Skip to main content

sunday actpo

Page 1

wpfudkif;wpfcuf Ä xef;yiftek ;f yif? apwD&iS u f dk jrifonfcP? owd&\/ ighzighr?d ighÓwdwYdk Zmwd&yfajr? igwkUd jynf[/k Ä tkd;pnfaAxHk? vif;t½kPfwGif uckeaf ysmfMu? owd&\ ighzighr?d ighÓwdwYdk Zmwd&yfajr? igwkUd jynf[/k Ä ighrzd rSe?f ajreufoefwiG f zl;wHcsDum? yGií hf vmonf onf;csmwpfyiG ?hf jzpfojzifv h Qif ud, k u f sifrh &l m? jrihjf rwfpmG ESihf jrefrmvlv?S yDaypG[k vHkYvtm;oef? topfzefvsuf Ekid if o H rkid ;f ? aqmufonfyh idk ;f wGif wpfukdif;wpfcuf jzpfvdkownf;/ /

wifr;kd

zdzd&SmyHkawmf zdzdrnfolenf;/ ]],dk;',m;tdrfa&SUrif;om; zdzd}}[lí rMum;bl;/ rzwfbl;yg/ jrefrmwGif &Sad om tdraf &SUrif;om;ESihfemrnfwl Front Palace rif;om;[lí ,dk;',m;wGif&Sdygonf/ jrefrm tdraf &SUrif;om;u tzaovQif om;u t½dkuf t&m qufcH&ygonf/ ,dk;',m;wGif xkdokdU r[kwfyg/ eef;vkyGJEdkifol eef;xkdif&onf/ tm,k'¨,ESpf 400ausmf rif;55qufwGif (1) "mwkuvsm\ a,musf m ;ud k pD ; csif ; xd k ; zl ; aom (jAe&pf u owfvdkufonf[k uRefawmfra&;yg/ b,fu ypfvdkufonf/ rodaom usnfrSefonf/),if; jAe&pfrS olUnDawmf{uaxmhp&mhudk eef;vTJ&mwGif vnf;aumif;? (2) bdk½krd maumhbk&if(1733- 1758 ckESpf)xD;eef;qufcH&mwGifvnf;aumif;? ESpfae&m yJ Nidr;f csr;f pGm tmPmvTaJ jymif;onf[k a&;Muonf/ xdkYaMumifh tm,k'¨,aemufqHk;rif;rsm;\ rdom;pkpOfquf Genealogy udk&Sm&ygonf/ a&;wma&;Muayr,f h ]]xif ; ueJ } }jrif a tmif a&;wm vdu k &f mS &ygonf/ Busakorn Lailert: The Ban Phluan Luang Dynasty 1688-1767. A Study of Thai Monarchy During the Closing Years of Ayuthia Period. A Thesis presented for the Degree of Ph.D in the University of London, 1972, page 370wGif aqGrsKd;

awmfpyfyHkrsm;yg &Si;f vif;pGmod&onf/(pm&if;-½I) þpm&if;wGif zdzdemrnfwl wpfckawGUonf/ eHygwf av;rif;om;(oufzDzd)[l\ awGUonf/ wjcm;emrnfwl rawGUyg/ zDzo d nf tdraf &SUrif;om; vnf; r[kwfygonf omrefrif;om;udkyif aemif

ordkif;q&mrsm;u ]tdrfa&SUrif;om;}[k *kPfwif í ac:yHk&onf/ bk&if bkd½dkrmaumh tdrfedrfhpHpOf r,m;rS OD;qHk;arG;aom om;BuD; Mo&ojzpfyHk &onf/ olu bk&ifjzpfvmrnfh nDawmfrsm;udk pmoifay;cJh&onf/ odkY&mwGif olUr,fawmfrSm rif;aoG;rygí t*¾ra[oDrzd k&m;BuD; rjzpfvmbJ (qEGrf;ath)ac: a&Ta&;aqmif rdzk&m;rQ jzpfvmyHk &onf/ jrefrmjynfwGifvnf; xkdYtwl &Sdygonf/ rif;orD;\ ]0rf;Mumwkduf}onf awmf0if rS 4if;0rf;rS zGm;olrsm;udk a&S;vltrsm; ½dkaoMu ygonf/ rnfonfh rdef;r rqdk rsKd;½dk;oefYpifoifh onf/ ta&;ygyHkudk jyqkdjcif;jzpfonf/ zDzd taMumif;udk ,kd;',m;bmoma&;orkdif; ckepf apmifu tpte rsm;pGma&;onf/ aumufoif; aumufí wppDqufyHkazmf&m t"dyÜm,frJh aysmuf oGm;aomtcgrsm;vnf; &Sdygonf/ xdkYaMumifh 'wfcsfrSwfwrf;rsm;wGif &Smygonf/ bk&if bkd½dkrmaumh(y&raumo)wGif om; ckepfa,muf&Sdonf/ (4) zDzdonf om;tBuD;qHk; jzpfonf/ &Sib f k&ifavmif;nDi,f OwrfyHk rif;om; udk pmoifay;cJh&onf/ raumif;jrpfwm aumif; &mñTefí rif;om;\q&m(tBuD;awmft&m)[k qkd&rnf/ tm,k'¨,aemufqHk;acwfwGif ynmudk ydkrdkvdkvm;yHk&onf/ [Hom0wDyg jrefrmrif;ESifh trsKd;awmfaom ]qifMum;&Sifordefaxm}onf tm,k'¨,eef;wGif ckdvHIae&pOf ,dk;',m;rif;om; rsm;tm; pmoifay;&zl;onf/ ,if;udk ay;tyf& rnf[k tavmif;rif;w&m;BuD;u awmif;&m ray; tyfbJ w½kwfjynfokdU ydkYvTwfcJhzl;onf/ (The

Chronicles of Ayutthaya,2000) bdk½dkrmaumh ewf&GmpHNyD;aemuf eef;vkyGJwGif eHygwf 2? 3? 4 omusef&pfonf/ eHygwf2 {um'wf eef;vkatmif jrifaomtcg 1756ckESpfwGif (eHygwf 4)zDzdonf &[ef;0wfESifhxGufajy;vGwfajrmufcJhonf/ xkdpOf u tm,k'¨,t0dkif;rcH&ao;yg/ zDzdESifhMuH&myg b@ma&;0efBuD;(z&mhuvef)tzrf;cH&onfwGif EdkifiHjcm;ukefoG,fa&;yg udkif&aom b@ma&; 0ef B uD ; vuf r S w f r xk d ; Ed k i f í 'wf c sf o abF m rsm; ,dk;',m;rS rxGufcGm&[kqkdonf/ þwGif 'wfcsf ukrÜPD\ ay;pmrsm;ü zDzdudk pwifazmfjyonf[k qkdonf/ c&pf 1767ckEpS f tm,k', ¨ rusqkH;rD xGucf hJ

q&m0ef wifarmifMunf

ol rsm;rSm (1)zDz(d c&pf 1756)ESihf (2)wyfpif(jref rmhorkid ;f wGif bk&m;wufaoOf[k a&;onf)wkv Yd pl eG Yf pm;rsm;jzpfonf/ zDzu d tjyifrS vlolpk½Hk;í jrefrm rsm;udk jyefwkdufonf/ ratmifjrifyg wyfpifu wyfe,fpm;(,ck jr0wDESihrf suEf Smcsi;f qdkif e,fpm; emrnfu OD;pif/ xkdYaMumifh wyfpifac:onf/) wyfpifu jrefrmppfAdkvfcsKyfBuD;(w½kwfusL; ausmfppfudk av;BudrfwGef;vSefcJhol)r[moD[ol& ESihaf &SUwef;wGif awGUqHkpum; ajymMuzl;onf/ (&Sm; yg;a&S;yHk-½I)r[moD[ol&u wyfpif\ oGifjyif vu©PmudkMunfhí wpfaeYwGif ]]&Sib f k&ifjzpfvrd hf rnf}}BudKwifajymaMumif; ubq(y)wGiyf gonf/ tcsyfydk (*) okdY á


txl;tcsyfy(dk c) aEG&moD0ifcgpjzpfaomfvnf; tyl&Sdefu tawmfjyif;aeNyDjzpfonf/ olUaq;cef;a&SUwGif&dS aom Am'HyifrS a&mf&Guaf wGu wjzKwfjzKwfa<u usaeonf/ wpfcsuf wpfcsuf aq;cef;xJodkY a0h0dkufum wkdufcwfvmaomavwdkYonfvnf; at;jrraebJ tylaiGUawG uyfygvmonf/ q,f ayywfvnf aq;cef;xJwiG f vlemawGukMd unf&h if; olUwpfudk,fvHk; acR;w'D;'D;usaeonf/ vlem wpfa,mufeJY wpfa,mufMum; cPem;&aom tcsed w f Gif aq;AD½kday:rS yefumudk olUbufvSnhf um pGyfus,f&ifbwfudk qJGcg&if; av0ifvm atmif vkyfae&onf/ tyl'PfaMumifh xifonf/ ,ck&ufydkif; twGif; emrusef;aom vlemrsm;pGm olUaq;cef; udk vmMuonf/ eHeufcif; aq;cef;zGihfonfh &Spf em&Dtcsed rf S ,ck q,fhwpfem&Dtxd ol wpfcsuf rS rem;&ao;/ aemufqHk;usefonfh vlemudk cyf oGuo f GuMf unfhay;tNyD; a&csK;d zdkY jyifvkduo f nf/ olu toefYtjyefUBudKufolrkdY wpfaeYukd a&ESpcf g yHkrSefcsKd;onf/ aq;cef;xJu xGuNf yD; aq;cef;ESihf ajcq,f vSrf;om a0;aom ol\tdrfxJodkY0if&if; a&tdk; pifqDoGm;um a&cyfaomufvdkufonf/ ]zl; 'DESpfaEG&moD ylcsufuawmh urf;ukef w,fa[h? a&tdk;xJu a&awmif a&aEG;jzpfaeNyD} yg;pyfxJu a&awGudk zl;ceJ rIwfxkwfum nnf;nL&if;]tpfr ig a&csKd;vdkufOD;r,f vlemvm&if cP apmifhckdif;xm;OD;} {nfch ef;xJwiG f xdkiaf eaom ol\tpfrjzpfol udk vSrf;ajymvdkufonf/ q&m0efbJGUESifh aq;uk cGiv hf kid pf if&NyD;uwnf;u jynfoUl 0efxrf;rvkyb f J ol\Zmwd&Gmu tdrfüyif aq;cef;jyefzGifhjzpfcJh onf/ ]at; at;? ajymxm;vkdufr,f} ol\tpfru 0g;ukvm;xkid af y: ysi;f wJGUwJGU xdki&f if; ,yfawmifwzswzf swf cyfae&if;u jyef ajymonf/ a&vJykqk;d ESihf rsuEf mS okwyf 0gudk,Nl yD; tdraf emufbufu a&csK;d uefqu D kd ol ajy;&onf/ rajy;vdkYrjzpf/ olUaq;cef;u ESpfq,fhav;em&D zGifhxm;awmr[kwfayr,fh &GmxJrSm olUaq;cef; wpfcef;om&dSaomaMumifh vlemawGu tcsed rf a&G; vmMuonf/ ]AGrf;...AGrf;...AGrf;...AGrf;} a&uefxJu a&awGuvnf; at;jrraebJ cyf a EG ; aEG ; jzpf a eonf / ol U wpf u d k , f v H k ; a&avmif;NyD; qyfjymwkdufaewkef; olUtpfru a&csKd;uefbufudk tavmwBuD; ajy;vmonf/ ]armifav;? vlema&mufaevdk?Y ESmacgif;aoG; awG trsm;BuD; xGufaew,f} ]at; at;? tck vmNyD} cE¨mudk,fay:rS qyfjymjr§KyfawGudk a&eJY tvsipf vdk avmif;cs&onf/ rsuEf Smokwyf 0gESihf acgif;eJYrsuEf Smudk tjrefokwNf yD; a&vJykqkd;vJum aq;cef;&dS&mudk olajy;&onf/ ajy;&if; a&csKd; uefem;&dS t0wfwef;ay:u tusÐwpfxnfudk qJGvmum 0wf&onf/ aq;cef;xJodkY a&muf a&mufcsif; toufav;q,fausmfcefY &dSonfh trsKd;om;wpfOD;u tm;udk;wBuD;ESifh]q&m u,fygOD;Asm? uRefawmfhorD;av; ESmacgif;aoG; vQHaewm r&yfawmhbl;} q,fESpft&G,f uav;rav;\ 0gnpfnpf tusÐwGif aoG;awGu ayyGaeonf/ uav; rav;\b,fbufESmacgif;aygufrS aoG;awGu pD;usaeonf/ aumifrav;udk xkid cf kHay: xdkicf kid ;f NyD; acgif;udk tenf;i,f armhxm;ckid ;f vdkuo f nf/ ]orD; xGuv f mwJah oG;awGukd rsKrd cs&bl;aemf? axG;xkwfypfvkduf} vuftdwfudk0wfvdkufNyD; aumifrav;\ ESmacgif;t0um;oGm;aomae&modkY ol\ nm

26-4-2020

&SufNyHK; [rfpdkif;(aq;-ref;)

vufr? nmvufnK§d ;wdkEY iS zfh n d p§ Nf yD; udkiv f ku d o f nf/ ]aemufwpfcg ESmacgif;aoG;,dk&if 'Dae&mudk n§pfNyD; rsufESmt½dk;qD wGef;zdxm;&r,f odvm;} ][kwfuJh q&m} ESmacgiff;aoG;vQHwJh vlem udk;q,f&mcdkifEIef; avmufu q,fih g;rdepfcefY xdkuo hJ kYd zdnp§ v f u kd v f Qif ESmacgif;aoG;vQHwm &yfoGm;wwfaMumif; uav; rav;\zcifukd use;f rma&;today;&onf/uav; rav;\ESmacgif;udk zdn§pfaewkef; ol\ESmacgif; xJokdY ykyt f JhtJhteHUqk;d u wk;d 0ifvmonf/ rIad tmuf eHYvdkvdk? ig;nD§eHYvdkvdk rowDp&m teHYqdk;jzpf\/ xdkteHYu uav;rav;qDu rjzpfEkdif[kawG;NyD; uav;rav;\zcifukd Munfhvkdurf o d nf/ uav; rav;udk pdk;&drw f BuD;Munhaf eaom xdkvu l tom; ndKndK? rsufESm0dkif;0dkif;? t&yfykysyfysyfESifh vlrkduf yHko@mef ay:aeonf/ ykqk;d cyfwkdwkdESihf pGyu f s,f csKdif;jywf 0wfqifxm;í csKdif;arG;awGudk twdkif; om; jrifae&onf/ pGyfus,fuvnf; tjzLa&mif aysmufí rnf;npfaeonf/ qHyifuvnf; acgif; wpfvavmuf rNzD;onfhyHkpHESih/f rowDp&m acR;eHU BuD;u xkdvlqDu jzpf&rnf[k ol awG;um touf½SLwmudk cPatmifhxm;rdonf/ odkYaomf vnf; touf½SLwm cPatmifhxm;Ekid Nf yD; touf udk cyfrQOf;rQOf; ½SL&jyefonf/ acR;eHYqkd;BuD;uawmh ol\ESmacgif;0odkY wdk;0ifaeNrJ/ a&csK;d NyD;cgpjzpfaomfvnf; tyl&Sdef wnD;nD; aMumifh ol\ cE¨mudk,rf S acR;awGu jrifraumif; atmif pD;usvmonf/ ol a&rcsKd;cif yefumudk ydwfcJhrdwm owd&NyD;- ]OD;av; aq;AD½dkay:u yefumcvkwfav; ESdyfvdkufygOD;} acR;eHYBuD; oufomvdk oufomjim; xkdvl\ aemufrSm&dSaom yefumcvkwu f kd zGihcf kdi;f vdkuaf omf vnf; yefumavta0SUwGif acR;eHYBuD;u aysmuf uG,rf oGm;bJ ol\ESmacgif;xJokYd wk;d 0ifNrJjzpfonf/ xdk teHq Y ;kd BuD;aMumifh olUacgif;awG rl;a0a0jzpfum tefcsifvmonf/ xdkvlUudk tjyifxGufckdif;vdkuf& rvm; pOf;pm;rdayr,fh ol\yg;pyfu ajymrxGucf /hJ q&m0efw\ kYd usi0hf wfukd ol apmifx h ed ;f &rnf r[kwf ygvm;/ vufu em&Dukd Munfhrad wmh ESmacgif;udk zdxm;wm ig;rdepfom&dSao;onf/ uav;rav;\ ESmacgif;udk n§px f m;aom ol\vufukd tomt,m vTwMf unfhawmh uav;av;\ ESmacgif;xJrS aoG; rsm;u 'va[m jyefxGuv f mí tvsit f jref jyefzd xm;&onf/

]uav;u b,fvkv d kyf ESmacgif;aoG; vQHvm &wmvJ} ]olUtpfreJY aeylxJ aqmhaeMuwm q&m? ESmacgif;aoG;awG,dkvdkY uRefawmhfem; ajy;vmwm/ uReaf wmfvnf; bmrSrvkyw f wfb;l / tJ'geJY aq;cef; udk ajy;vmMuwm} aeylBuD;NyD; ESmacgif;aoG;vQHwm jzpfaervm; [k ol awG;rd\/ uav;rav;udk ar;aighjy&if;]aqmhaewke;f ESmacgif;xJ vufEu dI Nf yD; ESyaf cs; xGifao;vm;} uav;rav;u acgif;ndwfjyonf/ uav; rav;\vufawGudkMunfhrdawmh vufonf;&Snf awGu aMu;awGESifh rnf;npfaeonf/ ESmacgif; tajr§;yg;udk vufonf;ESihfjcpfru d m ESmacgif;aoG; awG xGufvmwmjzpfzdkY rsm;onf[k olawG;rdjyef onf/ ]vufonf;awG aocsmn§yf? aemufwpfcg ESmacgif;xJ vufeJY ruvd&bl; odvm;? ath ...} pum;ajym&if; qdk;&Gm;vSaom teHYqdk;u olU ESmacgif;xJ wdk;0ifvmí athceJ avcsOw f ufro d mG ; onf/ ]OD;av; a&yHkrSefcsKd;vm;} ]Asm} ]aMomf aEG&moDa&mufNyDrkUd a&yHkreS cf sK;d &JUvm;vdkY ar;wmyg} ]aMomf csK;d w,fq&m? ylvGe;f vdkY wpfaeY ESpfcg a&csKd;jzpfw,f} [Gef; . . . ol\ pdwfxJrSmyif ESmacgif;½IHU vku d rf \ d / bmwJh? ]ylvGe;f vkYd wpfaeY ESpcf g a&csK;d jzpfw,fwJhvm;}/ vlykHu n§O;f odk;ok;d ESihf acR;eHYu tykyfeHYbufawmif a&mufaeonf/ acR;eHYqkdwm wpfukd,fa&oefY&Sif;rI tm;enf;wJhvlawGrSmom tjzpfrsm;onf r[kwfygvm;/ xkdvlu wpfaeYudk a&ESpcf g csK;d w,fqkw d m b,fenf;eJYrS rjzpfEkid af y/ ]]a&csKd;&if qyfjyma&m wkduf&r,f/ tJ'grS cE¨mukd,fay:u ykd;rTm;awG uif;pifrSm}} ]][kwfuJh q&m}} ]]uav;udkvnf; MunfhOD;? aywl;aewmyJ? aeYpOf a&csKd;NyD; tuÐsvJay;OD;? odvm;}} ]]aeYwkdif; a&csKd;NyD; tusÐvJay;wmyJ q&m? olUudku taqmhoefwm? tusÐvJay;vnf; cP eJY jyefaywmyJ}} uav;rav;\ ESmacgif;udk zdxm;aom ol\vufukd vTwfMunfhawmh aoG;awGu xyf xGuv f mjcif; r&Sad wmh/ ESmacgif;xJukd "mwfrD;ESihf

xk;d Munfah wmh ESmacgif;wGi;f tajr§;yg;wcsKUd eD&NJ yD; uGmaeonf/ vufonf;ESifh jcpfrdxm;wmyJjzpf rnf/ ESmacgif;xJokdY aq;&nfxnfhay;NyD; aomuf aq;ay;&onf/ ]]uJ . . . jyefv&Ykd NyD? aemufwpfcg ESmacgif; xJ vufeJY ruvdapeJY? uav;&JUvufonf;awG vnf; ykHrSen f §yaf y;}} ]][kwfuJh q&m? aq;zkd; b,favmuf uefawmh&rvJ}} acR;eHBY uD;udkrcHEikd í f xko d m;tz ol\aq;cef; xJrS jrefjrefjyefxGufygap[kom qkawmif;aerd onf/ olYudk aq;zkd;ay;NyD; vlemom;tzu aeyl u sJ u sJ atmuf w G i f qkd i f u ,f p D ; í xGufoGm;Mu\/ ]][l; . . .}} avylwpfcsuu f kd jznf;nif;pGm rIwx f kw&f if; wpfpkHwpfckudk ol owdxm;rdoGm;onf/ uav;rav;ESifh olr\zcifwkdY aq;cef; xJu xGufoGm;Muayr,fh ol\ESmacgif;xJodkY qk;d &Gm;vSaom acR;eHYBuD;u wk;d 0ifaeNrJjzpfonf/ xkdvl\ t0wftpm;awGrsm; aq;cef;xJ usefaecJhao;ovm;[k awG;rdNyD; aq;cef;xJudk usD;uef;awmif;arSmufMunfhrdayr,fh aq;cef; ukwifay:ESifh aq;cef;xJu ukvm;xkdifawG ay:rSm bmypönf;rS &SdraecJh/ ol\tusÐukd ikHYerf;Munfhvku d fonf/ ]][if . . .}} r,kHMunfEkdifjcif;rsm;pGmjzifh ol\ tusÐudk qJrG &if; erf;½Iu d rf jd yefonf/ xkt d eHq Y ;kd BuD;u ol\ tusÐqDrS jzpfaeonf/ ol\ tusÐudk xyfum xyfum erf;½IdufMunfhayr,fh xkdteHYqkd;BuD;u aysmufuG,rf oGm;ay/ ol\ OD;aESmufukd twdwf qDoGm;&ef trdefYay;vkdufonf/ ola&csKd;aepOf ol\tpfru vmac:í t0wfwef;ay:u awGU&m tusÐudk aumuf0wfcJhjcif;jzpfonfudk owd&rd onf/ vGecf JhwJh okH;&ufu olNrdKUay:odkY aq;0,f oGm;pOf xkt d usu Ð kd 0wfcNhJ yD; tjyefrmS rd;k rdí t0wf wef;ay: cRwfwifcJhjcif;jzpfonfudk awG;rdum olNyKH;rd\/ xkdtNyKH;\ aemufuG,fü todw&m; rsm;ESifhtwl t&Sufw&m;rsm;u wJGvJckdaeMu onf/ rSwfcsuf/ / jyóemwpfckjzpfwkdif; wjcm; vl&JU trSm;udk rMunfhcif rdrd&JU trSm;udk &SmEdkif Muygap/


26-4-2020

txl;tcsyfy(kd *)

tnmom;twGuf arwåmtnmpm ckwavm arwåmcsnf;yJ awG;aerd a&;aerd w,f/ jrefrmvlrsKd;wpfa,mufjzpfvdkY ]arwåm} qkdwJh pum;eJU wpfoufvHk; uRrf;0if&if;ESD;aecJh ayr,fh odyfNyD; av;av;eufeuf &SdcJhwmawmh r[kwyf gbl;/ trsm;oligvdk bmodbmomyJ aecJh w,f/ tckawmh touf 70em; eD;aeNyDjzpfav awmh i,fpdwfi,frmefawG avsmhyg;NyD; t&m&m udk arwåmpdwf? pmempdwfeJU MunfhwwfpjyKvmcJh w,f/ a>rayG; a>ra[mufpdwf arwåmpdwfeJUMunfhwwfvmwJhtwGuf csuf csif;vufiif; tusKd;cHpm;&wmudkvnf; owdjyK rdw,f/ tJ'DtusKd;&v'fuawmh tcgcyfodrf; pdwfvufMunfvifcsrf;ajrhaejcif;jzpfw,f/ i,f pdwfi,frmefjzpfwJh a'goawG? tmCmwawG avsmhyg;NyD; t&m&mudk arwåmpdwf? pmempdwfeJU ½IjrifwwfvmwJt h wGuf &ifxu J tvQw H nD;nD;eJU rD;awmufrD;vQHawG Nidrf;roGm;ao;ayr,fh t&Sdef awmh ododomom avQmhusoGm;w,f/ i,fpdwf uawmh vmrxdeJU? xd&ifcsr,fqkdwJh a>rayG; a>ra[mufpw d /f yg;ysO;f wpfaxmifaxmifvkyNf yD; &efoludk toifhapmifhaewm/ toufBuD;vmwm eJUtrQ 0ifcJh&wJh &SifBuD;&Sifi,f0rf;awGuvnf; rsm;? avmu"H&JU txktaxmif; t½dkuftykwf awG cH&aygif;uvnf; ra&rwGufEdkifatmifqdk awmh xkom;ayom;usNyD; awmf½HkeJUawmh i,f i,fuvdk a'gorD;awG [kef;ceJ [kef;ceJ xr awmufawmhbl;/ 'gwifru 70eD;yg; oufwrf; umvtwGi;f rSm arwåm? apwem acgif;yg;olrsm;? twåpw d f i,fxyd x f d wufolrsm;? &ufpufMurf; MuKwfwhJ ]bDv;l pdw}f &So d rl sm;[m ]wlaom tusK;d ay;}cHMu&yHk tzHkzHkukdvnf; [pfwvm? tdkucf ref utp quf'rf[lped t f qHk; jrifawGUcJhzl;NyDjzpfav awmh ]rkef;wD;jcif;}qkdwJh pdwftpm;]oem;jcif;} qkdwJh pdwfrsKd;om jzpfwwfawmhw,fav/

arwåma&mifjyef a'gorD;? arm[rD;? avmbrD;awGeJU udk,fh udk,fudk,f avmifNrdKufatmif vkyfaeMuwmudk rod&SmMuyJudk;/ t&Sifvwfvwf i&JcHaeMu&wm udk oabmrayguf&SmMuyJukd;qkdwJh oem;pdwfrsKd; om jzpfawmhw,f/ tJ'Dawmh ]Oayu©m}½IEdkifvm w,f/ ]tmCmw}qkdwm udk,fhudk,fudk,f avmif NrdKufapwJhrD;yJ/ tJ'DrD; t&Sdefavsmh&if avsmho avmuf at;csrf;rIudk cHpm;&w,f/ at;csrf;rI uwpfqifh pdwfcsrf;omjcif;udk a&muf&SdoGm;Edkif w,f/ arwåm"mwf[m wHkUjyefrI&onfjzpfap? r& onfjzpfap olUtvdkvdkudk at;csrf;NrJjzpfw,f/ aemufNyD;awmh ]arwåma&mifjyef[yfw,f}qkdwJh pum;udkvnf; enf;enf;av;rS oHo,r&SdygeJU/ vl q d k w m obm0ud k u arwå m xm;wwf w J h owå0grsKd;jzpfw,f/ animal vdkYac:wJh wd&pämef wpfykdi;f vlwpfykdi;f vlUw&d pämefrsK;d uvGJ&if arwåm udk cH,lwwfovdk ay;vnf;ay;wwfygw,f/ ]vlUwd&pämef}qdkwmrsKd;u vlUavmurSm vlenf;pk yg/ arwåmudk em;vnfEkdipf Gr;f r&Sw d Jh tJ'Dvkd vlpm; rsK;d usawmhvnf; &Siaf rm*¾vmefukd,af wmfjrwfBuD; &JU eaE´myeE´e*g; cRwfawmfrlcef;udkyJ twk,l Mu&awmhrSmayghav/ arwåmtusKd; ausmif;q&mvnf;vkyfcJh? owif;pmorm; vnf ; vk y f c J h N yD ; ES p f r sKd ; pvH k ; &J U obm0t& vlaygif;rsm;pGmeJU xdawGUqufqHcJhzl;avawmh ]wHkUvSnfharwåm}qkdwJhpum;udk pGJNrJpGm ,HkMunf ygw,f/ udk,fu arwåmay;&if ay;oavmuf ruwJh arwåmawG jyef&wm taotcsmyg/ ausmif;q&mb0uxm;cJhwJh arwåm&JUtusKd;udk ESpfaygif;rsm;pGmMumwJhtxdvnf; cHpm;ae&qJ jzpfw,f/ vGecf w hJ hJ ESpt f pdwaf vmufwke;f u wynhf jzpfco hJ al wGu Edkiif &H yfjcm;wkid ;f jynfrsm;rSm a&muf&dS aeMuwm rsKd;qufwpfqufru MumcJhMuayr,fh

á tcsyfykd (u)rS xkdupí wyfpifonf pdwfBuD;0ifí bk&ifvkyfBuHonf[k ,dk;',m;orkdif;q&mrsm;u a&;onf/ befaumuf taemufbuf urf;xHkbl&DwGif eef;pHNyD; pdwu f a,mufu,ufjzpfí uwåDygtdwx f J xnfh jrpfxJypfcscH&onf/ þwGif ,ck eef;quf &mr-1 eef;wufvmonf/ f l½Iyrf sm;ESihf qufrNd yD; oD[kdVf zDzu d &[ef;0wfESihfNrdwo f kdU a&Smif&Sm;aepOf VOC ukrÜPDrS 'wfcsv f k&if odkaY &muf xkaYd emuf 'wfcsw f \ Ykd ½kyaf o;bk&if jzpfvmNyD; uEéD Kandy xD;eef;udk odr;f ,lí oD[kdVb vkyf&efMuHcJhao;onf/ tMuHratmifbJ jrdwfodkU jyefajy;vmcJhonf/ þtaMumif;rsm;rSm ,kd;',m; orkdif;rsm;u razmfjybJ tm,k'¨,rysufcifESifh ysufNyD;aemuf &SdcJhaom acwfNydKif'wfcsfta&SUtdE´d, ukrÜPDrS ay;pmESifhrSwfwrf;rsm;wGif ygonf/ zDz\ d aemuf tm,k'¨, rusqHk;rD ajy;xGucf JhNyD; xHkbl&DwGif eef;opfwnfí bk&ifvkyaf eaom zk&mh wyfpifu rif;NydKif ig;OD; okwfoif&mwGif zDzdryg/ aemifvnf; zrf;qD;onf[k rawGU/ zDzdonf MuufaysmufiSufaysmuf tp&Smr&atmif jrKyfoGm;cJhonf/ zDzdonf ,dk',m;eef;vkyGJrsm;wGif &Sifbk&if avmif; rif;om;rsm;\ pmoifq&m(tBuD;awmf) jzpfcJhí rvTJruif;om [dkbufygvdkuf onfbuf ygvdku(f bufra&G;-bufpk)H yg0ifcahJ omfvnf; (tavQmufaumif;í taxmif;vGwq f b kd o d uJo h Ukd ) towf rcH&bJ vGwaf jrmufvmonfcsn;f jzpfonf/ zDzu d kd Champion of Survival (ypfwkid ;f axmif rif;om;)[k ac:oifhonf/ 4if;yg0ifcJhaom eef;wGi;f t½Iyaf wmfyHkrsm; Advenures of Thep Phiphit ESihf ywfoufí &Snv f sm;pGm a&;om;xm;aom okawoepmwrf; wpfapmif&adS o;onf/ ,if;tpm; Bhawan Ruangsilp; Dutch East India Company Merchants at the Court of Ayutthaya: Leiden 2007; pages 208219; 'VOC, Kandy, Siam; Prince Thephiphit Episode, 1760-1762 'wf c sf r S w f w rf ; ud k

]jzpfEkdiaf cs&o Sd nf},lqNyD; xkwf EIww f ifjyvdkuyf gonf/ zDzo d nf oD[kdVrf S jrdwo f kdU jyefa&mufNyD;aemuf ,dk;',m;odkY oGm;vdkUrjzpfawmh/ olU tquftoG,frsm;vnf; ukefqHk;cJhNyD/ Mum;&aom owif;rSm ol pmoifay;cJhaom bk&ifa[mif; OwrfyHkrSm tif;0okdU ygawmfrloGm;NyD[l\/ a&G;cs,fp&m wpfvrf;xJ&Sd awmhonf/ OwrfyHkxHokdU vdkuf&efom&Sdawmhonf/ xdkUaemuf 'wfcs&f Guo f abFmwpfpif;u jrefrmjynfqyd u f rf;NrdKUwpfckokdY ydkYaqmifay;cJhEkdio f nf/ xkd upí zDzdonf Zmwfjr§KyfoGm;awmhonf/ jrefrm jynfa&mufawmhvnf; ol tm;udk;wBuD;arQmfvifhcJh aom OwrfyHkr[kwb f J(zDzd xGuaf jy;cJh&aom olU&efola[mif;),dk;',m;bk&if{um'wfu(oHkUyef; bk&if D zDzpd moifay;cJ&h aom ,dk;',m;bk&if OwrfykH[k tjzpf)a&mufEiS ahf eonf/ (jrefrmeef;wGi;f yk&ydkuyf ef;csu ra&;yg/&efol]ausmufbGm; {um'wf}[k taotcsma&;xm;onf-½Iyg/)zDzt d if;0(odkYr[kw)f tr&yl& wGif aevdkYjzpfawmh ol\ &efola[mif;rsm;ESihaf 0;oxufa0;&m wpfae&mwGif Zmwfjr§Kyfae&ayvdrhrf nf/

olwcYkd spw f hJ q&mtkBd uD;udk arhaysmufroGm;Muygbl;/ aq;0g;ypönf; toHk;taqmifutp vdkavao; r&Sdatmif ydkYay;aeMuwmygyJ/ wpfa,mufwav r[kwyf gbl;/ Edkiif Haygif;rsm;pGmrSm vlaygif;rsm;pGm &Sdygw,f/ vlcsrf;omxifMu ausmif;olausmif;om; wynfhwyef;awGrsm; oavmuf arwåmawG trsm;BuD;cH,l&ygw,f/ tvm;wlyJ tzdk;wefvufaqmifypönf;rsKd;pHkvnf; &cJhygw,f/ ESpaf ygif; 30avmuftwGi;f rSm ykqk;d ? tusq Ð w dk m wpfcgrS 0,fr0wfczhJ ;l ygbl;/ taMumif; rodoal wGu tdrx f rJ mS wDAaD wGtrsm;BuD;?uufquf awG trsm;BuD; awGU&wJt h jyif a&cJaowåm? a&at; puf? t0wfavQmpf ufpwJh acwfay:pufypön;f pHkawG awGUjrifMuavawmh vlcsr;f omyJvkdU xifoGm;wwf Muw,f/ aoaocsmcsmuyfMunfhrSom tJ'Dpuf ypönf;awGrSm Class of 1981, Class of 1990, Class of 1995 qkdwJh pmwrf;awG uyfxm;wmudk awGUMu&rSmudk;/ &Sd&SdorQ pufypönf;tm;vHk;[m ]a&mifjyefarwåm}awGcsnf;yg/ tnmxGufypönf;pHk tJ'v D kd tzdk;wefvufaqmifawG b,fvkyd J &&? raeYu (Zefe0g&D 4)&cJhwJh vufaqmifavmuf MunfEl;yDwdjzpfcJh&w,fvdkY rxifygbl;/ raeYu reufydkif;rSm e,fupmzwfy&dowfygvdkYqkdNyD; vl wpfa,mufzke;f qufvyd pf mar;w,fvkUd zke;f udkiw f Jh orD;wpfa,mufu ajymjyw,f/ naeapmif;us awmh awmfawmfBuD;wJh *syfbl;BuD;wpfckydkufNyD; vli,fwpfa,mufa&mufvmygw,f/ olu *syb f ;l BuD;udk ab;em;rSmcsxm;vdkufNyD; a&SUrSmxdkif&if; ]ausmufyef;awmif;}uygvkdU rdwfqufygw,f/ taxGtxl;udpör&Sdygbl;/ EIwfqufcsifwm ouf oufygvkdUvnf; ajymygw,f/ aemufawmh ol odcsiw f mav;awGar;? &ifzGihfcsiw f mav;awGzGihfeJU wpfem&DavmufMumatmif pum;vufqkH ajymjzpfMu

12345678901234 12345678901234 12345678901234 12345678901234 vlxk pdef0if; 12345678901234 12345678901234 12345678901234 ygw,f/ q&marmaerSmpdk;vkdU jyefygOD;r,fqkdNyD; xjyefawmh vlcsn;f xGuo f mG ;ygw,f/ *syb f l;BuD; arhae&pfNyDvkdU owday;vdkuaf wmhrS jyef0ifvmNyD; ]'gu q&mhtwGuf tnmuoli,fcsi;f awG pkNyD; ydkYvdkufwmyg}vdkY ajymoGm;ygw,f/ ]bm&,f r[kwfygbl;/ tnmxGuf ypönf;av;awGyg}vdkU vnf; ajymygao;w,f/ MunfEl;rsuf&nf oluombm&,fr[kwb f ;l ajymoGm;wm bl;Bu;D eJUtjynfhygwJh ypönf;awGuawmh renf;ygbl;/ trsKd;uvnf; pHkvdkufwm/ xnuf(xef;vsuf) xkyf? ykH;&nfBuD;txkyfuav;awGu txkyfBuD; wpfxkyf? vufzufeJUtaMumfpHkawG? tifrwef BudKufESpfoufwJh ]tpdrf;wnf}o&ufoD;qDpdrf xky?f tmvl;aMumfxkyBf uD;awGu 10xkyaf vmufyg vm&mrSm yHkpHtrsKd;rsKd;? ½dk;½dk;taMumf? ZumuGuf (qefcguGu)f aMumf? ajryJeUJ tpyfaMumf pHkaewmyg yJ/ atmufqHk;usawmh tnm om;BudKufxef;yif jrpf(&efuket f ac:xef;jrpf)u oHk;pnf;ygvku d af o; w,f/ tnmom;qdkawmh tnmpmBudKufwmeJU tawmfyJjzpfoGm;w,f/ tzdk;wefvufaqmifawG &wm? a':vmeJUuefawmhcH&wmxufukd MunfEl; yDwjd zpfryd gw,f/ wpfcgrS rjrifrawGUz;l wJh yk*Kd¾ vf wpfa,mufqu D kd 'Dvkd wul;wu? u&duxcHNyD; vufaqmifawGydkYw,fqdkwm enf;wJh arwåmrS r[kww f m/ orD;awG wpfckNyD;wpfck qGx J kwjf ywJh txkyaf wGukdMunfh&if; MunfEl;vGe;f ? yDwjd zpf& vGe;f vdkU rsu&f nfrsm;awmifvnfryd gw,f/ 'Dvkd ]MunfEl;rsu&f nf}qkw d m rsuv f Hk;xJu xGuv f m wmr[kwfygbl;/ &ifxJESvHk;xJu ,dkpD;usvm wmjrifvkdY ylavmifjcif;uif;w,f/ 'gaMumifh arwåm&dyaf vmufat;jrwm bmrS r&Sb d l;vdkU qkcd Jh Muwm jzpfvdrfhr,f/ arwåmqkdwm a&mifjyef [yfygw,f/


txl;tcsyfy(dk C)

26-4-2020

rif;0Hawmif½dk;teD;u tnm&GmawGqD tvnfoGm;jcif; rwfvwwd,ywfrSm rif;0Hawmif½kd;taemuf bufu tnm&GmawGqD uReaf wmfeYJ 7 Day*sme,fu ukn d n D aD ZmfwYkd tvnfomG ;jzpfcyhJ gw,f/ ppfuikd ;f NrdKU ajrmufbuf 12rkid t f uGmu ausmufyeef- uefBuD; uke;f a'oawGqD tvnfoGm;cJhMuwmyg/ ausmuf yeef-uefBuD;uke;f &GmawGu rEÅav;teD;0ef;usiu f &GmawGjzpfayr,fh uReaf wmfwpfcgrS ra&mufb;l ao; wJh &GmawGjzpfw,f/ ausmufyeef&Gmu uke;f abmif acwfaESmif;ykdif; &wemykHowif;pm&JU t,f'Dwm bk;d 0ZD& acgif;cscJhwJh &GmjzpfjyD; uefBuD;uke;f &Gmu Zmwfrif;om; NrdKUawmfoed ;f atmifarG;zGm;cJw h hJ &Gmjzpf w,f/ wpf&GmeJY wpf&Gm ESpzf mvkHavmufoma0;jyD; ESp&f mG pvk;H toift h wifh pnfyifr&I w dS &hJ mG awGvYdk qkEd idk f ygw,f/ ausmufyeef-uefBuD;ukef;ukdoGm;r,fqkd&if ppfukdif; aumif;rIawmfbk&m;teD;u pma&;&Gm oGm;wJhvrf;twkid ;f 0ifoGm;&rSmjzpfw,f/ 5rkid o f m omavmuf0ifoGm;&if pma&;&Gmukd t&ifa&mufrSm jzpfygw,f/ pma&;&GmvGef&if ausmufyeef&Gmukd a&mufygNyD/ ausmufyeefu &GmBuD;wpf&GmjzpfNyD; tdrfajc 300 0ef;usif&Sdw,f/ ausmufyeef&Gmu rEÅav;-jrpfBuD;em; &xm;vrf;&JU taemufbuf rSm &Gmwnfxm;NyD; &xm;vrf;&JU ta&SUbufrSm &G m OD ; ausmif ; &S d w ,f / &G m xd y f r S m t.v.u ausmif;cGJvnf; &Syd gw,f/ t.v.u ausmif;cGJu tkwfwHwkdif;ywfvnfum&Hxm;NyD; &GmxdyfrSm&Sd w,f/ t.v.u ausmif;cGJteD;rSm BuD;rm;wJh Z&yfBuD;wpfaqmifvnf; aqmufvkyfxm;vkdY c&D; oGm;awG em;em;aeae c&D;wpfaxmufem;Ekid w f ,f/ Z&yf'umtvª&SifawG&JU trnfukd oD;oefYa&; xk;d rxm;bJ tbdk;tbGm;awGeJY rdbawGukd &nfpl; ukokdvfjyKxm;wmyg/ 2016ckESpfu aqmufvkyf vª'gef;xm;wmjzpfNyD; tkwcf ckH H oGyrf ;kd taqmuftOD jzpfygw,f/ ausmufyeef&Gmu rEÅav;-jrpfBuD;em; rD; &xm;vrf; taemufbufrSm &Gmwnfxm;jyD; &GmOD; ausmif;u oHvrf;ta&SUbufrSm&Sdw,f/ ausmuf yeef&GmxdyfrSm pufbD;eif;vmwJh &Gmom; wpf a,mufeYJ awGUw,f/ bk;d 0ZD&eJY ywfoufwm odcsif vdkYqkdawmh olu&GmOD;ausmif;ukd nTefjyw,f/ &GmOD;ausmif;xJukd uGsefawmfwkdY 0ifcJhMuw,f/ &GmOD;ausmif;u oHvrf;&JU wpfzufrSm&SdjyD; tkwf wHwkdif; ywfvnfum&Hxm;wJh ausmif;0if;us,f BuD;? oufwrf;&ifh refusn;f yifBuD;awGu tkHYqkid ;f aew,f/ qGr;f pm;aqmifteD;u &T&J pJYT akd ewJh tkwaf & pifu c&D;a0;uvmwJh uRefawmfwkdYukd at;jr apw,f/ uRefawmfa&m ukdnDaZmfyg wpfa,muf wpfcGuf cyfaomufjzpfMuw,f/ uk&d ifi,fav;awGu ausmif;0if;twGi;f qGr;f pm;aqmifteD;u t&dyaf umif;wJh refusn;f yifawG atmufrSm aqmhupm;aeMuw,f/ ausmif;0if; twGi;f rSm ausmif;aqmifawGukd tpDt&Daqmufxm; w,f/ ausmif;&JU ta&SUajrmufaxmifhrSm apwDi,f wpf q l w nf x m;NyD ; a&T o uF e f ; uyf v ª y l a Zmf xm;w,f / bk d ; 0ZD & [m ya'o&mZf a cwf & J U wpfapmifwnf;aom owif;pm&JU t,f'Dwm? b0&Sirf if;w&m;BuD; uk, d w f idk f rsuEf mS om tay;cH& oljzpfcJhw,f/ eef;awmftwGif; wHcg;r&Sd "m;r&Sd tcsdefra&G; 0ifxGufoGm;vmcGifh&olvnf; jzpfyg w,f/ olUuakd rG;cJw h mu tr&yl&? o&ufok;H yif&mG ? tvkyfvkyfawmh rEÅav;&wemykHaejynfawmf?

tdraf xmifusawmh 0ufvufNrdKUe,f refusn;f jzL&Gm? (refusnf;jzL&Gm t0ifvrf;ukd bkd;0ZD&vrf;tjzpf &Gmom;awGu *kPfjyKrSnfhac:xm;ygw,f) pmay oifMum;jyowmu ppfukid ;f NrdKUe,f qm;awmif&Gm? b0ae0ifcsdeftwGuf a&G;cs,fwJhae&mu om; bkef;awmfBuD;awG oDwif;okH;wJh jrpfreD;urf;a0;? rif;0Hawmif½dk; taemufjcrf;u ukef;acgifacgif ausmufyeef&Gm/ bkd;0ZD& bmaMumifhrsm; olYb0 ae0ifcsed af wGudk wdwq f w d w f hJ tnm&Gmav;wpf&mG rSm ukeq f kH;cJh&ygvdrhf/ &GmOD;ausmif;0if;xJa&mufawmh q&mawmfhukd rEÅav;u vmwJholawGjzpfaMumif; uRefawmfwkdY avQmufxm;vku d Mf uw,f/ q&mawmfu uRefawmf wdku Y kd edAmÁ ef"r®m½kt H wGi;f ac:oGm;NyD; bk;d 0ZD&"mwfykH ukd vkdufvHjyoygw,f/ bkd;0ZD&"mwfykH atmuf f Hqyd &f ku d Ef ySd x f m;w,f/ edAÁmef ajcrSm vlxk trSww "r®m&kHu wpfxyf tkww f ku d f taqmufttHkjzpfjyD; ckdeef;jyom'fawG xnfhoGif;aqmufvkyfxm;w,f/ "r®m½kHtwGif;rSm ausmufyeef &GmOD;ausmif;rSm ausmif;xkid cf JhwJh q&mawmfBuD;okH;yg;&JU "mwfykHawG csdwfqGJxm;w,f/ bkd;0ZD&&JU om;awmfESpfyg;u ausmufyeef&GmOD;ausmif;&JU yxr ausmif;xkid af wG jzpfMuNyD; vuf&Sd q&mawmfu pwkw¬ajrmuf ausmif;xkid q f &mawmfjzpfygw,f/ ausmufyeef&mG u at;csrf;wdwfqdwfwJh tnm&Gmav;jzpfNyD; &Gmae jynfxkdiftrsm;pku awmifolvkyfief; vkyfukdif Muw,f/ pma&;q&m r[maqGeYJ OD;av;NrdKiw f v Ydk nf; ausmufyeef&Gmukd vma&mufavhvmzl;w,fvkdY q&mawmfu rdefYygw,f/ owif;pmq&mwpf a,muf acgif;cscw hJ &hJ mG av;rSm bk;d 0ZD&eJY ywfouf d Ykd rSeaf ygifoiG ;f xm;wJh "mwfykaH v;wpfyko H m wmqkv &Sdawmhw,f/ ausmufyeef&mG u vSsypf pfrD; xdex f ed n f D;aewJh &G m av;wpf & G m yg/ w,f v D z k e f ; vk d i f ; awG v nf ; qufoG,fvdkY&ygw,f/ xD;&dyfeef;&dyfrSm bk&ifh rsufESmom tay;cH&wJh t,f'Dwmwpfa,muf olYb0&JU ae0ifcsdefawGukd om;bkef;awmfBuD;awG oDwif;ok;H wJh ausmufyeef&mG av;rSm ukeq f ;kH cJw h ,f/

bk;d 0ZD& eef;awmfu xGucf mG csed rf mS eef;wGi;f a&;awG ½IyfaxG;pjyKwJhtcsdefvnf;jzpfygw,f/ eD;&m"m; aMumuf&csdefrSm bkd;0ZD& xD;&dyfeef;&dyfatmufu pGecYf mG jyD; 0ufvufe,fuakd &mufc&hJ wmyg/ 0ufvuf e,fuwpfqifh qm;awmif/ qm;awmife,fuae ausmufyeefukd ajymif;a&TUcJhwmjzpfygw,f/ ausmufyeef &Gmav;&JU ta&SUbufrSm rif;0H awmif½dk;BuD;u wHwkdif;ozG,f umqD;xm;w,f/ &Gm&JU ajrmufbuf 2zmvkHausmrf Sm uefBuD;uke;f &Gm&Sd NyD; ausmufMurf;vrf;uwqifhoGm;Ekdifw,f/ ppfukdif;jrdKUeJYvnf; vufwpfurf;tuGmrSm&Sdw,f/

vrf;yef;qufo, G af &;u 2020jynhEf pS af &mufonfw h idk f ausmufMurf;vrf;tqifhom &Sad o;w,f/ bk;d 0ZD& ausmufyeefa&mufcsed rf Sm vlolreD;wJh &Gmi,fZeyk'f jzpf a erS m yJ / bmyJ j zpf j zpf ausmuf y eef & G m u owif;pmq&m bk;d 0Zd&aMumifh ordki;f vSwJh&mG av; jzpfcyhJ gw,f/ uRefawmfwkYd obifx h yd af cgifNrdKUawmf ode;f atmif&UJ ZmwduefBuD;uke;f &Gmbuf c&D;qufO;D rSmrkdY q&mawmfukd avQmufxm;NyD; tcsdefrvifhrD jyefcJhMuw,f/ ausmufyeef&mG uxGucf sed rf Sm aerGe;f wnfhcgeD;NyD/


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
sunday actpo by mandalaydailynewspaper - Issuu