Friidrett2018 avis

30 år MED NM PÅ BYRKJELO

1988 2018

Karsten Warholm kjem, kjem du?

Foto: Eirik Førde

Klar for NM?

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

2

Velkomen til NM i friidrett på Byrkjelo!

Etter ein månad med VM i fotball på alle kanalar og i alle aviser, er det bra at ein no kan starte å tenkje på noko anna.

Om halvannan månad inviterer Breimsbygda idrettslag saman med Norges Friidrettsforbund igjen til NM i friidrett på Byrkjelo stadion.

stemner i 1980, rundar vi ganske sikkert 100. 000 timar dugnad.

Ekstra gledeleg når vi i august opnar portane for det fjerde NM i friidrett, er det at norsk friidrett blomstrar som aldri før.

På startstreken finn vi heile den norske eliten med verdsmeister, «Sunnmøringen og Glopparen», Karsten Warholm i spissen. I Dette er fjerde gong Byrkjelo er tillegg er Sogn og Fjordane godt vertskap for hovudmeisterskap- representert med ein stor tropp en i friidrett. Alt pionerarbeidet som vil gjere seg bemerka i fleire som var lagt ned frå tidleg 80-tal, øvingar! Så gode sogningar og og som resulterte i NM i 1988 har fjordingar, det er berre å setje hatt ein imponerande av datoen med ein gong, 17.-19. kontinuitet, med hovud-NM i august 2018 er det til Byrkjelo de 1988, 1999, 2011 og no altså i skal ta turen!

2018.

Føl med på Imponerande er også folket som www.nmifriidrett.no bur i Breim som igjen brettar opp for oppdatert informasjon! ermene og stiller på med frami- Vel møtt til NM i friidrett 2018 mot 10 000 timar dugnad for å få alt på plass, tel ein alle Rolf Kjetil Egge timane tilbake til starten på større Leiar i hovudkomiteen nasjonale og internasjonale

Foto: Eirik Førde

Forbundflagget på veg heim til Byrkjelo. Leiar av NM 2018 får Friidrettforbundet sitt flagg overlevert på avslutning av NM 2017 i Sandnes.

Vi inviterer til

KongleNM på Byrkjelo fredag 17. august

Sparebanken Sogn og Fjordane er stolt sponsor av Jr. NM i friidrett på Byrkjelo og arrangerer Kongle NM kl 10.00 –13.00.

Vi stiller med instruktørar og aktivitetar for alle. Barna får prøve seg på ulike friidrettsøvingar. Øvingane er tilpassa aldersgruppa 3-7 år, men også barn i andre aldrar er velkomne. Målet med arrangementet er at ungane skal ha det kjekt og få oppleve ekte friidrettsglede. Vi skal få fram den store jubelen!

Ta med godt humør og passande kle. Servering av matpakke og drikke til barna og kaffi til foreldre.

Arrangementet er gratis.

Påmelding med tal barn innan måndag 6. august på byrkjelo2018.no/konglenm

Dette blir Heilt Kongle!

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

3 H 12 enta .a ug frå F us ird t2 a 01 1

Wa sco

■ HA spela (bilete det no kamp Wahlq Sola H sine m vart to ge va spela nering dag k på de

SUKSESS: To gonger før har NM blitt halde i friidrettsbygda Byrkjelo. Biletet er frå NM i 1999, der Vebjørn Rodal (midten) var ein av dei store profilane. Her er han avbilda saman med trenar Kjell Arve Husby.

Arkivfoto: Stig Roger Eide

Vi veit at dette får dei til fordi dei har ein sterk vilje og lojalitet til bygda si

Kva er det med Breim?

Stig Roger Eide Journalist

KOMMENTAR Fredag startar alvoret på nytt i Gloppen. Landets mest meritterte friidrettsutøvarar, leiarar og trenarar møtest i vesle Byrkjelo i bygda Breim, og samlar store delar av den norske idrettspressa til tre dagars kappestrid på ærverdige Byrkjelo stadion.

Korleis er dette mogleg, berre kort tid etter at heile bygda stod på hovudet for å gjennomføre Norsk Countrytreff?

«Eg har høyrt så mykje om Byrkjelo Games at når eg for første gong køyrer forbi, så vil eg gjerne sjå litt meir av denne byen»

dreg eit tyngre lass enn dei andre.

Det er mange slike personar også i Breim, som tek tyngre bører enn andre. Men det som er så unikt her, er at breidda av bygda stiller opp gong på gong, og gjerne på tvers av interesseområda sine. For mange handlar det ikkje om å støtte sin eigen aktivitet, men det handlar om å gjere noko for bygda.

SVARET ER LIKE ENKELT som det er genialt. Denne delen av Gloppen, som enklast kan kallast Breim, har knappe 1600 innbyggjarar.

Likevel har den fostra store aktivitetsarrangement gjennom tiår.

Arrangement, som ikkje berre har vore store lokalt, men også nasjonalt og internasjonalt. Tenk berre på bautaer som Byrkjelo Games, Breimstafetten, Norsk Idrettsveke og Norsk Countrytreff. Eller ikkje å forgløyme Even Hole Cup, ei rad nasjonale meisterskap i friidrett eller tilsvarande større konkurransar i orientering eller hestesko.

Korleis kan dette vere mogleg? For desse 1600 innbyggjarane avviklar langt fleire arrangement enn byar som har over det tidoble innbyggjartalet. Og dei gjer det med ein frekvens som bør misunne ungdommar.

– DU STIG ROGER, kor ligg denne byen Byrkjelo? Eg har høyrt så mykje om Byrkjelo Games at når eg for første gong køyrer forbi, så ville eg gjerne sjå litt meir av denne byen, spurde bror min ein gong han skulle vitje meg i Førde på veg sørover frå Åndalsnes.

Eg svara som sant var at plassen låg etter Utvikfjellet, og var ei grend før han køyrde inn i Våtedalen og kom til Skei.

– Men der var det ikkje nokon by.

Det var jo berre eit vegkryss, sa han, og var tydeleg overraska over at ein så liten stad kunne ha fostra noko så monumentalt som Byrkjelo Games.

No er akkurat den konkurransen ein saga blott (førebels, for å snakke slik ein breimning ville ha gjort).

Men helgas tredagars friidrettsgalla på Byrkjelo stadion hadde aldri vore ei realitet viss ikkje Gunnar Hole og hans kollegaer hadde drege i gang Byrkjelo Games for omtrent 20 år sidan.

Kva anna idrettsarrangement har vore avvikla år ut og år inn i ein lita grend, og har hatt over 35 OL- og VM-gullvinnarar på startstreken?

Svaret er ingen.

FOR Å FORKLARE denne unike dugnadsinnsatsen i eit lite bygdesamfunn, kan det vere nærliggjande å trekkje fram einskildpersonar som

GLOPPEN OG BREIM er unike i så måte, og når mediefokuset på idrettsfronten denne helga er retta mot Byrkjelo, kan det vere på sin plass å sende

Sig Roger Eides bror

nokre tankar til dugnadsentusiastane i Breim.

Og i front for desse, har det stått eldsjeler som til dømes Gunnar Hole, Ingemar Sårheim, Magnus Willumsen, Knut Lunde, Nils R. Sandal, Eivind Indrebø, Olav Egge, Åge Indrebø, Per Strand og Per Hjelle.

Personar som på kvar sin måte har vore med på å prege nokre av desse aktivitetsfyrtårna. Og ikkje å forgløyme sentrale personar i både orienterings- og hesteskomiljø i denne indre delen av Gloppen.

Og med å nemne namn, så veit vi at sjansen for å gløyme nokon er stor.

Men samstundes så veit vi at rausheita pregar breimningane så godt at dei vil oversjå det faktum at vi kanskje har gløymt nokon.

For dei veit sjølve kven som har gjort seg fortent til ros. Og i praksis så er det så godt som alle innbyggjarane i denne delen av kommunen.

SÅ FÅR VI HÅPE at innbyggjarane elles i Gloppen, som til dømes i Hyen, Rygg, Vereide, Sandane eller Kandalen får ha oss unnskyldt. Denne gangen går den velfortente rosen til Breim.

Det står respekt av det dei får til.

Og vi veit at dette får dei til fordi dei har ein sterk vilje og lojalitet til bygda si. På den måten er dei eit positivt førebilete for oss andre.

Og vi har ikkje sagt at andre ikkje har slike haldningar. Vi har berre påstått at Breim er unike på dette området. Så lykke til med NM nummer tre for seniorar. Både i 1988 og 1999 vart det suksessar. Så kvifor skulle ikkje det skje også i 2011?

For kompetansen ligg i Breim, det er ikkje mykje å krangle om. Lukke til med tre nye festdagar.

Før kam

■ FOT serier sjon, for før de sta toppla 5–1 i også klar fo klubb spela byrja han la seson

Tøff Eith

■ SA hun (b len fe pen u onsda beten og ha Derm tap (2 cher/ Vi må vidare stand etter k

4

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

Foto: Per Svein Reed

Heimelaga og kortreist mat frå

meisterlauget Kokkenes meisterlaug i Sogn og Fjordane er igjen med på laget når svoltne publikummarar, utøvarar og støtteapparat skal fylle på med energi under NM.

periode bygd opp eit godt ry innan kortreis mat med høg kvalitet. Det vil vi ha med oss også under NM. Tilbakemeldingane etter NM i 2011 der vi satsa bevisst på dette var overveldande - Vi gjentek suksessen frå 2011, positive. - For ein idrettsutøvar og stiller med eit stort og sterkt er sunn og god mat ein viktig mannskap som byr på skik- suksessfaktor for å prestere, og keleg kvalitetsmat, seier leiar då må vi by på det, seier leiar i i Kokkelauget, Bodil Erdalsdal. hovudkomiteen, Rolf Kjetil Egge.

Når dei beste friidrettsutøvarane kjem til Byrkjelo i august mein- Håpar å inspirere er arrangøren det ikkje er nok Målsetjinga er at NM-maten skal med halvfabrikat og lunkne vere utan ferdigmat, eller så lite pølse med brød i tre dagar. av det som mogleg. Og med Kokkenes mesterlaug på laget er det Sogn og Fjordane har over ein mogleg å gjennomføre. Dei har

planlagt ein innhaldsrik meny som lostfestivalen i Vik. Dei har også sikrar sunt påfyll for liten og stor. arrangert kurs for born og ungdom. Å gje folk smakebitar av ko- Vi syns det er veldig kjekt å vere rtreist mat og syne fram handvermed på dette, og samarbeidet ket sitt gjer dei av fleire grunnar. med dugnadsfolket har gått over all forventning tidlegare, og vi re- - Det er alltid triveleg å snakke knar med det blir slik i år også, sei- med andre om mat sjølvsagt og er Erdalsdal og får støtte av Stein- vise kva som er mogleg med dei ar Lindstrøm i lauget, som stod i lokale råvarene vi er så heldige spissen for gjennomføringa i 2011. å rik tilgang på her i fylket. Samstundes er oppdraget vårt å vise Å stille opp på store arrangement fram yrket og ikkje minst inspirer ikkje nytt for meisterlauget. ere fleire til å gå inn i yrket. Vi Dei diskar kvart år opp med ny- treng fleire som vil vere med og deleg frukost under Førde inter- lage mat til framtidas vinnarar, nasjonale folkemusikkfestival og seier Lindstrøm og Erdalsdal. samarbeider tett med gamma-

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

Trivselshagen Bad og Idrett

Fylket sitt flotte idrettsanlegg på Sandane

Opningstider i sommar: Man-fre: 14.00 -19.00 Lør-søn: 12.00 -17.00 OBS! Badeanlegget er stengt på mandagar.

Ta turen innom då vel!

5

6

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

Verdsmeisteren

klar for ny dyst på Byrkjelo

Foto: Privat/instagram Veka etter VM-gullet i London trena Karsten Warholm i rolege omgjevnadar på Byrkjelo.

For tre år sidan var det mangekjemparen Karsten Warholm som stilte til start på junior-NM på Byrkjelo stadion. I år er det heile Noreg sin verdsmeister i hekk som kjem.

saman med lagkameratane frå Dimna IL på 1000 meter stafett.

At tida skulle kome allereie året etter med deltaking i OL i Rio, og den førebelse krona på verket – gull i VM i 2017, kom kanskje likevel som eit lite sjokk på fleire. SpTing har snudd fort ja, heldigvis esielt sidan det først var etter den har det gått veldig bra. Eg angrar i gode prestasjonen i Rio at hekalle fall ikkje eit sekund på vala eg keløp vart prioritert over alt anna. har teke, seier Karsten Warholm.

22-åringen frå Dimna set seg Alt som har skjedd sidan då har store mål og han når dei. Om vore eit eventyr, fortel verdskursen må endrast på vegen gjer meisteren i dag. han gjerne det. Før han møtte til start på Byrkjelo i 2015 fortalde Mi andre heimebane Så langt denne sesongen har ein han at han draumane sine. sett at det blir jamt om dei gjevDet er naturleg å tenkje at eg vil aste medaljane internasjonalt. I delta i store seniormeisterskapar byrjinga av juni sette Warholm ny som OL og VM. Og prøve å gjere norsk rekord med 47,81 i Stockdet så godt som ein kan der, men holm, men han måtte likevel sjå alt til si tid, sa den då 19 år gamle seg slått av Abderrahman Samba Warholm før han hanka inn gull frå Quatar, som også sprang inn på 110 meter hekk, 400 meter til siger på Bislett og i Roma. hekk, lengde og høgde og sikra Ikkje berre har fokuset endra seg, seg bronse på 200 meter og sølv men merksemda, konkurransane

og livet har endra seg mykje dei siste åra. Han har gått frå å vere ein underdog til å vere den som alle har (skyhøge) forventingar til.

Han fryktar likevel ikkje presset.

Klart at alt er snudd på hovudet no og rollene er bytte om. Eg må likevel berre vere like offensiv og køyre mi greie. Eg når ikkje nokon veg utan, men det kan vere vanskeleg å kontrollere alt rundt. Eg gir uansett full gass og taktikken er den same som før, understrekar Warholm.

At publikum får sjå Karsten Warholm ta med seg ein like stor medlajefangst frå Byrkjelo i år som sist han stod på startstrekene der er vel heller tvilsamt. Og han innrømmer at det kan vere vanskeleg å gå frå store internasjonale stemner med full trøkk til dei mindre nasjonale og lokale stemna, og at ingen ting er klart før alle er i mål.

Eg prøvar alltid så godt eg kan,

men om eg stiller i andre konkurransar enn 400 meter hekk er for tidleg å seie.

At han gler seg til fullstappa tribunar og jubel frå sidelinja på Byrkjelo er det likevel ikkje tvil om. For han har nemleg eit heilt spesielt forhold til stadionet etter å ha delteke på Sparbankleikane der sidan han var 10 år gamal. Faktisk vart han observert på trening der berre dagar etter VM-sigeren som rørte alle nordmenn som sat klistra til sendingane frå London for eit knapt år sidan.

Mormor har hytte i Gloppen, og med slekt i kommunen, så har vi vore ein del gonger der. Eg har mange gode minner frå camping og slikt i området, så eg har ein nær relasjon til Byrkjelo kan ein seie. Det er mi andre heimebane og verkeleg noregs flottaste bane. Eg gler meg skikkeleg til å springe der, seier han entusiastisk.

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

Den korte vegen til full kontroll Har du barn mellom 8 og 12 år?

No kan barnet få bankkort og eigen mobilbank - noko som gir full kontroll på pengebruk både for deg og barnet ditt

ssf.no/8-12

7

8

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

Byrkjelo

Foto: Jarle Helgheim

blir ein friidrettsmetropol

1997 Linford Christie og Merlene Ottey

Ein vill idé blir sett ut i livet og dannar grunnlag for å arrangere NM Var det verkeleg muleg å innbille seg at Merlene Ottey og Linford Christie skulle springe på Byrkjelo, desse superstjernene på friidrettshimmelen? Svaret måtte bli ubetinga nei. Det fekk vere måte på fabling og fantasiar.

Men, i Breim er alt muleg. Her kom friidrettsstjerner som tok minst 16 OL-gull og 18 VM-gull.

Byrkjelo stadion, som frå tidleg på 1950-talet hadde vore arena for nasjonale friidrettsstemne, fekk ein ny æra då det i 1981 stod fram rehabilitert med kunststoffdekke.

Eit svært vellukka opningsstemne den 24. mai med mange gode idrettsprestasjonar oppfylte til fulle dei forventningane som var stilte til det nye banedekket. Det var ikkje å undre seg over at den lange og gode tradisjonen med nasjonale stemne, ein godt drilla funksjonærstab og no eit banedekke i toppklasse sette fantasien

i sving i friidrettsmiljøet om noko større.

engelsken kunne òg vore betre.

Dei to er Steve Scott og John Walker – og dei sa ja! Fleire melde Overraskande er det heller ikkje interesse, det kom både svenskar at det er Gunnar Hole og Knut og ein canadisk tropp, kanskje i Lunde som frontar den nye satsi- alt ti personar. nga. Og tida er knapp, det er under to månader til det nasjonale Presseoppslaga etter stemnet var stemnet. Magdalena Støyva driv eintydige: ”Byrkjelo stadion eit framleis telefonstasjon på Byrk- toppanlegg”, jelo; Gunnar og Knut sit på skift i den vesle telefonboksen hos Magdalena og prøver å få kontakt med arrangørane av Bislett Games. Det er Knut som får napp først. Arne Haukvik er positiv, dei kan komme til Oslo 20. juni for å treffe utøvarar under Bislett Games. ”Er du galen, det er midt i slåtten,” svarar Knut.

Gunnar reiser til Oslo og treffer utøvarane. Haukvik peikar ut to mann. ”Gå og spør dei,” seier han, ”dei har ledig tid.” Gunnar er ikkje særleg høg i hatten midt mellom store idrettsstjerner og legender,

”Det var på det beste Bislett-sus over det internasjonale friidrettsstemnet på Presseoppslaga etter stemnet Byrkjelo stadion i helga”, ”Stemnet er komme for å bli”. Det nasjonale stemnet i 1981 vart internasjonalt og starten på det som seinare vart Byrkjelo Games.

Pionerar; F.v.: Magne Sætre, Svein Kleppe, Eivind Gloppholm, Gunnar Hole, Knut Lunde, Leidulf Myklebust og Aase Moldestad.

Saka held fram

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

Fornøgd Flikk-kunde: Johannes Thingnes Bø har allereie installert Flikk på hytta si på Sjusjøen

9

Foto: Eikeseth Nygjerd Fotografi

Utfordraren

frå Sogn og Fjordane Har du høyrt om Flikk – utfordraren frå Sogn og Fjordane som vil gjere smartare hus og hytter tilgjengeleg for folk flest?

gjere det enkelt å forstå, install- Sikkerheit kan kjøpast med sen- men den skrur ned temperaturen ere og bruke løysinga, seier dag- sorar på dører og vindauge, når du går ut, seier Aare Vabø. leg leiar Christin Aare Vabø i Flikk. dørlåsar, vannalarmar og liknande.

Men ekte tryggleik er noko meir. - Vår tanke er at alt skal kunne koplast til og styrast i Flikk, allEkte tryggleik Flikk er eigd av Sogn og Fjordane - Det er følelsen når du veit at ein tid tilgjengeleg, overalt. EnEnergi (SFE), men løysinga er alarmsentral ringer deg opp om klare blir det ikkje, avsluttar ho. utvikla saman med leiande ak- røykvarslaren skulle gå av, eller tørar på sine felt. Appen er laga sms-en du får når borna er komne i samarbeid med Rocketfarm frå trygt heim frå skulen. Tryggleik er Sogndal, som er kritikarrost for også når du kan ha full kontroll sine teknologiske nyvinningar. på huset ditt når du er vekkreist.

Alle sikkerheitstenester, inklud- Når lysa oppfører seg som om ert tilgang til døgnbemanna du er heime, og held innbrotstalarmsentral, blir levert i samar- juvane vekke, seier Aare Vabø. beid med Safe4 Security Group.

Ei smarthus-løysing aukar komfort, tryggleik og energisparing i heimen ved bruk av ny teknologi.

Det gir deg eit hus som kjenner dine behov og ønskjer, og tilpassar seg dette. Tidligare har det gjerne betydd dyre og avanserte installasjonar, men dette er i ferd med å endre seg. Flikk er ein ny aktør på marknaden som ønskjer å gjere eit enklare smarthus - Med Safe4 som leverandør er siktilgjengeleg for folk flest. kerheit i høgsetet i alt vi gjer. Før vi vurderer nye funksjonar eller – Teknologien som er nytta er komponentar må det gjennom blant dei mest spennande og nålauget deira. På den måten kan innovative på marknaden, og vi vi være heilt trygge på løysingane har lagt svært mykje arbeid i å vi anbefalar, seier Aare Vabø.

Meir komfort

Med Flikk tilpassar huset seg etter korleis du brukar det. For eksempel vil intelligent lys- og varmestyring spare både pengar og miljø, og gjere huset meir komfortabelt.

Stova vil vere varm og god når du står opp ein laurdag formiddag,

Enkel app: Flikk installerer og styrer du enkelt frå PC eller app på mobil eller nettbrett.

10

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

Siste norske gullalder i norsk friidrett. Geir Moen, Hanne Haugland, Trine Solberg og Steinar Hoem var alle faste gjester på Byrkjelo.

Samarbeid med Bislett Games

troll på å byggje opp øvingar der utøvarane fekk matche kvaranDei første åra var ein avhengig av dre, og stemnet vart meir publiå samarbeide med Bislett Games kumsvenleg. om utøvarar, og stemnedato vart lagt tett opp til Bislett Games. Et- Byrkjelo Games terkvart som ein vart betre kjend ”Internasjonalt friidrettsstemne i miljøet, vart det forhandla meir på Byrkjelo” var stemnenamnet direkte med leiarar og utøvarar. dei første åra. Etterkvart kom det På den måten fekk ein meir kon- ønske om å finne eit namn som

var lettare å forstå internasjonalt.

Det vart også vurdert slik at dette ville tvinge seg fram, ikkje minst med tanke på å komme inn på den internasjonale terminlista.

Med Bislett Games som førebilete vart namnet Byrkjelo Games. Litt reaksjonar vart det lokalt på det engelske ordet ”Games”, men dei fleste utlendingane hadde nok

problem som det var med å uttale Byrkjelo. Don Quarrie frå Jamaica vart spurt i eit intervju om konkurranseplanane. Jau, han skulle til ”Biselet” og ”Busjelelo”. I 1984 vart Byrkjelo Games for første gong brukt som stemnenamn.

Saka held fram

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

11

GLOPPEN AKTIV – Bli med oss på tur!

www.gloppenaktiv.no SOLGLIMT TRYKKERI / FIRDA TIDEND

KAJAKK

BÅTTUR/FISKE

SYKLING

FJELLTUR

Kom til Gloppen med gode venner, familie eller kollegaer.

Vi skreddersyr pakker for grupper.

KONTAKT: post@gloppenaktiv.no, telefon: 989 05 946 www.facebook.com/gloppenaktiv/

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

12

V I S P E L A R PÅ L A G !

Kvart år gjev Intersport Sandane mykje til våre lokale idrettsklubbar og organisasjonar. Vi gjer det fordi vi ser det som vårt samfunnsansvar.

Mange eldsjeler gjer ein stor innsats for at der skal vere eit aktivitets­ tilbod i kommunen vår. Nokre av desse finn vi i Breimsbygda Idrettslag.

Og nokre av dei kan takkast for at klubben arrangerer NM i friidrett i 2018.

Vi vil fortsette å gje støtte til klubbar, og rabattar til aktive i idrettslaget.

Bruk oss, slik at vi saman blir gode.

INTERSPORT SANDANE SØRSTRANDVEGEN 6 6823 SANDANE

OPE 09-18 (09-15) TLF: 57 88 46 00 WWW.INTERSPORT.NO

SANDANE

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

13

SY K K E L Vi har eigen sykkelverkstad med dyktige Reppen bak dekkspakane!

VED KJØP AV JUNIORSYKKEL

499,-

FÅR DE MED HJELM TIL VERDI AV

FØRPRIS 5999,-

4499,-

MERIDA CROSSWAY URBAN 20

Lett sykkel med skivebrems og solide skjermar. God til trening og dagleg bruk.

Solid kvalitetssykkel frå Merida. Dame­ og herre­modell.

J O G G E S KO Vi hjelper deg å finne riktige sko ved hjelp av speilkasse!

299,DRI FIT T-SKJORTE

GT-1000 6 LØPESKO DAME/HERRE

Lett og god t­skjorte til trening!

Vnr 196783/264934

INTERSPORT SANDANE SØRSTRANDVEGEN 6 6823 SANDANE

1199,-

Lett joggesko som er god til trening og dagleg bruk.

Solid demping. Vnr 213278/213276

ÅPENT 09-18 (09-15) TLF: 57 88 46 00 WWW.INTERSPORT.NO

S P E N S T

F U L L S E R V I C E

S A N DA N E

T R E N I N G S S E N T E R

Sommar- og NM-tilbod!

1 veke: 249,2 veker: 299,1 mnd: 399,2 mnd: 798,-

*Tilbodet gjeld frå 01.06.2018 - 19.08.2018

Vil du trene med oss eitt år? Kun kr 449 pr mnd + innmelding.

Få tilgang til alle Spenst senter i landet til kr 549 pr mnd + innmelding.

Trivselsfylket har Spenst senter på Sandane, Sogndal, Førde og Florø.

NB! Er du medlem i Spenst får du 15% på Intersport Sandane Ope frå 0500-2400 kvar dag Kom innom oss på Sandane Senter!

SANDANE

14

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

Benedicte Indrebø frå Breim mot verdsstjerna Merelyn Ottey

Steve Scott og John Walker på 800 meter i 1982.

Innkvartering og vertskap

I mange år opna breimningane heimane sine for dei internasjonale stjernene som kom til Byrkjelo. Første gongs deltakarar grein gjerne litt på nasa når dei vart vist til privat innkvartering, men neste gong var det heilt greitt. Fleire heldt kontakten med vertskapet i årevis. Steve Scott og John Walker, som var her første gong i 1981, fekk husrom hos Erna og Per J. Strand. Per lånte bort både bilen og fiskestanga under heile opphaldet. Seinare budde dei

fast der under stemna i fleire år. I mange år reiste Scott verda rundt med si eiga fiskestang i bagasjen; den skulle han bruke når han kom til Byrkjelo. Wilson Kipketer budde hos Else og Per P. Strand, dei fekk julekort i mange år. Det same var tilfelle med eit par frå Tsjekkoslovakia som losjerte hos Marit og Edvin Bolstad. Det vart knytt mange venskapsband på denne måten.

tsjekkarar, vart det ekstra press på overnattingskapasiteten. Det løyste seg den gongen òg – med privat innkvartering. Bevertninga vart løyst ved at Målfrid Egge vart friteken for ansvaret for salet under stemnet, mot at ho serverte alle tsjekkarane middag kvar dag i ei veke. Gamlehotellet på Egge vart opna på nytt, og det var fiskedugnad i Bergheimsvatnet for at gjestene skulle få variert kosthald. Den private innkvarteDå det til stemnet i 1987 på kort ringa vart mindre etter nokre år, varsel kom ei busslast med 30 etter som leiarane helst ville ha

sine utøvarar samla på ein stad.

Stjerner som vart verande i fleire dagar, stilte gjerne opp for å instruere og inspirere lokale talent.

I 1982 låg ein tropp, som var innkvartert på Frøystad pensjonat, her ei veke på treningsleir. Mellom dei var Mary Decker Tabb og Merlene Ottey.

Saka held fram

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

15

Foto: Stig Roger Eide Vebjørn Rodal var fast gjest på Byrkjelo i mange år

Oppbygging av stemnet

å få bekrefta TV-overføring, om Gunnar Hole, som på alle Byrkjelo ikkje alltid konkret lengde på Games hadde ansvaret for spon- sendinga. Store sponsorar var sor- og utøvarsida, og som også veldig bevisste på kva dei fekk att forhandla om TV-avtale, fortel at for pengane. det var vanskeleg å få kabalen til å gå opp. Det eine var så avhen- For publikum både på stadion gig av det andre. Han følte at ein og i TV-ruta var det viktig å bygmåtte starte i feil ende; med pen- gje opp gode og tette øvingar. gane først sikra kunne ein kjøpe Så hende det òg at det vart ”proutøvarar etter økonomi. Det vart gramheltar”, utøvarar som melde sjølvsagt lettare etterkvart som avbod i siste liten, eller rett og stemnet vart betre kjent. Også slett ikkje kom. Heata skulle på EAA-statusen gjorde det lettare grunn av TV-dekninga vere full-

talige. Gunnar fortel at han under eit opprop for 100-meter vart klar over at det mangla ein løpar midt i feltet. Han sprang då inn på bana, treiv resolutt tak i ein kulekastar, forklarte situasjonen og spurde om han ville stille i den ledige bana. Det gjorde han - fekk strekk etter få meter og var ute av løpet.

og publikum. Her var samarbeidet med pressa viktig. I mange år vart det òg gjeve ut eiga stemneavis med Per Svein Reed i ei sentral rolle. Viktig var òg samarbeidet med TV-sporten i NRK. Personar som Knut Bjørnsen, Trygve Sollien og Lars Lystad var gode medspelarar. Det var direkteoverføring i mange år. For å få det til, måtte det setjast opp link Marknadsføring av Byrkjelo på Bøafjellet.

Games var viktig for å vekkje interessa både blant sponsorane

16

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

Transport

Logistikken for å sikre at 50-60 idrettsutøvarar frå diverse stader i Europa kom fram til Byrkjelo i rett tid, var ikkje alltid like enkel, sjølv om ein hadde mange gode medhjelparar både i reisebyrå og flyselskap. Odd Lindset, flygar i Widerøe, var ein av dei som var til god hjelp mang ein gong.

I enkelte høve måtte ein også ty til sjøfly for å hente store stjerner som ikkje kom seg fram til avtalt tid. Dette vart mykje enklare dei åra helikopterselskapet Airlift var med på sponsorsida. Eit visst tal flytimar vart då ein del av avtalen.

Det gjorde mange transportoppdrag enklare, som for eksempel i 1997 då Linford Christie grunna streik i British Airways ikkje nådde siste flyet frå Oslo kvelden før stemnet. Helikopterturen over fjell og fjord i sommarnatta trollbatt sprintstjerna. ”Eg kom hit i dag og såg den flottaste naturen eg nokon gong har sett.”

Mange gonger måtte ein ta raske avgjerder som ikkje var heilt etter boka. Problema måtte løysast der og då. Gunnar var på Gardermoen saman med 25-30 utøvarar som skulle om bord på flyet til Sandane. Det var like før flyavgang, og ein funksjonær stod med billettane og ropte opp namna. Billettane var tinga med namns nemning på personar som skulle til stemnet, men det samsvara ikkje med dei som kom.

Seansen tok veldig lang tid, og Gunnar vart redd flyet gjekk før alle kom seg ombord. Han sprang bort til funksjonæren: ”Eg kjenner dei,” treiv bunken med billettar og delte ut. Flyplassfunksjonæren stod berre og rista på hovudet, men alle kom fram til Byrkjelo i Wilson Kipketer mot Vebjørn Rodal er truleg den største sportslege opplevinga på Byrkjelo gjennom alle tider. rett tid sjølv om ikkje alle hadde da. Men stemneleiaren Knut Lun- dit, men fekk beskjed om at det skuffa Magnus og venta på Merrett billett. de var nervøs, for høgdestativet hadde vore prøvd før, og at det lene Ottey, gasellen frå Jamaica.

Ofte tok ein eller fleire feil fly. Det rakk ikkje høgre. Heldigvis for var nyttelaust. Han fekk likevel gjorde òg den israelske høgde- Knut gav Matusevich seg. Neste telefonnummeret til operasjons- Slutten for Byrkjelo Games sentralen til Widerøe i Bodø der Byrkjelo Games har gjennom åra hopparen Konstantin Matusevich år var nytt høgdestativ på plass. slike avgjerder vert tekne. Den hatt mange sportslege suksessom hamna i Ålesund. Bjarne operative leiaren der var friidrett- sar, men det har ikkje vore lett å Kleppe var til Ålesund og henta Omdirigerte fly dei som skulle komme den ve- Merlene Ottey skulle komme med sinteressert og kjende til Byrkje- få økonomi i arrangementa. Det gen, men bilen var full, og Matu- fly til Førde, og heldige Magnus lo Games. Gunnar la fram prob- økonomiske utbyttet på Byrkjelo sevich måtte innlosjerast på ho- Willumsen skulle hente henne lemet. Det vart ein gemyttleg Games isolert sett kjem nok ut tell. Dagen etter vart han henta med bil. Men det var skodde på samtale med ei rask avgjerd frå med eit lite minus i rekneskapen. med bil. Han rista oppgjeven på Bringeland, og flyet vart krin- operatøren: ”Sandane skal bli!”

Reknar ein BG som ei investering hovudet då han kom til Byrkjelo. sande over flyplassen i påvente På flyplassen på Anda kunne in- for å få NM, og det var det, så kjem Gunnar Hole trøysta han med at av opning i skydekket. Gunnar gen forstå korleis ein bondeknøl resultatet godt på plussida. Og så med slik opplading kom han sik- fekk telefon om at flyet ville bli frå Breim hadde greidd det ingen all den reklamen bygda fekk, og kert til å hoppe 2,35 m. Då lo han omdirigert til Florø. Han kontakta andre i sin villaste fantasi trudde no er Breimsbygda klar for sitt 4. var muleg. Men, i Florø sat ein godt. Matusevich hoppa 2,35, ny Sandane for å få flyet hovud-NM i friidrett! israelsk rekord og årsbeste i ver

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

17

18

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

Går for gull på

heimebane

Trude Raad har allereie 20 ten bestemt seg for at det berre NM-medaljar i samlinga. I au- blir slegge framover. gust håpar ho medaljejakta endar med gull på heimebane.

Gir bånn gass - Eg har rett og slett ikkje tid til å NM er årets største mål og eg skal trene diskos og kule. Det var letvere i toppform, lovar 28-åringen tare då eg var student, for åd hadfrå Breim. de eg meir tid til trening. Med 100 prosent jobb så er det vanskeleg Som 16-åring tok ho sin første å få tid til alt om det skal bli resulNM-medalje, og sidan har ho tat av det. Så då måtte eg priorhanka dei inn på løpande band. itere, seier Raad, som to år sidan Samlinga er sjølvsagt også full av flytta frå Oslo til Bergen for å ha medaljar i slegge, diskos og kule lettare tilgang på kastfasilitetar. frå junior-NM og ikkje minst internasjonale meisterskapar, som At ho har kutta ut to av øvingane gull i OL og VM for døve, i spedd betyr ikkje dermed at ho ligg på ein NM-medalje i vektløfting latsida, langt derifrå. Kvar dag også. Men no har miljøterapeu- trenar ho for å få slegga til å gå

lenger og lenger ut frå kastburet.

Og medan ho tidlegare la vekt på mengdetreninga er fokuset i dag på innhaldet og innsatsen i øktene. Ein kald vinter gjorde at det vart færre kast ute for Breimstausa. For den sterke og konkurransevillege kroppen likar kulde dårleg.

- No gir eg bånn gass når eg er på trening. Å ha god kvalitet på alt eg gjer er det viktigaste no. Det fungerte veldig bra i fjor, så får vi sjå korleis det går i år. Formen er i alle fall like bra fysisk som i fjor, så det er teknikken det kjem an på, seier Raad.

Sjølv om ho er tydeleg på at NM på Byrkjelo er sesongens store mål så er det også eit EM-krav ho strekkjer seg etter. Etter å hatt eit krav om kast på over 68 meter i fleire år vart kravet auka med ein meter i år. Det likte Raad dårleg.

- Det syns eg var litt unødvendig, seier ho og ler. Og legg til at det er i tøffaste laget å klare det.

- 68 meter hadde vore perfekt å strekkje seg etter, men får eg fullklaff, så kan det gå. Det er eit tøft mål, men det er der.

Foto: Caroline Dokken Wendelborg/ NIF

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

Leverandør av lyd og storskjerm til NM i friidrett 2018

Lydkjelleren er nordvestlandets største og ledende miljø innen lyd, lys og scene.

Firmaet ble etablert i 1991 og vi er ni faste ansatte ved kontoret i Ålesund.

Vi tar oppdrag fra hele landet og vi satser på høy kvalitet på utstyr og tjenester

www.lyd.no Besøk oss gjerne i Ruudvegen 19, 6014 Ålesund Tlf: 70 14 45 50 E-post: post@lyd.no

19

20

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

Foto: Per Svein Reed Knut Lunde blant sine eigne, i 30 år har han styrt NM med stødig hand og blikk for detaljar

NM-generalen på Byrkjelo I løpet av 37 år har han 29 gonger fått spørsmål om å vere stemneleiar for store friidrettsarrangement på Byrkjelo stadion. Kvar gong har han gløymt kor stritt det har vore medan det står på, og på nytt takka ja til jobben. Neste gong svarar han nei.

No er han trygg på at det er siste innsats for friidretten. Den gang gangen. ei.

Eigentleg meiner han at han allereie er for gammal for jobben.

- Vi måtte gjere noko med bana på stadion, og eg var formann i - Hadde det ikkje vore for at eg laget. Det store fleirtalet meinte var pensjonist, hadde eg ikkje det var nok med ny grus, medteke på meg jobben igjen, seier an eg meinte at vi måtte satse 74-åringen som no gjer seg klar på kunststoff, seier han og fortil å leie sitt fjerde hovud-NM i fri- tel om ein tøff kamp, med store idrett. protestar. Han måtte gå mange omvegar og nokre snarvegar for å overbevise alle som skulle ha Store stemne Sjølv om han ikkje har vore aktiv eit ord med i laget. Til slutt fekk friidrettsutøvar sjølv, har friidrett- han pressa gjennom ynsket. Då sinteressa alltid vore stor. Ein tenkte han med seg sjølv at han skulle kanskje tru at det var den måtte gje noko tilbake.

- Eg gløymer det rett og slett, kor mykje arbeid og kor vanvittig hektisk det er, spesielt den siste månaden før eit stemne. Så då seier eg ja. Og så er det jo utruleg kjekt, seier Knut Lunde. Den definitive stemnegeneralen på Byrkjelo Stadion. Snart har han sterke interessa for friidrett som 29 nasjonale og internasjonale fekk han til å legge ned så stor - Eg følte at då forplikta vi oss til å stemne har han på merittlista. starte med større stemne. Vi kon-

takta Bislett og fekk avtale med dei om at to verdsstjerner, Steve Scott og John Walker, skulle kome til Byrkjelo, fortel Knut Lunde om oppstarten av Byrkjelo Games i 1981. Scott og Walker vart fast inventar på stemnet, og snart kom også andre store stjerner som Merlene Ottey og Wilson Kipketer.

Saman med Gunnar Hole utgjorde han radarparet som var to av pådrivarane for alle dei store friidrettsstemna på Byrkjelo stadion.

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018 Frå 1981 til 1998 var det Byrkjelo Games med store internasjonale stjerner. I 1988 arrangerte Breimsbygda NM i friidrett for første gang og i 1999 tok den norske friidrettseliten turen til den vesle Vestlandsbygda for andre gang. På merittlista kjem også ei rekkje landskampar i friidrett, NM for juniorar og veteranar. Gunnar Hole administrerte og heldt kontakta med utøvarane, trenarane, sponsorane og media. Knut Lunde har heile tida hatt det tekniske ansvaret og vore stemneleiar.

rangementa og utstyr til stadion, legg han til.

- Eit 100 prosent perfekt stemne er vanskeleg å få til, men så langt eg hugsar har ingenting skjært seg skikkeleg så langt. Vi har helde tidsskjema og oppnådd mange særs gode resultat. Eg trur også at dei som har sett stemna og arrangementa frå utsida har sett på dei som vellukka, og då er vi også nøgde, sjølv om det alltid er mindre detaljar som kan gjerast annleis.

Har vore verdt det

Detaljkunstnar

– I starten var det nok mange rundt omkring som tenkte vi var sprø. Store internasjonale stjerner på Byrkjelo? Men, vi jo fått det til, seier han og legg til at han trur at friidrettsarrangementa har vore viktige for alle som har teke del i dei, og ikkje minst har det sett Breim og Gloppen på kartet nasjonalt. Dette har vore noko heile bygda og kommunen har vore saman om, understrekar han.

Dei 30 siste åra har somrane vore særs hektiske for den tidlegare bonden når det har vore friidrettsfest på Byrkjelo. I vekene før stemna brukte han dagane på Byrkjelo stadion. Nettene sat han i traktor og var på garden for å få ferdig slåtten og vårvinna.

Tre dagar utan søvn før Byrkjelo Games var ikkje uvanleg.

Då dei starta å bygge bana i 1979 var det med Knut som byggeleiar. Han og alle dei andre reiste bygget på dugnad. Normalt ligg match vekta på 72 – 75 kilo. Når bana stod ferdig i 1981 vog han 62 kilo og svimte av stadig vekk. – Medan vi heldt på med bygginga angra eg på at vi starta med det.

Då vi var ferdige kom det seg, seier han og ler. For det har vore verdt det.

Eit godt auge for detaljar har han utan tvil. I stova på garden heng ei klokke med sirleg utførde treskjeringar, på skåpet i same rommet står nøyaktig gjengjevne treskuter. Etter at han vart pensjonist har han brukt meir tid på desse hobbyane. Men no må nok ein gong hobbyutstyret ligge, for no er Knut Lunde sitt detaljerte - Då Wilson Kipketer og Vebjørn blikk retta mot NM. Rodal sprang 800 meter her i - Helst vil eg ha dei tre dagane 1996, og dei var tett opp mot verdsrekorden, då reiste nakkeplanlagt på sekundet, seier han. håra seg. Det var heilt fantastisk å For å få det til blir den siste sjå på, og då følte er verkeleg at månaden fram mot stemnet vi hadde fått det til her, seier han brukt på stadion. I eit stadion- avmålt. bygg han har teikna sjølv. Der sjekkar han at alt er i rute, gjer dei Og NM i 1988 var stort. Spesielt siste justeringane og planlegg alt søndagen, då vi hadde 5000 betså nøyaktig som mogleg. Sjølv alande publikummarar og det var om han har mykje rutine har han enormt trøkk på stadion. inga resirkulerbar oppskrift på Trøkk håpar han på i år også. Før den tid er det likevel mykje som det perfekte stemnet. skal på plass og planleggast. Og for at han skal bli nøgd må alt gå Fantastisk dugnadsand Knut Lunde er særs takknemleg på skinner og det bør kome gode og glad for dugnadsanda innbyg- resultat. – Det blir spanande å sjå. gjarane syner. – Vi har ein heilt Får vi godt vêr i tillegg, er alt duka utruleg stab på arrangementet. for eit knallarrangement, seier Folk frå heile kommunen stiller NM-generalen på Byrkjelo. gladleg opp. Når vi kan støtte oss på stabile og gode funksjonærar, så blir det enklare for oss som skal ha oversikt også. Også kommunen har vore velvillige til å hjelpe til med økonomisk støtte til ar-

Generalsponsor:

Hovudsponsor:

Sponsorar og samarbeidspartnerar:

21

22

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

Best

er meir enn drivstoff!

Som einaste drivstoffkjede har Best utvikla eigen app for bestilling av mat. Mannen bak dette er Albert Skildheim frå Førde. Etter å ha tatt veien innom ulike bestillingssystem, som td menyvelgaren, er no app`en eit faktum.

No kan kundane våre bestille utan å vere på stasjonen, og maten er klar til henting når dei kjem.

I tillegg er det eit bonussystem hvia same app, som gir kunden bonus, som seinere

kan brukes som rabatt.

Skildheim oppfordrer alle kundar om å laste ned app`en Bestbonus (eit ord) og prøve sjølv.

Tilbakemeldingane vi får er at dette var nesten for enkelt seier han.

Velkommen på Best!

Og husk: Ingen Fest utan Burger på Best

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

23

Deler ut 4 klokker (redaksjonell)

Motiverer lokale klubbutøvarar med ekstrapremie Sist NM vart arrangert på Byrkjelo kunne Sogn og Fjordane sjå tilbake på eit stemne med rekordstor medaljefangst. No lokkar arrangøren og SEIKO med klokker til dei fire beste.

- Målet er å motivere dei lokale utøvarane litt ekstra. Det er mange som vi veit kan gjere det bra, så det blir spanande å sjå kven som stikk av med klokkene, seier Reidar Moldestad, leiar i friidrettsgruppa i Breimsbygda og den som skal leie juryen.

For å i det heile tatt bli vurdert av juryen må utøvarane stille for ein klubb frå Sogn og Fjordane.

Om du skulle vere aldri så mykje Jølstring, Førdianar, Sogning eller

fjogning, men deltek for ein klubb Premiane, klokker til ein verdi av utanfor fylket, må du dessverre 5000 kroner kvar, går til dei to sjå langt etter premien. beste kvinnene og herrane, og utdeling skjer søndag , samstundes - Som arrangør av NM er vi heilt som Kongepokalane blir delte ut. avhengige av at det spirer og gror I 2011 fekk utøvarar som reprei dei lokale klubbane. Mange ak- senterte Sogn og Fjordane med tive lokale klubbar som får fram seg heile 13 medaljar frå dei tre talent er heilt nødvendig for å dagane, og også i år er det mange i det heile ha eit friidrettsmiljø som stiller til start med ein lokal i fylket. For ein liten klubb som klubblogo på brystet.

Breimsbygda er vi heilt avhengige av å ha eit større miljø nært - Vi veit framleis ikkje kor mange oss som vi kan lene oss på, hente utøvarar som kvalifiserer seg, kunnskap og mannskap frå. Så for men klubbar som Gloppen FIL, oss er det ein måte å setje pris på Jølster, Vik, Syril og Høyang vil i dei som satsar med lokale klub- alle fall utøvarar med under NM, bar, seier leiar i hovudkomiteen seier Asgeir Årdal, dagleg leiar i Rolf Kjetil Egge.

Sogn og Fjordane friidrettskrins.

Han legg til at det mest truleg berre er fem av medaljegrossistane frå sist NM på Byrkjelo som stiller til start i år.

- Samstundes har det kome opp mange unge og spanande utøvarar som det blir kjekt å følgje. Det er flott at dei beste utøvarane frå fylket blir sett pris på under årets NM. Og med tanke på at troppen vil telje opp mot 20 utøvarar er det mange som kan kjempe om premiane, seier Årdal.

24

NM i friidrett • Byrkjelo 17-19. august 2018 • 30 år med NM på Byrkjelo 1988 – 2018

TANYA TUCKER

VASSENDGUTANE ROTLAUS GUNSLINGERS

,

NOTHIN FANCY GET RHYTHM

STEFF NEVERS WILLY CLAY BAND HEGE ØVERSVEEN HANNE SØRVAAG NASHVILLE SKYLINE HÅVARD SKÅTUN G. THOMAS FAT FRED DYLAN EARL LONGHORN TERJE IVERSEN SIVERT BJØRDAL

,

TUMBLIN GROOVE BLÅSTRÅ