Generaal de Bons Kazerne week 15-2025

‘Wonen, werken, ontmoeten en ontdekken op een terrein waar elke dag wat te zien, te doen en te beleven is’ S P E C I A L E U I TG AV E VA N

Historie en toekomst komen samen

Bonskazerne: van militair bolwerk tot bruisende woon- en werkplek De Generaal de Bonskazerne in Grave is een plek waar historie en toekomst samenkomen. Dit indrukwekkende rijksmonument, oorspronkelijk gebouwd als militair complex, ondergaat een transformatie tot een levendige wijk waar wonen, werken, horeca en cultuur samenkomen.

BOEi, een organisatie die zich toelegt op de herbestemming van erfgoed, werkt sinds 2014 aan de ontwikkeling van het 20.000 vierkante meter grote terrein.

De kazerne werd kort voor de Tweede Wereldoorlog gebouwd en was bedoeld voor twee bataljons infanteristen. Nog voordat zij hun intrek konden nemen, werd Nederland binnengevallen en kwam het complex in Duitse handen. Na de oorlog bood de kazerne onderdak aan Engelse en Canadese troepen en later aan diverse Nederlandse mili-

voor ondernemers, culturele initiatieven en

herontwikkeling extra bijzonder: het behoud

taire eenheden. In 1994 werd het complex

sociale woonvormen. Gebouw B beschikt

van de oorspronkelijke bouwstijl draagt bij

afgestoten door Defensie. In 1997 werd het

over diverse kantoorruimtes. Op het ter-

aan het historische karakter van het terrein,

omgevormd tot een asielzoekerscentrum

rein zijn tal van mogelijkheden voor evene-

terwijl moderne toevoegingen zorgen voor

(AZC), een functie die het bijna twintig jaar

menten en bijeenkomsten, mede dankzij de

hedendaagse functionaliteit.

vervulde tot de sluiting in 2016.

aanwezigheid van horeca en ruime parkeergelegenheid. Er wordt gestreefd naar een

Wonen en werken

Mix van verleden en toekomst

dynamische en levendige omgeving waarin

Met de herontwikkeling van de Generaal de

Een van de eerste transformaties op het

verschillende functies elkaar aanvullen en

Bonskazerne ontstaat een unieke gemeen-

terrein was gebouw B, dat is ingericht voor

versterken.

schap in een historische setting. Het terrein biedt kansen voor bedrijven, bewoners en

zzp’ers en mkb’ers in de sector zorg en welzijn. Daarnaast is in gebouw A Filmcafé

Rijke historie

bezoekers en draagt bij aan de levendigheid

Grave gevestigd. Ook de woningbouw is in

De rijke historie van de kazerne blijft een

van Grave. De mix van erfgoed, ondernemer-

volle gang. Verschillende gebouwen hebben

belangrijk element. Vernoemd naar gene-

schap en woonruimte maakt de kazerne tot

een woonbestemming, waaronder collectie-

raal-majoor Andreas de Bons, die in 1794

een bijzondere plek waar verleden en toe-

ve woonvormen en appartementen. Ook is

een rol speelde bij de verdediging van Grave,

komst samenkomen. Daarnaast blijft BOEi

er aandacht voor duurzaam wonen, waarbij

heeft het complex al vele functies gekend.

zich inzetten om de historische gebouwen

oude elementen van de kazerne gecom-

Het werd ontworpen door kapitein der Ge-

in hun oorspronkelijke staat te behouden

bineerd worden met moderne technieken

nie A.G. Boost, die meerdere kazernes in Ne-

en tegelijkertijd te voorzien van moderne

om energiezuinige en comfortabele woon-

derland bouwde. Tijdens de Tweede Wereld-

gemakken. Hierdoor ontstaat een omge-

ruimtes te creëren. Naast wonen en werken

oorlog huisvestte de kazerne Duitse troepen

ving waarin zowel de authentieke sfeer als

wordt ook volop ingezet op gemeenschaps-

en later geallieerde militairen. In 2019 werd

hedendaagse functionaliteiten in balans zijn.

vorming. De herontwikkeling biedt ruimte

bij archeologisch onderzoek bewijs gevonden dat de locatie ook een hoofdkwartier

De komende jaren zullen verdere ontwik-

van de geallieerden was. Dit draagt bij aan

kelingen plaatsvinden, waarbij niet alleen

de historische waarde van het terrein, waar-

steeds meer nieuwe bewoners hun intrek

door het niet alleen een plek is voor nieuwe

zullen nemen, maar ook evenementen en

bewoners en ondernemers, maar ook voor

culturele activiteiten een prominente rol krij-

geschiedenisliefhebbers en onderzoekers.

gen binnen het terrein. Zo blijft de Bonska-

De bijzondere architectuur van de kazerne,

zerne een dynamische en inspirerende plek

gekenmerkt door de expressionistische stijl,

die zowel lokaal als regionaal van grote

is grotendeels intact gebleven. Dit maakt de

waarde is.

Uitgelicht

HORECAZAAK VICTORIA! Alexandria Pocorobba runt, met heel veel plezier, sinds een half jaar, horecazaak Victoria op de Generaal de Bonskazerne.

In haar lunchroom kan je genieten van onder andere een lunchplank of mooie belegde broodjes en huisgemaakte cakes.

In haar ijssalon serveert ze echt ambachtelijk Italiaans schepijs en heerlijke koffie to go!

Kom gezellig langs en zoek een fijn plekje uit om te gaan zitten.

Dit kan in één van de drie gezellig ingerichte lunch ruimtes of op het terras buiten.

alexandriapocorobba@gmail.com

Je bent sowieso van harte welkom!

06-25299049 lunchroomvictoria.nl

Voor openingstijden kijk je op de website.

Gebouw C

Uitgelicht

SAMEN STERK OP SMAAK

KOFFIEBELEVING B O N E N

Soms hoef je het niet ver te zoeken voor een goede samenwerking — die vind je gewoon op je eigen Bons Kazerne terrein. Vanaf april mogen wij als Koffiebeleving.com met trots exclusief de koffie leveren aan de lunchroom Victoria van Alexandria, onze ‘buurvrouw’ van de gezellige lunchroom waar zoveel mensen dagelijks neerstrijken voor een lekkere Italiaans geïnspireerde lunch of iets zoets.

De klik was er meteen. Alexandria deelt onze passie voor kwaliteit, gastvrijheid en een warme sfeer. We geloven allebei dat een goede beleving zit in de details — en daar hoort natuurlijk volgens Italiaans traditie goede koffie bij.

Vanaf nu worden al haar gasten getrakteerd op onze verse koffiebonen, met zorg gebrand en geserveerd. Van een pittige espresso tot een fluweelzachte cappuccino: iedere kop koffie vertelt het verhaal van onze gedeelde liefde voor ambacht en smaak.

We kijken enorm uit naar deze samenwerking, en nodigen iedereen van harte uit om het zelf te komen proeven!

info@koffiebeleving.com Koffiebeleving.com

F R E S H B R E W

I N S T A N T

Rijk verleden, veelbelovende toekomst

Bonskazerne: ruimtes te huur voor betrokken ondernemers De Generaal de Bonskazerne ligt centraal in het Land van Cuijk. Het is een plek met een rijke geschiedenis, maar vooral met heel veel mogelijkheden voor de toekomst. BOEi ontwikkelt hier een levendig thuis waar bewoners, ondernemers en cultuurliefhebbers vanuit de hele regio samenkomen. Wonen, werken, ontmoeten en ontdekken gaan hand in hand op een terrein waar elke dag wat te zien, te doen en te beleven is.

De Bonskazerne is een unieke locatie in Grave. Waar voorheen 1.200 militairen gehuisvest waren, biedt het terrein tegenwoordig onderdak aan een breed scala aan ondernemers. Zij zijn gehuisvest in de gebouwen A, B en C en houden zich onder andere bezig met coaching, grafisch ontwerp, e-commerce en vastgoed en kunst. Op het terrein

dermogelijkheden en voldoende parkeer-

drage van de VriendenLoterij, zetten wij

zijn ook Filmcafé Grave en horecazaak Vi-

voorzieningen.

ons dagelijks in om Nederland nóg mooier

ctoria! gehuisvest. Begin 2025 namen de eerste bewoners hun intrek in de woningen.

Verschillende ruimtes te huur

te maken.”

Kijk voor meer info over de beschikbare ruimtes op Funda of neem contact op met

Blijf via Instagram op de hoogte van het

Suzanne ter Harmsel via s.harmsel@boei.nl.

laatste

In gebouw A, B en C zijn verschillende ruimtes te huur, variërend in grootte en afwerkingsniveau. De gebouwen die vooraan op

nieuws

over

de

@generaal_debonskazerne

BOEi: ‘Wij geven erfgoed een nieuwe bestemming’

het kazerneterrein staan, beschikken over gedeelde faciliteiten zoals een keuken en

BOEi is een maatschappelijke organisa-

toiletten. In gebouw B is bijvoorbeeld op de

tie zonder winstoogmerk, gespecialiseerd

bovenste etage een kantoorruimte (foto)

in het restaureren en herbestemmen van

van maar liefst 107 vierkante meter beschik-

beeldbepalende en monumentale gebou-

baar met veel daglicht en eigen voorzienin-

wen. Van onderzoek en advies tot herbe-

gen.

stemming en exploitatie. “Wij geven bete-

Voor de ruimtes worden ondernemers die

kenisvolle plekken in Nederland opnieuw

het leuk vinden betrokken te zijn in een ac-

betekenis. Bij het restaureren en herbe-

tieve community. Op het kazerneterrein zijn

stemmen van gebouwen en gebieden ont-

voldoende mogelijkheden om activiteiten

sluiten we de bijzondere verhalen, die we

te organiseren dankzij de goede bereik-

doorgeven

baarheid, de aanwezige horeca en verga-

Restauratie en herbestemming gebeurt met

aan

navolgende

generaties.

veel oog voor authenticiteit, duurzaamheid, kwaliteit en innovatie.”

BOEi geeft cultureel erfgoed al meer dan 25 jaar een nieuwe bestemming en toekomst.

“Wij restaureren, ontwikkelen, adviseren en beheren. Voor talloze bedrijven, overheden en eigenaars. Maar dat doen wij niet alleen.

Samen met onze elf aandeelhouders, tientallen obligatiehouders, donateurs, sponsors én dankzij de jaarlijkse financiële bij-

Bonskazerne:

Uitgelicht

ELLA VAN DER MEULEN GLASKUNSTENARES Ella van der Meulen is een ervaren glaskunstenares die traditionele technieken combineert met moderne innovaties. Na jarenlang glasin-lood in monumentale panden te hebben gerestaureerd, ontwikkelt ze nu een eigentijdse stijl. In haar ontwerpen speelt ze met kleuren, lijnen en lichtinval, waardoor unieke panelen ontstaan die naadloos aansluiten bij hun omgeving. Daarnaast experimenteert ze met nieuwe toepassingen, zoals glas-in-lood in isolatieglas of als bijzondere raamdecoratie.

Haar inspiratie komt vooral uit de natuur: de levendige kleuren van de lente, het mysterieuze Noorderlicht en de warme tinten van de herfst vertaalt ze in dynamische ontwerpen vol beweging en diepte. Naast haar eigen werk zet ze zich in voor het behoud van traditioneel glas-in-lood. Met oog voor detail en vakmanschap restaureert en repareert ze bestaande panelen, zodat deze ambacht en kunstvorm ook voor toekomstige generaties behouden blijft.

info@ellakunstenvakmanschap.nl 06 48326860 ellakunstenvakmanschap.nl Gebouw A ruimte 15

Uitgelicht

MAARTJE GERRITS FOTOGRAFIE Foto’s hebben de kracht om je terug te brengen naar speciale herinneringen. Of het nu gaat om een blik vol liefde, een spontane lach of een klein handje dat de jouwe vasthoudt. Dit zijn de momenten die ik met mijn camera vastleg, zodat je ze altijd kunt bewaren en opnieuw kunt beleven.

Ik ben Maartje Gerrits en ik help je graag om deze waardevolle momenten tastbaar te maken. Of het nu gaat om een zwangerschaps-, familie-, portret- of bruidsreportage, ik leg jouw verhaal vast met aandacht voor detail en gevoel.

Naast het vastleggen van bijzondere momenten bied ik ook workshops basisfotografie aan, voor iedereen die zelf wil leren hoe je die perfecte foto maakt. Of je nu een beginnende fotograaf bent of gewoon beter wilt worden, ik deel graag mijn kennis en passie met jou.

Boek nu je fotoshoot of workshop!

hallo@maartjegerrits.nl 06 534 683 22 maartjegerrits.nl Gebouw A ruimte B6

Reconstructie door keramist Sandra van Riet

Monument voor Andreas de Bons is in ere hersteld Bij de Generaal de Bonskazerne is tweeëneenhalf jaar geleden een belangrijk stukje cultureel erfgoed in oude staat hersteld. Het keramische reliëf op het monument voor Andreas de Bons, oorspronkelijk ontworpen door beeldhouwer, keramist en schilder Jacques Maris, is destijds met veel zorg gereconstrueerd door keramist Sandra van Riet. Op 13 oktober 2022 werd de nieuwe plaquette officieel onthuld, een mijlpaal in de restauratie van het rijksmonumentale kazerneterrein. (foto’s: Suzanne Menheere) De originele plaquette stamde uit de beginjaren ‘50. In de loop der jaren raakte het keramische reliëf ernstig beschadigd en was het niet meer te restaureren. In nauwe samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed kreeg Sandra van Riet de opdracht om het reliëf te reconstrueren. Met haar expertise als keramist en een diepgaand historisch onderzoek wist ze het kunstwerk tot in detail te reproduceren, inclusief de authentieke kleurstellingen en structuren.

Het reconstructieproces was een nauwgezette en tijdrovende klus. Van Riet begon met het selecteren van de juiste klei en het berekenen van de exacte afmetingen, zodat het reliëf naadloos op het monument zou passen. Vervolgens werd de basis gevormd door een bodemplaat, opgebouwd uit kleine kleistukken. Met uiterste precisie boetseerde ze het reliëf uit vrije hand, waarbij ze constant de hoogtes en structuren van het originele werk mat. Een extra uitdaging was het glazuren: Van Riet ontdekte vijf verschillende glazuurkleuren op het kunstwerk, elk met hun eigen chemische samenstelling en baktechniek. Dit vroeg om uitgebreid onderzoek en experimenteren om de exacte kleurcombinaties te evenaren.

De nieuwe plaquette werd met hulp van medewerkers van restauratiebedrijf Van Dinther op het monument geplaatst. Met de restauratie van het monument voor Andreas de Bons is een belangrijk historisch element van de Generaal de Bonskazerne in ere hersteld.

Rijk verleden, veelbelovende toekomst ZELFBOUW OP DE BONSKAZERNE MAAKT DROMEN WAAR Het kan echt. Je eigen, unieke woning kopen op de Generaal de Bonskazerne.

Projectontwikkelaar Steenvlinder transformeert twee legeringsgebouwen tot zelfbouwwoningen. Een groep enthousiaste zelfbouwers gaat het avontuur aan.

In augustus van 2024 startte de verkoop van gebouw E2. In dit oude legeringsgebouw is ruimte voor 26 zelfbouwwoningen. De interesse voor de appartementen, met afmetingen tussen de 45m² en 67m², was vanaf het allereerste begin al groot.

de aannemer nieuwe (voor) deuren en balkons. Zo kunnen de zelfbouwers straks aan de slag met het afbouwen van hun eigen woning.

Zelf bouwen aan je woning Na de verbouwing en de oplevering steken de zelfbouwers de handen uit de mouwen. De één werkt zelf in de bouw, de ander heeft juist handige connecties.

Wegens succes herhaald: Steenvlinder transformeert tweede gebouw

Een diverse groep De grote interesse leverde een mooie groep zelfbouwers op, van diverse leeftijden en met diverse achtergronden. Ze delen ideeën en vaardigheden, en ondersteunen elkaar in de planvorming door tips uit te wisselen. Straks gaan ze immers tegelijk aan de slag in hun eigen woning en worden ze buren.

Bouw start in de zomer Ongeveer een jaar na de start verkoop, in de zomer van 2025, start de aannemer met het zelfbouwrijp maken van de woningen. Dat betekent dat de algemene ruimten worden opgeknapt, de kabels en leidingen worden getrokken en iedere woning wordt voorzien van een meterkast. Bovendien plaatst

Was de woning van je voorkeur niet meer beschikbaar? Of kwam de verkoop van gebouw E2 niet op het juiste moment? Niet getreurd, want Steenvlinder transformeert ook gebouw D2 tot 26 zelfbouwwoningen. Zo krijg je dus alsnog de mogelijkheid om jouw woning te kopen op de Bonskazerne.

Duurzaam wonen Alle zelfbouwwoningen in Bonskazerne D2 zijn duurzaam.

Dit betekent dat je de woningen afbouwt volgens de huidige nieuwbouweisen.

De Bonskazerne heeft een centraal verwarmingssysteem op biomassa. Die zorgt voor warmwater voor je (vloer) verwarming. Ook krijg jij je een eigen zonnekavel op het dak waarmee je (deels) je warmwater voor de keuken en badkamer opwekt. Met andere woorden: investeren in duurzaamheid loont! Dat zie je terug op je energierekening.

Aankomende zomer in verkoop In de zomer van 2025 start de verkoop van Bonskazerne D2.

Dit oude legeringsgebouw is nagenoeg identiek aan gebouw E2.

Meer informatie over de planning en de inschrijving volgt later.

Meld je alvast aan voor de nieuwsbrief via www.steenvlinder.nl/ projecten/bonskazerne.

Van kazerne tot thuis

Ontdek de diverse woonmogelijkheden op de Bonskazerne Het historische Generaal de Bonsterrein krijgt een nieuwe bestemming als woonwijk waar ontmoeting en betrokkenheid centraal staan. Op deze unieke locatie komen zo’n 125 tot 150 bewoners samen in een omgeving die leefbaarheid, duurzaamheid en gemeenschap ademt.

Met drie verschillende woonopties – zelfbouwwoningen

van

Steenvlinder,

huurappartementen van Mooiland en het Knarrenhof voor senioren – is er voor uiteenlopende woonwensen een passende plek.

Zelfbouwen in een rijksmonument met Steenvlinder Droom je ervan om je eigen woning vorm te geven in een monumentale omgeving?

Steenvlinder biedt 26 zelfbouwwoningen in

Huren bij Mooiland: compacte en energiezuinige studio’s

keld tot een complex met 20 gelijkvloerse

op de Bonskazerne. De woningen variëren in grootte van 45 tot 67 vierkante meter en

Voor wie liever huurt, biedt woningstichting

in grootte van 60 tot 133 vierkante meter en

bieden kopers de kans om hun droomwo-

Mooiland 28 studio-appartementen in een

zijn specifiek ontworpen voor mensen vanaf

ning zelf af te bouwen.

gerenoveerd rijksmonument (kleine foto).

45 jaar.

De

in

Knarrenhof combineert het hofjesgevoel van

Steenvlinder zorgt ervoor dat de gebou-

grootte van 21 tot 64 vierkante meter en zijn

vroeger met het gemak van nu. Bewoners

wen zelfbouwklaar zijn: met voordeuren,

van alle gemakken voorzien: een eigen keu-

helpen elkaar waar nodig, zonder verplich-

aansluitingen tot in de meterkast en nieuwe

ken, badkamer en toilet. Dankzij goede iso-

tingen, en creëren zo een veilige en prettige

balkons. Daarna ligt de verdere afwerking

latie en een collectieve verwarmingsinstalla-

woonomgeving. Dit concept is aantrekkelijk

in handen van de bewoners, die met behulp

tie zijn de appartementen energiezuinig, wat

voor moderne senioren die langer zelfstan-

van een Bouwwijzer en een Bouwcoach hun

de woonlasten laag houdt.

dig willen blijven wonen zonder afhankelijk

de voormalige legeringsgebouwen E2 en D2

eenkamerappartementen

variëren

eigen stempel op hun woning kunnen druk-

koopappartementen. De woningen variëren

te zijn van zorginstellingen.

ken. De verkoop van D2 is al gestart, terwijl

De huurprijs van de studio’s is 454,47 euro

de verkoop van E2 in de zomer van 2025

per maand. De helft van de appartementen

Een levendige woonomgeving

volgt. Het project is aantrekkelijk voor ieder-

is toegewezen aan woningzoekenden tussen

Wat de drie woonprojecten op de Bonska-

een die graag zelfstandig en duurzaam wil

de 18 en 44 jaar, de andere helft is bestemd

zerne met elkaar verbindt, is de nadruk op

wonen in een bruisende gemeenschap.

voor statushouders via het Centraal Orgaan

gemeenschapszin en duurzaamheid. De wijk

opvang Asielzoekers (COA). Hoewel de stu-

wordt autoluw, er komen gezamenlijke tui-

dio’s geen eigen buitenruimte hebben, kun-

nen en er zijn ontmoetingsplekken zoals ho-

nen bewoners genieten van de gezamenlijke

recagelegenheid Victoria en culturele voor-

openbare ruimte op het terrein. De eerste

zieningen als het Fimcafé Grave.

bewoners namen dit voorjaar hun intrek in de nieuwe woningen.

Dit alles maakt de Bonskazerne niet alleen een bijzondere woonlocatie, maar ook een

Knarrenhof: zelfstandig wonen met gemeenschapszin

plek waar bewoners naar elkaar omzien en samen een toekomst opbouwen.

Voor senioren die graag zelfstandig wonen, maar ook waarde hechten aan sociale verbinding, biedt Knarrenhof een ideale oplossing.

Kijk voor meer info over de diverse woon-

In samenwerking met BOEi wordt gebouw G

mogelijkheden op de Bonskazerne op Bons-

van de Bonskazerne (grote foto) herontwik-

kazerne.nl.

Own Your Way

Op zoek naar verbinding en impact: de weg van Estell Koninkx Soms begint een verhaal met een duidelijke richting, maar neemt het gaandeweg een onverwachte wending.

Dat overkwam mij tijdens mijn gesprek met Estell Koninkx, oprichtster van Own Your Way. Aanvankelijk was mijn bedoeling om een informatief en wervend artikel te schrijven over haar bedrijf, dat jongvolwassenen helpt bij het vinden van hun pad in het maatschappelijk leven.

Maar al snel bleek dat Estell’s eigen zoektocht minstens zo interessant is.

“Het kan ontzettend frustrerend zijn als je niet weet wat je wilt”, vertelt Estell. Ze weet waarover ze praat. Zo werkte ze als personal assistant bij een exclusief bedrijf in Amsterdam. Van de buitenkant leek het een droombaan: luxe lunches, zakelijke gesprekken met succesvolle ondernemers en wonen in een grachtenpand. Van binnen voelde het anders.

“Vanaf het moment dat ik werd aangenomen, voelde ik me niet lekker in mijn werk. Ik stond totaal niet in mijn kracht. Totdat ik dacht: dit wil ik niet meer.” Op zoek naar antwoorden bracht ze zes weken door in het Emmausklooster in Velp. Daar vond ze de rust om na te denken over haar toekomst. “Ik moest echt bij mezelf te rade gaan: wie ben ik, wat kan ik en wat wil ik?” Het resultaat was de oprichting van Own Your Way, een bedrijf dat anderen helpt bij het vinden van hun eigen weg. Mijn eigen ervaringen delen dus, maar zeker ook alles wat ik in die periode heb geleerd inzetten om andere jongeren te helpen.”

Inspireren en motiveren “Ik ga de filosofische en antropologische richting in om ook op maatschappelijk niveau van betekenis te kunnen zijn”, zegt Estell. Ze wil mensen raken, inspireren en motiveren.

“Er is zoveel behoefte aan verbinding en authenticiteit. Mensen zitten tegenwoordig meer op sociale media dan dat ze echt leven in de wereld om hen heen. Ik wil mensen helpen om weer verbinding te maken: eerst met zichzelf en dan met anderen.”

Inspiratie uit de filosofie Estell wordt geïnspireerd door denkers als Simon Sinek en zijn ‘Golden Circle’-model. “De

vraag waarom je iets doet, is belangrijker dan

het als je zegt: ‘Ik ben aan het experimenteren’.

wat je doet”, legt ze uit. Net als bij de Japanse

Elk experiment brengt je weer een stapje

Ikigai-filosofie gaat het erom dat werk niet

verder. Het is een weg van leren, onderzoeken

alleen een middel tot bestaan is, maar ook een

en reflecteren. De reis is zeker zo interessant

bron van voldoening en betekenis. “Het draait

als de bestemming. Sterker nog, je komt nooit

niet alleen om de vraag: ‘Wat voor baan past bij

aan. Graag reis ik een stukje met je mee door

mij?’, maar om een veel bredere vraag: ‘Welke

met je in gesprek te gaan, te luisteren en mijn

richting wil ik op, hoe kan ik betekenisvol zijn

perspectief te delen om weer een stukje meer

en waarde toevoegen?’”

de richting in te gaan die bij jou past.”

Op pelgrimstocht

De zoektocht gaat door

Om haar eigen richting te bepalen, liep Estell

Ironisch genoeg is Estell zelf ook nog altijd aan

onlangs de Camino primitivo, een beroemde

het experimenteren. Maar dat is precies wat

pelgrimstocht van 320 kilometer naar Santiago

haar zo geloofwaardig maakt. “Ik heb niet alle

de Compostela. “Het was een waardevolle

antwoorden, en dat hoeft ook niet. Wat ik wel

ervaring, niet eens zozeer vanwege de fysieke

weet, is dat ik wil bijdragen aan een wereld

uitdaging, maar vanwege de ontmoetingen

waarin mensen zich gezien voelen en zich

met anderen. Mensen delen hun verhalen

verbinden met zichzelf en met elkaar. Als ik

en hun worstelingen en dat zorgt voor diepe

iemand kan helpen om te zeggen ‘Zo had ik het

verbondenheid.”

nog nooit bekeken’, dan is mijn dag helemaal goed.”

Haar reis versterkte haar verlangen om niet alleen individuen te helpen, maar bredere

Sergio Boutkan

maatschappelijke impact te maken. “Mijn droom is om te spreken voor groepen, om filosofische partnerschappen aan te gaan, om mensen te inspireren en in beweging te

estellkoninkx@ownyourway.nl

zetten.”

06 518 297 47

Experimenten Estell: “Wat ik vooral heb geleerd is dat het leven vol experimenten zit. Velen noemen zichzelf ‘zoekende’, maar hoe veel mooier is

ownyourway.nl Gebouw C, 1e etage, ruimte 8

HISTORIE GENERAAL DE BONSKAZERNE

BOOSTKAZERNE De Generaal de Bonskazerne is een ‘Boostkazerne’, ontworpen in 1937 door kapitein der genie A.G.M. Boost, (1900-1985). Boost tekende een standaardontwerp dat model moest staan voor alle nieuw te bouwen kazernes, ongebruikelijk in die tijd. Van dit type zijn in totaal vier kazernes gebouwd. Slechts twee daarvan, waaronder De Bonskazerne in Grave, werden volgens de vooroorlogse plannen voltooid.

BOUW Aanleiding voor het bouwen van De Bonskazerne is de verdediging van de Graafse Brug tegen de Duitse dreiging.

Op de huidige locatie startte in de zomer van 1938 de bouw van het militair gebouwencomplex met een oppervlakte van ca. 20.000 m2. De kazerne moest onderdak bieden aan twee bataljons infanteristen, in totaal zo’n 1.200 militairen.

Voor deze militairen werden meerdere legerings- en bureelgebouwen gebouwd, evenals een aantal werkplaatsen en opslagruimtes, een keuken, kantines en niet te vergeten een filmzaal om te kunnen ontspannen.

Het eerste legeringsgebouw was gereed in februari 1939 en werd direct betrokken door het 1e bataljon van het 15e Regiment Infanterie. De bouw van de Generaal de Bonskazerne werd in het najaar van 1939 voltooid.

TWEEDE WERELDOORLOG De Bonskazerne werd snel na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in gebruik genomen door de bezetter. Duitse mannen en jongens werden er opgeleid om vervolgens rechtstreeks naar het front te worden gebracht. De Duitse Kriegsmarine en Wehrmacht gebruikten de kazerne als uitvalsbasis. Grave werd op de eerste dag van Operatie Market Garden door de Amerikanen bevrijd (17 september 1944).

GEALLIEERDE TROEPEN Nadat de bezetters waren verdreven, werden geallieerde troepen (Engelse en Canadese militairen) gelegerd in de kazerne. Generaal Crerar (l) verplaatste zijn hoofdkwartier hierheen en heeft de bevrijding van de rest van Nederland en de opmars naar de Elbe geleid. In april 1945 kreeg hij op de kazerne bezoek van veldmaarschalk Montgomery (r).

In 2019 werd bij een archeologisch onderzoek op een van de zolders van de kazernegebouwen bewijs gevonden dat Grave ook de standplaats is geweest van ‘The Netherlands District Headquarter’.

HISTORIE GENERAAL DE BONSKAZERNE

ARCHITECTUUR De Generaal de Bonskazerne is gebouwd in zakelijk-expressionistische stijl dat onder andere te zien is bij Gebouw B. Dit gebouw is oorspronkelijk gebouwd als Regimentsbureel en vanwege die functie rijker gedecoreerd dan de overige gebouwen. Op de noordelijke gevel van Gebouw C staat de naam van de kazerne in gele letters, vervaardigd van met de hand gesmeed ijzer.

MONUMENT

ANDREAS DE BONS

De keramieken plaquette op het monument voor Andreas de Bons is begin jaren ’50 ontworpen door beeldhouwer, keramist en schilder Jac Maris (1900-1996). Het monument is gerestaureerd in 2022, maar helaas was de plaquette onherstelbaar beschadigd.

Generaal-majoor Andreas de Bons (1720-1800) was als bevelhebber in dienst van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Hij speelde een belangrijke rol bij de verdediging van de stad Grave tegen de Fransen in 1794.

In nauwe samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft keramist Sandra van Riet een replica gemaakt in de oorspronkelijke kleurstellingen.

De nieuwe plaquette is onthuld op 13 oktober 2022.

Generaal De Bons kreeg veel waardering voor zijn heldhaftige optreden omdat hij tot op hoge leeftijd onder zware omstandigheden zijn militaire plicht wist te vervullen.

HISTORIE GENERAAL DE BONSKAZERNE

VERHALEN Tegen de tijd dat er sprake is van herbestemming, staan oud-bewoners of werknemers soms al jaren buiten de poort. Maar het zijn juist deze mensen die de verhalen achter het erfgoed uit eerste hand kennen. Die verhalen worden verzameld om ze door te geven aan volgende generaties.

LIEFDESBRIEVEN Tijdens archeologisch onderzoek in 2019 werden verschillende vondsten waaronder snippers papier gedaan in het Bureelgebouw. De snippers bleken brieven te zijn tussen een arts gelegerd op de Bonskazerne en ene Bicky. "I hope you have received all my letters. You see Darling, I have not forgotten you yet!" staat op een van de snippers uit oktober 1944.

“Much love, Bicky”

LOS BONSOS

Fotograaf: Bilsen, Joop van / Anefo Nationaal Archief

KEES DE BOK Andere vondsten: een filmkaartje en een sigarettenpakje.

De Bonskazerne had in de jaren ‘70 een eigen huisband, genaamd Los Bonsos. Vaste kern van de band werd gevormd door Dick Lorentz en Wil Bosgoed. Zij selecteerden de leden voor de zeskoppige band, die regelmatig van samenstelling veranderde na het eindigen van een dienstplicht.

In 1975 bracht Los Bonsos een single uit met nummers als ‘Bonsos Walk’ en ‘Billy’s dream’.

Een van de legereenheden die op De Bonskazerne gelegerd waren, was het bataljon Stoottroepen, dat vanaf 1957 verder door het leven ging als 15e Bataljon Infanterie Stoottroepen.

Het verhaal gaat dat deze Stoottroepen tijdens een nachtelijke patrouille in 1944 een vreemd geluid hoorden. Het was niet een Duitse patrouille zoals verwacht, maar een mekkerende geitenbok.

De bok werd meegenomen en sindsdien is Kees de Bok de mascotte van de Stoottroepen.

WIL JE MEER VERHALEN LEZEN? SCAN DE CODE!

FOTOCREDITS – BOEi – Maartje Gerrits – Suzanne Menheere

‘We proberen het verschil te maken’

Linders & Linders: twee hoofden, één gedachte De ontvangst in de vleugel van gebouw B van de voormalige Generaal de Bonskazerne is zoals het een Linders betaamt: hartelijk en uitnodigend.

Peter, de oudste, en Huub Linders, met een hele rits voetafdrukken in de Graafse samenleving. Op allerlei gebied.

Van de plaatselijke voetbalclub, de gemeenteraad, tot klimaatburgemeester van de gemeente Land van Cuijk. Beiden verliefd op Grave, op zijn trotsheid, humor, brutaliteit en gastvrijheid.

“Het leggen van verbindingen hebben we van ons moeder”, zegt Peter. “De analytische strategie en de afkeer van onrecht van ons vader”, vult Huub aan. Na een leven apart van elkaar in diverse takken van bedrijvigheid, besloten ze tijdens een rit in de auto ergens

koop plus middelkoop en eindstarters.”

toch, zij het misschien regionaal, het verschil

Huub

wordt

te kunnen maken. “Je moet ergens beginnen”,

een kavel aangeschaft. Daarop volgt een

zegt hij. Peter is van de twee broers de man

ontwikkelingsplan.

naar

van de feiten, de analyse en het onderzoek.

industriële prefab, met duurzame woningen.

Hij is al jaren bezig met zijn strijd tegen

Peter: “Onze leidraad is, hoe om te gaan

We hebben drie partners in het Land van

vervuiling van onze aarde. Hij heeft een

in deze wereld met vervuiling, armoede,

Cuijk, Oss en Aalsmeer, die materialen

tomeloze energie, want hij is ook op andere

duurzaamheid, CO2-reductie, enzovoort. Wij

organiseren in Estland en Finland. We letten

fronten bezig. “Als hobby.” Een bekende in

willen laten zien dat we dat kunnen. We lopen

op

de huiskamers van de gemeente Land van

al een tijdje mee in deze wereld. Hebben

zorgen voor snelheid en betaalbaarheid.”

in de zomer van 2024 om samen een bedrijf op te richten.

‘Met je tijd meegaan’

geeft

een

duurzaamheid

voorbeeld: We

kijken

door

“Er dan

hergebruik. We

kennis opgedaan en leergeld betaald. Je kunt

Cuijk bij de omroep met die naam. “En ik word enorm ondersteund door mijn vrouw

best wat betekenen, maar dan moet je met je

Taakverdeling

tijd meegaan”.

Huub is van de toegevoegde waarde en de

kantoorwerkzaamheden in orde zijn. En ook

gesprekken met de omgeving. Peter zorgt

dat is heel belangrijk.”

‘Brabantse broertjes’

Jolanda. Ook in dit project. Zij zorgt dat alle

voor de industrialisatie (contacten met

Peter: “Onze leidraad is, hoe om te gaan

fabrieken), techniek en formats. En samen

‘Nee bestaat niet’

in deze wereld met vervuiling, armoede,

met andere partners zoals architecten,

En daar staan ze: Linders & Linders. Huub:

duurzaamheid, CO2-reductie, enzovoort. Wij

stedenbouwkundigen,

voor

“We zoeken overal oplossingen voor. ‘Nee’

willen laten zien dat we dat kunnen. We lopen

vergunningen gaan de plannen over in

bestaat niet. We willen handelen. De pilot

al een tijdje mee in deze wereld. Hebben

realiteit. Huub: “Wij willen werken met

zijn.” Peter tenslotte: “We kijken creatief en

kennis opgedaan en leergeld betaald. Je kunt

houten

door een andere bril naar probleemstellingen.

best wat betekenen, maar dan moet je met je

uitwerkingen hebben op de CO2-uitstoot.

tijd meegaan”.

Hout ja, maar met luxe. We willen regionaal

We zijn voor niemand een bedreiging. te

bemiddelen

bij

geen

negatieve

een

‘Je moet ergens beginnen’ In deze wereld van CO2-vervuiling alom,

ons op de vraag hoe we waarde kunnen

gaat het klimaatburgemeester Peter Linders

toevoegen

voor

natuurlijk aan het hart dat er ook in de

focus

bouwsector

verschillende

de

gemeenschap

doelgroepen.

Onze

Freddy Klooté

maken.”

risicodragende ontwikkeling. We focussen aan

Oplossingsgericht.”

We zijn ervan overtuigd dat we het verschil

Peter: “We proberen het verschil te maken. proberen

die

laten zien dat dit kan, het verschil maken.

‘Proberen verschil te maken’

We

woningen,

gemeenten

ligt daarbij op woonstarters, sociale huur/

weinig

stappen

voorwaarts

gezet kunnen worden. Daarom zijn passie om

mail@linders-linders.nl 06 534 062 21 linders-linders.nl Gebouw B

Oude verhalen herleven op de Bonskazerne

Historie en kunst ontmoeten elkaar tijdens Erfgoedspektakel GRAVE – Het terrein van de Bonskazerne in Grave vormde op 5 en 6 april het decor van een indrukwekkend Erfgoedspektakel. Bezoekers stapten letterlijk in de geschiedenis met een theatrale ontdekkingstocht langs de oude gebouwen. Generaals De Bons en Montgomery brachten samen met soldaten de rijke historie van het complex tot leven, met als rode draad een ontroerend liefdesverhaal tussen een soldaat en zijn geliefde. Maartje Gerrits maakte een fotoreportage.

Naast de theatervoorstelling openden de gebruikers van het kazerneterrein hun deuren. In gebouw A konden bezoekers de ateliers van kunstenaars bewonderen, terwijl het Filmcafé een gevarieerd programma bood. De combinatie van erfgoed en kunst zorgde voor een bijzondere beleving, waarin verleden en heden samensmolten.

Het Erfgoedspektakel, georganiseerd door erfgoedorganisatie BOEi, bood een boeiende en levendige kennismaking met een stukje verborgen geschiedenis van Grave.

ONDERNEMERS EN KUNSTENAARS OP DE BONSKAZERNE GEBOUW A

F

MAXIMILIAAN DE MANSTRAAT 2

- Filmcafé Grave

6

- AP.ART Annet Poelen - Ella Kunst & Vakmanschap - Haken en Zo Workshops - Maartje Gerrits Fotografie - Trudy Hagenaar

H

- VlakVisie Irene Lay 8

- Mina Donyavi Art Gallery

MAJOOR DE GROSS MAXIMILIAAN DE MANSTRAAT

MAXIMILIAAN DE MANSTRAAT 1

- Flow de Carrièrecoach

D1

- Linders & Linders - Own Your Way 3

- FRMD - Koffiebeleving.com

5

D2

MAJOOR DE GROSSTRAAT

GEBOUW B

- Animotion Dierfysiotherapie - Oogverblindend

GEBOUW C JAC MARISPLEIN 1

- Lunchroom & IJssalon Victoria!

4

- Atelier (Suzanne) Menheere

MAXIMILIA

AN DE MAN

STRAAT

- Pre-Loved Market

LUNCHROOM & IJSSALON VICTORIA!

IAAN

DE M

ANS

TR A

AT

A

IMIL

FILMCAFÉ GRAVE

6

8

MAX

- Rujira Spa Massage

MAXIMILIAAN DE MANSTRAAT

5

A

5

WERKEN WONEN D2 & E2 - De Steenvlinder E1 - Mooiland G - Knarrenhof

2

B

MAXIMILIAAN DE MANST

KOUWENOORDSESTRAAT

Q

Stenen Soldaten en geweren zijn verdwenen

G

rangen en standen uit andere tijden vervangen FILMCAFÉ door nieuw appel GRAVE

van creatieve geesten.

S

E1

LUNCHROOM kijkt nu een brillenmaker & IJSSALON VICTORIA! op de ingang neer

de huismeester heeft een museum

KOUWENOORDSESTRAAT

MAJOOR DE GROSSTRAAT

STRAAT

Vanuit de commandant zijn raam

in de wapenkamer en op maandagavond

E2

wordt de poort gesloten door de yogadame.

O

Maar het geheugen zit in de stenen de herinneringen zullen het altijd weten.

WONEN

Riekie Weijman

T1 MONUMENT

Het gedicht Stenen werd in 2022 5

4 1

3

JAC MARIS PLEIN

1

TRAAT

INGANG

GENERAAL DE BONSWEG

C

T2

geschreven door Riekie Weijman van Woorden voor Alles. Zij was destijds een van de ondernemers in gebouw B.

‘Iran is always in my heart’

Mina Donyavi Art Gallery: alleszins een bezoek waard Bij binnenkomst in de ruimte, waar Mina al haar artistieke schoonheden heeft opgehangen of uitgestald, maak ik een vergissing.

De schilderijen zijn van een pracht die je zelden tegenkomt. Het begon al bij het eerste doek. Frida Kahlo, dacht ik. Kan niet waar zijn, was de volgende gedachte, want dan hangt hier voor een fortuin aan de muur.

Mina Donyavi kon er wel om lachen.

“Dit is allemaal mijn werk, dat je aan de muur ziet hangen”. Ook de vele schitterende dressoirs zijn door haar helemaal opgeknapt. Een veelzijdig en zeer getalenteerd kunstenares.

Mina heeft haar plaats gevonden in gebouw A op de Generaal de Bonskazerne: “Het is hier een mooie plaats om te werken. Met fijne medebewoners. In Grave voel ik me op mijn gemak en heb ik geen last van racisme, in tegenstelling tot een vorige woonplaats.” Voor wie contact zoekt, let op: Mina spreekt geen Nederlands, maar wel vloeiend Engels.

Iran “Ik ben geboren en getogen in Iran. In de hoofdstad Teheran. Van mijn mama heb ik leren schilderen. Op school moesten we onder elke letter een schilderijtje maken.

Een prachtige herinnering. Al bij het middelbaar onderwijs merkte ik dat mijn vader niet wilde dat ik naar een school voor de kunsten ging. Ik moest net als hij advocaat worden. Dus ging ik braaf naar Science en stiekem naar Art. Best wel gewaagd. Ik voelde me het zwarte schaap van de familie. Na het middelbaar accepteerde mijn vader dat ik naar de University of Arts en Culture ging. Een opleiding die worldwide over kunst en cultuur ging. Theoretisch en praktisch.

In 2019 leerde ik mijn man kennen. Een Nederlander. Uit Terneuzen.”

‘Ik volgde de liefde’ Dat was reden om mijn relatie met die stad en streek te verduidelijken. Zelfs zijn naam kwam mij bekend voor. Even rust ook

in Mina’s gedachten: “Iran is zo’n prachtig land. Teheran zo’n schitterende stad. Maar

Toekomst Mina: “Ik zou graag een succesvolle

ik volgde de liefde. Mijn man kon niet in

kunstenaar worden van functionele kunst.

Iran werken en ik wel in Nederland. Dus

Van kunst die je kunt gebruiken. Eigenlijk

de keuze was snel gemaakt. Maar Iran is

voel ik me al succesvol. Ik ben trots op mijn

always in my heart.”

werk. Ik ben hier voor de liefde voor mijn man gekomen. Ik heb alles achter gelaten

Art Gallery

en ben hier als een ‘baby’ gekomen. Ik heb

Mina Donyavi heeft al ruim 25 jaar ervaring

hier weer alles moeten leren en nu ben ik

in de kunsten: “Ik ben gespecialiseerd in

relaxed en voel me thuis. Ik zou toch best

het expressionisme, waarbij ik levendige

nog een wat grotere ruimte willen hebben,

kleuren en dynamische vormen gebruik

zodat ik ook aan anderen alles over kunst

om emotie en veerkracht te verkennen.

kan leren. Ik zou een grote ruimte willen

Alles wat je hier ziet hangen heb ik zelf

ombouwen en iets doen voor de aarde.”

gemaakt.”

Freddy Klooté

Passie voor schilderen Als ze mijn vragende blik ziet legt ze uit: “Ik zie een scène en dan schilder ik scènes uit het leven; relaties tussen mensen.

Ze varieert de donkerte van een ouder echtpaar, met een ander schilderij dat iets heeft van een Mondriaan met een Mina Donyavi-stijl. Ik heb al verschillende succesvolle

solotentoonstellingen

gehouden in Teheran, voordat ik naar Nederland vertrok. Hier heb ik mijn

donyavimin@gmail.com

passie voor schilderen samengevoegd met

duurzaam

design

door

meubels

te upcyclen tot unieke, betekenisvolle stukken. De dressoirs koop ik en style ze naar hun karakter. Het meubel zegt als het ware wat het wil. Ik ken hun taal.”

06 401 989 77 minadonyavi.com Gebouw A

‘Iedereen mag hier zichzelf zijn’

Het leven op de Generaal de Bonskazerne Maartje Gerrits (rechts op de foto) verwelkomt me allerhartelijkst. Zij heeft haar studio in gebouw A: “Een gebouw waarin op dit moment zo’n twaalf verschillende disciplines van kunstvormen gevestigd zijn.

Je kunt hier best spreken van een broeinest van creativiteit”. Ella van der Meulen (links op de foto) schuift aan. Zij is al een stapje verder in haar relatie met de Generaal de Bonskazerne: “Ik woon hier al een tijdje. Daar op de hoek.” (foto’s: Maartje Gerrits) Maartje Gerrits verwelkomt me allerhartelijkst. Zij heeft haar studio in gebouw A: “Een gebouw waarin op dit moment zo’n 12 verschillende disciplines van kunstvormen gevestigd zijn. Je kunt hier best spreken van een broeinest van creativiteit”.

Ella van der Meulen schuift aan. Zij is al een

we vrijwel altijd allemaal aanwezig. We voe-

Maartje: “Wonen, werken, ontmoeten en ont-

stapje verder in haar relatie met de Generaal

len de verbinding. Werken met onze handen.

dekken op een terrein waar elke dag wat te

de Bonskazerne: “Ik woon hier al een tijdje.

Ieder in een andere vorm van kunst.”

zien, te doen en te beleven is. Het Filmcafé

Daar op de hoek”.

loopt fantastisch goed. Een dorp-apart zijn

Maartje, bekend fotograaf uit Escharen en uit-

Gebouw A

we aan het worden. En het is mooi om dat van

kijkend naar ook een woning op dit terrein, is

Maartje: “dit deel van het gebouw is eigen-

dichtbij mee te maken”. Ook Maartje werkt

best een beetje jaloers op Ella. “In de goede

lijk al vol. Er is zelfs een wachtlijst. We wer-

hier niet de hele week in haar fotostudio,

zin van het woord hoor. Ik zou hier ook nu al

ken hier allemaal aan onze eigen manier van

waar ze portretten van kinderen maakt. “Maar

dolgraag willen wonen, maar mijn huis hier is

kunst. We zijn absoluut geen concurrenten

ik ga er ook op uit voor bruiloften en gezin-

pas begin 2026 gereed. Tot zolang blijf ik nog

van elkaar. Eerder vrienden. Collega’s. Ieder-

nen. Het is eigenlijk van een uit de hand ge-

bij mijn ouders wonen”.

een mag hier zichzelf zijn. We zijn allemaal

lopen hobby een eigen bedrijf geworden. Ik

verschillende types van verschillende leeftij-

werk hiernaast bij een bedrijf in de transport

‘We voelen de verbinding’

den en voelen ons toch met elkaar verbon-

en logistiek, waar ik foto’s, video’s en teksten

Twee jonge vrouwen die hun plek hebben

den. Voor velen die hier werken is het een le-

maak voor de sociale media van het bedrijf en

gevonden op het terrein van een voormalige

ven naast hun baan of pensioen. We zijn dan

daarnaast doe ik ook grafische vormgeving.”

kazerne. Niet een beetje raar? Beide dames

ook heel afwisselend aanwezig”.

kijken me verbaasd aan. Raar? “Ella, glas-in-

‘Passie’

lood-kunstenares: ”Het is hier heerlijk wonen

‘Het begint steeds meer te leven’

en werken. In dit gebouw verbindt de kunst

Ella: “Ik werk 7 dagen in de week met glas-

ve gekomen. “Ik heb na het Merletcollege een

ons. Met passie voor een discipline die ook bij

in-lood. Onder meer in Utrecht. Je praat dan

opleiding tot glazenier gevolgd. En doe dat

onze collega’s op belangstelling kan rekenen.

over een werk van anderhalf jaar of zo. Hier

met passie. In Utrecht werk ik in een groot

Als er iemand een tentoonstelling geeft zijn

op het terrein leef ik me uit op eigen creaties.

atelier, waar ik vooral met glas-in-lood bezig

In het begin was het hier heel rustig, maar het

ben. Voorbeeldje? Ik kreeg als opdracht twee

begint steeds meer te leven. Lunchroom/ijs-

grote zakken met scherven. Daar moest ik

salon Victoria is geopend en we zien steeds

weer de originele glas-in-loodramen van ma-

meer mensen langskomen voor een lunch of

ken. Een jaar mee bezig geweest”.

koude versnapering. Ook fietsers maken een

Twee jonge vrouwen op de Generaal de Bons-

ommetje over het terrein. Mensen die met een

kazerne. Enthousiast, sociaal, artistiek. Leven

glimlach van herinnering dan zeggen: ‘Hier

met anderen voor “de kunst”. Maar vooral:

heb ik vroeger gediend’. En er komen steeds

genieten.

Ella van der Meulen is op haar derde naar Gra-

meer mensen bij. Ook in de andere gebouwen.”

Freddy Klooté

‘You see darling, I haven’t forgotten you yet’ Brieven naar een Britse arts op de Bonskazerne De Bonskazerne is een belangrijke historische plek. Daarom liet eigenaar BOEi een archeologisch onderzoek uitvoeren in de gebouwen om te zien of er nog sporen van die geschiedenis te vinden waren. “Ja!”, bleek het antwoord, want talrijke vondsten werden door de archeologen geborgen, waaronder een krant uit 1945 en stukjes administratie van de Duitse Kriegsmarine. Eén vondst riep echter vragen op die niet direct konden worden beantwoord: wat was de betekenis van een serie snippers van brieven, die verscheurd, en mogelijk verstopt, waren achtergebleven in de zolder van het Bureelgebouw? Dankzij hulp van een Britse dame uit Evesham, weten we iets meer.

“Wat we aantroffen was op ‘t eerste ge-

is participatie in de archeologie tegenwoor-

namelijk dat Clement in 1935 trouwde met

zicht een hoopje papierrommel dat tussen

dig een hot item”, vertelt Wijnen.

ene Aagon Nielson – wat zeker een Deense

de zolderplanken was weggestopt”, vertelt

naam is – en getrouwd zou blijven tot hij in

BOEi-archeoloog Jobbe Wijnen.

“Voor veel contemporaine onderwerpen zijn

“Je zag het zo over het hoofd en dat was

archeologen niet de beste bron en zeker als

waarschijnlijk waarom het er na 74 jaar

je ‘overzees’ onderzoek wilt doen, waarom

Verscheurde liefdesbrieven

nog lag. Het ging om Engelstalige brieven,

dan niet gewoon hulp vragen aan mensen

Clement was dus getrouwd met Aagon toen

zowel getypt als handgeschreven, maar

die de beste toegang hebben tot informa-

hij in 1944 ingekwartierd zat op de Bons-

we hadden aanvankelijk geen idee of de

tie?” Dat is wat Wijnen deed door een op-

kazerne, maar wie was Bicky dan? “Tja, dat

snippers bij elkaar hoorden of van één of

roep per post te sturen naar het retouradres

blijft op dit moment speculatie, want daar-

meerdere personen waren. Het bleek dat

op de brieven, een huis aan de Cheltenham

over vond Veronica geen info”, zegt Wijnen.

weinig snippers nog aan elkaar te passen

road in het dorpje Evesham. Niet lang daar-

“Het lijkt mij onwaarschijnlijk dat ‘Bicky’ de

waren, maar wel dat de auteur waarschijn-

na kreeg hij antwoord per mail van Veronica

koosnaam was van de Deense Aagon, maar

lijk vaak dezelfde persoon was: een vrouw

Open, een dame op leeftijd die nu met haar

we kunnen het niet uitsluiten. De brieven lij-

uit het Verenigd Koninkrijk die zichzelf Bi-

man in dat huis woont en meer dan enthou-

ken te gaan over ‘koetjes en kalfjes in Eves-

cky noemde en schreef naar ene Clement

siast was om de speurtocht voort te zetten.

ham’ en niet op gepassioneerde brieven van

1998 stierf in Gloucestershire.

een geheime minnares aan haar soldaten-

Richardson. Uit het briefhoofd maakten we op dat Clement als arts eind 1944 in Neder-

Typemachine

liefje in Nederland. Het zou wel eigenaardig

land dienst deed bij het British Liberation

“Ze dook meteen de archieven in en wist te

zijn dat die minnares als retouradres het-

Army en ingedeeld zat bij het Headquarter

achterhalen dat Clement J. M. Richardson

zelfde adres gebruikt als waar Clement ook

of the Netherlands District. Dit hoofdkwar-

inderdaad in haar huis had gewoond in

zelf woonde. Was het dan zijn assistente in

tier bezocht ook Grave tijdens de Geallieer-

de jaren ‘40. Ze stuurde ons ook een foto

de praktijk? Ook blijft het opvallend dat de

de opmars. Weinig van wat Bicky schreef

toe. Het is zeer goed mogelijk dat Clement

brieven verscheurd achtergelaten zijn. Als

was nog coherent te volgen, maar op één

als arts een praktijk aan huis had, wat zou

je post krijgt van een dierbare, dan bewaar

snipper stond duidelijk ‘You see, darling, I

verklaren waarom Bicky een typemachine

je die toch zeker?”

[haven’t] forgotten you yet!’.”

voorhanden had. Veronica wees verder op de uitgang ‘son’ in de naam Richardson, wat

Wijnen vertelt wel vaker verscheurde lief-

Voer voor speculatie

haar de indruk gaf dat Clement mogelijk

desbrieven in kazernes te hebben gevon-

Romantisch en voer voor speculatie, maar

Deense wortels had.”

den. Wie Bicky was zullen we waarschijnlijk

hoe kom je er als archeoloog vervolgens

nooit weten, maar naar Clement zou even-

achter wie Clement en Bicky waren? En zou

Dit paste bij het andere belangrijke ge-

tueel via de war-archives nog verder onder-

één van hen nog kunnen leven? “Gelukkig

geven dat Veronica in de archieven vond,

zoek gedaan kunnen worden.

Leden van huisband Los Bonsos kijken terug Discipline en ontspanning in de Bonskazerne De Bonskazerne was jarenlang een belangrijke militaire plek, waar dienstplichtigen en beroepsmilitairen werden opgeleid en ingezet. Tussen de oefeningen door klonken er ook andere geluiden: de tonen van Los Bonsos, de huisband van de kazerne. Deze band, bestaande uit dienstplichtigen en beroepsmilitairen, vond een uitlaatklep in muziek en bracht zelfs een plaat uit. In een studio, waar overigens later Lee Towers ook zijn muziek zou opnemen, legden zij hun nummers vast. Wil Bosgoed en Wim Verlinden, beiden destijds lid van de band, bezochten in 2024 de kazerne en keken terug op hun tijd in Grave.

Toen Wil Bosgoed en Wim Verlinden in Grave aankwamen, was hier de 12e afdeling Veldartillerie gestationeerd. Deze eenheid

ly-batterij in gebouw EII, waar hij als kanon-

Kroeg ‘Jokes’

werd in 1967 op de kazerne ondergebracht

nier 1ste klas de loop van het geschut in de

Toch was er naast de militaire discipline

en zou hier tot 1978 blijven. Gedurende

juiste richting bracht.

ruimte voor ontspanning. Sommigen stu-

deze periode werd het complex grondig

“Eerst sliepen we met zijn allen op één ka-

deerden, anderen luisterden muziek of ke-

gerenoveerd en uitgebreid met een nieuw

mer. Behalve de commandant en de chauf-

ken tv. En wie even weg wilde, kon naar

onderhoudsgebouw. Wil kwam na zijn op-

feur.”

kroeg ‘Jokes’ tegenover de kazerne of uit

leiding in Roosendaal op de Bonskazerne

Later verhuisde hij naar het net opgeknapte

eten bij de Chinees in Nijmegen. Voor Wim

terecht als N00X0, verantwoordelijk voor

EII gebouw. “Andere jongens moesten naar

betekende dat zelfs voor de eerste keer in

de instrumenten van de artillerie. Hij werkte

andere kamers en sommigen vertrokken

zijn leven uit eten. “Dat was wat anders dan

in het stafgebouw.

zelfs uit dienst. We konden onze kamer naar

de soldatenkost. Die overigens niet eens zo

“Het was een fijne kazerne en ik heb daar

eigen wens inrichten met posters. Met bed-

slecht was daar. Op oefening kreeg je de

een goede tijd gehad”, vertelt hij. “Daarom

den kriskras door de kamer, met een tv en

‘blauwe’ hap, een Indische maaltijd bereid

heb ik me hierna nog aangemeld om als

draaitafel. Onze kamer was zo voorbeeldig

door de veldkeuken. Heerlijk!”

vrijwilliger te werken. Dat heb ik nog zes

dat die zelfs werd gebruikt als showkamer

jaar gedaan.”

tijdens rondleidingen voor de officiersvrou-

Los Bonsos

wen.”

Maar voor Bosgoed en Verlinden was er

Showkamer met tv en draaitafel

vooral één manier om te ontspannen: mu-

Wim diende in 1974 en 1975 16 maanden op

Vast ritme

ziek maken. Op de Bonskazerne werd Los

de Bons. Zijn keuring wees uit dat hij ge-

Het leven op de Bonskazerne kende een

Bonsos opgericht. “We hadden in zes jaar

schikt was voor de artillerie, waardoor hij

vast ritme. “’s Ochtends vroeg eerst eten

tijd veel muziekliefhebbers in de band”,

ook bij de 12e afdeling Veldartillerie werd

in de eetzaal, dan om acht uur op appel en

vertelt Wil.

ingedeeld. Hij was onderdeel van de Char-

sporten”, herinnert Wil zich. Wim vult aan:

Adjudant Dick Lorentz, hoofd van de Wel-

“De eerste maanden bestonden uit oplei-

zijnszorg, was de initiator van de band en

dingstrajecten: marcheren, schietoefenin-

speelde zelf ook mee. Wim speelde op de

gen en oefenen in Langenboom, Oldebroek

dwarsfluit. Voor hem was de band een uit-

en zelfs de Lüneburger Heide in Duitsland.

komst: “Veel repeteren betekende vrijstel-

Maar ook wachtlopen op de kazerne. Ik her-

ling van andere diensten. In totaal hadden

inner mij dat we regelmatig rondjes moes-

we 25 optredens, inclusief een plaatopna-

ten lopen over het terrein tot achteraan

me.”

langs het hek, achterlangs de gebouwtjes.”

Los Bonsos trad ooit zelfs op in een tv-programma.

‘Ik kan helpen om je beter te voelen’

Geniet van een authentieke Thaise massage bij Rujira Spa In gebouw C van de steeds voller wordende Generaal de Bosnskazerne in Grave/Velp vindt u de salon van Rujira. Een keurig ingerichte ruimte met de traditionele massagetafel en ook een gezellig zitje. In dat zitje ontmoet ik de Thaise Rujira: een bescheiden vrouw, die met blijdschap vertelt over haar plekje op dit terrein.

Ze was net bij de lunchroom even verderop en geniet van de vriendschap met de mensen van de andere bedrijven. Een totaal ander leven dan ze al weer jaren geleden in Thailand gewend was. Haar Nederlands kost haar nog moeite, maar ze vertelt en hoort wat ze nodig heeft of kwijt wil.

“Twee jaar geleden ben ik naar Grave gekomen, na een hele tijd in Nijmegen gewoond en gewerkt te hebben. Maar in Nijmegen zijn inmiddels al zoveel Thaise massagesalons, dat het me beter leek om ergens anders een eigen salon te beginnen. De ervaringen uit Nijmegen neem ik in ieder geval mee”.

Thaise massage Rujira:

“Mensen

kunnen

zelf

kiezen

welke behandeling ze willen. Ik kan ze een traditionele behandeling geven, een Thaise combinatiemassage van het hele lichaam, een oliemassage, een massage van alleen de achterkant, een warmoliemassage, een hot stone massage, een kruiden stempelmassage, een Thaise gezichtsmassage, een gezichtsmassage met scrub, een combinatie van scrub en

massage

voor

het

gezicht,

een

voetmassage of een Thaise ‘gezicht-VIPcompleet-massage’.

De tijden kun je zelf kiezen. Die heb ik vanaf 30 tot 90 minuten. Ik geef zelf de voorkeur aan een behandeling van 90 minuten. De prijzen variëren van 35 tot 90 euro. Voor mensen die denken dat een massage bestaat uit zacht strelen, die moet ik teleurstellen. Ik masseer soms best stevig, maar als het nodig is, of de cliënt geeft dat aan, doe ik het wat zachter.”

Behandeling “Mensen

voor

meer praten, maar richt me volledig op de

informatie of voor een afspraak”, gaat

kunnen

me

bellen

massage. In een rustige en ontspannende

Rujira verder. “Ik krijg meestal mensen

sfeer. Met naar wens rustige muziek,

die ergens ‘vast’ zitten. Last hebben van

zachte verlichting, een toevluchtsoord

hun lichaam. Mijn massage kan daarin

waar je je kunt onttrekken aan de drukte

een oplossing bieden. Mijn eerste vraag is

van het dagelijks leven en je jezelf kunt

dan ook altijd waar iemand last van heeft.

verwennen met de ultieme verzorging.

Meestal hoor ik dan nek, schouder, armen,

Laat me je meenemen op een reis naar

benen of hoofd. Maar je kunt me ook

ontspanning of een tocht naar herstel.”

raadplegen als je slecht in je vel zit. Ik kan helpen om je beter te voelen. Daarvoor doe

Maak een afspraak

ik mijn uiterste best. Maar ieder mens is

Wie een massage van Rujira wil meemaken,

anders en dat voel ik ook. Ik maak gebruik

kan een afspraak maken. Rujira Spa is

van goede professionele materialen”.

dagelijks geopend van 10 tot 20 uur.

(Instagram en Facebook: Rujira Spa)

Tijd voor een glaasje water. Rujira heeft het op de Generaal de Bonskazerne naar haar

Freddy Klooté

zin. “De contacten met mijn collega’s zijn erg goed. Daar kan ik echt van genieten. Ik ken iedereen en iedereen kent mij.”

‘Reis naar ontspanning’ Ze gaat verder: “Als er iemand komt gaan we eerst zitten en vraag ik wat die persoon nodig heeft. Terwijl die cliënt

info@rujiraspa.nl

dat vertelt ben ik in mijn hoofd al bezig met wat ik zal gaan doen. Dan gaan we beginnen. Mijn massage is rustig en diep, tot de spier. Ik doe niet aan aaien, maar ik masseer wisselend hard en zacht. Ik doe wat de cliënt kan hebben. Ik ga dan niet

06 265 299 99 (ook via WhatsApp) rujiraspa.nl Gebouw C

DROMEN WORDEN WERKELIJKHEID

Door exclusief vakmanschap Runstraat 65, 5374 AB, Schaijk • +31 (0)486 461 851 info@vandintherbouwbedrijf.nl

R ES TAU R AT I E

Van Dinther Bouwbedrijf is een gezond en hoogwaardig bouwbedrijf.

Met meer dan vijftig jaar ervaring in met name de restauratie en exclusieve villabouw, kunnen wij u alle expertise en vakmanschap bieden om uw wensen te verwezenlijken.

VILLABOUW

Uitgelicht FRMD

Vanuit het voormalige commandantvertrek van gebouw B werk ik als consultant gespecialiseerd in de volledige product lifecycle, van idee tot lancering, inclusief certificering en compliance.

Het doel is om bedrijven en ondernemingen te ondersteunen bij het ontwikkelen en op de markt brengen van innovatieve en veilige producten. De focus ligt op persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)

met

expertise

op

hoofdbescherming,

waaronder

veiligheidsbrillen, gehoorbescherming en veiligheidshelmen.

Als FRMD zijn we ook actief op online platforms in de marksegmenten Safety en Sports & Travel-productoplossingen.

Uitgelicht

Koffiebeleving.com Onlangs zijn we een nieuw avontuur begonnen: koffie!

Onder de naam Koffiebeleving.com hebben we een zorgvuldig geselecteerd assortiment van koffiebonen, Fresh Brew en Instantkoffie. Met deze uitbreiding combineren we onze ervaring in productaanbod met een passie voor beleving en smaak.

Jacks Coffee Met het merk Jacks Coffee gaan we niet alleen voor de lekkerste koffie, maar zorgen we er ook voor dat deze op een verantwoorde manier wordt geproduceerd. De koffieboeren krijgen een eerlijke prijs voor hun werk, zodat we samen een steentje bijdragen aan een betere wereld.

En het mooiste? Jacks Coffee doneert, samen met de koffiebranderij, een deel van de opbrengst aan een lokaal goed doel. Dit doel wisselt regelmatig, zodat we al koffiedrinkend het verschil kunnen maken.

info@frmdefd.com info@koffiebeleving.com FRMDEFD.com & koffiebeleving.com Gebouw B - 1e verdieping

Uitgelicht Annet Poelen Kunstenares met passie voor Mixed Media en Assemblages Dit doe ik in mijn atelier Ik maak objecten, mix van alles door elkaar acryl, inkt, verf, papier, stof, glas, borduur en andere mediums om onverwachte textuur, structuur te bereiken Creëer steeds zoekend in kleur, vorm en materiaal naar de juiste combinatie met schoonheid en lef, authentiek en eigentijds

Als gewoon, bijzonder wordt. Een mooie beleving met kunst op maat.

Mooie objecten creëren met dat wat er rond ons zichtbaar en vindbaar is. Het bijeenbrengen van verschillende materialen en technieken, waarbij intuïtie, imperfectie, spiritualiteit en natuur een belangrijke rol spelen Kunst met een verhaal Het creëren van kunst maakt mij blij en gelukkig en geef daarom ook workshops

info@apart60.nl

06 10550904

apart60.nl

Gebouw A ruimte 7b

Uitgelicht

ANIMOTION DIERFYSIOTHERAPIE Mijn naam is Esther Maagdenberg en sinds april 2021 zit ik met mijn bedrijf Animotion Dierfysiotherapie op de Generaal de Bonskazerne. Ik ben werkzaam als dierenfysiotherapeute voor paarden en gezelschapsdieren. Op de kazerne ontvang ik voornamelijk honden en katten.

Dieren met een aandoening, tijdens een revalidatie of wanneer ze een dagje ouder worden kunnen allemaal baat hebben bij ondersteuning middels fysiotherapie. Zowel middels massage en mobilisatietechnieken als via oefentherapie en advies en lasertherapie kan ik dieren en eigenaren tot hulp zijn.

info@animotion-dierfysiotherapie.nl 06 15956132 animotion-dierfysiotherapie.nl Gebouw B, ruimte 7

‘Eerbetoon aan moed en doorzettingsvermogen’ Herinneringsmonument Indische gemeenschap op Bonskazerne In 2025 wordt op het terrein van de Generaal de Bonskazerne in Grave een bijzonder herinneringsmonument onthuld ter ere van de Indische gemeenschap die na de Tweede Wereldoorlog in Nederland en specifiek in Grave een nieuw thuis vond. De Stichting Indië-Herdenking Grave heeft zich jarenlang ingezet om dit monument mogelijk te maken. Evy Boer-de Wit, voorzitter van de stichting, en bestuurslid Louis Lefeu vertellen over de totstandkoming en het belang van dit eerbetoon. (foto: Hans Huizing)

Een beladen geschiedenis Tussen 1945 en 1967 arriveerden ruim 300.000 personen uit de Indische Archipel in Nederland. Dit waren voornamelijk Indische Nederlanders die na de Japanse bezetting en de onafhankelijkheid van Indo-

waaronder de onthulling van een mozaïek-

om zijn imposante sculpturen van corten-

nesië hun thuisland moesten verlaten. Velen

bankje in 2023. Het idee voor een permanent

staal, bezocht de kazerne om de sfeer en

van hen kwamen terecht in Grave, waar zij

monument ontstond al snel. “We wilden een

betekenis van de locatie in zich op te nemen.

werk vonden op de Generaal de Bonskazer-

blijvende plek van herinnering en respect”,

“Het is prachtig om te zien hoe Joshua zich

ne en woonden in het Rode en Blauwe Dorp.

zegt Louis. “Daarvoor hadden we natuurlijk

verbindt met het verhaal achter het monu-

“Onze ouders en grootouders kwamen ei-

financiële middelen nodig. We startten een

ment”, zegt Evy. “Zijn werk weerspiegelt

genlijk thuis in Nederland, maar moesten

fondsenwervingsactie en mensen doneer-

emotie en kracht, precies wat we willen uit-

hier opnieuw beginnen”, vertelt Evy. “Ze

den gul, zowel Indische Nederlanders als

dragen.”

hebben zich razendsnel aangepast en in-

andere Gravenaren.” Dankzij deze donaties

De onthulling van het monument staat ge-

geburgerd, maar hun herinneringen aan het

kon de stichting haar droom verwezenlijken.

pland voor 2025, precies 80 jaar na de bevrijding. Evy: “We hopen dat dit monument

verleden bleven altijd levendig.”

Louis, zelf geboren in Indië, herinnert zich

Een betekenisvolle locatie

een plek wordt waar mensen samenkomen

zijn overtocht nog levendig. “Ik had een au-

De keuze voor de locatie van het monument

om te herinneren en te eren. Niet alleen voor

tootje gekregen om mee te spelen op het

was snel gemaakt. “De Generaal de Bons-

de Indische gemeenschap, maar voor ieder-

schip. Op een dag pakte het dochtertje van

kazerne was de plek waar onze ouders en

een die betrokken is bij deze geschiedenis.”

onze buren het af en gooide het in zee. Ik

grootouders hun nieuwe leven opbouwden”,

Louis: “Onze beide vaders hebben gediend

was ontroostbaar en er ontstond ruzie tus-

zegt Evy. “Hier vonden ze werk en bouwden

in Nederlands-Indië en als krijgsgevangenen

sen de families. Dat buurmeisje bleek later

ze nieuwe vriendschappen op. Daarom wil-

verschrikkingen doorstaan. Ze spraken er

Sandra Reemer te zijn. Zo klein als ik was,

len we juist hier hun verhaal blijven vertel-

nauwelijks over, maar ze hebben het over-

voelde dat voor mij als een groot drama.”

len.”

leefd en hier een nieuw leven opgebouwd.

Louis vult aan: “Het monument zal een sym-

Dit monument is voor hen en voor alle an-

Van herdenking naar monument

bool zijn van moed en doorzettingsvermo-

deren die hetzelfde hebben meegemaakt.”

In 2019 begon de stichting na te denken over

gen. De mensen die hier aankwamen, waren

een herdenking van de bevrijding van de Ja-

alles kwijtgeraakt. Toch vonden ze de kracht

‘Nooit vergeten’

panse bezetting. “We wilden 15 augustus in

om door te gaan en een nieuw bestaan op

Het herinneringsmonument in Grave zal een

ere herstellen, zoals dat landelijk al gebeur-

te bouwen. Dit monument is een eerbetoon

tastbare herinnering zijn aan een belangrijk

de”, zegt Evy. “Onze eerste Indië-Herden-

aan hen.”

deel van de Nederlandse geschiedenis. “Op-

king trok ruim 200 mensen. Het leek alsof

dat we nooit zullen vergeten”, besluit Evy.

men erop had gewacht. Het enthousiasme

Ontwerp van Joshua Pennings

“Onze ouders en grootouders hebben hun

was groot en we besloten door te zetten.”

De stichting benaderde de bekende Graafse

leven hier opgebouwd en wij zijn hen daar

In de jaren daarna organiseerde de stich-

kunstenaar Joshua Pennings (foto) om het

eeuwig dankbaar voor.”

ting verschillende succesvolle evenementen,

monument te ontwerpen. Pennings, bekend

Uitgelicht

HAKEN EN ZO WORKSHOPS Ik ben Ilse Tielen en heb sinds 2017 mijn bedrijf Haken en Zo Workshops. Vanaf eind 2024 heb ik een atelier/workshopruimte op de Generaal de Bonskazerne. Mensen enthousiast maken om creatief bezig te zijn, dat is mijn streven!

Wat kan Haken en Zo Workshops je bieden: Leren creatief te zijn met allerlei “draadtechnieken”. Techniek waar draad aan te pas komt zoals haken, breien, macramé, kleding maken, borduren en nog veel meer. Elke techniek heeft zo zijn specifieke kenmerken.

Het einddoel kan een gebruiksvoorwerp zijn maar ook vrije vormgeving behoort tot de mogelijkheden. Het plezier in het creëren staat voorop.

Daarnaast ben je voor een kleurenanalyse bij mij aan het juiste adres.

Neem een kijkje op mijn website en wie weet ontmoeten we elkaar binnenkort.

info@hakenenzoworkshops.nl 06 1848 9646 hakenenzoworkshops.nl Gebouw A, ruimte 03, ingang achterzijde

Uitgelicht

IRENE LAY ATELIER VLAKVISIE Wil jij jouw creativiteit (verder) ontwikkelen? Bij Irene Lay van Atelier Vlakvisie leer je alles over tekenen en schilderen. Of je nu net begint of al ervaring hebt, iedereen werkt op zijn eigen niveau. Hier ontdek je de kunstenaar in jezelf.

Irene’s motto:

“Anders kijken is opnieuw zien.”

Realistisch of abstract, acryl of olieverf — de mogelijkheden zijn eindeloos! In haar lessen prikkelt ze je creatieve hersenhelft met oefeningen en klassieke technieken, zodat jij jouw eigen stijl kunt ontdekken.

Dankzij de kleine groepen (max. 8 deelnemers) krijg je persoonlijke begeleiding. In april en september starten nieuwe cursussen van 10 bijeenkomsten.

info@vlakvisie.nl 06 10307637 vlakvisie.nl Gebouw A ruimte B11

Salon Oogverblindend van Mireille Boersma

Laat je natuurlijke schoonheid stralen met permanente make-up In Gebouw B van de Bonskazerne in Grave vind je Salon Oogverblindend, waar eigenaresse Mireille Boersma haar passie voor permanente makeup (PMU) tot in de perfectie uitvoert.

Mireille begint in 2012 als wimperstyliste, maar haar focus ligt de laatste jaren steeds meer op permanente make-up. “Daar ligt mijn echte passie”, vertelt ze. “Het effect van permanente make-up is langduriger en het aanbrengen ervan is, mede door de steeds vernieuwende technieken, veel uitdagender”, vertelt Mireille enthousiast.

Van Zeeland naar Grave In de beginjaren werkt Mireille vanuit huis in het centrum van Grave, waarna ze haar salon verhuist naar Zeeland. Daar werkt ze zowel aan huis als in een salon in Nijmegen.

“Dat betekende veel op en neer rijden en dat was nogal onrustig. Vandaar dat ik meer iets in het midden zocht en drie à vier jaar geleden vond op de mooie locatie van de Bonskazerne in Grave. Een hele gave plek!” Sinds die tijd is haar focus vrijwel volledig

verschoven

naar

make-up

(wenkbrauwen,

permanente eyeliner

en

lippen) en heeft ze haar werkzaamheden als wimperstyliste grotendeels achter zich gelaten.

Mireille: “Ik vind het belangrijk om mensen

natuurlijke manier te versterken. Ik werk

een beetje te leren kennen. Wat verwachten

perfectionistisch en ga altijd voor het

ze? Wat zijn de mogelijkheden? Daarnaast

beste resultaat. In mijn salon neem ik

nemen we eventuele gezondheidsfactoren

graag de tijd voor mensen en werk ik met

en

teken

rust, zorg en aandacht. Ik wil dat mensen

ik de make-up eerst uit op het gezicht,

medicatie

door.

Vervolgens

zich hier echt op hun gemak voelen en blij

zodat de klant en ik samen kunnen

zijn met wat ze zien in de spiegel.”

beoordelen of het voldoet aan de wensen.

Pas als we beiden tevreden zijn, begin

Maak een afspraak

ik met de daadwerkelijke behandeling.”

Bij Salon Oogverblindend, gevestigd in

Voor

wie

gratis

adviesgesprekken

twijfelt,

Mireille

ook

Gebouw B, ruimte 8 & 9, kun je terecht voor

aan

de

permanente wenkbrauwen, eyeliner en

biedt

om

mogelijkheden vrijblijvend te bespreken.

lippen. Plan een vrijblijvend intakegesprek om te ontdekken wat bij jou past. Dat

Voordelen van permanente make-up

‘Eén tot drie jaar’

Permanente make-up biedt veel voordelen,

Vaak wordt PMU verward met tatoeages,

13077052. De salon is geopend op dinsdag

maar er is een belangrijk verschil. “Een

tot en met vrijdag van 10 tot 17 uur en op

tatoeage is echt permanent, terwijl PMU

zaterdag van 9 tot 15 uur. Kijk voor meer

semi-permanent is”, legt Mireille uit. “PMU

info op www.oogverblindend.nu.

vertelt Mireille. “Door middel van make-up kun je er optisch jonger en frisser uitzien, het effect is heel groot. Permanente make-up is heel makkelijk: wanneer je ‘s ochtends opstaat, is de basis al goed en ben je grotendeels klaar. Dat scheelt veel tijd. Bovendien is het voor veel mensen lastig om zelf make-up aan te brengen, bijvoorbeeld als je wat ouder bent of een bril draagt. Ik hou erg van een natuurlijke uitstraling en met PMU kun je iemands natuurlijke schoonheid subtiel verbeteren.”

Werkwijze Het aanbrengen van permanente makeup begint altijd met een intakegesprek.

kan via info@oogverblindend.nu of 06-

gaat minder diep in de huid en vervaagt na verloop van tijd. Een nabehandeling (‘touch-up’) na een bepaalde periode houdt het resultaat mooi en fris.” Wanneer een touch-up nodig is, variërt van één tot drie jaar, dit hangt af van huidtype en blootstelling aan zonlicht. info@oogverblindend.nu

Perfectionistisch Mireille streeft ernaar om mensen met haar behandelingen niet alleen mooier te maken, maar ook hun zelfvertrouwen te

vergroten.

om

iemands

“Het

is

mijn

uitstraling

uitdaging op

een

06 130 770 52 oogverblindend.nu Gebouw B, ruimte 8 & 9

@filmcafegrave

Meer dan film alleen Filmcafé Grave is dé plek in de regio waar filmhuisfilms tot leven komen, waar verhalen je raken en waar je méér meeneemt dan alleen een filmervaring. Van indringende drama’s tot verrassende wereldcinema – elke vertoning biedt net dat beetje extra.

Maar Filmcafé Grave is méér dan film. Elke maand presenteren we een afwisselend programma van podiumkunsten, van muziek tot theater en inspirerende lezingen. En zoek je een sfeervolle plek voor een maatschappelijk/cultureel evenement? Onze zaal is te huur! (Neem contact op voor de mogelijkheden).

Filmcafé Grave draait volledig op de kracht van ruim 50 toegewijde vrijwilligers.

Samen maken we kunst en cultuur toegankelijk voor iedereen.

Blijf op de hoogte van onze films, specials en events. Meld je aan voor de nieuwsbrief dan mis je niets!

In de theaterzaal Generaal de Bonskazerne Maximiliaan de Manstraat 2, Velp (NB)

Advertentie Filmcafe Bonskazerne_V2.indd 1

Meer info en programma: www.filmcafegrave.nl

23-03-2025 09:03

Flow de Carrièrecoach helpt je op weg

Werkplezier, loopbaanbegeleiding en persoonlijke ontwikkeling voor iedereen Flow de Carrièrecoach helpt mensen bij het vinden van hun talenten en het maken van de juiste loopbaankeuzes.

Sonja de Louw, de drijvende kracht achter Flow, is inmiddels drie jaar gevestigd op het Bonskazerneterrein.

In september 2024 verhuisde ze naar een nieuwe ruimte in Gebouw B. Met een achtergrond in de uitzendbranche heeft Sonja een groot netwerk opgebouwd en veel ervaring met loopbaanvragen. “Ik zag vaak hoe mensen vastlopen in hun werk. Mijn missie is om hen te helpen hun talenten te ontdekken en deze op de juiste manier in te zetten. Of je nu je baan bent kwijtgeraakt, twijfelt over je huidige werk of een carrièreswitch overweegt, het begint allemaal bij jezelf”, legt ze uit. “Wat zijn je talenten en drijfveren? Waar krijg je energie van? Dat is de sleutel tot werkplezier.”

Talenten Motivatie Analyse Bij Flow wordt gebruikgemaakt van de zogeheten

Talenten

Motivatie

Analyse

(TMA), een wetenschappelijk onderbouwde methode om inzicht te krijgen in talenten, drijfveren

en

ontwikkelmogelijkheden.

TMA blinkt uit in het identificeren en ontwikkelen van talenten op alle niveaus van een organisatie. “Het helpt bedrijven effectieve teams op te bouwen en een positieve werkcultuur te creëren.”

De analyse biedt niet alleen waardevolle inzichten voor individuen, maar ook voor teams. Sonja: “Iedereen heeft zijn eigen kwaliteiten. TMA maakt zichtbaar hoe teamleden elkaar aanvullen en waar nog ruimte voor ontwikkeling is.” De methode wordt gebruikt voor persoonlijke groei en teamcoaching.

Ook bedrijven die willen investeren in duurzame inzetbaarheid van medewerkers kunnen hier profijt van hebben. “Als je weet wat je talenten zijn en hoe je die optimaal inzet, ervaar je meer werkplezier en presteer je beter. Door inzicht te krijgen in ieders sterktes en zwaktes, kun je teams bouwen die elkaar perfect aanvullen.”

Teamcoaching Naast individuele coaching biedt Flow ook teamcoaching voor bedrijven. Teamleden

Flow de Carrièrecoach bestaat al ruim

vullen een online vragenlijst in, waarna er

twintig jaar en heeft een indrukwekkende

een rapportage wordt gemaakt. Op basis

klantenkring opgebouwd, variërend van

daarvan

gesprekken

grote bedrijven tot overheidsinstanties en

en een teamanalyse, die wordt afgesloten

kleine ondernemers. “Het gaat erom dat

met een gezamenlijke workshop. “Doel

je doet wat bij je past”, benadrukt Sonja.

is om talenten optimaal te benutten en

“Als je weet waar je goed in bent en wat je

samenwerking te verbeteren”, vertelt Sonja.

motiveert, welke waarde je toevoegt, dan

volgen

individuele

kun je betere loopbaankeuzes maken en zul

Extern vertrouwenspersoon

je met meer plezier en energie aan het werk

Sonja kan ook als extern vertrouwens-

zijn.”

persoon voor organisaties fungeren. “Een combinatie van een interne en externe

Neem contact op

vertrouwenspersoon is ideaal. Werknemers

Ben je toe aan een nieuwe stap in je carrière,

moeten zich vrij voelen om hun zorgen te

zoek je coaching of wil je als werkgever

delen.

vertrouwenspersoon

investeren in talentontwikkeling? Neem

kan een veilige en professionele omgeving

dan contact op met Flow de Carrièrecoach.

Een

extern

bieden waar medewerkers zich gehoord voelen.” Sonja is als vertrouwenspersoon

Freddy Klooté

verbonden aan diverse bedrijven in de regio.

Samenwerking met Own Your Way Sonja’s passie voor coaching heeft zich uitgebreid naar de jongere generatie. Flow werkt namelijk samen met Own Your Way, het bedrijf van haar dochter Estell Koninkx, dat zich richt op young professionals. “We willen vooral ook jonge mensen inspireren hun eigen weg te vinden”, zegt Sonja.

info@flowdecarrierecoach.nl 06 109 103 30 flowdecarrierecoach.nl Gebouw B

EEN BRUISENDE ENCLAVE IN HET GROEN MET EEN RIJKE GESCHIEDENIS De Generaal de Bonskazerne, een indrukwekkend rijksmonument net buiten Grave, spreekt tot de verbeelding.

Het fraaie militair gebouwencomplex bood door de jaren heen een thuis aan uiteenlopende bewoners.

BOEi, een non-profitorganisatie gericht op restauratie en herbestemming van erfgoed, werkt sinds 2014 aan een nieuwe bestemming voor de Bonskazerne. De gebouwen en het ruim 20.000 m2 grote terrein transformeren tot een bruisende wijk waar wonen, werken, horeca en cultuur elkaar aanvullen en versterken.

Een kleine enclave in Grave, te midden van groen en historie!

Kijk voor meer informatie op www.Bonskazerne.nl