Topografie
klas 5/6
Griekenland / Ellas
datum Het land waar Europa begint of eindigt?
Herakleitos; (500 v.Chr.)
“Denken is de grootste deugd, en wijsheid bestaat in het spreken van de waarheid en het handelen in gehoorzaamheid aan de natuur”.
Het eerste land van Europa dat wij voor de topografie les gaan verkennen is Griekenland. Hier is onze Westerse beschaving begonnen. Hier liggen onze wortels van wetenschap, filosofie, kunst en de waarde van de individuele mens met het recht op persoonlijke vrijheid.
Naam De naam Griekenland is overgenomen van het Romeinse “Gracia”. Zij gaven dit land deze naam omdat er aan die westkust een volk leefde dat Graikoi werd genoemd. De Grieken gebruiken als naam; Ellas of Helleense republiek, naar Hellas het land der Hellenen. Grenzen
Albanië, Macedonië, Bulgarije, Turkije, Middellandse Zee (Egeische, Kretische, Ionische)
Oppervlakte
131.957 km², inwoners 10.607.051 (80,4/km²)
Regio’s
9 Provincies en 52 Nomois (kiesdistricten)
Plato vond zijn land 2500 jaar geleden een “Skelet van bergen, waartussen het vruchtbare vlees der akkers schijnt te zijn weggeteerd door een vreselijke ziekte”.
Geografie Bergen 70%; geologisch jong en daarom makkelijk aardbevingen, bestaan veel uit kalksteen met onderaardse rivieren, Pindus gebergte is het belangrijkste gebergte met toppen van 2600 meter. De hoogste berg is de Olympus 2918m en ligt aan de Oostkust. Door de vele bergen is over het algemeen de bodem van Griekenland karig. In dalen en bij rivieren bestaat de bodem uit vruchtbare rode klei. Enkele grote rivieren zijn Acheloos, Aliakmon (298 km lang), Vardar en Struma. Eilanden 20%; van de totale oppervlakte van Griekenland (1425 er zijn 166 bewoond). Grootste eiland is Kreta, met een berg van 2456m. Enkele bekende eilanden zijn; Korfu, Eubeua, Rhodos, Samos, Lesbos, en Naxos het hoofd eiland van de Cykladen (van vulkanische oorsprong). Klimaat Griekenland heeft drie goed merkbare seizoenen; de lente is vochtig (maart – mei), de zomer is heet en droog (juni – september) en de winter is regen (oktober – februari).
Flora en fauna Vroeger waren er veel bossen nu is nog maar 20% bebost met eiken, cipressen en dennen. In de bergen leven nog vossen, wilde varkens en wilde geiten. Griekenland is trouwens het land waar de meeste geiten van Europa leven. Er zijn veel vogels, reptielen en insecten. Bevolking 10,6 miljoen. In de steden wonen 65% van de Grieken; 3,7 miljoen in de hoofdstad Athene. De tweede grote stad is Thessaloniki. Er wonen ook veel Grieken in het buitenland vooral Amerika, Duitsland en Zuid Afrika. Van de Grieken heeft 88% als geloof Grieks-orthodox en 5% is moslim. Bekende Grieken zijn enkele goede denkers, schrijvers en musici. Tot Griekenland behoort de autonome monnikenstaat, het schiereiland Oros Athos. Grieken zijn gastvrij. Voor vreemdeling en gast bestaat bijvoorbeeld hetzelfde woord; Xenos. De oude Grieken waren zeer gastvrij en onthaalden vreemdelingen op een maaltijd en verblijf, na de maaltijd werden er veel vragen gesteld aan de vreemdeling. Tegenwoordig vragen Grieken je ook nog met plezier het hemd van je lijf. Ze vragen je echt van alles. En zo hebben ze, als je Grieks jongetje vraagt aan weer weg bent, een hoop te vertellen aan hun buren en vrienden. Het dagritme van zijn vader; veel Grieken is anders dan het dagritme van Nederlanders; vroeg opstaan en aan de ”Waarom dragen die vrouwen mannenbroeken en slag, ze nemen een uitgebreide middag maaltijd en een siësta van 14.00-17.00 uur, die mannen daarna graag een pantoffelparade en rond 21.00 uur een avondmaaltijd, laat slapen. Economie
Landbouw 23% - Sinaasappels, citroenen , olijfolie. Industrie 27% - Kolen, olie, waterkracht, bauxiet, marmer. Diensten 50% - Scheepvaart (18% wereldcapaciteit), toerisme.
kinderbroekjes?”. “Dimitri” zegt de vader, “dat zijn mensen uit Amerika en Europa. Die komen onze ezels te fotograferen”.
School Tot het 15e jaar is de school voor iedereen gratis, je moet wel een schooluniform dragen. Er is 6 jaar lagere school, 3 jaar gymnasium, 4 jaar lyceum en dan de universiteit. Maar er zijn ook scholen voor landbouw, kunst en handel en industrie. Politiek Griekenland heeft een president, een parlementaire democratie met premier, ministers en kabinet. Veel politieke partijen met als grootste; Socialisten en Nieuwe democraten. Geschiedenis Over de geschiedenis van de Grieken is zo veel te vertellen dat dit eigenlijk niet op dit A4tje kan. De eerste sporen van de Griekse beschaving zijn 6000 jaar oud. Tot 1000 v.Chr. werd Griekenland geregeerd door vele verschillende leiders van diverse afkomst. Het gebied groeide uit tot een mengsel van onafhankelijke stadstaten, waarvan vele kolonies in het Middellandse Zeegebied vestigden. De klassieke Griekse cultuur, die rond Athene wordt gecentreerd, bereikte haar hoogtepunt in de vijfde eeuw voor Christus alvorens de Griekse stadstaten in 338 v.Chr. door Philippus II van Macedonië werden verenigd met de Macedonische gebieden. Het gebied werd later beheerst door de Romeinse en Byzantijnse imperia, waarin de Griekse cultuur een prominente rol speelde, voornamelijk in het Byzantijnse Rijk, dat Constantinopel (vandaag Istanboel in Turkije) als hoofdstad had. Het huidige Griekenland vormde lange tijd een onbeduidende provincie: het échte leven speelde zich af in Constantinopel dat het nieuwe centrum van de Grieks-Byzantijnse cultuur was. Van de vijfde tot en met de elfde eeuw werd het gebied van het huidige Griekenland vaak geteisterd door invallen en plunderingen. Na de 11e eeuw openbaarde zich een cultureel herstel, waarvan de orthodoxe kerken met hun prachtige mozaïeken en fresco's getuigenis afleggen. Vanaf 1400 waren de Turken de baas, in 1800 verdreven met hulp van Engeland, Frankrijk en Rusland. Hierna kwam een Duitse en later een Deense koning. Na een burgeroorlog is in Griekenland gedurende korte tijd een monarchie geweest. Na een staatsgreep en een dictator werd Griekenland in 1974 een democratie. Vlag Over de officiële Griekse vlag sinds 1978 doen verschillende verhalen de ronde. Zo zou het blauw het vele water symboliseren en de witte strepen het vaste land met de eilanden. En er zijn mensen die zeggen dat de strepen staan voor de lettergrepen van de spreuk van de bevrijdingsbeweging: Eleuqenia i Qanatos (vrijheid of de dood). Woordjes
Goedemorgen = Kalimera. Een, twee, drie = Ena, dhiejo, trieja.