Afscheidsbijlage Gemeente Landerd 1994-2022

Afscheidsbijlage

Gemeente Landerd 1994 - 2022

AFSCHEIDSBIJL AGE

Gemeente Landerd

Reek 2003

Reek 2021 28 Jaar Gemeente Landerd

2

AFSCHEIDSBIJL AGE

Gemeente Landerd

Beste inwoners, Het einde van het jaar komt snel dichterbij. En daarmee ook het begin van de nieuwe gemeente Maashorst. We sluiten 28 jaar Landerd af. Wat hadden we dat graag gedaan, samen met u, inwoners, organisaties en ondernemers. Even nog een moment met elkaar, samen terugblikken op de voorbije jaren en samen proosten op de toekomst. Helaas, zoals we allemaal weten en ondervinden, is het niet verstandig om nu met grote groepen mensen bij elkaar te komen. Daarom organiseren we geen fysieke eindejaarsreceptie of afscheid.

Speciale bijlage en film Natuurlijk willen we het afscheid van Landerd niet zomaar voorbij laten gaan. Daarom hebben we voor deze editie van de Arena een speciale bijlage gemaakt, samen met de heemkundeverenigingen. Ook hebben inwoners gereageerd op onze oproep om herinneringen aan Landerd met ons te delen. Verder blikken de drie burgemeesters die Landerd rijk is, terug op hun tijd als eerste burger van Landerd.

Bovendien maakten we samen met Landerd TV een film. De collegeleden leiden u langs enkele projecten en verschillende inwoners komen aan het woord. Uiteraard ontbreken mooie beelden van de drie dorpen niet. U kunt het bekijken via onze sociale media of op Landerd TV. Daarin zien we meteen de Landerdse eigenschappen terug. Betrokken, kritisch, verbonden met elkaar, enthousiast en samen de schouders eronder zetten.

Dank en alle goeds Lieve inwoners, beste mensen, als laatste college van burgemeester en wethouders van Landerd, danken we u allemaal voor uw bijdrage aan onze gemeente. Want allemaal samen hebben we Landerd gemaakt tot wat het nu is. Drie mooie dorpen, met een eigen identiteit, die op eigen benen staan, zelfredzaam zijn, zich enorm ontwikkeld hebben en klaar zijn voor de toekomst. Blijf omkijken naar elkaar, actief en betrokken. Dat is waar onze kleine dorpen groot in zijn geworden, en groots in zullen blijven, ook in Maashorst.

Wij wensen u alle goeds voor de toekomst en hele fijne feestdagen.

College van burgemeester en wethouders van Landerd,

Burgemeester Marnix Bakermans Wethouder Ben Brands Wethouder Riny van Rinsum Wethouder Hans Vereijken Gemeentesecretaris, Theo Hoex 28 Jaar Gemeente Landerd

3

AFSCHEIDSBIJL AGE

Gemeente Landerd

Schaijk 2003

Schaijk 2021 28 Jaar Gemeente Landerd

4

AFSCHEIDSBIJLAGE

Gemeente Landerd Burgemeesters Tiny Kooijmans en Marnix Bakermans blikken terug op 28 jaar Landerd

‘Reek, Schaijk en Zeeland hebben allemaal een actieve gemeenschap; die eigen identiteit blijft ook in de nieuwe gemeente Maashorst bestaan’ LANDERD - Landerd heeft 28 jaar bestaan. In die periode heeft de gemeente drie burgemeesters gehad. Allemaal woonden ze in Zeeland. Tiny Kooijmans startte op 1 januari 1994. Hij bleef negen jaar en acht maanden aan als burgervader. Op 1 september 2003 volgde Willy Doorn hem op. Zij is negen jaar en zeven maanden eerste burger van Landerd geweest. Marnix Bakermans sluit de rij. Hij begon op 1 april 2013 en heeft zijn laatste werkdag op 31 december 2021; tevens de laatste dag van de gemeente Landerd.

Allemaal blikken ze terug op hun periode als burgemeester.

Oud-burgemeesters W.C. Doorn (L) en M.W.M. Kooijmans bij de installatie van burgemeester M.C. Bakermans in 2013

trouwenscommissie het advies hadden gegeven om voor mij te kiezen. Daarna is het snel gegaan.” De eerste twee maanden kostten veel kruim. “Ik kwam terecht in een nieuwe organisatie waar ik nauwelijks iemand kende”, vervolgt Tiny.

“Dat is best wel raar. Tijdens de eerste vergadering moesten de wethouders benoemd worden. Dat gebeurde boven in het gemeentehuis. Ik weet nog dat Gerard Engbers mij de ambtsketen heeft omgehangen. Het nieuwe college moest elkaar leren kennen, maar ze werden het maar niet eens over allerlei zaken, zoals de plek van het gemeentehuis.”

Tiny Kooijmans is in 1993 burgemeester van Erp als die gemeente opgaat in Veghel. “Er waren twee vrije plekken waar ik mogelijk als burgemeester terecht kon. Een paar dagen voor Kerstmis kreeg ik pas te horen dat ik naar Landerd toe mocht”, vertelt hij. “Het was een hectische periode. Tot die tijd zat ik in spanning. Later hoorde ik dat de waarnemende burgemeesters van Schaijk en Zeeland allebei de ver-

Mens achter functie

Tegen de tijd dat Marnix Bakermans burgemeester van Landerd werd, bestond de gemeente al ruim negentien jaar. “Ik kwam binnen met de opdracht dat de gemeente zelfstandig moest blijven en negen maanden later was het roer omgegooid”, weet hij nog. “Zaken kunnen snel veranderen. Binnen een maand na mijn start kreeg ik te maken met het 28 Jaar Gemeente Landerd

gezinsdrama in Reek. Dat hakte er bij mij flink in. Naast burgervader ben je ook nog mens. Zoiets neem je ‘s avonds mee naar bed. Dat beseft niet iedereen.”

Dat is sowieso iets waar beide burgervaders van balen: de verharding van de samenleving. Mensen hebben volgens hen niet altijd in de gaten dat achter de functie van burgemeester een mens schuilgaat. Zo kreeg Tiny ooit een steen door zijn ruit. Marnix krijgt vooral op social media veel over zich heen.“Je leert al die ongefundeerde rotzooi te negeren, maar daardoor zie je soms dingen over het hoofd die er wel toedoen”, geeft hij aan. “Dat is jammer.”

In Tiny’s tijd stond Zeeland nog bekend als het Las Vegas van Brabant. “Elke maandagochtend was het raak”, weet hij nog. “Dan wist ik dat ik gebeld zou worden. In het weekend kwamen er zo’n vier- à vijfduizend bezoekers op de horecagelegenheden in de Kerkstraat af, voornamelijk jongelui. Dat zorgde voor veel drukte, vooral op

5

AFSCHEIDSBIJLAGE

Gemeente Landerd Trots

de Langenboomseweg en Udenseweg.

Regelmatig sneuvelde er iets. Het werd een stuk rustiger na het verdwijnen van de discotheek.”

‘Noodzaak herindeling’

Tiny en Marnix verschillen van mening aangaande de herindeling van Landerd met Uden. “Nergens voor nodig”, vindt Tiny, “zeker als je kijkt welke inspanningen diverse mensen, onder wie ik, zich getroost hebben om van twee één te maken; om Schaijk en Zeeland samen te voegen tot een geheel. Dat is in mijn ogen goed gelukt. Er is zeker geen sprake van een weeffout, zoals sommigen zeggen. Dit soort beslissingen zijn vaak niet rationeel. Emotie speelt ook hier een grote rol. Door deze stap wordt de afstand tussen de burger en het gemeentehuis letterlijk en figuurlijk groter. Op deze manier bestuur je systemen in plaats van mensen.”

Marnix is het daar niet helemaal mee eens. “Ik ben het met Tiny eens dat een gemeente als Landerd in principe

zelfstandig kan opereren”, licht hij toe.

“Veel zaken worden nu ook al in regionaal verband opgepakt. Voor bestuurders is een grotere gemeente echter wel degelijk interessant. Zij hebben dan meer slagkracht. Wat Tiny zegt klopt: emotie is een belangrijk onderdeel bij de besluitvorming. Er is heel veel ingespeeld op de onderbuikgevoelens. Het is echter geen noodgedwongen herindeling. We hebben hiervoor gekozen.

In Landerd loopt het proces al langer.

Soms met horten en stoten, maar we hebben wel iets prachtigs bereikt. We zijn goed doordacht dit traject ingegaan. Langer wachten was geen optie, want stilstand is achteruitgang. Ik ben blij dat deze stap gezet is omdat we nu vooruit kunnen.”

Cultuurverschillen

Marnix en Tiny denken dat voor de gemeente Maashorst de grootste uitdaging ligt op het overbruggen van verschillen in de culturen in Landerd en Uden. Beiden zijn blij dat Paul Rüpp is aangewezen als waarnemend burgemeester. “Hij staat echt boven de partijen en kan sturing geven aan het proces.

Zo’n samenvoeging gaat niet vanzelf”, stelt Tiny. Marnix vult aan: “Het is belangrijk om iedereen de ruimte te geven om zichzelf te ontwikkelen. Fouten maken hoort daarbij. Alleen op die manier kom je samen verder. Dat is sowieso iets dat de afgelopen dertig jaar wel veranderd is: het bestuur bemoeit zich bijna niet meer met de organisatie. Dat is een stukje professionalisering. Het ambtelijk apparaat moet het vertrouwen krijgen om haar werk goed te kunnen doen.”

28 Jaar Gemeente Landerd

Iets waar Tiny en Marnix het wel over eens zijn, is de kracht en eigen identiteit van Reek, Schaijk en Zeeland. “Dat is iets waar we trots op mogen zijn”, zegt Marnix. “In elke plaats zijn inwoners actief voor de leefbaarheid in hun eigen kern. De actieve gemeenschappen blijven bestaan, ongeacht onder welke gemeente ze vallen. Dat moet de kracht van Maashorst worden. We willen geen woondorpen die overdag uitgestorven zijn omdat iedereen is werken. Daar valt niets te beleven. Zoiets moet je voorkomen. Het is daarom belangrijk dat alle kernen hun levendigheid behouden.

Dat vraagt om visie en investeringen.”

Verder vinden Tiny en Marnix allebei dat de nieuwe gemeente een ondernemende en dynamische burgemeester nodig heeft met gevoel voor de gemeenschappen. “Daar ligt een zware taak voor de vertrouwenscommissie”, denkt Tiny. “Je maakt namelijk een keuze voor vele jaren. Marnix heeft het in Landerd prima gedaan. Meer zeg ik niet.” Marnix lacht om die opmerking.

“Ik weet natuurlijk al een tijdje dat het op 31 december eindigt. Ik ben mezelf aan het oriënteren op functies die wel en niet bij me passen. Tot nu toe heb ik de pen echter nog niet ter hand genomen. Als ik ooit nog een andere functie wil bekleden dan die van burgemeester dan is dit het moment, ook gezien mijn leeftijd, om de overstap te maken naar het bedrijfsleven.”

Tiny en Marnix spreken samen de wens uit dat de inwoners van Maashorst op een prettige manier kunnen leven, wonen en werken in hun nieuwe gemeente.

6

Willy Doorn denkt met warme gevoelens terug aan Landerd

‘Mensen hebben hier echt oog voor elkaar’

LANDERD/SPANJE - De ambtsketen van Landerd hing van 1 september 2003 tot en met 31 maart 2013 om de nek bij Willy Doorn-van der Houwen, de eerste en enige vrouwelijke burgemeester binnen deze gemeente. Direct na haar aftreden heeft ze een caravan gekocht en is ze samen met haar man gaan reizen, waarbij ze het grootste deel van Zuid-Europa inmiddels gezien heeft. Dit jaar overwintert ze voor het eerst in Spanje. Vanuit een appartement aan de kust blikt ze terug op haar periode als burgemeester van de gemeente Landerd.

De carrière van Willy start als voorzitter van de deelgemeenteraad Hoek van Holland, waar ze oorspronkelijk vandaan komt en sinds een paar jaar weer woont. In 1996 wordt ze benoemd als burgemeester van Amerongen. Zeven jaar later verkast ze naar Brabant om de tweede burgemeester van Landerd te worden. “Het viel me meteen op hoe mensen hier met elkaar omgaan”, zegt ze. “Dat bedoel ik op een positieve manier. Ze hadden veel meer oog en zorg voor elkaar dan ik gewend was.

Er was een behoorlijk grote gemeenschapszin en iedereen hielp elkaar. Ik vond het heel fijn dat ik daar deel van uit mocht maken.” Sowieso is het bruisende verenigingsleven in Reek, Schaijk en Zeeland iets dat Willy is bijgebleven.

“Er gebeurde altijd van alles in de drie kernen”, vervolgt ze. “Mensen zetten samen de schouders eronder om er iets van te maken. Daarbij stonden ze open voor nieuwe inwoners.

Iedereen die dat wilde werd opgenomen in de gemeenschap.

Dat was prachtig om te zien.

Zelf had ik bijvoorbeeld nog nooit carnaval meegemaakt, maar dat heb ik wel leren vieren.”

Gesprekjes Willy is een sociaal dier en kan erg genieten van gesprekjes met inwoners. Ze brengt graag bezoekjes bij de mensen thuis, bijvoorbeeld bij een vijftig- of zestigjarig huwelijk. “Dat was heel leuk om te doen”, stelt ze.

“Je komt dan bij de mensen binnen en ziet waar ze mee bezig zijn. Je hoort op zo’n manier ook heel veel. Dat heb ik altijd als heel waardevol beschouwd.

Zo vond ik het ook elk jaar een feestje om de koninklijke onderscheidingen uit te reiken.

Helaas krijg je niet iedereen die een lintje verdient te pakken, maar door het te stimuleren hebben we veel vrijwilligers in het zonnetje kunnen zetten.

Het gaat op zo’n moment om meer dan alleen de persoon die onderscheiden wordt. Er is ook aandacht voor de organisatie waar diegene zich belangeloos voor inzet. Niemand doet het alleen voor zichzelf.”

In haar rol als burgemeester was Willy voorzitter van de gemeenteraad. “Dat vond ik altijd spannend, op een leuke manier”, vertelt ze. “Alle raadsleden en partijen probeerden, op hun eigen manier, het juiste te bereiken voor de samenleving. Daarbij moest altijd aandacht zijn voor het grotere geheel: eigen belang versus het algemeen belang. Dat leverde soms een spanningsveld op. Ik kon er erg van genieten als dingen slaagden. Een voorbeeld daarvan is de accommodatie van DAW Schaijk. Door een gezamenlijke inzet van ambtenaren, vrijwilligers en bedrijven is er iets fantastisch gerealiseerd.”

Gemeente Maashorst Willy denkt dat kleinere gemeenten niet ontkomen aan herindeling, zoals Landerd met Uden fuseert tot Maashorst.

“Het gebeurt in heel Nederland”, weet ze. “De overheid schuift steeds meer op het bordje van het gemeentebestuur en de gemeenteraad. Dat brengt verantwoordelijkheden

28 Jaar Gemeente Landerd

met zich mee. Persoonlijk vind ik het jammer dat Bernheze er niet bij zit. Nu loop je het risico dat je over tien jaar weer met een herindeling te maken krijgt.

Als Maashorst zit je ingeklemd tussen grote gemeenten als Land van Cuijk, Meierijstad en Oss. De naam vind ik overigens goed gekozen. Die is duidelijk en herkenbaar. Verder vind ik het wel fijn dat door Maashorst Vooruit en Voor De Dorpen er nog herkenbare raadsleden uit de eigen dorpen in de nieuwe gemeenteraad komen. Je moet ervoor waken dat zoiets verloren gaat.”

Willy hoopt dat iedereen de nieuwe gemeente een kans geeft. “Blijf als gemeenschap levend en behoud je eigen identiteit, maar doe ook dingen samen”, waarschuwt ze. “Wat er ook gebeurt: Reek, Schaijk en Zeeland blijven gewoon bestaan.

Het zijn prachtdorpen waar je trots op mag zijn, maar wees ook blij op de schaalvergroting waardoor er meer en nieuwe mogelijkheden ontstaan.”

7

AFSCHEIDSBIJL AGE

Gemeente Landerd

Zeeland 2003

Zeeland 2021 28 Jaar Gemeente Landerd

8

AFSCHEIDSBIJL AGE

Gemeente Landerd

Gemeenteraadsvergadering- Raadhuis Schaijk in 2007

Gemeenteraadsvergadering - Digitaal vanuit Raadhuis Schaijk vanwege corona in 2021

Buurten op een benkske in 1987

Opening ‘Buurtbenkskes Reek’ 2021 28 Jaar Gemeente Landerd

9

AFSCHEIDSBIJL AGE

Gemeente Landerd

Opening Wapen van Reek met burgemeester Doorn, wethouder School en Commissaris van de Koningin Maij-Weggen in 2004

Bestuur Stichting Dorpshuis Zeeland en wethouder Brands bij bereiken hoogste punt bouw nieuw dorpshuis 2021 28 Jaar Gemeente Landerd

10

AFSCHEIDSBIJL AGE

Gemeente Landerd ‘Schaijk is een ondernemend dorp met ondernemende mensen, die mét elkaar en vóór elkaar werken aan een levendige en bruisende gemeenschap. Wat de gemeente Landerd karakteriseert, is dat zij onze beweging Natuurlijk Schaijk altijd heeft aangemoedigd, ondersteund en gefaciliteerd. Wij gaan er uiteraard van uit dat dit ook in de nieuwe bestuurlijke setting zo blijft.’

‘Schaijk is en blijft Schaijk voor mij. Ik hoop dat de mensen van de gemeente Maashorst niet te veel moeite gaan doen om Schaijk anders te maken. Laten we het maar lekker houden zoals het nu is.’

Inwoner van Schaijk

Karin Akkers - Natuurlijk Schaijk

‘Het is hier hartstikke fijn. Als ik iets moet noemen van beste herinneringen dan denk ik toch aan carnaval. Ik hoop dat we dat feestje weer kunnen vieren komend jaar, want dat mis ik toch wel heel erg, Misschien kunnen de nieuwe wethouders en de burgemeester dan eens komen kijken. Weten ze meteen hoe we dat doen hier in Moesland!’

Inwoner van Schaijk

‘Hoewel er in mijn ogen nog meer had kunnen worden bereikt in de afgelopen 28 jaar, hebben we veel voor elkaar gekregen in de gemeente Landerd. Voor wat betreft Zeeland ben ik er heel trots op dat we een prachtig nieuw dorpshuis met sporthal gaan realiseren. Dat was écht nodig. Een project van, voor en door Zeeland!’

‘Zeeland is een fijn dorp waar je genoeg winkels hebt. Ik heb de gemeente gelukkig niet zo veel nodig. Als ik er dan toch een keer naartoe moet, kan ik meteen even winkelen in Uden. Zo heeft ieder nadeel zijn voordeel.’

Inwoner van Zeeland

‘Ik voel me thuis in Zeeland en mijn familie woont dichtbij. We staan zo middenin de natuur, dat vind ik prachtig!’

Inwoner van Zeeland

Marcel Bongers - Stichting Dorpshuis Zeeland

‘Wij kijken terug op een goede en prettige samenwerking met de gemeente Landerd de afgelopen jaren, waarin we veel bereikt hebben voor de leefbaarheid in Reek. We vertrouwen op eenzelfde samenwerking met de gemeente Maashorst, zodat we aan de leefbaarheid van alle kernen kunnen blijven werken.’

‘Een klein maar fijn dorp waar we nog iets over hebben voor elkaar. Dat verandert niet nu het anders gaat worden.’

Inwoner van Reek

‘In Reek is het fijn wonen. We helpen elkaar. Dat blijft voor mij ook zo als de gemeente anders heet. Ik hoop dat Reek wel op het bord blijft staan.’

Guus Weitzel - Stichting Dorpsontwikkeling Reek

Inwoner van Reek

28 Jaar Gemeente Landerd

11

AFSCHEIDSBIJL AGE

Gemeente Landerd

Rijdende winkel Cor Herckenrath Zeeland 1995

Voormalig pand Albert Heijn in Schaijk

Winkel ‘A&A Multishop’ in Wapen van Reek 2006

Opening nieuwbouw SBO De Vlinder Reek 2013

Sloop oude gemeentehuis voor centrumplan Schaijk in 2017 28 Jaar Gemeente Landerd

12

AFSCHEIDSBIJL AGE

Gemeente Landerd

CV Gedeurig Wispelturig Optocht Moesland 1993

CV Goei Geknoei Optocht Moesland 2020

Halfvastenfeesten Zeeland 2011 28 Jaar Gemeente Landerd

13

AFSCHEIDSBIJL AGE

Gemeente Landerd

Kelekeet Reek 2014

Moeschakamp Schaijk 2021

Inkakamp Zeeland 2018

Buurtsportcoaches Landerd SpoRtZO in de beweegtuin Zeeland 2020

Nieuwbouw DAW Schaijk 2021

Burgemeester en BOA’s nemen een kijkje op de skatebaan in Zeeland 2020 28 Jaar Gemeente Landerd

14

AFSCHEIDSBIJL AGE

Gemeente Landerd

Eerste steenlegging Kindcentrum ‘De Morgenzon’ in Zeeland in 2014

Uitgaanscentrum Morgenzon in Zeeland

Voormalige Sint Jozefschool aan de Imkerstraat 2 in Schaijk

Den Omgang Schaijk 2021 28 Jaar Gemeente Landerd

15

Afscheidsbijlage

Gemeente Landerd Deze bewaarbijlage wordt u aangeboden door de gemeente Landerd in samenwerking met Heemkundekring Schaijk-Reek en Heemkundekring Zeeland.

We willen u hiermee nog eens meenemen door een aantal mooie herinneringen uit 28 jaar Landerd.

Meer leren over de historie van Reek, Schaijk en Zeeland? www.heemkundeschaijkreek.nl www.heemkundekringzeeland.nl