A-Special - Outside Winter 2019

SKIËN IN CHINA toekomstmuziek?

DRIE ALPENLANDEN mogelijkheden zat

NEDERLAND ROND fietsen tot het gaatje

2

A-SPECIAL

o uts i de

oktob er 2019

EDITO

10

16

HOOFD R E DACTEUR Luc Van Ginneken E I ND R E DACTEUR Jan H. Verbanck COÖR D I NAT I E Matthew Peetermans

Ons team van medewerkers maakt er steeds weer een uitdaging – of noem het een avontuur – van om treffende ingrediënten te vergaren, waarmee we een boeiende en inspirerende Outside Special kunnen samenstellen. Zo gingen onze redacteurs op pad in verschillende Alpenlanden, om er de sfeer op te snuiven en om de uitgebreide mogelijkheden inzake sport, recreatie en – niet te vergeten! – gastronomie uit te proberen.

Ook meer exotische skioorden vinden we de moeite waard om verslag over uit te brengen. Bij wat de Alpenlanden te bieden hebben, kunt u zich immers wel een voorstelling maken, maar... China?

Skiën in China verschilt namelijk drastisch van skiën in Europese wintersportlanden. Als instructeur voor buitenpisteskiën was Gill Waegeneers, ondervoorzitter van de BVSI, te gast in China. Zijn verhaal is opmerkelijk. Wordt China een skiland voor de toekomst?

Samen met mijn compagnon de route Dirk Martens heb ikzelf vol overgave deelgenomen aan de Bikepacking Ultra Race Around The Netherlands. In een harde strijd tegen de krachten van de natuur leer je de limieten van je lichaam kennen. In die heroïsche fietswedstrijd krijg je maximaal negen dagen de tijd om 1890 km te overbruggen. Laat u verleiden door ons verhaal en – wie weet? – misschien staat volgend jaar uw naam wel op de deelnemerslijst!

Daarnaast maakte onze ski-expert een beredeneerde selectie uit de nieuwste all-mountain pisteski’s en skischoenen.

Maak gerust zelf uw keuze uit ons aanbod van skikledij en accessoires, en kom meer te weten over de waterdichtheid van ski- en outdoorkledij.

Veel plezier tijdens uw leesavontuur.

Luc Van Ginneken, hoofdredacteur

VOR MG E VI NG Annelies Metsers, Wim Ghysbrecht

33

ME D E W E R KE RS Werner Claeys, Sandra Gyles, Erik Herbosch, Irene Lodewick, Maksim Marissen R E DACT I E A D RES Duboisstraat 50 2060 Antwerpen Tel.: +32 (0)3 680 25 60

Inhoud 04 Op ontdekking in China:

ZA A KVOE R D ER Kristine Ooms

08 All-mountain pisteski’s:

S A L E S CONTACT Luc Van Ginneken luc.vanginneken@deeluitgeverij.be

skiland voor de toekomst

maak de juiste keuze

09 De gepaste skischoen: neem je tijd om te kiezen

Winter in Zwitserland:

10 meet de locals!

12

De aankoop van skikledij: waarop moet je letten?

16

Berglucht in Gastein: daar krijg je honger van!

R ECL A ME R EGIE MAG Advertising Koningstraat 100 1000 Brussel tel.: +32 (0)2 225 58 12 Anne-Marie.Roelants@ magadvertising.be MA R KE T I NG Maksim Marissen maksim.marissen@deeluitgeverij.be VE R A NT WOORDELIJK E U I TG E VE R Luc Van Ginneken EDITIE oktober 2019

Frankrijk verrast:

20 bergen met veel gezichten

24

28

33 © Grant Gunderson

Race Around The Netherlands: fietsen tot het gaatje

Race Around The Netherlands: ik ga fietsen en ik neem mee...

Natuurgebied De Maten: de Limburgse heide verlokt

Coverbeeld © Wed’ze

Pri jzen en an dere gegev ens (technische info, k leuren ) z i jn o n derh ev i g aan wij zig ing en en de i n deze A- s p ec i al geh anteerde data kunn en dus i n de p rak ti jk v erschil l en vertonen.

Ho ewel de A- s p ec i al met de uiterste zorg is s amen ges teld, k an de ui tg everij niet verantw o o rdeli jk w o rden ges teld voor de j uistheid v an de i n h o ud erv an .

oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

3

OP REIS

Gill Waegeneers

SKILAND VOOR DE TOEKOMST?

Wie is Gill Waegeneers?

Mensen skiën in China. Wist u dat? Zelfs een beslagen man als Gill Waegeneers, door de wol geverfd skiprofessional van vele oorlogen, keek ervan op. Toen men hem vroeg om er enkele presentaties te verzorgen, gaf hij zijn ogen ter plaatse goed de kost. Hij kwam terug met een stel boeiende impressies uit... een skiland van de toekomst?

“V

ia contacten die ik had van mijn tijd in Aspen (zie kader), vernam ik dat men mensen zocht om in skigebieden in China presentaties te gaan geven, bijvoorbeeld over bultenskiën. Van een interessante reis ben ik nooit vies; het ging om een invalbeurt van korte duur, dus dat kon ik wel inpassen, en geïntrigeerd was ik alleszins.”

MET BUSLADINGEN Op uitnodiging van een evenementenbureau gaf het rondreizende gezelschap van skileraars presentaties op Snow Days in enkele Chinese skigebieden. Het ging om de gebieden Nanshan, een klein gebiedje op zo’n 60-70 kilometer van Beijing, en Altay, helemaal afgelegen in het noorden van China, in het grensgebied met Rusland, Mongolië en Kazakstan. Het zijn twee heel uiteenlopende ervaringen geworden.

“In Nanshan zie je een vorm van wintertoerisme die we bij ons niet kennen. Bus-

4

A-SPECIAL

o uts i de

oktob er 2019

ladingen vol Chinezen die iets te besteden hebben en die een vrijetijdsactiviteit zoeken, worden uit Beijing naar Nanshan vervoerd om kennis te maken met de skisport,” vertelt Gill. “Het is bandwerk. Alles is voorzien: skikleding, boots, ski’s... Per tien deelnemers is er een skileraar, en hop... beginnen maar!

Na enkele uren terug de bus op allemaal, en retour naar Beijing.”

ZONDER SNEEUW Verblijfsinfrastructuur en horecamogelijkheden zijn er in Nanshan nauwelijks, want een paar dagen blijven doet haast niemand. Wat straffer is: sneeuw is er ook niet! “Neen, daar keken we wel van op,” herinnert Gill zich.

“Het hele gebied is opgespoten met kunstsneeuw. Buiten de pistes ligt er trouwens geen sneeuw: de omgeving is groen. Een beetje surreëel allemaal, maar het werkt, het zit goed in elkaar en het gaat verbazend goed vooruit.”

Van in zijn prille jeugd is Gill al gebeten door de skimicrobe. Na zijn studies lichamelijke opvoeding was lesgeven logisch, en... één plus één werd als vanzelfsprekend twee. Hij behaalde in Frankrijk een beroepsdiploma waarmee hij overal in de wereld skiles kon geven, en hij was vertrokken. Vijftien jaar lang (1993-2008) werkte hij als professional (fulltime) of als semiprof (alleen in de winters) in de Verenigde Staten (tien jaar) en de Alpen (vijf jaar). Hij was onder meer enkele jaren directeur van een skischool in de VS. Momenteel is hij als freelancer actief. Hij geeft opleidingen op verschillende niveaus en is ondervoorzitter van de BFSI (Belgian Federation of Snowsport Instructors).

De skipassie is altijd gebleven.

“ S kitoerisme naar Chinese skigebieden zal zeker nog niet voor morgen zijn.”

Kinderschoenen Uit alles blijft dat de skisport in China nog echt in de beginfase zit. “De kennis ontbreekt nog om snel vooruit te gaan,” zegt Gill Waegeneers. Toch is het aantal skigebieden van 9 in 1996 exponentieel gestegen naar maar liefst 646 in 2016, en er zouden toch al zo’n vijftien miljoen skiërs zijn in China (elk jaar +20%). “Je merkt overal dat China fors investeert. In 2022 zullen de Olympische Winterspelen trouwens in China plaatsvinden.”

De opleiding van skileraars is nog volop zoekende. “China probeert knowhow uit de Alpijnse regio’s aan te trekken en in samenspraak met de SNMSF (Syndicat National des Moniteurs du Ski Français) stuurt Club Med ESF-leraars naar daar, maar de weg is nog lang. Skitoerisme naar China is nog een stap verder; dat zal zeker niet voor morgen zijn. Op de Chinese bussen zag ik nergens westerlingen, in je eentje het hotel uit kon niet, en in het toch wel bijzonder afgelegen industriestadje Altay had je constant politie en security om je heen.”

Gill verwacht niet dat het skitoerisme vanuit Europa de volgende jaren een boost krijgt. “Wel van de Chinezen, dat staat nu al vast (zie Nanshan); vanuit Azië en de rest van de wereld blijft een vraag. Misschien hebben de Olympische Winterspelen van 2022 een positieve invloed. De winterspelen van Beijing zullen aan de wereld laten zien in hoeverre Beijing en China een wintersportland is (geworden). Eén ding moet ik wel zeggen,” zo besluit Gill: “ik heb in China overal superlekker gegeten!”

Grote delen van Nanshan zijn voor beginners. Rollende tapijtliften (‘magic carpets’) brengen de skiërs ter plaatse. “Steilte is er nauwelijks,” geeft Gill aan, “carven op snelheid blijft dus beperkt, en een off-piste ‘tree run’ omvat twee bochten en je bent al beneden... Vanaf de eerste kennismaking met Beijing had ik wel al door dat alles in China anders is dan wij gewoon zijn, maar hier viel mijn mond toch echt van open,” zegt de nochtans door ervaring gelouterde Gill.

ERG DROGE KOUDE Je kunt het grappig vinden, maar de keerzijde van de medaille is dat op deze manier wel

heel veel mensen de kans krijgen om de skisport te leren kennen. “Ondanks het feit dat de sneeuw kunstmatig is, valt de kwaliteit zeer goed mee,” getuigt Gill. “In Nanshan is het erg droog en koud (–15°C), waardoor de sneeuw goed blijft. Je kunt het skigebied zien als een kruising tussen een eerder beperkt skigebiedje en een flink uit de kluiten gewassen kunstpiste.”

Dan was Altay een heel andere ervaring.

Nanshan is sneeuwzeker, omdat men de sneeuw zelf aanmaakt, terwijl Altay, duizend kilometer landinwaarts van Beijing, een écht sneeuwgebied is. Na twee vluchten komt het reizende gezelschap aan op een tarmac

“ Aan alles is te zien dat de Chinezen nog niet veel benul hebben van de skisport.”

Bultenpistes zoals het dus niet hoort...

waar één vliegtuig staat. “Echt the middle of nowhere,” zegt Gill, “maar er ligt wel natuursneeuw! Koud en droog was het er evenzeer.

Het gebied is wel veel groter, met meer hoogtemeters en meer pistes.”

SKIOORD IN AANBOUW Hier geen busladingen toeristen. “De mensen die je hier ziet, zijn echt afgekomen op de faam van het gebied, dat een toeristische trekpleister is. Skiën is nog niet superpopulair, maar in de zomer is het erg mooi in de bergen.” Ook in Altay is alles (kledij, materiaal) huurbaar. Een lift is in aanbouw. Het principe van een weekje skivakantie schijnt men in Altay, net als in Nanshan, nochtans niet te kennen.

Aan de aanleg van de bultenpiste kan Gill meteen zien dat de Chinezen nog niet veel benul hebben van de skisport. “Het ontbreekt hen aan informatie. Ze halen wel Oostenrijkers en Fransen naar daar, maar het heeft tijd nodig. De bultenpiste was onbeskibaar en je kon er geen bochten maken. Het leek wel of ze de nacht ervoor met de schop snel-snel was aangelegd. Het zou me nog niet verbazen dat ze daar inderdaad de hele nacht mee bezig zijn geweest...” oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

5

Toeris me Oo s t e n r i j k

sp e ci al

© Österreich Werbung, thecreatingclick.com

OOSTENRIJK IS AFWISSELEND EN VEELZIJDIG © Österreich Werbung, thecreatingclick.com

Wanneer je uitgerust en vol energie ‘s morgens de gordijnen opent, ligt er een charmant Oostenrijks dorpje voor je, omkaderd door een wit winterlandschap. Overal waar je kijkt, zie je hoge, besneeuwde bergtoppen. Je ademt het frisse kaiserwetter diep in en je weet: dit wordt een heerlijke dag!

6

A-SPECIAL

o uts i de

oktob er 2019

W

inter in Oostenrijk is voor iedereen: jong en oud, skiërs en niet-skiërs. We zetten de leukste activiteiten op en naast de piste op een rijtje.

CULINAIRE WANDELPADEN Wandelen door het Oostenrijkse winterlandschap betekent: gezonde buitenlucht inademen, terwijl de verse sneeuw onder je voeten knispert. Dat is het echte wintergevoel. Wil je even bijkomen en opwarmen?

Langs iedere wandelroute vind je authentieke, gezellige berghutten met warm haardvuur. Bourgondiërs kunnen er hun hart ophalen, want de Oostenrijkse keuken is een paradijs voor fijnproevers.

Geniet van klassieke schnitzels, gerechten met geschiedenis, regionale specialiteiten of moderne culinaire verrassingen.

SNEEUWSCHOENWANDELEN Kijk, dit is nu eens iets bijzonders: al sneeuwschoenwandelend ervaar je de ongerepte natuur, ver van de bewoonde wereld. In zowat heel Oostenrijk kun je idyllische sneeuwschoentochten maken.

Het is een leuke mix van fun, de natuur intensief beleven en actief bezig zijn. In je eigen tempo doorkruis je het winterlandschap en heb je tijd om de stilte in je op te nemen.

We garanderen je minder stress en beloven je nieuwe energie.

RODELEN IS POPULAIR Behalve skiën, snowboarden en langlaufen is rodelen een van de populairste wintersporten.

Eens je boven bent aangekomen, wacht je naast een mooi uitzicht vaak ook een gezellige hut.

Daarna glijd je op de rodelbaan

naar beneden. Ze zijn er in alle varianten: superlange banen (zelfs eentje van maar liefst veertien kilometer!), nachtelijke rodelbanen, hooggelegen banen met spectaculair uitzicht, rodelbanen voor kinderen met lichteffecten en fantasiefiguren, en sportieve banen waarop je op opblaasbare banden naar beneden racet.

" E en leuke mix van fun, natuurbeleving en actief zijn."

Veiligheid op de pistes: de tien geboden

ng

cli c

k .c

om

© Österreich Werbung, thecreatingclick.com

Heeft een skiër voorrang van rechts? Hoe hard mag je gaan? Op de piste gelden regels, de zogenaamde 'tien geboden op de piste'.

Wees goed voorbereid en houd het leuk voor iedereen. Ziehier de belangrijkste regels.

1. Houd rekening met anderen.

2. Beheers je snelheid.

3. Kies een veilig spoor.

4. Kijk uit bij oversteken en invoegen.

5. Haal voorzichtig in.

6. Sta niet zomaar stil op de piste.

7. Loop langs de zijkant van de piste.

8. Houd je aan de borden.

9. Verleen hulp bij ongelukken.

10. Legitimatie is verplicht.

ti ea cr e h ,t ung erb © Österreich W

© Österreich Werbung, thecreatingclick.com

HEERLIJK ONTSPANNEN Lekker in het water drijven, in een warm bubbelbad ontspannen, een zachte behandeling met regionale natuurproducten ondergaan, en ondertussen de bergen om je heen aanschouwen: in de aangename sfeer van de exclusieve thermenlandschappen gebeurt ontspannen en loslaten als vanzelf. De mooiste thermen en spa's in moderne architectuur: ook dat is Oostenrijk.

FUN OP DE PISTE In Oostenrijk vind je gletsjerskigebieden, vroege winter-

openings, gebieden speciaal voor beginners, voor gezinnen en voor fanatieke, ervaren skiërs en snowboarders. Oostenrijk investeert: verouderde liften worden vervangen door de nieuwste modellen, skigebieden worden onderling verbonden.

Het aanbod verbetert, om het de wintersporter zo aangenaam mogelijk te maken. Wintervakantie in Oostenrijk is voor iedereen.

Skiën voor jonge gezinnen: ben je op zoek naar een klein en rustig skigebied, weg van de drukte, waar alles overzichtelijk is? Oostenrijk heeft tientallen

kleine skigebieden voor je in petto, aantrekkelijk geprijsd en volledig op gezinnen afgestemd.

Skischolen liggen aan de pistes en er zijn tal van toffe gezinsactiviteiten: een ritje met een paardenslee, naar de dieren kijken, iglo's bouwen of een avondwandeling met fakkels.

Eldorado's voor wintersportliefhebbers: wil je kilometers maken en geen twee keer dezelfde piste tegenkomen? Ga dan voor een van de tien grootste skigebieden, de ware eldorado's voor wintersportliefhebbers: veelzijdig en met pistes voor

alle niveaus. Ook deze allround gebieden hebben hun charme overigens weten te behouden.

Leer skiën in drie dagen: heb je al jaren niet meer op de latten gestaan? In drie dagen leer je weer skiën! De professionele skischolen leren beginners, gezinnen en hernemers in geen tijd (weer) skiën. Natuurlijk gaat het gemakkelijker als je wat jonger bent, maar je bent nooit te oud om het te leren.

Meer info op: www.austria.info oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

7

MATERIAAL

MAAK DE JUISTE KEUZE

"E

en goed gemiddelde om je qua prijs op te oriënteren is € 499. Duurder moet je niet gaan, als je daar niet de skiër voor bent. Wees dus realistisch over je niveau, of je krijgt een ski die niet geschikt voor je is." Aan het woord is Tom Vink, voormalig topskiër en door de wol geverfde

Sportieve skiërs die niet off-piste gaan, kiezen best voor all-mountain pisteski’s. Die sturen eenvoudig maar nauwkeurig. Ze zijn vergevingsgezinder en vooral veelzijdiger dan de echte raceski’s. De technologie volgt de trend naar lichtgewichtconstructie, zonder evenwel aan wendbaarheid en drijfvermogen in te boeten.

ALL-MOUNTAIN PISTESKI’S

Merk

Type

expert op het vlak van ski-uitrusting. "Voor die prijs heb je heus al een heel goede ski. Meer kwaliteit zelfs dan een beginner nodig heeft. Qua lengte is de vuistregel: neem je eigen lengte of iets korter (maximum –5 cm).

Met te korte ski's boet je in aan stabiliteit."

Lengtes in cm

Breedte onder voet

Advies prijs in euro

in cm

8

A-SPECIAL

o uts i de

oktob er 2019

ATOMIC

VANTAGE 79TI

156 – 163 – 171 – 179

79

599

BLIZZARD

BRAHMA 82

166 – 173 – 180 – 187

82

699,95

DYNASTAR

DR01X3

158 – 164 – 171 – 179

78

549,99

ELAN

WINGMAN 78 C

152 – 160 – 168 – 176

78

499,99

K2

IKONIC 80

156 – 163 – 170 – 177

80

599

ROSSIGNOL

EXPERIENCE 84 AI

152 – 160 – 168 – 176 – 184

84

619,99

SALOMON

S FORCE 9

163 – 170 – 177 – 184

80

550

SCOTT

SLIGHT 83

158 – 168 – 178 – 184

83

599

VÖLKL

DEACON 84

162 – 167 – 172 – 177 – 182

84

849,95

WED’ZE

XLD 500 RT

158 – 166 – 174

78

450

MATERIAAL

NEEM JE TIJD OM TE KIEZEN ATOMIC – HAWX PRIME 120 S Dankzij Prolite, een revolutionaire lichte constructie met extra versterkingen in belangrijke zones, is de Hawx Prime 120 S lichter dan ooit. Comfort is verzekerd dankzij de Memory Fit-bootfitting.

Adviesprijs: € 460. www.atomic.com

LANGE – LX 100 Met de geheel nieuwe LX 100 moeten skiërs met bredere voeten voor topprestaties niet langer aan comfort inboeten.

De LX combineert een meer ontspannen en luxueuze ‘out of the box’-pasvorm met een vlotte in- en uitstap.

Adviesprijs: € 299,99. www.lange-boots.com

ROSSIGNOL – ALLTRACK PRO 100 Of je nu in poedersneeuw gaat of off-piste, de Alltrack Pro 100 is ontworpen om de hele berg te verkennen. De schoen is thermovormbaar op maat.

Kenmerkend zijn lichtheid en optimale kracht. De wandelmodus is geoptimaliseerd.

Adviesprijs: € 299,99. www.rossignol.com

K2 – MINDBENDER 120 Met zijn walk-modus en de flexibele Pebax Cuff heeft de Mindbender 120 alles in huis voor schitterende prestaties in diepsneeuw. Schuif je voet in de PrecisionFit Pro Tour en voel hoe de Powerlite-shell je voet omvat.

Adviesprijs: € 549,95. www.k2snow.com

NORDICA – PRO MACHINE 120 De Pro Machine zorgt voor een directe overbrenging en voert comfort hoog in het vaandel. Ondanks zijn leest van 98 millimeter is deze LowVolume-boot uiterst geschikt voor skiërs die graag een kijkje nemen in het high-end skisegment.

Adviesprijs: € 479,95. www.nordica.nl

SALOMON – S/PRO 120 Het is niet gemakkelijk om een goed evenwicht te vinden tussen prestaties en comfort. Met zijn eenvoudige instap, naadloze voering en volledige aanpasbaarheid is de S/Pro 120 een hoogwaardige, perfect passende skischoen.

Adviesprijs: € 460. www.salomon.com

TECNICA – MACH 1 130 HV Of je nu smalle of brede voeten hebt, comfort en precisie zijn het belangrijkste. De Tecnica Mach 1 130 bestaat in 98 mm (Low Volume), 100 mm (Mid Volume) én 103 mm (High Volume), met een optimale pasvorm voor elke voet, zonder performanceverlies.

Adviesprijs: € 549,95. www.tecnica.be

WED’ZE – FIT 980 Skischoenen voor gevorderde skiesters op zoek naar snelheid en precisie. Heel stijf (flex 105), voor een verbluffende precisie. Het comfort wordt gegarandeerd door een binnenschoen met een hoge dichtheid.

Adviesprijs: € 250. www.decathlon.be

oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

9

INTERVIEW

OVERWINTEREN IN ZWITSERLAND Echt binnenkijken in een regio of een land doe je pas als je er langer verblijft, of als je door de ogen van de locals kijkt!

In Wallis en Berner Oberland ontmoetten we een ballerina met een passie voor toerskiën en een geëmigreerde Brit die nu eigenaar is van een Zwitserse kajakschool. We vroegen hen wat het Zwitserse berglandschap voor hen betekent.

Foto’s: Zwitserland Toerisme

Een ouder zusje op ballet? Dan wil de jongste ook! Op haar vijfde trok Stephanie voor het eerst haar balletschoentjes aan. In het weekend verving ze die door skischoenen, want skiën deed ze met de hele familie en ze is het altijd graag blijven doen. Zo graag zelfs, dat ze op weg naar een carrière als prima ballerina niet aan de verlokking van de bergen kon weerstaan.

Stephanie Schelling

Deel 1: Pliés in diepsneeuw

TWEE PASSIES

STEPHANIE SCHELLING Woonplaats: Wallis Beroep: danslerares Andere passies: freeriden en toerskiën Tip: toerskiën in het Lötschental

10

A-SPECIAL

o uts i de

"Ik had er altijd al van gedroomd om een prima ballerina te worden," vertelt Stephanie. "Op een gegeven moment kreeg ik de kans om bij de wereldberoemde Tanz Akademie Zürich auditie te doen. Bloednerveus was ik, maar het ging goed en ik kreeg

oktob er 2019

een van de felbegeerde plaatsen aangeboden." De poort naar de grote podia ging open!

Stephanie trainde er uiteindelijk een jaar, maar ze had enorm last van heimwee. "Ik miste de bergen, de kristalheldere lucht, de vrijheid die ik in de natuur ervoer...," mijmert Stephanie. De aantrekkingskracht van het Zwitserse berglandschap was te groot. Nu woont Stephanie weer in Wallis, waar ze haar twee passies combineert: dansen (als danslerares) en toerskiën.

SNEL EN SIERLIJK "Mensen denken dat dansen en skiën weinig gemeen hebben, maar dat vind ik niet. Voor beide heb je kracht nodig, uithou-

dingsvermogen, een perfecte balans en zelfvertrouwen." De twintig jaar danservaring zie je terug in de skistijl van Stephanie: elegant, in evenwicht en ogenschijnlijk moeiteloos glijdt ze snel en sierlijk naar beneden.

"De perfecte skidag is voor mij: opstaan en een mooie skitocht maken. Eerst een rustige klim, genieten van de fantastische panorama's onderweg, en dan een lange afdaling, met veel poedersneeuw." Eindigen doet Stephanie het liefste op een zonneterras. "Een Walliser schotel, een glaasje witte wijn..."

Nog een insiderstip? "Een skisafari in het Lötschental, met onderweg niets anders dan zon en glinsterende poedersneeuw.

Gewoon zalig!"

Uit de veren en de piste op Opstaan en meteen de piste op? In de ski-in-ski-outhotels en -pensions in Zwitserland kun je dat letterlijk nemen. De vakantieverblijven liggen dichtbij de piste en de kabelbaan. In het Lötschental kan je bijvoorbeeld terecht bij Berghaus Lauchernalp (op ca. 2000 meter hoogte). Op een uurtje van Bönigen vind je in het skigebied Grindelwald het charmante Alpin Hotel Bort (1600 meter). www.myswitzerland.com

Dave Storey

Deel 2: Kajakken in een peddelparadijs DAVE STOREY Woonplaats: Bönigen, aan het Brienzermeer Beroep: kajakcoach Andere passies: skiën, winterwandelen Tip: een kajaktour in de winter (november tot april)

In het Verenigd Koninkrijk, zijn thuisland, hield Dave van kajakken langs de kust. Meer dan tien jaar geleden kwam hij echter naar Zwitserland om skileraar te worden, en... door de liefde bleef hij. Na een uitstap naar het meer van Brienz stond het besluit van Dave vast: dit was de ideale plek om zijn twee liefdes te combineren: voor zijn vrouw Olivia en voor de kajaksport.

KRISTALHELDER WATER “Het meer van Brienz, aan de voet van de Eiger, Mönch und Jungfrau, is een van de mooiste plekken in heel Zwitserland om te peddelen, vooral in de winter,” glundert Dave. Bang voor de kou hoef je trouwens niet te

zijn. Ingepakt als een Michelinmannetje in een droogpak, met booties en speciale neopreen wanten, merk je er weinig van.

“Van november tot april zijn er geen andere boten meer op het meer. Het water is rustig en kristalhelder. De kleuren variëren van diep smaragdgroen tot turkooisblauw. Op de rivierbank ligt een maagdelijk pak sneeuw, hier en daar zie je diersporen. De hoge bergflanken reflecteren in het vaak spiegelgladde water. Soms hangt er een laag mist of vliegen er plots ganzen over, wat de belevenis extra surreëel maakt.”

INTERACTIE MET MENSEN “Toen ik hier kwam, kon ik niet geloven dat je nog niet kon

kajakken op het meer. Vanaf de parkeerplaats van een hotel ben ik met vijf boten begonnen.

Tegenwoordig hebben we met onze kajakschool Hightide een vaste plek aan het strandbad.”

Dave en zijn team bieden het hele jaar door tochten aan, van één of meer dagen.

“Er is niet alleen de sport, ook het sociale aspect spreekt me aan. Ik vind het heel bijzonder dat ik deze ervaring met mensen uit de hele wereld kan delen. Ik geniet van de interactie, de gesprekken, het coachen.

We peddelen, stappen uit en pauzeren met een warme kop thee op een ongerepte oever.

Op zo’n moment is de drukte van alledag voor iedereen heel ver weg.”

oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

11

MATERIAAL

Mee met de tijd

WAAROP MOET JE LETTEN?

Als ik vier jaar geleden een ski-jas gekocht heb, is er sindsdien op technisch vlak dan zo veel veranderd dat het de moeite loont om te vernieuwen, of draait het enkel om andere kleuren?

Evoluties in materialen en productiemethoden resulteren technisch in meer functionaliteit, kwaliteit en comfort. Je nieuwe ski-jas zal vermoedelijk een hoger ademend vermogen hebben en beter waterdicht zijn. De kans is groot dat je ook meer draagcomfort zult ervaren door de stretch in het materiaal en de betere isolatie met een lager vulgewicht. Bovendien zijn de laatste jaren ook enorme stappen gezet inzake duurzaamheid. Gelukkig blijft dat een belangrijke focus in de outdoor- en wintersportsector.

Wie een skibroek en –jas aanschaft, gaat beter niet over één nacht ijs.

Waarop moet je zoal je aandacht richten? Hoe weet je of een broek en jas comfortabel zitten?

Hoe probeer je ze uit in de winkel? Welke lengte moet je nemen? We gingen te rade bij CMP.

E

en aantal features heb je niet op elke ski-jas. Maak bij je aankoop dus de afweging of je de betreffende eigenschap belangrijk vindt of niet: een zakje op de linkermouw voor de skipas; een sneewstopper (snowskirt) onderaan in de jas, al dan niet verwijderbaar; sneeuwstoppers in de mouwen (polsmanchet met duimgat); afritsbare kap; een binnenzak, met microvezeldoekje eventueel om je goggles of vizier proper te maken. Bij de aankoop van een skibroek kun je op het volgende letten: versteviging onderaan, vooral aan de binnenzijde van de enkels; elastiek in de tailleband of verstelbare taille; eventueel (verwijderbare) bretellen.

WATERKOLOM Heel wat merken goochelen in hun promotie met ‘waterdichtheid’, ‘waterkolom’, ‘warmteisolatie’, ‘ademend vermogen’...

Staar je evenwel niet blind op die technische specificaties. Een waterkolom van 10 000 of

12

A-SPECIAL

o uts i de

20 000 mm is echt geen must voor elke skiër. Wie steeds met een rugzak skiet, kijkt best wel uit naar een hogere waterkolom.

Er kan immers sneeuw onder de schouderbanden van je rugzak komen, die zal smelten. De rugzak zorgt voor extra druk op het textiel, en een waterkolom van pakweg 5000 mm zal het smeltwater minder goed kunnen weerstaan. Ook als je de ski-jas thuis als winterse regenjas wil gebruiken, ga je dus best voor minstens 10 000 mm, maar of dat zo’n goed idee is...?

WARMTE-ISOLATIE Hoewel de meeste skiërs voor een ‘gevoerde’ jas opteren, voorzien van een isolerend materiaal

oktob er 2019

“Er is steeds meer overlap tussen ‘technisch’ en ‘modieus’.” (synthetische vezel of gecertificeerd dons), kun je ook kiezen voor een pure hardshell. Skiërs met een zeer actieve, sportieve stijl, en sneeuwsporters die meer extreme situaties opzoeken, zijn vaak beter af met een strikte toepassing van het drielagensysteem. De buitenste laag, je ski-jas, dient dan enkel om wind en sneeuw buiten te houden.

Zo’n hardshell heeft overigens bijna altijd zeer performante technische specificaties.

TECHNISCH VS. MODIEUS Er is in toenemende mate een overlap tussen ‘technisch’ en ‘modieus’. Technische merken volgen duidelijk de modetrends, zodat ze een ruim publiek kunnen aanspreken, en modieuze merken kunnen niet zonder een minimum aan techniciteit, om wintersporters ook de nodige functionaliteit te bieden. CMP combineert al sinds zijn allereerste skicollectie uitgekiende looks met technische kwaliteiten.

We d’ z e

special

BEZOEK AAN HET ‘SKILABORATORIUM’

Het gamma van Wed'ze

Gill Waegeneers, gepassioneerd skiër en voormalig professioneel skileraar, vindt alle aspecten van de sneeuwsporten boeiend. Gretig ging hij dan ook in op een uitnodiging om de Decathlon Mountain Store te bezoeken en de nieuwe ski’s voor 2019-2020 te testen.

"V

elen kennen de Decathlon Mountain Store als halte om je laatste aankopen te verrichten, voor je vakantie echt van start gaat. Naast een winkel en een restaurant zit in het gebouw ook de afdeling 'design & build' van Decathlon-merken als Wed'ze.

Dat het ontwikkelingscentrum aan de toegangspoort van de Alpen ligt, past in de filosofie van Decathlon: zo werken de ontwikkelaars tussen de bergsporters, vlakbij hun speelterrein."

STREVEN NAAR KWALITEIT De ideeën van morgen komen hier, in het dorpje Passy, tot stand.

"Iedereen, van verkoper tot designer, mag in het Fab Lab komen knutselen met ter beschikking gestelde materialen en machines," vertelt Gill enthousiast. "Iedereen doet zijn duit in het zakje in de zoektocht naar een betere kwaliteit en meer functionaliteit."

Creativiteit wordt volop aangemoedigd en ondersteund.

Tijdens de rondleiding merkt Gill

Gill Waegeneers analyseert het aanbod: "De 700-reeks geeft veel skiplezier, maar is technisch genoeg om je toe te laten een betere skiër te worden. De 900 is een expertski voor wie bij hoge snelheden behoefte heeft aan meer stabiliteit. De heel nerveuze en snel reagerende 980 is dan weer een topper als 'korte radius'-ski voor pistefanaten."

Nieuw bij Wed'ze is de FR100-instapski voor beginnende freeriders. Met 85 mm onder de voet en zijn draaivriendelijkheid is hij ook op de piste prima inzetbaar. "Ik was aangenaam verrast door zijn gebruiksgemak," verklaart Gill. Ook nieuw is de FR500 voor dames (minder getailleerd, lichtere skibinding).

De FR900 ten slotte is de top.

Wed'ze biedt trouwens voor een relatief beperkt budget alles wat een freerider nodig heeft, van lawinesonde en schop tot functionele rugzak. Gill wijst op de freeride-skischoenen. "Ze hebben een progressieve flex. Eerst geeft de schoen een soepel gevoel, om daarna, dankzij zijn hardheid, toe te laten om de ski's beter en juister te sturen. Goede fit, meer comfort."

dat er een duidelijke visie achter zit. "De projectleiders van de verschillende afdelingen geven hun passie en inzichten door aan de designers en ontwikkelaars. Allemaal hebben ze maar één doel voor ogen, namelijk de meest kwaliteitsvolle freerideski's voor Wed'ze ontwikkelen."

INFORMATIE VAN OVERAL Gill kijkt zijn ogen uit. "De input komt van gepassioneerde skiërs zowel als van professionals, maar ook mythische ski's uit het verleden worden onder de loep genomen. Prototypes worden met een vacuümpers op een halve dag tijd met de hand gemaakt en de dag erna worden ze aan een grondige test op de sneeuw onderworpen."

Met de feedback gaan de ontwerpers en bouwers weer aan de slag. "Daarbij verwerken ze ook ideeën van de testers," getuigt Gill. "De sterkte van dit merk is juist dat de ontwikkelaars alle vormen van input en informatie gretig omarmen.”

" Het juiste product tegen een goede prijs." oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

13

ACCESSOIRES

Snow Rival II Men

Deze pantalon van Columbia is volledig waterdicht en ademend. Kenmerken: thermische reflecterende vierwegs comfortstretch, beenventilatie, verstelbare taille aan de buitenkant, handzakken met rits, dijbeenzak, onderbeenritsen, slijtvaste laarsbescherming. Buitenlaag: 84% nylon, 16% elastaan. Voering: Omni-Heat.

Prijs: € 219,99. www.columbiasportswear.be

Superfusion Jacket

Waterkolom van 10 000 mm. Microperforatie, waardoor het membraan goed kan ademen. 100% waterdicht. Rossignol Diago.

Verkrijgbaar bij de speciaalzaak.

Prijs: € 700.

Haveno Beanie Powersocks Heat

De Powersocks Heat Uni V2 van Therm-ic bieden verstevigingen bij de instap, de enkel en het scheenbeen. Het anatomisch design zorgt voor een perfecte pasvorm en optimaal comfort. De sokken zijn geschikt voor het gebruik van een verwarmingselement.

Prijs: € 69,95. www.therm-ic.com

Goede pasvorm, fijne rib en simpel stiksel. Koudere temperaturen zijn geen probleem met de Haveno-muts van Barts, die een coole nieuwe pasvorm heeft met hoge omslag.

Prijs: € 25. www.barts.eu

SH500 XWarm

Matterhorn Glove

De Trekmates Matterhorn Glove is het neusje van de zalm. Ze is 100% water- en winddicht en ademt optimaal door het Gore Tex-membraam. Daarenboven is ze extreem warm door de 280 gram isolatie.

Prijs: € 65. www.trekmates.co.uk

14

A-SPECIAL

o uts i de

oktob er 2019

Deze fleecetrui van Quechua is ideaal voor intensieve sneeuwwandelingen bij koude. Stretch inzetstukken opzij zorgen voor een goede bewegingsvrijheid. De verluchtingsopeningen op de rug bieden meer comfort en voeren transpiratie af.

Prijs: € 40. www.decathlon.be

CMP

De combinatie van passie en technische hoogstandjes hebben CMP gemaakt tot een marktleider in het wintersport- en outdoorgebeuren. High performance is een sleutelterm voor CMP. Daarnaast besteedt het bedrijf veel aandacht aan duurzaamheid.

" CMP combineert uitgekiende looks met technische hoogstandjes."

Z

eggen dat CMP een merk met roots is, klinkt bijna als een understatement. Het merk maakt deel uit van het Italiaanse familiebedrijf F.lli Campagnolo Group, dat in de naoorlogse jaren in het Noord-Italiaanse Bassano del Grappa ontstaan is.

opgenomen en in 2010 werd CMP ook een merk van ski- en outdoorkleding. Vandaag vind je CMP in tal van Europese landen.

Wie een CMP-product in huis haalt, koopt meteen een stuk familietraditie en door de decennia heen gerijpte vakkennis.

FLEECE ALS GROEIMOTOR

COLLECTIE VOOR ELKEEN

In 1960 startte Campagnolo als groothandel in textielstoffen en wollen hoeden. De start van de internationale expansie kwam er in 1982 dankzij een leverancierscontract met Puma en Reebok.

In de jaren negentig was de fleeceproductie de groeimotor voor het bedrijf, dat een vervolg breide aan zijn succesverhaal. Vijftien jaar later werden softshells in de sportcollectie

Wat CMP zo aantrekkelijk maakt? Het combineert al sinds de eerste skicollectie uitgekiende looks met technische kwaliteiten.

In de prijsopbouw worden deze winter ook de studenten – een groep die massaal zijn weg naar de pistes vindt – niet vergeten: CMP heeft oerdegelijke ski- of snowboardjassen vanaf € 139,95.

Zonder compromissen: waterkolom 10 000 mm, alle naden geta-

Fleece, het DNA van CMP CMP is sinds jaren synoniem met superieure fleecekwaliteit.

Fleece zit in het dna van het merk. Het aanbod, dat uitsluitend in Italië geproduceerd wordt, omvat zes fleecesoorten met een specifieke techniciteit inzake zweetafvoer, elasticiteit, dikte, ademend vermogen, soft feeling en isolerende waarden. CMP opende op korte tijd verschillende brand-stores, onder meer in het iconische Chamonix, de wereldhoofdstad van het alpinisme.

spe cial

pet, hoog ademend vermogen.

Naast de junior skicollectie (bij CMP van 3 tot 16 jaar) is er zelfs een collectie voor de allerkleinsten (vanaf 18 maanden)!

FOCUS OP DUURZAAMHEID Niet alleen qua draagcomfort en technische superioriteit scoort CMP goed. Duurzaamheid is eveneens een aandachtspunt voor het merk. Zo is de skicollectie al enkele jaren volledig PFCfree waterafstotend en worden meer en meer gerecycleerde en zelfs bio-gebaseerde materialen gebruikt, zoals de Dupont Sorona-vezels. De fleeceproductie kreeg twee decennia geleden al het Oeko-Tex Standard 100-certificaat, wat garandeert dat het eindproduct geen schadelijke stoffen bevat, zoals residuen van pesticiden of zware metalen. CMP verwerkt in zijn collectie ook Econyl, gerecycleerd oceaannylon, ontwikkeld door de Italiaanse firma Aquafil. Van die firma gebruikt CMP ook de Dryarn-vezels: licht, soepel, zacht, thermisch en ademend, snel drogend bovendien, en antibacterieel, wat lichaamsgeurtjes onderdrukt. www.cmpsport.com

oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

15

OP REIS © www.oberschneider.com © Gasteinertal Tourismus GmbH

DAAR KRIJG JE HONGER VAN

I Worsten en schnitzels hebben in onze contreien niet de beste culinaire reputatie. Maaltijden die je langs de skipistes kunt krijgen, al evenmin. Als het van de Oostenrijkers uit het Gasteiner Tal afhangt, komt daar echter snel verandering in. Jarenlange inspanningen hebben ertoe geleid dat je aan de rand van de pistes op hoog niveau (sic!) kunt eten!

16

A-SPECIAL

o uts i de

oktob er 2019

n de authentieke Oostenrijkse versie is dat zeker niet overdreven chic: doe maar gewoon, dat is veel gemütlicher. De berghutten worden vaak gerund door families en die dragen de eer van hun keuken hoog in het vaandel. De lekkerste bereidingen worden met zorg en liefde voor het product à la minute bereid voor wie even wil uitblazen.

LOKALE WIJNCULTUUR Die opwaardering van de restauratie is een gezamenlijke inspanning, gecoördineerd vanuit het grote gebied Ski Amadé, waar het Gasteiner Tal deel van uitmaakt. Een van de initiatieven richt zich op de indrukwekkende lokale wijncultuur. Een 25-tal hutten schenkt bij het eten minstens drie witte en drie rode Oostenrijkse wijnen per glas. Zo kun je gematigd – je hoeft immers geen hele fles te bestellen... – genieten van een mooi product uit de regio. Maar goed ook! Je moet daarna wel weer veilig de piste op...

UITKIJK OVER NATUURGEBIED De innerlijke mens moet vanzelfsprekend verzorgd worden, maar het Gasteiner Tal dient zich toch in de eerste plaats aan als een plek waar je je heerlijk kunt uitleven op de flanken van enkele door prachtige natuur omgeven alpenreuzen. Beginners en gevorderden vinden er hun gading. Blijf je wat lager in het dal, in het dorpje Hof Gastein of in Bad Gastein, dan zijn de pistes wat glooiender. Bovenop de berg wordt het wat steiler en dan heb je ook het mooiste uitzicht over het grootste natuurgebied van Oostenrijk, de Hohe Tauern.

VEILIG OP AVONTUUR Wil je graag op avontuur in de vrije natuur, maar heb je geen gids die je de nodige veiligheid kan garanderen? Skiroutes zijn dan het ideale compromis. Ze vertrekken bovenaan een lift en eindigen weer beneden in het dal.

Hoewel ze niet, zoals de pistes, door snow-

Hoteluitbater of slalomlegende?

De Tourismusschule Salzburg heeft een afdeling in Bad Hofgastein. De leerlingen trainen er in het seizoen intensief op de piste, als ze een topsportcarrière najagen, en krijgen daarnaast een opleiding in hotelmanagement. Wie het als atleet niet haalt, heeft dus een goede basis om op terug te vallen. Die gecombineerde formule is een succes. Heel wat oud-studenten zijn nu succesvolle hoteluitbaters.

Af en toe zit er ook een absolute topskiër tussen. Misschien was Marcel Hirscher in het zomerseizoen een goede hotelstudent, maar de levende legende heeft zich aan dit instituut toch in de eerste plaats als slalomfenomeen ontwikkeld.

" De authentieke Oostenrijkse stijl is niet overdreven chic, eerder gemütlich."

© Ski amadé

" D e warmwaterbronnen zouden een heilzaam effect hebben op lijf en leden." cats geprepareerd zijn, wordt het gebied toch lawinevrij gemaakt en staan de skiroutes wel aangeduid met paaltjes, zodat je niet verloren skiet. Je vind ze voornamelijk in Sport Gastein, het hoogste van de drie skigebieden uit het Gasteiner Tal.

as te in

G

Tegen het einde van de dag heb je je lichaam wel genoeg laten werken in de sneeuw.

Je kunt dan tot rust komen in een van de thermale baden. Gastein staat bekend om zijn natuurlijke warmwaterbronnen die een heilzaam effect zouden hebben op lijf en leden. De eerste reden waarom mensen zich in de streek settelden, waren namelijk de goudaders in de bergflanken, die ontgonnen konden worden. Toen de mijnwerkers na een tijdje op warmwaterbronnen stuitten, merkten ze dat hun lichaam zich verbazend snel herstelde van de zware arbeid, als ze in het warme water een bad namen. Dat gerucht verspreidde zich al gauw en het kuurtoerisme naar Bad Gastein was geboren.

©

WARMWATERBRONNEN

STOOM AFLATEN Veel hotels in de regio hebben wellnessmogelijkheden en er is een kuurcentrum dat toegankelijk is voor alle gasten van het dorpje. Ideaal dus om wat stoom af te laten.

Eens je volledig ontspannen bent dankzij een verkwikkend kuurtje in de thermen na een intensieve dag op de bergflanken, kun je erop rekenen dat er alweer een heerlijk bord Oostenrijkse kost klaar staat met een frisse pilsner of een lekker glaasje Oostenrijkse wijn ernaast. Zum Wohl!

er ta

lT ou

rism

us G m

ap h bH, Marktl Photogr

y

Waarom niet Ski Wolfgang?

Met 760 km pistes is Ski Amadé een van de grootste skigebieden in de Alpen. Met één skipas krijg je toegang tot de skiliften van wel vijf deelgebieden, waaronder Gastein.

De pistes zijn niet allemaal met elkaar verbonden; soms moet je met de auto of met de skibus een eindje rijden. Hoe dan ook, er is afwisseling te over in dit megaskigebied, dat vernoemd is naar de bekendste zoon van het Salzburger land, Wolfgang Amadé Mozart. oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

17

LIVE THE MOMENT

FIREBIRD HRC A great moment may or may not be about the stopwatch.

Blizzard Firebird skis are here to get you fired up for every run you take inside and outside the gates.

# L I V E T H E M O M E N T B L I Z Z A R D . N L

ACCESSOIRES

Nitro-board Pantera

Een krachtige erfgenaam, die al zijn snowboardtroeven uitspeelt.

Gebouwd voor mannen op zoek naar snelheid, precisie en ongeëvenaarde prestaties, zodat ze hun grenzen het hele jaar door kunnen verleggen.

Lengtes: 160 – 163 – 166.

Prijs: € 619,99.

Ascent 40 Avabag

De nieuwe Ascent 40 Avabag van Ortovox is ontworpen voor skitochten die ettelijke dagen duren, en voor veeleisende skiexcursies. Hij vervolledigt de Avabagskitouringlijn. Net als bij de kleinere modellen ligt de focus op veiligheid, gemak en efficiëntie.

Prijs: € 720. www.ortovox.nl

Spark Lite S Sneeuwraket

Quechua komt met een eenvoudig en robuust product dat veel grip garandeert: ideaal dus voor een eerste kennismaking met wandelen op sneeuwraketten op begaanbaar terrein.

Prijs: € 80. www.decathlon.be

Of je nu aan het carven bent of scherpe bochten maakt, deze stok van Leki heeft alles wat je nodig hebt. De snelle verbinding tussen de strap en de stok geeft een veilig en comfortabel gevoel. De strap kan aangepast worden en laat los bij een val.

De Trigger S-slalomgrips zijn voorzien van vier groeven voor een dag lang gripcomfort.

Prijs: € 69,95. www.leki.be

Vue Mips-helm

Deze Giro-helm beschermt je tegen de elementen en biedt de ultieme combinatie van helm-plus-bril in een strak, modern ontwerp, dat licht en comfortabel is.

Prijs: € 249,99. www.giro.be

Scott Fix

De gebruiker kan de pasvorm van deze goggle aan zijn helm aanpassen, evenals het niveau van de frameventilatie. Een smalle frameconstructie en een sferische OptiView-lens zorgen voor een groot gezichtsveld zonder vervormingen.

Prijs: € 109 (fotochromisch). www.scott-sports.be

oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

19

OP REIS

DE VELE GEZICHTEN VAN DE FRANSE BERGEN Jaar na jaar is Frankrijk de populairste winterbestemming van de Belgen. Niet onterecht: het land heeft prachtige skigebieden, pittoreske dorpen, heerlijke wellness... Je kunt er van pakweg begin november tot midden april tal van winterse activiteiten beleven en nieuwe ervaringen opdoen. We zochten enkele ‘vaut faire’-attracties voor u uit.

STEP, SLEE OF FIETS? Fietsen in de sneeuw is hot.

Fatbiken bijvoorbeeld (een soort mountainbiken op dikke banden in de sneeuw) is op steeds meer plaatsen mogelijk en er zijn 150 geregistreerde instructeurs.

Op www.moniteurcycliste.com vind je er een in de omgeving van je vakantiedorp. Ben je al vertrouwd met de fatbike en heb je zelfs de snooc, snowscoot, snowbike en/of skibob al geprobeerd? Dan sturen we je naar Les Menuires voor de Easy Trott, een elektrische steptour in de sneeuw, of de Roc'N Trott, een downhill steptour over een vier kilometer lange piste.

BERGLUCHT? HONGER!

zijn bereikbaar met de gondel.

La Plagne heeft zelfs een bierbar, Le Brix. Smaakt naar meer? Dan raden we je het raclettebuffet met ambachtelijke bieren aan van brouwerij K&G Mieussy in Praz-de-Lys-Sommand. Of proef in je eigen vakantieoord van enkele streekspecialiteiten.

VOOR KINDEREN Skizzz al ontmoet? Dat grappige personage kom je overal in de Franse bergen tegen. Het poppetje legt kinderen op een ludieke manier de regels van het skiën en het gebruik van skiliften uit. Op een gave manier kennismaken met een andere kant van het skiën? Kinderen van 8-12 jaar en 13-17 jaar kunnen in Morzine-

Het perfecte excuus om in Peisey Vallandry te proeven van de Croq'Rando, een langlauftour met drie gastronomische stops.

In Val d'Isère kun je dan weer elke week terecht voor een gastronomische avond in de bergrestaurants La Folie Douce en Le Refuge de Solaise. Beide

20

A-SPECIAL

o uts i de

oktob er 2019

Avoriaz een freeskicursus volgen.

Fun, adrenaline en techniek: alle ingrediënten zijn aanwezig voor een week plezier.

COOL OVERNACHTEN Deze winter opent in Val Thorens een gloednieuw iglodorp, het hoogste in Europa. Après-ski, haute cuisine en zelfs overnachten beloven een coole ervaring te worden. Ook La Rosière en Orcières Merlette bieden dit concept aan. In Les Orres kun je dan weer slapen in een luxe Alpin Cocoon van ca. 40 m², die perfect in de natuur integreert.

Ook tof: de nieuwe chalet Tatali in Morzine. Via een glijbaan van twee verdiepingen zoef je de 1000 m² game room in.

" I n de Franse bergen vind je tal van onontdekte pareltjes."

Wist je dat... ... 23% van het Franse grondgebied uit bergen bestaat? ... 44 bergdorpen het Famille Plus-label dragen en dus extra veel te bieden hebben voor gezinnen? ... de ESF zo’n 17 000 skileraren telt? ... een Franse wintersportvakantie gemiddeld € 73 per persoon per dag kost? ... je in de lente de beste deals kunt sluiten?

ONONTDEKTE PLEKJES

Me-time!

Vakantie betekent ook: tijd voor jezelf. Waar kom je beter tot rust dan in de bergen? Ook beginnende 'me-timers' en niet-geitenwollensokkendragers zijn overal welkom!

• Meditatie: onder meer in Brides-les-Bains, Morzine, Praz de Lys, Serre Chevalier en Val d'Arly krijg je meditatiewandelingen in de sneeuw aangeboden.

De 'Trail to be zen' bij Lac Blanc biedt meditatiesessies in het bos, op het ritme van sjamanistische trommels.

In Saint-Martin de Belleville vind je de rust in jezelf tijdens een meditatiesessie aan de voet van een boom, want – zo is wetenschappelijk bewezen – dat contact kan je psychofysiek welzijn bevorderen dankzij de energie die bomen overdragen.

• Sofrologie: de 'next big thing' bestaat al sinds de jaren zestig en de idee is: al doe je nog zo druk, als je binnenin rustig bent, straal je positieve energie uit. In Auzet (Chabanon) in de Alpes-de-Haute-Provence kun je het uitproberen in combinatie met een bergwandeling met een sofroloog-berggids, in Contamines Montjoie gelinkt aan sneeuwschoenwandelen en skiën, of in Le Dévoluy tijdens een ontspanningsmeerdaagse.

• Yoga en wellness: Les Arcs organiseert dit jaar welzijnsworkshops voor jong en oud. In Orcières Merlette helpt berggids Céline Desmet je met ademhalingsoefeningen, prikkels uit de natuur en observatietechnieken om te leren loslaten. Uiteraard gaat niets boven yoga in de natuur. Dat kan bij Omahatha-yoga in Saint Lary Soulan, samen met Marie-Claude Hubert in Combloux, of tijdens het yogiski-event in les Menuires (begin april). Er zijn trouwens veel meer wellnessevents: Zen O Sybelles (eind januari), Les 100 ciels d'hiver (februari) of het welzijnsfestival in Auron (rond Pasen), om er maar enkele te noemen.

In de Franse bergen vind je veel onontdekte pareltjes, zoals kleine dorpen die je vaak vanuit de verte ziet liggen. Zo heb je Le Bourg de Beaufort, op de weg van Montgellafrey en Montaimont, het prachtige bergdorp in de Tarentaise, Le Monal, of Puy-Aillaud in het massief van de Écrins. Prapic is dan weer een authentiek charmedorp in de buurt van Orcières Merlette.

Op wintersport en toch het idee hebben alleen op de wereld te zijn? Dat kan in "een van de mooiste dorpen van Frankrijk", Bonneval-sur-Arc. Ook Champsaur, Serre-Eyraud en Les Angles zijn nog niet zo bekend, maar hebben sneeuwliefhebbers veel te bieden.

HIGHTECH OP DE PISTE Skigebied-apps, online je skipas of skilocker reserveren, contactloze oplaadpunten... Ook in de skigebieden zet de digitalisering zich door. Erg leuk zijn de innovatieve chatbots in Auron en La Clusaz, die vakantiegangers te woord staan. In Val Thorens ontmoet je Berto, de eerste zelfrijdende elektrische shuttle in het dorp, en zijn broertje Z-Green, een elektrische buggy.

Hoe handig een smartphone is, ontdek je bij de Fantasticable en de Bol d'Air in La Bresse Hohneck. Met de VR-experience word je voor even de producer van je eigen film. oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

21

Cont i ne nt a l

sp e ci al

PIETER EMBRECHTS VECHT TERUG De Continental Heroes Tour is een reeks zware fietstochten voor recreanten. Acteur, zanger en perfomer Pieter Embrechts treedt als ambassadeur voor Continental aan in dat project.

We laten de man aan het woord, want zijn verhaal is op z’n zachtst gezegd hoogst intrigerend.

P

ieter Embrechts: "Anderhalf jaar geleden had ik op een filmset een ongeval. Ik landde met mijn rechtervoet op een spekglad dun matje dat weggleed. Mijn knie klapte naar binnen en alles wat in een knie kan scheuren, scheurde. Het klonk alsof je een bussel selder in tweeën breekt. Echt alles in die knie was kapot. Omwille van mijn drukke programma stelde ik de operatie een tweetal maanden uit. Die periode overbrugde ik met een brace."

MOTION IS LOTION Niet ideaal, natuurlijk. "Zeker niet! Atrofie treedt al na vier dagen op en ik verloor dus heel veel spiermassa. Na de operatie begon de revalidatie. Dat was heel pijnlijk. Ik moest echt van nul terug leren stappen. Na drie maanden mocht ik fietsen. Daar was ik heel blij om: eindelijk weer dat gevoel van mobiliteit. Ik kon niet lopen of sporten met mijn vrienden – nog altijd niet trouwens – maar ik kon wel fietsen, en veel fietsen was goed."

Op dat moment kwam Continental met de vraag of Pieter Embrechts wilde meewerken aan korte filmpjes ter introductie van Continental Heroes Tour. Vorig jaar waren de wielergroten Eddy Merckx en Sven Nys de Cycling Heroes; nu zochten ze geen wielrenner maar iemand om met de hulp van coaches Rik Verbrugghe en Claudia

22

A-SPECIAL

o uts i de

oktob er 2019

Van Avermaet van zero tot hero te gaan. "Ze zouden me voorbereiden om de Climbing For Life in de Vogezen mee te doen. Alles viel samen: veel fietsen om te revalideren, twee coaches en een goed doel."

LESS THAN ZERO Er waren al enkele filmpjes gemaakt, toen Pieter in Borgerhout – op zijn koersfiets en op weg naar de kine nota bene – door een auto werd aangereden. "Die vlamde zonder kijken uit een parkeergarage en blies mij van de baan. Ik werd opgeschept, knalde tegen

" A an de top staat zo veel volk te juichen... Daar kùn je gewoon niet meer afstappen."

" Mijn allergrootste angst is dat ik nooit meer zal kunnen sporten."

Spreken uit ervaring "Klimmen is heel plezant," getuigt Pieter Embrechts. "De mentale voorbereiding is cruciaal: online het parcours al eens verkennen, lengte en stijgingsgraad bekijken, goed proberen in te schatten wanneer je hoeveel gaat verbranden. Dat vond ik een hele hulp.

Enne... in de bergen moet je echt wel een superklein verzetje ter beschikking hebben. Op mijn koersfiets was het kleinste verzetje duidelijk niet zo klein als dat van anderen..."

de voorruit en werd weggeslingerd." Pieter lag weer in de lappenmand.

Een hele reeks nieuwe klachten deed zijn intrede: whiplash in de nek, letsels aan linkerarm en linkerbeen, een stuk van zijn scheenbeen was gevoelloos, een constante verkramping in zijn nek en schouders... Zowel fysiek als mentaal was het een heftige setback.

"Ik revalideerde bij wijbewegenje.be uit Deurne, een fantastisch team. Toch ging die revalidatie ontzettend traag en de pijn bleef.

Was er toch nog iets anders aan de hand?"

RUNNING OUT OF TIME "Op advies van de chirurg probeerde Pieter door de pijn heen te trainen en zo de spieren meer te ontwikkelen. "Tijdens leg extensions in de fitness hoorde ik mijn knie schuren.

Dat kon toch niet goed zijn? Bleek dat ik mijn kraakbeenletsel aan het verergeren was!

Kraakbeen is niet doorbloed, geneest bijna niet. Als je daar pijn hebt, dan is dat niet het kraakbeen, maar alles wat errond zit. Waar een vijs in het bot was geboord, zat veel littekenweefsel en dat moest ook weg."

Een vreemd object in je lichaam is nooit een goed idee. "Ik dacht: mijn tijd raakt op.

Na acht maanden zou ik genezen zijn, en

we zaten al op elf. Ik had nog steeds heel veel pijn. Er moest echt iets gaan gebeuren.

Ik ben voor de tweede keer geopereerd, met een flinke terugval in de revalidatie als gevolg. Dat doorkruiste mijn training voor de Climbing For Life helemaal."

ACUTE TIJDSNOOD "Na die tweede operatie heb ik eigenlijk niet meer kunnen trainen. Zelfs kort recreatief gaan fietsen in de Vlaamse Ardennen met mijn geliefde lukte niet. Als ik druk op mijn been zette, dan stak de pijn de kop weer op.

Die vijs en het littekenweefsel waren er dan wel uit, maar dat kraakbeenletsel zat er nog.

De chirurg zei: het zijn drie letsels, twee zijn klein en het derde is heel specifiek en heel erg kapot. Als ik daar nu aankom, breng ik misschien meer schade toe. Wellicht denken we beter in fasen en kan dit later."

Pieter vloog weer in de kine en begon ook weer concertvoorstellingen te spelen met A Street Concert. Beroepsmatig nam de druk toe, terwijl Climbing For Life naderde. "De filmpjes die we in de zomer zouden maken, moesten we noodgedwongen laten vallen.

Als je pijn hebt, moet je stoppen. Fietstrainingen vergen sowieso heel veel tijd, zeker voor zo'n onderneming. Kortom, ik kwam dus ongetraind aan de start."

GEZELLIGE SAMENHORIGHEID Toch heeft Pieter twee fantastische dagen beleefd. "Ik fietste samen met Thierry

De Ridder van Sportizon. Je komt in een roes terecht. Zo veel mensen doen allemaal om een bepaalde reden mee aan die tocht. Er ontstaat snel een gezellige samenhorigheid: we gaan samen dat avontuur te lijf. Sommige hellingen zijn steiler dan twintig percent, dat is sterven. Ik raakte wel boven, al moest ik net als zovelen ook wel eens afstappen, maar ik vond het een heerlijke tocht. Fantastisch!

De dag nadien heb ik wel afgezien van een soort kramp in mijn been, maar mijn knie hield goed stand."

Pieter zou nu graag blijven trainen. "Ik moet in beweging blijven. Lopen gaat nog niet. Ik heb nog een hele revalidatie te gaan.

De basis moet altijd zijn: je goed voelen en pijnvrij zijn. Ik ben nog niet waar ik wil zijn.

Dat is ook mijn grote angst: dat ik misschien nooit meer echt zal kunnen sporten. Al een paar keer heb ik geprobeerd enkele minuten te joggen, maar op dit moment kan ik alleen stappen, nog altijd niet rennen. Ik heb wel gemerkt dat een dosis pils helpt om op Rock Werchter plots te staan dansen en in de muziek op te gaan." (Lacht.) www.continental-banden.be www.continentalheroestour.be

Climbing For Life Tijdens het laatste weekend van augustus kunnen fietsers in de Vogezen deelnemen aan korte of langere tochten, met onder meer de beklimming van de Ballon d'Alsace en La Planche des Belles Filles. Lopers kunnen een trial doen van zestien kilometer rond Belfort. De opbrengst gaat naar de astma- en allergiekoepel, en de mucovereniging. Climbing for Life is namelijk een beweegproject dat mensen aanzet tot sporten en dat een actieve levensstijl propageert, maar het is tevens een campagne rond respiratoire aandoeningen, astma en mucoviscidose.

oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

23

ULTRARACE

Luc Van Ginneken

Dirk Martens

FIETSEN TOT HET GAATJE...

The Race Around The Netherlands (RATN) volgt een eenvoudig concept. Je fietst een vooraf vastgelegd parcours en wie het eerst terug aan de startplaats is, wint. Onderweg passeer je enkele controleposten.

Qua slapen en eten trek je je plan. De gps houdt in de gaten of iedereen zich aan het parcours houdt.

Geïnteresseerden kunnen hetzelfde trackingsysteem online gebruiken om te zien waar de deelnemers zich bevinden en hoe ze vorderen.

E

en aantal deelnemers wikkelt de Race Around The Netherlands (RATN) alleen af, anderen doen het in duo's. Luc Van Ginneken en Dirk Martens kenden elkaar al wel, maar hadden nog nooit samen een dergelijk avontuur ondernomen. Van 1 tot 9 mei 2019 namen ze als duo deel aan de intensieve uitputtingsslag die de Race Around The Netherlands wel is. "We hebben de race op acht dagen, drie uur en drieënveertig minuten uitgereden," zeggen ze niet zonder trots.

SAMEN UIT, SAMEN THUIS Waarom begin je in godsnaam aan zoiets? "Ik houd wel van uitdagingen en ik wilde eens iets speciaals, iets extreems doen," zegt Luc. Het feit dat je er samen voor gaat, sprak Dirk ook sterk aan: "Je moet een tegenslag kunnen verdragen, maar je kunt

24

A-SPECIAL

o uts i de

elkaar erdoorheen sleuren. Het doel is totaal niet dat je elkaar eraf rijdt of overbluft, maar integendeel dat je op elkaar kunt rekenen. Samen uit, samen thuis, ook in barre omstandigheden."

Bar waren de omstandigheden begin mei bij momenten echt wel: felle wind in het nadeel, striemende regen. "Bij de club waarin ik rijd, gaan we soms echt hard, maar op deze tocht was het de kunst om je niet dood te rijden en elke dag netjes de vooropgestelde afstand te halen.

Je houdt elkaar in toom als het moet, en op andere momenten pep je elkaar op om door te blijven gaan, als je het even minder ziet zitten,” analyseert Luc.

VROEG UIT DE VEREN De zesde dag was Dirk wat ziek.

"Toen heb ik echt aan opgeven gedacht. Ik had die nacht

oktob er 2019

Adventure Bike Racing Als je de buitenrand van Nederland plusminus volgt – langs de Duitse grens, via Groningen en Friesland, zuidwaarts naar Holland en Zeeland, en vervolgens langs de Belgische grens naar Limburg, en terug noordwaarts – dan kom je aan een kleine 2000 km. In de Race Around The Netherlands (RATN) doe je dat per fiets en je neemt zelf mee wat je onderweg nodig hebt (materiaal, drank, voeding, tent...). Start en finish liggen in Amerongen. De Nederlander Bas Vlaskamp won de race in 2019 in vier dagen, één uur en drie minuten.

Maximaal krijgen de deelnemers echter negen dagen de tijd.

De precieze afstand is 1890 km. Wie kan tellen, weet dat je dus dagelijks minimaal 210 km moet overbruggen om op tijd rond te geraken. Als je gemiddeld 25 km per uur aanhoudt, zit je elke dag tien uur op de fiets. We laten nog buiten beschouwing dat je onderweg logies voor 's avonds moet zien te regelen (afhankelijk van hoe ver je die dag geraakt) en dat je in het vlakke Nederland toch nog een slordige 6000 hoogtemeters te verwerken krijgt.

ULTRARACE

Twee avonturiers Luc Van Ginneken legde zich een aantal jaren geleden toe op marathons lopen, maar door een aanslepende blessure moest hij noodgedwongen op fietsen overschakelen. Korte ritjes zijn aan hem niet besteed: de marathonloper in hem zoekt ook met de fiets de uitersten op. Zo reed hij onder meer al de Ronde van Vlaanderen op de dag vóór de profs (260 km in één dag over de Vlaamse heuvels), de prestigieuze Maratona dles Dolomites in bergachtig Italië en een meerdaagse mountainbikerace in Zuid-Afrika. De hardfietser rijdt wekelijks in clubverband. Ondanks dat alles was deze uitdaging heel nieuw voor hem.

Zijn compagnon de route, Dirk Martens, is een ex-paracommando die als havenarbeider zijn kost verdient. Ook hij schrikt er niet voor terug om de limieten voor lichaam en geest op te zoeken. Ultraraces en lange trailruns zijn echt zijn ding. Meer dan voor de competitie doet hij het vooral voor de avontuurlijke uitdaging: op je eigen gezapige tempo, zonder forceren, maar wel op zoek naar de basics. Hij is nóg meer perfectionist dan Luc; Dirk is de man die alles voorbereidt en uitstippelt, die voor dag en dauw gelaarsd en gespoord klaar zit, helm op en alles, wanneer Luc uit de douche komt. "We zijn nooit te laat vertrokken, hé," grapt Luc.

niet goed geslapen, ik zat met diarree. Luc porde me evenwel aan en na de middag was ik er weer wat bovenop. Op zo'n momenten is het goed dat je elkaar hebt." Luc vond vooral het vroeg vertrekken lastig. "Dirk is vroege shiften gewoon van op zijn werk, maar om halfvier opstaan is wel héél erg vroeg, vond ik, hoor!"

Toch zijn Dirk en Luc nooit te laat vertrokken, want Dirk waakte over een strak regime.

Dat moest, want anders zouden ze er niet in slagen de missie tot een goed einde te brengen. Pik je

zo'n dingen vlot van elkaar? "We kenden elkaar wel van samen te tennissen, maar dag in dag uit samen optrekken – zeg maar: samenleven! – is toch nog wat anders," getuigt Luc. "Dirk mag dan wel zeer punctueel zijn, hij is ook de ideale reisgezel."

EVEN VERPOZEN De eerste nacht wisten de mannen meteen wat voor tocht het zou worden. Het was superkoud en het regende aanhoudend.

Toch kozen ze voor het tentje dat ze mee hadden. "Alles klam en

" Je moet een tegenslag kunnen verdragen, maar je kunt elkaar er ook doorheen sleuren."

nat natuurlijk! Heel heroïsch allemaal, maar de volgende dagen kozen we toch voor logies. Op die manier zouden we de tocht anders nooit zijn doorgekomen.

Vooral die koude begin mei hadden we niet echt verwacht."

Geniet je al rijdend nog van de landschappen? "Toch wel," vindt Dirk, "ik ben ermee bezig en neem af en toe de tijd voor wat foto's." Luc treedt hem bij: "Wanneer we stopten om te eten, kozen we bijvoorbeeld voor pittoreske haventjes, zodat je toch even verpoost.

We hebben het niet aangepakt als pseudo-profs, hé. Ons doel was niet om op vier dagen quasi zonder slapen weer in Amerongen te zijn, maar om onderweg ook te genieten."

URENLANG WIND OP KOP Soms was er evenwel geen tijd om te stoppen en te eten, en dan verorberden de avonturiers al

rijdend iets. "Toch hebben we elke dag een momentje ingelast om ons op het gemak met een koffie met appeltaart te verwennen. Als je dat niet doet, blijf je het niet opbrengen." Gelukkig is Nederland een mooi land. "Al is het soms ook saai," brengt Dirk in. "Urenlang op de dijken in Groningen, in de wind, tussen de schapen..."

Speelde die wind jullie parten? "Bij momenten wel.

Bepaalde dagen reden we honderd en meer kilometers tegen de wind in," herinnert Dirk zich. Luc voegt eraan toe: "Ik moest Dirk geregeld afraden om tegen die wind te blijven beuken tot het vat af is, en meer de souplesse op te zoeken."

Is Nederland echt het perfect fietsland, zoals we ons dat voorstellen? "Toch wel. Overal nette fietspaden, goed onderhouden, veelal afgescheiden van de rijbaan. Topkwaliteit!"

oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

25

Een selectieve race Van de 140 vertrekkers in 2019 hebben er uiteindelijk slechts 60 de race voltooid. Vooral de koude heeft velen doen afhaken. Voeg daar nog de wind bij, zeker in Friesland en Zeeland, en de niet te onderschatten hoogtemeters, en de verklaring lijkt gevonden. Ultraraces als deze zijn nochtans in opmars, voor lopers, fietsers en mountainbikers, zowel solo als in duo. Luc en Dirk bekijken het op een ludieke manier: "Afstanden worden relatiever. Je denkt algauw: ach ja, 200 km, dat was toen in mei in de RATN dagelijkse kost!"

Een goede voorbereiding is niet te onderschatten. Vooral degelijk materiaal is een must. Met slechts één lekke band op de hele tocht hebben Luc en Dirk over hun fietsmateriaal alleszins geen klachten. Ook over hun fietskledij, fietstassen en zo meer zijn ze lovend (zie volgende pagina's). "Mocht dat niet zo zijn geweest, dan zou de mentale belasting wellicht nog een pak groter zijn geweest," stellen ze zich voor. Nu was het bij momenten al op het randje: "Als je al wachtend of babbelend een paar keer zo goed als in slaap valt, zit je niet ver van je limiet, hé."

LEVEN IN EEN BUBBEL

"Altijd in diezelfde houding, met druk op je polsen... De lichaamsbelasting is zeer reëel."

26

A-SPECIAL

o uts i de

oktob er 2019

Op zijn manier was de tocht ook een hele leerschool. "Je doet ideetjes op voor een volgende keer," verklaart Dirk. "Denk maar aan hoe je alles wat je meesleurt, efficiënt moet inpakken." Ook met lichamelijke ongemakken leer je omgaan. "Mijn schouder deed enkele weken na de race nog steeds wat pijn," zegt Luc. "Dat volle rugzakje de hele tocht lang... Altijd diezelfde houding, de druk op je polsen... De belasting is echt wel reëel."

Dirk heeft ervaren dat je je na afloop pas realiseert wat je

gedaan hebt. "Je leeft als het ware in een bubbel, een zich herhalend stramien van rijden, gps volgen, logies regelen... Als je nadien dan weer in het 'gewone' leven komt, is het afkicken.

Gegeten dat ik heb in de eerste dagen erna! Alsof je je schade moet inhalen. De herinneringen aan de moeilijke momenten vervagen het snelst en wat er tof aan was, blijft het beste overeind."

GOED MEEGEVALLEN Weegt het plezier van de uitdaging op tegen het afzien en het sukkelen? "Je moet mentaal sterk zijn," beweert Dirk. "Als het wind op kop is, moet je jezelf inprenten dat het ooit wel weer wind af zal zijn. Dag na dag stoempen wéégt op de duur op je." Luc vult aan: "Als je moe en doordrenkt van de regen aankomt, en de dag nadien moet je wéér die fiets op, dan denk je wel eens: waar zijn we mee bezig?"

Toch vinden ze eensgezind dat het allemaal heel goed meegevallen is. "Het opkomen van de dag, het ochtendgloren, dat vond ik prachtig!" zegt Dirk, die graag nog eens iets dergelijks zou willen doen. Luc voelt zich aangesproken. "Graag, maar misschien in een warmer land?" Ze lachen hartelijk, want heimelijk heeft Dirk zijn zinnen al gezet op Ierland of Schotland...

Het idee van op een dikke week 'self-supported' zo'n 2000 km af te leggen, zien ze wel zitten!

Ca r e Pl us

special

Geïmpregneerd muskietennet Care Plus adviseert het gebruik van een geïmpregneerd muggennet voor verre bestemmingen met een malariarisico.

Die netten zijn vervaardigd volgens de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie. Dat betekent concreet dat alle geïmpregneerde muskietennetten een maasgrootte (mesh) hebben van 156 gaatjes per vierkante inch (2,54 cm), een draaddikte van 75 denier en een materiaalbesparende ruitvormige mesh.

CARE PLUS® STRIJDT TEGEN MALARIA Care Plus past perfect in het selecte clubje van bedrijven die een aantrekkelijke productfolio combineren met een sterke maatschappelijke betrokkenheid. Care Plus zet immers mee zijn schouders onder het project Malariafree 2030.

M

alaria is een van de meest dodelijke ziekten ter wereld. Jaarlijks maakt ze meer dan 400 000 slachtoffers, waarvan het merendeel kinderen die jonger zijn dan vijf jaar.

De ziekte houdt kinderen helaas weg van de schoolbanken en hypothekeert de toekomst van veel gezinnen. Een grote tol, als je weet dat de ziekte zeer goed te voorkomen is.

Internationaal bekroond Care Plus is een productlijn van Travel Health Group, sinds 1992 dé specialist op het gebied van gezond en veilig reizen. De producten van Care Plus beschermen reizigers, sporters en outdoorrecreanten tegen bijtende insecten, slechte hygiënische omstandigheden, de zon en vervuild drinkwater. Geïmpregneerde reisklamboes en sokken en de Care Plus DEET-producten zijn bekroond door internationale vakjury's. De EHBO-kits worden zorgvuldig samengesteld, in samenwerking met expeditie-artsen, en bieden uitkomst bij het verlenen van eerste hulp bij de meest voorkomende ongelukken, thuis en op reis. De producten zijn zowel online te koop als verkrijgbaar bij de buitensportwinkel.

AMBITIEUS DOEL Zolang je niet gebeten wordt, krijg je geen malaria. Onnodig te zeggen dat het beschikbaar stellen van muggennetten dus cruciaal is in de strijd tegen malaria. Een malariavrije wereld in 2030 is een erg ambitieus doel, dat het team van Care Plus en zijn partners een bijzondere dynamiek geeft. Care Plus steunt organisaties en universiteiten die werken aan innovatieve oplossingen om de ziekte de wereld uit te helpen.

MUSKIETENNETTEN In risicogebieden zorgt Care Plus voor educatie, informatie en preventie door middel van het uitdelen van muskietennetten aan gezinnen. De consument kan op een laagdrempelige manier rechtstreeks bijdragen tot de strijd tegen malaria door een Care Plusproduct te kopen. Elk verkocht product zorgt concreet voor meer beschermde gezinnen in malariagebieden met klamboes, financiële ondersteuning van toepasbaar wetenschappelijk onderzoek die ons dichter bij een

malariavrije wereld brengen en wekelijkse nieuwsvoorziening naar malariaprofessionals wereldwijd.

GEWELDIGE VERHALEN Met deze actie brengt de Travel Health Group, het bedrijf achter Care Plus, zijn mission statement – Safe travels, great stories – echt wel in de praktijk. Travel Health Group is er sterk van overtuigd dat tropische ziekten perfect te voorkomen zijn met de juiste voorlichting, informatievoorziening en producten. Bij thuiskomst zou een reiziger toch alleen maar met geweldige verhalen vol mooie herinneringen mogen uitpakken, vindt u ook niet? www.malariafree2030.org #malariafree2030

" Het ultieme streven is een malariavrije wereld in 2030." oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

27

Vaude Trailsaddle: zadeltas als spatbord Deze waterdicht gelaste zadeltas van PVC-vrij zeilmateriaal is uitstekend geschikt voor het opbergen van je uitrusting.

Praktische elementen: gemakkelijk toegankelijk, houdt je bagage droog, dient als beschermer tegen spatwater. Zijdelingse compressiebanden geven de tas grip en verhinderen dat ze tijdens de rit van je fiets valt. De tas is vervaardigd uit waterafstotend Eco Finish zonder fluorkoolstoffen (PFC).

Het Vaude Green Shape-label staat voor: milieuvriendelijk, functioneel, duurzaam.

Volume: 12 liter.

Prijs: € 100. www.vaude.com

ACCESSOIRES

Giro Aether: innoverende helm

Van zijn elegant designsilhouet tot hoe hij de energie van een impact opvangt en verwerkt: de Aether MIPS is een helm die totaal anders is dan gelijk welke andere helm die ooit gemaakt is. Hij is het ultieme bewijs van innovatie die topprestaties bevordert.

Prijs: € 319,99. www.giro.com

IK GA OP REIS EN IK NEEM MEE...

Wie een tocht aanvat zoals de Race Around The Netherlands (zie vorige pagina’s), moet zich goed voorbereiden. Je moet natuurlijk fysiek in orde zijn, maar je moet figuurlijk ook goed uitgerust zijn. Welk materiaal was voor Dirk en Luc deel van hun succestocht?

Look X-Track: betrouwbare pedalen

De constante ambitie om te innoveren en producten te verbeteren heeft geleid tot dit ontwerp, dat tegelijk betrouwbaar, duurzaam en gebruiksvriendelijk is. Deze mountainbikepedaal is bestand tegen de impact van rotsen, wortels of modder, en biedt consistente prestaties. De spindel is uitgerust met een dubbele afdichting, om zelfs de extreemste weersomstandigheden te weerstaan. Minder gedoe met je materiaal betekent meer tijd om te rijden.

Prijs: € 48,99 (X-Track), € 69,99 (Race), € 109,99 (Race Carbon), € 199,99 (Race Carbon Ti). www.lookcycle.com

Vaude Men’s Kabru Light Jacket II: zeer isolerend donsjack Zeer klein verpakbare 95/05 isolatiejacks met superlicht en toch stabiel Pertex Quantum-buitenmateriaal.

Ingewerkte stretchinzetten onder de armen geven meer bewegingsvrijheid. De armboorden en de zijdelingse rompstukken zijn gevoerd met vochtresistent PrimaLoft Silver Insulation Eco. Draagbaar als verwarmende tussenlaag of als lichte, comfortabele buitenlaag. Vervaardigd met waterafstotend Eco Finish zonder fluorkoolstoffen (PFC). Het Vaude Green Shape-label staat voor: milieuvriendelijk, functioneel, duurzaam.

Prijs: € 230. www.vaude.com

28

A-SPECIAL

o uts i de

oktob er 2019

Northwave Rebel (wit): bedrijfszekere fietsschoenen

Deze schoenen zijn uitgerust met een Carbon XC 12-zool met volledige carboninleg in het pedaalgebied en een stijfheidsindex van 12.0.

TPU-inzetstukken in strategische gebieden zorgen voor maximale tractie en uitzonderlijke slijtvastheid. De BioMap Unibody-constructie van het bovenwerk is anatomisch ontworpen, zodat het de voet volledig omgeeft en een optimale krachtoverbrenging naar het pedaal garandeert. De geïntegreerde hielkap, gevoerd met speciale vezels, beschermt tegen onbedoeld wegglijden en het Performance Regular-voetbed biedt meer ondersteuning van onderaf.

Prijs: € 199,99. www.northwave.com

Craft-fietskledij: wind- en waterdicht

Deze technische fietskledij biedt ook in de akeligste weersomstandigheden een prima bescherming. www.craftsportswear.com

Yeti Passion Three: lichtgewicht slaapzak

De Passion Three is in het ultralichte Passion-gamma weer een stap voorwaarts qua isolatie. De H-Box-constructie verbetert de isolatie door de vulling meer ruimte te geven om warmte op te vangen. De vulling is van het beste Europese ganzendons op de markt en de zeer zachte, donsvrije stof maakt de Pasion Three extreem comfortabel. Wie het gewicht laag wil houden, maar ook meer bescherming wil tegen de kou, kiest voor Passion Three.

Temperaturen: 7°C (Comfort), 3°C (Limit), -10°C (Extreme).

Prijs: € 424,99. www.yetiworld.com

Lofoten 2 ULW: tweelagige tweepersoonstent

Een van de lichtste tweelaagse tweepersoonstent in wellicht de allerkleinste verpakking (11 x 22 cm), dankzij de nieuwe, ultramoderne aluminium palen met ultrakorte segmentlengtes.

De nieuwe Nortech T-NY 7D-stof weegt slechts 26 g per m². De drie lagen siliconencoating aan elke kant zijn zeer duurzaam en waterafstotend; het nieuwe Flex-kabelophangingssysteem voegt flexibiliteit en kracht toe.

Gewicht: 500 g. Kleuren: forest green, burnt red.

Prijs: £ 620. www.nordisk.co.uk

Vaude Trailfront: waterdichte stuurrol

Deze waterdicht gelaste stuurtas van PVC-vrij materiaal is van twee kanten toegankelijk en is uitstekend geschikt voor lichte bagage. Met een draagriem kun je ze losjes over je schouder hangen.

Flexibele compressiebanden aan het frame geven de tas grip tijdens het rijden. Met de bagagebanden aan de bovenkant kun je extra bagage of een tent bevestigen.

Eenvoudig aan het stuur of de stuurpen te bevestigen, zonder hinder voor remmen en schakelen.

Vervaardigd met waterafstotend Eco Finish zonder fluorkoolstoffen (PFC). Het Vaude Green Shapelabel staat voor: milieuvriendelijk, functioneel, duurzaam.

Volume: 19 liter.

Prijs: € 90. www.vaude.com

Trek Checkpoint SL 6: krachtpatser der grindfietsen

De Checkpoint SL 6 carbon grindfiets is zo ontworpen, dat hij je naar plaatsen brengt waar je met een standaard racefiets nooit zou geraken, zoals aan de finish van ‘s werelds grootste modder- en grindraces. De Checkpoint SL 6 is een echte krachtpatser en de ideale keuze voor avonturiers op de weg.

Kenmerken: een lichtgewicht OCLV Carbon-frame met gladmakende IsoSpeed, een volledige Shimano Ultegra-aandrijving en extra bevestigingen voor uitrusting en accessoires.

Kleur: Trek Black Mat. Maten: 49, 52, 54, 56, 58, 61.

Prijs: $ 3999,99. www.trekbikes.com

Vaude Trailframe: voor zwaardere bagage

Deze waterdicht gelaste frametas van PVC-vrij zeilmateriaal is vlot toegankelijk en is door zijn laag zwaartepunt uitstekend geschikt voor zwaardere bagage. Twee bevestigingsriemen onderaan kunnen weg, zodat de bagagetas in de lengte verstelbaar is en ook op een fiets met achtervering past. Andere bevestigingsriemen worden door sterke, met rubber omwikkelde banden aan de bovenstang bevestigd. In waterafstotend Eco Finish zonder fluorkoolstoffen (PFC).

Het Vaude Green Shape-label staat voor: milieuvriendelijk, functioneel, duurzaam.

Volume: 8 liter.

Prijs: € 75.

Maten: 55 x 30 cm (H x B), 20,6 liter, 8 kg propaan.

Prijs: € 31,75 (waarborg: € 45). www.vaude.com

Vaude Uphill 9 LW: lichtgewicht fietsrugzak

Deze minimalistische rugzak is uit milieuvriendelijk materiaal gemaakt. De meshvakken zijn van dun materiaal en ook bij de schouderbanden, heupriem en gespen is op het gewicht gelet.

Het externe multifunctionele netsnoer dient ter compressie, als helmhouder en als bevestiging voor een jack. Het rugpand ligt dicht tegen het lichaam en biedt stabiel draagcomfort. In de vakken op de schouderbanden zijn energierepen of gels snel toegankelijk. Het Vaude Green Shape-label staat voor: milieuvriendelijk, functioneel, duurzaam.

Volume: 9 liter.

Prijs: € 70. www.vaude.com

oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

29

COMFORTABEL SPORTEN IN DE KOU Wil je bij elk weer gerust kunnen sporten? Ken je dan de regel van de drie lagen al? Die stelt dat je best enkele laagjes kledij over elkaar draagt, elk met zijn eigen specifieke kenmerken.

De grote troef? De veelzijdigheid.

W

ie een buitensport beoefent, is afhankelijk van de weersomstandigheden. Bij elke fysieke activiteit hebben je spieren energie nodig om te functioneren. Dat proces genereert warmte, waardoor je lichaamstemperatuur stijgt. Om een constante temperatuur te bewaren, moet je lichaam de overtollige warmte kwijtraken. Dat is de reden waarom je zweet.

HET PROBLEEM: KOUDE

Wol is duurzaam Wie wol kiest, kiest 100% voor de planeet. De wollen kledij van Quechua is 100% 'Slow Fashion'. "Sinds hun introductie in ons aanbod kregen onze wollen stukken een tijdloos design. Ongeacht de jaren en seizoenen blijven de stukken in onze collectie. Dankzij zijn onberispelijke kwaliteit overleeft een wollen T-shirt langer dan kleding in synthetische stof. Wol is bovendien 100% recycleerbaar. Dankzij de hoge kwaliteit van de vezel kan wol herhaaldelijk hergebruikt en gerecycleerd worden."

30

A-SPECIAL

o uts i de

oktob er 2019

Het probleem is dat wanneer je inspanning afneemt, je temperatuur dat ook doet.

Resultaat: je krijgt kou! Om dat te vermijden, moet je zorgen dat je je transpiratie tijdens de inspanning onder controle houdt. De veelzijdigheid van de drie lagen op elkaar zorgt ervoor dat je in alle rust en comfort je volgende avontuur te lijf kunt gaan, ongeacht het weer.

EERSTE LAAG: AFVOEREN De eerste laag helpt je om je lichaamstemperatuur op peil te houden. Doel: zweet afvoeren en je lichaam droog houden. De eerste laag is dus best zeer goed ademend en in een materiaal dat snel droogt. Vergeet dus het simpele katoenen T-shirt, want katoen

neemt vocht op en droogt traag. Ideaal voor de basislaag is een synthetische stof of merinowol.

TWEEDE LAAG: ISOLEREN Opdat je warm zou blijven, zorgt de tweede laag ervoor dat de warmte bij je lichaam blijft. Hoe beter je kledij isoleert, hoe minder warmte er kan ontsnappen. Houd er rekening mee dat de combinatie van verschillende dunne materialen efficiënter is dan het gebruik van één dikke laag. Je kunt ze dan desgewenst immers nog allemaal afzonderlijk gebruiken.

DERDE LAAG: BESCHERMEN De laatste laag zorgt ervoor dat de warmte niet zomaar weer verdwijnt. De buitenste laag beschermt tegen wind, regen, sneeuw en eventuele externe gevaren, zoals takken, struiken en dergelijke. Het meest aan te

" I n een wollen shirt zul je uiteraard ook wel zweten, maar dat ruik je amper."

Goed om te weten • 80% van de lichaamswarmte ontsnapt langs de ledematen. Ons systeem geeft voorrang aan de bloedtoevoer naar de hersenen. Als je hoofd het warm heeft, verbruikt het minder energie om op te warmen en kan de rest van het lichaam worden gevoed. Een goede muts en handschoenen zijn dus zeker welkom om minder snel kou te krijgen.

• Het drielagensysteem werkt ook voor het onderlichaam.

• Bepaalde kledij combineert de eigenschappen van twee verschillende lagen. Dat is in sommige situaties wel praktisch, maar het biedt minder veelzijdigheid. raden materiaal voor de derde laag is alweer synthetisch, en een ideaal compromis tussen waterbestendigheid en ademend vermogen.

Que ch ua

special

KLEDING TREK 900 Een t-shirt speciaal voor lange tochten bij koud weer; hybrideshirt dat merinowol met microfleece combineert, met de juiste stoffen op de juiste plaatsen.

TREK 100 Donsjas voor fervente trekkers, die je op trekkings bij fris weer het nodige comfort biedt; uiterst compacte donsjas, die tegelijk warm en licht is.

SH500 ULTRA WARM Parka voor extreme kou, voor wie regelmatig tochten maakt in sneeuw- en windomstandigheden; waterdicht en comfortabel tot -20°C; opstaande kraag, anti-blizzard capuchon met nepbont, warme voering.

DE VOORDELEN VAN WOL Een van de belangrijkste tips voor trekkers is: draag wol. Wol is een natuurlijke performante vezel die zich goed aan het lichaam aanpast. Het is een dierlijke vezel die proteïnen bevat die de groei van bacteriën tegengaan.

In een wollen shirt zul je uiteraard zweten, maar dat ruik je amper, omdat het vooral bacteriën zijn die de geur veroorzaken. Je kunt dus gerust dagenlang hetzelfde shirt dragen zonder dat je teamgenoten dat hoeven te ruiken....

MERINOWOL IS IDEAAL Merinowol is dé oplossing voor wie snel kampt met huidirritaties en allergische reacties bij wrijvingen. Daarbij is wol een goede thermoregulator bij elk weer, die 100% brandveilig is. Omdat wol meer zuurstof nodig heeft dan pakweg elke synthetische stof om brandbaar te zijn, gaat het ook niet smelten, druppen of op de huid plakken, wanneer het vuur vat. Alleen daarom gebruikt Quechua er steeds meer van in zijn kledij.

SCHOENEN FORCLAZ TREK 100 Duurzaam, licht en soepel, ideaal voor trektochten; de constructie en de materialen maken deze leren schoenen comfortabel, goed ondersteunend en veilig.

SH520 X-WARM Waterdicht en warm, ook prima geschikt als sneeuwschoen; de snow contact-zool biedt een uitstekende grip en slipvastheid op elk soort besneeuwd terrein.

oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

31

Polar Buff

De multifunctionele Polar Buff met ademende Polartec-fleece biedt extra warmte en comfort. De polyester bestaat voor 98% uit gerecycleerde petflessen en is extreem rekbaar en zacht. De Polartec-fleece is gecombineerd met zachte en hoogwaardige microvezels.

Prijs: € 30,66. www.buff.com

ACCESSOIRES

Quechua 520 Ultra Warm

Deze waterdichte en warme schoenen zijn prima geschikt als sneeuwschoenen. De snow contact-zool biedt een uitstekende grip en slipvastheid op elk besneeuwd terrein.

Prijs: € 80. www.decathlon.be

Camel Active Jacket Trekmates-handschoenen

Deze unisex handschoenen van merinowol houden je handen altijd warm, ook als ze vochtig zijn.

Kenmerken: antibacterieel, anti-geur, sneldrogend, vochtafvoerend, ademend en licht, naadloos slim fit en nauw aansluitend aan de pols.

Gewicht: 57 gram. Prijs: € 15. www.trekmates.co.uk

Your Life,

32

A-SPECIAL

o uts i de

oktob er 2019

Kenmerken van deze Gore Tex-jas: winddicht, waterbestendig, ademend. Voorts heb je een ingesneden capuchon, reflecterende details, een taille met trekkoord en twee binnenzakken. Materiaal: 59% katoen, 41% polyester. Kleur: blauw.

Prijs: €499,95. www.camelactive.de

your Spirit.

NATUURGEBIED

Harrie Houben

“ I n De Maten kun je terecht voor enkele uren pure natuurbeleving.”

LIMBURGSE HEIDE VERLOKT

weggevallen omdat ze last kreeg met haar heup. Ik ben er ook al een paar keer alleen op uit getrokken in verlaten gebieden.”

Extreem avonturieren heeft hij achter zich gelaten. “In het pre-gsm-tijdperk deden we dat wel: in slecht weer door afgelegen onherbergzaam gebied trekken, zoals de Schotse Highlands. Als je dan wat aan de hand hebt...” Wandelen vindt Harrie ideale ontspanning. “Op een haalbaar tempo van de ene logeergelegenheid naar de volgende, in zo natuurlijk mogelijke gebieden.” Hij zegt dat de microbe hem destijds in de jeugdbeweging te pakken heeft gekregen.

Naast het openluchtmuseum van Bokrijk ligt, gekneld tussen de baan Hasselt-Genk en het Albertkanaal, het langwerpige natuurgebied De Maten. Met talloze plassen en vijvers, en met zijn verlokkelijke heidevlakte is het een paradijs voor stille wandelaars.

H

istorisch vormden Bokrijk en De Maten één aaneengesloten gebied met het natuurgebied De Platwijers, dat meer noordelijk ligt, tussen Zolder en Zonhoven.

Samen vormen ze De Wijers. “Grote stukken ononderbroken natuur vind je in Vlaanderen zo goed als nergens meer,” zegt Harrie Houben, die ons rondleidt. “Misschien kun je In De Hoge Venen nog op de dool geraken, maar verder... Ook in De Maten zie je bijna nergens gebouwen, maar veraf zijn ze toch nooit. De Maten is tevens een doorgangsgebied, waar mensen uit de buurt doorheen wandelen of fietsen.”

OP WANDELVAKANTIE In ver vervlogen tijden was Harrie een filmfanaat. “Lang voordien was ik al een fervent wandelaar, hoor, maar toen had ik daar minder tijd voor. Intussen heb ik met mijn echtgenote al negentien wandelvakanties gedaan, en de twintigste is alleen maar

PURE NATUURBELEVING Dagen wandelen zonder iemand te ontmoeten en met het risico om verloren te lopen, zoals dat in bepaalde delen van de wereld nog wel kan, is hier uitgesloten. Op de dag

Wandelpeter als ‘ranger’ Dankzij een box met streekkaarten, waarop de Limburgse natuurgebieden en wandelpaden in detail zijn uitgetekend, kan de wandelaar er onbekommerd op uit trekken. Een grootschalig wandelonderzoek leert de beheerders een en ander over wie de natuurgebieden bezoekt en waarom, en wat hun wensen en verwachtingen zijn.

Regionale Landschappen in Limburg is de organisatie achter de publiekswerking.

Harrie Houben werkt als vrijwilliger mee. Als ‘wandelpeter’ controleert hij de wandelpaden. Hij checkt of er geen bomen of paaltjes omver gevallen zijn, en of geen signalisatie ontbreekt. Als hij iets opmerkt, speelt hij dat door aan de bevoegde diensten, die het rechtzetten. “Dat kan ik tegenwoordig met een app laten weten,” licht ‘ranger’ Harrie toe. “Ik stuur een foto door met de gps-gegevens van de plaats, en zij doen de rest.”

oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

33

Wandelen als ontspanning

die we uitgekozen hebben om De Maten te verkennen, kunnen we de bezoekers die ons kruisen, nochtans ook op één hand tellen.

“Om wild tegen te komen, moet je wat geluk hebben,” zegt Harrie, die de zoomlens van zijn fototoestel in de aanslag houdt.

Sporen van everzwijnen of vossen heeft hij al meermaals aangetroffen, en broedplaatsen van vogels zijn er ook. De Maten is licht heuvelachtig, maar niet veel. Er is veel open ruimte met water en hei, niet zo afgewisseld dus, maar de vergezichten zijn ideaal om vogels te spotten. Een stuk van het gebied is niet toegankelijk, als rustgebied voor dieren.

Anders dan Bokrijk, waar de toeristische exploitatie intensiever is, heb je in De Maten nog pure natuurbeleving.

ONGESTOORD ECOSYSTEEM In bepaalde stukken van De Maten zijn honden niet toegelaten, zelfs niet aan de leiband.

“In dit natuurgebied brengen heel wat dieren hun jongen groot,” verduidelijkt Harrie, “en

34

A-SPECIAL

o uts i de

oktob er 2019

“Met mijn echtgenote doe ik wandelingen van zo’n 5-10 km,” onthult Harrie Houben. “Als ik alleen ben, loopt het op tot 12-15 km. Meer (20-25 km) doe ik nog zelden. Onderzoek leert dat 4,5 km per uur een goed gemiddelde is. Met stoppen voor foto’s en zo inbegrepen is zo’n wandeling dus een bezigheid van telkens een drietal uren. Op een week tijd kom ik vlot aan 25 km. Ik wil niets forceren, met mijn slechte knieën van het vele voetballen...” Harrie ziet wandelen totaal niet als prestatiegericht. “Bij bergwandelingen zit dat risico er nochtans soms in, of als je je niet kunt neerleggen bij het ouder worden. Fietsen kan een minder belastend alternatief zijn, zodat je ook op een ietwat gevorderde leeftijd toch in beweging blijft.”

“ I n dit natuurgebied brengen heel wat dieren hun jongen groot.” dat wil je ongestoord laten gebeuren, toch?

Er graast hier ook een kudde Gallowayrunderen met hun kalfjes. Die houden het ecosysteem met jonge boompjes en heide proper. Ze zijn totaal niet agressief, maar met een hond kun je toch maar beter oppassen.”

Harrie vindt het goed dat sommige stukken afgesloten zijn. “Er is al zo weinig vrije natuur, waar planten en dieren rust vinden.

De heide blijft dan beter op peil. Die is van ecologisch belang voor de regio. Er zijn zelfs Europese subsidies voor het onderhoud ervan.” Harrie kijkt met lede ogen naar verzamelaars die planten afbreken en meenemen, of naar zwerfvuil van ‘natuurliefhebbers’...

“Natuuropvoeding zou zeker geen kwaad kunnen,” denkt Harrie.

oktob er 2019

outsi d e

A-SPECIAL

35