Sunnfjord Energi - Årsrapport 2012 by Mediebruket

Ă…rsrapport

2012

26 000

FORRETNINGSOMRÅDE Produksjon, marknad nett, og anna verksemd

innbyggjarar får straum via kraftlinjene til Sunnfjord Energi

LANGSIKTIG UTVIKLING AV OMRÅDEPRIS 500

NOK / MWh

400 300 200 100 0 2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

3100 km2

Grafen syner langsiktig prisutvikling for straum. Kraftbransjen opplevde fallande prisar både i 2011 og 2012. Også framtids-prisane på kraftbørsen har falle kraftig. Sunnfjord Energi har samtidig store investeringsbehov både innanfor nettutbygging og kraftproduksjon. Selskapet har derfor stor fokus på kostnadsreduserande tiltak for å møte denne utviklinga.

utgjer forsyningsområdet fordelt på 7 kommunar: Solund, Hyllestad, Fjaler, Gaular, Førde, Nautsdal, Jølster

ARBEIDSSKADAR

5 4 3 2 1 0 2000

2001

2002

2003

2004

2005

Samanlikna med kraftbransjen generelt syner skadetalet i Sunnfjord Energi ei svært positiv utvikling. Det er likevel heilt naudsynt å opp– retthalde eit høgt fokus på arbeidstryggleik.

113 02/2012

ÅRSVERK

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Kortsiktige resultat er ingen garanti for framtida, og utan kontinuerleg fokus på skadeførebyggande arbeid vil ikkje den positive utviklinga halde fram.

24% AV INNBYGGJARANE I SOGN OG FJORDANE FÅR STRAUM VIA KRAFTLINJENE TIL SUNNFJORD ENERGI

Om selskapet

INNHALD 01

Om selskapet

s. 03

Direktøren har ordet

s. 04

Om Sunnfjord Energi

s. 06

Hovudtal

s. 07

Eigarar og styre

s. 08

Organisasjon

s. 09

Årsmelding

s. 10

Resultatrekneskap

s. 17

Balanse

s. 18

Kontantstraumoppstilling

s. 20

Notar

s. 21

Revisjonsmelding

s. 36

Frå våre forretningsområde

s. 38

Verdiskapingsrekneskap

s. 43

ÅRSMELDING 2012 SUNNFJORD ENERGI Utforming: Rein Design Foto: David Zadig, Oskar Andersen, Alf Vidar Snæland www.sunnfjordenergi.no

Sunnfjord Energi AS er organisert i 4 avdelingar: stasjonar, nett, marknad og administrasjon. Selskapet sine tilsette utførde 113 årsverk i 2012. Føremålet med selskapet slik det er uttrykt i vedtektene er å syte for produksjon, overføring og omsetning av energi, og stå for utbygging av naudsynte anlegg i samband med dette. Selskapet skal arbeide for ei sikker og rasjonell energiforsyning i eigarkommunane. Verksemda kan og drivast i samarbeid med eller deltaking i andre føretak med same eller liknande føremål. Forsyningsområdet dekkjer ca. 3100 km2 i 7 kommunar frå Solund i vest til Jølster i aust. Selskapet står også for dagleg drift av BKK sitt nett i Høyanger Kommune på nordsida av Sognefjorden. Ved utgangen av 2012 fekk omlag 26 000 innbyggjarar straum via kraftlinjene til Sunnfjord Energi. Hovudkontoret er lokalisert i Førde. Andre oppmøteplassar utanom hovudkontoret er: Skei i Jølster, Sande i Gaular, Hålandsfossen i Fjaler, Staurdalen i Hyllestad, kraftstasjonen Øvre Svultingen, Hardbakke i Solund og Kyrkjebø i Høyanger. Pr. 31.12.12 var 14 842 kundar kopla til linjenettet som består av: • 151 km med 132 og 66 kV (kilo Volt) linjer • 1138 km med 22 kV linjer og kabel • 1471 km med lågspentlinjer og lågspentkabel • 10 sekundærstasjonar • 1082 større og mindre transformatorar (nettstasjonar) Sunnfjord Energi AS eig 8 kraftstasjonar med samla middelproduksjon på 245 GWh. Dette dekkjer om lag 70 % av samla kraftforbruk i konsesjonsområdet. Sunnfjord Energi AS er også hovudaksjonær i Fossheim Energiverk AS med middelproduksjon 25 GWh og i Kjøsnesfjorden Kraftverk AS med middelproduksjon på 247 GWh. Samla middelproduksjon for konsernet er 517 GWh. Konsernet Sunnfjord Energi består av Sunnfjord Energi AS, Fossheim Energiverk AS og Kjøsnesfjorden Kraftverk AS. Sunnfjord Energi AS har to tilknytte selskap, Enivest AS og Etrygg AS.

04/2012

DIREKTØREN HAR ORDET

Skiftande tider Fredrik H. Behrens

Sunnfjord Energi er det offentleg eigde energiselskapet i Sunnfjord og Ytre Sogn. Dei største verdiane i selskapet er knytt til kraftproduksjonen i ti kraftstasjonar i distriktet med varierande alder og storleik. Mest arbeidskrevjande er verksemda med utvikling, drift og vedlikehald av distribusjonsnettet for elektrisk kraft. Vi er stolte og takksame for innsatsen til dei tilsette som har sikra særs høg tilgjengelegheit på alle anlegg i 2012.

Mest merksemd har vore retta mot effekten av kraftig nedjusterte forventingar til kraftmarknaden i åra framover. Dette kjem samtidig med at investeringar i nettet vert trappa opp. Vi tener mindre pengar og dei vi tener trengs til investeringar i kraftnettet.

Bakgrunnen for skiftet er at store mengder ny fornybar kraft er komen inn i marknaden gjennom subsidiar. Både for vind- og solkraft var 2012 eit gjennombrotsår ute i Europa. Samtidig opplever vi reduksjon i industrien sin bruk av kraft som følgje av dei økonomiske problema i landa rundt oss. Avtalen om ein felles elsertifikatmarknad mellom Norge og Sverige kom samtidig med at den økonomiske situasjonen i Europa snudde. På toppen av det heile var 2012 eit vått år i Norge. På mellomlang sikt ventar vi derfor press på kraftprisane, særleg når både småkraftverka, som er uregulerte elvekraft, vindkrafta og solkrafta opptrer samtidig. Vi har framleis stor tru på den regulerte delen av vasskrafta. I første omgang gjeld det for oss å stabilisere situasjonen og sikre at eigenkapitalen utviklar seg slik at vi held oppe posisjonen som eit solid energiselskap. Vi tek del i diskusjonen om strukturendringar i bransjen både frå ein økonomisk vinkel men også frå ein kompetansemessig vinkel. Det skjer vekst og hyppige endringar på fleire plan og det set krav til fornying av kompetanse og auke i kapasitet. Kompetansen i bedrifta er god og vi opplever også distriktet vårt som attraktivt for rekruttering. Vi vil fortsette rekrutteringa og føre vidare den interne utviklinga. Vi ser også for oss auka samarbeid med andre for å styrke fagmiljøa endå meir og møte veksten framover på ein kostnadseffektiv måte.

Ei samla vurdering seier at selskapet derfor ikkje kan halde oppe det nivået på utbyte som vi har hatt i dei seinare åra. Det har vore aktive diskusjonar med eigarane omkring dette i 2012. Situasjonen blir møtt med auka fokus på drifts- og investeringskostnader og eit omfattande program for forbetringar.

Vi held oppe høg aktivitet innan helse- miljø og tryggleiksarbeidet. Vi har ein fysisk aktiv jobb å gjere i allslags vêr og under alle høve. Det krev høg merksemd for kva som kan skje. For å halde skadane på avstand, held vi fram med høg aktivitet i det førebyggjande arbeidet. Vi har eit godt arbeidsmiljø og en open dialog i selskapet.

Situasjonen er ikkje spesiell for vårt selskap. Dei børsnoterte energiselskapa i Europa har fått halvert verdien på aksjane frå 2009 til no. Vi var tidleg ute med å reise diskusjonen med eigarane våre. Dei fleste energiselskapa i Norge tok opp same tema etter kvart som året gjekk og informasjonen blei tydelegare.

Investeringsnivået på nett er stigande. I 2012 har vi gjort mange utskiftingar og oppgraderingar i områder med gamle anlegg. Vi har fått konsesjon for vidare modernisering av elektrisitetsforsyninga inn til Førde. Av nye anlegg under bygging i 2012 må særleg omleggingane som følgje av Dalsfjordsambandet nem-

nast. Vi har auka arbeidet med fjernstyring og vern i kraftnettet for å redusere sårbarheita ved hendingar. Prosjektet med innføring av avanserte målarar hos kundane har hatt god framdrift. Hovedprosjektet blir løyst i samarbeid med Vestlandsalliansen. Vi har lokalt gjennomført nokre mindre pilotprosjekt med gode resultat. Vi har styrka sambandsnettet for operasjon av kraftnett og kraftstasjonar og vi har utvida omfanget av fibersamband for utleige. Vi har ei mindre entreprenørverksemd som har hatt god framgang i år. Det har gitt nøgde kundar og eit positivt bidrag til resultatet. Samla sett kom nettverksemda ut betre enn budsjettert og hadde god framgang samanlikna med 2011. Dei eldre kraftstasjonane våre står framfor oppgraderingar og levetidsforlenging. Generator 1 i Stakaldefossen var gjennom ein større revisjon i 2012. Vi held fram denne utviklinga og har aktive prosjekt for utvidingar der det kan gjerast lønsamt. Utanfor dei strategiske kjerneområda tek vi del i vindkraft gjennom mindre eigardeler i Vestavind- selskapa. Lutelandet Energipark som er eigd 50 % av Vestavind Kraft fekk rettskraftig konsesjon i 2012. Vi har også eit prosjekt for fjernvarme i Førde som vi førebur. Konsernresultatet vart 9,1 millionar, som er eit langt stykke under det vi ønskjer å presentere. Sett i høve til utviklinga i kraftmarknaden gjennom året og den jamne drifta er resultatet likevel vurdert som tilfredsstillande. Vi er godt førebudde på å tilpasse oss dei endringane som kjem i bransjen.

01 OM SUNNFJORD ENERGI

06/2012

Hovudtal og nøkkeltal Sunnfjord Energi AS 2011

2012

322

281

Konsern Tal i heile mill. kr

2012

2011

Driftsinntekter

330

410

Herav energi

148

253

131

117

RESULTATREKNESKAP 161

117

132

Brutto driftsresultat (EBITDA)

111

166

Driftsresultat

113

Ordinært resultat før skatt

Årsresultat

overføring

BALANSE 892

912

Anleggsmidlar

1695

1689

163

139

Omløpsmidlar

151

181

504

526

Eigenkapital

385

402

Langsiktig gjeld

167

123

1056

1051

Kortsiktig gjeld Totalkapital

571

563

1139

1149

137

159

1846

1871

RENTABILITET 17,2 %

14,1 %

17,3 %

27,6 %

6,1 %

4,3 %

Netto driftsmargin Eigenkapitalrentabilitet

1,6 %

5,3 %

6,5 %

4,6 %

Totalkapitalrentabilitet

4,2 %

6,6 %

47,8 %

50,0 %

30,9 %

30,1 %

4,4

3,4

1,4

2,2

130,8

5,7

20,5

155,9

-53,7

-69,0

-30,1

6,3

46,9

-57,0

1,00

1,10

Likviditetsgrad 1

2,31

3,89

Netto rentebærende gjeld/EBITDA

297

261

14666

14842

369

385

FORBRUK i forsyningsområdet, GWh

227

235

KRAFTSAL til sluttbruk, GWh

235

227

113

Tilsette, årsverk pr 31.12

113

SOLIDITET Eigenkapitalandel Rentedekningsgrad LIKVIDITET Kontantstraumfrå drifta Kontantstraumfrå investeringar

-69,3

-53,6

Kontantstraumfrå finansiering

-12,6

-46,8

Netto endring i likvidar

-61,4

55,5

1,10

8,47

5,23

512

599

14842

14666

385

369

ANDRE HOVUDTAL PRODUKSJON, GWh KUNDAR i forsyningsområdet

Definisjonar EBITDA = Driftsresultat før renter, avskrivingar og nedskrivingar Netto driftsmargin = Driftsresultat / driftsinntekter x100 Eigenkapitalrentabilitet = (Resultat før ekstraordinære postar - skattekostnader )/ gjennomsnittleg eigenkapital x 100 Totalkapitalrentabilitet = (Resultat før ekstraordinære postar + finanskostnader ) / gjennomsnittleg totalkapital x 100 Eigenkapitalandel = Eigenkapital / totalkapital x 100 Rentedekningsgrad = (Resultat før ekstraordinære postar + finanskostnader ) / finanskostnader Likviditetsgrad 1 = Omløpsmidlar / kortsiktig gjeld Resultat før ekstraordinære postar er i rekneskapen identisk med resultat før skattekostnader

EIGARAR OG STYRE

Frå venstre: Nils Gjerland, Arild Horsevik, Siv-Karin Hestad, Fredrik Behrens, Mass Kjell Myklebust, Aud Marit Hage, Harry Mowatt, Atle Neteland og Stein Valvik.

STYRE

EIGARAR

31.12.2012 3,31%

4,33%

7,54%

Styreleiar Harry Mowatt Nestleiar Atle Neteland Styremedlem Siv Karin Hestad Styremedlem Arild Horsevik Styremedlem Aud Marit Hage Styremedlem Stein Valvik Styremedlem Nils Gjerland Styremedlem Mass-Kjell Myklebust 1. varamedlem Ole Gunnar Krakhellen 2. varamedlem Trude Meek 1. vara tilsettrepresentant Heidi Bøyum 2. vara tilsettrepresentant Arve Avedal Varamedlem for Atle Neteland: Birger C. Schønberg

08/2012

6,83%

37,45%

7,54%

22,19%

10,82%

BKK AS

Hyllestad kommune

Fjaler kommune

Jølster kommune

Førde kommune

Naustdal kommune

Gaular kommune

Solund kommune

ORGANISASJON

ORGANISASJONSKART 31.12.2012

ADM. DIREKTØR Fredrik H. Behrens

PERSONALSJEF Marit Moene

VASSDRAGSTEKN. ANSV.

Oddvar Helgås

Personal ADMINISTRASJONSSJEF Ingvar Byrkjeland

Kommunikasjon

Rekneskap Sekretariat Lønn

NETTSJEF/SAKKUNNIG DRIFTSLEIAR

Helge Robert Midtbø

MARKNADSSJEF Rune Reed

STASJONSSJEF Olav Osvoll

Måling

El-engros

Stasjonsdrift

Drift/plan

Kundekontakt

Kjøsnesfjorden Kraftverk

Entreprenør/sal av tenester

Kraftsal

Fossheim Energiverk

DLE

Prosjektutvikling kraft

HMS

Småkraft

Nettstrategi, tariffering

Sekundærstasjonar

Kraft-kommunikasjon

Forvaltning, drift, vedlikehald, bygg

Montasje Base Ytre Base Indre

02 ÅRSMELDING

8% 11%

58% 22%

10/2011

010/2012 10/2012

ÅRSMELDING

Sunnfjord Energi er eit vertikalt integrert energikonsern med 2 dotterselskap, Kjøsnesfjorden Kraftverk AS (78,5%) og Fossheim Energiverk AS (60%). Vi har røtene våre i 7 kommunar i Sunnfjord og Ytre Sogn og historie tilbake til 1914.

Hovudpunkt Resultatet for 2012 er prega av låge kraftprisar i høve til åra før. Samla driftsinntekter gjekk ned frå 410 til 330 millionar. Inntekter frå energisal vart 148 millionar og redusert med 104 millionar. Overføringsinntekter vart 131 millionar som er ein auke med 14 millionar og andre driftsinntekter auka med 10 millionar til 50 millionar. Konsernresultatet vart 9,1 millionar som er over 20 millionar lågare enn i 2011 og eit langt stykke under det vi ønskjer å presentere. Sett i høve til utviklinga i kraftmarknaden gjennom året er resultatet likevel vurdert som tilfredsstillande. I 2012 har konsernet investert over 69 millionar mot 54 millionar i 2011. Største investeringar er knytt til utbygging og fornying av nettanlegg og til utbygging av fiber. Styret har fokus på at vi skal halde fram å levere tenester på ein fullgod måte og ha kostnader som er på nivå med dei beste i bransjen. Vi må tilpasse oss slik at soliditeten vår er god nok til kunne gjennomføre behov for investeringar i nettanlegg, fornying av våre kraftstasjonar og utbygging av ny kraftproduksjon i Jølstra nokre år fram i tid. Desse forholda har fått auka merksemd gjennom 2012 og styret har gjennom strategiplaner, langtidsprognoser og i dialog med eigarane i eigarmøter presentert eit sett av tiltak for å møte utfordingane. Tiltaket inneber også reduksjon av utbytet i høve til tidlegare år. Om verksemda Sunnfjord Energi er eit vertikalt integrert energikonsern med 2 dotterselskap, Kjøsnesfjorden Kraftverk AS (78,5%) og Fossheim Energiverk AS ( 60%). Vi har røtene våre i 7 kommunar i Sunnfjord og Ytre Sogn og historie tilbake til 1914. Vår forretningsidè er å syte for lønsam produksjon, overføring og omsetning av miljøvenleg energi, og skape ny aktivitet innanfor område som kan ha tilknyting til kjerneaktivitetane og der vi kan utnytte selskapet sine fortrinn. I tillegg til kjerneaktivitetane tilbyr vi entreprenørtenester, rådgjeving til småkraftutbygging, bygger ut fiber og leverer varmepumper.

I tillegg til rolla som samfunnsnyttig aktør legg vi også vekt på at våre funksjonar er kritiske for samfunnet. 120 medarbeidarar jobbar dagleg for ei sikker og økonomisk rasjonell energiforsyning i Sunnfjord. I timen med høgste straumforbruk i 2012 var vi sjølvforsynte med energi. I tilsvarande time med høgst forbruk i 2010 måtte vi importere 97% av straumforbruket. Skilnaden er Kjøsnesfjorden Kraftverk som med ein midlare produksjon på 247 GWh frå oppstarten i 2. halvår 2010 utgjer viktig produksjon i nedslagsområdet for Sunnfjord Energi . Driftsåret 2012 Kraftprisane i 2012 vart dei lågaste sidan 2007 og vi må deretter tilbake til 2002 for lågare prisar. I perioden mellom 6. og 20. september og i slutten av juli var snittprisen nede i ca 7 øre. Gjennomsnittsprisen på Nordpool i vårt område var 21,6 øre. I slutten av 2011 var noterte og venta marknadsprisar for 2012 ca 34 øre. Prisfallet gjennom året har sett auka fokus på gjennomføring av forbetringsprosjekt og spareprogram. Det er sett i gang omfattande prosessar med sikte på innsparingar, effektivisering og forbetringar i drifta. Strategiske mål er også tilpassa til eit sterkare fokus på kjerneverksemda. Rekruttering: Sunnfjord Energi har hatt stabil rekruttering av energimontørar. Vi trur at grunnen til dette er at vi over tid har teke inn mange lærlingar som har fullført utdanninga si med fagbrev. Tilgangen på gode montørar har vore større enn avgangen. Til liks med bransjen slit selskapet med å rekruttere elkraftingeniørar. I 2012 har Sunnfjord Energi medverka til etablering av elkraft ingeniørstudium ved høgskulen i Sogn og Fjordane i Førde. Første kull vart teke opp i 2012 og blir ferdig uteksaminert i 2015. Håpet er at vi skal lukkast å få etablert ei god ingeniørutdanning ved høgskulen og dermed lette rekrutteringa til viktige stillingar i selskapet. Som del av rekrutteringsstrategien deltek vi også på karrieremesser lokalt og i Bergen og Trondheim, og vi prioriterer sommarjobbar til studentar som er gang med relevant utdanning.

ÅRSMELDING

For å spisse vårt kompetansemiljø innan samband og kommunikasjon har vi etablert ei eiga avdeling for kraftkommunikasjon. Avdelinga har ansvaret for å bygge ut og drifte kritisk kommunikasjonsinfrastruktur til våre talesamband, nettanlegg og kraftstasjonar. I ein ekstremsituasjon er tilgjengelig tale og datakommunikasjon avgjerande for å få sikker og rask gjenoppretting av straumforsyninga. Kraftproduksjon Året 2012 var 7 % våtare enn normalen og noko kaldare. Året 2011 gav om lag 146% av normal nedbør. Det svært nedbørsrike året i 2011 gjorde at vi gikk inn i 2012 med god magasinfylling og mykje snø i fjellet. Det spesielle med 2012 vart at bresmeltinga aldri kom skikkeleg i gang på grunn av kald sommar og mykje snø som låg att frå vinteren. Dette medførte at vårt største kraftverk Kjøsnesfjorden kraftverk produserte mindre enn venta i 2012. Samla produksjon i konsernet i 2012 vart 512 GWh, mot 599 GWh i 2011. Middelproduksjon i konsernet er 517 GWh. KRAFTPRODUKSJON OG OMRÅDEPRIS 70

600

65 550

60 55

450

400

350

300

35 30

250

200

150

Kraftpris øre pr. kWh

Produksjon GWh

500

100

0 2004

SE Konsern Områdepris

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Det var jamt fallande prisar frå februar til juli, med historisk låge prisar gjennom sommar og tidlig haust. Gjennomsnittsprisen på Nordpool i vårt område vart 21,6 øre mot 35,9 øre i 2011. Prisen i 2012 er den lågaste på fleire år. Prisen var lågare i 2002 og 2007 og har dei 4 siste åra lege mellom 30 og 43 øre i vårt område. Kombinert med at vi hadde ein samla produksjon i konsernet litt under middelproduksjon bidreg dette til eit svakt år for kraftproduksjon. Oppetida på stasjonane har vore god og berekna til 99,14% utanom avbrot for planlagde revisjonar. Produksjonsavdelinga jobbar med ein 7 års plan for oppgradering av dei eldste kraftverka. Investeringsbehov for å oppretthalde dagens produksjonskapasitet er vurdert til ca 90 millionar.

12/2012

Sunnfjord Energi søkte i mai 2012 konsesjon for Jølstra Kraftverk. Jølstra kraftverk vil ha ein produksjon på om lag 130 GWh ny kraft. Med inngåtte avtalar disponerer Sunnfjord Energi 48% av fallet i prosjektet. I 2011 starta ein prosess for å kunne overta fallrettane selskapet disponerer frå kommunar i området. Dette fordi nye potensielle nye utbyggingar krev av konsesjonær reelt ervervar fallrettane. Fallrettane var knytt til Stakaldefossen kraftverk, Øvre og Nedre Svultingen kraftverk. I slutten av året hadde 7 av 8 kommunar godkjent overføring. Kjøpet vart endeleg avklara i mars 2013. Vi fekk i 2012 konsesjon på utbygging av fjernvarme i Førde. Potensialet for levering av varme er kartlagt til ca 30 GWh og 8 GWh kjøling. Prosjektet vil bli utvikla og lagt fram for styret til investeringsvedtak i løpet av våren 2013. Ut frå rådande strategi vil eventuell realisering også være avhengig av medinvestorar. Nettdrift Forbruket i forsyningsområdet vart 384 GWh, som er ein auke frå 369 GWh i 2011. Nettariffar vart halde uendra gjennom året. Nettanlegga har hatt stabil drift med få avbrot gjennom i 2012. Leveringstryggleiken, målt etter ikkje levert energi, har aldri vore betre enn i 2012. Målt oppetid var 99,983 %. Grunna Statnett sine arbeider med ny 420 kV har vi hatt fleire planlagde utkoplinga av Moskog transformatorstasjon og 132 kV forbindelsen mellom Moskog-AngedalGrov. Forsyningssikkerhet er redusert når slikt arbeid vert utført men vi har ikkje hatt uønskte hendingar eller driftsforstyrringar Drifta i starten av året var prega av opprydding og evaluering etter orkanen Dagmar. Det var ut i året søkt NVE om fritak for konsekvensar av KILE-ordninga etter orkanen. Søknaden vart ikkje innvilga. Vi er revidert av DSB og NVE utan store avvik, dette borgar for at vi driftar våre anlegg og vår områdekonsesjon på ein tilfredstillande måte. Leveringstryggleik, skogrydding og preventivt vedlikehald av våre nettanlegg har høg prioritet.. NVE gav i oktober konsesjon til å bygge og drive 132 kV kraftline frå Erdal til Førde, og til å sanere eksisterande 66 kV line i same traseen. Med det omsøkte tiltaket vil forsynings-tryggleiken til Førde verte betra og taps- og avbrotskostnadane vil bli redusert. Den nye lina vil aleine kunne overføre den energien som vi treng for å forsyne

ÅRSMELDING

Førde i tunglast i dag og i eit 50 års perspektiv. Det er ikkje avklara om vi kjem i gang med bygging i 2013.

og i Naustdal. Nettet blir leigd ut til Enivest på langsiktig avtale. Eigne fiberanlegg i Førde er også utvida.

Like før jul fekk vi også konsesjonsvedtak på ny 132 kV line mellom Hålandsfossen i Fjaler kommune og Lutelandet. I tillegg fekk vi konsesjon på å bygge ein transformatorstasjon 132/22 kV med tilhøyrande koplingsanlegg på Lutelandet og nytt 132 kV koplingsanlegg i Hålandsfossen. OED har fått inn klage på vedtaket. Bygging av lina er avhengig av at det blir gjort investeringsvedtak om etablering av vindkraftanlegg eller anna etablering som samfunnsøkonomisk kan forsvare bygging.

Årsrekneskapen Styret vurderer at konsernet har ein solid økonomi, men ser også at det er naudsynt å gjere tiltak for å handtere utfordringane med lågare straumprisar og framtidige investeringsbehov. Styret meiner at presentert rekneskap gjev ei rettvisande oversikt over utviklinga av konsernet og av konsernet si stilling, og at føresetnaden om framleis drift er til stades.

Konsern

UTVIKLING I RESULTAT SISTE 9 ÅRA 80 70 60 50 mill. kr

Kraftomsetning Seld volum til kraftkundar auka med 3,7% i 2012 mot ein nedgang på 12,9 % i 2011. Leveransar utanfor eige forsyningsområde har auka marginalt. Det er framleis stor aktivitet frå eksterne kraftleverandørar med kampanjar som lovar billeg kraft til sluttbrukar.

40 30

Nær 100% av selskapet sine kraftleveransar er til marknadspris (spotpris med påslag). Basis for dette produktet er Nord Pool Spot områdepris vekta med forbruksmønsteret i vårt område. Dette er eit ope produkt som vi meiner er bra for kundane og rasjonelt for selskapet. Produktet kjem ikkje på konkurransetilsynet si liste på grunn av vektinga mot forbruksmønsteret i vårt område. Nytt i 2012 var innføringa av elsertifikat. For 2012 måtte 3% av forbruket dekkast med innkjøp av elsertifikat. Kraftleverandør er pålagt å kjøpe inn sertifikat og krev inn den auka kostnaden som ein del av kraftprisen kunden må betale. Sertifikatplikta vil auke til 18% i 2023 for så bli redusert til 0 etter 2035. Kraftverk med byggestart etter 7.9.2009 eller auka produksjon frå fornybare kjelder etter denne datoen har rett til elsertifikat og får inntekter frå ordninga. Anna verksemd Anna verksemd utgjer sal av varmepumper, bustadalarm, entreprenørverksemd, utleige av byggeskåp, utleige og drift av fiber, drift av BKK sine anlegg på Høyanger nordside og rådgjevings-tenester/ingeniørtenester til småkraft. Samla omsetning for området inngår under andre driftsinntekter og var 44 millionar mot 33 millionar i 2011. I all hovudsak er det entreprenørverksemda som bidreg til auken. Prosess for sal av alarmverksemda var sett i gang i 3.kvartal og fullført i februar 2013. Alle kundar blir overdregne til Sector Alarm innan 1. halvår i 2013. Vi har halde fram med å bygge nytt fibernett mot privatkundar. I 2012 er det investert vidare i Førde sentrum

20 10 0 2004

2005

2006

2007

2008

2009

Resultatutvikling Resultat etter skatt i konsernet vart 9,1 millionar i 2012 mot 29,8 i 2011. Årets resultat er spesielt påverka av lågare kraftprisar og redusert produksjon. For nettverksemda er det ei betring i høve 2011 då orkanen Dagmar medførte høge KILE-kostnader. I morselskapet vart resultat etter skatt 21,9 mot 31,3 millionar i 2011. I morselskapet har det betra resultatet for nett i delvis vegd opp for lågare inntekter frå kraftproduksjon. Finansielle kontrakter for sikring av produksjon har også bidrege positivt med om lag 5 millionar kroner i både i 2012 og i 2011. Personalkostnader auka frå 92 til 96 millionar. Selskapet har hatt nedgang i enkeltpostar, til dømes overtid, men ein aukande pensjonskostnad og vekst etter lønsoppgjer på linje med bransjen bidreg andre vegen. Det er tilsette berre i morselskapet. Tal tilsette er uendra. Drift i dotterselskapa skjer ved sal av tenester frå morselskapet i samsvar med driftsavtaler. Andre driftskostnader og eigedomsskatt, avgifter og erstatningar viser ein nedgang. Driftsresultatet for konsernet vart 57 millionar som er om lag 56 millionar lågare enn for 2011. I morselskapet vart driftsresultatet 39,7 millionar mot 55,4 millionar i 2011.

2010

2011

2012

ÅRSMELDING

Netto finanskostnader i konsernet er 33,7 millionar i 2012 mot 47,5 millionar i 2011. Nedgangen kjem i hovudsak frå inntektsføring av estimatavvik for fallrettplikter på 13,5 millionar mot 2 millionar i 2011. Inntektsføringa skuldast reduksjon i plikter som følgje av vurdert lågare framtidige kraftprisar. Vindkraftengasjement er nedskrive med 3 millionar i 2012. Det var også gjort nedskrivingar i 2011 med nær 4 millionar, jamfør også note 10. Som følgje av lågare overskot er også skattekostnader redusert frå 35,9 til 14,2 millionar. Effektiv skatteprosent har likevel auka frå 55 til ca 61%. Dette skuldast i hovudsak skatteutslag i dotterselskapet Fossheim Energiverk. I morselskapet har skattekostnaden gått ned frå 21 til 12,5 millionar og effektiv skatteprosent her er 36. Kontantstraum, investeringar og finansiering I konsernet er kontantstraum frå drifta 20,4 millionar mot 155 i fjor. Høge betalbare skattar frå 2011, oppgjort i 2012, reduserer kontantstraumen frå drifta monaleg. Det er investert 69,3 millionar mot 53,5 i fjor. Det meste av investeringane er knytt til nettanlegg og fiberutbygging. Kontantstraum frå finansiering er negativ med 12,7 millionar. I denne summen ligg utbetaling av utbyte og nedbetaling av gjeld. Morselskapet har teke opp nye lån med 35 millionar i løpet av 2012. Nedbetaling av gjeld skjer i hovudsak i Kjøsnesfjorden Kraftverk. Netto likvidar er redusert med 61,5 millionar mot ein auke på 55,5millionar i fjor. Netto likvidar i morselskapet er redusert med 56,9 millionar. Beholdningar i bank er 32 millionar for konsernet og 25 millionar i morselskapet ved utgangen av året. I tillegg har morselskapet unytta trekkrett i bank på 32 millionar ved utgangen av året. Balanse og kapitalstruktur Ved årsskiftet hadde konsernet ein eigenkapital på 571 millionar mot 563 millionar i 2011. Eigenkapitaldelen i konsernet er gått marginalt opp frå 30,1 til 30,9 %. Eigenkapitaldelen i morselskapet er 50%. Eigenkapitaldelen blir vurdert som god men det er naudsynt å ha fokus på denne framover sidan vi står føre store investeringar i morselskapet. Reduksjon i pensjonsplikter i hovudsak som følgje av auka verdi av pensjonsmidlane, har medverka til nær 13 millionar av auken i eigenkapital. Anna langsiktig gjeld i konsernet har auka med 16 millionar til 976 millionar. Avsetning for plikter er redusert med 26 millionar til 162 millionar. Av desse er pensjonsplikter redusert med 14 millionar og andre avsetningar for plikter (fallrettplikter) er redusert med 12 millionar.

14/2012

Fallrettplikter er avsetning for berekna framtidig fallrettsbetaling til grunneigarar og er redusert i hovudsak som følgje av venta lågare kraftprisar. Reduksjon av fallrettplikter er ikkje vurdert å ha konsekvensar for verdien av konsernet sine eigedelar. Rentedekningsgraden i konsernet er 1,6. Rentedekningsgraden er resultat før finanskostnader i høve til bokførte finanskostnader. I morselskapet er dekningsgraden 3,4. Analyse av konsernet og morselskapet sin risiko for rentesvingingar viser at selskapet er negativt korrelert i høve til renteendringar ved at resultatet aukar svakt om generelt rentenivå aukar. Styret meiner at morselskapet og konsernet har ein sunn kapitalstruktur ved utgangen av 2012. Disponering av årsresultatet Styret gjer framlegg om at årsresultatet for Sunnfjord Energi AS på 21,9 millionar vert disponert med 13,0 millionar til utbyte og 8,9 millionar til annan eigenkapital. Fri eigenkapital i Sunnfjord Energi AS etter avsett framlegg til utbyte er 143,7 millionar. Selskapet har realisert eit stort løft med Kjøsnesfjorden Kraftverk og styret ser trongen for å ha sterk eigenkapital for å kunne tole svingingar og for å kunne gjennomføre investeringar i produksjon og naudsynt utbygging og fornying av nettet. Styret har vedteke tiltak for å skaffe finansielt handlingsrom og soliditet til å gjennomføre planane. I desse tiltaka inngår spareprogram, utsetting og revurdering av investeringar og justering av utbyte. Risikostyring og internkontroll knytt til rekneskapsrapporteringsprosessen Selskapet gjennomfører årleg risikokartlegging. Kartlegginga evaluerer tiltak med fokus på å handtere risikofaktorar som kan opptre med høg sannsynlighet og alvorlege konsekvensar for selskapet si drift og økonomiske stabilitet. Innanfor dei næraste åra er utvikling i kraftprisar og produksjon, KILE-risiko og endringar i pensjonplikter vurdert som dei største risikofaktorane. Vedvarande låge kraftprisar vil legge press på konsernet sine resultat og medføre risiko for nedskriving av produksjonsaktiva og dermed lågare eigenkapital. Forholdet blir halde under oppsikt og blir testa halvårsvis med nedskrivingsanalyser. Styret har også sett i gang driftstiltak for å betre eigenkapitalen.

ÅRSMELDING

Konsernet nyttar finansielle instrument innanfor rammer lagt av styret for å dempe konsekvensar av svingande kraftprisar. Rammene er knytt til ein 3 års sikringshorisont. Sikringa skjer i Sunnfjord Energi AS og er i storleik innanfor morselskapet sitt eige produksjonsvolum i same periodar. Sikringa vil gje omrømingstid i høve til negative konsekvensar av raske prisfall. Risiko for tapt produksjon som følgje av havari på maskiner er dekka forsikringsmessig med tingskade og avbrot, og med tak på eigenandelar. KILE-risiko er knytt til kostnader ved avbrot i nettet. Kostnadene er ein del av kostnadsgrunnlaget i inntektsramma og er dermed tett kopla til selskapet sine rutiner for vedlikehald av nettet. Det er etablert rutiner og tiltak for å forebygge og minimalisere konsekvensar av avbrot. Svingingar som følgje av renteendringar er vurdert som negativt korrelert med høgare rente då rentebærande aktiva i form av nettinvesteringar er høgare enn rentebærande gjeld i morselskapet. I konsernselskapet Kjøsnesfjorden Kraftverk er det gjort rentebinding for venta lånesaldo fram til 2017 og deretter med om lag 25% av venta saldo fram til 2027 slik at også resultatet i konsernet dei komande åra er negativt korrelert med verknadene av høgare rente.

Det var 1 arbeidsskade med fråvær, og 1 arbeidsskade utan fråvær i 2012. H1-verdien for 2012 vart 5 mot 0 i 2011. H1- verdien er definert som tal fråværskader per million arbeidde timar. H2-verdien for 2012 vart 10. H2verdien er definert som tal arbeidsskader med og utan fråvær per million arbeidde timar. Dei siste åra har vist ei positiv utvikling når det gjeld registrerte arbeidsskader. Verksemda har greidd å senke talet på skader frå mellom 5-10 i året i perioden 20002006 til 1-3 skader i perioden 2007- 2012. Samanlikna med kraftbransjen generelt syner skadetalet i Sunnfjord Energi ei svært positiv utvikling. Det er likevel heilt naudsynt å oppretthalde eit høgt fokus på arbeidstryggleik. Kortsiktige resultat er ingen garanti for framtida, og utan kontinuerleg fokus på skadeførebyggande arbeid vil ikkje den positive utviklinga halde fram. Det er ikkje rapportert om arbeidsskader i prosjekt eller i samband med arbeid der Sunnfjord Energi har leigd inn arbeidskraft.

SJUKEFRÅVÆR 5,5% 5,0% 4,5%

I rekneskapsprosessen blir kontrollar av viktige rekneskapspostar gjennomført i form av analytiske vurderingar, avstemmingar, og kontroll mot sjekklister. For alle transaksjonar er det også lagt opp til attestasjonsprosedyrer som reduserer risikoen. Konsernet har ikkje etablert eigen internkontrollavdeling. Personell, arbeidsmiljø og tryggleik Sjukefråværet var 5,48% i 2012 mot 3,76 % i 2011. Fråværet er høgare enn snittet dei siste åra. Det blir jobba målretta med å redusere sjukefråværet, med fokus på førebyggjande tiltak og tett oppfølging av oppståtte saker. Langtidsfråvær (over 16 dagar) utgjer utgjer ca 75% av det totale fråværet. Kortidsfråværet og bruk av eigenmeldingar er lågt. Målsettinga er eit sjukefråvær under 3%.

% av avtala dagsverk

4,0%

Rentenivå påverkar også framtidige pensjonsplikter. Endring i pensjonsplikter vil i hovudsak påverke kostnader i nettdrifta då fleirtalet av selskapet sine tilsette er ein del av denne verksemda. Vi legg vekt på at selskapet si pensjonsordning og pensjonsforvalting skal utvikle seg i seg i takt med utviklinga i bransjen. Ut frå dette meiner vi at risikoen for uventa negative resultat-svingingar over tid er avgrensa.

3,5% 3,0% 2,5% 2,0% 1,5% 1,0% 0,5% 0% 2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

Selskapet ønskjer å fremme likestilling, og oppmodar kvinner om å søke ledige jobbar. Kvinneandelen i styret i Sunnfjord Energi as er 33% sett i høve til dei aksjonærvalde (2av6) . I leiargruppa er kvinneandelen 16,7 % (1 av 6). Totalt i selskapet er kvinneandelen 10 %. Selskapet legg tilhøva til rette for personar med nedsett funksjonsevne. Vi ynskjer og å trekke til oss arbeidskraft med ulik etnisk bakgrunn som avspeglar det kulturelle mangfaldet elles i samfunnet. Ytre miljø Produksjon av fornybar vasskraft og overføring av kraft ureinar i liten grad det ytre miljø. Utbyggingane har i seg sjølv medført inngrep i naturen. Denne påverknaden på det ytre miljøet blir ivareteke gjennom konsesjonsvilkår

2010

2011

2012

ÅRSMELDING

og lovverk som set rammer for drifta og plassering av anlegga. Det er etablert system for handtering av miljøfarleg avfall. Stoffregister, kjemikalierom og substitusjonsvurdering er innført for bruk av kjemiske stoff i verksemda. Sunnfjord Energi har også oppretta eigen funksjon som ansvarleg for natur og miljøforhold knytt til drifta av kraftverka. For drift av det langstrakte kraftnettet og kraftstasjonane disponerer selskapet om lag 75 køyretøy. Desse går i hovudsak på diesel. Både av kostnads- og miljøomsyn ser vi på høve til å redusere tal køyretøy eller erstatte dieseldrift med elektrisk drift når teknologien er klar for dette. Konsernet har tidlegare bygd ut ladestasjonar for el-bilar i forsyningsområdet og lagt til rette for overgang til miljøvennleg transport for våre kundar og eigarkommunar. Tilhøva etter årsskiftet Styret er ikkje kjend med andre viktige forhold som vedkjem konsernet og morselskapet etter balansedato.

16/2012

Framtidsutsikter Resultatutviklinga framover vil i hovudsak være avhengig av kraftprisar/produksjon og utvikling i inntektsramme. Resultatet for 2013 er venta å bli høgare enn årets resultat grunna auke i inntektsramme for nettverksemda og utsikter til høgare kraftpris. Utsiktene på kraftbørsen tilseier kraftprisar i underkant av 30 øre dei kommande åra. Med normalproduksjon vil dette gje underskot for konsernselskapet Kjøsnesfjorden kraftverk, men overskot for konsernet samla. Den innførte elsertifikatordninga vil medføre prispress nedover for kraftproduksjon som ikkje er i posisjon til å få elsertifikat, potensielt lågare skatteinntekter til stat og kommune, og lågare utbytegrunnlag for eigarane.

Resultatrekneskap Sunnfjord Energi AS 2011

2012

161 131

96 549

117 474

131 670

Konsern Note

2012

2011

Energisal

148 481

252 878

Overføringsinntekter

131 274

116 994

Tal i heile 1000 kr

43 727

52 698

Andre driftsinntekter

49 941

40 335

322 332

280 918

DRIFTSINNTEKTER

329 696

410 207

66 397

40 228

Energikjøp

40 431

66 481

13 405

13 521

Overføringskostnader

92 096

95 973

Personalkostnader

-12 429

-12 975

35 748

37 581

62 904

59 516

8 821

7 383

266 941

241 227

55 391

39 691

5 975

2 619

Renter frå selskap i same konsern

1 183

2 592

Utbytte frå selskap i same konsern

5 170

4 052

15 347

14 515

Andre rente- og finanskostnader

-3 019

-5 252

NETTO FINANSKOSTNADER

52 372

34 439

ORDINÆRT RESULTAT FØR SKATT

21 104

12 513

Skattekostnad på ordinært resultat

31 268

21 926

19 086

16 226

7,8

96 093

92 314

Aktiverte personalkostnader

-12 975

-12 429

Avskrivingar

54 324

52 497

Andre driftskostnader

61 430

65 997

Eigedomsskatt, avgifter, erstatningar

14 204

15 891

272 593

296 977

57 103

113 231

DRIFTSKOSTNADER DRIFTSRESULTAT

Inntekt på investering i tilknytt selskap

26 000

13 000

5 268

8 926

31 268

21 926

Andre rente- og finansinntekter

2 348 6 887

55 310

56 766

-33 760

-47 532

23 343

65 699

14 219

35 925

ÅRSRESULTAT

9 124

29 774

Minoritetsdel av årsresultat

-3 057

218

Framlegg til utbyte Overført til annan eigenkapital SUM DISPONERT

3 004 18 546

Balanse Sunnfjord Energi AS

Konsern

EIGEDELAR 2011

2012

37 679

29 063

37 679

29 063

Tal i heile 1000 kr

Note

2012

2011

Utsett skattefordel

43 635

53 250

Fallrettar

76 391

120 026

129 641

IMMATERIELLE EIGEDELAR

62 724

62 188

165 409

164 701

Kraftstasjonar

Bygningar og tomter m.m.

62 188

62 724

2,9,11 1 027 405

9,11

1 043 764

319 699

333 238

Overføringsanlegg

358 813

346 060

75 250

87 468

Fiber, samband, transportmidler, m.m.

87 468

75 250

Anlegg i arbeid

3 533

6 846

626 615

654 442

133 848

14 818 68 779 9 115 1 486 228 046

228 677

FINANSIELLE ANLEGGSMIDLAR

892 340

912 182

SUM ANLEGGSMIDLAR

7 417

9 448

58 084

70 138

Kundefordringar

70 529

61 684

16 113

34 682

Andre fordringar

4,5,12

39 229

18 892

74 197

104 820

81 638

24 655

163 253

138 923

6 846

3 533

1 542 720

1 531 332

23 798

17 881

Investeringar i dotterselskap

17 731

Investeringar i tilknytt selskap

68 779

Lån til foretak i same konsern

6 615

Investeringar i aksjar og andelar

6 615

9 115

1 705

Obligasjonar og andre fordringar

1 705

1 486

32 117

28 482

1 694 864

1 689 455

9 448

7 417

1 055 593 1 051 105

18/2012

VARIGE DRIFTSMIDLAR

LAGER AV MATERIELL

FORDRINGAR BANKINNSKOT, KONTANTAR M.M. SUM OMLØPSMIDLAR SUM EIGEDELAR

109 758

80 576

31 846

93 272

151 051

181 265

1 845 915

1 870 720

Balanse Sunnfjord Energi AS

Konsern

EIGENKAPITAL OG GJELD 2011

2012

Note

2012

2011

200 000

Aksjekapital

200 000

153 001

Overkursfond

153 001

Annan eigenkapital

177 005

165 071

Minoritetsinteresser

40 711

44 881

570 718

562 953

77 206

91 935

85 325

96 955

162 532

188 890

879 693

862 848

Tal i heile 1000 kr

Innskoten eigenkapital

Opptent eigenkapital 151 160

172 840

504 162

525 841

91 935

77 206

SUM EIGENKAPITAL Pensjonsplikter Andre avsetningar for plikter

91 935

77 206

AVSETNING FOR PLIKTER

292 623

324 943

Gjeld til kredittinstitusjonar

Øvrig langsiktig gjeld

292 623

324 943

ANNA LANGSIKTIG GJELD

67 811

22 996

96 318

97 043

976 011

959 891

25 783

41 484

Gjeld til kredittinstitusjona 12

Betalbar skatt

24 290

8 857

24 285

27 118

Skuldige offentlege avgifter

26 000

13 000

Framlegg til utbyte

24 486

51 143

Anna kortsiktig gjeld

166 873

123 114

KORTSIKTIG GJELD

551 431

525 064

1 055 593 1 051 105

951

Leverandørgjeld

10 870

33 931

28 925

24 274

14 114

27 728

56 963

30 617

136 655

158 986

SUM GJELD

1 275 197

1 307 767

SUM EIGENKAPITAL OG GJELD

1 845 915

1 870 720

4,5,12,18

Kontantstraumoppstilling Sunnfjord Energi AS 2011

2012

Konsern 2012

2011

23 343

65 699

Betalte skattar

-33 931

-29 346

Estimatavvik plikter til framtidig utbetaling

-11 630

2 310

Ordinære avskrivingar

54 324

52 497

Inntekt frå investering i tilknytt selskap utan kontanteffekt

-3 004

-2 348

3 000

3 845

Tal i heile 1000 kr

+ =likviditetstilføring, - =likviditetsbruk KONTANTSTRAUM FRÅ DRIFTA 52 372

34 439

-19 861

-24 290

-165

Resultat før skattekostnad

Gevinst ved sal av driftsmidlar

35 748

37 581

3 845

3 000

-2 121

2 984

69 817

53 714

51 589

-165

Nedskriving av finansielle anleggsmidlar

2 984

-2 121

Sum tilført frå verksemda i perioden

Pensjonskostnad utan kontanteffekt

35 087

90 372

-12 053

Endring i kundefordringar

-8 844

47 878

33 163

-44 816

Endring i leverandørgjeld

-15 701

18 836

4 426

2 832

4 651

2 228

Endring i off. avgifter, skattetr. m.m.

-27 269

8 088

-963

-2 030

Endring i lager

Endring i andre tidsavgrensingspostar

130 763

5 735

NETTO KONTANTSTRAUM FRÅ DRIFTA,

-50 839

-65 407

7 316

-2 409

-2 030 -

963

20 478

155 942

-65 713

-52 764

-3 631

-977

-69 344

-53 576

-951

-626

KONTANTSTRAUM FRÅ INVESTERINGAR 165

Investeringar i varige driftsmidlar Sal av varige driftsmidlar (salssum)

-3 037

-3 631

-53 712

-69 038

Investering i finansielle anleggmidlar NETTO KONTANTSTRAUM FRÅ INVESTERINGAR, B

165

KONTANTSTRAUM FRÅ FINANSIERING -1 467

Endring i driftskreditt 35 000

Opptak av ny langsiktig gjeld

-2 680

Nedbetaling av langsiktig gjeld

35 000

2 598

-18 880

-20 830

- 26 000

-26 000

Betalt utbyte

-27 728

-26 789

-30 147

6 320

NETTO KONTANTSTRAUM FRÅ FINANSIERING, C

-12 559

-46 842

46 904

-56 983

NETTO ENDRING I LIKVIDAR I PERIODEN, A+B+C

-61 426

55 524

34 734

81 638

Kasse, bank m.v. ved inngangen til perioden

93 272

37 748

81 639

24 656

Kasse, bank m.v. ved utgangen av perioden

31 846

93 272

Nto innbetaling av ny eigenkapital

20/2012

-1 195

NOTAR

Note 1 Rekneskapsprinsipp Rekneskapen er presentert i samsvar med krav i rekneskapslova og god rekneskapsskikk i Norge. Noteopplysningar er identiske for konsern og morselskap om ikkje anna er sagt. Konsolideringsprinsipp Aksjar i dotterselskap, selskap der Sunnfjord Energi AS direkte eller indirekte eig meir enn 50%, er i morselskapet vurdert etter kostmetoden. I konsernrekneskapen er eigarskapen konsolidert inn etter oppkjøpsmetoden ved at bokført verdi av aksjane er eliminert mot eigenkapitalen i dotterselskapet på kjøpstidspunktet. Eventuelle meir-/mindreverdiar er lagt til aktuell aktiva eller gjeld, og avskrive/handsama likt med denne posten. Tilknytt selskap er einingar der konsernet har eigarskap og stemmeandel mellom 20% og 50%. Tilknytt selskap er i morselskapet vurdert etter kostmetoden. I konsernrekneskapen er andel av resultat ført som finansinntekt og lagt til balanseført verdi og eigenkapital (eigenkapitalmetoden). Inngåande balanse blir ikkje omarbeidd ved endring av klassifisering som tilknytt selskap eller dotterselskap i løpet av året. Andre aksjeinvesteringar blir bokførte etter kostmetoden både i konsern og morselskap. Intern omsetning og mellomvære mellom selskapa i konsernet er eliminert. Det er brukt einsarta rekneskapsprinsipp i konsernselskapa sine rekneskap. Oversikt over dotterselskap og tilknytte selskap går fram i note 10. Klassifisering og vurdering av eigedelar og gjeld Eigedelar bestemt til varig eige eller bruk er klassifisert som anleggsmidlar. Andre eigedelar inkludert fordringar som forfell til betaling innan eitt år, er klassifisert som omløpsmidlar. Ved klassifisering av kortsiktig og langsiktig gjeld er tilsvarande kriterium nytta, men første års avdrag på langsiktige lån er inkludert i langsiktig gjeld. Anleggmidlar blir vurdert til historisk kost, men blir nedskrivne til verkeleg verdi når verdifallet er venta å vere varig. Anleggsmidlar med avgrensa økonomisk levetid blir avskrivne planmessig. Langsiktig og kortsiktig gjeld blir balanseført til nominell motteken sum på etableringstidspunktet, og nedskriven i takt med faktisk nedbetaling. Omløpsmidlar blir vurdert til det lågaste av historisk kost og verkeleg verdi. Immaterielle eigedelar Verdi av fallrett er aktivert til anskaffelseskost/noverdi av framtidige utbetalingar på tidspunkt for byggestart. Fallrettar i Kjøsnesfjorden Kraftverk er overtatt på betin-

gelsar som i hovudsak overfører økonomisk risiko og kontroll til selskapet (finansiell leasing). Fallrettar balanseførast under immaterielle eigedelar og tilhøyrande plikter står oppført under avsetning for plikter til noverdien av betalingane. Selskapet føretek ikkje avskrivingar på fallrettane, og fallrettpliktene blir redusert med betalt vederlag og tillagt berekna rentekostnad. Renter førast som finanskostnad og utbetaling til grunneigarar førast som reduksjon av pliktene. Estimatavvik kjem fram som differanse mellom plikter ved utgangen av året etter oppgjort vederlag og ny utrekning med oppdaterte føresetnader om rente, prisbaner og venta produksjon. Estimatavvik førast som finanspost. Varige driftsmidlar, avskriving og aktivering Varige driftsmidlar er vurdert til historisk kostpris med frådrag for ordinære avskrivingar. Avskriving skjer planmessig i tråd med bransjemessig tilrådde satsar. Gevinst og tap ved sal av varige driftsmidlar er ført som ordinær driftsinntekt/-kostnad. Eigne investeringsarbeid blir aktivert etter standardsats basert på utførte timar utan påslag for forteneste, og ført som reduksjon av personalkostnader. Anlegg under utføring blir bokført til kostpris, og avskrive frå det tidspunktet anlegget blir teke i bruk. Renter som knyter seg til anlegg under utføring blir aktivert som ein del av kostprisen. Magasinbehaldningar Magasinbehaldningar vert ikkje balanseført, og endring i magasinbehaldning er tilsvarande ikkje resultatført. Selskapet sin magasinkapasitet er relativt liten i høve til middelproduksjonen. Variasjon i nedbør og tilsig frå år til år betyr difor vesentleg meir for total produksjon og inntekt. Magasinbehaldning er vist i note 2. Inntekts- og kostnadsføring Som hovudregel er inntekter ført på det året dei er opptent (oppteningsprinsippet), og utgifter er kostnadsført i same periode som tilhøyrande inntekt (samanstillingsprinsippet). Energisal i morselskapet er vist som sal til sluttkundar og engrossal over børs (Nord Pool Spot AS). Inntekter frå energisal i sluttbrukarmarknaden er periodisert etter avrekna forbruk pr balansedato. Kundegrupper med timesmåling, og andre kundar med effekt over 50 KW, blir avrekna kvar månad. Kundegrupper med forbruk under 8000 kWh og næringskundar med effektuttak under 50 kW blir avrekna årleg med akonto kvar andre mnd. Resterande kundegrupper, i hovudsak privatkundar, har avlesing og avrekning kvar 2. mnd.

NOTAR

Kjøp av energi skjer via børs samt frå lokale produsentar. Overføringsinntekter er inntekter frå transport av kraft i selskapet sitt linjenett. Inntekter frå overføring er regulert av NVE (Norges vassdrags- og energidirektorat) i form av vedtak om inntektsramme. Overføringsinntektene i rekneskapen viser inntektsført frå sluttkundar, andre netteigarar og kraftprodusentar og korrigert med meir-/ mindreinntekter. Meir-/mindreinntekter oppstår som avvik mellom netto utfakturerte overførings-inntekter og eigedomsskatt knytt til nettanlegg med frådrag av tillatt inntektsramme frå NVE og avbrotskostnader. Meir-/ mindreinntekter blir balanseført som gjeld eller fordring mot nettkundane og renterekna i samsvar med reglar fastsett av NVE. Overføringskostnader er nettleige til overordna og sideordna nett, og innmating frå kraftprodusentar. Innmatingskostnader/-inntekter frå eigne kraftstasjonar er eliminert i rekneskapen til morselskapet. Kraftkontrakter for framtidig levering Selskapet har rammer for krafthandel og kan sikre innanfor eit volum som er kobla mot lågaste observerte produksjon i 3. kvartal. Verdien av finansielle kraftkontrakter blir ikkje balanseført etter prinsipp om at all slik handel skjer innanfor rammene for sikringsbokføring. Både kjøp og sal av framtidige kontrakter skjer med volum som ligg innanfor vår produksjon/kjøp i tilsvarande periode og vi kan med bakgrunn i sikringsbokføring unnlate å ta dette over balansen 31.12. Kraftkontrakter på kjøp frå produsentar og levering til sluttbrukarar kan også sikrast innanfor pårekneleg volum. Pensjonskostnader Pensjonskostnader og pensjonsplikter for Sunnfjord Energi AS er handsama i samsvar med prinsippa i norsk rekneskapsstandard for pensjonskostnader, NRS 6 der estimatavvik er ført direkte mot eigenkapital. Pensjonsmidlar og pensjonsplikter pr 31.12 blir balanseført til faktiske verdiar med unntak av eventuelle uamortiserte planendringar. Sunnfjord Energi AS har ei offentlig pensjonsordning. Pensjonskostnad i perioden vert sett til estimert pensjonskostnad pr. 1.1. i rekneskapsperioden og med same aktuarmessige føresetnader som vart nytta pr 31.12. i forrige rekneskapsperiode. Aktuarmessige gevinstar og tap som oppstår ved differanse mellom estimert pensjonskostnad i perioden og faktisk pensjonskostnad, blir ført mot eigenkapitalen etter justering for utsett skatt. Pensjonsordninga er å sjå som ein ytingsplan. Perioden sin netto pensjonskostnad er inkludert i personalkostnader, og består av pensjonsopptening i perioden, rentekostnader på utrekna plikter, fråtrekt venta avkasting på pensjonsmidlane. Pensjonspliktene er utrekna på grunnlag av langsiktige vurderingar av diskonteringsrente, avkasting på pensjonsmidlar, lønsvekst, regulering av pensjonar under utbetaling og demografiske

22/2012

føresetnader om død- og uføreutvikling. Spesifikasjon av pensjonskostnad og plikter er vist i note 8. I øvrige konsernselskap er det ingen tilsette. Erstatningar og leige av vassrettar Selskapet betaler erstatning til grunneigarar som følgje av vasskraftutbygging, og for bruksrett til vassfall og grunn. Erstatningane blir gjort opp og bokført i form av eingongsbetalingar, årlege kontantutbetalingar eller leveransar av erstatningskraft. Eingongsbetalingar og kjøp av fallrettar blir aktivert som ein del av anleggsinvesteringa. I morselskapet er årlege kostnader i hovudsak motsvara av tilhøyrande inntekter frå bruk av rettane (samanstillingsprinsippet). Årlege kostnader som ikkje er motsvara av inntekter for bruk av rettane er balanseført som plikter. Pliktene er utrekna ved neddiskontering av venta framtidige utbetalingar. Skattar Konsernet sin skattekostnad omfattar betalbar skatt (overskotsskatt), grunnrenteskatt, naturressursskatt, samt endring i utsett skatt knytt til allmenn inntekt og grunnrenteinntekt. Utsett skatt og eventuell utsett skattefordel for allmenn inntekt og grunnrenteinntekt er presentert kvar for seg i balansen. Særskilde skattar knytt til kraftproduksjon er naturressursskatt og grunnrenteskatt. Naturressursskatt til kommune og fylkeskommune blir fastsett med grunnlag i eit gjennomsnitt av det einskilde kraftverket sin produksjon i likningsåret, og dei føregåande 6 åra. Skatten blir samordna med overskotsskatten slik at naturressursskatt som overstig overskotsskatten er ein forskotsbetalt skatt som blir framført med renter. Grunnrenteskatt til staten blir fastsett ut frå skattemessig driftsresultat for det einskilde kraftverket minus ei utrekna friinntekt. Friinntekta skal tilsvare ei normalavkastning på skattemessig verdi av kraftverket sine driftsmidlar. Overskot som utnytting av naturressursen gjev, ut over normalavkastning, blir skattlagt. Skattekostnaden for grunnrente består av betalbar skatt og endring i utsett skatt. I utsett skatt blir det teke omsyn til: • Midlertidige forskjellar mellom rekneskapsmessige og skattemessige verdiar for kraftverk • Akkumulerte negative grunnrenteinntekter • Midlertidige forskjellar knytt til netto pensjonsplikter for tilsette knytt til kraftverket. Den delen av den akkumulerte negative grunnrenteinntekta som ut frå dei mest sannsynlige føresetnadene kan nyttast innanfor ein 10 års periode blir aktivert med nominell sats 30%. Eigedomsskatt er ein overskotsuavhengig skatt, og blir utrekna på grunnlag av eigedomsskattetakstar for nettanlegg, eigedomar og kraftstasjonar. Skatten utgjer

NOTAR

maksimalt 0,7% av desse takstane. Eigedomsskatt er i rekneskapen klassifisert som driftskostnad. Bruk av estimat For fastsetting av storleikar med usikkert utfall er det i morselskapet og konsernrekneskapen nytta beste estimat på bakgrunn av tilgjengeleg informasjon på tidspunktet for avlegging av rekneskapen. Dette gjeld særleg for pensjonsplikter, utsett skattefordel, avskrivingar, verdi av immaterielle eigedelar og avsetningar for plikter. Framtidige hendingar kan medføre at estimat endrar seg. Forutsetningar for estimat blir vurdert løpande og eventuelle endringar i estimat blir rekneskapsført i den perioden endringane oppstår. Kontantstraumoppstilling Kontantstraumoppstilling er utarbeidd med basis i den indirekte metode. Vi tek utgangspunkt i resultat før skatt og presenterer kontantstraumar frå ordinær drift, investeringsverksemd og finansieringsverksemd i året.

Note 2 Magasinbehaldning/ produserte mengder For konsernet samla var magasinbehaldninga ved utgangen av året 42,2 GWh, som utgjer 42% av samla magasinkapasitet og 9% av middelproduksjonen. Behaldninga ved inngangen til året var 81,1 GWh som utgjorde 80% av magasinkapasiteten. Samla magasinkapasitet i konsernet er 101,7GWh. Magasinbehaldning i morselskapet ved utgangen av året tilsvararar 17,95 GWh, og 46% av samla magasinkapasitet og 7% av middelproduksjonen. Samla magasinkapasitet knytt til kraftverka er 39,3 GWh. Ved inngangen til året var magasinbehaldninga 30,1 GWh, som utgjorde 77% av magasinkapasiteten. Produksjon i konsernet 2012 var 517,2 GWh mot 599 GWh i 2011. Tilsvarande tal for morselskapet var høvesvis 260,6 og 297 GWh. Middelproduksjon i konsernet er rekna til 517 GWh, og for morselskapet 245 GWh.

Note 3 Finansiell marknadsrisiko Handel kraftmarknaden - kraftprisrisiko: Som kraftprodusent vil Sunnfjord Energi sine inntekter variere med svingingar i marknadsprisane på kraft og med svingingar i produksjon. Låg kraftpris har historisk til ein viss grad vore vegd opp av store tilsig og høgare produserte mengder. Prisane på alternative energikjelder og kvoteprisar for CO2-utslepp påverkar også marknadsprisane i vesentleg grad. Grunnrenteskatt (skatt på profitt ut over risikofri rente) vil dempe svingingane av endra kraftprisar og produksjon i selskapsrekneskapen. Styret i Sunnfjord Energi AS har vedteke rammer for sikring av inntil 79 GWh produksjon for selskapet. Sikringa

gjeld sal av produksjon for 3. kvartal dei neste 3 åra. Vidare blir fastprisavtaler for kjøp av kraft frå eksterne kraftverk sikra med finansielle kontrakter så langt det let seg gjere. Som kraftseljar er Sunnfjord Energi utsett for risiko ved at kraftprisar inn kan endre seg raskare enn selskapet har høve til å justere mot kunde. Denne risikoen er sterkt redusert ved at selskapet sitt hovudprodukt til sluttkundar er marknadspris (vekta områdepris) pluss margin. Over 99 % av kundane vel dette produktet i slutten av 2012. Pr. 31.12.12 var Sunnfjord Energi eksponert for 39,7 GWh i finansielle instrument som gjeld sal av produksjon. Marknadsverdien av handlane var positiv med 0,42 millionar kroner ved årsskiftet. Sikringa er ikkje balanseført. Selskapet hadde ingen eksponering i finansielle kontrakter knytt til kjøp av straum frå eksterne kraftverk. All handel med finansielle instrument skjer over børs. Handel i finansmarknaden – renterisiko I finansmarknaden har konsernet nytta rentebyteavtalar (renteswap) som sikringsinstrument for langsiktige lån, jamfør også note 11. Resultat av avtalene blir bokført ved realisering saman med ordinært renteforfall for sikringsobjektet. Verdien av avtalane blir såleis ikkje balanseført. Avtalane hadde negativ marknadsverdi på til saman kr 68,4 millionar ved årsskiftet, jamfør gjennomsnittsrente på portefølje som går fram av note 11. Sunnfjord Energi er også eksponert for renterisiko gjennom inntektsramma for nett, friinntekt knytt til grunnrenteskatt ved kraftproduksjon og diskonteringsrente på pensjonar. Ved renteauke, sett isolert frå andre eksterne faktorar, vil dei største utslaga komme i form av auka avkasting på bokført nettkapital og dermed auka inntektsramme, og auka rentekostnader. Effektane vil delvis motverke kvarandre og ikkje gje vesentlege utslag i morselskapet. For konsernet vil renteendringar ha avgrensa effekt på grunn av rentesikringsavtalar inngått i Kjøsnesfjorden Kraftverk. Handel i valutamarknaden Morselskapet er eksponert for valutarisiko knytt til sal av forwardkontrakter via børs. Selskapet er eksponert for valutarisiko knytt til prisen på sal av eigenprodusert kraft. Konsernet har heller ingen sikringsavtaler for valuta pr. 31.12

Note 4 Spesifikasjon av postar som er slått saman i balanserekneskap

a) Andre fordringar

Morselskap

Konsern

Tal i heile 1000 kr

2012

2011

2012

2011

Fordring selskap same konsern

3 000

1 792

Forskotsbetalte kostnader og påløpte inntekter

5 143

10 034

12 690

14 605

Mindreinntekt i d-nettet, og renter av mindreinntekt

26 539

4 287

26 539

4 287

Sum andre fordringar

34 682

16 113

39 229

18 892

b) Anna kortsiktig gjeld

Morselskap

Konsern

Tal i heile 1000 kr

2012

2011

2012

2011

Påløpt løn og feriepengar

7 768

8 131

7 768

8 131

Påløpte kostnader og forskotsbetalte inntekter

9 378

9 206

15 198

15 337

32 922

6 074

32 922

6 074

1 075

51 143

24 486

56 963

30 617

Meirinntekt i regionalnett og renter av meirinntekt Andre avsetningar Sum anna kortsiktig gjeld

Note 5 Rekneskapsinformasjon for nettverksemda Morselskapet er organisert i forretningsområda nett, produksjon, marknad og entreprenør/tenestesal. Forretningsområde nett blir regulert og kontrollert av Norges Vassdrags- og Energidirektorat (NVE). I samsvar med presentasjonskrav frå NVE viser vi særskilt rekneskapsinformasjon for nettverksemda (monopolverksemda). Resultatet for konsernet si monopolverksemd er det same som for monopolverksemda til Sunnfjord Energi AS.

24/2012

Aktiviteten innan monopolverksemda er geografisk avgrensa til selskapet sitt forsyningsområde i samsvar med områdekonsesjon. Aktiviteten i konkurranseutsett verksemd skjer i hovudsak innanfor Sogn og Fjordane.

Note 5 forts.

2012

2011

Produksjon og Sum Nett- kraftomsetning morverksemd m.v selskap

Produksjon og Sum Nett- kraftomsetning morverksemd m.v. selskap

Tal i heile 1000 kr

Driftsresultat AVKASTING Gjennomsnittleg verdi driftsmidlar 1% påslag for driftskapital = Avkastingsgrunnlag NVE Avkasting nettdrift =(driftsresultat *100/avkastningsgrunnlag) NVE rente:

16 162

23 529

39 691

-5 723

400 929 4 009 404 938 4,0 %

389 666 3 897 393 562 -1,5 %

4,2 %

5,3 %

125 632 1 780 127 412

121 932 -792 121 140

Årleg inntektsramme 118 071 Kilekostnad* -2 004 Eigedomsskatt nettanlegg 1 774 Tillegg avskrivningar og avkastning på kapital 3 842 B = Justert inntektsramme-inntekt 121 683 A-B = Årets endringar i meir- /mindreinntekt 5 729 pos.tal = meirinntekt Justering e NVE vedtak, ført over resultat Samla endring i meir-/mindreinntekt ført over resultat 5 729

116 946 -13 403 1 433 2 839 107 815 13 325

2012

2011

-1 787 1 191 -5 729 -6 326 -56 -6 382

11 436

61 114

55 391

MEIR - / MINDREINNTEKTER i perioden Fakturert inntekt sluttkundar Netto kostnader andre nett og innmating produksjon A = Faktisk inntekt

MEIR - / MINDREINNTEKT i balanse Samla meir/mindreinntekt inkl renter pr 1.1. Justering e NVE vedtak, ført over resultat Årets endringar i meir-/mindreinntekt = Meir/mindreinntekt pr 31.12. Renter av meir/mindreinntekt pr 31.12. inkl KILE = Samla meir-/mindreinntekt pr 31.12. pos.tal = mindreinntekt

Inntektsramma blir fastsett av NVE og blir oppdatert årleg. Vedtak hos NVE tek omsyn til selskapet sine kostnader, kostnadsnorm/samanlikning med referanseselskapa og nettkapital basert på referanserente, inflasjon og referansepris på kraft. Ikkje levert energi utgjorde 0,0654GWh (65417 kWh) mot 0,597GWh i 2011. Selskapet har desse åra hatt ein leveringstryggleik på hhv 99,98% og 99,84%, målt som avbrotsmengder i høve til leverte mengder.

13 325

-13 325 -1 889 102 -1 787

Samla meirinntekt pr 31.12.2012 er på 6,4 millionar mot 1,8 millionar i 2011. Ved fastsetting av nettariffar i legg vi til grunn føresetnader om inntektsramme og estimert utvikling i leverte mengder. Over tid siktar vi oss inn mot at mindreinntekt/meirinntekt skal gå mot null eller svinge rundt null.

Note 6 Lager av materiell Lageret av materiell i morselskapet er i hovudsak innkjøpte standardvarer og reservedelar knytt til vedlikehald og bygging av linjenettet. Lageret er vurdert til inntakskost. Det er gjort frådrag for ukurans med kr 736.863. Frådraget er uendra i høve til 2011.

Note 7 Lønskostnader, tal tilsette, godtgjersler m.m. a) Lønskostnader, tal på tilsette 2012

Konsern Morselskap

Konsern

Løner eks refusjonar

69 627

69 747

67 811

Arbeidsgjevaravgift

10 124

9 738

Netto pensjonskostnader *

12 361

10 491

Tal i heile 1000 kr

Morselskap

2011 67 593

Andre ytingar

3 861

4 274

Lønskostnader

95 973

96 093

92 096

92 314

- Aktiverte eigne investeringsarbeid

12 975

12 429

Netto lønskostnader

82 998

83 118

79 667

79 885

*) Pensj.kostnad etter frådrag av tilsett-andel på 2% av brutto løn før andel av arbeidsgjevaravgift.

Gjennomsnittleg tal fast tilsette Tal årsverk

124 113

119 113

I tillegg er det 10 lærlingar i morselskapet og same tal i konsernet ved utgangen av året. I 2011 var det 9 lærlingar i morselskapet og i konsernet ved utgangen av året. Sunnfjord Energi AS har bonusordning som omfattar alle tilsette med ein maksimal sum på kr 17.000 pr tilsett. Det er avsett til saman kr 0,9 mill i bonus for 2012 eks. avgift og feriepengar. I 2011 var det avsett kr 1,1 mill i bonus. b) Ytingar til leiande personar Tal i heile 1000 kr

Løn

2012 Morselskap

2011 Konsern

Morselskap

Konsern

Adm.dir

Styret

Adm. dir

Styret

Adm. dir

Styret

Adm.dir

Styret

1276

280

1276

396

1150

283

1150

483

Pensjonskostnader

162

156

Anna godtgjerdsle

110

129

Selskapet har avtale med adm. direktør om pensjonsopptening for løn over den ordinære grensa på 12G. Ordninga er ikkje sikra. Utover dette har selskapet ingen andre plikter ovanfor adm.direktør enn kollektiv pensjonsordning og ordinær oppseiingstid. Ovanfor styreleiar og styremedlemmer er det ingen plikter utanom styrehonorar. c) Godtgjersle til revisor 2012 Tal i heile 1000 kr

Lovpålagt revisjon Andre attestasjonstjenester Andre tenester

26/2012

Morselskap 114 24 145

2011 Konsern Morselskap 199 231 34 18 189 204

Konsern 315 18 268

Note 8 Pensjonsplikter, pensjonsmidlar og pensjonskostnader Pensjonsplikter og pensjonsmidlar Sunnfjord Energi AS har ytingsbasert kollektiv pensjonsordning for sine tilsette. Ordninga tilfredsstiller krava i lov om obligatorisk tenestepensjon.

Ved utrekning av plikter er følgjande økonomiske føresetnader lagt til grunn:

Diskonteringsrente Venta avkasting på pensjonsmidlar Årleg lønsvekst G-regulering Årleg regulering av pensjonar under utbetaling Uttaksprosent AFP-ordning Gjennomsnittleg arbeidsgjevaravgift

Sikra ytingar Pliktene omfattar i alt 119 aktive og 66 pensjonistar/AFP-pensjonistar i morselskapet. Det er ingen tilsette i konsernselskap utanom morselskapet i 2012. Ordninga gjev ei definert yting i samsvar med tariffavtalen i offentleg sektor (offentleg tenestepensjonsordning). Ytingane er i hovudsak avhengig av oppteningstid og lønsnivå ved nådd pensjonsalder. Full oppteningstid er 30 år. Usikra ytingar Usikra ytingar blir dekte løpande over drift og omfattar avtalefesta pensjon frå 62 år (AFP). Framtidige ytingar vil vere avhengig av tal tilsette som vel å ta ut slik pensjon. Sunnfjord Energi har gjennomført handlingsplan for seniorpolitikk for å legge til rette for at fleire tilsette skal stå i arbeid fram til pensjonsalder. Ordninga gjev høve til å innvilge permisjon med løn i trinn mellom 20% og 40%. Dette er eit alternativ til at tilsette går ut i AFP som arbeidsgjevar må betale. Ved utgangen av 2012 hadde 1 tilsett inngått senioravtale i løpet av året og 1 person har gått av med AFP i perioden. I 2011 hadde 1 person inngått senioravtale og 3 personar var gått ut i AFP.

2011

Sikra

Usikra

Sum

ordning

2012

2011

1 Årets pensjonsopptening

8 598

951

9 549

8 791

2 Rentekostnad

4 774

336

5 110

5 737

-4 508

-4 340

965

3 Avkastning på pensjonsmidlar 4 Administrasjonskostnader 5 Amort. av estimeringstap/ (gevinst) 6 Netto pensjonskostnad 7 Arbeidsgiveravgift av tilskot frå selskapet

965

107

9 830

1 287

11 116

10 295

1 212

1 240

8 Medlemsinnskot

-1 141

-1 096

9 Total pensjonskostnad

9 902

1 287

11 187

10 438

B) FINANSIELL STATUS UB 1 Pensjonsplikter 2 Verdi av pensjonsmidlar 3 Netto pensjonsplikt (+) / netto midlar (-) 4 Herav arbeidsgiveravgift på netto plikter

180 300

13 973

192 273

198 459

-117 067

-106 524

63 233

13 973

77 205

91 935

7 814

1 727

9 541

11 335

80 587

11 348

91 935

68 740

-16 174

-14 836

25 316

9 902

1 338

11 189

10 438

-11 081

1 287

-11 081

-14 915

63 234

13 972

77 205

91 935

C) ENDRING I NETTO PENSJONSPLIKT 1 Netto pensjonsplikt IB=UB forrige år 2b Årets estimatavvik vedr. pensjoner 3 Netto pensjonskostnad 4 Tilskot frå selskapet inkludert arbeidsgiveravgift 5 Utbetalingar over drift 6 Netto pensjonsplikter UB

2011 2,60% 4,10% 3,50% 3,25% 2,55% 40% 14,1%

For demografiske faktorar og avgang er vanlege aktuarføresetnader innanfor forsikring nytta. Akkumulert aktuariell gevinst innrekna i eigenkapitalen utgjer kr 13,9 millionar. Alle utrekningar er gjort av aktuar.

2012

A) PENSJONSKOSTNAD

2012 2,20% 3,60% 3,00% 3,00% 2,25% 40% 14,1%

Note 9 Varige driftsmidlar Sunnfjord Energi AS

Fiber, samband Overføringstransportm. mm anlegg Anskaffelseskost 1.1.11 162 060 545 729 Tilgang 22 837 31 669 Avgang 15 Anskaffelseskost 31.12 184 882 577 398 Oppskrivingar før 01.01.99 34 668 Akkumulerte av- og nedskrivingar 31.12. 97 414 278 829 Bokført verdi 31.12.12 87 468 333 238 Tal i heile 1000 kr

Kraft- Bygningar, stasjonar tomter m.m. 292 650 80 544 6 536 1 066 299 186

81 610

Anlegg i arbeid 3 205 5 868 2 228 6 846

134 485 164 701

19 421 62 188

6 846

Årets avskrivingar

10 604

18 131

7 244

1 602

Avskrivingssatsar Avskrivingsplan

6,7 - 33,3% Lineær

2,9 - 4% Lineær

2,5 - 4% Lineær

0 - 2% Lineær

Fiber, samband OverføringsKraft- Bygningar, transportm. mm anlegg stasjonar tomter m.m. Anskaffelseskost 1.1.11 162 132 573 269 1 213 056 80 544 Tilgang 22 837 31 669 6 938 1 066 Avgang 15 -96 Anskaffelseskost 31.12. 184 954 604 938 1 220 090 81 610 Oppskrivingar før 01.01.99 34 668 Akkumulerte av- og nedskrivingar 31.12. 97 486 280 794 192 493 19 421 Bokført verdi 31.12. 87 468 358 813 1 027 597 62 188

Anlegg i arbeid 3 205 5 868 2 228 6 846

Konsern

Tal i heile 1000 kr

Årets avskrivingar

10 604

18 917

23 202

1 602

Avskrivingssatsar Avskrivingsplan

6,7 - 33,3% Lineær

2,9 - 4% Lineær

0 - 10 % Lineær

0 - 2% Lineær

28/2012

Sum 1 084 188 67 977 2 243 1 149 922 34 668 530 149 654 442 37 581

Sum 2 032 205 68 379 2 147 2 098 245 34 668 590 194 6 846 1 542 720 54 324

0 - 2% Lineær

Note 10 Dotterselskap og andre investeringar Forretningskontor

Vår eigardel

Stemmeandel

Bokført verdi

Fossheim Energiverk AS Skei i Jølster Kjøsnesfjorden Kraftverk AS Førde Sum investeringar i dotterselskap

60,0 % 78,5 %

9 973 123 875 133 848

Kostpris

Vår eigardel

16 606 1 125

50,9 % 45,0 %

Balanseført verdi mor 16 606 1 125

Balanseført verdi konsern 23 118 680

Dotterselskap

Tilknytt selskap Enivest AS Etrygg AS

Selskap rekneskapsført etter eigenkapitalmetoden Opprinnelig anskaffelseskost

Enivest AS 13 693

Inngående balanse 01.01. Kjøp nye aksjar 2012 Andel årets resultat Utgående balanse 31.12

17 201 2 913 3 004 23 118

Etrygg AS 750 680

Opprinnelig anskaffelseskost Inngående balanse 01.01. Andel årets resultat Utgående balanse 31.12

680

Sunnfjord Energi AS har mot slutten av året auka sin eigarandel i Enivest AS frå 49,25% til 50,9%. Andelen er utelatt frå konsolidering. Sidan oppkjøpet skjedde i slutten av desember ville ein konsolidering hatt liten effekt på den korte tidsperioden. Med basis i dette er tala tatt inn etter EK metoden i 2012.

Andre aksjeinvesteringar

Kostpris

Vår eigardel

Vestavind Kraft AS Sula Kraft AS Vestavind Offshore Fjord Invest Sørvest AS Andre mindre investeringar Sum andre aksjeinvesteringer

10 750 143 5 250 1 500 310 17 953

10,0 % 17,5 % 2,5 % 3,6 %

Balanseført verdi mor 5 175

Balanseført verdi konsern 5 175

550 600 290 6 615

Sunnfjord Energi AS har teikna seg for inntil samla kr 3 millionar i kapital på Fjord Invest Sørvest AS. Aksjeinvesteringa i Vestavind Offshore AS er nedskriven med 3 millionar i 2012.

Note 11 Langsiktig gjeld Tal i heile 1000 kr

a) Langsiktig gjeld sikra med pant

Morselskap 2012 2011 0 0

Balanseført verdi av pantesikra eigedelar: Bygningar 46 375 Kraftstasjonar Sum: 46 375

Konsern 2012 2011 12 300 13 500

47 147

46 375 26 402 72 777

47 147

47 147 27 365 74 512

Bygningar er stilt som pant for driftskreditt i morselskapet innanfor ordinær ramme kr 32 millionar og for garanti frå bank overfor NVE kr 0,37 mill, jf. note 16, og 17. b) Gjennomsnittleg rente, avdragsprofil og forfall meir enn 5 år etter utgangen av rekneskapsåret: Morselskap

Gjeld til kredittinstitusjonar

Avdragsprofil, tal i heile 1000 kr

Gj.sn rente

2013

2014

3,27 %

4 430

5 680 12 330 12 330 12 330

Konsern

2016

2017

Deretter

Sum

277 843 324 943

Avdragsprofil, tal i heile 1000 kr

Gj.sn rente Gjeld til kredittinstitusjonar

2015

2013

2014

2015

2016

2017

4,88% 19 905 21 155 27 805 27 805 27 805

Deretter

Sum

755 218 879 693

Øvrig langsiktig gjeld i konsernet omfattar aksjonærlån frå BKK til Kjøsnesfjorden Kraftverk med til saman 96,3millionar. Rentebinding: Selskapet nyttar swap/byteavtalar for rentesikring av ein del av gjelda til kredittinstitusjonar. Sikringsprisane er innbakt i gjennomsnittleg rente i tabellane over. Gjennomsnittleg rentebindingstid ved årsskiftet er 0,25 år for morselskapet, og 4,88 år for konsernet, mot 0,25 år for morselskapet og 5,1 år for konsernet i 2011. Konsernet har rentebinding utover 3 mnd på 59,8 % av langsiktig gjeld pr 31.12.12. Morselskapet har ingen rentebinding utover 3 mnd. Tilsvarande tal for 2011 var 62,5 % for konsernet og ingen rentebinding for morselskapet. For Kjøsnesfjorden Kraftverk AS er det gjort rentesikring for 95,2 % av venta lånesaldo fram til 30.6.2017, deretter for 23,8 % av venta lånesaldo fram til 2027.

Note 12 Mellomvære med føretak i same konsern Tal i heile 1000 kr

Lån til føretak i same konsern Kundefordringar Andre fordringar Leverandørgjeld Sum mellomvære med føretak i same konsern

Morselskap 2012 2011 68 779 68 779 318 2 575 3 000 0 -51 -39 244 72 046 32 110

Lån til føretak i same konsern gjeld aksjonærlån til Kjøsnesfjorden Kraftverk AS. Andre fordringar er eit kortsiktig lån frå morselskapet til Kjøsnesfjorden Kraftverk AS. Aksjonærane i Sula Kraft AS har inngått avtale om tilføring av ansvarleg lån til dette selskapet for utvikling av prosjektet. Bidrag frå Sunnfjord Energi AS vil komme i form av innkalling av kapital innanfor ei ramme på kr 1,050 millionar. Pr 31.12.12 er ramma nytta fullt ut. Påløpte renter kjem i tillegg til ramma. 30/2012

Note 13 Skatt a) Skattekostnad på ordinært resultat Tal i heile 1000 kr

Betalbar skatt almenn inntekt *) Betalbar grunnrenteskatt =Samla betalbar skatt + For mykje / For lite avsett tidlegare år +Endring utsett skatt / skattefordel allmenn inntekt -Endring utsett skatt pensjoner (SORIE) ført mot eigenkapital +Endring utsett skatt / skattefordel grunnrenteinntekt = Årets skattekostnad *) herav utrekna naturressursskatt Akkumulert framførbar naturressursskatt

Morselskap 2012 2011 9 353 18 615 -495 5 675 8 857 24 290 -2 471

Konsern 2012 2011 9 698 21 390 -135 14 069 9 563 35 459 -2 471

5 617 -4 960 2 998 12 513

-10 146 7 089 2 342 21 104

2 069 -4 960 7 546 14 219

-9 691 7 089 5 539 35 925

2 531

2 610

2 531 2 132

2 953 2 119

b) Spesifikasjon av betalbar skatt på allmenn inntekt Tal i heile 1000 kr

Resultat før skattekostnad Permanente forskjellar Endring midlertidige forskjellar Ført mot EK (pensjonsforpliktelser NRS 6A) Skattepliktig resultat alminneleg inntekt Skatt 28%

Morselskap 2012 2011 34 439 52 372 -11 836 3 192 28 511 36 236 -17 713 -25 316 33 401 66 484 9 352 18 615

Betalbar Skatt Betalbar grunnrenteskatt

9 352 -495

18 615 5 675

= Sum betalbar skatt i balansen

8 857

24 290

c) Spesifikasjon av midlertidige forskjellar / utsett skatt på allmenn inntekt Morselskap Tal i heile 1000 kr Fordel = +, plikt = 2012 2011 Anleggsmidlar -29 819 -19 543 Avsetjingar etter god rekneskapsskikk 1 075 1 075 Varelager, kortsiktige krav m.v. 7 986 3 081 Gevinst- og tapskonto -154 -193 Pensjonsplikter / pensjonspremiefond 77 206 91 935 Framførbart underskot 0 0 Netto forskjellar, grunnlag utsett skatt 56 295 76 356

Konsern 2012 2011 -172 107 -162 507 86 400 98 030 7 986 3 081 -154 -193 77 206 91 935 88 065 64 442 87 397 94 788

Utsett skattefordel av nto forskjellar - Ikkje balanseført utsett fordel Utsett skattefordel / skatt alm. inntekt (28%)

15 763

21 380

24 471

26 541

15 763

21 380

24 471

26 541

Utsett skattefordel / skatt grunnrente (30%) Samla utsett skattefordel / skatt

13 301 29 063

16 299 37 679

19 164 43 635

26 709 53 250

Utsett skattefordel er oppført med utgangspunkt i forventa framtidig inntekt.

d) Spesifikasjon av utsett grunnrenteskatt Kraftstasjonar Sunnfjord Energi AS 2012 Nedre

Stakalde-

Brulands-

fossen

8 011 5 507 178 2 326

11 153 14 871 258 -3 976

2 326 698

-3 976 -1 193

10 924 8 966 39 054 9 395 6 674 36 447 719 1 253 2 408 809 1 040 199 -7 874 -33 586 -41 461 -7 065 -32 547 -41 262 -495

Endring skatt av midlertidige forskjellar B) Endring utsett skattefordel

-802 -802

-2 023 -2 023

313 313

-487 -487

-2 998 -2 998

-2 283 -2 283

-2 264 -2 264

-7 546 -7 546

A+B= Sum kostnad grunnrenteskatt

-104

-3 216

313

-487

-3 494

-1 923

-2 264

-7 680

Tal i heile 1000 kr

Svultingen

Taksert bruttoinntekt Skattemessige driftskostnader inkl. avskrivingar Friinntekt Årets grunnrenteinntekt Framført negativ grunnrenteinntekt Grunnlag betalbar grunnrenteskatt A) Betalbar grunnrenteskatt 30%

Totalt

Kjøsnesfj.

Fossheim

Konsern

43 563 30 675 11 686 1 201

4 391 87 007 2 907 70 029 717 14 812 766 2 166 -58 576 -100 037 1 201 -57 810 -97 871 360 -135

e) Avsett skatt i balansen

Avsett betalbar skatt for rekneskapsåret Til gode / skuldig betalbar skatt for tidlegare år Sum betalbar skatt

Morselskap 2012 2011 -8 857 -24 290 0 0 -8 857 -24 290

Utsett skatt / skattefordel alminneleg inntekt Utsett skattefordel grunnrenteinntekt Sum utsett skattefordel

15 763 13 301 29 063

21 380 16 299 37 679

24 290 19 163 43 635

26 542 26 709 53 250

Netto avsett skatt i balansen

20 206

13 389

32 765

19 320

Tal i heile 1000 kr

Konsern 2012 2011 -10 870 -33 931 0 0 -10 870 -33 931

f) Spesifikasjon av utsett grunnrenteskatt i balansen Kraftstasjonar Sunnfjord Energi AS 2012 Nedre Tal i heile 1000 kr

Svultingen

Stakalde-

Brulands-

fossen

Anleggsmidlar Framført negativ grunnrenteinntekt Pensjonsplikter Netto forskjellar, grunnlag utsett skatt allm. innt. Utsett skatt / skattefordel i balansen (30%)

6 769

2 207

1 689 8 458 2 537

2 885 5 091 1 527

Spesifikasjon avutsett grunnrenteskatt i

Nedre

-1 178 -12 127 7 065 32 547 2 603 1 876 8 490 22 296 2 547 6 689

Totalt

44 336 13 301

Fossheim

Kjøsnesfj.

20 723 6 428

-7 610

27 151 8 145

-7 610 -2 283

Konsern

63 877 19 163

Kraftstasjonar Sunnfjord Energi AS 2011 balansen (fordel=+, plikt=-)

Svultingen

Anleggsmidlar 9 412 Framført negativ grunnrenteinntekt Pensjonsplikter 1 718 Netto forskjellar, grunnlag utsett skatt allm. innt. 11 131 Utsett skatt / skattefordel i balansen (30%) 3 339

32/2012

Stakalde-

Brulands-

fossen

8 899 2 935 11 834 3 550

-2 847 -10 612 7 645 32 622 2 649 1 909 7 447 23 919 2 234 7 176

Totalt

Fossheim

Kjøsnesfj.

Konsern

21 152 13 547

16 299

34 699 10 410

26 709

Note 14 Eigenkapital Endringar i eigenkapitalen i rekneskapsåret: Morselskap

Eigenkapital pr. 31.12.11

Aksje-

Overkurs-

Annan

kapital

fond

eigenkapital

Konsern Sum

Aksje-

Overkurs-

kapital

fond

Annan

Minoritets-

eigenkapital interese

200 000 153 001 151160 504 161 200 000 153 001 165 071

Sum

44 881 562 953

Endring grunna utbyte, kapitaljus tering mv. Virkning utgang av datter Årets netto es timatavvik pens jonar (SORIE)

12 753 12 753

Resultat 2012

21927

12 753

21927

9 125

-13 000 -13 000

-13 000

-1114 -14 114

200 000 153 001 172 840 525 841 200 000 153 001 177 006

40 710 570 718

Minoritets andel av res ultat for året

3 057

Utbyte Eigenkapital 31.12.12

Bokført

Oversikt minoritetsinteresser pr 31.12.12

31.12.11

Fos s heim Energiverk AS

14 751

Kjøs nes fjorden Kraftverk AS

30 130

Sum

44 881

Andre Avgang

Andel av

Berekna

justeringar årsresultat 31.12.12

-1114 -1114

-3 057

Bokført Korrigert

31.12.12

-467

13 170

-2 590

27 540

-3 057 40 710

- 40 710

Minoritetsandel i konsernet er ved utgangen av året fordelt med 13,2 millionar på Fossheim Energiverk og 27,5 millionar på Kjøsnesfjorden Kraftverk.

Note 15 Tal aksjar, aksjeeigarar m.m. Selskapet sin aksjekapital er på NOK 200.000.460 fordelt på 101.009 A-aksjar, og 202.022 B-aksjar, kvar lydande på NOK 660. B-aksjar kan berre eigast av staten, norske kommunar og fylkeskommunar samt offentleg eigde energiføretak. I alle andre høve er B-aksjar likestilte med A-aksjar. Aksjeeigar

A-aksjar

B-aksjar

BKK AS

37 823

75 648

Samla aksjetal Eigardel 113 471

37,45 %

Fjaler kommune

10 928

21 855

32 783

10,82 %

Førde kommune

22 412

44 820

67 232

22,19 %

Gaular kommune

7 619

15 240

22 859

7,54 %

Hyllestad kommune

6 899

13 798

20 697

6,83 %

Jølster kommune

7 619

15 240

22 859

7,54 %

Naustdal kommune

3 340

6 682

10 022

3,31 %

Solund kommune Sum

4 369

8 739

13 108

4,33 %

101 009

202 022

303 031

100,0 %

Note 16 Garantiansvar, andre plikter

Føresetnader Oppstartstidspunkt

Sunnfjord Energi as har stilt sjølvskuldnarkausjon for låneopptak til Kjøsnesfjorden Kraftverk AS på samla 471 millionar. Sunnfjord Energi har stilt sjølvskuldnarkausjon for driftskreditt til Etrygg AS på inntil 0,25 mill.

Første år med utbetaling

Juli 2010 2011

Antal år med utbetaling Årleg venta produksjonsvolum Diskonteringsrente

40 247 GWh 4,6 %

Selskapet har plikta seg til å teikne kapital i Fjord Invest Sørvest. Nærare omtale i note 10 på dette.

Prisbane: Observerte nominelle prisar, NP pr. 31.12.12 - 2017,

Note 17 Bankinnskot, kontantar m.m.

Note 20 Transaksjonar med nærståande partar

I posten inngår bundne midlar på skattetrekkskonto med kr 3,7 millionar, og på depotkonti som trygd for plikter mot Nord Pool Spot AS i samband med fysisk krafthandel på kr 2,1 millionar, samt for depotkonti som trygd for plikter for Statnett på regulerkraft kr 1,7 millionar. Bundne midlar knytt til finansiell krafthandel er på 1,1 millionar. Samla sett utgjer bundne midlar kr 8,6 millionar. Bundne midlar for konsernet er identisk med summen for morselskapet. Morselskapet har trekkrett i bank på inntil kr 32 millionar.

Note 18 Betinga utfall og andre forhold Selskapet eig fallrett med tilhøyrande frikraftplikter i elva Nausta. Elva vart verna for større vasskraftutbygging i 2005. Årlege frikraftplikter blir utgiftsført ved betaling. Totale plikter er estimert til kr 1,075 million og er balanseført. Forpliktelsen er basert på ein evigvarande horisont, ved neddiskonteringa er det brukt faktor som ved liknande berekningar i konsernet. Avklaring omkring utbygging i elva kan redusere framtidige plikter.

Note 19 Avsetning for plikter Avsetning for plikter i konsernet omfattar vurdert verdi av framtidige fallrett utbetalingar i samsvar med avtale om overtaking av fallrettar, og utbetaling av vederlag i 40 år frå produksjonsstart. Framtidige plikter kjem fram basert på oppdaterte prisbaner fastsett på noteringar på Nordpool, diskonteringsrente og venta produksjonsvolum. Noverdien er utrekna på følgande måte: Bevegelsar i perioden Bokført noverdi pr 31.12.2011 Utbetaling i perioden Estimatavvik ført over resultatrekneskapen

96 955 000 -1 582 000 -13 487 000

Føring mot eigenkapital grunna overgang til lånerente Renter ført over resultatrekneskapen Bokført noverdi pr 31.12.2012

34/2012

3 439 000 85 325 000

deretter 2,5 % årleg auke.

Selskapet er pliktig å opplyse om vesentlige transaksjonar med nærståande partar. Opplysningane i denne noten dekker transaksjonar som vurderast som vesentlege i 2012. Ytingar til leiande tilsette er omtala i note 7. Det er ikkje nærståande-transaksjonar mellom leiande tilsette og konsernselskapa i 2012. Dotterselskap Sunnfjord Energi AS eig 78,5% av aksjar i Kjøsnesfjorden Kraftverk AS. I 2012 har det vore følgande transaksjonar med dette dotterselskapet: a) Sal av varer og tenester

2 347 280

b) Kjøp av varer og tenester c) Renter/provisjon på lån til KK

5 400 975

Kjøsnesfjorden Kraftverk AS kjøper tenester og materiell til marknadsmessige vilkår. Tenestene består av drift og administrative tenester frå morselskap til dotterselskap. Av tilknytta selskap er det transaksjonar med Etrygg AS (eigarandel 45%) og Enivest AS (eigarandel 50,9%) som vurderast som vesentlege. I 2012 har det i sum vore følgande transaksjonar med desse selskapa: a) Sal av varer og tenester

4 783 136

b) Kjøp av varer og tenester

4 047 855

Tilknytta selskap kjøper rekneskapstenester og betalar husleige til Sunnfjord Energi AS til vilkår sett etter forhandlingar. I tillegg finansierer Sunnfjord Energi fibersatsing der Enivest betalar leige for bruk av fiberanlegg. Sunnfjord Energi kjøper lovpålagte kontrolltenester frå Etrygg AS. Andre forhold BKK produksjon AS, som gjennom eigarforhold definerast som nærståande, er långjevar til Kjøsnesfjorden Kraftverk AS. I 2012 har Kjøsnesfjorden Kraftverk AS betalt 4.286.365 i renter og garantiprovisjon til BKK produksjon.

MOSKOG

Olje og energiminister Ola Borten Moe vitja Sunnfjord 25. september 2012. Etter besøk på det nye anlegget til Statnett på Moskog, gjekk turen til Energihuset. Her blei det arrangert temamøte om fornybar energi i Sogn og Fjordane.

Energiminister Ola Borten Moe vitja Sunnfjord Energi 25. September 2012, og fekk med seg ein hektisk dag med samankopling av den nye sentralnettlinja gjennom fylket og miniseminar om fornybar energi. Under opphaldet i Førde fekk Borten Moe ta den symbolske samankopling på den nye 420 KV sentralnettslina gjennom fylket på Moskog. Sunnfjord Energi si nettavdeling tok det fysiske arbeidet med å gjere klar for smellen, og så fekk energiministeren æra av den symbolske markeringa.

Seinare på dagen deltok energiministeren i eit miniseminar om fornybar energi i kantina på Energihuset. Tema var verdiskapinga som blir utløyst av den nye lina, og korleis den kan bidra til vekst lokalt.

REVISJONSMELDING

36/2012

03 FRÅ VÅRE FORRETNINGSOMRÅDE

8% 11%

22%

38/2012

Marknad 45 40 35 øre/kWh

• Nytt for året er innføring av elsertifikat. Kraftleverandør skal dekke inn elsertifikat tilsvarande 3% av kunden sitt forbruk. Kostnaden skal inkluderast i kraftprisen. %-satsen aukar til 18,3% i 2020 for så å bli avtrappa til 0% i 2036.

ÅRSPRISAR VEKTA OMRÅDEPRIS EKS. AVG.

30 25 20 15 10

Produsentar med godkjenning av ny fornybar energi er selgar av desse sertifikata og får ekstra inntekt utover kraftprisen.

5 0 1998

• Etter kvart som vi får installert målarar med to-vegs kommunikasjon, blir kundane fakturert månadleg. Det blir avrekning med timeoppløysing.

• Årsavrekning for kunde med 20.000 kWh/år fordelt. Straumleverandør 27,5 %, netteigar 38,2 % og avgifter 34,4 %.

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

PRODUKSJON I MORSELSKAPET SINE KRAFTSTASJONAR 350 300

58%

250 GWh

• Kraftpris er ned i forhold til dei siste åra, må tilbake til 2007 for eit år på same nivå. Grunna innestengd kraft vart sommarprisane periodevis svært låge.

1999

200 150 100 50 0 2001

2002

2003

1. kvartal

2004

2005

2006

2. kvartal

2007

2008

3. kvartal

2009

2010

2011

2012

4. kvartal

Produksjon Dette forretningsområdet har 17 tilsette og samla omsetning for morselskapet Sunnfjord Energi AS utgjorde 53,2 mill.kr. i 2012. Selskapet har 7 heileigde kraftstasjonar som produserer 250 GWh årleg i gjennomsnitt. I 2012 vart det produsert 261 GWh ved desse kraftverka. Oppetida var 99,2 % Sunnfjord Energi er største eigar i ytterlegare to kraftstasjonar gjennom dotterselskapa Kjøsnesfjorden Kraftverk AS og Fossheim Energiverk AS. Kraftverka blir drifta av Sunnfjord Energi AS. Kjøsnesfjorden Kraftverk AS produserte 224 GWh i 2012, medan normal produksjonen er 247 GWh. Oppetida var 99,45 %. Omsetning i 2012 var 47,5 mill. kr. Fossheim Energiverk AS produserte 27,4 GWh i 2012, medan normal produksjon er 25,2 GWh. Oppetida var 99,2 %. Omsetning i 2012 var 4,5 mill. kr.

I prisområde NO 5 der våre kraftverk er lokalisert var det det svært høg magasinfylling ved inngangen til året (80 %) og lågare magasinfylling ved utgangen av året (60 %). Det var jamt fallande prisar frå februar til juli, med historisk låge prisar gjennom sommar og tidlig haust med 9,3 øre/kWh som minimum i juli. Prisane tok seg oppatt frå september til desember der ein til slutt enda på 31,2 øre/kWh. Gjennomsnittleg straumpris for 2012 vart 21,6 øre/kWh, noko som er svært lågt i høve til året før. Samla produksjonsverdi i 2012 var 105 mill kr med 512 GWh produsert i dei 9 kraftverka. Dette er 87 mill kr lågare en kva tilsvarande produksjon var verdt i 2011. Året 2012 var 7 % våtare enn normalen og noko kaldare. Det svært nedbørsrike året i 2011 gjorde at vi gikk inn i 2012 med god magasinfylling og mykje snø i fjellet. Det spesielle med 2012 er at bre-smeltinga på Grovabreen aldri kom skikkeleg i gang pga. kald sommar og mykje snø som låg att frå vinteren. Dette medførte at Kjøsnesfjorden kraftverk AS produserte mindre enn forventa i 2012. Produksjonsavdelinga jobbar no med ein 7 års plan for oppgradering av dei eldste kraftverka. Dette vil auke investeringane dei kommande åra.

FRÅ VÅRE FORRETNINGSOMRÅDE

Nettdrift Forretningsområdet har 66 tilsette knytt direkte til nettdrift. Omsetninga i 2012 enda på 137,4 mill. kr. som er ein auke på 11,7 mill. kr. i høve til førre år. Det er inntektsramme bestemt av NVE som avgjer storleiken på inntektene for dette forretningsområdet. Sunnfjord Energi sitt forsyningsområde utgjer 7 kommunar i Sunnfjord og Ytre Sogn. Desse kommunane er Solund, Hyllestad, Fjaler, Gaular, Førde, Naustdal og Jølster. I tillegg til drift av eige nett har Sunnfjord Energi også teke på seg drift av BKK sitt nett på Høyanger nordside. Dette er eit entreprenøroppdrag med BKK som oppdragsgjevar. Inntekter og kostnader knytt til dette oppdraget blir rekneskapsført under anna verksemd. Nett krev årleg store investeringar for å erstatte gamalt nett, sikre god leveringssikkerheit, oppretthalde god beredskap og for å ta imot ny produksjon frå småkraft samt nye forbrukskundar.

skog – Hålandsfoss på 132 kV. Dette arbeidet vert ikkje starta opp før eit eventuelt behov for linjeforsterking på Lutelandet dukkar opp.

Vi har fått konsesjon på bygging av 132 kV line mellom Lutelandet og Hålandsfoss i Fjaler kommune. I tillegg opnar konsesjonen opp for å bygge om og drifte strekninga Mo-

Når det gjeld rekruttering til nettavdelinga er det generelt god tilgang på energimontørar. Grunnen til dette er at vi over tid har teke inn mange lærlingar som har fullført utdanninga

SE har og fått konsesjon til å bygge ny 132 KV linje mellom Erdal og Førde transformatorstasjon. Linja skal sikre straumforsyninga til Førde i tunglast-periodar. Uklart om ein kjem i gang med bygging i 2013.

TOTALPRIS PR. KWH VED 20.000 KWH/ÅR FORDELT PÅ KRAFT, NETT OG AVGIFTER i 2012

Starten av 2012 var drifta prega av «etterdønningar» etter ekstremvêret «Dagmar». Sidan mars har vi hatt ei svært stabil drift av våre nettanlegg. Leveringstryggleiken, målt etter ikkje levert energi, har aldri vore betre enn i 2012. Målt oppetid var 99,983 %. Det har ikkje vore store eller langvarige utfall i 2012 noko som bidrog til låge kilekostnader. Prosjektet med å bygge ned plattformarrangement held fram. Systematisk vedlikehald av nettanlegg er ei prioritert oppgåve i avdelinga. Dette arbeidet vert stadig betre og betre systematisert og automatisert.

34,4%

Til straumleverandør

38,2%

Til netteigar Offentlege avgifter

27,5%

ved høgskulen i S&Fj. Første kullet vart teke opp i 2012 og blir ferdig uteksaminert i 2015.

si med fagbrev. Tilgangangen er større en fråfallet. Vi slit fortsatt med å få tak i elkraftingeniørar. Håpet er at vi skal lukkast med å få etablert ei god ingeniørutdanning

Ingen større prosjekt, men mange mindre prosjekt er gjennomført i 2012. Prosjektet med å skifte ut kritiske kablar i sentrumsområda er vidareført. Nemner i den samanheng fornying av ringforbin-

EFFEKT OG ENERGIMENGDE

delse i Naustdal sentrum og til Sentralsjukehuset i Førde. Mindre fornyingsprosjekt er gjennomført i Solund, Jølster og Hyllestad. I Fjaler har vi hatt mykje arbeid knytt til omleggingar og nybygging av nettet rundt Dalsfjordbrua. I tillegg blir nettet i Guddal fornya. Leveringssikkerheita i området vert ytterligare styrka ved at vi knyter vårt nett i saman med SFE sitt nett via Dalsfjordbrua.

EINING

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2004

GWh

384,6

369,1

402

374

370

365

340

338

321

AV DETTE PRIORITERT LEVERANSE

GWh

357,9

346,2

378,5

350

345

340

318

319

309

TAP I NETTET

GWh

40,1

30,1

30,5

29,4

32,5

26,8

LEVERT SLUTTBRUKAR

40/2012

Selskapet sine kraftstasjonar Stakaldefossen kraftstasjon Midlare produksjon: 61.500.000 kWh/år Maks yting: 10.500 kW Turbin: 2 stk Francis Fallhøgde: ca 40 m Maks vassforbruk: ca 36 m3/sek Byggeår 1954

Anna verksemd Anna verksemd omfattar entreprenørverksemd, fiber, småkraftavdeling, varmepumper og alarm. Samla omsetning for anna verksemd var 26,1 mill. kr. i 2012. Det er 15 tilsette knytt til denne verksemda.

nettanlegg og kraftstasjonar. I ein ekstremsituasjon er viktigheita av å ha tilgjengelig tale og datakommunikasjon heilt avgjerande for å få ein sikker og hurtig oppbygging av straumforsyninga. .

Entreprenør har hatt eit svært godt år i 2012. Det har vore stor aktivitet i marknaden og vi har måtte sei nei til fleire oppdrag. Verksemda har hatt rekord omsetnad og eit tilfredstillande resultat. Dei største oppdraga har vi utført for Statkraft og Statnett.

Det blir gjennomført store nyinvesteringar i fiber kvart år, medan resten av området har lite eller ingen investeringsbehov.

Prosjektet med utrulling av smarte straummålarar (AMS) til alle kundane våre er i godt gjenge. Vi har vald å samarbeide med dei andre selskapa i Vestlands-alliansen (VA) i alle delar av prosjektet. Det er og bestemt at vi skal etablere eit felles driftselskap i VA for innsamling og kvalitetssikring av måledata.

Det er vedteke å avhende alarmverksemda noko som blir gjennomført i 2013.Sector Alarm overtek kundeportefølje og drifta blir vidareført. Resten av dei tilsette høyrer til fellesområde som består av abonnement /avrekning, bedriftsleiing, administrasjonsavdeling, IT, samband og drift av bygningar. Det er til saman 27 tilsette på fellesområdet.

For å spisse vår eigen kompetanse på kommunikasjonssida har vi etablert ei eiga avdeling, Kraftkommunikasjon, som har ansvaret for å bygge ut og drifte kritisk kommunikasjonsinfrastruktur til våre talesamband,

Brulandsfossen kraftstasjon Midlare produksjon: 55.500.000 kWh/år Maks yting: 12.500 kW Turbin: 1 stk Francis - frå 1934 1 stk Kaplan - frå 1989 Fallhøgde: ca 20 m Maks vassforbruk: ca 78 m3/sek Byggeår 1914/1989 Hålandsfossen kraftstasjon Midlare produksjon: 20.000.000 kWh/år Maks yting: 4.300 kW Turbin: 1 stk Francis - 2.000 kW 1 stk Francis - 4.200 kW Fallhøgde: ca 60 m Maks vassforbruk: ca 9,5 m3/sek Byggeår 1917/1997 Nedre Svultingen kraftstasjon Midlare produksjon: 36.000.000 kWh/år Maks yting: 8.400 kW Turbin: 2 stk Francis Fallhøgde: ca 71 m Maks vassforbruk: ca 17 m3/sek Byggeår 1964 Tveit kraftstasjon Kombinert kraftstasjon og vassverk Midlare produksjon: 6.000.000 kWh/år Maks yting: 950 kW Turbin: 1 stk Pelton Fallhøgde: ca 386 m Maks vassforbruk: ca 0,3 m3/sek Byggeår 1983 Øvre Svultingen kraftstasjon Midlare produksjon: 26.000.000 kWh/år Maks yting: 4.300 kW Turbin: 1 stk Francis Fallhøgde: ca 114 m Maks vassforbruk: ca 4,8 m3/sek Byggeår 1941 Mo kraftstasjon Kraftproduksjon og drikkevassforsyning

Kraftstasjonar i dotterselskap Kjøsnesfjorden kraftverk Venta midlare produksjon: 247.000.000 KWh/år Maks Yting: 84.000 kW Turbin: 1 stk Pelton Fallhøgde: 785 m Maks. vassforbruk: 12 m3/sek Byggeår 2010

Fossheim kraftverk Midlare produksjon: 25.000.000 kW/år Maks Yting: 8.700 kW Turbin: 1 stk Pelton Fallhøgde: 327 m Maks. vassforbruk: 3 m3/sek Byggeår 1995

Installasjon Mo Maks yting: 10.500 kW Turbin: 2-stråla Pelton Fallhøgde: ca 540 m Installasjon drikkevassforsyning Refsdal Maks yting: 425 kW Turbin: Pelton Fallhøgde: ca 420 m Samla midlare produksjon: 40.000.000 kWh/år Maks vassforbruk: ca 2m3/sek Byggeår: 2000

IKKJE LEVERT ENERGI

Varsla

Ikkje varsla

400000 360000 340000 320000 300000 280000 260000 240000

GWh

220000 200000 180000 160000 140000 120000 100000 80000 60000 40000 20000 0 2003

2004

2005

2006

EVERT IKKJE L

03 04

42/2012

2007

2008

2009

2010

ENERGI

06 07

12 10 11

2011

2012

Samfunnsrekneskap og verdiskaping Samfunnsrekneskapen viser verdiar som er skapt gjennom innsats av arbeidskraft, kapital, kunnskap og teknologi, og korleis desse verdiane blir fordelt. Dei tilsette får sin del gjennom løn og sosiale ytingar. Kapitalinnskytarane får sin del som renter, utbyte og tilbakehaldne verdiar i selskapet. Stat og kommune får sin

del i form av skattar og avgifter. Sunnfjord Energi sine eigarar får del i verdiskapinga i form av verdistigning på eigedelar (som delvis knyter seg til tilbakehaldne verdiar), i form av utbyte til kapitalinnskytarar, og i form av skattar og avgifter direkte til kommunen

Sunnfjord Energi AS 2011

2012

373 541 134 617 238 924 35 748 203 176 12 328 215 504

335 276 102 254 233 022 37 581 195 441 9 263 204 704

Konsern Tal i heile 1000 kr

VERDISKAPING Driftsinntekter 1) - forbruk av innkjøpte varer 2) = Brutto verdiskaping i eiga verksemd - kapitalslit (ordinære avskrivingar) = Netto verdiskaping i eiga verksemd + finansinntekter = Verdiar til fordeling

94 788 20 917

98 824 22 345

15 347 26 000

14 515 13 000

21 104 3 911 49 086

12 513 4 707 52 219

5 268 215 504

8 926 204 704

VERDIFORDELING TILSETTE - Brutto personalkostnader 3) (av dette skattetrekk) KAPITALINNSKYTARAR - renter til långjevarar - utbyte STAT OG KOMMUNE -overskotsskatt - eigedomsskatt - avgifter 4) SELSKAPET - tilbakehaldne verdiar Fordelte verdiar

48,3 % 13,4 % 33,9 % 4,4 % 100,0 %

VERDIFORDELING I PROSENT TILSETTE KAPITALINNSKYTARAR STAT OG KOMMUNE SELSKAPET Fordelte verdiar

44,0 % 19,2 % 34,4 % 2,4 % 100,0 %

2012

2011

384 053 110 545 273 508 54 324 219 184 21 550 240 734

461 416 141 740 319 676 52 497 267 179 9 235 276 413

98 941 22 345

94 991 20 917

55 310 15 784

56 766 30 320

14 219 8 925 54 214

35 925 9 856 49 100

-6 660 240 734

-546 276 413

41,1 % 29,5 % 32,1 % -2,8 % 100,0 %

34,4 % 31,5 % 34,3 % -0,2 % 100,0 %

1) Driftsinntekter = inkludert forbruksavgifter og aktivert eige investeringsarbeid, ekskl påslag for mva 2) Forbruk av innkjøpte varer og tenester = overføringskostnader og andre driftskostnader utanom konsesjonsavgifter og eigedomsskatt 3) Brutto personalkostnader = arbeidskraftkostnader ekskl. arbeidsgjevaravgift 4) Avgifter = konsesjonsavgifter, arbeidsgjevaravgift og forbruksavgift

Rein Design

Sunnfjord Energi AS Energihuset Firdavegen 5, FĂ¸rde Postadresse: boks 123, 6801 FĂ¸rde Telefon 57 72 23 00 firmapost@sunnfjordenergi.no www.sunnfjordenergi.no