2014 – de uitspraak De Hoge Raad bepaalt dat de uitspraak blijft staan: zeven maanden gevangenisstraf en drie jaar ontzegging van de rijdbevoegdheid. ‘Ik snap niet hoe het werkt. Als je te hard rijdt, krijg je een fikse boete. Als je door drugsgebruik een zwaar ongeluk veroorzaakt, kun je het twee jaar rekken.’

2 juli 2012 - hoger beroep Post van de rechtbank: de uitspraak. Zeven maanden ­gevangenisstraf en drie jaar ontzegging van de rijbevoegd­ heid. Een week later hoort Johan dat de verdachte in hoger

2015 – de gevolgen van het hersenletsel Inmiddels woont het gezin in een nieuw huis, dat helemaal is aangepast. ‘Met zijn achten zitten we ’s avonds aan de eet­ tafel. Nog voor het toetje moet ik gaan rusten. lees verder >> 4/14

INHOUD NA HET ONGELUK

Slachtoffer over het strafproces >> DE MENING VAN

Advocaat Richard Korver >> OFFICIER ALS RECHTER

Corjan verruilt hectiek voor dossiers >> STRAF BAKKIE

10 officieren, 10 meningen.

Kan feedback op dossiers niet eenduidiger? >> IN DE VERHOORKAMER

Hoe is het met een ­advocaat erbij? >>

Voorpagina Mail de redactie

De gevolgen van het hersenletsel worden steeds duidelijker.

Gekleurde bloempotten, spelende kinderen: prikkels zijn me snel te veel, terwijl ik vroeger duizend dingen tegelijk deed.’

SLACHTOFFERS ERKEND De eenmalige uitgave van het magazine ERKEND verscheen

2016 – de straf ‘Misschien heb ik het laatste bericht gemist, maar ik weet niet of de jongen zijn straf inmiddels heeft uitgezeten. Bete­ kent zeven maanden straf ook echt zeven maanden zitten?’

Johan vraagt zich af of detentie zin heeft. ‘Zo’n jongen heeft begeleiding nodig. Misschien zou hij een tijdje in een revali­ datiecentrum moeten werken, zodat hij met eigen ogen kan zien wat een ongeluk aanricht.’ Johan heeft nog een tip. ‘Als slachtoffer ben je tweeënhalf jaar bezig met een zaak. Plot­ seling eindigt het dan met een zakelijke mededeling dat de dader straf krijgt. Zou iemand vanuit de rechtbank kunnen vragen hoe het met het slachtoffer gaat? Ik zou het een goed idee vinden als de rechtbank nog enige nazorg verleent.’

in juni 2016 bij de afsluiting van het programma Recht doen aan slachtoffers. Het programma had tot doel om het slachtoffer meer en beter ‘erkend’ te krijgen. In het magazine kun je onder andere lezen hoe projectleiders de rechten van slachtoffers vertalen naar concrete diensten.

Het programma eindigt, maar de volgende projecten en werkgroepen zijn in volle gang: project slachtofferzorg ZSM, project Iris (slachtoffers zonder verdachte), project Maatwerk, werkgroep Portalen, pilot Juridische Dienst­

Juli 2016 – de toekomst Werken als servicemonteur kan niet meer, maar Johan laat zich niet kisten. Op lagere scholen geeft de ervarings­ deskundige voorlichting om te laten zien dat gehandicapten niet zielig zijn, op middelbare scholen vertelt hij over de gevolgen die rijden onder invloed kan hebben. Ook assisteert hij bij de beenprothesecursus. ‘Ik kom opeens op hele andere plekken. Mijn leven houdt niet op.’ ●

verlening in actie, werkgroep Schade, werkgroep Pilot

INHOUD NA HET ONGELUK

Slachtoffer over het strafproces >> DE MENING VAN

Advocaat Richard Korver >> OFFICIER ALS RECHTER

Corjan verruilt hectiek voor dossiers >> STRAF BAKKIE

10 officieren, 10 meningen.

Kan feedback op dossiers niet eenduidiger? >> IN DE VERHOORKAMER

Hoe is het met een ­advocaat erbij? >>

Voorpagina

­Individuele beoordeling slachtoffers.

Mail de redactie DEEL VIA SOCIAL MEDIA 5/14

DE MENING VAN…

INHOUD

‘Het gaat om het lijf van het slachtoffer’ In deze rubriek laten kritische buitenstaanders hun licht schijnen op de strafrechtketen.

Richard Korver komt op voor de belangen van het slachtoffer. De advocaat vindt dat het slachtoffer nog een te weinig gelijkwaardige rol heeft in het strafproces.

RICHARD KORVER

Richard Korver is slachtoffer­ advocaat en voorzitter van het landelijk advocatennetwerk gewelds- en zedenslachtoffers (Langzs). Met enige regelmaat brengt hij samen met collega’s een zwartboek uit over ­misstanden met betrekking tot de naleving van slachtofferrechten.

‘Artikel 1 van de politiewet: hulp verlenen aan hen die het behoeven. Ik zie het als een plicht van de ketenpartners om het slachtoffer een plek te geven. Het slachtoffer heeft nog een te weinig gelijkwaardige rol in het strafproces. Gelukkig wordt de positie van slachtoffers steeds sterker. Vroeger nam je alles aan van iemand met gezag. Burgers worden steeds mondiger. In het strafproces, met name bij ernstige geweldsen zedenzaken, is dat niet anders.

Neem een verkrachting. Elke ketenpartner is gedurende een afgebakende fase bij de zaak betrokken en draagt het stokje daarna over aan de volgende professional, terwijl het slachtoffer een constante in het proces is. Ketenpartners praten óver het slachtoffer, terwijl het gaat om het lijf van het slachtoffer. Het is niet vreemd dat hij of zij daar iets over wil zeggen.

NA HET ONGELUK

Slachtoffer over het strafproces >> DE MENING VAN

Advocaat Richard Korver >> OFFICIER ALS RECHTER

Corjan verruilt hectiek voor dossiers >> STRAF BAKKIE

Een slachtofferadvocaat komt op voor de belangen van het slachtoffer. De advocaat kan ervoor zorgen dat de anonimiteit van het slachtoffer gerespecteerd wordt, geeft uitleg en bege­ leiding bij de praktische gang van zaken, kan bewijs toevoegen en suggesties doen voor getuigen.

Op 1 juli 2016 werd het spreekrecht uitgebreid. Slachtoffers mogen nu ook spreken over de juridische aspecten van de zaak.’

10 officieren, 10 meningen.

Kan feedback op dossiers niet eenduidiger? >> IN DE VERHOORKAMER

Hoe is het met een ­advocaat erbij? >>

TIP! Ketenpartners, ga met elkaar in gesprek over de veranderingen in het spreekrecht van het slachtoffer.

Voorpagina Mail de redactie DEEL VIA SOCIAL MEDIA 6/14

Officier in de huid van de rechter Bij het opleidingsparket Rotterdam volgt Corjan Kroon (33) een opleiding om officier van ­justitie te worden. Om te weten hoe het er buiten het OM aan toegaat, loopt hij stage als ­rechter-plaatsvervanger in de rechtbank van Breda. ‘Waar de dagen bij het OM hectisch zijn, bestudeer ik nu vooral dossiers.’

‘Een veertienjarig meisje werd aangereden, de automobilist wordt vervolgd’, vertelt Corjan Kroon op weg naar de ­zittingszaal. Een strikje houdt de stapel mappen bij elkaar.

Corjan heeft het dossier uitvoerig bestudeerd ter voorberei­ ding. Vandaag neemt hij niet plaats achter het bordje ‘officier van justitie’, maar gaat hij op de stoel zitten van de rechter.

Sinds vier weken loopt Corjan namelijk stage in de straf­sector van de rechtbank in Breda. Dat is onderdeel van de opleiding tot officier van justitie. Hij heeft op deze opleidings­plaats gesolliciteerd na een paar jaar als plaatsvervangend officier gewerkt te hebben. Om de opleiding te kunnen volgen, moest Corjan een zwaar selectieproces doorlopen.

Corjan wil uitpluizen hoe het zit.

Criminele bende Wat maakt het werk van een officier van justitie zo boeiend?

Corjans ogen beginnen te glinsteren. ‘Voor de politie is de ­officier het eerste aanspreekpunt bij het OM. Als er een lijk wordt gevonden, dan worden wij gebeld. We zijn vanaf de eer­ ste minuut bij een zaak betrokken. Wat gaan we doen, gaan we iemand vervolgen of niet? Dat maakt het spannend, jongens­ boekachtig.’ Piketweken vindt Corjan heerlijk. lees verder >> 7/14

INHOUD NA HET ONGELUK

Slachtoffer over het strafproces >> DE MENING VAN

Advocaat Richard Korver >> OFFICIER ALS RECHTER

Corjan verruilt hectiek voor dossiers >> STRAF BAKKIE

10 officieren, 10 meningen.

Kan feedback op dossiers niet eenduidiger? >> IN DE VERHOORKAMER

Hoe is het met een ­advocaat erbij? >>

Voorpagina Mail de redactie

‘Wat rechters na afloop bespreken, is het geheim van de raadkamer’

INHOUD NA HET ONGELUK

Slachtoffer over het strafproces >> DE MENING VAN

Advocaat Richard Korver >> OFFICIER ALS RECHTER

Corjan verruilt hectiek voor dossiers >> STRAF BAKKIE

‘Twee telefoons aan mijn oor, daar krijg ik energie van. Ik kan genieten van het opsporingsonderzoek; hoe kun je een criminele bende te slim af zijn? En ik houd ervan om het onderzoek te leiden. Soms pakken we een verdachte en denk je: daar waren we mooi op tijd bij. Als rechter kom je pas aan het eind van het traject in beeld.’

zijn wel anders. Zo is een rechter verantwoordelijk voor wie er aan het woord is tijdens de zitting. ‘Als de officier van ­justitie het woord krijgt, mag hij als vertegenwoordiger van een boze samenleving best zijn verontwaardiging uiten. Als rechter mag je wel streng zijn, maar het uiteindelijke oordeel bewaar je tot het vonnis.’

Waar de dagen bij het OM hectisch zijn, zijn de werkzaam­ heden op de rechtbank beter te plannen. Een groot deel van zijn werkweek bestaat uit het bestuderen van dossiers. Als plaatsvervangend rechter leest Corjan dossiers niet wezenlijk anders dan als officier van justitie. ‘Ik wil uitpluizen wat er precies gebeurd is, een zo goed mogelijke reconstructie maken van de waarheid.’ De rol en verantwoordelijkheden

Geheim van de raadkamer Tijdens de zitting eist de officier acht jaar gevangenisstraf tegen de automobilist. Na afloop gaat Corjan naar de raad­ kamer, waar hij met de andere twee rechters en de griffier debatteert. ‘Soms zijn we het roerend met elkaar eens, soms wordt er stevig gediscussieerd over de feiten of over juridische aspecten. Wat er precies wordt lees verder >> 8/14

10 officieren, 10 meningen.

Kan feedback op dossiers niet eenduidiger? >> IN DE VERHOORKAMER

Hoe is het met een ­advocaat erbij? >>

Voorpagina Mail de redactie

besproken, is het geheim van de raadkamer.’ Meestal schrijft de griffier een concept-vonnis, dat langs alle rechters gaat. De voorzitter mag het als laatste lezen. ‘Het gaat wel ergens over, het is verantwoordelijk werk. Je neemt een ingrijpende beslis­ sing over iemands leven. Verdwijnt iemand achter de tralies?’

Probleem Zijn er zaken die Corjan opvallen, nu hij een kijkje neemt bij een ander onderdeel van de strafrechtketen? ‘Doordat we bij het OM te veel werk hebben en te weinig mensen, hebben we de neiging om dingen op het laatste moment te doen. Als je het rapport vrij laat leest en ziet dat er toch nog vragen gesteld moeten worden aan een deskundige, dan moet de rechtbank de zaak aanhouden. Nu ik op de rechtbank werk, merk ik pas de omvang van het probleem en krijg ik mee hoe vervelend dat is. Zelf probeer ik vroegtijdig door het dossier te gaan om te kijken of er knelpunten zijn: hebben we alle stukken, zijn alle getuigen opgeroepen?’

INHOUD NA HET ONGELUK

Slachtoffer over het strafproces >> DE MENING VAN

Advocaat Richard Korver >> OFFICIER ALS RECHTER

Corjan verruilt hectiek voor dossiers >> STRAF BAKKIE

10 officieren, 10 meningen.

Kan feedback op dossiers niet eenduidiger? >> IN DE VERHOORKAMER

Mensenwerk Na het vele bureauwerk volgt er nog een buitenstage. Corjan denkt aan de politie. ‘Het is goed om te ervaren hoe het er op straat aan toe gaat. Als je ziet dat agenten soms een proces-­ verbaal opmaken na afloop van een zware nachtdienst kun je je voorstellen dat er wel eens een foutje insluipt. Ons werk blijft tenslotte mensenwerk.’ ●

Hoe is het met een ­advocaat erbij? >>

Voorpagina

Nu Corjan op de rechtbank werkt, merkt hij hoe belangrijk het is om dossiers vroegtijdig te lezen.

Mail de redactie DEEL VIA SOCIAL MEDIA 9/14

STRAF BAKKIE

INHOUD

‘Waarom vindt elke officier van justitie iets anders?’

NA HET ONGELUK

Slachtoffer over het strafproces >>

Soms kun je je verwonderen over de werkwijze van een samenwerkingspartner.

‘Waarom gaat dat zo?’, is een veelgehoorde vraag. In deze rubriek drinken Peter Brouwer van de politie en Ben ter Haar van het OM een straf bakkie.

DE MENING VAN

Advocaat Richard Korver >> OFFICIER ALS RECHTER

Peter Brouwer, politie, eenheid Den Haag: ‘Stuur een dossier naar tien officieren van justitie en je krijgt tien verschillende reacties. De ene vindt het goed genoeg bij vier getuigen, de andere wil alle twaalf gehoord hebben.

Althans, dat gevoel hebben veel politiemensen. Hanteert het OM eigenlijk één set aan concrete kwaliteitseisen?’

Ben ter Haar, parketsecretaris parket Den Haag: ‘Iedere officier van justitie en iedere rechter zal een eigen afweging over de feiten blijven maken. Dat mag ook; het zijn mensen. Daarbij, de ene zaak is de andere niet. Hoe relevant en betrouwbaar zijn de vier getuigen? Er zijn natuurlijk wel wettelijke eisen waaraan een proces-verbaal of dossier moet voldoen. Die wel wat concreter en in meer detail uitgewerkt mogen worden. Daarom werkt het kwaliteitsprogramma politie-OM aan een landelijke set van kwaliteitseisen. Die zullen dit jaar nog een standaard gaan vormen voor zowel politie als OM. Ik verwacht dat dat de feedback van de officier van justitie iets voorspelbaarder maakt.’

Corjan verruilt hectiek voor dossiers >> STRAF BAKKIE

10 officieren, 10 meningen.

Kan feedback op dossiers niet eenduidiger? >> IN DE VERHOORKAMER

Hoe is het met een ­advocaat erbij? >>

Voorpagina Mail de redactie DEEL VIA SOCIAL MEDIA 10/14

Extra oor bij het verhoor Sinds 1 maart 2016 hebben aangehouden verdachten recht op een advocaat bij het politie­ verhoor. Als de verdachte niet duidelijk afstand doet van dit recht, moet er bij ieder verhoor dus een advocaat aanwezig zijn. Een officier van justitie, hulpofficier, verhoorder en advocaat over hun eerste ervaringen.

INHOUD NA HET ONGELUK

Slachtoffer over het strafproces >> DE MENING VAN

Advocaat Richard Korver >>

DE OFFICIER VAN JUSTITIE

OFFICIER ALS RECHTER

‘Behoudens wat gewenning gaat het soepel’ Jobine van ‘t Westeinde is kwaliteitsofficier van justitie op ­arrondissementsparket Den Haag. Op het parket is zij aanspreekpunt voor collega’s die vragen hebben over dit onderwerp.

‘Het OM was verrast door de uitspraak van de Hoge Raad op 22 december 2015. Al per 1 maart 2016 moest er een advocaat bij het verhoor zitten. Bijzonder: er liep namelijk al een wetgevingstraject om dat voor eind 2016 te regelen.

Opeens moest het per direct gebeuren. Een enorme klus voor politie en advocatuur.

Bij de politie heb ik voorlichting gegeven aan 150 hulp­ officieren om uit te leggen welke juridische gevolgen het heeft als agenten de verdachte niet op dit recht wijzen of als ze dit niet goed opschrijven. In grote zaken en bij minder­ jarigen zat er vaak al een advocaat bij het verhoor, voor ­kleine misdrijven is dat nieuw. Bij deze delicten moet een verdachte zelf een advocaat benaderen en betalen. Als de verdachte een advocaat wil, dan moet er een afspraak

Corjan verruilt hectiek voor dossiers >> STRAF BAKKIE

10 officieren, 10 meningen.

Kan feedback op dossiers niet eenduidiger? >> IN DE VERHOORKAMER

Jobine: ‘Iedereen is gebaat bij meer helderheid over de werkwijze.’

worden gemaakt op het bureau, met een advocaat erbij. Een enorme verandering in werkwijze.

Ook advocaten moeten zich aan regels houden. Ze mogen aan het begin en aan het eind van het verhoor iets zeggen.

Daarnaast zijn er drie redenen om in te grijpen. Als de ver­ dachte de vraag niet begrijpt, als de verhoorder lees verder >>

11/14

Hoe is het met een ­advocaat erbij? >>

Voorpagina Mail de redactie

te veel druk uitoefent en als de fysieke of psychische toestand van de verdachte zodanig is dat antwoord geven lastig is.

Advocaten zien dat anders. Als ze erbij moeten zitten, willen ze ook iets kunnen doen. De advocatuur heeft een kort geding aangespannen. Het is wachten op antwoord van de Hoge Raad.

Iedereen is gebaat bij meer helderheid over de werkwijze.

Over het algemeen vind ik het knap hoe advocatuur en ­politie het hebben opgepakt. Behoudens wat gewenning gaat het soepel. Complimenten.’

INHOUD NA HET ONGELUK

Slachtoffer over het strafproces >> DE MENING VAN

Advocaat Richard Korver >> OFFICIER ALS RECHTER

Raymond: ‘Slechts één keer is een advocaat verwijderd.’

DE HULPOFFICIER

‘Ik had meer aanloopproblemen verwacht’ Raymond Analbers, Operationeel Specialist B, is een van de projectmanagers die ervoor zorgt dat 3.000 executieve politiemedewerkers in Midden-Nederland de training ‘raadsman bij het verhoor’ krijgen.

Als hulpofficier heeft hij te maken met de dagelijkse praktijk.

‘Dat er nu een raadsman bij het verhoor zit, heeft niet alleen effect op de collega’s die verdachten horen. Het heeft ook con­ sequenties voor de informatievoorziening. In de Basisvoorzie­ ning Handhaving moeten we een behoorlijk aantal formulieren aanpassen. Daarnaast heeft het effect op de huisvesting. Niet alle verhoorkamers zijn groot genoeg en er moeten voldoende ruimtes zijn waar advocaten van tevoren of tijdens een timeout kunnen overleggen met hun cliënt. In deze ruimtes moet de veiligheid van de advocaat gegarandeerd zijn. Soms moeten we een camera ophangen of een noodknop aanbrengen.

Verder willen we alle executieve collega’s, die weinig ervaring

hebben met advocaten, voor het eind van 2016 een halve dag training geven. Als agenten iemand staande houden, dan moeten ze aangeven dat het mogelijk is om een raadsman mee te nemen naar het verhoor. Ze moeten weten wat de consequenties daarvan zijn. Voor het invoeren van al deze zaken wilden we een jaar uittrekken, maar door de uitspraak van de Hoge Raad moesten we veel al voor 1 maart geregeld hebben. Ondanks de hoge druk zijn de ervaringen positief. In het cellencomplex in Houten zijn soms twaalf verhoren tege­ lijkertijd bezig. Slechts één keer is een advocaat verwijderd wegens ongepast gedrag. Tijdens het verhoor kleineerde hij de verbalisant en belde hij de officier om beklag te doen. Ik had meer aanloopproblemen verwacht. Mijn inschatting was dat alle verdachten een advocaat mee zouden nemen naar het verhoor en dat dit grote druk zou leggen op de advoca­ lees verder >> tuur. Nu blijkt dat sommige verdachten alleen

12/14

Corjan verruilt hectiek voor dossiers >> STRAF BAKKIE

10 officieren, 10 meningen.

Kan feedback op dossiers niet eenduidiger? >> IN DE VERHOORKAMER

Hoe is het met een ­advocaat erbij? >>

Voorpagina Mail de redactie

gebruikmaken van de consultatiebijstand: ze vinden het ­voldoende om de advocaat voorafgaand aan het verhoor te spreken. Deze verdachten kiezen ervoor om de vragen ­tijdens het verhoor zelf te beantwoorden of maken dan gebruik van hun zwijgrecht.’

INHOUD NA HET ONGELUK

Slachtoffer over het strafproces >> DE MENING VAN

DE VERHOORDER

Advocaat Richard Korver >>

‘Wachten op een advocaat vertraagt de voortgang’

OFFICIER ALS RECHTER

Dymph Baars werkt op de afhandelstraat, waar alle Utrechtse ZSM-zaken binnen zes uur worden afgedaan. Ze heeft veel ­ervaring met het verhoren van verdachten.

‘Ik ben redelijk positief, al vertraagt het wachten op een advo­ caat de voortgang wel. Het is toch een extra schakel. Als een verdachte verhoorbijstand wil, moet ik een advocaat bellen en een afspraak maken voor het verhoor. Vaak lukt het de advocaat om binnen twee uur aanwezig te zijn. Eerst vindt er dan een consultatie plaats, daarna het verhoor. Het vertraagt dus altijd. Zes uur om een zaak af te doen is al niet heel ruim.

Ik heb er totaal geen moeite mee dat er een advocaat bij zit die kijkt hoe ik werk. Ik weet waar het om draait in een zaak.

Via e-learning leerde ik meer over de raadsman bij het ver­ hoor. Helemaal nieuw is het niet dat er een advocaat bij zit: bij minderjarige verdachten was dat altijd al het geval. Mijn manier van verhoren heb ik niet aangepast.

Laatst onderbrak een advocaat mij. Hij achtte het onnodig dat de verdachte een uitgebreide sociale verklaring moest afleggen over woonplaats, werk en medicatie. Vervolgens

Dymph: ‘Mijn manier van verhoren heb ik niet aangepast.’

Corjan verruilt hectiek voor dossiers >> STRAF BAKKIE

heb ik uitgelegd dat ik dit wel van belang vond en dat de ­verdachte het recht heeft om niet te antwoorden op vragen die ik stel. Sommige advocaten schrijven mee en lezen de verklaring na afloop door met hun cliënt. Prima, daar zijn ze voor. De meeste advocaten zitten er rustig bij.’

DE ADVOCAAT

10 officieren, 10 meningen.

Kan feedback op dossiers niet eenduidiger? >> IN DE VERHOORKAMER

Hoe is het met een ­advocaat erbij? >>

‘Bij spraakverwarring grijp ik in’ Thomas Felix is advocaat bij De Roos & Pen in Amsterdam en voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Jonge Strafrechtadvocaten.

Hij merkt dat verhoorders en advocaten elkaar niet als vijanden zien.

‘Tijdens het voorgesprek met de cliënt hoor ik zijn verhaal.

Als ik tijdens het verhoor merk dat de verdachte lees verder >>

13/14

Voorpagina Mail de redactie

Thomas: ‘Het is niet onze rol om het de politie makkelijk te maken.’

zich niet ­helder uitdrukt, dan intervenieer ik. Ook bij spraak­ verwarring grijp ik in. Soms zegt een verbalisant: “Als u een verklaring aflegt, dan mag u misschien wel eerder naar huis.”

Sommige cliënten horen dan dat zij naar huis mogen als ze verklaren; ze begrijpen niet dat de verhoorder slechts zijn verwachting uitspreekt. Dan leg ik uit dat de verhoorder daarover niet beslist. Dat wordt me niet altijd in dank afge­ nomen; sommige verbalisanten willen zo snel mogelijk een

verklaring. Het is even wennen. Jarenlang was het verhoor hun domein, nu zit er opeens een advocaat bij. Hoewel de advocatuur dagelijks te maken heeft met de strafrechtketen, is het belangrijk dat politie en OM zich realiseren dat wij geen ketenpartners zijn. Advocaten handelen niet vanuit het alge­ meen belang, maar vanuit het belang van de cliënt. “Jullie werken niet mee aan het proces”, hoor ik soms. Het is onze rol niet om het de politie makkelijker te maken; het is onze taak om de cliënt bij te staan. Als ieder zich bewust is van zijn rol, we elkaar respecteren en de ruimte geven, dan komt dat het proces ten goede. Komt een verbalisant bijvoorbeeld met feiten, dan vraag ik waar deze feiten vandaan komen. Heeft de buurman dat gezegd? Dan kan de verdachte meteen ver­ duidelijken wat zijn relatie met de buurman is. En of de buur­ man überhaupt wel getuige was. Dat helpt het onderzoek.

Verder zijn we bezorgd over de vergoeding van 150 euro per verhoor, aangezien de kostprijs van gefinancierde rechtsbij­ stand 100 euro per uur bedraagt en een verhoor vaak langer duurt dan anderhalf uur. Op lange termijn is het niet houdbaar.

Daarover hebben we een kort geding aangespannen.’ ● DEEL VIA SOCIAL MEDIA

COLOFON Straf! is een initiatief dat voortkomt uit de samenwerking tussen de diverse organisaties in de strafrechtketen, ondersteund door ­directie Strafrechtketen. Straf! verschijnt vier keer per jaar. Redactieraad: Pim Miltenburg (politie), Marieke Jansen (OM), Marleen Oele ­(rechtspraak/OM), Sanne Borst (MinVenJ/DGSenB) Hoofdredactie: directie Strafrechtketen o.l.v. Johan Bac Eindredactie: Ellen Weber (Maters & Hermsen Journalistiek) Teksten: Sarah Leers, Ellen Weber (Maters & Hermsen Journalistiek) Beeld: Bas Czerwinski, Maria van der Heyden, Jeroen van Kooten, Gerlinde Schrijver Vormgeving: Maters & Hermsen Vormgeving

14/14

INHOUD NA HET ONGELUK

Slachtoffer over het strafproces >> DE MENING VAN

Advocaat Richard Korver >> OFFICIER ALS RECHTER

Corjan verruilt hectiek voor dossiers >> STRAF BAKKIE

10 officieren, 10 meningen.

Kan feedback op dossiers niet eenduidiger? >> IN DE VERHOORKAMER

Hoe is het met een ­advocaat erbij? >>

Voorpagina Mail de redactie