Issuu

Schubert 8 – Beethoven 5 Καμεράτα Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής Γιώργος Πέτρου

Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης

Schubert 8 – Beethoven 5 Καμεράτα Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής 19.11.2025 FRANZ SCHUBERT (1797-1828) Συμφωνία αρ. 8 σε σι ελάσσονα, D. 759, «Ημιτελής» Allegro moderato Andante con moto

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ

LUDWIG VAN BEETHOVEN (1770-1827) Συμφωνία αρ. 5 σε ντο ελάσσονα, έργο 67 Allegro con brio Andante con moto Scherzo. Allegro – Trio Allegro

Καμεράτα Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής σε όργανα εποχής ΜΟΥΣΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Γιώργος Πέτρου

Η Ημιτελής του Σούμπερτ Στην πορεία της σύντομης ζωής του, ο Φραντς Σούμπερτ συνέθεσε περισσότερα από χίλια πεντακόσια έργα, στα οποία περιλαμβάνονται τραγούδια (Lieder) απαράμιλλης μελωδικής και αρμονικής ομορφιάς, πολλά θρησκευτικά και συμφωνικά έργα, καθώς και μουσική δωματίου. Αρκετά από αυτά έμειναν ανολοκλήρωτα, χωρίς να γνωρίζουμε με βεβαιότητα τους λόγους. Ίσως να ευθύνονταν τα προβλήματα υγείας του ή και μια κλονισμένη αυτοπεποίθηση μπροστά στο εμβληματικό συμφωνικό έργο του Μπετόβεν. Σε αυτά τα έργα συγκαταλέγεται και η Όγδοη Συμφωνία, την οποία άρχισε να συνθέτει τον Οκτώβριο του 1822. Ο Σούμπερτ ολοκλήρωσε και ενορχήστρωσε μόνο δύο μέρη της, μαζί με ένα μερικώς ενορχηστρωμένο Σκέρτσο. Στη συνέχεια φαίνεται να εγκατέλειψε τη σύνθεση, αφήνοντάς τη με δύο μέρη έναντι των τεσσάρων μιας τυπικής Συμφωνίας της εποχής. Αυτό το κόσμημα του συμφωνικού ρομαντισμού παρέμεινε στην αφάνεια για σχεδόν σαράντα χρόνια μέχρι να φτάσει στα χέρια του αυστριακού μαέστρου Γιόχαν φον Χέρμπεκ, ο οποίος διηύθυνε για πρώτη φορά την Όγδοη Συμφωνία τον Δεκέμβριο του 1865 στη Βιέννη. Στις εκτελέσεις που ακολούθησαν τα επόμενα χρόνια, διάφοροι μαέστροι επιχείρησαν να προσθέσουν μέρη από άλλα έργα του Σούμπερτ για να ολοκληρώσουν τη σύνθεση, χωρίς ωστόσο επιτυχία. Τελικά, καθιερώθηκε η εκτέλεση της αυθεντικής, με τα δύο μόνο μέρη. Το έργο, αν και τυπικά ημιτελές, δίνει την εντύπωση μιας πλήρους σύνθεσης, που διηγείται την παθιασμένη σύγκρουση ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι. Στο θυελλώδες πρώτο μέρος, η μυστηριώδης μουσική χειρονομία της εισαγωγής από τα τσέλα και τα κοντραμπάσα παιγμένη πιανίσιμο μοιάζει να αναδύεται από την άβυσσο, προειδοποιώντας για μια αδιόρατη απειλή. Η ανησυχία παρατείνεται με τα βιολιά να εκτελούν ένα ανήσυχο μοτίβο πάνω από τα μπάσα έγχορδα, που τώρα παίζουν πιτσικάτο, υφαίνοντας το φόντο πάνω στο οποίο τα όμποε και τα κλαρινέτα τραγουδούν το πρώτο θέμα στη σκοτεινή τονικότητα της σι ελάσσονος. Με ένα διαρκές κρεσέντο που κορυφώνεται στα κόρνα, η σύνθεση οδηγείται στο δεύτερο θέμα. Τα τσέλα, σαν να εξιλεώνονται για την αρχική αναστάτωση που προκάλεσαν, παίζουν τώρα ένα γλυκό θέμα που θυμίζει ξένοιαστο βαλς. Τη συνέχεια αναλαμβάνουν τα βιολιά, αλλά η μελωδία διακόπτεται απότομα από δυσοίωνες ορχηστρικές συγχορδίες σε ένταση φορτίσιμο. Ο Σούμπερτ χτίζει απανωτές κορυφώσεις αιφνιδιαστικής έντασης, ενώ θραύσματα του δεύτερου θέματος ξεπροβάλλουν διστακτικά στα βιολιά και στα ξύλινα πνευστά. Η επεξεργασία είναι γεμάτη σπαρακτικές στιγμές πάλης ανάμεσα στην ελπίδα και την απόγνωση. Το μέρος αυτό, ακολουθώντας πιστά τη φόρμα σονάτα, κλείνει με την επανέκθεση, ενώ το αρχικό μοτίβο ρίχνει τη σκιά του πάνω στις τελευταίες στιγμές. Το ελαφρώς πιο αργό Andante con moto στη λαμπερή τονικότητα της μι μείζονος προσφέρει μια προσωρινή ανακούφιση από την ένταση που προηγήθηκε. Στην κυκλική ασματική του φόρμα εναλλάσσονται τα δύο θέματα γεμάτα λυρισμό, ρομαντική λαχτάρα και τρυφερότητα, με παθιασμένα ξεσπάσματα να ταράζουν στιγμιαία τα ήσυχα νερά της μελωδίας. Η καταληκτική κόντα εισάγεται από τη φράση στα βιολιά, ενώ τα ξύλινα πνευστά ξεδιπλώνουν τη μελωδία που σταδιακά τεμαχίζεται, οδηγώντας στο κλείσιμο του έργου με μια γαλήνια συγχορδία.

Η Πέμπτη του Μπετόβεν Η Πέμπτη Συμφωνία του Μπετόβεν αποτελεί ορόσημο του κλασικού ρεπερτορίου και αναμφίβολα το δημοφιλέστερο έργο του σπουδαίου μουσουργού. Πλημμυρισμένη από τον άκρατο ηρωισμό αλλά και τη συγκρουσιακή διάθεση που χαρακτηρίζει τη μεσαία συνθετική του περίοδο, κατορθώνει να λάμπει έως σήμερα σαν φάρος ελπίδας. Στις νότες της αποτυπώνονται τα δεινά που ταλάνιζαν τον συνθέτη από το 1802 έως το 1812 (σταδιακή απώλεια ακοής, οικονομική δυσπραγία). Στις δύσκολες στιγμές που περνούσε, αποκρίθηκε με τον τρόπο που γνώριζε καλύτερα: η Πέμπτη Συμφωνία, γραμμένη το 1808, στη ζοφερή τονικότητα της ντο ελάσσονος, μοιάζει να απαντά με θάρρος και αποφασιστικότητα στα χτυπήματα της μοίρας, τα οποία συμβολίζονται με το χαρακτηριστικό εισαγωγικό μοτίβο των τεσσάρων νοτών. Ο Μπετόβεν κατορθώνει κάτι πρωτοφανές για την εποχή: χτίζει ένα τεράστιο συμφωνικό αριστούργημα από μια εξαιρετικά σύντομη μουσική χειρονομία η οποία επανέρχεται συνεχώς, υπενθυμίζοντάς μας πως στη ζωή η βαναυσότητα καραδοκεί σε κάθε βήμα. Η ελπίδα αναπτερώνεται με το δεύτερο λυρικό θέμα, από τα έγχορδα και τα ξύλινα πνευστά, αλλά σύντομα η απειλή επιστρέφει με το αρχικό μοτίβο, επάνω στο οποίο οικοδομείται η ταραχώδης ανάπτυξη. Η παραδοσιακή επανέκθεση καθυστερείται στιγμιαία από μια αναπάντεχη εκφραστική καντέντσα στο όμποε, και στη συνέχεια ξεδιπλώνεται ορμητικά, οδηγώντας σε μια παρατεταμένη κόντα. Το αρχικό μοτίβο, παιγμένο από τα έγχορδα, σφυροκοπά το μυαλό μας ξανά και ξανά, σε μια καταιγιστική κατάληξη. Για το Andante con moto, ο συνθέτης μάς προσφέρει μια σειρά παραλλαγές σε δύο θέματα αντιθετικού χαρακτήρα. Το πρώτο, παιγμένο από τις βιόλες και τα τσέλα, διακρίνεται από μια κομψότητα, που διαλύει τα σύννεφα του προηγούμενου μέρους. Το δεύτερο θέμα, από τα κόρνα και τις τρομπέτες, ηχεί πομπώδες και ηρωικό. Οι ακόλουθες παραλλαγές στα δύο θέματα προσφέρουν μια θαυμάσια μουσική εναλλαγή ευγένειας και μεγαλοπρέπειας. Το δεύτερο μέρος κλείνει αποφασιστικά με την κεφαλή του πρώτου θέματος. Η ένταση επανέρχεται στο τρίτο μέρος, ένα ζωηρό Σκέρτσο που αντλεί το υλικό του από το αρχικό μοτίβο των τεσσάρων φθόγγων του πρώτου. Στο μεσαίο τμήμα, τα τσέλα και τα κοντραμπάσα μάς αιφνιδιάζουν με μια μικρή φούγκα, επιστρέφοντας αμέσως μετά στο αρχικό θέμα, το οποίο ακούγεται αυτή τη φορά με συνωμοτική διάθεση από τα πιτσικάτο έγχορδα και το φαγκότο. Ξαφνικά, η δράση σταματά. Μια παρατεταμένη νότα υπό τον ρυθμικό κτύπο των τυμπάνων παγώνει το χρόνο, επιτρέποντας στα βιολιά να σκαρφαλώσουν ψιθυριστά με διστακτικές κινήσεις στις ψηλές νότες. Ένα βαθμιαίο κρεσέντο συνδέει χωρίς διακοπή το τρίτο με το τέταρτο καταληκτικό μέρος της Συμφωνίας και οδηγείται σε ένα θριαμβευτικό ξέσπασμα από ολόκληρη την ορχήστρα. Η μουσική στροβιλίζεται χωρίς ανάσα στην αισιόδοξη τονικότητα της ντο μείζονος. Η ηχοχρωματική παλέτα εμπλουτίζεται –τολμηρά για την εποχή εκείνη– με τα τρομπόνια, το κοντραφαγκότο και το πίκολο φλάουτο. Τα δύο θέματα της φόρμας σονάτα εξελίσσονται αδιάλειπτα και, στην κορυφή της επεξεργασίας, ο ευφάνταστος δημιουργός με μια ακόμα ρηξικέλευθη επιλογή επαναφέρει το μυστηριώδες τέλος του Σκέρτσου ως συνδετικό κρίκο με την επανέκθεση. Η εκτεταμένη κόντα διατρανώνει τη δύναμη της ανθρώπινης ψυχής και τη θριαμβευτική της νίκη ενάντια σε όλες τις συμφορές – μέχρι το φλογερό φινάλε. ΕΛΕΝΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ

Γιώργος Πέτρου Έχοντας στο ενεργητικό του μία υποψηφιότητα για Grammy και ένα βραβείο ECHO Klassik, ο Γιώργος Πέτρου έχει διαγράψει λαμπρή διεθνή σταδιοδρομία, και θεωρείται από τους σπουδαιότερους σύγχρονους ερμηνευτές της μουσικής του 18ου αιώνα καθώς και της όπερας της εποχής του μπελκάντο, χάρη στη φαντασία, το δυναμισμό και τη μουσικότητα που διακρίνει τις ερμηνείες του. Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε πιάνο στο Ωδείο Αθηνών και συνέχισε στο Βασιλικό Κολέγιο και στη Βασιλική Ακαδημία Μουσικής του Λονδίνου, με υποτροφίες της Βασιλικής Ακαδημίας και του Ιδρύματος Ωνάση. Αρχικά σολίστ πιάνου, μεταπήδησε στη διεύθυνση ορχήστρας. Έχει λάβει τους τιμητικούς τίτλους Chevalier de l’οrdre des Arts et des Lettres από τη γαλλική κυβέρνηση και Associate of the Royal Academy of Music (ARAM) από τη Βασιλική Ακαδημία Μουσικής του Λονδίνου. Από το 2022 είναι καλλιτεχνικός διευθυντής του Διεθνούς Φεστιβάλ «Χαίντελ» του Γκαίττινγκεν. Από το 2020 έως το 2022 διετέλεσε μουσικός διευθυντής της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ. Από το 2012 διευθύνει την Καμεράτα εντός και εκτός Ελλάδας, ενώ ηχογραφεί με τις μεγαλύτερες διεθνείς δισκογραφικές εταιρείες. Εμφανίζεται τακτικά σε σημαντικά λυρικά θέατρα και αίθουσες συναυλιών: Αρένα της Βερόνας, Σκάλα του Μιλάνου, Λα Φενίτσε της Βενετίας, Πετρουτσέλλι του Μπάρι, Όπερες της Ζυρίχης, της Λωζάννης, Κόμισε Όπερ του Βερολίνου, Όπερες της Στουτγάρδης, της Φραγκφούρτης, της Κολωνίας, της Λειψίας, Θέατρο του Καπιτωλίου της Τουλούζης, Βασιλική Όπερα των Βερσαλλιών, Εθνική Όπερα του Ρήνου στο Στρασβούργο, Όπερα της Νορμανδίας στη Ρουέν, Όπερα της Νίκαιας, Βασιλική Όπερα της Σουηδίας, Βασιλική Όπερα της Ολλανδίας, Εθνική Όπερα της Κορέας, Τεάτερ αν ντερ Βην στη Βιέννη, Τεάτρο Ρεάλ της Μαδρίτης, Αίθουσα της Φιλαρμονικής του Έλβα στο Αμβούργο, Θέατρο των Ηλυσίων Πεδίων στο Παρίσι και Παλάου ντε λα Μούζικα της Βαρκελώνης. Εμφανίζεται σε σπουδαία φεστιβάλ: Όπερας Ροσσίνι του Πέζαρο, Πεντηκοστής του Ζάλτσμπουργκ, ΒΒC Proms, «Χαίντελ» της Χάλλε και της Καρλσρούης, Βάλε ντ’ Ίστρια στη Μαρτίνα Φράνκα. Συνεργάζεται τακτικά με όλες τις ελληνικές ορχήστρες και με διάσημα σύνολα στο εξωτερικό. Παράλληλα με τη διεύθυνση ορχήστρας, ο Γιώργος Πέτρου έχει αναπτύξει έντονο ενδιαφέρον για τη σκηνοθεσία μουσικού θεάτρου. Έχει σκηνοθετήσει και διευθύνει παραγωγές όπερας, οπερέτας και μιούζικαλ: Ιουστίνος του Βιβάλντι (Λυρικό Θέατρο των Ανακτόρων του Ντρότνινγκχολμ της Στοκχόλμης), Δηιδάμεια του Χαίντελ (Φεστιβάλ Όπερας του Ουέξφορντ), Ιούλιος Καίσαρας του Χαίντελ (Βασιλική Όπερα της Ολλανδίας – Διεθνές Φεστιβάλ του Γκαίττινγκεν), Ιδομενέας του Μότσαρτ, O Βαπτιστικός του Σακελλαρίδη (Θέατρο Ολύμπια), Σεμέλη του Χαίντελ (Θέατρο Ολύμπια – Διεθνές Φεστιβάλ του Γκαίττινγκεν), Sweeney Todd του Σόντχαϊμ, West Side Story του Μπέρνσταϊν, Κiss me Kate του Πόρτερ και Company του Σόντχαϊμ (MMA – Φεστιβάλ Αθηνών). Η όπερα Iούλιος Καίσαρας του Χαίντελ, σε δική του σκηνοθεσία, προτάθηκε από δύο ειδικά έντυπα ως η καλύτερη παραγωγή της χρονιάς στην Ολλανδία, ενώ η σκηνοθεσία του στον Ιουστίνο απέσπασε θριαμβευτικές κριτικές από τον διεθνή Τύπο. Οι ηχογραφήσεις του έχουν λάβει πολυάριθμες διακρίσεις: Diapason d’Or, Gramophone – Editor’s Choice, ECHO Klassik, BBC Music Magazine – Recording of the Month και Διεθνές Βραβείο του περιοδικού Opera. Πολλές δισκογραφικές δουλειές του θεωρούνται ηχογραφήσεις αναφοράς.

Καμεράτα Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής

Από τους πιο δραστήριους φορείς του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού, ιδρύθηκε το 1991 από το Σύλλογο Οι Φίλοι της Μουσικής ως μόνιμη ορχήστρα του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Αρχιμουσικοί της διετέλεσαν ο Αλέξανδρος Μυράτ (1991-2009), o Σερ Νέβιλ Μάρρινερ (καλλιτεχνικός διευθυντής της το 2000-2001 και επίτιμος πρόεδρός της το 2001-2007) και ο βρετανός μαέστρος Κρίστοφερ Ουόρρεν-Γκρην (2004-2009). Με τον Γιώργο Πέτρου επικεφαλής της Ορχήστρας από το 2012, η Καμεράτα κερδίζει διεθνή αναγνώριση υπό την ονομασία Armonia Atenea. Εμφανίζεται στις σημαντικότερες αίθουσες συναυλιών και στα μεγαλύτερα λυρικά θέατρα της Ευρώπης: Σκάλα του Μιλάνου, Θέατρο των Ηλυσίων Πεδίων, Αίθουσα Πλεγέλ στο Παρίσι, Βασιλική Όπερα των Βερσαλλιών, Μουζίκφεραϊν και Τεάτερ αν ντερ Βην στη Βιέννη, Θέατρο του Καπιτωλίου της Τουλούζης, Όπερα του Μονπελλιέ, Αίθουσα Μποζάρ των Βρυξελλών, Κονσέρτχεμπαου του Άμστερνταμ, Αίθουσα Τσαϊκόφ-

σκι της Μόσχας, Κοντσέρτχαους του Ντόρτμουντ, Όπερα του Βήσμπαντεν, Μπαρόκ Θέατρο της πόλης του Μπαϋρόυτ, Θέατρο Κυβιγιέ του Μονάχου, Παλάου ντε λα Μούζικα της Βαρκελώνης, Τεάτρο Ρεάλ της Μαδρίτης, Θέατρο Μανοέλ της Μάλτας, Ουίγκμορ Χολ του Λονδίνου, Όπερα της Λωζάννης, Αίθουσα συναυλιών «Τζεμάλ Ρεσίτ Ρέι» της Κωνσταντινούπολης. Η Ορχήστρα συμμετέχει σε διεθνείς καλλιτεχνικές διοργανώσεις, όπως τα φεστιβάλ: Μπαρόκ του Μπαϋρόυτ, Ζάλτσμπουργκ, «Ενέσκου» στο Βουκουρέστι, «Χαίντελ» της Χάλλε και της Καρλσρούης, «Κλάρα» των Βρυξελλών, Παλαιάς Μουσικής του Ίνσμπρουκ, Όπερα Ράρα της Κρακοβίας, «Γκλουκ» της Νυρεμβέργης, Bάλε ντ’ Ίστρια στη Μαρτίνα Φράνκα της Ιταλίας, καθώς και στον κύκλο συναυλιών La Seine musicale στο Παρίσι, αποσπώντας κάθε φορά διθυραμβικές κριτικές από τον διεθνή Τύπο. Από το 2012, η Καμεράτα έχει ανεβάσει στη Ελλάδα πάνω από 20 σκηνικές παραγωγές (πολλές σε πρώτη πανελλήνια παρουσίαση), σε συμπαραγωγή με πολιτιστικούς φορείς, όπως το ΜΜΑ, το Φεστιβάλ Αθηνών, η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση, και σε συνεργασία με κορυφαίους σκηνοθέτες και δημιουργούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Είναι το πρώτο ελληνικό σύνολο που ηχογράφησε για τις σημαντικότερες

διεθνείς δισκογραφικές εταιρείες: Deutsche Grammophon, Decca, MDG, Sony, αποσπώντας σημαντικές διακρίσεις: Diapason d’Or, Gramophone – Editor’s Choice (2 φορές), BBC – Recording of the Month, CHOC – Classica, Preis der deutschen Schallplattenkritik, καθώς και το βραβείο για την καλύτερη ηχογράφηση όπερας της χρονιάς από το βρετανικό Opera. Σημαντικό επίτευγμα για την Ορχήστρα αποτελεί επίσης το γεγονός ότι οι θεατές του μουσικού τηλεοπτικού καναλιού Mezzo ψήφισαν την παράσταση Αλέξανδρος του Χαίντελ ως την καλύτερη παραγωγή όπερας του 2012.

ΦΛΑΟΥΤΟ ΤΡΑΒΕΡΣΟ

Ζαχαρίας Ταρπάγκος, Αντιγόνη Τσάλλα ΠΙΚΟΛΟ

Άνα Τσίφου ΟΜΠΟΕ

Δημήτρης Βάμβας, Σουζάννε Ρέγκελ ΚΛΑΡΙΝΕΤΑ

Σπύρος Μουρίκης, Μέρκος Καραλής ΦΑΓΚΟΤΑ

Αλέξανδρος Οικονόμου, Γιάννης Ευαγγελάτος KΟΝΤΡΑ ΦΑΓΚΟΤΟ

Ραφαέλε Μπενεντέττο ΚΟΡΝΑ

Κάρλος Γκονζάλες, Πέπε Ρέκε ΤΡΟΜΠΕΤΕΣ

Κρίστοφερ Πράις, Σπύρος Αρκούδης ΤΡΟΜΠΟΝΙΑ

Γιάννης Αρβανιτάκης, Ανδρέας Μπεριάτος, Γιάννης Κόκκορης ΤΥΜΠΑΝΑ

Δημήτρης Δεσύλλας ΒΙΟΛΙΑ Ι

Σέρτζιου Ναστάζα (εξάρχων), Χεσούς Μερίνιο, Αντρές Μουρίγιο, Λορένα Παντρόν Ορτίς, Βαλεντίνα Ματιούσσι, Άντρια Τσανγκ, Σιμόνε Πίρρι, Βασίλης Σούκας ΒΙΟΛΙΑ ΙΙ

Οτίλια Αλίτσεϊ, Αθανάσιος Μαρτζούκος, Γιάννης Αγρανιώτης, Αγγελική Φαναριώτη, Μανάμι Μιζουμότο, Γιώργος Παναγιωτόπουλος, Φίλιππος Ματασάρου ΒΙΟΛΕΣ

Λαουρέντιου Οκτάβιαν Ματασάρου, Ρικάρντο Γκιλ Σάντσες, Άλκηστις Μισούλη, Λουίζε Ράμος Σταλ ΒΙΟΛΟΝΤΣΕΛΑ

Ιάσων Ιωάννου, Καντέλα Γκόμεζ Μπόνετ, Κρίστοφερ Χάμφρεϋς, Σεμέλη Κωστούρου ΚΟΝΤΡΑΜΠΑΣΑ

Τζόναθαν Αλβάρες, Άγγελος Ρεπαπής, Σεράινα Σεΐδου

Καμεράτα Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής Επερχόμενες συναυλίες ΔΕΚ | ΙΑΝ

28.12.2025

Claudio Monteverdi Vespro della Beata Vergine Μουσική διεύθυνση: Emiliano Gonzalez Toro

4.1.2026

Πρωτοχρονιά με άρωμα Βιέννης Μουσική της αυτοκρατορικής Βιέννης από τη θρυλική οικογένεια των Στράους Μουσική διεύθυνση: Διονύσης Γραμμένος

ΕΠΙΣΗΜΟΣ ΧΟΡΗΓΟΣ ΑΕΡΟΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

YΠΟΣΤΗΡΙΚΤΗΣ

ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ