ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ - JCH68 - Αφιέρωμα στον Γιάννη Χρήστου II

ΣΤΟ ΜΕΓΑΡΟ

2020 21

JCH68ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΙΙ

© Αρχείο Γιάννη Χρήστου

JCH68ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΙΙ ΜΟΥΣΙΚΑ ΠΟΡΤΡΕΤΑ

Πορτρέτο Γιάννη Χρήστου. (Η φωτογραφία της σελίδας, καθώς και του εξωφύλλου, είναι ευγενική παραχώρηση του Αρχείου Γιάννη Χρήστου.)

Live Streaming - Χωρίς διάλειμμα

13.11.2020

ΑΙΘΟΥΣΑ BANQUET

ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΡΗΣΤΟΥ (1926-1970) Αναπαράστασις ΙΙΙ – Ο πιανίστας για ηθοποιό, ενόργανο σύνολο και μαγνητοταινίες Ο ΠΙΑΝΙΣΤΑΣ

Αργύρης Ξάφης CLAUDE VIVIER (1948-1983) Paramirabo για φλάουτο, βιολί, βιολοντσέλο και πιάνο ΓΙΑΝΝΗΣ ΧΡΗΣΤΟΥ Αναπαράστασις Ι – Ο βαρύτονος «αστρωνκατοιδανυκτερωνομηγυριν» για βαρύτονο, βιόλα και ενόργανο σύνολο Ο ΒΑΡΥΤΟΝΟΣ

Τάσης Χριστογιαννόπουλος Σολίστ Αγγέλα Γιαννάκη, βιόλα

Ergon Ensemble ΜΟΥΣΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Μίλτος Λογιάδης

© Αρχείο Γιάννη Χρήστου

4

Τα «μουσικοθεατρικά» του Γιάννη Χρήστου και ο «μεταπράτης» δημιουργός τους Ένα από τα ουσιαστικά χαρακτηριστικά του μουσικού μοντερνισμού –είτε πρόκειται για την προπολεμική, είτε για τη μεταπολεμική του φάση– είναι η διάβαση των παραδοσιακών συνόρων ανάμεσα στις τέχνες και η αναζήτηση νέων μορφών συνύπαρξης της μουσικής (με την παραδοσιακή, ηχητική της έννοια) και των εικαστικών τεχνών ή/και του θεάτρου – συνύπαρξης, δηλαδή, που να μην περιορίζεται στην παλαιά συνεργασία και συνέργεια των τεχνών αυτών στο πλαίσιο της κυρίαρχης (ιδιαίτερα κατά τον 19o αιώνα) μορφής μουσικού θεάτρου, της όπερας, και να μη μονοπωλείται από αυτήν. Η ιδέα είναι τόσο παλαιά, όσο και το αρχαιοελληνικό θέατρο, το οποίο, εξάλλου, ενέπνευσε και εμψύχωσε τη δημιουργία της όπερας κατά την όψιμη Αναγέννηση. Και δεν είναι τυχαίο ότι στο ίδιο πλαίσιο –δηλαδή στο πλαίσιο του μουσικού θεάτρου, και ειδικότερα της όπερας– ο Ριχάρδος Βάγκνερ συνέλαβε την ιδέα του «συνολικού έργου τέχνης», του περίφημου gesamtkunstwerk, το οποίο αποσκοπεί στην παραγωγή του καλλιτεχνικού μηνύματος με την ενεργό συνεργασία όλων των κύριων τεχνών,

5

οδηγημένη από τη χειρονομία ενός καλλιτέχνη, ο οποίος έχει και την ευθύνη για το τελικό σύνθετο μήνυμα. Ένας τέτοιος ευρύτατος ορισμός, ωστόσο, δεν μπορούσε εύκολα να παραγάγει συγκεκριμένες εφαρμοσμένες εκδοχές του «συνολικού έργου τέχνης» – είτε επρόκειτο για τα μελοδράματα του ίδιου του Βάγκνερ, είτε για τα πολύ πιο ριζοσπαστικά, όπως το Μυστήριο του Αλέξανδρου Σκριάμπιν, και τα «πολύτεχνα» έργα του Καντίνσκι της περιόδου του Γαλάζιου Καβαλάρη. Το πρόβλημα φάνηκε κυρίως κατά τη δεύτερη φάση του μουσικού μοντερνισμού, σε «πολύτεχνα» έργα συνθετών, όπως (για να περιοριστώ σε Έλληνες με διεθνή σταδιοδρομία) ο Ιάνης Ξενάκης, ο Ανέστης Λογοθέτης, ο Γιώργος Απέργης ή ο Θόδωρος Αντωνίου. Το πρόβλημα φάνηκε να είναι πρακτικής και μόνο φύσεως: ένας συγκεκριμένος καλλιτέχνης που έμαθε να υπηρετεί μία τέχνη (να δουλεύει, δηλαδή, πάνω σε ένα καλλιτεχνικό υλικό – τον ήχο, το ελαιόχρωμα, το μάρμαρο, το ύφασμα) είναι σχεδόν αδύνατον ο ίδιος να δουλέψει παράλληλα, και με την ίδια ευκολία, στο υλικό μιας άλλης τέχνης. Πώς θα μπορούσε, λοιπόν, ένας μουσικός να λειτουργήσει σαν επαγγελματίας στο εσωτερικό μιας άλλης τέχνης, ώστε να οδηγηθεί σε ένα άρτιο σύνθετο αποτέλεσμα, σ’ ένα πολύτεχνο δημιούργημα, το οποίο να αξιοποιεί, σε συγκρίσιμο βαθμό, παρεμβάσεις του ίδιου καλλιτέχνη (εν προκειμένω, του μουσικού) στο κατεξοχήν οικείο υλικό του (τον ήχο) και σε άλλα, στην επεξεργασία των οποίων δεν έχει εκπαιδευτεί; Η απάντηση του Γιάννη Χρήστου στο ερώτημα αυτό φαίνεται να είναι: «Δεν θα μπορούσε και δεν θα ΄πρεπε. Για τον αλεξανδρινό αυτόν συνθέτη, που εκπαιδεύτηκε μουσικά από την Τζίνα Μπαχάουερ, τον Χανς Φέρντιναντ Ρέντλιχ και τον Άντζελο Φραντσέσκο Λαβανίνο, που ήρθε σε επαφή με τη σκέψη του Βίτγκενσταϊν και του Γιουνγκ και που μελέτησε τις αρχαίες θρησκείες της Ανατολής, η μετάπραξη είναι μια πράξη που εκτελείται έξω από τη λογική, η οποία την αιτιολογεί: 6

Έτσι, στις λεγόμενες παραστατικές τέχνες, κάθε δράση που απαιτεί από τον εκτελεστή της να προχωρήσει πέρα από την τρέχουσα λογική του μέσου στο οποίο ανήκει, απαιτεί από αυτόν να προχωρήσει πέρα από τη λογική του πεδίου δράσης του, ας πούμε. Η δράση αυτή είναι μια «μετάπραξη» και είναι σκόπιμα «μη χαρακτηριστική». Αντίστροφα, μια δράση που συμμορφώνεται σκόπιμα με την τρέχουσα λογική του μέσου αυτού είναι μια «πράξη», εφόσον είναι σκόπιμα «χαρακτηριστική». Για παράδειγμα, ένας αρχιμουσικός που διευθύνει σε μια συναυλία, αυτό είναι μια πράξη. Αν όμως του ζητηθεί επίσης να περπατά γύρω γύρω, να μιλά, να φωνάζει, να ουρλιάζει, να χειρονομεί ή να εκτελεί οποιαδήποτε άλλη δράση που δεν συνδέεται αυστηρά με τη δουλειά του ως αρχιμουσικού, αυτό θα μπορούμε να είναι μια μετάπραξη. Ένας εκτελεστής ενός οργάνου που σε μια συναυλία παίζει το όργανο αυτό, αυτό είναι μια πράξη. Αν όμως του ζητηθεί επίσης να περπατά γύρω γύρω, να μιλά, να φωνάζει, να ουρλιάζει, να χειρονομεί ή να εκτελεί οποιαδήποτε άλλη δράση μη χαρακτηριστική της τρέχουσας λογικής της κατηγορίας, αυτό θα μπορούσε να είναι μια μετάπραξη. Από την άλλη πλευρά, αν από έναν ηθοποιό, φέρ’ ειπείν, ή χορευτή που παίρνει μέρος σ’ ένα έργο «μεικτών μέσων» ζητηθεί να ουρλιάξει, να γελάσει, να κινηθεί γύρω γύρω, να χορέψει, να κάνει χειρονομίες ή οτιδήποτε άλλο, τότε ο ηθοποιός αυτός θα μπορούσε απλώς να εκτελεί μια πράξη, και όχι μια μετάπραξη.

Σύμφωνα, λοιπόν, με τον ίδιο τον Χρήστου και χάρη στη διάκριση «πράξης»-«μετάπραξης», η αντινομία παρακάμπτεται: η παρέμβαση του δημιουργού σε ένα υλικό ξένο προς τη δική του τέχνη έχει νόημα εφόσον εμφανίζεται ως υπέρβαση στο εσωτερικό της τέχνης του: Το τελευταίο αυτό παράδειγμα μας αφήνει να εννοήσουμε ότι μια μετάπραξη δεν είναι μια από τις λειτουργίες των μεικτών μέσων. Μια μετάπραξη είναι μια κατάρρευση, ένα βούλιαγμα, μια ένταση, κάτω από την επιφάνεια ενός απλού μέσου, το απειλεί το ίδιο το φράγμα του νοήματος αυτού του μέσου. Μια επίθεση ενάντια στη 7

λογική της σχέσης του εκτελεστή με το ίδιο του το εκφραστικό μέσο. Μια παραβίαση εκ των έσω μιας απλής κατάστασης πραγμάτων. [Τα έως εδώ παραθέματα σε μετάφραση Γ. Λεωτσάκου]

Αλλά, έτσι, μια τέχνη διατηρεί την ταυτότητά της (π.χ. η μουσική παραμένει μουσική), εφόσον οι αλλότριες παρεμβάσεις παραμένουν στο επίπεδο της μετάπραξης και δεν επιχειρούν να αναχθούν σε «ισότιμες» δράσεις άλλων τεχνών: Η μετάπραξη αφορά το σπάσιμο του νοηματικού φράγματος ενός και μόνο μέσου, όποιο κι αν είναι αυτό το μέσο. Όταν αυτό συμβαίνει, αυτό είναι μουσική. ΕΤΣΙ ΩΣΤΕ Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΜΕ ΚΑΘΕ ΜΕΣΟ. Ο συνθέτης θέλησε να εφαρμόσει εμπράκτως την προβληματική

του αυτή σε μια σειρά έργα της τελευταίας του δημιουργικής περιόδου –δηλαδή σε μια σειρά έργα που συνέθεσε λίγο πριν και μετά το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967: στη συναυλία του Μεγάρου θα εκτελεστούν τα γνωστότερα: η Αναπαράστασις I (αστρωνκατοιδανυκτερωνομηγυριν) και η Αναπαράστασις III (Ο πιανίστας). Η φράση που περιέχεται στον τίτλο της Αναπαράστασης I (1968) προέρχεται από την τραγωδία Πέρσες του Αισχύλου: την εκφέρει ο πέρσης φρουρός, στον οποίο έχει ανατεθεί να παρακολουθεί κάθε βράδυ το πέλαγος, περιμένοντας την επιστροφή των πλοίων από την Ελλάδα – και ελπίζοντας, φυσικά, σε μια νικηφόρα, γι’ αυτούς, έκβαση του πολέμου. Σύμφωνα με τον συνθέτη, πρόκειται για τη φράσηκλειδί του έργου και σημαίνει «έχω μάθει να παρακολουθώ τις κινήσεις των άστρων τη νύχτα», ενώ τα λόγια που εκφέρονται από τον μαέστρο («κόκκινο», «κίτρινο», «πράσινο») παραπέμπουν στους σηματοδότες της τροχαίας και χρησιμεύουν στη ρύθμιση των «εισόδων» και των «εξόδων» των μελών του ενόργανου συνόλου. Τέλος, «τα κείμενα που λέγονται από το σύνολο των εκτελεστών είναι οδηγίες ασφαλείας που επεξηγούν την ήχηση μιας σειρήνας συναγερμού πάνω σε ένα πλοίο εν πλω».

8

Αντίθετα, η Αναπαράστασις III (1968-1969) ανεβάζει στη σκηνή τη δυσκολία επικοινωνίας ενός πιανίστα με το πιάνο του και, μέσω αυτού, με το κοινό του. Σύμφωνα με τον συνθέτη, μαέστρος και ενόργανο σύνολο αποτελούν ένα «σύστημα», του οποίου «το φράγμα της συνοχής» επιχειρεί να διαβεί ο πιανίστας, χάρη στις «δραστηριότητες και τις προσπάθειές του, στο τέλος του έργου, να κάμει μια επεξηγηματική χειρονομία», η οποία όμως θα μείνει ατελέσφορη και ημιτελής. Οι δύο Αναπαραστάσεις πρωτοπαίχτηκαν στο Μόναχο, με μαέστρο τον Θεόδωρο Αντωνίου και «σολίστ» τον βαρύτονο Σπύρο Σακκά και τον ζωγράφο-ηθοποιό Γρηγόρη Σεμιτέκολο, αντίστοιχα. Χάρης Ξανθουδάκης

Το πληροφοριακό υλικό που χρησιμοποιήθηκε για το σημείωμα αυτό αντλήθηκε από τη διδακτορική διατριβή του Κωστή Ζουλιάτη, η οποία εκπονήθηκε υπό την επίβλεψη του γράφοντος και υποστηρίχθηκε επιτυχώς στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο το 2018.

9

ΤΑΣΗΣ ΧΡΙΣΤΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

(Tassis Christoyannis) Γεννήθηκε στον Πειραιά. Σπούδασε πιάνο και τραγούδι. Από το 1989 εμφανίζεται σε πρωταγωνιστικούς ρόλους στην ΕΛΣ, στο ΜΜΑ, και στο εξωτερικό: Νέα Υόρκη, Παρίσι, Βερσαλλίες, Μαδρίτη, Βερολίνο, Φραγκφούρτη, Αμβούργο, Βουδαπέστη, Λονδίνο, Φλωρεντία, Τορίνο, Γενεύη, Γκλάιντμπορν κ.α., ερμηνεύοντας εμβληματικούς ρόλους (Κουρέας της Σεβίλλης, Μάκβεθ, Ντον Τζοβάννι, Ντον Κάρλο, Τραβιάτα, Μαγικός Αυλός, Ευγένιος Ονιέγκιν, Φάουστ, Άμλετ, Χορός μεταμφιεσμένων, Φάλσταφ, Τροβατόρε κ.ά.) και δίνοντας ρεσιτάλ τραγουδιού. Έχει ηχογραφήσει, μεταξύ άλλων, τις όπερες: Ταμερλάνος, Ιούλιος Καίσαρ (Χαίντελ), Ανδρομάχη, Το καραβάνι του Καΐρου (Γκρετρύ), Δαναΐδες, Ταράρ (Σαλιέρι), Τα μυστήρια της Ίσιδος (Λέκνιτς-Μότσαρτ), Σανκ Μαρς, Λε Τριμπού ντε Ζαμορά (Γκουνό), Τραβιάτα, Φάλσταφ (Βέρντι), αλλά και τραγούδια των Φ. Νταβίντ, Μ. Γκοντάρ, Ε. Λαλό, Κ. Σαιν-Σανς, Σ. Γκουνό, Ρ. Αν κ.ά. Παράλληλα συνεργάζεται με έλληνες συνθέτες και έχει ηχογραφήσει έργα των: Μ. Χατζιδάκι (Αμοργός), Μ. Θεοδωράκη (Αντιγόνη, Άξιον εστί), Ν. Μαμαγκάκη (Εαρινή Συμφωνία, Ερωτόκριτος, Ερωφίλη, Οδύσσεια, Μπολιβάρ, Παπαδιαμάντης, Ασκητική, Καβάφης, Όπερα των σκιών, Σαπφώ κ.ά.), Γ. Κουρουπού (Το Μονόγραμμα), Η. Ανδριόπουλου (Ωδαί, Μια μουσική διαδρομή), Θ. Μικρούτσικου (Η επιστροφή της Ελένης), Γ. Μαρκόπουλου (Ερωτόκριτος και Αρετή, Ο ταχύτατος Λούης), Ν. Ξυδάκη (Rue Lepsius), Άλκη Μπαλτά (τραγούδια). Έχει συμπράξει με τους: Μαρία Φαραντούρη, Σαβίνα Γιαννάτου, Έλλη Πασπαλά, Μανώλη Μητσιά, Γιώργο Νταλάρα, Δημήτρη Μπάση, Κώστα Μακεδόνα, Ελευθερία Αρβανιτάκη κ.ά. Γράφει μουσική και έργα του έχουν παιχτεί στην Ελλάδα και το εξωτερικό (Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας μικρός πρίγκιπας, Χοροί για πιάνο, Προσευχή για δύο φωνές, Μικρός κύκλος τραγουδιών, On the road, Labyrinth, Χριστουγεννιάτικη ιστορία, Παραμυθοϊστορίες, κύκλοι τραγουδιών για ορχήστρα και φωνή e.e.cummings, και για πιάνο και φωνή Thomas Moore, Κλυταιμνήστρα).

10

ΑΡΓΥΡΗΣ ΞΑΦΗΣ

Απόφοιτος της Ανωτέρας Σχολής Δραματικής Τέχνης του Εθνικού Θεάτρου. Από το 1997 ως σήμερα έχει συνεργαστεί με τους σημαντικότερους καλλιτεχνικούς οργανισμούς της χώρας: Θέατρο Αμόρε, Εθνικό Θέατρο, Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, Θέατρο Θησείο κ.ά, καθώς και με το Mahagonny Theater Kunst Kulturarbeit Berlin στη Γερμανία. Έχει παίξει σε έργα των: Σοφοκλή, Ευριπίδη, Σαίξπηρ, Τσέχoφ, Καλντερόν ντε λα Μπάρκα, Σνίτσλερ, Γκαίτε, Μπύχνερ, Δημητριάδη κ.ά. Επίσης, έχει συνεργαστεί με τους σκηνοθέτες: Θωμά Μοσχόπουλο, Μιχαήλ Μαρμαρινό, Άλμπρεχτ Χίρχε, Νίκο Μαστοράκη, Γιώργο Λάνθιμο κ.ά. Είναι ιδρυτικό μέλος της θεατρική ομάδας ΠΥΡ, μαζί με την Ιώ Βουλγαράκη και τη Δέσποινα Κούρτη. Του έχουν απονεμηθεί τα βραβεία: «Δημήτρης Χορν», της Ένωσης Κριτικών και της Ακαδημίας Κινηματογράφου (α΄ βραβείο ανδρικού ρόλου). Διδάσκει υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών.

11

ERGON ENSEMBLE

Το Ergon Ensemble μετρά πάνω από δέκα χρόνια καλλιτεχνικής πορείας στα ελληνικά και διεθνή δρώμενα της σύγχρονης μουσικής. Με αφετηρία τα μάστερκλας του Ensemble Modern, τα μέλη του δημιούργησαν το κορυφαίο σύνολο σύγχρονης μουσικής στην Ελλάδα. Από την ίδρυσή του, το 2008, το σύνολο έχει εντάξει στο δυναμικό του μερικούς από τους καλύτερους έλληνες μουσικούς σε ένα ευέλικτο σχήμα που διαμορφώνεται ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε παραγωγής. Τα πρωτότυπα προγράμματα που παρουσιάζει περιλαμβάνουν μουσική δωματίου, μουσικό θέατρο, χορό, σύγχρονη όπερα, μουσική και κινηματογράφο. Με την προσήλωση που το διακρίνει στην ακρίβεια και τη δυναμικότητα των εκτελέσεων, έχει αποσπάσει διθυραμβικά σχόλια από κριτικούς και κοινό. Το Σύνολο έχει κληθεί να συμμετάσχει σε σημαντικά φεστιβάλ σε Ελλάδα και εξωτερικό: Documenta (Κάσσελ), KunstFestSpiele (Χέρρενχαουζεν), Suså Festival (Δανία), Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, Summer Nostos Festival, Διεθνές Φεστιβάλ Σύγχρονης Μουσικής Φάρος (Λευκωσία), Bigli New Music Festival (Κωνσταντινούπολη). Συνεργάζεται συχνά με τη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών και την Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ, ενώ δίνει συστηματικά συναυλίες στο ΜΜΑ παρουσιάζοντας όλο το εύρος του ρεπερτορίου του 20ού και 21ου αιώνα. Το Ergon, σε συνεργασία με τη Μουσική Βιβλιοθήκη «Λίλιαν Βουδούρη», έχει οργανώσει εκπαιδευτικές δράσεις για τη μουσική του 20ού και 21ου αιώνα. Κατά την καλλιτεχνική σεζόν 2020-21 θα επεκτείνει τις παιδαγωγικές του δραστηριότητες μέσω του εκπαιδευτικού προγράμματος Ergon lab.

ERGON ENSEMBLE ΒΙΟΛΙΑ Κώστας Παναγιωτίδης Παναγιώτης Τζιώτης ΒΙΟΛΑ Αγγέλα Γιαννάκη ΒΙΟΛΟΝΤΣΕΛΟ Δημήτρης Τραυλός ΚΟΝΤΡΑΜΠΑΣΟ Νίκος Τσουκαλάς ΦΛΑΟΥΤΟ Νίκος Νικόπουλος

12

ΚΛΑΡΙΝΕΤΟ Κώστας Τζέκος ΓΑΛΛΙΚΟ ΚΟΡΝΟ Μάνος Βεντούρας ΤΡΟΜΠΟΝΙ Ανδρέας-Ρολάνδος Θεοδώρου ΠΙΑΝΟ Στέφανος Νάσος ΚΡΟΥΣΤΑ Μπάμπης Ταλιαδούρος

ΜΙΛΤΟΣ ΛΟΓΙΑΔΗΣ

Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε θεωρητικά και πιάνο στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών και Χαλανδρίου, αποσπώντας το α΄ βραβείο και αριστείο εξαιρετικής επίδοσης. Με υποτροφία του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης, συνέχισε τις σπουδές του στη Μουσική Ακαδημία του Μονάχου, απ’ όπου αποφοίτησε με διπλώματα διεύθυνσης χορωδίας και ορχήστρας και δίπλωμα meisterklasse, επιτυγχάνοντας τον υψηλότερο βαθμό που είχε δοθεί ποτέ από την Ακαδημία. Εργάστηκε ως πιανίστας και αρχιμουσικός για δύο χρόνια στην όπερα του Ουλμ.

Tο 1992 επέστρεψε στην Ελλάδα, ύστερα από πρόσκληση του Μάνου Χατζιδάκι, και ανέλαβε τη θέση του μόνιμου αρχιμουσικού της Ορχήστρας των Χρωμάτων μέχρι το 2011, χρονιά που η ορχήστρα λόγω οικονομικών προβλημάτων διέκοψε τις δραστηριότητές της. Έχει ευρεία δισκογραφία – πάνω από 30 CD (NAXOS, VERVE, EMI, SONY κ.ά.). Εκτός από τις σημαντικές ελληνικές ορχήστρες, έχει διευθύνει τις ορχήστρες της Βαυαρικής Ραδιοφωνίας, της Όπερας της Μόσχας, της Σόφιας και του Αμβούργου, της Βασιλικής Όπερας της Δανίας, την Εθνική Ορχήστρα της Ρωσίας, τη Βασιλική Φιλαρμονική Ορχήστρα του Λονδίνου, την Ορχήστρα Δωματίου της Βιέννης και το Κοντσέρτφεραϊν της Βιέννης, τη Συμφωνική Ορχήστρα του Μονάχου, τη Συμφωνική της Πράγας κ.ά. Το 2015-16 διετέλεσε καλλιτεχνικός διευθυντής των Μουσικών Συνόλων της ΕΡΤ και από το 2016 έως το 2020 ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Είναι καθηγητής διεύθυνσης ορχήστρας στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου.

13

ΕΠΙΣΗΜΟΣ ΧΟΡΗΓΟΣ ΑΕΡΟΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΙΕΣΗ 101.3, GALAXY 92, IN2LIFE.GR