Imeldazine nr. 26

nr. 26 - 2022

Imelda Cultuur

Trek je stapschoenen maar aan!

Imelda

De dienst nefrologie stelt zich voor

Gastronomie

Fermenteren verrijkt onze keuken

Chris Van Tongelen “Ook als het vaccinatiecentrum niet open is, volg ik alles op”

a new culture of light

WE BRING LIGHT INTO YOUR LIFE

occ_PA_sospeso_neutral_MVLVerlichting_BE_210x297_210927_cgi.indd 1

TRIZO 21

27.09.21 16:30

BESTE LEZER, Na een warme zonnige zomer heeft de herfst zich ingezet. Hét seizoen voor mooie kleurrijke wandelingen. Heel wat wandeltips én een uitstaptip naar Geraardsbergen kan je in deze editie van Imeldazine vinden.

De komst van minder goed weer, waardoor we meer binnen zitten en dichter bij elkaar, zorgt voor extra ongerustheid, ook in ons ziekenhuis. In september werden hier de COVIDboosters gezet en we zijn ook al volop bezig met de griepvaccinaties van onze medewerkers.

Heel wat collega’s en oud-collega’s geven al maanden het beste van zichzelf in het COVIDcentrum Klein Boom in Putte. Hoe dit centrum werd opgestart en hoe de organisatie loopt, vertelt Chris Van Tongelen, coördinator van het centrum, in onze coverstory.

Op het moment waarop je je weg in het leven aan het uitzoeken bent, plots kanker krijgen. Dit is wat jaarlijks ongeveer 900 mensen in Vlaanderen overkomt. Het AYA (Adolescents and Young Adults) team in ons ziekenhuis zorgt ervoor dat deze jonge mensen zorg op maat krijgen, hoe ze dit doen vertellen ze in dit nummer.

De nefrologen van ons ziekenhuis stellen zich voor, verduidelijken hoe onze nieren werken en hoe zij mensen helpen bij wie deze werking verstoord is. Hoe nierschade ontstaat, hoe ze wordt opgespoord en wat de mogelijke behandelingen zijn kan je lezen in dit nummer.

Onze nieuwe orthopedist Erik Fiévez licht de behandeling van een aantal orthopedische letsels toe. Verder kan je ontdekken waar “ouder en wijzer” voor staat en stellen twee patiëntenverenigingen – Imnipa vzw (Imelda nierpatiënten) en Stoma Ilco vzw zich voor.

Tot slot vertellen we jullie graag over de demiclowns. Clowns die de bewoners met dementie in ons woonzorgcentrum Den Olm bezoeken. Door aansluiting te vinden bij hun belevingswereld geven ze personen met dementie hun identiteit terug. Telkens opnieuw een wonderlijke en inspirerende ervaring.

Ik wens jullie veel leesgenot toe, Bart Pardon Algemeen directeur Imelda vzw

Imeldazine, jaargang 8, nr. 26 Imeldazine is een uitgave van: HOSPIzine / Crossmark v.u. Mario Eggermont Rijmenamseweg 21, 2820 Bonheiden Administratie & adverteren: ad@hospizine.be - 015 52 77 60 www.hospizine.be Coverfoto: © Chris Van Tongelen

Redactie: Thierry Aerts , Toon Blux, Hilde Pauwels, Dorien Vandenberghe, Kathleen Vermeulen Freelance journalisten: Veerle Le Compte, Bas van Dun, Marijke De Keukelaere, Tine Strobbe, Iana Willems, Christel Van Goethem, Kathleen Declerck, Stijn Michiels, Els Van Essche Hoofdredactie: Dienst Communicatie Imeldaziekenhuis, Crossmark Fotografie: Crossmark, Thierry Aerts, Dorien Vandenberghe

Vormgeving: Crossmark Jasper Van den Eijnde, Sanne Van Oudendijck Druk: Mechelse Drukkerijen Copyright: Het overnemen van teksten en inhoud uit dit nummer is slechts toegestaan na uitdrukkelijke toestemming van de uitgever. Na te vragen via communicatie@imelda.be

Let the play begin BeoSound Theatre

BEOSOUND THEATRE VERLEGT UW HOME CINEMA GRENZEN BeoSound Theatre is dé cinematografische innovatie voor 2023.

Akoestisch grensverleggend, 12 speakers en evenveel versterkers in één sublieme B&O Soundcenter.

Resultaat? Een state-of-the-art OLED 4K HDR scherm met een indrukwekkende surround sound.

Geniet van de meest intense filmbeleving. Zonder compromissen.

Verkrijgbaar in verschillende afmetingen: 55”, 65” of 77” en verschillende kleur- en standuitvoeringen.

Vanaf €10.800 incl. BTW

www.spelier.be

...en ditmaal

in ons zine...

6

Chris Van Tongelen, een duizendpoot

Dienst nefrologie stelt zich voor

Nieuwe artsen in ons ziekenhuis

Dokter hoe bedoel je: “ouder en wijzer”?

Fermenteren verrijkt onze keuken

Trappen maar!

48

Orthopedische letsels

56

52

N˚26

32

40

34

Jong en Kanker

Trek je stapschoenen maar aan!

30

26

De demiclowns in Den Olm

20

12

Vergezichten in Geraardsbergen

62

Patiëntenverenigingen 5

CHRIS VAN TONGELEN DE ROMEO’S BLIJVEN HOGE OGEN GOOIEN Samen met twee vrienden begon Chris Van Tongelen in 2013 de boy-band De Romeo’s. Het is nog steeds een daverend succes, de boys rijgen de hits en bekroningen aan elkaar. Van Tongelen is een duizendpoot en acteerde in soaps en tal van musicals.

Ook coördineert hij het vaccinatiecentrum Klein Boom.

Tekst: Hilde Pauwels - Foto’s: © Chris Van Tongelen

“De Romeo’s zijn voor mij heel belangrijk. We gingen van start in 2003, ik had nooit durven dromen dat we er twintig jaar later nog zouden zijn. Volgend jaar gaan we dat dus vieren. We plannen een uniek feest voor onze fans, of misschien meerdere feesten. Veel muzikanten kiezen dan voor het Sportpaleis, maar we broeden op andere ideeën. De kogel is nog niet door de kerk, maar we willen graag echt wel stunten in 2023”, zegt een enthousiaste Chris Van Tongelen.

Het begon met de droom om een band op te richten.

Chris Van Tongelen speelde samen met Davy Gilles in de musical Romeo & Julia, een productie die in zowat heel Vlaanderen op tournee ging. Allebei hadden ze er wel zin in om samen iets te ondernemen. Ook Gunther Levi ging mee aan boord. Ze kenden elkaar als acteur via de soap Familie op VTM en het ging er vriendschappelijk aan toe. De Romeo’s zagen het levenslicht, de naam verwijst naar de musical. “Het begon voor ons met het VTM Zomertour-podium waaraan we één keer zouden deelnemen. Uiteindelijk werden het vier zomers.”

SWINGENDE BAND De boy-band veroverde al heel snel de harten van het grote publiek. De Romeo’s brengen nummers die heel aanstekelijk zijn en voor een vrolijke feeststemming zorgen. Ze staan steevast in maatpak op de planken. Het swingt en dat slaat aan. De lijst met successen op hun palmares is heel lang. Hier een kleine greep. In 2004 kwam de eerste single uit. De Romeo’s traden op bij Tien om te Zien en behaalden een mooie plaats in de Vlaamse Ultratop. In 2011 scoorden ze een nummer 1-hit in de Vlaamse Top Tien. Het succes duurde voort.

Met 200 optredens in 2016 vestigden ze een record. Ze werden een jaar lang gevolgd door een cameraploeg en een journalist. Het leidde tot een televisiereportage op VRT 1 en het boek ‘In Het Spoor van de Romeo’s’.

“Er waren veel hoogtepunten. Leuk waren onze verjaardagen. In 2013 brachten we voor ons tienjarig bestaan het dubbelalbum 10 uit wat ons een gouden plaat opleverde. Toen we 15 jaar oud waren, kwam er theatershows. We traden op in het Antwerps Sportpaleis naar aanleiding van de eerste editie van de Moose Bar XXL. We wonnen Zomerhit en ook verschillende awards. We kregen nog meer gouden platen, kortom, het was allemaal heel fijn en dat is het nu nog altijd.”

8

Coverstory | Chris Van Tongelen

dat willen we absoluut niet. Het is nog steeds een passie.” In 2017 speelden De Romeo’s in de film H.I.T. zichzelf. Het is een verhaal over een backstage aanval en een Romeo die undercover agent is, en dat zint niet iedereen van de band.

VACCINATIECENTRUM KLEIN BOOM MAKE-A-WISH Met de verkoop van een eigen frituursnack steunen de Romeo’s het goede doel. “Mooi is dat we door de fantastische verkoop elk jaar zowat 15.000 euro aan Make-A-Wish kunnen bezorgen. Dat geeft echt wel een goed gevoel.” De organisatie wil een grote droom vervullen van kinderen tussen 3 en 18 jaar die met een levensbedreigende ziekte kampen. Een tiener wou graag even de baas zijn van een groot bedrijf, Make-A-Wish organiseerde dat en zorgde er ook voor dat ze een team had om aan te sturen. Een jong meisje wou Minnie Mouse ontmoeten en dat gebeurde ook. De ervaring leert dat dit hen sterkte geeft om te vechten tegen hun ziekte en de soms zware behandeling die ze ondergaan. De organisatie heeft in Vlaanderen ruimschoots 120 vrijwilligers, giften zijn hard nodig omdat Make-A-Wish alle kosten op zich neemt en ook zorgt voor een mooie omkadering.

MUSICALS EN FILMS Chris Van Tongelen speelde en zong in heel wat musicals. In 2007 was er Grease, in 2005-2006 Dracula, in 2002 Camille Claudel en Romeo & Julia.

Nu ligt het even stil. “Zeg niet dat ik nooit meer in een musical zal spelen. Soms krijg ik nog de vraag voor een bepaalde rol. Het punt is dat De Romeo’s al van een jaar tevoren volledig volgeboekt zijn. Het past dus niet in mijn agenda om er nog een musical bij te nemen. Wel voel ik er nog veel liefde voor, maar het zal nog even moeten wachten. Nu, mocht je toch al horen dat ik in een musical speel, dan gaat het waarschijnlijk met De Romeo’s minder goed en

N˚26 | 2022

Covid-19 hakte zwaar in op de cultuursector, ook voor De Romeo’s vielen er optredens weg. Chris Van Tongelen bleef niet bij de pakken zitten en ging aan de slag als manager van het vaccinatiecentrum voor de inwoners van Putte, Bonheiden en Heist-op-denBerg. Nu loopt het weer storm voor De Romeo’s, maar Chris Van Tongelen blijft in het vaccinatiecentrum werken voor de vierde ronde. “Er komt toch wel behoorlijk veel bij kijken. Ook als het vaccinatiecentrum niet open is, volg ik alles op. Elke dag lopen er wel enkele mails binnen, op drukke dagen kunnen dat er driehonderd zijn. Het ligt niet in mijn aard om ze te laten liggen, ik heb meer gemoedsrust als ik weet waarover het gaat. Heel positief is de goede respons die we nu zien. Ongeveer 72% van de groep 60-plussers die we een oproep stuurden, kwam opdagen.

Daar zijn we heel tevreden mee, het toont aan dat mensen zich er bewust van zijn dat corona nog niet verdwenen is en dat een vaccin een bescherming biedt. Het is heel positief dat we telkens op dezelfde locatie aan de slag kunnen gaan, dat is niet overal zo. We merken dat iedereen weet hoe het er hier aan toegaat, waar ze even kunnen rusten en waar de uitgang is. Dat geeft hen vertrouwen. Nu is het de beurt aan de groep die jonger dan 60 is. We zijn benieuwd of ze ook even positief zullen reageren. De cijfers zijn momenteel terug aan het stijgen. Hier in de regio is er de ervaring dat er positief wordt gereageerd op de vraag om zich te laten vaccineren. In de beginperiode maakten we een sensibiliserend filmpje met bekende inwoners uit de drie gemeenten en met mensen die in een bepaalde sector bekendheid genieten. Zoiets motiveert en is versterkend om anderen te overtuigen.”

9

PRAKTIJK ERVARING Chris Van Tongelen werd als coördinator aangesteld omdat hij ervaring had als producent bij Music Hall waar hij alles inzette op de organisatie van belangrijke musicals. “Voor Klein Boom was er vraag naar iemand die mensen kon motiveren en aan het werk zetten. Ook was ervaring nodig om een project als het vaccinatiecentrum te kunnen opstarten. Op die manier kwamen ze bij mij terecht. Er zijn wel wat raakvlakken met de coördinatie van een musical. Al het logistieke werk vergelijk ik met een decor. Je moet ervoor zorgen dat alles er is: hokjes met alle materiaal, computers, bewegwijzering etc. We hebben dat zo uitgewerkt dat we maar twee uur nodig hebben om het vaccinatiecentrum terug op te bouwen. Je kan het zien als een plug-and-play productie.

Daarnaast zijn er de honderden medische en niet-medische vrijwilligers. Die kan je als acteurs beschouwen. Als je het zo bekijkt, kan je het vergelijken met de productie van een musical.”

PRIMA SAMENWERKING Chris Van Tongelen is de brugfiguur om de communicatie met de drie gemeentebesturen in goede banen te leiden. “Het vertrouwen was er aan beide kanten voor de volle honderd procent. Zoiets is fantastisch. Tot op de dag van vandaag is er een prettige samenwerking. In het vaccinatiecentrum is er ook een coördinerende arts, hij neemt het medische luik voor zich en ook alle contacten met bijvoorbeeld huisartsen.”

Vrijwilligers meldden zich ruimschoots aan, ook met hen is het leuk samenwerken. In het begin waren er exact 804, nu zijn er nog steeds ruim 700 actief aan het werk.

“De respons was dus heel groot. Het is een plezier om nu terug op hen te kunnen rekenen. Hun inzet en enthousiasme is enorm. Toen het vaccinatiecentrum van start ging, was het onze ambitie om iedereen tevreden naar huis te kunnen laten gaan. Er mopperde in de beginperiode wel eens iemand over het type vaccin dat hij kreeg, maar we bleven steeds vriendelijk en behulpzaam. Daar zijn we in geslaagd en die lijn blijven we doortrekken.”

10

VRIJWILLIGERS VAN IMELDA Heel wat vrijwilligers hebben een band met het Imeldaziekenhuis of AZ Sint-Maarten. Een groot deel daarvan is met pensioen. Het zijn zowel artsen, verpleegkundigen als administratief personeel. “Op een bepaald moment hadden we een volledige equipe van de spoeddienst van Imelda, die nu met pensioen is. Ze ontmoetten elkaar opnieuw, het leek wel een ‘get together’ feestje.

Ze waren heel blij elkaar terug te zien. Fijn was ook dat iedereen op gelijke voet werkte. Wie vroeger je baas was, werd in het vaccinatiecentrum een collega die hetzelfde werk doet. En andersom. Ik geniet samen met hen van die ervaringen.”

MECHELEN LEEFT Chris Van Tongelen woont in Putte. Zijn oudste dochter en zoon zijn in het toenmalige AZ Sint-Jozef in Mechelen geboren. Dat fuseerde in 1999 samen met twee andere ziekenhuizen en heet nu AZ Sint-Maarten. “Putte ligt dichtst bij het Imeldaziekenhuis in Bonheiden. Mijn vader werd er enkele keren opgenomen met hartproblemen.

Daar werd hij uitstekend verzorgd. Als je in Putte hoort dat iemand naar de spoedafdeling moet, dan is het zo goed als zeker dat de opname in het Imeldaziekenhuis zal zijn.”

Aan Mechelen heeft hij goede herinneringen. Hij liep er school in het Sint-Romboutscollege en maakte er zijn eerste fuiven mee. “Die vonden op locaties plaats die nu verdwenen zijn of een andere functie hebben. Ik hou van de dynamiek van Mechelen. Al jarenlang evolueert de stad op een positieve manier. Ik kijk met bewondering naar het project om de Nekkerhal met Mechelen Zuid te verbinden.

De bouwwerken zijn een huzarenstukje, fenomenaal om te zien. Het is een wereldstad waardig.”

Coverstory | Chris Van Tongelen

The Urban Village Oplevering 2024 18 appartementen & 3 penthouses 1, 2 of 3 slaapkamers BEN20 Groene gemeenschappelijke tuin Vanaf €245.000 6% btw mogelijk onder voorwaarden

Jan de Cordesstraat 92, 2580 Beerzel

Ontdek alles over The Urban Village

Scan de QR-code en start je nieuwbouwdroom!

Mart Garden Oplevering 2023 Een mix van 13 woningen en appartementen 1, 2 of 3 slaapkamers Verschillende collectieve ruimtes BEN30 Betaling bij oplevering!

Vanaf €268.000 6% btw mogelijk onder voorwaarden Plasstraat 7, 2820 Bonheiden

Ontdek alles over Mart Garden

4,7/5

Scan de QR-code en start je nieuwbouwdroom!

INFO & VERKOOP Veemarkt 17, 2800 Mechelen I 015 21 68 50 I info@malines-group.be I www.malines-group.be N˚26 | 2022

11

DE DIENST NEFROLOGIE

STELT ZICH VOOR Hoewel natuurlijk alle organen met elkaar interageren om in goede gezondheid te blijven, spelen de nieren echt wel een rol in allerhande zaken betreffende de huishouding van het lichaam. In de volksmond is vooral gekend dat nieren het organisme ‘zuiveren’ van afvalstoffen (hiervoor gaat ongeveer één vierde van het bloed dat het hart in rust rondpompt door de nieren), maar ze doen eigenlijk nog veel meer.

Tekst: Nefrologen Imeldaziekenhuis

ZE STAAN IN VOOR: het optimaal houden van water- en mineraalhuishouding in het lichaam het regelen van de ideale hoeveelheid rode bloedcellen (via afscheiden van erytropoëtine, beter bekend als EPO) de ideale verhouding calcium en fosfor in het beendergestel het regelen van de bloedcirculatie, samen met hart en bloedvaten fijnregeling van de stofwisseling waarvoor ze nauw samenwerken met onder andere de lever

HOE ONTSTAAT ER ACUTE OF CHRONISCHE NIERSCHADE? In tegenstelling tot de enorme hoeveelheid aan functies die de nieren uitoefenen in het lichaam, hebben ze slechts een beperkte mogelijkheid tot herstel en vernieuwing bij schade. Dit wordt enigszins opgevangen door het feit dat Moeder Natuur ons laat starten met een enorme overcapaciteit: grosso modo heeft een mens per nier ruim één miljoen functionele eenheden (nefronen, die bestaan uit een filter [glomeruli] en kronkelbuisjes [tubuli]).

Bepaalde acute aandoeningen gaan gepaard met een zware, hevige aanval op de nieren die ertoe leidt dat ze direct blokkeren met levensbedreigende afwijkingen tot gevolg. Hier moet de nefroloog snel ingrijpen op twee niveaus: dringend starten met nierfunctievervangende therapie (kunstnier = dialyse) om het leven te redden en snel uitzoeken wat juist de oorzaak is van het acuut

N˚26 | 2022

uitvallen van de nieren. In een aantal gevallen immers kan een gerichte behandeling de nieren redden en is dialyse slechts tijdelijk noodzakelijk. Om dit tot een goed einde te brengen is doorgaans een intense samenwerking nodig met heel veel andere collega-artsen: de huisarts dient tijdig te denken aan de mogelijkheid van acuut nierfalen en dit op te sporen met een bloedonderzoek.

Getroffen patiënten hebben door de kruispuntfunctie van de nieren meestal ernstige stoornissen van andere vitale organen en belanden daardoor minstens tijdelijk op de afdeling intensievezorg. Bovendien is een gerichte behandeling van de onderliggende oorzaak dikwijls ook wel behoorlijk zwaar. De nefroloog dient dit allemaal te coördineren en soms moeilijke beslissingen te nemen op basis van niet altijd volledige informatie, die van dag tot dag kan veranderen – als het lukt is de voldoening voor geneeskundig team en patiënt wel immens.

Meer frequent echter is het scenario waarbij chronische ‘welvaartsziektes’, zoals overgewicht en hiermee gepaard gaande suikerziekte, hoge bloeddruk en harten vaatziekten, sluipend de reserve aan nierfilters doen dalen. Dit verloopt typisch ‘onder de radar’ – er zijn geen specifieke symptomen totdat de nierfunctie onder een bepaalde drempel duikt. Als dit stadium bereikt wordt, zijn de problemen plots zeer dramatisch en dient dringend gestart met dialyse. Maar in tegenstelling tot de acute ziektes is er geen mogelijkheid meer tot ‘redden’ van de nieren. De getroffen patiënt zal heel zijn of haar leven afhankelijk blijven van de kunstnier, tenzij er de mogelijkheid is tot een niertransplantatie, wat niet voor iedereen haalbaar is.

Preventie is dus de boodschap! Dit steunt op twee zaken: meting van de nierfunctie en ‘niervriendelijke’ levensstijl.

13

HOE WORDT NIERSCHADE OPGESPOORD? WAT IS EEN ‘NIERVRIENDELIJKE’ LEVENSSTIJL Hoe bescherm ik dus zelf mijn nieren?

Om de grote nierreserve zo lang mogelijk intact te houden, wordt best een dieet gevolgd dat de nieren zo weinig mogelijk belast. Dit houdt in het vermijden van een overmaat aan dierlijke eiwitten (vooral rood vlees – gevogelte en vis zijn veel minder belastend), zout en anorganisch fosfor (in de praktijk wordt dit vooral als bruine kleurstof in cola aangetroffen). In de volksmond wordt dikwijls ook gezegd dat veel moet gedronken worden om ‘de nieren te spoelen’. Hoewel dit niet 100% juist is, gaan vooral mensen die gemakkelijk last hebben van nierstenen en mensen met familiale polycyste nieren hier nut van hebben. Belangrijk hierbij is dat beter regelmatig wat extra wordt gedronken (dus liever één glas water meer dan gewoonlijk per maaltijd; geforceerd op korte tijd een grote hoeveelheid drinken is niet nuttig) – een handige vuistregel is om de kleur van de urine na te gaan – een meer intense kleur wijst op geconcentreerde urine en dus nood tot meer vochtinname. Bedenk hierbij dat vooral groenten en fruit ook al veel extra water aanbrengen. Belangrijk om weten is dat alcoholische en gesuikerde dranken het vocht effect tenietdoen door enerzijds waterafdrijvend (en dus uitdrogend) te werken en anderzijds door gewichtstoename te veroorzaken.

Overgewicht is immers ook nieronvriendelijk.

Tot slot hebben de nieren ook baat bij dagelijks matige fysieke activiteit.

14

Enkel een gericht bloed-en urineonderzoek laat toe in te schatten of de werking van de nieren nog normaal is.

Zoals bij veel zaken is het wijs om dit vanaf middelbare leeftijd eens te laten uitvoeren via de huisarts als aanvulling bij andere routinecheck-ups. Bij patiënten met een verhaal van familiale nieraandoeningen (meest gekende voorbeeld zijn de families met polycyste nieren), bij patiënten met hypertensie, hart- en vaatziektes, suikerziekte, chronisch gebruik van nieronvriendelijke medicatie zoals ontstekingsremmers wordt dit best vroeger nagegaan. Ook bij patiënten met chronische urineafvoerproblemen (meest frequent: mannen met prostaatvergroting) dient dit opgespoord. In geval van afwijkingen verwijst de huisarts dan door naar de nefroloog voor het opstarten van een chronische gecombineerde follow-up onder de vorm van een zorgtraject. Hierbij heeft de patiënt ook een actieve rol door het leiden van een ‘nier vriendelijke’ levensstijl (box 1).

BEHANDELINGSOPTIES BIJ ONOMKEERBARE NIERSCHADE Zelfs met de beste opsporings- en preventiestrategie kan in bepaalde gevallen het traag verder achteruitgaan van de nierfunctie niet vermeden worden en wordt nierfunctievervangende therapie onafwendbaar. In dit geval zal de nefroloog, die ondertussen de patiënt en zijn leefwereld beter heeft leren kennen, op maat uitleg verschaffen over alle mogelijkheden.

Niertransplantatie Bij nog relatief fitte mensen is de eerste keus het nastreven van een eventuele ‘pre-emptive’ transplantatie: dit betekent dat men zal proberen een niertransplantatie uit te voeren nog nét voor er dialyse nodig is. Gezien een transplantatie zelf niet zonder risico is en een patiënt nadien altijd immuunremmers zal moeten nemen is timing hier belangrijk. Bovendien is er ook de nood aan een donor,

Imelda | Voorstelling dienst Nefrologie

en als men dus ‘perfect’ wil timen zal dit bijna altijd inhouden: een levende donor. Dit kan enkel als deze donor kerngezond is (een mens heeft zoals gezegd een extreme overcapaciteit aan nierfunctie) en als een onafhankelijk artsenteam na grondige evaluatie en uitvoerige uitleg aan de donor akkoord gaat.

Begrijpelijkerwijs is deze optie voor de meeste patiënten niet weggelegd.

Geschikte patiënten zonder donor (met een maximum leeftijd van 72 jaar) kunnen wel vlot op de wachtlijst van Eurotransplant geplaatst worden en genieten zo toch nog van de (weliswaar kleine) kans op een oproep voor transplantatie. De niertransplantatie zelf gebeurt niet in het Imeldaziekenhuis maar in één van de universitaire transplantcentra. Nadien kan de opvolging desgewenst terug verder worden gezet door de nefrologen in het Imeldaziekenhuis.

Dialyse: hemodialyse (bloedspoeling) of peritoneale dialyse (buikspoeling) Voor een belangrijk aantal mensen vormt dialyse evenwel niet een brug naar transplantatie, maar een definitieve therapie, waarvan ze hun hele leven afhankelijk zullen zijn. Dit betekent dat beslissen tot starten van dialyse en het kiezen van het type van dialyse zeer belangrijke beslissingen zijn die van patiënt tot patiënt verschillen. Hierover kort een woordje uitleg.

N˚26 | 2022

Een eerste grote indeling die kan gemaakt worden is die van hemodialyse (‘bloedspoeling’), waar het bloed van de patiënt uit het lichaam wordt gehaald om gezuiverd te worden over een kunstnier, versus peritoneale dialyse (‘buikspoeling’), waarbij het bloed de patiënt niet verlaat, maar de zuiveringsvloeistof in de buikholte wordt gebracht en gewisseld. Deze termen vallen voor veel patiënten in de praktijk samen met de tweedeling ‘thuisdialyse’ versus ‘ziekenhuisdialyse’.

Men hoeft geen arts te zijn om te beseffen dat het laten in- en uitlopen van zuiveringsvloeistof via een plastic katheter in de buikholte vlotter kan worden aangeleerd en uitgevoerd dan het laten circuleren van het bloed buiten het lichaam. Een heel kleine minderheid van enkele tientallen patiënten in Vlaanderen past hemodialyse thuis toe. Wij als nefrologen willen ons in de toekomst engageren om dit ook via ons centrum aan te bieden. Voorlopig raden wij in Imelda eerder de peritoneale dialyse aan als de patiënt voldoende fit en gemotiveerd is om thuis te behandelen. Een belangrijke reden hiervoor is de aanwijzing dat bij peritoneale dialyse de eigen restnierfunctie (door patiënt opgemerkt als het blijven wateren) langer intact blijft. Gezien dit er voor kan zorgen dat het strenge dialysedieet (zie box 2) iets kan verlicht worden, is dat wel aardig meegenomen. Natuurlijk moet men fysiek in aanmerking komen en moet men ook bereid zijn om deze therapie dagelijks zelfstandig of met hulp van thuisverpleging

15

WAT IS EEN ‘DIALYSEDIEET’?

Als een ‘niervriendelijk’ dieet (box 1) al moeilijk leek, dan is een dialysedieet dit des te meer! Een dialysepatiënt moet immers op veel meer letten.

Een eerste bekommernis is om niet té veel zout en water in te nemen om te vermijden dat dit zich ophoopt in onder andere de longen, wat potentieel dodelijk is. Een tweede aandachtspunt is het vermijden van een opstapeling van kalium, wat eveneens tot dodelijke hartritmestoornissen en pijnlijke spierkrampen kan leiden. Hiertoe dienen een aantal ‘intuïtief gezonde’ reflexen ‘afgeleerd’: vooral steenfruit, fruitsappen en groentenconcentraten die voor niet-dialysepatiënten eerder als ‘gezond’ kunnen worden beschouwd, dienen dikwijls vermeden.

uit te voeren. Wij gaan er in Imelda prat op dat ruim één op tien van onze dialysepatiënten thuis peritoneale dialyse toepast. Niet onbelangrijk te weten is dat wij als artsen ondersteund worden door een team van deskundige verpleegkundigen die patiënten thuis ook via een onlineprogramma kunnen opvolgen, en de therapie desgevallend kunnen bijsturen. Weet je: het Imelda PD-team zorgt op dit ogenblik voor meer dan 15 PD-patiënten. Wat ons op een van de grotere peritoneaal dialyse centra in Vlaanderen maakt.

Voor een grote meerderheid van patiënten, blijft hemodialyse evenwel de enige optie en moet het bloed dus meerdere keren (doorgaans 3) per week buiten het lichaam circuleren aan een hoog debiet over een kunstnier. Bij sommigen verloopt dit dermate vlot, dat hier niet continu een arts stand-by moeten zijn en is hemodialyse derhalve niet alleen in het Imeldaziekenhuis in Bonheiden maar ook in onze

16

Het is ook in die optiek dat je allicht al hoorde over de nood om de aardappelen tweemaal te koken en het kookwater (dat dan rijk is in kalium) angstvallig te vermijden. Daarnaast is er ook de noodzaak om een overmaat aan fosfor te vermijden, dat onder andere in harde kazen en noten terug is te vinden.

Bovendien moet een dialysepatiënt tegelijkertijd toch voldoende calorieën en eiwitten eten om niet ondervoed te raken … allicht begrijp je stilaan dat een dialyse-dieet-specialist geen overbodige luxe is.

Zoals in de hoofdtekst vermeld varieert de nood tot strengheid van een dergelijk dieet ook van patiënt tot patiënt en hangt veel af van het feit of een dialysepatiënt nog zelf wat watert.

low-care centra* te Mechelen en Heist-op-den-Berg mogelijk. Zoals gezegd, is het voor de meestondernemende patiënten ook mogelijk om deze therapie thuis toe te passen. Bij anderen treden toch af en toe vervelende nevenwerkingen zoals bloeddrukval en krampen op of zijn er begeleidende andere majeure medische problemen die noodzaken dat tijdens de dialyse toch permanent een nefroloog ter beschikking is (‘centrum hemodialyse’). Ongeacht in welke categorie de patiënten vallen, is er voor hemodialyse een belangrijke voorwaarde: vlotte toegang tot de bloedbaan. Idealiter verloopt dit via een ‘arterioveneuze’ fistel – dit is eigenlijk een ader die door een ingreep van de collega’s vaatchirurgen rechtstreeks op een slagader wordt aangesloten en zo heel breed geworden is, wat toelaat om grote hoeveelheden bloed af te nemen en terug te geven aan de patiënt. Als dit niet lukt dient toevlucht worden genomen tot een kunstader of een plastic katheter in een grote holle ader. Het is zeer belangrijk dat

Imelda | Voorstelling dienst Nefrologie

Intro

Uw erkend Belgisch makelaar voor vastgoed in Spanje!

We presenteren u een greep uit ons uitgebreid aanbod van huizen en appartementen.

2/3

3

?

3

? m2

128 m2

APPARTEMENT ESTEPONA (MARBELLA)

HALFOPEN BEBOUWING LO PAGAN

3

3

2

2

200 m2

149 m2

LUXE DESIGN APPARTEMENT IN URBANISATIE MADROÑO

LUXUEUZE VILLA DAYA NUEVA

APPARTEMENT IN URBANISATIE LIMONERO

3

2

2

2

90 m2

121 m2

MODERNE VILLA BENIJOFAR

Bekijk al onze aanbiedingen op

www.second-home-spanje.be

Als erkend Belgisch makelaar staat Second Home Spanje klaar voor iedereen die vastgoed wil kopen in Spanje. Vergeet niet dat het beroep van vastgoedmakelaar in Spanje niet is erkend. Er zijn daar geen specifieke vereisten voor mensen die vastgoed verkopen. Dat in schril contrast met België waar ons beroep streng gereglementeerd is. In België moet je de juiste opleiding hebben voltooid en over het bijhorende diploma beschikken. Daarnaast moet de erkende makelaar zijn jaarlijkse lidgeld betalen en een aantal verplichte opleidingsuren volgen. Last but zeker not least moet de erkende makelaar in België beschikken over een beroepsaansprakelijkheidsverzekering en een gewaarborgde derdenrekening, niet onbelangrijk als je geld overmaakt voor je aankoop in Spanje!

Christophe woonachtig in Bonheiden en erkend vastgoedmakelaar sinds 1997, weet als geen ander waar je bij je aankoop van vastgoed moet op letten, ook in Spanje! Met onze beroepsethiek en jarenlange ervaring staan wij onze klanten bij voor een zorgeloze, veilige aankoop.

“INVESTEREN IN VASTGOED IN SPANJE IS IN DE EERSTE PLAATS INVESTEREN IN JEZELF, JE FAMILIE, JE LEVENSKWALITEIT EN GEZONDHEID! ZORG DAT JE HET DOET MET DE JUISTE MAKELAAR.” Christophe Dobbelaere OPRICHTER

VRAGEN OF HULP NODIG? Aarzel dan niet en neem contact op met: Christophe Dobbelaere +32 (0)478 34 34 21 christophe@second-home-spanje.be

1 2

3

bij iedere dialyse deze katheter dan zeer goed ontsmet wordt om infecties te vermijden. Patiënten worden hier echt op ‘gedrild’.

Om niet helemaal in ‘kommer en kwel’ af te sluiten, dient benadrukt dat zelfs zogenaamde centrum-hemodialyse patiënten die niet in aanmerking komen voor transplantatie en die helemaal niet meer wateren (met dus de strengste dieetrestricties) er toch in slagen om nog een goed gevuld leven te leiden en we voor hen zelfs dikwijls met het nodige kunst-en-vliegwerk een vakantie in elkaar boxen met dan centrum hemodialyse in het buitenland! Wie hierover meer wil weten, kan altijd rekenen op het zeer begrijpelijk geschreven blad ‘Horizon’ (door een patiënt) of contact nemen met de nierpatiënten groep van Imelda, ‘ImNiPa’. Zij komen verder in deze editie ook aan bod!

KUNSTNIERAFDELING Route 120 Secretariaat: 015 50 54 22

18

1. DR. SOFIE JAMAR Hoe lang werk je in het Imeldaziekenhuis? Sinds 2004.

Waar heb je jouw opleiding gevolgd? Opleiding KU Leuven met 6 maanden buitenlandse stage Hammersmith Hospital Londen.

Hoe kwam je tot de keuze nefrologie? Ik vond interne geneeskunde in zijn totaliteit boeiend; het was dan ook niet gemakkelijk om een keuze te maken. Nefrologie is als subdiscipline breed en gevarieerd. Het feit dat mijn vader nefroloog was en dat ik stage en assistentschap deed in het Imeldaziekenhuis heeft hier zeker toe bijgedragen.

Wat boeit jou in nefrologie? Patiënten presenteren zich vaak met zeer wisselende ziektebeelden die meerdere organen betrekken. De diagnose wordt gemaakt door alle puzzelstukjes bijeen te leggen.

Het is belangrijk om een brede kijk te behouden.

Wat is jouw specialisatie binnen de Nefrologie? Alle facetten binnen nefrologie.

Imelda | Voorstelling dienst Nefrologie

De dienst Nefrologie stelt zich voor!

2. DR. WIM LEMAHIEU

3. DR. OMBELET SARA

Hoe lang werk je in het Imeldaziekenhuis? Ik startte hier in het najaar van 2011.

Hoe lang werk je in het Imeldaziekenhuis? Sinds januari 2017, maar afgestudeerd in 2014. Eerst heb ik 3 jaar in AZ Sint-Jan Brugge op de dienst nefrologie – algemene inwendige ziekten en infectieziekten gewerkt.

Waar heb je jouw opleiding gevolgd? Zoals mijn collega’s werd ik tot nefroloog opgeleid via een mix van stages in geaffilieerde ziekenhuizen en in UZ Gasthuisberg. Ik maakte nog een wetenschappelijke ‘omweg’ van een drietal jaar, resulterend in een doctoraat over absorptie en metabolisme van immuunremmende medicatie bij transplantpatiënten en ook een klinische ‘omweg’ door gedurende een vijftal jaar te werken in de Kliniek Sint-Jan in de Brusselse Noordrand.

Hoe kwam je tot de keuze nefrologie? Binnen de moederdiscipline van inwendige geneeskunde biedt nefrologie voor mij de ideale afwisseling van multidisciplinair op te volgen chronische pathologie (het voorbeeld bij uitstek zijn dialysepatiënten, die uitvoerig door ons worden opgevolgd) en acute problematiek met dikwijls een intellectueel heel uitdagende zoektocht naar onderliggende diagnose en ook nood aan drastische interventies. Hierbij is er heel veel interactie met quasi alle andere geneeskundige disciplines zowel binnen als buiten het ziekenhuis.

Wat boeit jou in nefrologie? In veel medische specialisaties is het belang van de kennis van pure biologie en fysiologie (hoe een lichaam werkt) geleidelijk wat ondergesneeuwd in vergelijking met een meer epidemiologische benadering waarbij de uitkomst van grote klinische studies en hieruit resulterende richtlijnen soms de indruk geven dat men in een ‘kookboek’-geneeskunde verzeild geraakt. Dit is in nefrologie beduidend minder het geval.

Wat is jouw specialisatie binnen nefrologie? Wij gaan er alle drie prat op om ‘allround’-nefrologen te blijven en houden elkaar op de hoogte van de ontwikkelingen die we via vakliteratuur en congressen bijhouden.

N˚26 | 2022

Waar heb je jouw opleiding gevolgd? UZ Leuven (1e jaar Turnhout / 2e jaar UZ Leuven /3e jaar assistentschap hier in Imelda / 4e jaar UZ Leuven /5e jaar AZ Sint-Jan Brugge / 6de jaar UZ Leuven Hoe kwam je tot de keuze nefrologie?/Wat boeit jou in nefrologie? Als nefroloog heb je steeds een vooropleiding tot algemeen internist. Dit maakt dat wij van alle disciplines binnen de interne ziekten nog de basis dienen te kennen. Daarnaast biedt nefrologie als subdiscipline het voordeel dat het een goede afwisseling is tussen acute en chronische pathologie. Bovendien dienen wij als nefroloog vaak dossiers te doorworstelen aangezien onze patiënten zich vaak met complexere ziektebeelden presenteren. Een nefrologische patiënt dient vaak multidisciplinair opgevolgd te worden, waardoor er grote raakvlakken zijn met andere disciplines en overleg met deze disciplines / collega’s noodzakelijk is. Door mijn interesse in de infectiologie wordt dit alles afgewisseld wat het werk ook gevarieerd maakt.

Wat is jouw specialisatie? Algemene nefrologie gaande van behandeling van glomerulonefritis (ontsteking van de nierfilters) – systeemaandoeningen tot begeleiding na transplantatie en dialyse (zowel hemodialyse als peritoneale dialyse). Daarnaast gaat mijn interesse uit naar alles wat te maken heeft met een niersteen gerelateerde problematiek i.s.m. de urologen. En vervolgens heb ik ook een bijzondere interesse in het ruime vakgebied infectiologie (infectieziekten).

19

TREK JE

STAPSCHOENEN MAAR AAN!

Voor liefhebbers van meerdaagse wandelvakanties is het netwerk van Grote Routepaden een topper. Het brengt je naar schitterende natuurgebieden, dorpen en steden. Te voet ontdek je veel meer details en geniet je intens van alle geuren en kleuren.

Het levert een rijkdom aan herinneringen op.

Tekst: Hilde Pauwels

© Wallonie tourisme

Dwars door de Lage Landen.

Arnout Hauben. Uitgeverij Pelckmans, 22,50 euro

INSPIRATIE EN INFORMATIE Bij Grote Routepaden vzw kan je terecht voor een pak informatie over wandel- en fietsroutes. De organisatie bestaat sinds 1977 en werd opgericht in het voetspoor van het Franse en Waalse concept van Grande Randonnée (GR). Het gaat om een netwerk van langeafstandswandelpaden met een uniforme witrode bewegwijzering. Tientallen vrijwilligers van Grote Routepaden vzw onderhouden de routes en de bewegwijzering. Ze stippelen ook nieuwe routes uit. Grote Routepaden vzw biedt alle informatie over het Vlaamse en Waalse GR-netwerk, en dagstappers van ongeveer 20 tot 26 km die grotendeels over GR-routes lopen. In heel wat Europese landen zijn er meerdaagse wandeltochten. De European Rambler’s Association (ERA) koppelt die over de grenzen heen aan elkaar, het levert vaak routes van honderden kilometer op. www.groteroutepaden.be www.era-ewv-ferp.org

N˚26 | 2022

“We gaan er vaak aan voorbij, maar zowel België als Nederland zijn dooraderd met wandelwegen en Grote Routepaden. Iedereen die regelmatig zijn wandelschoenen aantrekt, weet dat je in onze landen nog kan wegvluchten in de natuur. Dat je er tientallen kilometer in alle rust kan wandelen, kan avonturieren, zelfs verdwalen”, aldus Arnout Hauben. Hij is niet aan zijn eerste lange wandeltraject toe. Hij realiseerde eerder onder meer ‘Dwars door de Middellandse Zee’ en ‘Rond de Noordzee’.

‘Dwars door de Lage Landen’ is het recentste project van Arnout Hauben en was onlangs op VRT te zien. Hij trok van Oostende naar Pieterburen in het noorden van Nederland, goed voor 902 km. Dat deed hij samen met zijn vertrouwde en bevriende geluidsman Ruben Callens en cameraman Philippe Niclaes. Ze hadden een drone mee wat prachtige beelden vanuit de lucht opleverde. Over de tocht is een boek verschenen die de route in 37 etappes opdeelt. Het verbindt de GR5 met het populaire Pieterpad.

VERHALEN Als je stapt, neem je niet alleen de omgeving in je op, maar heb je ook tijd om stil te staan bij wat je ziet en een praatje te maken met passanten. Het levert historische informatie op, maar er zijn ook de vele anekdotes over de “couleur locale”. Zo is er in Oostende het beeld van Lucienne Vanbesien die rond haar vijftigste een café opende en de vissersliederen zong die ze van haar klanten leerde. Ze werd al gauw Lucy Loes genoemd.

21

ERVARING VAN EEN LANGEAFSTANDSSTAPPER GR Gent naar Brussel: Appels Veer en ruiker van harissa en knoflook “Het is 4 februari, putje winter, maar het is twaalf graden en de zon schijnt wellustig. Perfect voor een picknick op een bank aan Appels Veer. Ik zit er te wachten op de boot van 13 uur. Een veerboot nemen promoveert een tocht altijd naar een hogere klasse. Al van in het jaar 1253 kunnen mens en dier zich hier van de ene naar de andere oever van de Schelde laten varen. Heel af en toe was er geen veer nodig. Dan kon je over de dichtgevroren stroom naar de overkant wandelen. De laatste keer was in 1963, de keer daarvoor in 1947, en geregeld ook in de kleine ijstijd in de tweede helft van de 16de eeuw. Ik ben blij dat ik me in tijden van gesloten horeca mag warmen aan de zon terwijl ik mijn boterhammetjes opeet, maar tegelijk vind ik het heel jammer dat ik nooit meer een overtocht van een bevroren rivier op mijn GR-palmares zal schrijven. (…) Aan de Gentse Steenweg in Sint-Jans-Molenbeek waaien alle geuren en kleuren van Afrika tot Azië vanuit de winkeltjes de straat op. In Boucherie Islamique, met een overvloed aan schapenvlees en merguez-worsten, staat de deur open, zoals altijd. De overstap van de wereld met maar af en toe een mens op straat naar die van iedereen op straat, wordt opgefleurd met een ruiker van harissa, knoflook, peper en komijn.” (bron: Grote Routepaden vzw)

22

De watermolen van Grobbendonk is nog steeds in werking, puur op natuurkracht. Hij maalt granen. Dieter is de vijfde generatie. Hij vertelt dat het beroep van molenaar niet meer bestaat, het heet nu ‘provider van de agrarische sector’. Hij studeerde rechten, maar koos toch voor de molen en de bijhorende boerderij. Er is ook de gepensioneerde Amadé die in een ‘patattenpot’ foto’s van de familiegeschiedenis bewaart. Zo kunnen de muizen ze niet kapotknabbelen. Decennialang zorgde zijn familie voor de Grote Molen die het teveel aan water uit de Meetkerkse Moeren wegschepte.

In het dorp Tienray bij Venlo hielp een vroedvrouw 123 Joodse kinderen onderduiken. De Duitsers vonden er zes, de vroedvrouw werd opgepakt en gemarteld, maar liet niets los. In de Achterhoek, het land van boeren en kastelen, maken Arnout Hauben & co kennis met de goedlachse barones Sophia die tot haar twaalfde in het naburige kasteel woonde, eigendom van de familie, en nu voor het onderhoud van het landgoed zorgt.

OVERAL WATER In de Lage Landen hoef je niet ver te zoeken naar water.

Er zijn de polders, de kanalen en rivieren. Landbouwer David Jonckheere bouwde een bootje om mensen aan de overkant van het kanaal Brugge-Oostende te brengen. In Sint-Laureins is er het verhaal van het Godshuis. Moeraskoorts kwam toen behoorlijk veel voor en maakte slachtoffers. Zieke dorpsbewoners moesten met paard en kar naar het ziekenhuis van

Natuur | Trek je stapschoenen maar aan!

TREINSTAPPER 3

Brugge worden gebracht. Een rijke dame bouwde met haar erfenis een plaatselijk ziekenhuis: het Godshuis.

Later werd het een rusthuis. Na jarenlange leegstand is er nu een horecazaak gevestigd. Er is het verhaal van Jenny die in het voormalige rusthuis werkte. SintLaureins is een grensdorp, dus er werd flink gesmokkeld. Als jong meisje ging ze per fiets boter halen over de grens. Nederland is uiteraard het waterland bij uitstek met de belangrijke aders van de Maas, de Rijn en de Oude IJssel.

PIETERPAD In Maastricht begint op de Sint-Pietersberg het Pieterpad, het langste wandeltraject van Nederland.

Het gaat helemaal tot Pieterburen in Groningen. Twee vriendinnen stippelden de route uit en deelden het met vrienden en kennissen. Het kreeg zoveel bijval dat het nu een officiële erkenning heeft. Je wandelt in de buurt van Sittard door Schienswei, een groene long met vijvers en beken. Bijzonder is dat het een strook is van vijf kilometer breed die tussen België en Duitsland ligt, maar wel tot Nederland behoort. De drie stappers trekken steeds verder naar het noorden, de landschappen variëren. Eens voorbij Groningen duiken ze opnieuw de polders in. Het is vooral een leeg en uitgestrekt landschap. Van Groningen is het nog 32 km tot het eindpunt Pieterburen. Daar werden in de 14de eeuw zeedijken aangelegd, maar overstromingen bleven een lange tijd hun tol eisen. Op het einde van de 902 km lange tocht wacht café Bij de Buren van Pieter.

N˚26 | 2022

Treinstappers zijn wandelingen langs Grote Routepaden die starten aan een station en eindigen aan een ander station. Op die manier kan je de auto thuislaten. De gids Treinstapper 3 is de derde editie, uitgegeven door Grote Routepaden vzw. Hier gaat het om trajecten tot 27,5 km, maar er is telkens ook een kortere versie mogelijk. Ideaal dus voor een dagje wandelen! Er zijn kaartjes van de deeltrajecten met ook een gedetailleerde beschrijving en weetjes. Wie bijvoorbeeld de Kempen wil ontdekken, kan wandelen tussen Geel en Mol. Er zijn routes van 21,3 km en van 17,5 km. Het vertrekpunt is het station van Geel. De wandelgids steekt van wal met de legende van Dimpna die door haar vader in een vlaag van krankzinnigheid werd vermoord. Een bezoek aan haar graf bracht genezing met zich mee.

Dat trok pelgrims aan, maar ook geesteszieken die bij gezinnen werden ondergebracht.

Dat is nog steeds zo. Je wandelt door het Malesbroek dat deel uitmaakt van natuurgebied Grote Netewoud. Hier vind je vijvers, hooi- en weilanden. Ook de Belse Heide, het Bels Broek en de Belse bossen zijn een schitterend stukje natuur. Op het einde van de wandeling kom je aan in het station van Mol. Wie terug naar Geel wil, kan de trein nemen.

Treinstapper 3.

Grote Routepaden vzw, 19 euro.

23

NATIONAL FLAG ICONS

ZUIDERSE TIPS

ERVARING VAN EEN LANGEAFSTANDSSTAPPER Patagonian dreams: geroosterde kop van een koe als avondmaal

enkele kerstfeestjes op het thuisfront, 14 uur CONS “Na vliegtuig en 24 uur bus zijn we na drie jaar eindelijk terug in Patagonië. Het is volop zomer en we genieten met volle teugen van de gastvrijheid van de gaucho’s in deze afgelegen delen van Chili en Argentinië. Op deze voormalige ranch en toekomstig Patagonia National Park grazen enkele kuddes guanaco’s. Don Rial Heraldo woont diep in de bergen, vier dagen te paard van de dichtstbijzijnde stad Cochrane. We drinken de hele middag yerba mate en lachen ons een beroerte met zijn grappen en zijn verhalen. (…) Inmiddels hebben we de oversteek gemaakt naar het noorden van Peru, waar we de Cordillera Blanca intrekken. In het Huascaran Nationaal Park, hoog in de begletsjerde bergen kunnen we ons moeilijk inbeelden dat we zo dicht bij de evenaar zijn.

Onze Quechua gastvrouwen roosteren de kop van een koe als avondmaal.” (bron: Grote Routepaden vzw)

24

www.ffrandonnee.fr

In Spanje staat GR voor Gran Recorregut. Het Senda Pirenaica loodst je doorheen de Pyreneeën (GR 11). Je vertrekt aan de Cabo Higuer bij de Cantabrische Zee en eindigt aan de Cabo de Creus in aan de Middellandse Zee. Goed voor 800 km wandelplezier, vooral door de bergen.

In Portugal is er het concept van Grande Rota. Via de GR15 verken je het uiterste oosten van de Algarve, een nog vrij onbekende regio. De Grande Rota Guadiana brengt je van Vila Real de Santo Antonio naar Alcoutim, naar verluidt een van de beste geheimen van de Algarve. Goed voor 65 km wandelen. Onderweg ontdek je mooie dorpjes. www.portuguesetrails.com

Natuur | Trek je stapschoenen maar aan!

© Atout France

NATIONAL FLAG ICONS

Met Grandes Randonnées (Fr) kan je onder meer de Mont Blanc en de omgeving verkennen. In de reeks TopoGuides is er ‘Pays du Mont-Blanc’. In deze gids zijn meerdaagse trektochten uitgestippeld, maar er is ook een aanbod voor wie er liever maar één dag op uittrekt. Je krijgt heel wat informatie over bijvoorbeeld hoogteverschillen, overnachtingsmogelijkheden, dolmen, vergezichten.

DIERENSPECIAALZAAK

Met onze kennis en uitgebreide ervaring hebben wij de beste producten voor uw huisdier in ons assortiment.

Naast voeding voor honden, katten en andere huisdieren, bieden we u een groot assortiment accessoires aan.

BIJ AFGIFTE VAN DEZE BON -7€ KORTIN G BIJ AANKO OP VAN 25€

De kortingbo n is niet cumu leerbaar me andere korti t ngen. Max. 1 bon per kla De kortingbo nt. n is geldig va n 1 oktober t.e.m. 30 de cember 2022 .

www.jestandpets.be Mechelsesteenweg 360, 2820 Bonheiden • info@jestandpets.be • Tel. 015 55 05 43 N˚26 | 2022

25

DE DEMICLOWNS IN DEN OLM

“MOEDER WORDT WEER EVEN WIE ZE WAS IS” In 2021 en 2022 hebben we in Den Olm de kans gekregen de demiclowns te verwelkomen. Met de opbrengst van de verkoop van alle moois dat onze bewoners in het ergo-werkatelier maken (kaarsen, naaiwerkjes, sleutelhangers, bloempotjes, …) konden we 4 sessies ‘sponsoren’.

© jijenik-fotografie.be

Tekst: Geert Cobbaert, ergotherapeut

Fascinerend om te zien hoe Lore en Lara aansluiting vinden bij de belevingswereld van onze bewoners. Na het bezoek van de demiclowns was het toverachtig rustig. Het liet een diepe indruk na.

Tinne, orthopedagoog dagzorg en activiteitencentrum

Vanuit de dienst Ergotherapie kozen we heel bewust voor dit aanbod. We hadden er al mooie getuigenissen over gehoord en gelezen en vonden het uiterst belangrijk om ook onze bewoners met dementie in de verzonken fase te kunnen bereiken.

Onze verwachtingen waren hooggespannen en werden meer dan ingelost. We hebben gezien wat dramatherapie kan betekenen. Het gaat verder dan contact maken, er wordt bijgedragen aan de identiteit en de daarmee gepaard gaande levenskwaliteit van het individu.

WIE ZIJN DE DEMICLOWNS EN WAT DOEN ZE? Sinds 2013 trekken de dramatherapeuten Lara Debeuf en Lore Dhaenens als het clownsduo Stoetel en Fizzie Lizzie langs Vlaamse zorginstellingen.

Niet voor een middagje vrijblijvend entertainment, maar voor gerichte psychische hulp aan bewoners met dementie en hun context. Dat de aanpak van Demiclowns vzw werkt, blijkt niet alleen uit hun eigen ervaring, maar ook uit een recent wetenschappelijk onderzoek.

De clowns creëren een fantasiewereld waarin ze personen met dementie hun identiteit teruggeven.

Op die manier dragen ze bij aan de verbetering van hun levenskwaliteit en zijn ze een rustpunt in de emotionele wervelwind waarin ze zich bevinden. Zo zijn er bewoners die voortdurend roepen, vaak uit verdriet om hun verloren identiteit of uit angst voor de huidige situatie. Meestal wordt hun geroep als lastig ervaren, de demiclowns gaan ermee aan de slag.

Als een soort echo roepen ze met hen mee of bieden ze een klankbord voor het roepgedrag. Daardoor kan hun angst, eenzaamheid of onrust afnemen.

N˚26 | 2022

HUN AANBOD IS DRIELEDIG 1

Psychische zorg

Een bewoner wordt gestimuleerd om rollen aan te nemen uit zijn of haar leven. Rollen die verloren zijn gegaan of niet meer tot uiting komen.

Dit doen de demiclowns via levensverhaal-bezoeken op maat: bewoners worden uitgenodigd om rollen op te nemen uit hun leven, rollen die ze vroeger spontaan opnamen in hun dagdagelijkse leven, omdat het hun job was, hun hobby, hun interesse, hun gezinssituatie of gewoon een eigenschap. Denk maar aan de rol van vader, geliefde, zus, huisvrouw, bakker, boer, helper…

Door het opnemen van die rol neemt eigenwaarde, zeggenschap en mentaal welzijn toe. Tijdens de bezoeken in Den Olm zagen we hier mooie voorbeelden van.

•

•

•

Maria werd even weer de trotse poetsvrouw die ze jaren is geweest en toont medebewoners hoe je best hardnekkige vlekken uit een tafelkleed kan verwijderen.

Tinneke sprak haar ‘kinderen’ streng maar rechtvaardig toe tijdens een ruzietje om wie er de clowns mocht helpen bij het ontwarren van de slingers.

Jef loopt terug mee in de fanfare met zijn trommel, fier als een gieter en met pretogen.

27

2

Fysieke zorg

Demiclowns prikkelen de personen met dementie om in beweging te komen en zo hun fysieke mogelijkheden te onderhouden.

Onderzoek wijst uit dat cognities verankerd zitten in ons lichaam. Wat we met onze ratio niet meer weten lijkt ons lichaam veelal wél nog te weten. Herkenbare handelingen en bewegingen, die stammen uit het verleden van onze bewoners en gelinkt zijn aan hun eigen levensverhaal, zijn een ingang om in verbinding te gaan. De demiclowns zijn constant in beweging en gebruiken herkenbare bewegingen en handelingen (ook veelal ‘spiegelbewegingen’) om bewoners zelf in beweging te zetten vanuit een functionaliteit. Dat is een groot verschil met pure bewegingsoefeningen omdat ze kaderen in het verhaal van de bewoner. Ze geven de persoon met dementie letterlijk een beweegreden.

Bewegen dus omdat het goed is voor je lichaam, maar ook omdat het goed is voor je geest en je gevoel van betekenis.

•

•

28

Zo zagen we dat Anna op eigen initiatief rechtstaat uit haar rolstoel en met hulp van de clown vertrekken ze samen met een koffer om een bezoek te brengen aan haar moeder (waar ze vele jaren voor heeft gezorgd).

Peter helpt de clowns die ondertussen bovenop de tafel zijn beland met veel zachte gebaren terug veilig op de begane grond, aangemoedigd door medebewoners die hun adviezen geven hoe Peter dat best kan aanpakken. (betekenis voor Peter: als hij de clowns niet helpt zullen ze nooit veilig van de tafels naar beneden kunnen komen)

3

Ontspanning

Lachen is niet het hoofddoel. Maar door een clown in een woonzorgcentrum binnen te laten, waait een frisse wind vol mogelijkheden en nieuwe ontmoetingen doorheen de gangen. Een ontlading en het wegebben van spanning in welke vorm dan ook is de therapeutische invalshoek.

De demiclown gaat mee in de wereld van de bewoner waardoor spanningen kunnen wegvallen, ze gewoon even kunnen ‘zijn’ zonder zich ‘goed’ te moeten houden.

Het afnemen van spanning zien we soms letterlijk gebeuren doordat een gelaatsuitdrukking ontspant, gebalde vuisten openen, ‘zenuwachtige’ benen plots danspassen worden of getik op de tafel een handdruk wordt.

De demiclown creëert een veilige plaats waar emoties geuit worden en spanningen afnemen.

Vol verwondering en geëmotioneerd keek ik toe hoe de dames in het individuele verhaal van elke bewoner binnentraden, de bewoners bij de hand namen en met hen meewandelden. Deze manier om de persoon met dementie te benaderen zou hem of haar meer levensvreugde en geluksmomenten bezorgen. Het was een wonderlijke en inspirerende ervaring!

Jenny, vrijwilligster

Imelda | De demiclowns in Den Olm

© jijenik-fotografie.be

WIL JIJ DE DEMICLOWNS STEUNEN? Meer info vind je

MOED EN KWETSBAARHEID….

op hun website: ww w.demiclowns.be

We kunnen nu zeker zeggen: dit smaakt naar meer. Het is een uiterst waardevolle aanvulling op het bestaande aanbod van therapieën in ons woonzorgcentrum.

We zijn ook geïnspireerd om zelf, met de technieken die we observeerden, aan de slag te gaan in de dagelijkse omgang met onze bewoners, zeker ook wanneer verbale communicatie met onze bewoners niet meer mogelijk is.

We zijn overtuigd: de bezoeken van de demiclowns maken een verschil voor personen met dementie, het doet deugd. Maar ook voor ons als hulpverlener. Zo merk je dat het beeld dat je hebt van de bewoner verrijkt kan worden door het bezoek. We zagen dingen die we daarvoor niet zagen.

Het is een oproep om van blik te wisselen, om nog meer door de ogen van de persoon met dementie te kijken.

En dat vraagt durf en kwetsbaarheid. Durf om je eigen (denk)kader te lossen. Kwetsbaarheid omdat je vaste waardes, ‘normaliteiten’ dient te lossen…

N˚26 | 2022

Als therapeuten trachten we ieder vanuit onze eigen professie contact te leggen met de persoon met dementie.

Via beweging (kiné), handenarbeid, dieren, herinneringen (ergo), dans, muziek (muziektherapeut), spraak en voeding ( logo)…. Ook de demiclowns werken therapeutisch en hebben hun eigen manier om contact te leggen. Zij komen heel dicht in de belevingswereld van de persoon met dementie, ze komen letterlijk heel nabij en dat voelen onze bewoners. Er zijn geen woorden nodig… Bijzonder fijn om dit te zien gebeuren en je voelt meteen, ja dit is het !!!

Crien, ergotherapeut

29

NIEUWE ARTSEN DR. ERIK FIÉVEZ Orthopedie sinds 1 juni 2022

Met veel enthousiasme ben ik op 1 juni 2022 gestart als nieuwe orthopedisch chirurg in het Imeldaziekenhuis.

Binnen de orthopedie richt ik me met name op de volgende subspecialismen; schouder, knie, sport en trauma. De opleiding geneeskunde heb ik gevolgd aan het Erasmus MC te Rotterdam. Waarna ik mijn opleiding orthopedie voltooid heb in ROGO-Zuid in Nederland in maart 2018. Tijdens mijn opleiding heb ik me tevens beziggehouden met optimalisatie van processen binnen en buiten de orthopedie. Daarnaast ben ik actief geweest in de werkgroep (Ont)Regel de Zorg binnen de orthopedisch beroepsvereniging. Rondom mijn opleiding tot orthopedische chirurg heb ik mijn kennis en

DR. MICHIEL MARYNISSEN

Cardiochirurgie sinds 1 juni 2022 Het is met veel plezier dat ik me voorstel als nieuwe hartchirurg in het Imeldaziekenhuis. Mijn opleiding tot chirurg begon in 2012 aan het UZ Leuven en de hartchirurgie interesseerde me al snel mateloos.

De functie van het hart als motor van het lichaam is gewoonweg fascinerend. Na stages in Knokke, Tilburg en het Middelheimziekenhuis Antwerpen keerde ik terug naar Leuven en werd toegelaten tot de opleiding hartchirurgie. In die laatste 5 jaar leerde ik de kracht van samenwerken, lokaal maar ook buiten het

30

kunde aangescherpt door diverse fellowships. Ter verbreding van mijn opleiding ben ik naar Sri Ramachandra Medical Centre, Chennia, India geweest. Het aanbod van orthopedie en traumatologie dat daar binnenkomt is enorm, zowel qua diversiteit als in aantallen. Nadien heb ik me verdiept in verschillende subspecialisaties op plekken als Nuffield Orthopaedic Centre (Oxford, Engeland), The Steadman Clinic (Vail, VS), AZ Monica (Antwerpen) en Sint-Trudo Ziekenhuis (Sint-Truiden).

Dit heeft me gebracht waar in nu ben. Een orthopeed met een groot spectrum aan kennis en kunde. Iedereen ervaart klachten van het bewegingsapparaat en de bijkomende hinder ervan anders. Daarom wil ik patiënten begeleiden naar een persoonlijke passende behandeling. Door mijn brede ervaring lever ik hoge kwaliteit van zorg. Deze stem ik structureel nauwkeurig af, met aandacht voor de mogelijke behandelopties en voor de individuele wensen van de patiënt. Het Imeldaziekenhuis geeft me die mogelijkheid. De beste persoonlijke orthopedische zorg op maat in een groene omgeving!

ziekenhuis en zo prijs ik me onder meer gelukkig dat ik kon kennismaken met hartritmechirurgie in het UZ Brussel. Ik ben dankbaar dat ik tijdens mijn opleiding in Leuven via de goede samenwerking de dienst Hartchirurgie van Bonheiden heb leren kennen, en ik ben zeer trots er nu deel van uit te mogen maken. Het Imeldaziekenhuis is voor mij een ziekenhuis dat -in een mooie omgeving- perfect de balans kan maken tussen nabijheid, bereikbaarheid en tegelijkertijd ook een zeer hoge kwaliteit van zorg. Het is dit dat me hier enorm aanspreekt; hoge kwaliteit van zorg kunnen leveren, samen in een geweldige omgeving, team en werksfeer, dicht bij de patiënt. Als consulent zal ik ook verbonden blijven met het UZ Leuven en UZ Brussel, perfect voor het volgen van de nieuwste ontwikkelingen. Naast overbruggings- en klepoperaties zal mijn focus ook liggen op aorta- en ritmechirurgie.

Imelda | Nieuwe artsen

IN ONS ZIEKENHUIS DR. KATHLEEN JANSSENS

Orthopedie sinds 1 oktober 2022 Het is met veel plezier dat ik me voorstel als nieuwe orthopedisch chirurg in het Imeldaziekenhuis. Sinds 1 oktober 2022 versterk ik de dienst Orthopedie. Binnen orthopedie zal ik me voornamelijk toeleggen op de hand-, pols-, en elleboogpathologie en traumatologie.

De variëteit en complexiteit aan pathologie en therapeutische mogelijkheden boeit me zeer. Als orthopedisch chirurg kan ik bovendien bijdragen om het leven en de levenskwaliteit van mijn patiënten aangenamer te maken. Dit geeft me veel voldoening.

Het diploma van arts heb ik behaald aan de Universiteit Antwerpen, waar ik ook de specialisatie orthopedie heb voltooid. Het grootste deel van mijn assistentschap heb

DR. SARA CEUPPENS

Oogheelkunde sinds 1 oktober 2022

Met veel enthousiasme ben ik op 1 oktober 2022 gestart als oogarts in het Imeldaziekenhuis. Na het behalen van mijn diploma Geneeskunde aan de Vrije Universiteit Brussel in 2018, specialiseerde ik verder in de oftalmologie met stages in het UZ Brussel, ZNA Middelheim ziekenhuis Antwerpen en Ospedale San Raffaele Milaan (Italië). In 2021 verwierf ik

N˚26 | 2022

ik doorlopen in verschillende Antwerpse ziekenhuizen (ZNA Middelheim, GZA St. Augustinus, St. Jozef Malle, AZ Monica en UZA). Tijdens mijn opleiding heb ik de kans gekregen om mijn horizon te verruimen door een jaar mee te draaien in het Universitair Ziekenhuis te Londen (UCLH). Vanaf mijn 4e opleidingsjaar ben ik me nauwer gaan toeleggen op mijn subspecialisatie. Tijdens mijn opleiding o.a. in het AZ Monica onder de vleugels van dr. Verstreken en prof. Van Riet. Later in mijn fellowship in het UZ Leuven onder het mentorschap van prof. dr. Degreef en dr. Van Nuffel. Daarnaast behaalde ik in 2020, na een opleiding van twee jaar, met succes het Belgian Hand Surgery Certificate. In mijn praktijkvoering staat de patiëntenzorg centraal. Ik wil er zijn voor mijn patiënten op een menselijke en toegankelijke manier.

Dit zijn waarden die het Imeldaziekenhuis met verve uitdraagt. Ik kijk er dan ook met veel enthousiasme naar uit om in deze rustige, groene omgeving te werken; samen met een ongelooflijk hartelijk team van o.a. verpleegkundigen en administratief personeel.

de erkenning als Fellow of the European Board of Ophthalmology (FEBO). Tijdens mijn opleiding legde ik me naast algemeen oogheelkunde ook toe op cataractchirurgie. Momenteel volg ik een bijkomend fellowship om me verder te bekwamen in strabisme (scheelziensaandoeningen en -operaties) aan het UZ Brussel. Ik kijk ernaar uit in een groene omgeving samen te werken met enthousiaste collega’s. Dit niet enkel binnen de oftalmologie/oogziekten. Dankzij de brede waaier van aandoeningen komen we regelmatig met verschillende andere specialisaties in contact.

Een patiëntgerichte behandeling aanreiken met het oog op levenskwaliteit en zelfstandig functioneren is mijn drijfveer om topzorg na te streven.

31

1

1

Offroad crossen Met de Ridley Kanzo Adventure 2.0 beleef je het ene na het andere offroad avontuur. Typerend zijn de brede banden en bike bags. De nieuwe Kanzo Adventure is een gravel bike voor echte avonturiers. Het is dé tool om te ontsnappen uit de drukte en je weg te vinden buiten de gebaande paden. Ridley bikes, vanaf 2.149 euro, www.ridley-bikes.com

2

Eindeloos fietsplezier De ‘Box 16’ (elektrisch) bevat maximaal comfort om je te laten genieten van lange fietstochten, zowel voor de fun als voor woon-werkverkeer. Denk aan een traploze Enviolo Sport versnelling, een fluisterstille Gates riemaandrijving, een krachtige motor en batterij. Je komt snel en ontspannen aan op je bestemming.

Oxford, 4.125 euro, www.oxfordbikes.be

3

2

Kinderen of bagage Deze E-bike heeft een groot laadvermogen en is gemaakt voor intensief gebruik. Op de pakdrager kan je twee kinderzitjes installeren of grote fietstassen om veel spullen mee te nemen. Oxford, 3.175 euro, www.oxfordbikes.be

4

Bakfiets Jonge kinderen vinden het heerlijk om met een bakfiets vervoerd te worden.

Je kan er natuurlijk ook boodschappen mee doen. Gazelle Makki (elektrisch), vanaf 4999 euro, www.bikerepublic.be

5

Coole stadsfiets Met deze ‘Origo Zv’ zoef

3

je sportief en soepel doorheen het soms drukke stadsverkeer. Je kan vertrouwen op krachtige schijfremmen. Oxford, 745 euro, www.oxfordbikes.be 6

Aerodynamisch Wil je het lekker snel?

De Ridley Noah Fast Disc is aerodynamisch geperfectioneerd met oog voor detail. Ingenieurs spendeerden talloze uren in de windtunnel om dit frame te perfectioneren. Ridley bikes, vanaf 5.079 euro, www.ridley-bikes.com

32

Design | Trappen maar!

6

5

TRAPPEN MAAR! De fietswereld boomt, het aanbod is heel divers. Het gaat van een klassieke stadsfiets tot cargo-fietsen en aerodynamische supersnelle fietsen. Elektrische fietsen geven je een duwtje in de rug. Kies voor kwaliteit, dat is veiliger.

4

N˚26 | 2022

33

DOKTER HOE BEDOEL JE:

“OUDER EN WIJZER”?

Herinner je je het tv-programma ‘Benidorm Bastards’ nog? Amateuracteurs op leeftijd trokken de straat op om jongeren als het ware een spiegel voor te houden. Ouderen imiteerden het gedrag van jongeren en dat leverde, geholpen door de verborgen camera, hilarische sketches op. Goed gekozen attributen zetten het stereotiepe beeld over ouderen in de verf: scootmobiel, deukhoed, pet, wandelstok, brede bretellen, …

Soms werd een averechts effect in het leven geroepen door oma in een skinny jeans of een minirok op het toneel te laten verschijnen.

Tekst: Toon Blux

Welk beeld heb je over oud worden of oud zijn? Sluit even de ogen en bedenk vijf woorden die passen bij ‘verouderen’ of ‘oud zijn’. De kans is reëel dat je hierbij, zoals zovelen, het schrikbeeld oproept van dementie, afhankelijkheid, depressie, tot last zijn, eenzaamheid, …

Dat rijtje kan aangevuld met slechter horen, verminderd gezichtsvermogen, vertraagde motoriek, vlugger vermoeid, … En ouder worden gaat meestal gepaard met chronische ziektes en zelfs mentale achteruitgang. Ook op maatschappelijk vlak zijn er tal van veranderingen: ouderen worden voornamelijk geassocieerd met egoïsme, koppigheid, een toenemende behoefte aan zorg, pensioenlast en hoge uitgaven in de sociale zekerheid.

Maar men kan ook ‘succesvol verouderen’. Ouder worden omvat ook wijsheid en een rijkdom aan ervaringen.

Een gezonde levensstijl en een positief zelfbeeld kunnen het verouderen uitstellen en extra gezonde en gelukkige jaren opleveren. Die levenswinst bedraagt gemiddeld ruim zeven jaar!

Bij Benidorm Bastards gedroegen ouderen zich niet volgens het verwachtingspatroon van de jongeren, die juist daardoor het slachtoffer werden van de fratsen. We hebben namelijk vooraf een welbepaald idee over het gedrag van een ander. Ouderen en jongeren hebben niet zelden een stereotiep beeld van elkaar. Dat beïnvloedt niet alleen hun onderlinge relatie, maar ook het zelfbeeld en zelfwaardering. De databank van ons gedrag zit in ons brein en die hersenen zijn veel plastischer dan men doorgaans denkt. Sterker nog, een negatief zelfbeeld over ‘oud worden’ heeft een kwalijke invloed op onze levenskwaliteit. Met een positief zelfbeeld over verouderen is het leven niet alleen aantrekkelijker maar wordt men ook werkelijk ouder.

VEROUDEREN Verouderen is een biologisch en natuurlijk proces, maar die biologische klok kunnen we niet terugdraaien. Sommigen kregen van hun ouders sterkere genen mee, die hun kans

N˚26 | 2022

op oud worden aanzienlijk kan vergroten. Maar dit genetisch cadeau speelt maar voor 20% mee in het verouderingsproces. Mensen met zwakkere genen maken ook een kans. Er zijn namelijk mogelijkheden om het onvermijdelijk verouderingsproces te vertragen. Verouderen is ‘veranderen’ en dat dus niet louter het verlies van vaardigheden en mogelijkheden. We worden geboren met een vast aantal genen, ons erfelijk materiaal. Sommige van die genen kunnen op ‘aan’ of ‘uit’ worden gezet door factoren als voedingsgewoonten, beweging en levenshouding. Dit aan- en uitschakelen kreeg de wetenschappelijke naam epigenetica. De biologische veroudering van ons lichaam wordt gestuurd door epigenetische veranderingen, die het verouderen van cellen kunnen versnellen of vertragen. De biologische veroudering hebben we daardoor voor 80% zelf in de hand! Roken, overmatig eten, drankmisbruik en een zittend leven zijn voorbeelden van gedragingen die het verouderingsproces versnellen. Ook stress en onze gemoedstoestand zijn factoren die een invloed hebben op biologische veroudering. Dat alles verklaart het grote verschil dat kan optreden tussen de biologische leeftijd en de chronologische leeftijd. Sommige mensen zien er opvallend jonger of juist ouder uit dan hun kalenderleeftijd.

Het biologisch verouderingsproces kan men niet stoppen, maar wel uitstellen. Grijs haar en rimpels zijn nu eenmaal geen kenmerken van verjonging. Die eerste confrontatie met oud worden kunnen we camoufleren maar niet omkeren. Horen en zien veranderen al vrij vroeg. Alle verouderingsverschijnselen worden almaar frequenter en duidelijker met het klimmen van de jaren. Naarmate we ouder worden kunnen we ook een paar centimeter krimpen. Volgens de ene bron is ouder worden geen ziekte, maar een fase in ons leven. Anderzijds is veroudering sinds 2018 in de International Classification of Diseases erkend als ziekte. Een ziekte die dus 100% van de mensen kan treffen! Dat verouderingsproces kan je weldadig laten verlopen door voldoende slaap en beweging, door sociale contacten, minder stress en een mediterraan dieet met veel groeten en fruit.

35

jouw identiteitskaart. Onderzoeken naar de invloed van zelfbeeld op levensduur wezen uit dat ouderen met een positief beeld omtrent verouderen gemiddeld 7,5 jaar langer leefden dan hun leeftijdsgenoten met een negatief beeld over ouder worden. De boutade ‘Je bent zo oud als je je voelt’ wordt en werd geregeld wetenschappelijk onderbouwd.

Het ouder worden is niet los te denken van lichamelijke veranderingen maar is ook gevuld met levenservaringen. Juist in deze levensfase is het mogelijk om plaats te ruimen voor meer wijsheid en diepgang. Wijsheid en diepgang zijn de jokers die we kunnen inzetten om vitaal en vooral gelukkig ouder te worden. Onze hersenen zijn ook in staat om zich aan te passen aan de leeftijdsgebonden veranderingen.

OUDEREN Vaak wordt er gesproken over ‘de ouderen’. Dit veronderstelt dat het een homogene groep is, en dat is het niet. Om te beginnen is er de vraag: wanneer ben je oud? Iemand kan biologisch beschouwd ‘oud zijn’, maar nog steeds jong van geest. In onze samenleving wordt de pensioenleeftijd regelmatig als een arbitraire scheidingslijn gehanteerd. Maar ook dat is relatief. Een beroepssporter van 50 jaar is in onze ogen al veel te oud, terwijl een CEO van dezelfde leeftijd nog als redelijk jong wordt beschouwd.

Interessanter is de vraag hoe oud iemand zicht voelt.

Dat subjectief gevoel over oud of jong zijn heeft namelijk invloed op het zelfbeeld en het hebben van doelen in het leven. Je zou het levenslust kunnen noemen en dat is niet gebonden aan het aantal levensjaren volgens

36

In onze samenleving is er lange tijd over verouderen gesproken in termen van aftakelen, verlies en over zaken die niet meer mogelijk zijn. Ouderdom werd getaxeerd als een proces van natuurlijke slijtage en onoverkomelijke afbraakprocessen. Ouderen werden in dit ‘deficitmodel’ als afhankelijk en zorgbehoevend omschreven.

Als tegenpool kwam er een model dat ‘rust roest’ als standpunt innam. Door lichamelijk, psychisch en sociaal meer actief te zijn werden mensen gereactiveerd. De eerste benadering was veeleer negatief en de rust-roestbenadering te optimistisch. Het ‘competentiemodel’ gaat er nu van uit dat elke leeftijd zijn uitdagingen kent en dat veel senioren bekwaam blijven in het aanpakken van de taken die hun levenspad kruisen.

OUD MAAR NOG NIET OUT De Nederlandse bioloog Midas Dekkers heeft de huivering om oud te worden treffend verwoord: “Toen geen mens meer met een stok wilde lopen uit angst om voor oud te worden versleten, verzonnen de stokfabrikanten een list: twee stokken. De rage van het nordic walking.”

In het Romeinse Rijk wist men ouderen toch wel naar waarde te schatten. De keizer werd namelijk geassisteerd door de Senaat, een ‘raad van ouderen’. Het Latijnse woord voor senaat, senatus is namelijk afgeleid van senex, wat ‘oude’ man betekent. In Vlaanderen is er de Vlaamse Ouderenraad , een advies- en inspraakorgaan van ouderen bij de Vlaamse regering. De vzw is een overlegplatform van diverse organisaties van en voor ouderen. De levenswijsheid van ouderen krijgt terecht, via dit overlegplatform, een maatschappelijke rol toebedeeld.

Ouderen worden betrokken bij beleidsbeslissingen.

Imelda | Dokter, hoe bedoel je?

VITAAL OUDER WORDEN Vitaliteit is meer dan gezondheid, maar gezondheid kan de vitaliteit verhogen.

Vitaliteit gaat over het vermogen om persoonlijke wensen en verlangens te realiseren.

Het is een subjectieve maat die voor iedereen anders is. Zet jezelf niet te vlug buitenspel! Denk niet voortdurend: ‘daar ben ik te oud voor’ of ‘dat kan ik niet meer’. Kijk niet naar wat niet meer mogelijk is, maar bedenk doelstellingen die passen bij je fysieke mogelijkheden. Hoe kunnen we de nadelen van het verouderen voorkomen of verminderen? Er is uiteraard wel een bijdrage vanuit de geneeskunde. Maar er is ook heel wat onderzoek gebeurd omtrent ons eigen gedrag, onze leefstijl. In het boek1 ‘Het 50+ brein’ van Margriet Sitskoorn geeft deze hoogleraar in de klinische neuropsychologie vijf tips voor de lezer: 1. Verrijk uw omgeving. Blijf uzelf regelmatig cognitief uitdagen.

2. Verbind u met anderen. Op uw werk, in uw familie, in uw buurt en waar u maar kunt.

Het maakt uw hersenen sterker, gaat verval tegen en is goed voor iedereen.

3. Verhoog uw hartslag door te bewegen.

Beweeg regelmatig en met een gemiddelde intensiteit. Het is goed voor uw hersenen, uw vaardigheden, uw lijf en uw stemming, en u slaapt er nog beter door ook.

4. Voed uw hersenen: Eet gezond en gevarieerd. Kies voor voedsel waarvan positieve effecten op cognitie en hersenen zijn aangetoond. Probeer daarnaast uw calorieinname gezond te houden en zelfs af en toe enigszins te beperken.

5. Voorkom ziektes. Schaad uw gezondheid niet met uw eigen gedrag. Rook niet, drink matig en nog liever helemaal geen alcohol, wees zuinig met verzadigde vetten, zout en suiker, leid geen zittend bestaan en voorkom overmatige stress.

Sitskoorn, Margriet, Het 50+ brein, Ouder wordende hersenen in de moderne maatschappij, Prometheus Amsterdam, 2019

WIJZER Wat is wijsheid en hoe kan je wijsheid dan meten? En hoe kan je wijsheid definiëren? Bij de vrije encyclopedie Wikipedia vinden we deze omschrijving: “Wijsheid of levenswijsheid is de kunst om in alle levensomstandigheden juist te oordelen en te handelen”. Inzichten over wijsheid vinden we in onder andere filosofie en religie, en wisselen met de tijdsgeest.

Bij senioren kunnen we in verband met wijsheid ook over levenswijsheid spreken. En die wijsheid wordt door ervaring verkregen. De bagage met levenservaringen geeft inzicht in levensvraagstukken en maakt het mogelijk om evenwichtige keuzes te maken, zelfs in onzekere situaties.

Wijsheid bij ouderen: traag maar zeker We vragen ons af hoe het kan dat een mens wijzer wordt bij het verouderen? Immers, je grijze hersencellen krimpen, je geheugen en je concentratievermogen gaan achteruit. Hoe valt die toename van wijsheid dan te rijmen met de verandering in de hersenen? De volkswijsheid ‘Verstand komt met de jaren’ geeft de richting aan.

Ouderen zijn trager in hun denken, maar hebben pakken ervaring. Ze gaan bij beslissingen duidelijk niet over één nacht ijs. Integendeel, ouderen wegen de voor- en nadelen af en nemen de tijdsruimte om tot een besluit te komen. Redeneren vraagt nu eenmaal wat meer tijd, maar het vergroot de kans om tot een logische en verstandige conclusie te komen. Binnen de psychologie wordt deze manier van denken gelabeld met de term ‘postformeel denken’. Senioren kunnen zich meerdere logica’s, keuzes of ervaringen voorstellen om de realiteit beter te begrijpen. Jongeren daarentegen zijn sneller maar ook impulsiever bij hun besluitvormingen.

Jongeren nemen vaker risico’s. Het doet denken aan de fabel van de haas en de schildpad. In de fabel houden de twee dieren een wedloop. De haas veronderstelt moeiteloos te zullen winnen en spant zich totaal niet in.

Onderweg denkt hij gerust een ‘hazenslaapje’ te kunnen doen, maar als hij wakker wordt, heeft de schildpad

1

N˚26 | 2022

37

de eindstreep al bereikt. De moraal van het verhaal is dat hardlopers doodlopers zijn en dat langzaam-maarzekerwerk goede resultaten oplevert.

Hoe ouder hoe wijzer Niet iedereen op leeftijd is ook wijs te noemen. Maar in het algemeen kan wel gezegd worden dat wijsheid toeneemt, met vallen en opstaan, bij het vorderen van de jaren. En juist de ‘databank’ met levenservaringen en kennis geeft ouderen de wijsheid om bij moeilijke situaties intuïtief betere keuzes te maken. Zelfs bij verminderde mentale functies en een verminderd geheugen kan een ervaren persoon verstandige beslissingen nemen.

Bij het ouder worden nemen overigens niet alle mentale vermogens af. Veel functies, zoals taalvaardigheid,

Door de tragere werking van het brein is de kans op overhaaste beslissingen en conclusies kleiner. Vergelijk het met snelheidsbeperkingen in het verkeer, waardoor er minder (ernstige) ongevallen gebeuren.

Ouderen ontwikkelden in hun leven het vermogen om vanuit verschillende perspectieven naar gebeurtenissen en zichzelf te kijken. Ouderen zijn wijzer en meer geneigd om de dag te aanvaarden zoals die zich voordoet, te relativeren en het positieve te zien en het negatieve los te laten. Door levenservaringen is er een buffer tegen stress opgebouwd. Zowel neurobiologisch onderzoek met beeldvormingstechnieken als psychologische tests hebben herhaaldelijk aangetoond dat ouderen minder stress ervaren. Stress kent hoge niveaus vanaf de leeftijd van 20 jaar tot ongeveer de leeftijd van 50,

logisch redeneren, algemene kennis en ruimtelijke waarneming, verminderen niet noemenswaardig. Het duurt wel wat langer voor ouderen een beslissing nemen omdat hun brein trager werkt en omdat ze ook meer informatie ter beschikking hebben. Die hoeveelheid aan opgeslagen informatie maakt dat ouderen niet alleen over meer kennis beschikken maar ook meer invals-

gevolgd door een steile daling tot de leeftijd van 75 jaar. Het leven wordt voor de meeste mensen beter vanaf hun vijftigste tot ongeveer hun vijfenzeventigste. Daarna daalt de levenskwaliteit wel weer geleidelijk door lichamelijke ongemakken.

hoeken hebben om problemen op te lossen. Of anders geformuleerd: “Hoe kan ik het beste mijn leven leiden om gelukkig en tevreden te zijn?”

scherp te blijven. Ook het trainen van het geheugen- en concentratievermogen helpt. En sociaal actief zijn is een opstap naar langer en gelukkiger leven.

38

Tot slot ook nog dit advies: lichaamsbeweging helpt om

Imelda | Dokter, hoe bedoel je?

Helemaal jij. Ook met xtra haar.

Je haar verliezen heeft een impact op je leven.

Maar er is een oplossing. Op jouw ritme. Op jouw maat. En helemaal jij.

Samen gaan we op zoek naar wat voor jou veilig, fijn en comfortabel voelt. Dat kan een haaraanvulling zijn die je haar voller of kale plekken onzichtbaar maakt. Of een pruik die zo natuurlijk oogt als je eigen haar.

In ons atelier werken we ze tot in de puntjes af. En jou geven we graag alle tijd, aandacht en discretie.

Wees welkom. Bij ons team van ervaren kappers. En bij jezelf.

Mechelsesteenweg 286 - 2820 Bonheiden - 0492 73 93 44 - info@mattiss.be www.xtrahairbymattiss.be

FERMENTEREN VERRIJKT ONZE KEUKEN

Tekst: Hilde Pauwels - Foto’s: Groenten fermenteren van seizoen tot seizoen

Fermenteren is een oude techniek om voedsel te bewaren. Gekend zijn appelcider, zuurkool of blauwe schimmelkaas. Het is een natuurlijk proces dat de voedingswaarde optimaal respecteert. VELT bracht een laagdrempelig boek uit: ‘Groenten fermenteren van seizoen tot seizoen’.

Eva Six (Moes-Lab) maakt onder meer gezonde frisdranken en raadt iedereen aan om te experimenteren.

De glazen bokalen met gefermenteerde groenten ogen kleurrijk en uitnodigend, maar wekken ook nieuwsgierigheid op. Wat is fermenteren precies? Yoghurt is misschien wel het oudste ‘gefermenteerd’ melkproduct en vind je, met varianten, in heel veel landen terug.

Wie zelf yoghurt wil maken, gebruikt een levende yoghurtcultuur. Die bevat melkzuurbacteriën die bij melk worden gevoegd en een proces in gang zetten.

Ook schimmels en gisten, zoals bij kaas en bier, kunnen leiden tot fermentatie. Het zijn natuurlijke reacties die nu ook steeds meer voor het bewaren van groenten of het maken van frisdrank gebruikt worden. De textuur, de geur en de smaak van de ingrediënten veranderen enigszins, maar ook chefs hebben de meerwaarde hiervan al ontdekt. Het levert subtiele smaken op.

Pluspunten zijn dat je geen onnatuurlijke smaakstoffen en bewaarmiddelen nodig hebt zoals bij industriële bereidingswijzen. Belangrijke extra: fermenteren is vriendelijk voor het milieu. Het energieverbruik is heel laag, want je laat de natuur haar gang gaan.

N˚26 | 2022

ZELF AAN DE SLAG VELT (Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren) bracht het boek ‘Groenten fermenteren van seizoen tot seizoen’ uit. Daarin leggen de auteurs stap voor stap uit hoe je er gemakkelijk zelf aan kan beginnen.

Moeilijk is het niet, zo blijkt. Wel is het belangrijk om hygiënisch te werken. Je start met verse groenten. Die bevatten van nature melkzuurbacteriën. Veel probiotica zijn melkzuurbacteriën, dus goed voor de darmflora. De voorkeur gaat uit naar groenten van biologische oorsprong. Melkzuurbacteriën zijn immers talrijk aanwezig op groenten die uit een natuurlijke omgeving komen en dan zijn chemische behandelingen niet aan te raden. Je hebt ook een pot nodig die je perfect kan afsluiten, zoals de klassieke inmaakpotten met rood rubbertje. De groenten dompel je in de bokaal onder in zout vocht.

Het toevoegen van 1,5 tot 2% zout heeft als belangrijkste reden slechte bacteriën te vermijden. Daarnaast is het ook cruciaal om contact met zuurstof te vermijden.

Ook kruiden toevoegen draagt bij aan een optimale kwaliteit. Het is immers de bedoeling dat het melkzuur de slechte bacteriën, die er ook zijn, kan overwinnen.

Bij de zogeheten droge methode snijd je de groenten of rasp je ze om ze goed te vermengen met zout. Er komt daardoor vocht vrij waarin je de groenten kan pekelen. Bij grotere stukken groenten, gebruik je water en zout. Dat is de natte methode.

41

EXTRA SMAAK Je gebruikt best ongeraffineerd en onbehandeld zeezout omdat chemicaliën het proces negatief kunnen beïnvloeden. Kruiden en specerijen kan je er naar believen aan toevoegen. Wil je veilig spelen, gebruik dan de kruiden die je bij het klassieke koken gebruikt.

Het VELT-boek ‘Groenten fermenteren’ bevat een handige fermentatiewijzer die aangeeft welke specerijen je kan gebruiken en welke groenten goed samengaan. Aardappel, paprika, ui, look, laurier, rozemarijn en tijm zijn bijvoorbeeld een uitstekende combinatie.

Bleekselderij, komkommer, koolrabi en wortel kunnen goed anijs, citroenverbena en rabarber verdragen. Er is eigenlijk maar één tip: vertrouw op je smaakzin. Bij een temperatuur van 18 tot 21° komt het fermentatieproces optimaal op gang. Laat de potten minstens één week, maar liefst drie weken staan. Luchtbelletjes geven aan dat alles goed loopt. De geur zal ietwat friszuur zijn. Daarna kan je de groenten in de kelder of de koelkast bewaren. Je kan ook spelen met de fermentatietermijn. Hoe langer die duurt, hoe zuurder en zachter de groenten worden. Maar dat hoeft dus niet, het hangt af van je smaak.

WA AG JE K ANS VOOR EEN GR ATIS EXEMPL A AR!

WIN ‘GROENTEN FERMENTEREN VAN SEIZOEN TOT SEIZOEN’ Auteurs Sam Dewilde (De Wilde Goesting), Leentje Speybroeck en Emelie Heller (medewerkers VELT) stelden een praktisch handboek samen over hoe je kan fermenteren. Er zijn ook recepten om te fermenteren en om met fermenten te koken, opgenomen. Het is een uitgave van VELT. Het boek verscheen in 2021, kost 25 euro en voor VELT-leden 20 euro. www.velt.nu Wil je graag kans maken op dit uniek exemplaar? Scan dan deze QR-code en neem deel aan onze wedstrijd.

42

Gastronomie | Fermenteren verrijkt onze keuken

EIGEN FRISDRANK

ENTHOUSIASME Eva Six (Moes-Lab) heeft heel wat ervaring met fermenteren. “We hebben een tuin met veel groenten. Ik vond het fijn om manieren te zoeken om ze een langere tijd te bewaren, zoals inmaken. Zo leerde ik ook te fermenteren. Het pluspunt is dat je op die manier alle voedingswaarden behoudt, bij wecken gaan die deels verloren. Het gezondheidsaspect vind ik heel belangrijk. Je hebt eigenlijk alleen maar je fruit en groenten nodig, wat zout en de natuur doet het werk.” Eva Six geeft workshops. Ook verzorgt ze catering waarbij ze altijd fermenten gebruikt. “Het valt me op dat de techniek steeds meer gekend is. Ik krijg vaak heel enthousiaste reacties”, zegt ze. Vleesvervanger tempeh krijg je door fermentatie van sojabonen en bevat heel wat eiwitten. “Samen met mijn vriend ben ik aan het experimenteren met bonen die je hier kan telen en die als alternatief voor soja kunnen dienen, om zo verre import te vermijden. Het is leuk om te zien, de bonen hebben verschillende kleuren en vormen. De droogte van afgelopen zomer en konijnen speelden ons bij sommige soorten wel parten.”

N˚26 | 2022

We staan er niet altijd bij stil, maar bijvoorbeeld gemberbier en appelcider zijn het resultaat van fermentatie. Eva Six gebruikt de techniek van fermentatie om eigen frisdranken te brouwen. Daarvoor heb je een starter nodig. Dat kan bijvoorbeeld kombucha zijn, een drankje dat uit Azië komt en licht sprankelend is. Kombucha is te koop in het circuit van biowinkels, maar kan je ook zelf maken. De basis is groene of zwarte thee met suiker, waar je een zwam ‘scoby’ aan toevoegt. Dat laat je een tijdje fermenteren. Het ziet er ongewoon uit, maar het is een natuurlijk proces. Ook kefir, een gefermenteerd drankje op basis van water of melk, kan een starter zijn. Zowel kombucha als kefir kan je in deze eerste fase al drinken.

Ginger bug ontstaat door de natuurlijke gisten die gember heeft, te laten fermenteren met behulp van suiker. Alles wat eetbaar is, denk aan bloemen en klein fruit, is bruikbaar. Als je er suiker aan toevoegt, en goed afsluit, begint het te leven, de wilde gisten uit de natuur gaan aan het werk. Tip ook hier: gebruik biologische ingrediënten en werk heel hygiënisch. “Als je met fruit werkt, heb je niet altijd suiker nodig omdat er fructose is. Bij een tweede fermentatie kan je er naar wens smaak- en zoetstof bijvoegen. Het komt erop aan veel te experimenteren en al je zintuigen te gebruiken.

Je ziet het leven, je proeft en ruikt het frisse zuur. Dat betekent dat het geslaagd is en er geen slechte bacteriën aanwezig zijn.”

43

HERFSTRECEPTEN (Bron: Groenten fermenteren van seizoen tot seizoen)

‘Zuurkool’ van wortel en prei met oosterse kruiden Voor een pot van 1l : 400 g prei | 400 g wortel | 16 g zout | 1 el kurkuma (poeder of vers geraspt) | 1 el kardemompoeder | 1 el korianderpoeder | enkele repen preigroen Spoel de prei met koud water. Snijd de prei in schuine lange reepjes of julienne. Rasp de wortel met een grove rasp of snijd hem in julienne.

Pickles van rode biet met dille Voor een pot van 1l : 500 g rode biet | een paar takjes dille | 1 tl korianderzaad | 1 tl venkelzaad | 400 ml water | 18 g zout | 1 koolblad of tanninerijk blad Schrob en spoel de bieten goed schoon. Verwijder eventuele vlekjes of onregelmatigheden. Snijd de bieten in dunne plakjes met behulp van een mandoline.

Kneed de groenten goed met het zout en voeg de specerijen toe. Doe het mengsel in een pot. Dek af met wat brede repen preigroen. Duw goed aan, zodat alles onder de pekel staat. Leg er een gewicht op.

Doe de specerijen in de pot en stapel de schijfjes rode biet erop. Meng het zout door het water tot het goed is opgelost. Giet de pekel over de bieten. Dek af met een kool- of tanninerijk blad en leg er een gewichtje op. Zorg ervoor dat alles goed onder de pekel staat.

Sluit de pot af en zet hem in een schaaltje. Laat minstens drie weken fermenteren bij kamertemperatuur.

Bewaar het ferment daarna tot minstens een jaar in koelkast of kelder.

Sluit de pot af en zet hem in een schaaltje.

Laat minstens drie weken fermenteren bij kamertemperatuur. Bewaar het ferment daarna tot een halfjaar in koelkast of kelder.

44

Gastronomie | Fermenteren verrijkt onze keuken

MACHELEN

EXCLUSIEF, COMFORTABEL EN VEILIG WONEN IN EEN RUSTIGE EN STANDINGVOLLE OMGEVING   

30 appartementen en 4 studio’s Privétuintjes en -terrassen met gemeenschappelijke tuin Ondergrondse parking én fietsenstallingen

GEZOCHT

PROJECTGRONDEN EN AFBRAAKPANDEN Wij zoeken projectgronden en afbraakpanden in de driehoek Antwerpen Leuven Brussel en de Vlaamse rand rond Brussel. Wij kopen deze projectgronden rechtstreeks in.

Appartementen vanaf 20 wooneenheden.

Rijmenamseweg 83, 2820 Bonheiden +32 15 52 77 05 info@vanlooybouwgroep.com

Premie voor de tipgever!

www.vanlooybouwgroep.com

MEER WETEN? Volg een workshop, lezing of webinar

VELT organiseert workshops over technieken om te fermenteren en hoe je je creaties in gerechten kan verwerken. De workshop/ lezing kan ook online georganiseerd worden.

Meer info: www.velt.nu

Eva Six (Moes-Lab) en Rosemarie De Weirdt (Born to be Microbial) organiseren samen lezingen in combinatie met een workshop. Rosemarie De Weirdt legt uit hoe voeding een belangrijke rol speelt in de samenstelling en werking van het darmmicrobioom, en dus impact heeft op onze gezondheid. Daarna volgt een workshop fermenteren en proeverij, geleid door Eva Six. De lezing kan ook als webinar georganiseerd worden. Cruciaal is het belang van biodiversiteit in de darmen, fermenten spelen daarbij een belangrijke rol.

Rosemarie De Weirdt is bio-ingenieur en deed 12 jaar darmfloraonderzoek aan binnen- en buitenlandse universiteiten. Ze behaalde een doctoraat en heeft tal van wetenschappelijke publicaties op haar naam. Rosemarie De Weirdt geeft wetenschappelijke webinars over darmflora en

46

gezondheid. Die webinars combineert ze eventueel aan allerlei workshops over natuurlijke voeding: groenten fermenteren, zuurdesembrood, gefermenteerde drankjes en biodiversiteit op je bord. Voor de workshops gefermenteerde drankjes en groenten fermenteren werkt ze samen met Eva Six. In de webinars legt Rosemarie De Weirdt uit hoe onze darmflora in elkaar zit. Het is gebaseerd op grondig wetenschappelijk onderzoek, maar heel behapbaar gebracht. Wat is er nu eigenlijk écht bewezen en wat zijn verkooppraatjes? Wat is het nut van probiotica? En hoe kan je je darmflora preventief inzetten voor een betere gezondheid? Daarover verneem je veel meer tijdens een webinar.

Meer info en het volledige aanbod vind je via www.moes-lab.be en www.borntobemicrobial.be

Gastronomie | Fermenteren verrijkt onze keuken

GROEI MEE MET IMELDA Zorgen voor mensen met je hart en je enthousiasme!

Voel jij de drive om je kennen en kunnen in te zetten in de teams van ons ziekenhuis?

Wil jij groeien in een job, maar ook in wie je bent?

Laat ons dan samen groeien, want samen groeien we sneller!

WWW.WERKEN BIJ IMELDA.BE

EEN BEHANDELING OP MAAT VAN DE PATIËNT MET ORTHOPEDISCHE LETSELS Tekst: dr. Erik Fiévez (orthopedie)

Iedereen heeft wel eens een ongeluk(je).

Vaak klein, soms groot. Maar het is altijd vervelend en komt eigenlijk nooit goed uit. Het kan echt een baalmoment zijn, een stommiteit. Gelukkig is de zorg hier in België erg goed.

Door wetenschappelijk onderzoek en de nodige ontwikkelingen komen we steeds meer te weten over de verschillende soorten behandelingen en de resultaten ervan. Zo hoeven niet alle botbreuken met een gipsimmobilisatie behandeld te worden om te kunnen genezen. En niet alle botbreuken hoeven precies recht te staan om na herstel weer goed te kunnen functioneren.

Daarnaast is het activiteitsniveau per individu verschillend. En heeft iedereen andere belangen, zowel tijdens als na de behandeling. Graag kijken we samen met de patiënt naar de verschillende mogelijke behandelingen, welke het best aansluit op de situatie van dat moment.

Om zo niet alleen het beste resultaat te krijgen, maar ook de meest optimale weg ernaartoe. Zo kunnen we bijvoorbeeld werken met een afneembare orthese.

Zodat de patiënt zelf of met een kinesist al kan starten met mobilisaties. Daarnaast volgen onze gipsmeesters bijscholing in onder andere het aanleggen van zwemgips, met het oog op de warmere zomers. Helaas lenen niet alle fracturen en/of aandoeningen zich ervoor.

Daarnaast geeft zwemgips een verhoogde kans op irritatie en wondjes van de huid.

Soms is een conservatieve behandeling niet mogelijk.

Dan zal met jou een operatie besproken worden. Het is natuurlijk het prettigst als dit direct gebeuren kan.

Dit is helaas niet altijd mogelijk en vaak ook niet noodzakelijk. Daarnaast is het voor sommige fracturen juist beter om te wachten. Bijvoorbeeld zwelling, of de te verwachte zwelling, kan een groot probleem vormen tijdens of na een operatie met een infectie tot gevolg.

Dit is iets wat we ten alle tijde willen vermijden. Graag

N˚26 | 2022

bespreek ik enkele voorbeelden van orthopedische letsels waarbij verschillende behandelplannen mogelijk zijn. Afhankelijk van de ernst van de situatie, de patiënt en het slagen van een eerdere behandeling wordt er al dan niet gekozen voor een ingreep.

MALLET VINGER Een mallet vinger is een vinger waarbij het laatste kootje plots gebogen staat. Meestal nadat die ergens is achter blijven hangen of na stoten. Je bent dan niet meer in staat deze actief te strekken. Vaak is het niet eens pijnlijk. Toch dien je binnen 24 tot 48 uur naar jouw huisdokter of orthopedist te gaan. Deze kan kijken of het om een mallet vinger gaat. Met medische beeldvorming kunnen we het onderscheid maken tussen een peesof een beenderige mallet vinger en of er een standafwijking is. Behandeling is bijna altijd conservatief met een spalk welke 6 tot 8 weken dag en nacht gedragen dient te worden. Anders is de kans groot dat die vinger krom blijft. Hoe sneller deze behandeld wordt, hoe groter de kans dat het weer goed komt. Dus wacht er geen weken mee. Bij een beenderige mallet vinger met een ontwrichting is er een indicatie voor een operatief herstel. Dit gebeurt overwegend door er 2 pinnetjes van 1,6 millimeter in te zetten. Deze worden na 4 tot 6 weken op de consultatie weer verwijderd. Dit duurt slechts enkele seconden en valt volgens de patiënten altijd heel erg mee.

49

VARUS STRESS TEST

VALGUS STRESS TEST

BINNENBANDLETSEL KNIE Een letsel van de binnenband van de knie geneest overwegend heel goed als het binnen de 24 tot 48 uur adequaat behandeld wordt. Een binnenbandletsel van de knie ontstaat door een ongeval waarbij de knie in een x-stand geraakt. Hierbij komt er te veel rek op de banden aan de binnenzijde van de knie, waarbij deze kunnen scheuren. Meestal is de band afgescheurd bij de oorsprong. Dit is op het onderste deel van het bovenbeen. Dit is makkelijk te testen door te voelen waar het pijnlijk is. De band dient getest te worden door een lichte geplooide knie in een x-stand te duwen. Indien deze duidelijk verder ‘open’ gaat dan de andere kant is de diagnose rond. Behandeling bestaat uit een gipskoker of extensie orthese voor 3 tot 4 weken, onbelast. Daarna kan belasting progressief worden opgebouwd met nog bescherming van een brace voor 2 tot 4 weken. Bij twijfel kan dit bevestigd worden door een echo of MRI. Echter dient er niet gewacht te worden op het resultaat van dit onderzoek. Het best kan het zo snel mogelijk behandeld worden. Dit voor het beste resultaat. Na de behandeling wordt de knie herbeoordeeld. Bij blijvende klachten van instabiliteit kan de binnenband van de knie operatief hersteld worden.

DIENST ORTHOPEDIE Route 343 Dr. Hans Casteur Dr. Erik Fiévez Dr. Benjamin Mattelaer Dr. Bas van Dun Dr. Lise Van Gestel Dr. Kathleen Janssens Secretariaat: 015 50 55 18 Afspraken telefonisch via 015 50 51 11 of via de app mynexuzhealth

50

Imelda | Orthopedische letsels

uitzonderlijke service voor uitzonderlijk vastgoed PAND IN DE KIJKER: WAKKERZEEL (HAACHT) GENEROVEERDE HOEVE MET ZWEMBAD

973m2

290m2

1/2

3/4

EPC 339 • Gvg • Wglk • Ag • Gmo • Gvv • Gvkr

015 70 80 80 Exclusieve eigendommen van de groep Immo Marina

www.exclusivehousing.be

Contacteer ons voor gratis advies en schatting van uw eigendom. Bekijk online de 360° virtual tour van onze aanbiedingen.

U BOEK N AK PR A UW AFS E O N L IN

HUIDVERBETERINGSINSTITUUT ANTI-AGING EXPERTS Bij Prestige in Tremelo kan je terecht voor parfums, schoonheidsproducten en sierlijke accessoires. Daarnaast biedt Prestige een waaier aan diverse behandelingen en verzorgingen. Met een jong en dynamisch team en door de combinatie van jarenlange ervaring en doorgedreven opleiding kunnen we voor u de perfecte verzorging en aangepaste producten voorstellen om uw huid optimaal te verzorgen en te doen stralen.

Kwaliteit bieden is ons motto bij elke verzorging. Elke klant, elke man en elke vrouw, mag rekenen op een warm onthaal, persoonlijk advies en professionele aanpak.

Wij hopen u binnenkort te verwelkomen bij Prestige.

MICRONEEDLING

RADIOFREQUENTIE (VERSLAPPING)

FOTO/LED THERAPIE

GESPECIALISEERDE PEDICURE

PERMANENTE MAKE-UP MICRODERMABRASIE

Schrieksebaan 14, 3120 Tremelo | Tel. 016 53 09 31 | parfumerie-prestige.be

N˚26 | 2022

51

JONG EN K ANKER ZORG OP MAAT VOOR AYA’S

Stel je voor: precies op het moment dat je je weg in het leven aan het uitzoeken bent, lijkt je toekomst onzeker door een ernstige ziekte. Dit kan helemaal anders aanvoelen dan wanneer je reeds verder op je levenspad bent. Jonge patiënten met kanker beleven hun situatie vaak volkomen verschillend dan oudere patiënten. De laatste jaren wordt hier gelukkig meer en meer aandacht aan geschonken en worden deze patiënten multidisciplinair ondersteund.

Tekst: dr. Helena Maes (hematologie) en Annabelle Kievit (oncopsycholoog)

AYA staat voor Adolescents and Young Adults (jongeren en jongvolwassenen) met kanker. AYA-zorg richt zich in België voornamelijk op de leeftijdsgroep van 16 t.e.m. 35 jaar, maar zowel nationaal als internationaal bestaan er initiatieven voor AYA-ondersteuning t.e.m. 39 jaar. Elk jaar krijgen in Vlaanderen meer dan 900 mensen tussen de leeftijd van 16 en 35 jaar de diagnose kanker. Het gaat hier om iets meer dan 2% van alle kankerdiagnoses in Vlaanderen. Hoewel deze groep klein lijkt, zijn de noden en vragen van deze groep groot. In het Imeldaziekenhuis willen we deze groep patiënten optimaal ondersteunen. Eerder dit jaar werd er een AYA-team opgericht dat psychosociale ondersteuning biedt aan AYA’s en hun naasten.

AYA’S: EEN SPECIFIEKE GROEP Op jonge leeftijd wordt de diagnose kanker niet verwacht. Vaak wordt hierdoor de diagnose enkele maanden later gesteld in vergelijking met oudere patiënten.

AYA’s balanceren soms tussen kindergeneeskunde en volwassenenzorg. Ze zijn de oudsten in een pediatrische wachtzaal en de allerjongsten op een oncologische afdeling. Aangepaste zorg en begeleiding, specifiek voor deze leeftijdsgroep, is nodig.

Hun leef- en gevoelswereld is immers in volle ontwikkeling waardoor emoties anders tot uiting kunnen komen dan bij volwassenen. Kenmerkend voor adolescenten en jongvolwassenen is dat ze fel naar hun toekomst uitkijken. Als die er plots noodgedwongen totaal anders uitziet, roept dat onzekerheid en opstandigheid op. Ziek zijn tast per definitie je autonomie aan en dat komt extra hard binnen in de levensfase waarin je net zelfstandig wil worden.

N˚26 | 2022

Kick-off AYA zorg

AYA-ZORG OP MAAT De laatste jaren groeit meer en meer het besef dat een multidisciplinaire zorg voor deze patiëntengroep noodzakelijk is.

In 2018 startte Kom op tegen Kanker (KOTK) AYA movement op. Dit is een samenwerkingsverband tussen AYA’s, zorgverleners en medewerkers van KOTK. Het brengt kennis samen, verricht beleidswerk en ontwikkelde een zorgpad op maat voor jongeren tussen 16 en 36 jaar. Een zorgpad is een stappenplan dat als leidraad dient bij een behandelingstraject.

Ons ziekenhuis maakt deel uit van het lerend netwerk van AYA movement waarin 13 Vlaamse ziekenhuizen zorgprofessionele ervaringen uitwisselen. Uit deze ervaringen ontstond het AYA-team binnen ons ziekenhuis. Zorgverleners vanuit verschillende disciplines werken samen om deze patiëntengroep maximaal te ondersteunen en een AYA-zorgpad uit te schrijven op maat van het Imeldaziekenhuis. Niet enkel de beste medische zorg maar ook een correcte psychosociale ondersteuning dient nagestreefd te worden. Denk maar aan het bespreekbaar maken van seksualiteit en fertiliteit bij kanker. Onze fertiliteitskliniek werkt nauw samen met ons om eventueel behoud van vruchtbaarheid bij elke jonge patiënt tijdig te kunnen bespreken en aan te bieden.

53

Oncologische zorg kan je niet alleen. Met dit AYA-team willen we samen zorgen voor een goede multidisciplinaire ondersteuning van elke AYA binnen ons ziekenhuis en het belang van goede AYA-zorg benadrukken.

Daarnaast is er een goede samenwerking met de dienst Fysische geneeskunde en revalidatie die zowel fysieke revalidatie in groep (KADANS) als individuele revalidatie tijdens en na de behandeling aanreikt. Blijven bewegen heeft immers een gunstig effect op herstel, zowel fysiek als mentaal.

Er bestaan sociale voorzieningen specifiek voor AYA’s waarbij onze sociale dienst kan helpen. Begeleiding bij een professioneel traject is vaak wenselijk. Sinds enkele jaren is er bijvoorbeeld een wettelijke regeling voor behoud van studiepunten bij ernstige ziekte.

Ook zijn er initiatieven om patiënten te ondersteunen bij hervatten van werk tijdens en na een oncologische behandeling. Voor veel AYA’s weegt de eenzaamheid tijdens maar vooral ook na de behandeling. Hun leeftijdgenoten, waaraan ze zich zo hard spiegelen, leiden een totaal ander leven. Lotgenotencontact en psychologische ondersteuning kan vaak helpen dit beter een plaats geven.

Verder helpen onze oncodiëtisten deze patiëntengroep vol enthousiasme met voedingsvragen en -adviezen.

54

Meer info vind je op www.imelda.be/aya Ben je zelf een AYA en zit je met bepaalde nietmedische vragen over dit project? Mail dan gerust naar aya@imelda.be.

Ten slotte zijn, naast de artsen, oncocoaches en oncoverpleegkundigen zeer waardevol in de begeleiding van patiënten.

Op onze webpagina van het AYA-team geven we een overzicht van de betrokken diensten en bestaande initiatieven voor AYA’s. We merken al te vaak dat AYA’s niet op de hoogte zijn van dergelijke projecten maar het erg waardevol vinden wanneer ze hiermee kennismaken.

Het AYA-team heeft niet enkel als doel om info aan AYA’s aan te reiken maar ook kennis en ervaringen aan medewerkers door te geven. Vaak zijn medewerkers immers niet vertrouwd met een zeer jonge oncologische populatie. Recent organiseerde het AYA-team, met steun van Stichting Tegen Kanker, een waardevolle bijscholing over AYA-zorg voor een grote groep zorgverleners van ons ziekenhuis. (foto) Oncologische zorg kan je niet alleen. Met dit AYA-team willen we samen zorgen voor een goede multidisciplinaire ondersteuning van elke AYA binnen ons ziekenhuis en het belang van goede AYA-zorg benadrukken.

Imelda | Jong en Kanker

Yassin Barrani, 30 jaar “Op 17 jarige leeftijd kreeg ik te horen dat ik teelbalkanker had. Dit nieuws heeft me op deze jonge leeftijd overvallen en daardoor werd mijn sociale leven (school, hobby’s, …) even ‘on hold’ gezet.

De diagnose van teelbalkanker heeft ervoor gezorgd dat ik mijn 5de en 6de jaar in het middelbaar via een examencommissie en zelfstudie heb afgerond. Daarnaast was ik ook voor mijn diagnose best wel sportief, maar ook sporten was gedurende de behandeling niet meer mogelijk.

Tijdens mijn behandelingstraject, dat ongeveer een klein jaar heeft geduurd, heb ik meerdere chemokuren en ook enkele operaties moeten ondergaan om de tumoren te laten verwijderen.

Dit was voor mij een zware periode.

De nood aan AYA-zorg is groot. Als jongere ziek worden, heeft vaak een hele grote impact op je leven. Op deze leeftijd ben je vaak nog op zoek naar een eigen identiteit. Je bent een eigen leven aan het leiden. Je bent een eigen carrière aan het opbouwen en soms zelfs een gezin. Al deze zaken worden opeens veel moeilijker tot zelfs onmogelijk voor sommige AYA’s. Daarnaast zijn er vaak ook grote onzekerheden en heel wat andere leeftijdsspecifieke problemen die zich

kunnen voordoen als je een AYA bent. Zo heb ik tijdens mijn behandeling ervaren dat je vaak als één van de weinige jongeren op een afdeling vol oudere mensen ligt, dit vergroot het isolerende effect van het ziek zijn.

We staan op medisch vlak heel sterk. Daar ben ik blij om. Maar dat de niet-medische impact van kanker bij de (jonge) patiënten nog te weinig aan bod komt tijdens een behandeling, dat vind ik jammer. Ik ben ook van mening dat we nog heel wat stappen kunnen ondernemen om deze nietmedische impact van kanker bij AYA’s te verkleinen. Zo kan bijvoorbeeld het informeren van de patiënt ervoor zorgen dat er bepaalde preventieve stappen kunnen ondernomen worden voor bijvoorbeeld fertiliteit. Er zijn heel wat mensen die in hun leven uiteindelijk toch eens met kanker te maken krijgen en ik vind het dan ook fijn om te zien dat zoveel mensen zich voor AYA-zorg inzetten. Dit geeft me telkens weer alleen maar meer zin om ook zelf een steentje bij te dragen.”

Met dank aan ondersteuning van KOTK en Stichting tegen Kanker.

N˚26 | 2022

55

SCHITTERENDE VERGEZICHTEN IN

GERAARDSBERGEN Het centrum van Geraardsbergen kan je perfect te voet ontdekken, maar onderschat de kuitenbijters niet. Wie wielerlegende Briek Schotte achterna wil, kan de Muur beklimmen. De stad is de perfecte uitvalsbasis om het glooiende landschap van de Vlaamse Ardennen te verkennen.

© dienst toerisme Geraardsbergen

Tekst: Hilde Pauwels

PROEVEN MAAR!

© dienst toerisme Geraardsbergen

De mattentaarten van Geraardsbergen hebben karnemelk als belangrijk ingrediënt. Dit geeft het gebakje een heel frisse smaak. De ingrediënten moeten van Geraardsbergen of Lierde komen. Het geheim zou schuilen in de ondergrond van weiden waarop de koeien grazen. In de omgeving kan je ook proeven van geutelingen, een soort dikke pannenkoek. Je vindt er ook verschillende brouwerijen. Adriaen Brouwer was de zoon van een Oudenaardse tapijtwever en groeide uit tot een schilder met een indrukwekkend palmares. De man stierf jong, maar gaf zijn naam aan enkele biertjes van brouwerij Roman en aan zomerse bierfeesten. Er is ook een taart naar hem genoemd. De Adriaen Brouwertaart is een amandelgebak met ananas, bestrooid met bloemsuiker. Brouwerij Liefmans brengt Liefmans Goudenband op de markt. Het bier wordt in open kuipen gebrouwen en moet dan rijpen. Naar verluidt wordt het bier beter met de jaren. Een digestiefbier vinden we bij brouwerij HopSaSam. Het kreeg de naam Nonniversaire en wordt gemaakt met champagnegist en dan gerijpt in calvadosvaten.

© dienst toerisme Geraardsbergen

In het zonovergoten Geraardsbergen lopen de terrasjes op de Markt goed vol. Het zorgt voor een leuke sfeer. Daar staat ook Manneken Pis, een beeld dat er in 1495 kwam. Dat is 160 jaar eerder dan zijn Brusselse evenknie en daar zijn ze in Geraardsbergen bijzonder trots op. Het beeldje diende als vervanging voor een leeuw die Gentenaars naar verluidt hadden gestolen.

‘Marbol’ is een gotische fontein en uniek in Vlaanderen.

De naam verwijst naar ‘bron op de markt’, de bron diende vroeger als drinkwater voor de inwoners. Het is geen goed idee om er even pootje te baden, een bordje waarschuwt dat het er wel vijf meter diep is.

N˚26 | 2022

Folklore is belangrijk in de stad. Zo is er het dubbelfeest Krakelingen en Tonnekensbrand. Om het einde van de winter te vieren, worden vuren aangestoken, onder meer op de Oudenberg. De traditie gaat wellicht terug tot het brengen van zonneoffers. Nu trekt een historische stoet door het centrum en er worden krakelingen gegooid naar het publiek. Krakelingen zijn mastellen die symbool staan voor de opeenvolging van de seizoenen.

57

Vlakbij de Markt zijn er de Vesten, een overblijfsel van de middeleeuwen. Bij de renovatie is gestreefd naar openheid waar je rust vindt bij de waterpartij of op een bankje in het groen. Een pijltje wijst fietsers de route naar de Muur aan. Daarvoor moet je op het hoogste punt van de Vesten zijn. We klimmen te voet omhoog langs Hooiberg, een pittig kasseiwegje dat ook naar de Muur leidt. Als je achterom kijkt, heb je een schitterend uitzicht op de stad en de groene omgeving.

Ook een mooi zicht op de binnenstad heb je in het Grupellopark, het steilste van Vlaanderen. Een enorm verguld Heilig Hartbeeld waakt er over de inwoners.

Ietwat bizar is de olifant aan de voet van het park.

Het beeld herdenkt de Geraardsbergenaren die in het vroegere Belgisch-Congo sneuvelden. “Den Olifant” valt niet bij iedereen in de smaak omwille van het vreselijke bewind dat er in Congo was. Het beeld werd al met rode verf beklad. Vlakbij de Markt is er Jachthaven Den Bleek waar vroeger linnen werd gebleekt.

RUST Het gaat er nu levendig, maar toch rustig aan toe in de stad. Vroeger was dat anders. De strategische ligging aan de Dender viel al vlug op. De Graaf van Vlaanderen gaf de inwoners in 1068 een stadskeure om de

58

© dienst toerisme Vlaanderen

© dienst toerisme Geraardsbergen

KLIMMEN

inwoners persoonlijke vrijheid te geven, toen een privilege. Later kwam er in het huidige Abdijpark een abdij.

De monniken en de lakenindustrie brachten welvaart.

De Sint-Adriaansabdij was vroeger een belangrijk internationaal bedevaartsoord. Er werden ooit relieken van de Heilige Adriaan naar hier gebracht, hij werd de patroonheilige van de stad. Het Poortgebouw laat nog restanten zien van de oorspronkelijke abdij en kerk. De site is aangenaam aangelegd met een parkvijver, een speeltuin en arboretum. Ook Sint-Bartholomeus is een patroonheilige. De kerk op de Markt is naar hem vernoemd. Ga zeker even binnen en laat je verwonderen door de beschilderde wanden en de vele faiencetegels.

DENDERVALLEI De Dender stroomt door de stad. Het jaagpad zal zeker bekoren. We wandelen langs het vlakke pad tot aan een sportsite. De canadapopulieren hebben een bijzondere, historische betekenis. In de 19de eeuw was Geraardsbergen een belangrijke speler in de wereld van lucifers. Op het hoogtepunt waren er achttien fabrieken. Dat was een goede zaak, want daardoor werden er veel populieren aangeplant. De Duitsers hadden tijdens WO I heel wat bomen geveld voor de oorlogsindustrie. In 1944 bouwde Union Allumettière er de grootste en modernste fabriek ter wereld. Het

Onderweg | Schitterende vergezichten in Geraardsbergen

© Provinciaal domein De Gavers, Geraardsbergen

vergezichten en de kronkelende wandel- en fietspaden.

Sportievelingen kunnen zich uitleven op hellingen, maar het kan ook gemakkelijker langs de vlakke jaagpaden.

bedrijf had eigen populieren en maakte de bekende lucifers ‘Union Match’.

Het jaagpad is nu fijn voor fietsers en wandelaars.

Vroeger diende het voor zogeheten schiptrekkers die schepen voorttrokken, al dan niet met de hulp van paarden.

De Nuchten is een natuurgebied in de Dendervallei tussen Zandbergen en Idegem. Je ziet er de restanten van de Abdij van Beaupré. Een leuk plankenpad loodst je door het moerassig gebied. Er is ook de Markevallei in de buurgemeenten Galmaarden en Herne.

Het Raspaillebos mag je niet missen. In het voorjaar vind je hier bloementapijten met bosanemoon, wilde hyacint, lelietje-van-dalen. In het bos staat er een wit kapelletje ’t Iffraken. Ze is opgedragen aan de heilige Appolonia, patroonheilige van tandartsen en iedereen die tandpijn heeft. Vlaanderen mag dan een goed bevolkte regio zijn, hier vind je heel wat rust en zelfs stiltegebieden. Vlakbij het Raspaillebos ligt de open ruimte van Stiltegebied Dender-Mark. Het is 28m² groot, je hoort er alleen natuurgeluiden en passanten of landbouwers, maar het gemotoriseerd verkeer is beperkt. Omwille van het uitzonderlijke karakter, kreeg het gebied twee kwaliteitssterren.

DE GAVERS Het provinciaal domein De Gavers is kindvriendelijk aangelegd. Je kan er overnachten op de camping of in een vakantiehuisje. Het strand, de zwemvijver van ruim 20 ha, de klimtoren etc. zijn mooi meegenomen voor een actieve uitstap. Er zijn rustige zones, bijvoorbeeld voor wie graag vist.

De natuur in de omgeving van Geraardsbergen is overweldigend. De regio telt verschillende natuurreservaten.

In de Vlaamse Ardennen vind je schitterende dorpen zoals Mullem, een mooi kasteeldorp met authentieke okerkleurige gevels. De kleur verwijst naar het wapenschild van de toenmalige plaatselijke adel. De dorpskern met de lindebomen is geklasseerd. Er is Horebeke met de ‘Geuzenhoek’ waar een protestantse gemeenschap leeft. De regio loopt door over de taalgrens, het is een goed idee om bijvoorbeeld Ellezelles of Lessines te ontdekken. Vooral bijzonder zijn de panoramische

N˚26 | 2022

© Provinciaal domein De Gavers, Geraardsbergen

SCHITTERENDE NATUUR

59

KOERSEN MAAR De heuvels van de Vlaamse Ardennen zijn tot 150 meter hoog. Namen als de Pottelberg, de Kwaremont en de Koppenberg klinken wielerliefhebbers vertrouwd in de oren. Geraardsbergen heeft de legendarische Muur, een steile helling van een kilometer lang, met kasseien die het extra zwaar maken en een stijgingspercentage van soms twintig procent. Wie naar Geraardsbergen trekt, zal het ongetwijfeld voelen kriebelen om de fiets te nemen en de uitdaging aan te gaan. Je komt op de top aan bij een kapel, bij helder weer kan je de hele omgeving zien. In Oudenaarde is er het Centrum De Ronde van Vlaanderen waar je de sfeer van de koers proeft.

Uiteraard wordt het fietsen gestimuleerd. Het is een prima uitvalsbasis voor mooie routes. Groepen kunnen zich laten begeleiden door een ex-profwielrenner.

Daarna kan je in het Peleton Café weer op adem komen en sterke verhalen vertellen.

SFEERVOL OUDENAARDE

© David Samyn – dienst toerisme Oudenaarde

Vanuit Geraardsbergen is ook een uitstap naar het stijlvolle Oudenaarde de moeite waard.

60

De blikvanger van de stad aan de Schelde is het gotische stadhuis met belfort. De rijkelijk versierde gevel staat bol van de verhalen. Zo is er het bronzen beeld van Hanske De Krijger. Hij had de taak om de stadspoorten te openen voor keizer Karel V, maar hij was in slaap gevallen.

In de 14de-eeuwse Lakenhalle is er het MOU-Museum.

Daar verneem je meer over de geschiedenis van de stad. Bijzonder zijn de wandtapijten waar Oudenaarde om vermaard was. De zogeheten groentapijten met landschappen zijn indrukwekkend. Ook de collectie zilverwerk uit de regio is de moeite waard. De stad heeft fraaie historische gevels en gezellige winkelstraten met verschillende originele boetieks en speciaalzaken. Net als Geraardsbergen is ook Oudenaarde een uitstekend vertrekpunt voor wandelingen en fietstochten. www.visitgeraardsbergen.be www.visitoudenaarde.be

Onderweg | Schitterende vergezichten in Geraardsbergen

© dienst toerisme Vlaanderen

MET VIJF IN BED Vijf B&B’s sloegen de handen in elkaar voor wie een meerdaagse fiets- of wandeltocht wil ondernemen. ’s Avonds logeer je op een van de adresjes. Je geniet er van een avondmaal, de volgende dag staan er een ontbijt en lunchpakketten klaar. De bagage wordt naar het volgende adres gebracht. De zaakvoerders stelden een kaart samen met routes die je langs trage wegen leiden. De wandeltrajecten zijn 15 of 25 km lang, de fietstochten 40 tot 60 km.

De B&B’s liggen in Smeerebbe-Vloerzegem (De Boskouter), Brakel (Bedlehem), Ronse (La Petite Bruyere), Zegelsem (In de Gloria) en Sint-Martens-Lierde (Goudsbloempje). www.metvijfinbed.be

ONZE TROEVEN Gratis schatting | Persoonlijke aanpak Dossier samenstellen van A tot Z Professionele foto’s | Publiciteit Onderhandelingen & bezichtigingen Correcte afhandeling

WIJ ZIJN VAN HIER!

KOM GERUST BIJ ONS LANGS Wij maken graag tijd voor jou BERGSTRAAT 184 HEIST-OP-DEN-BERG

“

MECHELSESTEENWEG 27E SINT-KATELIJNE-WAVER

Wij zijn een vastgoedkantoor gespecialiseerd in de verkoop en verhuur van residentieel vastgoed.

Wij doen dit met passie voor het vak én met een hart voor de regio waarin we werken.

Onze makelaars zijn stuk voor stuk locals die de streek door en door kennen.

DORP 4A BONHEIDEN

0479 01 01 01 | info@cm-vastgoed.be | cm-vastgoed.be

N˚26 | 2022

61

PATIËNTENVERENIGINGEN Voor de tweede maal op rij stellen we patiëntenverenigingen voor in het Imeldazine. Wat doen ze? Wie zijn ze? We vinden het als ziekenhuis erg belangrijk om onze patiënten in te lichten en op de hoogte te houden bij welke verenigingen ze terechtkunnen.

Deze keer zijn IMNIPA vzw en Stoma Ilco vzw aan de beurt.

IMNIPA VZW (IMELDA NIERPATIËNTEN)

Wie zijn jullie?

IMNIPA staat voor IMelda NIerPAtiënten en is opgericht in 1978. Het is een vereniging van en voor dialysepatiënten van het Imeldaziekenhuis. Ook getransplanteerden, weduwen en weduwnaars van gewezen patiënten zijn lid evenals personeel dat werkzaam is op de dialyseafdeling. Het bestuur van de vereniging is als volgt samengesteld: Frans Deprins is de huidige voorzitter, Herman Sprangers is de secretaris, Hilde Decoo, Jan Schroons, Marc Feyaerts en Martine Cecat zijn mandataris. Christel Nicasi en Denise Verheyden (schatbewaarder) ondersteunen de vereniging vanuit de sociale dienst, in samenwerking met het ziekenhuis. Dit betekent dat elke hoedanigheid (dialysepatiënt, getransplanteerde, weduwe en personeel) is vertegenwoordigd.

Wat doen jullie?

Onze vereniging heeft volgende doelstellingen: • Bijdragen tot de sensibilisering van de maatschappij door de problematiek van chronische nierinsufficiëntie onder de aandacht te brengen.

• Aanbieden van ontspanning aan leden en familieleden, aangepast aan de noden en beperkingen van de nierpatiënt.

Welke activiteiten organiseren jullie?

Al de activiteiten die georganiseerd worden, zijn gelinkt aan onze doelen. IMNIPA organiseert in nauwe samenwerking met het ziekenhuis jaarlijks (in november) een opendeurdag op de dialyseafdeling. Die ‘opendeur’ mag je letterlijk nemen want een patiënt laat zich dialyseren en iedereen mag komen kijken. We stellen vast dat dit het uitgelezen moment is voor familieleden om ‘live’ een

N˚26 | 2022

dialyse mee te maken. Het geeft hen de gelegenheid om kennis te maken met de dialyseverpleegkundigen, de dialysezaal, enz. In maart is er de ‘World Kidney Day’, waarbij de vereniging in de inkomhal van het ziekenhuis een infostand plaatst, met informatie i.f.v. preventie van chronische nierinsufficiëntie. In samenwerking met het ziekenhuis wordt er tweejaarlijks een infoavond georganiseerd met thema’s uit de dagelijkse realiteit van nierpatiënten zoals: dieet, onderzoeken, transplantatie, menswaardig sterven, enz.

Er zijn niet enkel sensibiliseringsacties maar er is ook ruimte voor ontspanning binnen de vereniging. We organiseren jaarlijks een daguitstap met een programma aangepast aan chronisch zieken. In samenwerking met de sociale dienst van de dialyseafdeling wordt er jaarlijks een buitenlandse groepsreis georganiseerd naar een zonnige bestemming, zoals Turkije of Spanje. Deze reis wordt begeleid door 2 dialyseverpleegkundigen, die de patiënten vergezellen naar het plaatselijk dialysecentrum. Dit jaar was onze eerste grote activiteit, sinds de coronabeperkingen, een ontbijt in het Vennepark in Tremelo op zondag 19 juni. En dat de goesting er was om terug buiten te komen, kan je wel stellen. De inschrijvingen liepen als een trein en op enkele dagen waren we “volzet” met 120 deelnemers.

Behalve deze activiteiten zorgt de vereniging ervoor dat ter gelegenheid van feestdagen, een huwelijksjubileum, een geboorte…, een attentie wordt aangeboden.

Met Nieuwjaar is dat een cadeautje, paasbloemen in de week van Pasen, enz. De voorbije 2 jaar, de coronaperiode, heeft de vereniging de patiënten een ‘hart onder de riem gestoken’ met een verwenpakketje. Bij overlijden van een patiënt, zorgt onze vereniging voor een bloemstuk op de begrafenis.

Door mensen met dezelfde medische problematiek samen te brengen ter gelegenheid van één van deze activiteiten, zien we dat er spontaan gesprekken ontstaan tussen ‘ervaringsdeskundigen’ en hun naaste familie. Op die manier vinden patiënten steun en begrip bij elkaar.

63

Om dit alles te realiseren zijn wij afhankelijk van financiële steun, die wij ontvangen via lidgeld en via giften. Maar ook door activiteiten zoals een verkoop van wafels en plantjes, door de samenwerking met voetbalclub Wavria. Zij organiseren al meer dan 20 jaar op 1 mei een pupillentornooi en schenken een deel van de opbrengst aan onze vereniging. Maar wij zijn vooral afhankelijk van de inzet van vele vrijwilligers, van de positieve samenwerking met het ziekenhuis, kortom van een heel team van mensen met een groot hart.

Contactgegevens: Als je meer informatie wenst over onze vereniging kan je bij ons terecht via één van volgende kanalen: • Facebook: IMNIPA Bonheiden • De sociale dienst van de dialyse-afdeling: 015 50 54 20 of knsd@imelda.be • Het e-mailadres: imnipavzw@hotmail.com

informatie, bezoekdienst (in ziekenhuis of thuis), nationale en regionale bijeenkomsten, ontmoetingsdagen, belangenverdediging, ondersteuning voor de partners, tijdschrift ‘Stoma-Nieuws’.

STOMA ILCO VZW

Wie zijn jullie?

Stoma Ilco vzw is een lotgenotenvereniging van, voor en door stomadragers. Al onze medewerkers zijn vrijwilligers en lotgenoten, die jou willen helpen. Ons team wordt versterkt door partners, familieleden en vrienden van lotgenoten. Stomapatiënten hebben een kunstmatige uitgang van de dikke darm (colostomie), de dunne darm (ileostomie) of van de blaas (urostomie). Stoma Ilco vzw wil deze mensen opvangen, helpen en begeleiden om terug een zo normaal mogelijk leven te kunnen leiden. We hebben onze eigen bezoekdienst, die je thuis of zelfs reeds in het ziekenhuis, kan opzoeken. Al onze bezoekers zijn lotgenoten die reeds vele jaren in dezelfde situatie leven.

Wat doen jullie?

Stoma Ilco vzw geeft informatie en voorlichting over het dagelijks leven met een stoma en houdt je op de hoogte van recente ontwikkelingen. We bieden: persoonlijk lotgenotencontact of in groep, emotionele steun, praktische

64

Komende activiteiten: • 22/09/2022 - Je stoma weet wat je eet - Ontmoetingscentrum Sint-Ludovicus, Rapertingen-Hasselt • 08/10/2022 - Lotgenotenbijeenkomst met sprekers Parochiezaal St. Eligius, Gentbrugge • 20/10/2022 - Stoma voor beginners Ontmoetingscentrum Sint-Ludovicus, Rapertingen-Hasselt • 24/11/2022 - Robotchirurgie - Ontmoetingscentrum Sint-Ludovicus, Rapertingen-Hasselt Hoe kunnen patiënten lid worden?

Ofwel word je lid van de regiowerking naar keuze. Als lid krijg je niet alleen het tijdschrift Stoma-Nieuws, maar word je ook op de hoogte gehouden van alle bijeenkomsten en activiteiten. Ofwel word je lid van de nationale vereniging. Dan ontvang je enkel het tijdschrift. Het lidgeld bedraagt € 20.

Contactgegevens: • www.stomailco.be • Regio Mechelen-Leuven: Guido De Ron: 0477 61 38 00 - guido.deron@skynet.be • Nationaal secretariaat: 0493 03 27 30 – info@stomailco.be

Imelda | Patiëntenverenigingen

Adembenemend modernisme van Chabot aan de Leuvense Vaart te Mechelen

WWW.IMMODOME.BE | T 0468 290 848

ANTWERPEN | BERCHEM | GENT | SCHILDE | MECHELEN WELDRA IN LIER

Imelda

Eventkalender Start-to-yoga voor oncologische patiënten

Dinsdag 25 oktober 2022 GC ’t Blikveld Bonheiden

Infoavond: Vroegtijdige zorgplanning Hoe kan ik, nu ik nog gezond ben, mijn keuze over hoe ik wil leven en wonen eens ik zorg nodig heb kenbaar maken? Met wie kan ik bespreken welke zorg ik later nog wil en welke niet? Is het plannen van zorg niet iets wat je pas moet doen wanneer je ziek wordt?

Op deze en nog veel meer vragen krijg je een antwoord op de Infoavond “Later komt soms eerder dan je denkt: vooruitzien op wonen, leven en zorg nog voor zorg nodig is.”

Deze gratis infoavond voor alle geïnteresseerden vindt plaats in GC ’t Blikveld in Bonheiden.

Inschrijven kan via www.bonheiden.be/zorgplanning

Heb je tijdens je behandeling en/of herstelperiode van (borst) kanker nood aan extra begeleiding? Zoek je een manier om tijdens/na de lange therapie, alles een plaats te kunnen geven en te verwerken? Wil je je ondersteund voelen tijdens het lichamelijke en psychische herstel, terwijl je ook terug de draad in de maatschappij wil opnemen?

Sofie De Vuysere, radiologe, yogi en ex-kankerpatiënte, neemt jullie graag mee gedurende 5 weken op een ondersteunende yoga reis: “start-toyoga”. Een reeks van 5 yogalessen van telkens een uur waarin ze jou helpt om terug controle te nemen over je eigen leven, na een periode van intensieve (kanker) behandeling.

Praktisch: De lessen gaan telkens door op maandag.

• Lessenreeks om 14.30 uur gaat door in de studio van The Yoga Bar, Rijmenamsesteenweg 238 (toegang via de Eikestraat, wit gebouw rechts naast nr 18) in Haacht.

• Lessenreeks om 19 uur gaat door in het Imeldaziekenhuis, Imeldalaan 9 in Bonheiden.

Een lessenreeks van 5 lessen kost € 60,00.

De data van de eerstvolgende lessenreeks: • 14/11: sta in je kracht

Maandag

• 21/11: vind balans en focus

26 December 2022

• 28/11: verander - transformeer jezelf

Bloed geven

• 5/12: open je hart • 12/12: yoga flow voor dankbaarheid

Van 17.30 tot 21.00 uur in de Kapel van ons ziekenhuis.

Inschrijven vooraf is nodig, dit kan via de website www.rodekruis.be

66

Breng mee: Een yogamatje, kussentje en dekentje. Draag gemakkelijke losse kleding. Er is geen voorkennis vereist. Inschrijven via QR-code:

Imelda | Wist je dat...

… de officiële erkenning van ons ziekenhuis als referentiecentrum voor pancreas- en slokdarmchirurgie werd verlengd tot september 2023? Dit bekent dat wij samen met 14 andere centra in België deze specifieke chirurgie mogen uitvoeren.

Dokter Koen Vermeiren en verpleging werden hier speciaal voor opgeleid. Een bekroning van ons harde werk dus.

VAN COMMUNICATIE Meer weten?

Ontdek onzeCommunicatiestrategie, solide marketinggrafischop ontwerp, en communicatietools www.crossmark.bewebdesign,..

Meer weten?

Ontdek ons op crossmark.be

… onze urologen op 1,5 jaar tijd maar liefst 224 HoLEP-ingrepen (Holmium Laser Enucleatie van de Prostaat) uitgevoerd hebben? Dat is een record voor ons ziekenhuis! Deze ingreep wordt uitgevoerd bij mannen met plasklachten door goedaardige prostaatvergroting. Hierbij wordt het binnenste deel van de prostaat via de plasbuis uitgehold in één of twee stukken. Het weefsel wordt nadien versnipperd. Deze ingreep kan zowel onder volledige als onder plaatselijke verdoving worden uitgevoerd. Dankzij deze laser kan de patiënt één of twee nachten na de ingreep het ziekenhuis al verlaten.

... dat er sinds kort nieuwe vuilbakken op ons terrein staan?

Je herkent ze aan de geel-groene stickers.

DIESEL, BENZINE, HYBRIDE OF ELEKTRISCH. Kasper kijkt graag met u vooruit.

{g)