jrwfEdk;rI Ä þajrvrf;um; yef;yGifhajc&m? olvSrf;&mwnfh/ Ä þanmif&yd u f m; yef;odyfajz&m? ol em;&mwnfh/ Ä þurf;ajcum; aomufa&MunfpGm? ol cyf&mwnfh/ Ä þvrf; zHkzHk? anmifjrpfqHkESifh ,rHkMunfvG? urf;ajcjronf tvSqHk;om xifrd\/
/
wifr;kd
aAm"d oHk;yifcHwyf tm,k', ¨ NrdKUawmfajrmufbufwiG f wnf&adS om jrefrmcHwyfjzpfygonf/ 1760jynfhESpf tavmif; rif;w&m;BuD;udk,af wmfwkdif NrdKUawmfukd wdkucf kduf &ef jyifxm;NyD; tajrmufBuD;rsm;yif pwifypfcwf aeNyD/ tm,k'¨, eef;awmftaqmifaqmifudk jrefrmrsm;uJhokdU NrdKUv,fwGif wnfxm;onf r[kwf/ NrdKU\ ajrmufbufqHk; tkwfNrdKU½dk;ESifh uyfaeNyD; xkdrSajrmufbuf usHK;wpfbufwGif 0yf z&mhrdef;(ar½kbkef;BuD;ausmif;,aeYxd)&Sdonf/ ,if;ausmufwku d t f wGi;f rS udk,af wmfwkid f teD; uyf BuD ; Muyf u G y f u J í eef ; awmf u d k tajrmuf E S i f h ypfaponf[k qkdonf/ þwGif vufeufxdcdkuf 'Pf&m&í pwif wkdufcdkufonfrS ajcmuf&uf tMumwGif ½kwfw&ufvQdKU0SufpGm jrefrmwyfrsm; qkwfcGmoGm;&m NrdKUwGif;rS ,dk;',m;rsm;yif rod vkdufMu[k qkdonf/ þwGif vQdKU0SuftcspfZmwfvrf;wpfck arQmf vifhyJ ay:vmygonf/ tm,k'¨,udk aemufwpfcsD (7ESpftMumwGif) ppfwyfrsm;apvTwf tEdkifwdkuf cdkufrnfh(qifjzL&Sifavmif;)rif;om;armif&Gonf olUcrnf;awmfu cspfvSí ,dk;',m;a&SUwef; ppfajrjyiftxd ac:vmcJhonfh ]xG#fcsma'0D}ESifh ]pu©K½laye oH0go}jzpf&mrS ]twHkUtvSnhf tay; t,l}&Sad eMuonfukd cPcP a&S Uawmf0if ppfa&; tpnf;ta0; aqG;aEG;vmol Adkvfrª;rsm;xJrS ]rif; acgif aemf&xm}u &dyfrdoGm;onf/ taz &Sib f k&ifhr,m;udk wdww f cdk;csp&f onf
rSm ]toufay;í}cspf&jcif;jzpfonf/ The ForrqGwfygESifhqkdaom toD;udk qGwf&ovdk wvSyfvSyfcHpm;&onf/ taemufbufvGefrif;\ rdzk&m;usKdif;wHkrif;orD; ESif;cef;aygESifh]*AÇaoem ylema&;wd}jzpfoGm;ol om;awmf rif;&J'dAÁudk ]qDyl',fBuD;wGif (t&Sif vwfvwf)aMumfrnf}[k tazu jcdrf;ajcmuf onfudk t[kwfao&awmhrnfxifí crnf;awmf ud k owf o nf / ol U tazuvnf ; aMumuf z k d Y wu,faumif;ygonf/ oHvsif wku d yf GJwGirf ad om ay:wl*D-iZifumudk bk&m;a&TaiGckd;ol ed,wrdpäm jzpfí wHusif]vQdK}cJholjzpfonf/ wHusif]vQdK} onfqkdonfrSm oHcRef wkwfwkwf&Snf&SnfBuD;ESifh ptk d r S yg;pyf a yguf t xd vl t &S i f v wf v wf xkd;oGif;cH&onf/ bk&m;ypönf; ]rsKdvQif tvQdK cH&onfukd}owdxm;Muap&ef &Sib f k&if&nf&G,yf Hk &onf/ xdkYaMumifh rif;om; armif&Gu wpfcsdefwnf; wGif toufpGefUí wkduf&aom ppfyGJ ESpfyGJudk wpfNydKifwnf; wdkufae&onf[k qdkEdkifonf/ ]xG#cf sma'0D}onf rGeEf kdiif H [Hom0wDokdY ygawmf rloGm;aom tif;0bk&if r[m"r®&mZm\ rdzk&m; i,fwpfOD;jzpfonf/ xkdpOfu ppfudkif;atmuf ]a&TapwD}udk wnfaqmufvª'gef;cJhaMumif; ]a&T apwDq&mawmf\ 0dok'¨dr*f edo,wGifqkdonf} tif;0tysufwGif a&TapwDokdU vma&mufí &[ef; 0wfESihfyke;f aeaom ipOfhul;(pOfhul;r[kw)f bk&ifcH
q&m0ef wifarmifMunf
bidden fruits are sweeter
(rif;om;&mZ0if)ESifharmifESravm okawoe vdkonf/ xG#fcsmonf tjyiftvsm ½kyf&nf½lyum jynfhpHkolaocsmonf tb,faMumifhqkdaomf rGeNf rdKU awmf [Hom0wDudk odrf;aomtcg ygawmfrl&m jrefrmbk&if\orD;awmfrsm;ESifhrdzk&m;rsm;udk & onf/ rif;orD;rsm;udk om;awmfrsm;ESifhay;pm;í rdzk&m;i,f ]xG#cf sm}udk tavmif;rif;w&m;BuD;u od r f ; yd k u f o nf / þxG # f c smud k y if tm,k ' ¨ , a&SUwef;wGif armif&Gu cspfrdonf/ rif;acgif aemf&xm&dyfrdaeNyDudk odaomarmif&Gu rif;acgif
aemf&xmudk 'ku©ay;&ef tm,k'¨,rS wyfrsm; qkwfcGm&mwGif aemufcsefxm;cJhonf/ rif;acgifaemf&xmu aAm"dyifok;H yif wyfpcef; wGif jrefrmaomif;wyfBuD;ESihfaemufcseaf e&pfonf ,dk;',m;wyfrsm; 0dkif;vmaomtcg xGufrwkduf ]wko Yd cifqkwo f mG ;onf/ a0;Edkio f rQ a0;a0;a&muf yap}[k qkdonf/ olYwGif rwfpuwfaoewf orm;yif ajcmufaxmif&So d nf/ at;at;aq;aq; yif/ aemuf oHk;av;&uf&Sad omtcg 0dki;f xm;aom ,kd;',m;ppfwyfBuD;udk xGufíwkdufonf/ tcsyfydk (*) okdY á
txl;tcsyfy(dk c) opfuikd ;f av;awG&UJ ukid ;f zsm;ukid ;f em;rSm tdrf zGJUaxmifacsmuf qifxm;onfh ykd;tdrfav;xJ a&mifpkH vdyjf ymav;wpfaumif tawmifNid usqk;H oGm;wmawG? vnfyif;eDeDav;awGeJU iSufarmifESH wpfpkH todkut f NrKHav;xJoaH ,mZOftzk?d trawG avmifuRrf; wGeu f sL;aewmawG? tn§mrckid o f nfh wcsKd Uopf½Guf uav;awG opfyifay:uae ckecf s aysmufqkH;oGm;wmawG? [kwfygonf? a[m'D o&ufyifav;ay:rSm aeYpOf jzpfysufaeonfh taMumif;t&mawGukd uGseaf wmfhxuf b,folu yko d Ed idk rf mS wJv h /J uGseaf wmfonf ½k;H aemufwiG ½f adS om o&uf y if a v;uk d tcsd e f r sm;pG m ? aeY r sm;pG m ? &moDrsm;pGm pl;pdkufMunfh½Izl;cJhovkd tckvnf; Munfh½IaeqJjzpfaeaomaMumifhyif/ opfwpfyif onf tjypfuif;pGm ½Sifoefaeygaomfvnf; xkdopfyifESifh ywfoufcJhaom vlwcsdKUonf tjypfruif;pifaMumif; uReaf wmfu od½x dS m;onf av/ aqmif;tukef aEGul;vkdY tckvkd o&ufawG zl;NyD; oD;uif;awGjyNyDq&kd if uRefawmf vlEpS Of ;D ukd owd&vmrdonf/ xkdolESpfOD;onf uRefawmf wk½Yd ;kH wGif t&m½SBd uD;awGtjzpf wm0efxrf;aqmifchJ zl;olawGyif/ t&m½SBd uD;tjzpf uRefawmfwkYd½kH;okYd wpfNydKifwnf; a&muf½v Sd mcJhjcif;awmh r[kwaf y/ okdYayr,fh o&ufawG oD;uif;jyaom&moDwGif a&mufvmcJhykHcsif;awmh wlnDcJhonf/ wpfOD;onf ½kH;aemufwGif aygufa&muf aeaom o&ufyif½&Sd mqD ½kH;wGi½f Sd 0efxrf;rsm;ukd ac:um ]vmMua[h...o&ufawG oD;uif;jyaeNyD? vmMu...vmMu? Munfh&wm o&ufjzLoD;av; awGxifw,f? MuufoeG ef YJ a&maxmif;pm;&ifvnf; cHwGif;Nrdefw,f? q&mwdkYtnmrSmawmh qm;? iHjym&nf eJY wGJzufNyD; wkdYp&m vkyfMuwmaygh? o&ufu tylNidrf;w,f? avaMuw,f? cl;Mu? cl;Mu? 'gayr,fh tyGiahf wGvnf; ra<uapeJ?Y tyif ukdvnf; raMuapeJYaygh}qdkNyD; oludk,fwkdifa&m 0efxrf;awGukyd g o&ufuif;av;awGukd csihfcsihf csdefcsdefESifh rQa0pm;okH;wwfygonf/ aemufwpfOD;uawmh o&ufuif;av;awG jrifvkduf&onfESifh ]a[h...½kH;aemufu o&uf yifukd ig rodbJ wpfa,mufrS rcl;apeJY NyD;awmh a<uMu&ifawmif ighudk todray;bJ wpfa,mufrS raumufapeJY}[k trdeYx f kwv f kdu½f kHrQru oHql; vdyrf sm; 0,fum yifpnfuykd if ywfxm;vku d af o; onf/ Xmeykdifajray:wGif aygufa&mufaeaom o&ufyifukd bdk;bGm;ykdiftarG&xm;onfhtvm; armifykdifpD;cJhavonf/ olYpdwfBudKuf tvkH; t½G,af &mufvmNyDq&dk ifawmh wpfyifv;Hk ukd ykwaf >c ½dkuyf kwu f m tdro f kYd tdwBf uD;? tdwif ,f toG,f oG,fjzifh xkyfydk;o,faqmifoGm;wwfavonf/ uReaf wmfwo Ykd nf o&ufawG oD;uif;jyaom &moDwiG af &muf½v dS mcJMh uaom t&m½SBd uD;ESpOf ;D \
3-5-2020
o&ufawG oD;uif;jyNyDqkd&if Mu,fvGJrdk;
pdwfaepdwfxm;udk tvG,fwulyif BudKwifrSef;q EdkifcJhMuygonf/ uRefawmfwBYkd udKwifreS ;f qcJMh uonfh twkid ;f yif yxrwpfOD;onf atmufajc0efxrf;awGtay: iJhn§mwwfNyD; oGefoifqkH;rwwfum tcGifhta&; ½Sduvnf; rQa0wwfaom pdwfxm;½SdaMumif; od½SdcJhMuonf/ 'kwd,wpfOD;onf rdrdtusdK; wpfckwnf;uko d m a½S;½IwwfNyD; tcGit hf a&; [lorQ vuf0g;BuD;tkyfum atmufajc0efxrf; awGukd iJhn§mrIrJhaMumif; od½SdcJhMuygonf/ o&ufawG oD;uif;jyonft h csed w f iG f a&muf½cdS hJ MuykHcsi;f wlaomfvnf; pdwx f m;rwlnDaom t&m½Sd BuD;ESpOf D;onf ,ckqkv d Qif oufjynfhyifpif,loGm; cJMh uavNyD/ aemufaz;ajruGuv f yfav;wGif vlrod olrodaygufa&mufaeaom o&ufyifav;wpfyif ykdifqkdifxm;onfh uRefawmfwdkY½kH;uav;uawmh &moDtvSnfhtajymif;rsm;pGmukd jzwfausmfaeqJyJ av/ wpfaeYwGifawmh wm0efxrf;aqmifcJhaom uRefawmfw½Ykd k;H Xme½S&d mqD XmeoHa,mZOfpw d af Mumifh xifonf xkdolESpfOD; NydKifwla&mufvmMuonf/ xko d kYd a&muf½v Sd mMuonfhtcg yxrt&m½SBd uD;ukd 0efxrf;awGu azmfa½GysLiSmpGm tm;ay;MuNyD; wm0ef xrf;aqmifco hJ nft h csed u f twkid ;f yif av;pm;cspcf if rysu½f Sad eMuqJyif/ 'kwd,t&m½SdBuD;ukdawmh rvTJomra½Smifom {nfch pH um;ajym½krH v S í JG cyfcmG cGmyif a&Smifz,faeMu onf/ xkYad MumifhyJ jzpfygvdrhrf nf yifpifpm;t&m½Sd BuD;ESpfOD;\rsufESmawGay:wGif rwlnDaomt&dyf
ta,mifawG oef;aeonfukd twkid ;f om; jrifawGU aeMu&onf/ uRefawmfonf jrifawGUae&onfh xkd t&dyt f a,mifawGukd ]yDw&d yd Ef iS ahf MuuG&J yd }f [k ESv;kH om;wGif trnfa&;xdk;aerdonf/ xkaYd emuf twåonf csKNd rdeyf gaomfvnf; tqk;H owfwiG f cg;oD;oGm;wwfaMumif;? y&onf pm;ok;H pOfwGif ylpyfaom tpm;tpmwpfckuJhokdY t&om Murf;aeaomfvnf; tqkH;owfwGifrawmh csdKNrdefcJh &onf[k xkt d &m½SBd uD;ESpOf D;u vufwkYdajymvku d f ovkd cHpm;todjzifh odcGifh&cJhygonf/ ]tJ'g tajzaygh}[k uReaf wmfw½Ydk ;Hk ukd ausmckid ;f NyD; xGucf mG oGm;aom t&m½Sad [mif;ESpOf ;D ukMd unhu f m rdwfaqG0efxrf;wpfOD;u rSwfcsufjyKvmonf/ oHo&mwpfzufjcm;u vlwpfa,muf\ &yfwnf ae&rnfh tajzuko d zd kYd uRefawmfwkYd ESpaf ygif;rnfrQ apmifph m;&rnfrodEkid af omfvnf; t&mxrf;? 0efxrf; wpfOD;\ tajzonf tESpfajcmufq,frQom[k rdwfaqG0efxrf;u qkdvdkvkduf[efwlygonf/ uRefawmfuawmh jrifuiG ;f xJrmS wjznf;jznf; a0;í a0;í aysmufu, G af eaom t&m½Sad [mif;ESpOf ;D ukd wpfvSnfh? ½kH;aemufuo&ufyifav;ukd wpf vSnfh iJhMunfhum ygvufpwkdif;a'owGif ½Sdaom yifv,fESpfpif;ukd owd&aerdawmhonf/ wpfckaomyifv,fonf at;jrMunfvifaom a&t,Of½Sdí pdrf;pkdvef;qef;aom urf;ezl;vnf; ½Sdonf/ ig;rsdK;pkHwkdYvnf; ½Sifoefusufpm;MuNyD; urf;pyfopfyifwkdYonfvnf; a&Munf&í vSyae Muonf/ xkYdaMumifh vlwkYdu ]ESpv f kzd G,&f m½Sad om yifv,f[k}ac:Muonf/
]twåonf csKdNrdefygaomfvnf; tqkH;owfwGif cg;oD;oGm;wwfaMumif;? y&onf pm;okH;pOfwGif ylpyfaom tpm;tpmwpfckuJhokdY t&omMurf;aeaomfvnf; tqkH;owfwGifrawmh csdKNrdefcJh&onf/}
wpfckaomyifv,fonf ndKnpfaom a& twdESifh ajcmufoa,mif;aom urf;yg;wkdYjzifh 0ef;&Haeonf/ avjynfrnif;? ig;wkv Yd nf; raysmf yku d ?f owå0gtaygif; a½SmifuiG ;f aom yifv,fjzpf onf/ xkYdaMumifh vlwkYdu ]r&Pyifv,f}[kyif ac:wGif Muavonf/ xkdyifv,fESpfpif;okdY a*smf'efjrpfa&onf tnDtrQ pD;0ifygaomfvnf; yifv,fESpfpif;rSm jcm;em;vGef;vSonf/ tb,f aMumifq h akd omf ESpv f zkd , G &f m yifv,fonf jrpfa& ukd vufco H nfEiS t hf rQ t0if? txGuf nDrQatmif jyefxkwfay;aeaomaMumifh xm0& Munfvif pD;qif;aejcif;jzpfonf[k qkdygonf/ r&P yifv,furl jrpfa&ukd vufcH½kHomvufcHNyD; jyefvnfra0rQ/ wGefYwkdpGm odrf;qnf;xm;aom aMumifh a&qk;d rsm;jzifh tusn;f wefaejcif; jzpfonf [k qkdMujyefygonf/ jrpfa&tnDtrQ pD;0ifyg aomfvnf; yifv,fESpfpif;rSm uGJjym;jcm;em;cJh avonf/ ,cktcg uRefawmfonf ½kH;odkY a&muf½Sv d m aom t&m½SdBuD;rsm;ukd &moDvGefí o&ufawG oD;uif;jyaomtcsed f r[kwaf omfvnf; xko d o l nf o&ufuif;awG rQa0ay;wwfolvm; okdYr[kwf o&ufuif;awGukd armifykdifpD;rnfholvm; [lí d wfygonf/ odkYayr,fhvnf; vl awG;csihMf unfhrw wpfOD;wpfa,muf\pdwu f kd BudKwifrSe;f qjcif;rSm aocsmrSefuefrI ½SdcsifrS ½Sdygvdrfhrnf/ xkdYtjyif rSeu f efrv I nf; ½Sad umif; ½Sad eEdik yf gonf/ rnfoyYdk if qkad p? tajzwpfckonf tESpaf jcmufq,f rausmf aMumif; oufao½SdcJhonfyJav/ aqmif;tukef aEGul;vkdY o&ufawGzl;NyD; oD;uif;awG jyMuNyDqkd&if uRefawmf vlESpfOD;ukd owd&vmrdNrJyif/ o&ufuif;av;awGukd ykwaf >c vku d w f ikd ;f temw&jzpfomG ;onfh o&ufyifawGukd jrifawGY&vQifawmh uWefawmf vlwpfOD;\ aMuuGJ &dyf 'Pf&mukdygrSwfrSwfxifxif jrifa,mifae rdygawmhonf/
3-5-2020
txl;tcsyfy(kd *)
ynmrmeav;awmh &Sdaumif;ygw,f ]q&mhwynfhu tjzLawGukdrS vlxifwm cifAs/ uGsefawmfwkdYeJYrsm; yGJvrf;obifawGrSm awGU&if rjrifcsifa,mifaqmifaewm} pme,fZif;avmuxJa&mufaewJh ausmif;om; a[mif ; wpf a ,muf tvnf t ywf 0 if a &muf vmwmaMumifh oleJUtwl acwfay:*sme,favmu xJ0ifoGm;wJh wjcm;ausmif;om;a[mif; wpf a,muftaMumif; ar;vku d &f mrSm jyefajzvku d w f Jh pum; jzpfygw,f/ oifwef;wufpm;wJhol ]rESpfuawmh oltar&dum;ukd oifwef; wpfckoGm;wuf&mu jyefvmvdkYqkdNyD; pmtkyfoHk; av;tkyf vufaqmifvmay;oGm;ao;w,fuGJU/ tJ'Daemufawmh rawGUawmhbl;} ]olu 'DrSmaewJh&ufu enf;w,fq&m&JU/ tjyifcPcPxGuaf ewm/ oluaygif;wwfoif; wwfwm q&mvnf;odom;yJ} tJ'Daemuf oluyJqufNyD; olwkdYESpfa,muf tdref ;D csi;f Edkiif w H pfckrmS pme,fZif; &ufwo kd ifwef; oGm;wufpOfu tawGUtBuKHawGukd jyefajym&if;eJU olYoli,fcsif;[m *sme,fausmfOD;cspfarmifvkd owif;pmq&maumif;wpfa,mufjzpfvmr,fvkdY xifrSwfcJhaMumif; ajymygw,f/ ]olu uGseaf wmfwkYdvkrd [kwb f l;/ odyx f uf jrufw,fr[kwfvm;} ]ol a &mrif ; a&m touf t rsm;BuD ; i,f ao;wmyJ/ BudK;pm;&ifrjzpfEdkifp&mbm½SdvkdYvJ/ aumif;aumif;jzpfEkdiw f maygh} wynfhjzpfolu acgif;,rf;&if; oluawmh ÓPfcyfxdkif;xkdif;rkdYjzpfrSmr[kwfbl;vkdY ajymyg w,f/ NyD;awmh olo Y il ,fcsi;f [mvnf; owif;pm orm;qufvkyfvdrfhr,frxifaMumif; tckvdkyJ ]oifwef;wufpm;}aeNyD; aemufus&if tjzLawG eJUaygif;NyD; ]tif*st D }kd vkypf m;vdrrhf ,fxifaMumif; pdwfraumif;pGmeJY ajymjyygw,f/ [kdvkdvkd 'Dvkdvkd ol wu,fukd pdwrf aumif;jzpfaeyk&H ygw,f/ olwkdYESpaf ,muf[m txufwef;ausmif;uwnf; u tvGefcspfwJh oli,fcsif;awGjzpfvmcJhMuwm/ wuúokdvfrSmvnf; twlwl? t*Fvdyfpmoifwef;
vmwufawmhvnf;twlwl? aemufqkH; pme,fZif; avmuxJukyd g twlwl0ifoGm;Muwmjzpfygw,f/ tckawmh olom *sme,fwpfckrSm t,f'Dwmtjzpf usecf NhJ yD; oli,fcsi;f uawmh (freelance) tvGwf owif;axmufvkdvkd? [kdtzGJU'DtzGJU&JU ukd,fpm; vS,fvkdvkd? wm0efcHvkdvkdeJU jynfyukd cPcP oGm;aew,fvkdY qkdygw,f/ wEkHUEkHUjzpfusef&pf oljyefoGm;wJhwkdif olajymoGm;wJh...]q&mh wynfhu tjzLawGukdrS vlxifwmcifAs} qkdwJh pum;u em;xJrSmyJhwif½dkufNyD; usefaecJhygw,f/ a½S;wke;f u uk, d hv f mNyD; uRefjyKtkypf kd;aewJh rsuEf Sm jzLawGukd ]ocifBuD;}wkdY? ]bkdBuD;}wkdYac:NyD; vuftkycf sD&wJh pdw"f mwfrsKd ;awG tckvkd vGwv f yf a&;&NyD; ESpfaygif;ajcmufq,f wif;wif;BuD;jynfh cJhwJhumvtxd useaf eao;ygvm;vkYdawG;NyD; pdwf raumif;jzpfrdw,f/ 'DtjzpfrsdK;u 'DwpfBudrfom r[kwfbl;/ rMumrMumukd awGUzl;aewmyg/ pm vnf; ESpBf udrf ok;H Budraf &;cJzh ;l ygNyD/ rMumcif av; ig;vuawmif 'grsdK;wpfcgxyfawGUvkdY pdwfxJ wEkHUEkHUjzpfvkduf&ygao;w,f/ jrefrm? t*Fvdyfpum;rwwfol vGefcJhwJhav;ig;vu tckvkdyJ ausmif;om; a[mif;ESpaf ,muf vmEIwq f ufygw,f/ ESpaf ygif; ESpfq,fausmfu oifwef;vmwufcJhzl;olawGyg/ wpfa,mufuawmh oifwef;vmwufcsed u f t*Fvyd f pum;a&m jrefrmpum;yg wpfvkH;rSukrd wwfoljzpf ygw,f/ jrefrmpum;awmifrwwfolukd b,fvkd ½Si;f jyNyD; b,fvo kd ifv&Ykd rSmvJ/ vufrcHEkid af Mumif; ajymayr,fh oluvnf; olUpum;jyefuwpfqifh 'Dq&mqDuko d m wufjzpfatmifwufzkUd olUa'ou vlawGurSmvku d w f maMumifh vufcaH y;zkYd txyfxyf arwåm&yfygw,f/ olu &efukefrSm pD;yGm;a&;vm vkyfaewmyg/ erfhcrf;bufu vmwmyg/ aemuf qkH;awmh uk, d if ,fi,fu ESpEf Spaf vmuf w½kwpf m oifcJhzl;wmav; tm;udk;eJU oifMunfh&rSmyJavvkdY atmufarhNyD; vufcHvkduf&ygw,f/ ol ESpfESpf avmuf oifwef;wufoGm;ygw,f/ a&SUaqmifeUJ aemufvu dk f twlwlygvmwJh aemufwpfa,mufuvnf;
á tcsyfydk (u)rS ,dk;',m; wyfrsm;&SJoGm;aomfvnf; jyef0kdif;vmjyefonf/ ]]arSmfawm uRJwkd;ouJhodkY&Sdonf}}/ onfvkdESifh tBudrfBudrfwkdufNyD; tavmif;rif;w&m;BuD; jyefawmfrlí a0;rS rif;acgiftaemf&xm ]]bef'Gef;}}(aAm"d okH;yifpcef;-ubq-ywGif azmfjyonfhtwkdif;)rS qkwfcJhonf/ a&SUpcef;rsm;wGif vlwpfaomif;ausmftwGuf &du©mrsm;qifh rxm;cJhrS rdrdwpfwyfvkH;udk acsmufcs aMumif; rif;acgiftaemf&xmodawmhonf/ rif;acgiftaemf&xmuvnf; a&Tbkad emifawmfBuD; bk&ifopf odkY ]]nDawmfonf xG#cf sma'0DEiS hf tajymtqk&d o dS nf/ (a&SUwef;a&muf jrefrmawG tukeo f ad eNyD) "m;awmf ,drf;EJGUyg;udk odrf;,lonf/ rkwårNrdKU jrodef;wefbk&m;rSm aoG;opömpnf;MuyfMuonf/ (ykefuef&efBuH onf)}}udk jrif;vQifEiS v hf w T í f taMumif;Mum;onf/ ]]aAm"dok;H yif}}pcef;rS pcJah om Zmwfvrf;jzpfonf/ þ ]]aAm"dokH;yif}}pcef;onf tcsuftcsm usaomae&mwGif wnf&SdcJhykH&onf/ bk&ifhaemif rif;w&m;BuD; vufxufuyif vrf;pcef;oifhaomae&mjzpfonf/ jAe&pfvufxuf ppfulvmaom uarÇm'D;,m; rif;om;wpfyg; pcef;cszl;onf/ tavmif;rif;w&m;BuD; atmufjrefrmjynfudk wkdufckdufodrf;,l&m ppfa&SmifrGefrsm; aevmzl;onf/ ,ckvnf; rif;acgifaemf&xmwyfcszl;NyD; aemuf ckepfESpMf um tm,k'¨,NrdKUord ;f wku d yf JGwGif jrefrmwkYd zrf;rdaom ,k;d ',m;bk&ifhaqGawmfrsK;d awmfrsm;tm; ppfukid ;f ? tif;0ESihf rEÅav;a'o(NrdKUrwnf&ao;) wko Yd kYd rykrYd D þaAm"dok;H yifpcef;wGif acwåpkpnf;xm;cJh onf/ ykdí ta&;ygaomtcsufrSm aAm"dokH;yif jrefrmwyfpcef;rS avmhbl&Djrpfa[mif;twkdif; pkefvQif tm,k'¨,NrdKUta&SUajrmufaxmifh&Sd ]]r[mcsKid }f } cHwyfBuD;u apmifhaeonf/ jrpfrSm tusO;f qkH;jzpfonf/ þae&mrSyif toufpGefYí jrpful;OrifppfyJG qifEJTcJhonf/ aAm"dokH;yifcHwyfESifh r[mcsKdif cHwyfwkdYrSm
ausmif;om;a[mif;ygyJ/ ]yDwm}vkdY ac:&vG,f atmif emrnfay;xm;wJh jrefrmpum;rwwfoleJU wpfcsdefwnf;avmuf oifwef;vmwufoljzpfyg w,f/ olu tJ't D csed u f pufrw I uúov kd rf mS q&m vkyfaewJh tif*sifeD,mq&myg/ twef;xJrSmol wkdYESpfa,mufoduRrf;MuNyD; aemufawmh tif*sif eD,mq&m tvkyfuxGufNyD; ]yDwm}qDrSm tvkyf 0ifvkyfygw,f/ yDwmxuf olu av;ig;ESpf avmufBuD;ygvdrrhf ,f/ olwEYkd pS af ,muf0ifvmawmh yDwmu aMumhaMumharmharmheJU t&if0ifvmNyD; oGuv f ufyo D wJh jrefrmpum;eJU ]q&m uReaf wmfu h kd rSwfrdvm;}vkdY 0rf;omt,fvJ EIwfqufygw,f/ tif*sifeD,mq&mu teDa&mif puúLeJYywfxm;wJh vufaqmifxkyBf uD;awG rEdkirf eif;ydkuNf yD; aemufu 0ifvmEIwfqufygw,f/ om;em;NyD; rxnf0gol rawGUwmMumNyDjzpfolawG&JU xkH;pHtwkdif; pum;awGtMumBuD;ajymjzpfMuw,f/ yDwmuawmh trsm;qkH;ajymygw,f/ rEÅav;olwpfa,mufeJY td r f a xmif u sum uav;ok H ; a,muf & xm;NyD ; bdvyfajrpuf½kH? oMum;puf½kH? t&ufcsufpuf½kH pwJhvkyif ef;awG vkyaf ewJhtaMumif; 0rf;omtm;& ajymygw,f/ t*Fvyd pf um;awGvnf; n§yn f y§ af jym wwfaeygNyD/ tif*sifeD,mq&mu EIwfqdwfNyD; cyfukyu f kyv f kyaf eygw,f/ olu yDwm&JUtBuHay; tjzpfeYJ vkyaf ew,fvYdk od&ygw,f/ 0wfpm;xm;wm uawmh om;om;em;em;? ajymifajymifa&mifa&mifygyJ/ 'gayr,fh aeykHxkid yf kHuawmh xnfxnf0g0g r½Syd g bl;/ jyefMuawmhvnf; yDwmcsxm;wJh vufqGJ aowåmjym;ukd aumufqGJNyD; aemufu cyf½dkU½dkU vkdufoGm;ygw,f/ tBuHay;yk*¾dKvfygwJh olwdkYjyefoGm;awmhvnf; tckvkdyJ pdwfxJrS wEkHUEkHUjzpfuse&f pfwmrSwrf ad eygao;w,f/ tif*sif eD,mq&m[m oifwef;vmwufpOfu EIwfoGuf vQmoGuef YJ awmfawmfaysmw f wfoyl g/&,fp&mvnf; awmfawmfajymwwfvkYd twef;xJrSm ol½aSd eNyDqk&d if w0g;0g;eJY &,foHrpJawmhygbl;/ ckawmh olUykHu awmfawmfBuD;ajymif;vJomG ;NyD/ yDwma&SUrmS pum;rS [[rajym0HhwJhykHeJY jyefawmhvnf; yDwm&JUaowåm
12345678901234 12345678901234 12345678901234 12345678901234 vlxk pdef0if; 12345678901234 12345678901234 12345678901234 ukad umufqNJG yD;aemuf u½dUk ½Ukd av;uyfygoGm;w,f/ yDwm&JUtBuHay;qkw d mxuf '½dkib f meJyY w kd al eawmh w,f/ ol[m yDwmxuf toufav;ig;ESpBf uD; ½kHru bDtD;bGJU&? pufrIwuúokv d rf Sm q&mvkycf Jh olwpfa,mufyg/ yDwmuawmh bmtwef;ynmrS rwwfow l pfa,mufjzpfygw,f/ olaX;aemufu ukyaf csmif; acsmif;eJY tdwq f GJ? txkyyf ku d f vku d zf kdY txdawmh atmufusdKUrcHoifhbl;xifygw,f/ olUvcpm;ae&wmrSefayr,fh bDtD;tif*sifeD,m wuúokv d q f &mqdkwhJ *kPo f u d m© av;ukad wmh quf xdef;xm;oifhao;w,f r[kwfbl;vm;/ ynmukt d m;emoifw h ,f yDwmu atmufusKd Uwm b,favmufBudKuf w,fajymajym e,fedrdwfwpfckawmh ykdif;jcm;uefY owfxm;&rSmaygh/ aus;ykid u f Refykid af cwf? ya'o &mZfacwfrS r[kwaf wmhwmyJ/ olvnf; olo Y u d m© eJ?Y uk, d v f nf; uk, d hfou d ©meJYyJav/ tBuHay;qkw d Jh &mxl;[m aemufutdwfqGJvkdufzkdYrS r[kwfwm/ 'guko d o d matmiftapmBuD;uwnf;u bmaMumifh vkyfrxm;wmvJ/ vpmeJY tcGifhta&;aumif; aumif;ay;xm;vkYd auseyfaewmvm;/ uk, d u hf , kd f ukd,f tm;remawmif 25ESpfavmuf ausmif;ae? pmawGoifNyD;rS &cJhwJh uk, d hfynmukad wmh tm;em oifhygw,f/ aemufNyD;awmh tvkyf½SifeJY tvkyf orm;qkdwm ocifeJY uRefvkd? q&meJY wynfhvkd? aus;Zl;½SifeJY aus;Zl;cH aus;Zl;pm;vkd acwf r[kwaf wmhygbl;/ tjyeftvSef trSo D [J jyKaeMu &wJh ]pGr;f tm;pk} ESpcf komjzpfw,fqw kd m ESpq f ,fh wpf&mpkvkyfief;½SifawGa&m? tvkyform;rsm;yg odaeMuygNyD/ ynmrwwfwhJ yDwmu 'gukrd od&if odatmifvkyfay;&rSmyJ r[kwfbl;vm;/ ynmukt d apmfum;rcHoifh aiGwkY?d &mxl;wkYad Mumifh vl&m0ifaewJhol[m aiGeJY &mxl; r½Sdawmh&if bmrSr[kwfawmhbl;/ rsufESmcsif;qkdifawGYwmawmif rjrifcsifa,mif aqmifoGm;cH&wwfwmyg/ ynmwwf&ifawmh aiGeJY &mxl;r½Sv d nf; ynmu uk, d ef JYtNrJ½aSd ewm aMumifh b,fae&ma&mufa&muf rsufESmri,fyg bl;/ ynma&mifxufajymifwJhta&mif bmrSr½Syd g bl;/ ]ynmrme}qkw d mav;awmh½adS umif;ygw,f/
awmifajrmufwnfhwnfh&SdMuygonf/ ,cktcg þjrefrmwkYw d yfpJGcJhzl;aom pcef;BuD;odkY vma&mufMunfh½Iol wk;d &pftenf;i,fom&So d nf/ z&mhwufpif ewfuGef;wpfck&Sdonf/ a&S;tcgu ckdifcHhaom tkwfNrdKU½dk;ESifh taqmufttkHrsm;&SdcJhonf/ use&f pfaom tkwjf rpfrsm;? tkwcf BJ uD;rsm;u oufaocHaeonf/befaumufwiG f NrdKUawmfopf wnfaqmuf aomtcg befaumufNrdKUawmftwGuf t&rf;t&rf;vkad om tkwcf Jrsm;pGmudk wl;azmfí a&mif;pm;Muonf/ tm,k'¨,rS tkwcf Jrsm;udk avSay:wifí rJerfausmufz&m;jrpftwdki;f pkev f Qif befaumufa&mufonf/ bk&m;rsm;udk Xmyem azmuf,l&ef tcGefaqmif? w½kwfokdufwl;orm;rsm;udk wl;cGifhcsay;onf/(usrf; taxmuftxm;&Sdygonf)/ þwGif tm,k'¨,NrdKUysufBuD;wGif usef&Sdaeaom apwDausmif;uefbk&m; rsm; vk;H 0aysmufu, G f oGm;Muonfukd jrefrmrsm;u tm;vk;H zsuq f ;D oGm;onf[k orkid ;f armfueG ;f a&;Muav awmhownf;/ ,cktcgcsKHESifh yvwfpwpftrIdufrsm; &Sif;vif;í aAm"dokH;yifpcef;udk ,dk;',m;tpdk;&u ,leuf pudk pm&if;0if tm,k'¨,NrdKUawmfa[mif;BuD;\ tykdif;wpfykdif;tjzpf xdef;odrf;xm;onf/ ,if;odkY us,fjyefYvSaom ajrae&mBuD;udk yg;eyfpGm umuG,fcJhojzifh ,kd;',m;wGif ajrodrf;um tjrwfBuD;pGm wifvsuf tydkif;ykdif; ykdif;í wpfqifhjyefa&mif;pm;aom Land grab 0doravmbZlZumrsm; tem;rQ rodEkdifMu[k qkdonf/ ,dk;',m;tpdk;&aMumifh þ jrefrmwyfae&ma[mif; ,aeY jrif&onf/ aus;Zl; wifyg\/ tm,k'¨,udk jrefrmrsm;u wyfaygif; 40rQ wyfwnfí 0kdif;xm;pOfu ]],dk;',m;NrdKU wGif;rS [if;&Gufcl;rQ rxGufEkdif}}[k od&onf/ þuJhodkYaom avhvmp&m jrefrmwyfpcef;aygif; rsm;pGm usef&Sdaeao;aMumif; wifjyvkdufygonf/ Thung Poh Sam Ton; History of Ayutthaya rS xkwfEIwfwifjyygonf/
txl;tcsyfy(dk C)
3-5-2020
ydwfavSmifrGef;usyfjcif;rS xGufajy;Munhfjcif; tck&ufrSmawmh urÇmESifht0Srf; ukdApf-19 aMumifh tdrx f rJ mS ydwrf ad eMuygw,f/ eHeufapmapm tdyf,muEdk;vmcJh&if cgwkdif;vkd tjyifxGufvrf; avQmufzkdYvnf;pdwfr&J/ 'Dawmh tdrfrSmwif aumh aumf uHum;vkyf/ tayghtyg;oGm;NyD;&if bmrS xyfvyk pf &mr&Sad wmh/ tJah wmh zke;f zGihf azhbw k Mf unf/h azhpb f kwx f rJ mS vnf; ukjd rifEh kid Bf uD;eJyY wfoufwmukd aywHtrsdK;rsdK;eJY wkdif;wmNyD;a0zefaeMuwm&,f? csuMf ujyKwfMuwJeh nf;vrf;awGukd tNydKiftqkid w f if Muwm&,f? avmfoleJY zmolax;olawG&JU trsKd ;rsKd ; aompdeaf c:yGJawG&,f? wtpftpf atmfaewJh trsKd ; orD;&,f? vku d zf v f iT Nhf yD;enf;rsKd ;pkeH aYJ ps;a&mif;aewm awGuykd jJ rifae&jyefawmh zke;f yGwzf Ykd pdwaf nmif;oGm; jyefygw,f/ tJ'geJYyJ rD;zkdcef;xJ0if raeYnu csef xm;wJhxrif;ukd MuufoGeef Dav;xnfhNyD; qDylxk;d ? jiKwfoD;eJY tom;enf;enf;a&maMumfxm;wmukd aumfzDwpfcGufeJY arQmcsNyD;wJhtcgrSmawmh bmrS xyfvkyfp&m tvkyfr&Sdawmhygbl;/ 'D&ufrSmu tvkyfvnf; oGm;p&mrvkd tjyifvnf;xGufvkdYr& qkdawmh [kd;t&if umvrsm;qDu rEÅav;NrdKU weHwvsm; qkdifu,fwpfpD;eJY vuf,m;vuf,m; vkyfcJhwmawGukd owd&rdygawmhw,f/ rEÅav;NrdKUrSm uRefawmftNrJoGm;avh&w Sd Jhae&m av;wpfck&ydS gw,f/ tJ'h aD e&mav;u uReaf wmft h rd f eJaY 0;ayr,fh uReaf wmfwul;wuoGm;avh&ydS gw,f/ eHeufapmapm aeYvnfcif; naecif; tcsed f (3)rsKd ; pvkH;rSm uRefawmfa&mufzl;ygw,f/ tJ'Dae&mav; ukd a&muf&if pdwaf t;csr;f oGm;vkyYd g/ 35atvrf;u ae ta&SUbuf wnfhwnfhoGm;vkduf&if rEÅav;jyifO;D vGiv f rf;ukd a&mufygw,f/ jyifO;D vGio f mG ;wJh bufukd oGm;vku d v f Ykd odyrf MumcifrmS bJ ta&SUbuf ukd oGm;wJhvrf;usOf;usOf;av;ukdawGU&ygr,f/ tJ'Dvrf;av;ukd rEÅav;ol? rEÅav;om;awGu a&wHceG af wmifa*gufuiG ;f uko d mG ;wJv h rf;vkYd odxm; Muygw,f/ tJ'Dvrf;av;twkid ;f qufoGm;r,fqkd &if NcHxGufopfoD;awGa&mif;wJhaps;wef;av;ukd awGU&rSmjzpfygw,f/ oabFmoD;? iSufaysmoD;? MoZmoD; tp&Sw d hJ &moDpmoD;ESaH wGukd vrf;ab;rSm cif; a&mif;aewJh qkid af v;awGwef;pDvkYdaeygw,f/ aps;oufomNyD;vwfqwfawmh oGm;&if;vm&if; um;awGqdkifu,fawG&yfNyD; 0,fMuolawG&Sdovkd 'DtoD;tESaH wGu0kd ,fcsiv f Ykd wrifoufoufvmMu olawGvnf;&Syd gw,f/ xef;oD;ay:csed q f k&d ifvnf; xef;oD;qHa&mif;wJh qkid af v;awG&o Sd vkd [k;d awmif bufu &Gmpkpkav;awGrmS xef;&nfcsKd ? xef;&nfcg; eJYv,f<uufaMumfawG &Edkiyf gao;w,f/ we*FaEG vdk tvkyyf w d &f ufq&kd if tJ'&D mG pkxu J xef;&nfqikd f av;ukd NrdKUxJuaevmNyD; aomufokH;MuolawG vnf; &Sdygw,f/ vrf;ab;u opfoD;qkdifav;awGrSm wpfcg wavrS m awmh pmuav;aMumf ? pEd k u f a Mumf awGvnf; &Edkifygw,f/ tJ'Dqkdifwef;av;awGukd vGef&ifawmh vrf;eHab;rSm pDwef;NyD;aygufaewJh tyifav;awGu vrf;ay:ukd,Sufrkd;aeykHu tif rwefrS uAsmqefNyD; vSyvkaYd eygw,f/ opfyifawGeYJ zGJUwnfxm;wJh obm0vIP d af cgif;av;vkjd zpfaeNyD; aEGylyl tcsdefrSm 'Dopfyifwef;av;atmufu jzwf oGm;&wmudku at;csrf;vdkUaeygw,f/ uRefawmf uawmh 'Dvrf;av;ukd tifrwefrS ESpfoufvdkU rMumcPoGm;avh &Syd gw,f/ ylavmifvGe;f wJh aEG &moDumvrSm 'Dawmwef;av;u opfyifatmuf rSm vmxdkirf ,fqk&d if at;jrwJh taiGUtoufawGukd cHpm;&rSmjzpfwJhtwGuf NrdKUxJuae 'Dae&mav;udk vmNyD; aEGtyludk a&SmifMuwJholawG &Sdygw,f/
'Dvrf;av;&JU wpfbufwpfcsufrSmawmh rdk; wGi;f rSmawmh pdr;f jrwJh aumufyifawG ,dr;f uaewJh v,fuGi;f jyifawG &Sad eavawmh jrifuGi;f wpfckvHk; u at;csrf;vdkUaeygw,f/ rdk;wGif;rSmqdk&ifawmh vrf;eHab;wpfbufwpfcsufrSm &SdaewJh ajrmif; av;awG r S m bJ u av;awG ul ; cwf a ewmMu wmuvnf; obm0tvSukd yHhykd;ay;aeovdkygyJ/ 'Dajrmif; aygufpeav;&J U aygifay:rSm 0goemt& ig;rQm; aeolawGukd jrifawGUEkdiyf gw,f/ ig;&wm r&wm tyxm; tJh'Dtcsdefav;rSmawmh ig;rQm; aeol&JU pdwx f JrSm tcsed af wG b,fvkdukeo f Gm;w,f qkw d mawmif rodEkid af vmuf tm½Hk0ifpm;vdkUaer,f vdkU xifryd gw,f/ vrf;uav;&JU awmifbufjcrf; rSmawmh us,fjyefUvGwfvyfpGm&SdwJh rdk;aumif;uif? [dk;ta0;rSm&SdwJh rEÅav;awmifeJU reD;ra0;rSm wnf&adS ewJh &efuif;awmifay:u apwDawmfawGukd zl;jrif&rSmjzpfygw,f/ jrLawGqkdi;f wwfwJh &moDrsm;rSmawmh rIejf yjy av;jrif&wmawGuu kd vGr;f p&maumif;vdkUaejyefyg w,f/ 'Dvrf;uav;xJukd 0ifvdkufw,fqdkwmeJU ylavmifreG ;f usyw f hJ NrdKUjy&JU pufuiG ;f uaevGwu f if; NyD; vGwv f yfat;csr;f wJh taiGUtoufawGukd cHpm; &rSmjzpfygw,f/ eHeufcif;eJU naecif;rSmawmh 'Dvrf;uav;ay: rSm qkid u f ,fawG? pufb;D awGeUJ pnfum;vSygw,f/ [dk;ta&SUbufrmS &Sad ewJh &GmawGuae NrdKUxu J kd tvkyf oGm;a&mufvkyfukdifMuolawG&SdwmaMumifh 'Dvrf; uav;u touf0ifvIyf&Sm;vdkUaewmyg/ &efuif;awmifbufukd oGm;wJhvrf;eJU rEÅav; enf;ynmwuúokv d u f kd oGm;wJv h rf;cGJ ra&mufcifrmS awmh xl;jcm;vSwJh yHkoP²mef&w Sd Jh uRJezm;awmifukd cyfjyjyav;jrif&rSmjzpfygw,f/ vrf;qHka&mufw,f qdk&ifawmh us,jf yefUvGwv f yfwJh aumif;uifBuD;eJU twl ta&SUbufrmS &Sad ewJh a&wHceG af wmifeUJ &Sr;f ½dk;r udk jrifawGUae&ygr,f/ tJ'h v D rf;av;&JU tqHk;uawmh qnfawmfBuD;u vmwJh a&ajrmif;eJU aygifrmS vrf;qHk;rSmjzpfygw,f/ tJh'Duae ykord Bf uD;bufukd oGm;vdkU&ovdk wpfcg om;rSmawmh ESi;f awGa0pjyKaewJh aqmif;eHeufcif; wpfckrmS tJ'h D ae&mav;ukd uReaf wmfa&mufvkUd oGm;
cJhygw,f/ qdkifu,fudk cyfjznf;jznf;armif;oGm;&if;eJU vrf;qHkvrf;cGa&mufomG ;wJhtcgrSmawmh jrLESi;f awG a0aewJMh um;rSm &Sr;f ½dk;rudk jrifvku d &f wm tifrwef udk pdwfxJrSmMunfEl;vkdU oGm;ygw,f/ aexGufp tcsdefqdkawmh aumif;uifwpfck vHk;uvnf; pmeJUa&;jyvdkU r&Ekid w f Jh ta&mifawGeJU vSyvdkU aeygw,f/ obm0&JU tvStyqdkwm oDcsi;f awG "mwfykHawG yef;csu D m;awGxu J ae cHpm; &wmxuf uk, d w f ikd jf rifawGU&wJh cHpm;rIu &ifxu J kd ykrd kdeuf½Iid ;f pGm 0ifa&mufwmuawmh trSeyf gyJ/ [dk;
t&ifu BudKufovdkae BudKufovdkoGm;Edkifayr,fh tcktcsed f rSmawmh ukAd pf-19aMumifh toGm;tvm taetxdik af wG qifjcifapmifx h ed ;f ae&awmh pdwx f rJ mS rGe;f usyv f Ge;f ygw,f/ 'Dawmhvnf; uk, d f t&ifu oGm;cJhvmcJhzl;wmawGudk jyefawG;rdwJhtcgrSmawmh wif;usyaf ewJph w d af wG enf;enf;av;awmh avsmyh g; vdkUoGm;ygw,f/ uJ aemifacwfBuD;aumif;vmcJh&if awmh oGm;EkdifcGihf&Sdoavmuf oGm;r,fvdkY BuHK;0g; &if; avmavmq,f tcdkut f wefUav;rSmawmh wdkuf cef;xJrSmyJ *latmif; vlom;vkyfvdkufygtkef;r,f/