Issuu on Google+

www.media.link.com.mt

Numru 12,919

€0.45

Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

Il-Ba;it se jkompli jirrispondi g[all-kri]i internazzjonali ...u jkompli jo[loq ix-xog[ol minn Matthew BONETT

Il-Gvern iddikjara lbiera[ li fil-Ba;it g[as-sena ddie[la jrid ikompli jirrispondi g[all-kri]i internazzjonali u biex ikomplu ji;u protetti lpostijiet tax-xog[ol f’pajji]na bi strate;ija /ara li dejjem kellu u tat irri]ultati tant li salvat 5,000 impjieg fl-ag[ar ]minijiet tar-ri/essjoni ekonomika dinjija. Din id-dikjarazzjoni g[amilha l-Ministru talFinanzi, l-Ekonomija u lInvestiment Tonio Fenech fi tmiem laqg[a ta’ aktar minn sag[tejn li mexxa mal-Kunsill Malti g[allI]vilupp Ekonomiku u So/jali (MCESD) li saret ilbiera[. Dan il-Gvern, sostna Tonio Fenech, dejjem kellu strate;ija /ara, tant li meta l-fabbriki da[lu f’diffikultajiet, il-Gvern salva 5,000 impjieg. Din listrate;ija se ter;a’ tkun /ara fil-Ba;it li jmiss. Fil-laqg[a mal-MCESD il-Ministru Fenech g[amel pre]entazzjoni lill-imsie[ba so/jali kollha, waqt li ;ie diskuss id-dokument ta’ qabel il-Ba;it. Fil-laqg[a, [adu sehem it-trade unions u l-korpi kostitwiti ta’ pajji]na, li issa huma mistennija jippreparaw rapport dettaljat sal-laqg[a li jmiss fil-bidu ta’ Ottubru. F’kummenti lil IN-

NAZZJON e]att wara llaqg[a, il-Ministru Tonio Fenech qal li matul illaqg[a ;iet diskussa lorjentazzjoni li l-Gvern qed jara g[all-Ba;it li jmiss fiddawl tas-sitwazzjoni ekonomika u finanzjarja kemm f’pajji]na kif ukoll fl-Ewropa u d-dinja. Hu qal li kien hemm diskussjoni intensiva dwar ix-xejra internazzjonali u kif din jista’ jkollha effett fuq pajji]na. Tonio Fenech sostna wkoll li l-prijorità se tibqa’ li jkun hawn l-istabbiltà u ti]died l-attività ekonomika, u g[alhekk, filBa;it ma jistg[ux jid[lu lproposti kollha li jir/ievi lMinisteru, i]da [e;;e; lillpubbliku biex jag[ti rreazzjoni tieg[u g[adDokument ta’ qabel ilBa;it, biex jekk jaslu fil[in, ikunu jistg[u jitpo;;ew fuq il-mejda u ji;u diskussjoni malMCESD. Proprju dwar dan, ilbiera[ filg[odu, filParlament Ewropew kien hemm seduta ddedikata lillkri]i ekonomika u l-effetti tag[ha fuq l-ewro. Fil-bidu tas-sessjoni, il-President tal-Kummissjoni Ewropew José Manuel Barroso qal li z-zona ewro g[andha quddiemha ;lieda g[allfutur tag[ha. g[al pa;na 5

28,000 sid ta’ negozji ]g[ar u self-employed gawdew minn tnaqqis fl-Income Tax li jla[[aq sa €25,000 kull wie[ed meta jinvestu u jimpjegaw aktar [addiema (Ritratt> Michael Ellul)

€187 miljun f’g[ajnuna lil negozji ]-]g[ar u self employed minn Charles MUSCAT

Fl-a[[ar tliet snin is-sidien tan-negozji ]zg[ar u s-self-employed gawdew total ta’ €187 miljun f’g[ajnuna ta’ tax credits u f’g[otjiet biex itejbu n-negozji tag[hom. Jirri]ulta li 28,000 sid ta’ negozji ]g[ar u self-employed ibbenefikaw minn tnaqqis fl-Income Tax li jla[[aq sa €25,000 biex jinvestu u jimpjegaw aktar [addiema. Il-Prim Ministru u Kap tal-Partit Nazzjonalista Lawrence Gonzi qal dan ilbiera[ waqt ]jara li g[amel lil diversi negozji ]g[ar u self-employed fiz-Zona Industrijali tal-Mosta.

I]-]jara kienet organizzata mis-Segretarjat g[all-Intrapri]i }g[ar u Medji tal-PN, b[ala parti mill-attivitajiet bi t[ejjija g[all-festi talIndipendenza. Il-Prim Ministru Lawrence Gonzi, akkumpanjat mis-Segretarju :enerali Paul Borg Olivier u minn Patrick Cutajar, ilPresident tas-Segretarjat g[all-Intrapri]i }g[ar u Medji tal-PN, iltaqa’ mas-sidien tan-negozji, self-employed u [addiema fil-lant tax-xog[ol tag[hom.

L-Italja

UEFA Champions League

Il-Prim Ministru Silvio Berlusconi jirba[ vot ta’ fidu/ja importanti dwar il-pjan tal-awsterità

Inter ;arrbu telfa sorprendenti f’darhom waqt li t-timijiet ta’ Manchester kienu mi]muma draw

Ara Pa;na 13

Ara pa;na 30

g[al pa;na 3


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

Lokali 3

Atmosfera po]ittiva u fidu/ja fl-ekonomija minn pa;na 1

Hu ]ar diversi mastrudaxxi, mekkaniks, sprayers, panel beaters, [wienet li ja[dmu l-[;ie; u l-mirja, u negozji ]g[ar o[ra. Hu [abbar li 28,000 sid ta’ negozji ]g[ar u selfemployed gawdew minn tnaqqis fl-Income Tax li jla[[aq sa € 25,000 kull wie[ed meta jinvestu u jimpjegaw aktar [addiema. Il-Prim Ministru qal li [afna negozji ]g[ar u selfemployed gawdew milliskemi li [are; il-Gvern u appella biex aktar negozji ]g[ar imorru g[and il-Malta Enterprise biex jing[ataw informazzjoni dwar kif jistg[u jibbenefikaw minnhom. Is-sidien tan-negozji qalu li l-kompetizzjoni hi wa[da kbira imma huma qed ikunu kompetittivi billi jinvestu aktar u qed ikollhom ixxog[ol. Huma fa[[ru wkoll ix-xoghol li sar fit-toroq tazZona Industrijali tal-Mosta li matul l-a[[ar snin ing[ataw wi// ;did. Fost is-sidien tan-negozji u s-self-employed kien hemm ukoll u[ud li g[adhom ]g[a]ag[ li anke studjaw l-MCAST u llum fet[u negozji g[al rashom. Dwar dan il-Prim Ministru qal li l-investiment li g[amel il-Gvern fl-a[[ar 10 snin fledukazzjoni vokazzjonali permezz tal-MCAST, qed jag[ti l-frott u kompla li lqasam vokazzjonali hu ssinsla tal-ekonomija Maltija. Hu qal li l-Gvern hu impenjat li jkompli jg[in linnegozji ]-]g[ar u s-self employed biex dawn ikomplu jikkontribwixxu favur l-ekonomija ta’ pajji]na fi ]mien meta filpajji]i ta’ madwarna, fosthom l-Italja, Spanja, ilPortugall u l-Gre/ja, hemm sitwazzjoni diffi/li u g[alhekk pajji]na jrid ikun kapa/i jikkumbatti lmaltemp ekonomiku. Hu qal li pajji]na jrid li dawn l-isfidi jdawwarhom f’opportunitajiet u jirri]ulta li fost in-negozji ]-]g[ar u s-self-employed hemm atmosfera po]ittiva u fidu/ja fl-ekonomija.

Fost is-sidien ta’ negozji u self-employed li ltaqa’ mag[hom ilbiera[ il-Prim Ministru Lawrence Gonzi kien hemm u[ud li g[adhom ]g[a]ag[ li anke studjaw l-MCAST u llum fet[u negozji g[al rashom (Ritratti> Michael Ellul)


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’Settembru, 2011

Lokali 5

Il-Parlament Ewropew jiddiskuti l-kri]i internazzjonali minn pa;na 1

Hu spjega li l-Ewropa qed tiffa/ja l-aktar ;lieda serja ta’ din il-;enerazzjoni, waqt li semma wkoll li l;lieda hi g[all-impjiegi u lfamilji Ewropej. Barroso [abbar li lKummissjoni Ewropea se tintrodu/i bonds Ewropej, li qed jitqiesu b[ala pass importanti biex tipprova tilqa’ g[all-kri]i tad-dejn kbir li g[andhom u[ud mill-pajji]i taz-zona ewro. Il-President talKummissjoni Ewropea appella biex il-pajji]i kollha tal-Unjoni Ewropea jing[aqdu flimkien g[ax ittriq mhix wa[da fa/li. Fil21 ta’ Lulju l-mexxejja talpajji]i Ewropej kienu qablu dwar fond ;did ta’ €400 biljun, li jintu]aw f’ka] ta’ di]astru finanzjarju f’xi pajji] Ewropew. Hu appella biex dan il-ftehim ji;i ratifikat fl-inqas ]mien possibbli, g[ax juri li lEwropa qieg[da ta[dem

biex ittemm il-kri]i li laqtitha. Appella wkoll lillGre/ja biex ittemm ilprogramm ta’ awsterità li g[andha. Fil-Parlament Ewropew ilbiera[, tkellem ukoll ilKummissarju Ewropew responsabbli mill-Affarijiet Ekonomi/i u Monetarji, Olli Rehn, li qal li l-Ewropa g[addejja minn perjodu fejn hemm pressjoni qawwija fuq it-tkabbir ekonomiku u [olqien tax-xog[ol. Hu rrea;ixxa g[al xi kummenti li l-Gre/ja a[jar to[ro; mill-Unjoni Ewropea u miz-zona ewro u qal li jekk il-Gre/ja to[ro;, anke lmunita ewro tbati. Il-Ministru tal-Finanzi Pollakk Jacek Rostowski, pajji] li b[alissa g[andu lPresidenza tal-Unjoni Ewropea, wissa li l-kri]i ekonomika, minbarra li tista’ twassal biex tfalli lmunita ewro, tista’ twassal ukoll g[all-kollass talUnjoni Ewropea.

Progress fil-;lieda kontra r-razzi]mu Mill-konklu]jonijiet ta’ rapport tal-Kumitat tanNazzjonijiet Uniti dwar lEliminazzjoni tadDiskriminazzjoni Razzjali, jirri]ulta li l-Gvern Malti g[amel progress fil-;lieda kontra r-razzi]mu u xxenofobja, l-aktar wara lemendi li saru fil-li;i u li wasslu biex diversi persuni tressqu l-Qorti. L-isforzi tal-awtoritajiet Maltin biex jindirizzaw ilwasliet ta’ immigranti irregolari wkoll kienu rikonoxxuti. Fi stqarrija, il-Ministeru tal:ustizzja u l-Intern qal li minkejja dan, diversi punti li tressqu fir-rapport, l-aktar dawk li jittrattaw limmigrazzjoni u l-a]il, jistg[u jag[tu impressjoni ]baljata. Fost dawn, ir-rapport jg[id li l-Kumitat hu m[asseb dwar

rapporti li d-drittijiet talimmigranti mhux dejjem huma garantiti fil-prattika. Ir-rapport ma jispe/ifikax liema huma dawn id-drittijiet imma rrakkomandazzjoni tittratta linformazzjoni lil immigranti dwar id-drittijiet tag[hom u lg[ajnuna legali. Il-Ministeru qal li minbarra d-drittijiet li huma garantiti bil-li;i, l-immigranti jing[ataw informazzjoni dwar id-drittijiet tag[hom permezz ta’ fuljett b’lingwi differenti, malli jid[lu fi/-/entri ta’ detenzjoni. Linformazzjoni tirrigwarda dwar id-dritt li japplikaw g[al a]il, id-dritt li jappellaw ordni li jintbag[tu lura u d-dritt li jisfidaw id-detenzjoni. Il-Ministeru fakkar ukoll li persuni vulnerabbli b[alma huma minuri u nisa bit-tfal ma jin]ammux f’detenzjoni u llibertà tag[hom tkun ristretta

biss sakemm isiru t-testijiet medi/i tag[hom. Sar ukoll xog[ol ta’ titjib fi/-/entri ta’ detenzjoni u t-tined inbidlu mill-mobile homes. Il-Gvern se jkompli ja[dem biex itejjeb i/-/entri ta’ detenzjoni. Dwar l-irvellijiet li saru fi//entru ta’ detenzjoni f’{al Safi din is-sena, il-Ministeru tal:ustizzja u l-Intern qal li ntu]at l-inqas forza me[tie;a biex is-sitwazzjoni kkalmat. Lawtoritajiet addottaw proposti li saru fir-Rapport De Pasquale u l-media ng[atat a//ess g[al dawn i/-/entri u n-nies tasServizzi ta’ Detenzjoni ng[ataw ta[ri; apposta. Rigward l-integrazzjoni, inklu] l-integrazzjoni tan-nisa fost l-immigranti, l-A;enzija tal-Welfare u l-A]il wettqet diversi inizjattivi favur lintegrazzjoni fosthom ta[ri; fil-lingwi u fix-xog[ol.

}ieda fl-indi/i tal-prezzijiet

L-indi/i armonizzat tal-prezzijiet f’Malta matul Awwissu ra ]ieda ta’ 1.1 fil-mija. Din i]-]ieda kienet l-aktar ri]ultat ta’ ]ieda fil-prezzijiet tal-lukandi u r-ristoranti. }idiet o[ra kienu re;istrati fis-settur tal-ikel u x-xorb mhux alko[oliku, fis-settur tat-trasport, servizzi u anke

fis-settur tal-komunikazzjoni. Dan fl-istess waqt li kien hemm tnaqqis fis-settur tal-ilbies u anke ]-]raben, l-g[amajjar, u apparat tad-dar. Matul Awwissu li g[adda r-rata ta’ inflazzjoni kienet ta’ 2.8% filwaqt li r-rata annwali baqg[et fil-livell ta’ 2.3%.


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

2 Lokali

Testijiet tad-demm b’xejn f’G[awdex g[al studju dwar id-dijabete

Revi]joni tar-Re;istru Elettorali

Il-Kummissarju Elettorali Prin/ipali av]a li d-data tal-g[eluq g[arRe;istru Elettorali g[allElezzjoni :enerali rivedut, li jmissu jkun ippublikat f’Ottubru, hi t-30 ta’ Settembru 2011. Il-persuni kollha ta’ nazzjonalità Maltiija li g[andhom 18-il sena u fuqhom u li isimhom ma jidhirx fir-Re;istru Elettorali ppublikat f’April 2011, u li g[adhom ma applikawx g[arre;istrazzjoni b[ala votanti, g[andhom japplikaw kemm-il darba jkollhom il-kwalifiki ne/essarji. Formoli talapplikazzjoni jinkisbu millG[ases tal-Pulizija, milluffi//ju tal-kunsill lokali u mill-Uffi//ju Elettorali. Dawn il-formoli jistg[u jitni]]lu wkoll mis-sit www.electoral.gov.mt. G[all-konvenjenza ta’ dawk li jixtiequ japplikaw g[ar-re;istrazzjoni b[ala votanti jew g[al tibdil jew korrezzjoni fir-Re;istru Elettorali, l-Uffi//ju Elettorali jkun miftu[ g[all-pubbliku mit-Tnejn sal-:img[a, mis-7.30am sas- 2pm, l-Erbg[a mit3pm sas-6pm, u s-Sibt mis7.30am sal-10.30am.

■ Kampanja edukattiva ta’ ;img[a mnedija minn kumpaniji privati bil-g[an li ji]died l-g[arfien dwar id-dijabete It-tmintax-il spi]erija f’G[awdex mill-biera[ qed jie[du sehem f’kampanja edukattiva ta’ ;img[a mnedija minn kumpaniji privati bilg[an li ji]died l-g[arfien dwar id-dijabete f’G[awdex. Il-kampanja, ACCUCHEK’IN GOZO, qed issir minn Vivian Corporation, rappre]entanti ta’ Roche Diagnostics, bl-g[ajnuna ta’ Accu-Check Active, meter li jkejjel il-livell taz-zokkor fiddemm, u bil-kollaborazzjoni tal-Ministeru g[al G[awdex u tal-Kunsill Lokali tar-Rabat G[awdex. Matul il-kampanja, li nfethet ilbiera[, fl-ispi]eriji kollha ta’ G[awdex se ting[ata informazzjoni dwar id-dijabete u se jsir monitoring b’xejn tazzokkor fid-demm. Dawk li jag[mlu l-ewwel test iktar tard ji;u mistiedna jag[mlu test ie[or b’xejn xahrejn wara biex jaraw jekk ikunx inbidel illivell taz-zokkor fid-demm.

B’rabta ma’ din il-kampanja, bil-kollaborazzjoni tal-Isptar :enerali ta’ G[awdex, twaqqaf ukoll /entru informattiv fi Pjazza Indipendenza fir-Rabat G[awdex biex minnu ting[ata iktar informazzjoni. Giovanna Debono, ilMinistru g[al G[awdex, [e;;et lill-pubbliku biex jie[u sehem bi [;aru u b’hekk jag[milha possibbli li to[ro; stampa iktar /ara dwar iddijabete f’G[awdex. Hi ddeskriviet l-istudju li se jsir b[ala wie[ed li jista’ jwassal g[al servizz dejjem a[jar lil min isofri mid-dijabete f’G[awdex. Yan Grima, Product Specialist ta’ Vivian Corporation, spjega kif dan le]er/izzju f’G[awdex qed isir wara li f’Malta sar ie[or fuq skala ferm i]g[ar, bi 12-il persuna, li madankollu wera li persuna bid-dijabete tista’ timmani;;ja l-kundizzjoni

tag[ha b’mod effettiv biex issegwi mill-qrib l-istess kundizzjoni. Ir-ri]ultati finali ta’ dan listudju kkonfermaw li lHbA1c (il-medja tal-livell tazzokkor fid-demm fuq it-tliet xhur ta’ qabel) instab li kien 1.7% inqas meta mqabbel mallivell qabel ma beda l-istudju. Tnaqqis ta’ 1% HbA1c inaqqas ir-riskju ta’ mewt relatat ma’ dijabete b’21% u riskju ta’ attakk ta’ qalb b’14%. Dan iwassal ukoll g[al inqas kumplikazzjoniet flg[ajnejn, fis-saqajn u filkliewi. Fost il-kumplikazzjonijiet ikkaw]ati mid-dijabete, wie[ed isib problemi filkliewi, fin-nervituri, fis-saqajn u fl-idejn. Kumplikazzjonijiet o[ra fuq medda itwal ta’ ]mien jistg[u jissarrfu fi problemi fil-;ilda, problemi fid-di;estjoni, nuqqas ta’ funzjoni ta’ natura sesswali u problemi fis-snien u l-[anek.

Ri]ultat tas-Super 5

In-numri tas-Super 5 li telg[u lbiera[ huma: 27, 16, 8, 9, 35. Tnejn qatg[u l-[ames numri u reb[u 90,000.00 kull wie[ed. 50 qatg[u erba’ numri u reb[u €908.70 kull wie[ed filwaqt li 2,196 qatg[u tliet numri u reb[u €25.00 kull wie[ed. Il-premju g[at-tlug[ li jmiss se jkun mhux inqas minn €120,000. IT-TEMP

UV INDEX

8

IT-TEMP perjodi xemxin, li jsir pjuttost imsa[[ab bil-possibbiltà ta’ xi ftit xita matul filg[odu VI}IBBILTÀ tajba IR-RI{ [afif l-iktar mill-Punent BA{AR [afif IMBATT ftit li xejn TEMPERATURA l-og[la 30˚C XITA f’dawn l-a[[ar 24 sieg[a xejn Xita mill-1 ta’ Settembru 0.1 mm IX-XEMX titla’ fis-06.43 u tin]el fis-1912

IL-{AMEST IJIEM LI :EJJIN

IL-{AMIS L-og[la 30˚C L-inqas 21˚C

IL-:IMG{A L-og[la 30˚C L-inqas 21˚C

IS-SIBT L-og[la 30˚C L-inqas 21˚C

IL-{ADD L-og[la 29˚C L-inqas 21˚C

IT-TNEJN L-og[la 28˚C L-inqas 21˚C

UV

UV

UV

UV

UV

8

8

8

8

8

TEMPERATURI FI BLIET BARRANIN It-temperatura u t-temp f’dawn l-ibliet kapitali (f’nofsinhar [in ta’ Malta) lbiera[ kienet> Malta 28˚xemxi, Al;eri 30˚C xemxi, Amsterdam 16˚C imsa[[ab, Ateni 33˚C xemxi, Lisbona 30˚C xemxi, Berlin 18˚C xemxi, Brussell 16˚C ftit imsa[[ab, il-Kajr 32˚C xemxi, Dublin 14˚C imsa[[ab, Kopen[agen 18˚C ftit imsa[[ab, Frankfurt 19˚C imsa[[ab, Milan 30˚C xemxi, Istanbul 31˚C xemxi, Londra 19˚C ftit imsa[[ab, Madrid 31˚C xemxi, Moska 18˚C ftit imsa[[ab, Pari;i 18˚C xemxi, Bar/ellona 29˚C xemxi, Ruma 28˚C xemxi, Tel Aviv 30˚C xemxi, Tripli N#A, Tune] 32˚C ftit imsa[[ab, Vjenna 19˚C xita, Zurich 17˚C imsa[[ab, Munich 17˚C ftit imsa[[ab, Stockholm 17˚C imsa[[ab, St. Petersburg 16˚C imsa[[ab.

Delegat ;did g[all-edukazzjoni nisranija L-Ar/isqof Pawlu Cremona nnomina lil Fr Charles Mallia O.Carm biex ikun id-delegat tieg[u g[all-edukazzjoni nisranija. Hu se jie[u post Fr Dominic Scerri O.P. li ilu jokkupa din il-kariga g[al dawn l-a[[ar 20 sena. Matul dawn it-22 sena Fr Charles Mallia kien isSegretarju tal-Private Schools Association u g[all-iskejjel

indipendenti fuq il-Bord talMATSEC. Kien ukoll involut fit-tmexxija tal-E]ami Komuni g[ad-d[ul fl-ewwel sena sekondarja fl-iskejjel tal-Knisja u kien parti mill-kumitat li kiteb ir-rapport dwar it-tran]izzjoni mill-Primarja g[as-Sekondarja. Irrappre]enta lill-iskejjel talKnisja fit-tfassil tat-tieni Kurrikulu Nazzjonali u f’dak li qed ji;i diskuss b[alissa.

Membru f’Kumitat Re;jonali tal-WHO Ray Busuttil, isSupretendent tas-Sa[[a Pubblika, in[atar membru fil-Kumitat Re;jonali talOrganizzazzjoni Dinjija tas-Sa[[a (WHO) g[allEwropa. Il-Ministeru tas-Sa[[a, lAnzjani u l-Kura filKomunità fi stqarrija fera[ lit-Tabib Busuttil g[al din il-kari;a spe/jalment min[abba l-fatt li Malta ma kinitx rappre]entata fuq l-Istanding Committee g[al dawn l-a[[ar 15-il sena. Din il-[atra ;iet fi ]mien kru/jali meta Malta se tlaqqa’ l-laqg[a talKumitat Re;jonali Ewropew tal-WHO s-sena d-die[la. Il-Ministeru qal li permezz ta’ din il-[atra, Malta se tkun f’po]izzjoni aktar b’sa[[itha biex issa[[a[ l-impenn tag[ha biex jitjieb is-settur tassa[[a fuq livell globali g[all-benefi//ju talpazjenti. Ray Busuttil ing[aqad mad-Dipartiment tasSa[[a fl-1988 u n[atar Direttur tal-Kura Primarja fl-1992. Hu n[atar Direttur :enerali fl-1999 u fl-a[[ar 12-il sena rrappre]enta lil Malta f’diversi laqg[at fosthom fl-Assemblea Dinjija tas-Sa[[a u filKumitat Re;jonali talWHO g[all-Ewropa. F’isem il-Gvern Malti, il-Ministru tas-Sa[[a, lAnzjani u l-Kura filKomunità fera[ lil Ray Busuttil u awguralu kull su//ess f’dan ir-rwol importanti.

B[al-lum 25 sena

E

luf kbar ta’ nies [onqu Triq irRepubblika fil-Belt biex jattendu g[ad-dimostrazzjoni li l-PN organizza fl-okka]joni tat-22 anniversarju mill-kisba tal-indipendenza. Matul iddimostrazzjoni li bdiet minn Pjazza San :or; u ntemmet f’Bieb il-Belt spikkat ukoll il-pre]enza qawwija tal-Pulizija u suldati mit-Task Force, u[ud minnhom armati b’machine guns. Kien hemm ukoll fire engines u trakkijiet tal-armata. Madankollu dan xejn ma xejjen l-entu]ja]mu kbir talpartitarji pre]enti li taw mer[ba mill-isba[ lil Eddie Fenech Adami u Guido de Marco li g[addew minn qalb il-folla abbord Land Rover. Spikkaw ukoll banners fosthom bil-motto tal-festi talIndipendenza li kien ‘Is-Sewwa jirba[ }gur’. Messa;;i o[ra kienu ‘I]}g[a]ag[ bla futur ta[t ir-re;im’ u ‘IlPartit tal-{addiema sar il-partit tal-qg[ad’.


IN-NAZZJON Il-{amis 15 ta’ Settembru, 2011

4 Lokali

Investituri jippre]entaw ittra uffi/jali fil-konfront tal-BOV 40 persuna li fil-ma;;oranza tag[hom di;à huma pensjonanti jew waslu g[all-età tal-pensjoni ppre]entaw ittra uffi/jali fil-konfront tal-Bank of Valletta u qed jallegaw li intortament ingidmu wara li investew fil-bank biex ikollhom d[ul addizzjonali g[allpensjoni. Skont huma l-bank investa l-flus tag[hom f’kapital fejn hemm riskji g[oljin u g[alhekk tilfu dak li tant [admu g[alih. Huma qalu wkoll li l-BOV investielhom flus f’istituzzjonijiet finanzjarji ta’ riskju kbir fosthom il-Lehman Perpetual Securities fejn dawn tilfu t-total kollu talkapital investit. Dan kollu meta l-bank minn qabel kien jaf li hemm riskji kbar u ma infurmax lill-investituri dwar dawn l-istess riskju. L-ittra uffi/jali tg[id li kien hemm o[rajn li xtaqu jkabbru l-kapital tag[hom u minkejja l-fidu/ja tag[hom fl-istess bank huma tilfu lflus wara investiment [a]in li sar. Dawn l-investituri qalu li huma lkoll persuni li m’g[andhom l-ebda ta[ri; jew esperjenza fil-qasam

finanzjarji u sa[ansitra w[ud minnhom lanqas biss ir/evew edukazzjoni formali jew inkella l-livell edukattiv tag[hom huwa baxx [afna. Huma qalu li fil-passat kienu jwarrbu xi [a;a biex dan ikun jista’ jrendilhom meta jil[qu l-età tal-pensjoni biex ikollhom xi [a;a addizzjonali. Qalu li g[al dan liskop huma stra[u fuq ilfidu/ja li kellhom f’dan ilbank. Ing[ad ukoll li w[ud minnhom anke kienu jir/ievu stediniet ming[and l-impjegati tal-istess bank biex jag[mlu u]u mis-servizz offrut mill-Wealth Management Services u lkonsulenti finanzjarji dwar lippjanar tal-BOV. L-40 investitur qalu li lbank kien konxju ta//irkostanzi personali tag[hom u kien evidenti li huma ma kinux f’po]izzjoni li jie[du ebda tip ta’ riskju fit-tip ta’ investiment su;;erit lilhom li seta’ jwassal g[at-telf tal-kapital tag[hom jew id-d[ul annwali tag[hom. Huma qalu li l-bank kien ikklassifikahom b[ala Retail

Clients u dan skont Direttiva tal-Unjoni Ewropea bl-isem ta’ Markets in Financial Instruments Directive, mag[rufa b[ala l-MIFID. Dawn qalu wkoll li ;ew im[ajra u ng[ataw pariri mill-BOV li wassluhom biex investew parti sostanzjali u f’okka]jonijiet, il-kapital kollu li kellhom, permezz talistess bank fi prodotti finanzjarji li kellhom riskji g[oljin. Il-flus investiti kienu n[ar;u minn Barclays, Erste, HBOS, Lehman, Lloyds Bank, Royal Bank of Scotland, Svensk Export Kredit u o[rajn. Min[abba //irkostanzi tag[hom fosthom l-età avvanzata, l-istat ta’ sa[[a ta’ w[ud minnhom, irri]orsi finanzjarji limitati u n-nuqqas ta’ esperjenza u ta[ri; fil-qasam tal-finanzi, dawn it-tipi ta’ prodotti ma kinux xierqa g[alihom u dan kif titlob il-li;i dwar l-a[jar pratti/i fis-suq. L-ittra uffi/jali kienet ippre]entati mill-Professur Ian Refalo, l-Avukat Roderick Zammit Pace u lProkoratur Legali Nicholette Aquilina.

Il-BOV se jwie;eb fi]-]mien opportun Il-Bank of Valletta (BOV) u l-konsulenti legali tieg[u se jistudjaw bir-reqqa l-kontenut ta’ ittra ;udizzjarja li ppre]entaw fil-Qorti numru ta’ investituri u fi]-]mien opportun it-twe;iba tal-Bank g[al din l-ittra ting[ata skont kif ikun xieraq. Fi stqarrija il-BOV qal li fid-29 ta’ Awwissu 2011 ir/ieva ming[and Finco Treasury Management Limited (Finco) ittra miktuba minn Refalo & Zammit Pace, Advocates, li kienet tikkon/erna g[add ta’ transazzjonijiet marbutin ma’ securities perpetwi e]egwiti f’isem /erti partijiet. Nhar is-6 ta’ Settembru 2011, il-BOV wie;eb g[al din l-ittra u, filwaqt li /a[ad l-

allegazzjonijiet bla ba]i, sa[aq ukoll li kien lest jiltaqa’ mal-partijiet kon/ernati biex jiddiskuti u jifhem it-t[assib partikolari tag[hom. Minn dak i]-]mien saru g[add ta’ tentattivi biex jinstabu dati vijabbli sabiex ikunu jistg[u jse[[u dawn l-appuntamenti. Fl-14 ta’ Settembru 2011, il-BOV r/ieva rapporti varji mill-mezzi tal-a[barijiet fejn ing[ad li dawn l-investituri, rappre]entati minn Refalo & Zammit Pace u minn Finco, kienu po;;ew quddiem ilQrati ittra ;udizzjarja f’dan irrigward. Sa meta nkitbet din l-istqarrija, l-ittra ;udizzjarja inkwistjoni, filwaqt li dehret fuq il-mezzi tax-xandir, baqg[et qatt ma twasslet g[and il-BOV.

Jiltaqg[u t-tliet konfederazzjonijiet tat-trade unions f’Malta G[all-ewwel darba flistorja trejdunjonistika ri/enti ta’ Malta, it-tliet konfederazzjonijiet tattrade unions Maltin, isCMTU, il-FORUM u lGWU kellhom laqg[a preliminarja bejniethom fejn iddiskutew ir-relazzjonijiet futuri bejniethom. Il-laqg[a kienet immexxija mill-Professur Edward Zammit li ftit ta]-

]mien ilu kien mistieden mill-eks Segretarju :enerali tal-ETUC, biex jintervjeni u jorgannizza laqg[a simili. Din il-laqg[a kienet wa[da po]ittiva, fatt li jawgura tajjeb g[all-futur. It-tliet na[at qablu li jkompli jiltaqg[u b’mod regolari u jaraw kif isibu modi biex jersqu aktar lejn xulxin.


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

6 Lokali

Muscat g[andu [afna xi jwie;eb dwar Alex Sceberras Trigona Il-Prim Ministru Lawrence Gonzi sa[aq li l-Kap talOppo]izzjoni Joseph Muscat g[andu [afna xi jwie;eb mhux biss dwar proposti li jg[id li g[andu u li jrid i[allihom g[al lejlet l-elezzjoni, i]da anke dwar dokumenti li issa [ar;u fil-bera[ u li juru kif il-Partit Laburista ta’ qabel l-1987 kien po;;a lil Malta f’sitwazzjoni li tqanqal t[assib dwar it-theddida g[addemokrazija. Lawrence Gonzi sa[aq li Joseph Muscat g[andu jwie;eb dwar x’kien jag[mel Alex Sceberras Trigona, illum Segretarju Internazzjonali, biex wassal lill-eks President Amerikan Ronald Reagan jesprimi b’kitba t[assib serju dwar Malta. Il-Prim Ministru qal li lPartit Nazzjonalista dejjem tkellem il-verità mal-poplu. Hekk g[amel fil-kri]i ta]-]ejt. Il-Partit Laburista dejjem ried ja[bi u hekk g[adu jag[mel sal-lum. Meta kien qed jindirizza laqg[a tal-g[eruq fid-Dar ?entrali tal-PN, Lawrence Gonzi appella lill-poplu jkomplu juri li hu kburi bilkisbiet ta’ pajji]na u jkun minn ta’ quddiem mal-poplu Malti fi/-/elebrazzjonijiet talkisba importanti talIndipendenza. Lawrence Gonzi fisser li lpoplu Malti jinsab kburi li minkejja l-maltemp kbir kontrih, irnexxielu jilqa’ g[alih b’su//ess. I/-/elebrazzjonijiet tal-festi tal-Indipendenza g[andom iservu biex il-poplu juri li hu kburi li qed jirba[ ilmaltemp u jekk irnexxielu f’mumenti diffi/li, se jkun jista’ jakkwista aktar meta ]]mien ikun a[jar. Il-Prim Ministru qal li dan is-su//ess inkiseb g[aliex ilpoplu jirrikonoxxi l-fidu/ja li g[andu l-Gvern fih kuntrarjament g[all-isfidu/ja li g[adu juri l-partit fl-Oppo]izzjoni bilKap tal-Oppo]izzjoni jkompli j/ekken il-kwalitajiet tal-poplu b[all-mexxej ta’ qablu.

Lawrence Gonzi qal li filwaqt li llum qed nitkellmu fuq dak li qed ji;ri fil-g]ejjer Maltin, pajji]na jinsab imdawwar b’avvenimenti li lkoll g[andhom effett fuqna. Fuq na[a hemm pajji]i milquta bi kri]i finanzjarja filwaqt li fin-na[a t’isfel hemm pajji]i milquta mill-kri]i politika. Malta hi milquta minn kri]ijiet li pajji]i o[ra ma g[andhomx. Madankollu, kompla l-Prim Ministru, Joseph Muscat ilu tliet snin s[a[ jipprova jnessi dan kollu u ja[bi l-verità millpoplu. B[all-mexxej ta’ qablu, Joseph Muscat qed imaqdar lill-poplu Malti u jqisu b[al makku. Hu fatt li [add ma jista’ ji/[du li l-kri]i finanzjarja tant hi kbira li laqtet sa[ansitra lill-Istati Uniti, li sa ftit tas-snin ilu kienet meqjusa b[ala l-ekonomja li tmexxi lid-dinja. Anke b’dan il-mew; kollu kontrina, Malta rnexxielha ssalva eluf ta’ impjiegi fil-fabbriki u flindustrija. Ra]]net il-qg[ad filwaqt li ma naqsux, anzi ]diedu l-benefi//ji, l-istipendji u l-g[ajnuniet f’in/entivi. Il-Prim Ministru qal li filwaqt li Joseph Muscat i/ekken lill-poplu Malti, irri]ultati juru s-su//essi ta’ pajji]na. Bil-maltemp kontra, Malta tirri]ulta fil-[ames post fost il-pajji]i bl-inqas persuni jirre;istraw g[ax-xog[ol. Ittkabbir tal-ekonomija, dak mag[ruf b[ala l-kejl nazzjonali, kien id-doppju tal-medja fl-UE fit-tieni tliet xhur ta’ din is-sena. Fl-edukazzjoni Malta tinsab fl-10 post fost ilpajji]i kollha tad-dinja filwaqt li l-banek Maltin huma klassifikati fir-raba’ post. Il-Prim Ministru qal li Joseph Muscat, filwaqt li jmaqdar lill-poplu jg[id li g[andu soluzzjonijiet i]da jrid i[allihom g[al lejlet l-elezzjoni. Dwar dan ukoll il-Prim Ministru qal li Joseph Muscat g[andu xi jwie;eb.

L-attivitajiet tal-Partit Nazzjonalista b’rabta mal-festi tal-Indipendenza komplew b’laqg[a fid-Dar ?entrali tal-PN indirizzata mill-Prim Ministru Lawrence Gonzi (Ritratti> Martin Agius)


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

8 Opinjoni LIL HINN MINN XTUTNA – IL-LATVJA

Elezzjoni bikrija li vvota g[aliha l-poplu F’Lulju li g[adda ktibt dwar referendum kurju] li sar fil-Latvja min[abba li lParlament kien ivvota kontra li titne[[a l-immunità ta’ deputat biex tkun tista’ ssir tfittxija f’daru f’investigazzjonijiet li kienu qed isiru millUffi//ju ta’ Kontra lKorruzzjoni. Ir-referendum kellu jsir biex il-poplu jg[id jaqbilx mad-de/i]joni talPresident tar-Repubblika li kien xolja l-Parlament min[abba l-istess kwistjoni. Minkejja li l-elettorat, ftit xhur qabel biss (e]attament f’Ottubru tas-sena l-o[ra) kien mhux biss ikkonferma, i]da kabbar il-ma;;oranza tal-Gvern ?entru-Lemini g[al wa[da komda, stranament 94.3% ta’ dawk li vvutaw qablu mal-President, u g[alhekk il-Parlament kien ;ie xolt, u ssej[et elezzjoni bikrija g[al nhar is-Sibt li ;ej. Wie[ed, i]da, irid jg[id li kienu biss 44.73% li marru jivvutaw, i]da l-li;i tal-Latvja ma tesi;ix li biex referendum ikun validu jrid ikun hemm mill-inqas [amsin fil-mija talelettorat li jivvutaw. G[alhekk qed jing[ad li hawn iridu jsiru emendi. Intant, b[alma kien mistenni, il-Parlament kien g[a]el President ;did minflok Valdis Zatlers li, b[alma tbassar ukoll, issa waqqaf partit ;did li j;ib ismu, il-Partit Zatlers tar-Riforma, i]da bosta analisti huma tal-fehma li l-eks President la g[andu ]mien bi]]ejjed, la ri]orsi u lanqas mexxejja u kandidati tajbin bi]]ejjed biex jikseb ri]ultati tajbin nhar is-Sibt. Allura wie[ed bir-ra;un jistaqsi g[alxiex serva l-a;ir taleks President u se sservi lelezzjoni ta’ tmiem il;img[a? B[alma bdejt ng[id g[axar xhur ilu biss, l-elettorat ta

ma;;oranza ta’ voti u si;;ijiet lill-koalizzjoni governattiva ?entru-Leminija: kwa]i 51% tal-voti u 55 si;;u mill-100 fil-Parlament Latvjan. Wie[ed ra;onevolment jikkonkludi li wara inqas minn sena hu diffi/li li dawn li vvutawlhom bidlu fehemthom. Dakinhar, il-Gvern tal-Prim Ministru Valdis Dombrovskis kien re;a’ ;ie vvutat avolja kien wieg[ed li kien be[siebu jkompli bil-mi]uri ta’ awsterità, li kienu di;à bdew jag[tu ri]ultati tajbin.

tqies li kienet la[qet rekord storiku ta’ 20%. Qabel l-a[[ar elezzjoni, ilpartiti fil-koalizzjoni kienu wieg[du li ma kinux se jg[ollu t-taxxi, u issa jidher li hemm /ans li mhux biss din il-weg[da tin]amm, i]da hemm il-possibbiltà li r-rata tat-taxxa fuq id-d[ul tonqos. Dakinhar, jien kont temmejt l-anali]i tieg[i billi staqsejt jekk il-Latvjani kinux se jissugraw dan kollu b’elezzjoni, billi jemmnu u jisimg[u milleks President. Jidher li kien hemm parti mill-elettorat li

minn Joe CALLEJA jocal@me.com http>##enricomizzi.blogspot.com

]gur mistenni jnaqqar voti lill-partiti tal-oppo]izzjoni, u mhux minn dawk fil-gvern. Dawn infatti dan l-a[[ar komplew issa[[ew.

Valdis Dombrovskis, Prim Ministru u Kap tal-alleanza Unità, u Augustus Brigmanis tal-Unjoni tal-{odor u Bdiewa jifir[u lil xulxin bir-reb[a tal-koalizzjoni ?entru-Leminija g[axar xhur ilu biss

Il-Latvja kienet fost l-aktar pajji]i li sofrew wara l-kri]i finanzjarja globali, i]da ma ;ietx b]onn aktar g[ajnuna mill-Fond Monetarju Internazzjonali, hekk kif ilpajji] g[amel rimonta ekonomika sorprendenti. G[alkemm i/-/ifra talqg[ad kienet g[adha g[olja b’madwar 15%, tbaxxiet meta

marru jivvutaw – infakkar li dawn kienu inqas minn 45% – u hekk g[amlu. I]da llum hemm xi alternattiva ikbar jew ;dida g[al dik ta/?entru-Lemini? Is-sitwazzjoni politika llum hi l-istess ta’ 10 xhur ilu, anzi jekk mhux ag[ar g[alloppo]izzjoni, g[ax id-d[ul tal-eks President fil-politika

Fl-a[[ar elezzjoni tliet partiti ta/-?entru-Lemin, il-Partit Era :dida, l-Unjoni ?ivika u s-So/jetà g[al Politika O[ra, kienu kkontestaw l-elezzjoni f’alleanza msej[a ‘Unità’. Filgvern, f’koalizzjoni malalleanza hemm i/-?entrista Unjoni tal-{odor u Bdiewa. Il-Vi/i President tal-grupp Parlamentari tal-alleanza, Ilze

Sitwazzjoni politika#ekonomika l-istess b[al ta’ 10 xhur ilu Vinkele, wara r-ri]ultat tarreferendum g[amlitha /ara li “fl-ebda ka] ix-xoljiment talParlament ma jista’ jittie[ed b[ala ;udizzju tal-politika talgvern, i]da sempli/ement ri]ultat tan-nuqqas tattne[[ija tal-immunità lil Ainas Slesers (deputat taloppo]izzjoni).” Sadattant, sabiex l-alleanza tissa[[a[ i]jed, fil-bidu ta’ Awwissu nbidlet f’partit wie[ed bl-isem ta’ Unità. Fl-alleanza ewlenija floppo]izzjoni wkoll hemm tliet partiti li i]da se jer;g[u jikkontestaw g[alihom, g[alkemm mi;bura ta[t lisem ta’ Alleanza talArmomija ?entrista. Minbarra l-Partit So/jaldemokratiku Armonija, hemm il-Partit So/jalista tal-Latvja (Komunista) u l-Partit tal-belt ta’ Daugavpils. Skont il-mexxej talArmonija, Nils Usakovs, lelezzjoni se twassal g[al tibdil fil-bilan/ u l-voti talLemin, u b’hekk l-alleanza tieg[u tkabbar l-influwenza tag[ha, min[abba li hu talfehma li l-partit tal-eks President se jie[u g[add mhux ]g[ir ta’ voti lill-Unità. Jekk din hix biss xewqa fierg[a jew illu]joni nkunu nafuh nhar is-Sibt billejl. Ikun xi jkun ir-ri]ultat, l-impenn ewlieni tal-gvern li jie[u lkariga jrid ikun li jkompli fittriq tal-fejqan ekonomiku li bdiet il-koalizzjoni ?entruLemini, g[ax il-Latvja jrid jirnexxilha tnaqqas id-defi/it fil-ba;it jekk trid twettaq ilkriterja g[all-adozzjoni talmunita wa[danija biex tissie[eb fiz-zona ewro fl2014.


IN-NAZZJON

Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

Opinjoni 9 Editur> Alex Attard Media.Link Communications Co. Ltd. 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450 P.O. Box 37, il-{amrun {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mt Tel> 21243641#2#3 Fax No. 21242886 Dipartiment tal-Avvi]i Tel> 25965-317#232#474 Fax> 21240261 E-mail> adverts@media.link.com.mt

L-EDITORJAL

Wi// Laburista li ma jist[i qatt u minn xejn Quddiem il-waqg[a ta’ Gaddafi li tne[[a mittmexxija dittatorjali tieg[u fil-Libja mill-poplu tieg[u stess, waqg[u wkoll il-maskri tal-Partit Laburista f’Malta. Is-snin tad-deheb li tant kien jifta[ar bihom il-Partit Laburista b’relazzjonijiet intimi ta’ familja wa[da bejn il-Labour u r-re;im ta’ Gaddafi, kienu wkoll inkurunati b’seba’ ]jarat li Gaddafi u r-re;im tieg[u g[amlu f’pajji]na – kollha u dejjem ta[t gvernijiet Laburisti ta’ bejn l-1973 u l-1984. Protagonisti fis-snin tad-deheb ma’ Gaddafi g[andhom karigi importanti fil-Labour ta’ Joseph Muscat

I]da f’dawk hekk imsej[a mill-istess Partit Laburista b[ala s-snin tad-deheb, hemm Deputati Laburisti prominenti li llum g[adhom protagonisti fil-Partit Laburista. L-hekk imsejja[ tim ;did jew wi// ;did tal-Partit Laburista ta’ Joseph Muscat, hu mmexxi wkoll minn nies li kienu fuq quddiem fissnin tar-rabta tal-Partit Labrista mar-re;im ta’ Gaddafi. Illum ir-re;im ta’ Gaddafi nafu xi jsarraf. Nafu blattro/itajiet li kien kapa/i jwettaq. Nafu x’qeg[din isibu r-ribelli b’mases ta’ katavri li nqatlu mir-re;im ta’ Gaddafi. Quddiem dawn l-attro/itajiet, il-Partit Laburista kien kawt [afna. Fil-bidu kien sieket g[alkollox. Baqa’ jikkritika l-Gvern b’mod qawwi li tkellem b’vu/i /ara u ming[ajr bi]a’ favur ir-rieda tal-poplu Libjan li jqum u jwarrab it-tmexxija dittatorjali. Il-Gvern tkellem ukoll b’vu/i soda favur il-

libertà u d-demokrazija tal-poplu Libjan. I]da mhux hekk a;ixxa l-Partit Laburista. Ilpo]izzjoni kienet differenti. Prova wkoll itappan ilpo]izzjoni kru/jali li [adet Malta b[ala /entru g[allevakwazzjoni u g[all-g[ajnuna umaitarja lill-poplu Libjan. Imbag[ad, rajna lill-mexxej Laburista j]ur i//entru tad-Dipartiment tal-Protezzjoni ?ivili minn fejn kienet qed tin;abar l-g[ajnuna umanitarja minn Malta g[all-poplu Libjan, biex jippoliti/izza lkwistjoni tal-Libja. Dan hu atte;;jament perikolu] minn Kap ta’ Oppo]izzjoni li jaspira li jkun Prim Ministru. Mhu [add [lief Joseph Muscat li qieg[ed i;orr madwaru n-nies li kienu fuq quddiem nett tas-snin tad-deheb fir-rabta bejn il-Labour u Gaddafi. L-eks Ministri George Vella, Alex Sceberras Trigona li llum hu s-Segretarju Internazzjonali ta’ Joseph Muscat, Karmenu Vella, Leo Brincat, Joe Debono Grech u l-eks Segretarju :enerali tal-Partit Laburista Marie Louise Coleiro kollha kienu fil-qalba tal-Partit Laburista fi]-]minijiet li fihom il-Partit Laburista kien finanzjat mir-re;im ta’ Gaddafi. Kollha g[andhom x’jirrispondu. Karmenu Vella jfassal il-programm elettorali ta’ Joseph Muscat

U llum, dawn l-istess politi/i qeg[din jippuppaw sidirihom mat-tim hekk imsejja[ ;did tal-Partit Laburista. Partit Laburista li mhu qed joffri ebda wi// ;did b[ala alternattiva g[all-politika tal-mist[ija

tal-Partit Laburista. Ebda demm ;did. Anzi, Joseph Muscat fada f’idejn l-eks Ministru Laburista Karmenu Vella g[ar-responsabbiltà tal-formolazzjoni tal-Programm Elettorali Laburista g[all-elezzjoni li ;ejja. Fejn jista’ Joseph Muscat jasal aktar! Dawn kollha kienu qatta bla [abel kontra s-s[ubija ta’ Malta fl-Unjoni Ewropea. Kollha appo;;jaw ittrattat umiljanti, li permezz tieg[u Malta setg[et titlob g[ajnuna militari lil-Libja f’ta[ri; u f’tag[mir talarmata f’pajji]na, li l-Gvern ta’ Mintoff kien iffirma ma’ Gaddafi. Kollha jifta[ru b’dak li g[amel Mintoff g[all-Partit Laburista. Kollha wkoll kienu fer[u meta telqu l-In;li]i minn pajji]na u biex ji//elebraw ittmiem tal-ba]i militari f’pajji]na, kienu stiednu lil Gaddafi biex ji///elebra mag[hom. Dawn huma l-istess nies li llum Joseph Muscat g[a]el li jkunu mdawrin mieg[u. Joseph Muscat hu mdawwar b’nies li [amm;u lil pajji]na biex il-Partit Laburista qeda mill-koxxa lil Gaddafi u lir-re;im tieg[u. Huma l-istess nies li kienu jag[]lu li jservu lid-dittatur Libjan g[alkollox, anke jekk jipperikolaw isem pajji]na li f’dawk is-snin tad-deheb li rrefera g[alihom Alex Sceberras Trigona, konna ta[t issorveljanza kontinwa tal-President Amerikan kaw]a ta’ dak li kien g[addej bejn Malta u l-Libja bl-sitil awtoritarju tal-gvern So/jalista Malti. Dan hu l-wi// Laburista li qed jippre]enta Joseph Muscat. Wi// li ma jaf jist[i qatt u minn xejn fl-istess waqt li jilg[ab il-log[ba politika tat-tidwir u talopportuni]mu.

Ftit arja friska It-tieni kapitlu talProgramm Elettorali tal-PN tal-2008 kien kollu kemm hu dedikat g[all-ambjent u kien proprju g[alhekk li l-amministrazzjoni pre]enti po;;iet lambjent fuq quddiem nett tal[idma tag[ha. Fit-tliet snin li g[addew ilGvern [a diversi inizjattivi ambjentali. Fil-fehma tieg[i, l-aktar wa[da importanti u li ]gur li se jkollha effett kbir kienet li t[ajjar [afna familji u negozji jinvestu f’ener;ija alternattiva u f’mezzi biex inaqqsu kemm jistg[u l-konsum tal-ener;ija. Il-;img[a li g[addiet ;ie ppubblikat dokument dwar

il-Politika Nazzjonali dwar lAmbjent. Dan id-dokument jiddeskrivi xi twettaq s’issa u x’g[ad fadal isir fil-futur. Din l-inizjattiva jist[oqqilha kull tif[ir u fid-dokument insibu [afna tag[rif interessanti. Il-kwalità tal-arja hi wie[ed mill-oqsma importanti trattati f’din il-Politika Nazzjonali dwar l-Ambjent. Dan hu su;;ett importanti. Bi]]ejjed ng[id li hu l-aktar su;;ett li dwaru nir/ievi lmenti mill-kostitwenti tieg[i. Fil-fatt, kif jixhed id-dokument, qed isiru ]viluppi enormi fejn tid[ol il-kwalità talarja.

Il-power stations

L-ewwel nett l-estensjoni tal-power station ta’ Delimara, li mistennijja titlesta sena o[ra, se twassal g[all-g[eluq tal-power station tal-Marsa. Dan g[andu jwassal g[al titjib enormi filkwalità tal-arja, g[ax g[alkemm Delimara se tu]a l-heavy fuel oil, xorta se topera fil-parametri tal-istandards Ewropej. Ma’ dan l-i]vilupp, wie[ed irid i]id ukoll il-pajp bejn Malta u Sqallija li se jg[aqqad lil pajji]na mas-sistema elettrika fl-Ewropa, sassena 2013.

minn Simon BUSUTTIL MEP

It-trasport pubbliku

It-tieni ]vilupp hu l-introduzzjoni tas-servizz tat-trasport pubbliku l-;did li wassal g[al tnaqqis sostanzjali fl-emissjonijiet ta’ exhaust tal-karozzi peress li l-vetturi l-;odda ja[dmu b’magni Euro V. {asra li l-kritika dwar in-nuqqasijiet fisservizz oskurat g[alkollox dan l-i]vilupp enormi. Trabijiet tal-kostruzzjoni

{afna familji ;ew im[ajra jinvestu f’ener;ija alternattiva u f’mezzi biex inaqqsu kemm jistg[u l-konsum tal-ener;ija

It-tielet punt hu li l-kwalità tal-arja ti;i affettwata [a]in ukoll mit-trabijiet li jo[or;u minn siti tal-kostruzzjoni, spe/jalment il-barrieri. G[alkemm mhux dannu] daqs l-o[rajn, it-trab hu inkonvenjent enormi g[ar-residenti li jg[ixu qrib barrieri jew vi/in sit ta’ bini. Staqsu lir-residenti tanNaxxar, San Pawl tat-Tar;a, San :wann, is-Si;;iewi jew {al Lija. Sa[ansitra jasluli lmenti minn G[awdex. Issa di;à je]istu regolamenti

dwar il-kontroll tat-trabijiet f’siti fejn ikun qed isir il-bini. I]da mhux /ar jekk dawn ir-regolamenti jg[oddux biss g[al postijiet turisti/i jew f’kull lokalità. Barra minn hekk ir-responsabbiltà g[all-implimentazzjoni tag[hom ta’ spiss g[addiet minn awtorità g[all-o[ra u mhux ta’ b’xejn li r-residenti, b[al dawk f’Tas-Sliema, i[ossu li l-infurzar tag[hom mhux prijorità. F’dan l-aspett, id-dokument dwar il-Politika Nazzjonali dwar l-Ambjent g[andu jissa[[a[ g[ax kulma jg[id hu li t-trabijiet f’siti tal-bini jridu ji;u kkontrollati “bit-tag[lim u l-infurzar”. Dwar il-barrieri u impjanti o[ra li j[amm;u, suppost li qed tinbidel il-li;i biex tid[ol sistema ta’ permessi ambjenti b’tali mod li jekk ma ji;ux rispettati standards ambjentali, jin]amm il-permess. I]da d-dokument jiddi]appunta ftit fuq dan, g[ax jipproponi li din is-sistema tidda[[al fl-2016 meta filProgramm Elettorali, l-amministrazzjoni pre]enti hi marbuta li tindirizza din il-problema sa tmiem din il-le;i]latura. Allura x’qed i]ommna milli nwettqu dan il-pass? Minkejja dan, it-titjib filkwalità tal-arja ta[t l-amministrazzjoni pre]enti kien bla dubju ta’ xejn kbir. U d-dokument dwar il-Politika Nazzjonali dwar l-Ambjent jag[tina opportunità biex niffukaw aktar u n]idu l-isforzi tag[na biex innaqqsu d-defi/it ambjentali.


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

10 Opinjoni#Ittri

Il-farsa tal-‘qtug[‘ mill-Knisja AMY WINEHOUSE U “MALTA” Malta kienet “implikata” fil-mewt tra;ika tal-kantanta soul-jazz Amy Winehouse meta tabloid Ingli]a [ar;et bl-istorja li kien “fixer” Malti li g[en lill-kantanta tixtri b’kemm tiswa 1,200 sterlina droga. Kien it-tieni episodju klamoru] li implika lil Malta fil-midja barranija, wara dak ta’ Lionheart, l-eks ultra-Lemini, li hu allegat li seta’ influwenza lill-qattiel ‘mi;nun’ li wettaq il-massakru fin-Norve;ja. Skont il-midja Ingli]a, Winehouse xtrat id-droga lejlet li nstabet mejta fid-dar tag[ha f’Camden Square. Intant, t[abbar ukoll f’The Universe (;urnal Kattoliku Ingli]) li sar servizz reli;ju] biex ifakkar il-mewt ta’ Winehouse, li kien hemm ]mien meta ;era l-g[ajdut li kienet ikkonvertiet mill-:udai]mu g[all-Kattoli/i]mu (a[bar li kienet biss spekulazzjoni). Ir-Rev. Tom Forde, il-kappillan tal-parro//a Ommna l-G[ajnuna tal-Insara f’Kent, qal lill-folla mi;bura fil-knisja li s-so/jetà je[tie; li titg[allem millmewt ta’ Amy Winehouse. Is-sa/erdot insista wkoll li l-problema tat-tossikodipendenza u lalko[oli]mu g[andha tkun indirizzata b’qawwa u determinazzjoni kbira. Fost l-o[rajn attakka l-mod fa/li ta’ kif l-alko[ol jista’ jinxtara bi prezzijiet ir[as mis-supermerkati. Sar intervent ie[or minn kelliem g[all-g[aqda THOMAS (Those on the Margins of a Society) li qal li x-xena tal-lokalitajiet notturni tag[milha [a;a diffi/li li ta[rab minnha: “F’din id-dinja ta’ /elebritajiet, hu diffi/li li titlob lg[ajnuna.” Amy Winehouse mietet ta’ 27 sena u da[let ting[add mal-lista twila (u misterju]a) ta’ kantanti, mu]i/isti u artisti o[ra li mietu f’dik l-età. Fl-aktar titlu famu] tag[ha, Rehab (2006) tkanta li ma tridx tid[ol g[al programm ta’ riabilitazzjoni. I]da fil-fatt, kienet segwiet diversi programmi, i]da qatt ma rnexxielha te[les mid-demonji tag[ha. IL-KANAL RUSSIA TODAY

L-abbonati tal-Melita Cable g[adhom kemm ing[ataw a//ess g[all-kanal Russia Today (RT) li jxandar minn Moska kontinwament, erbg[a u g[oxrin sieg[a kuljum. L-istazzjon jid[ol fil-lista ta’ o[rajn Ewropej mill-Ingilterra, l-Italja, il-:ermanja, Spanja u Franza. Minbarra naturalment, stazzjonijiet Amerikani u l-Al Jazeera, li jxandar minn Londra u Doha. I]-]ieda tal-kanal Russu hi ta’ interess min[abba li titfa’ dawl tajjeb fuq il-perspettiva so/jo-kulturali u politika ta’ dak il-pajji] enormi, li sa ftit ilu kien superpotenza. Il-kanal, bi pre]entazzjoni Ingli]a perfetta, g[andu servizzi ta’ anali]i penetranti, b[al meta da[al biex je]amina kif il-politika ultra-Leminija qed titfa’ dell twil fuq lEwropa. RT [a b[ala l-punt tat-tluq il-massakri fin-Norve;ja u rabathom mal-konferenza Waffen SS Memorial li g[adha kemm kienet organizzata fl-Estonja. Dan il-konvenju dwar in-neo-Na]i]mu kien affrontat, b’do]a qawwija ta’ t[assib, minn gruppi anti-Faxxisti, b[all-Estonia without Nazism u l-Moviment anti-Faxxista. Waqt ilprogramm kienu intervistati kemm filo-Na]isti kif ukoll dawk ta’ kontra, li qed jaraw f’konferenzi Ewropej b[al dawn “glorifikazzjoni tan-Na]i-Faxxi]mu” u wkoll, “insensittività politika u morali kbira” li tipprovoka perikli /ari g[all-kontinent Ewropew. JINFET{U L-ARKIVJI NOTORJI SOVJETI?I

Interessanti wkoll kif Russia Today qieg[ed jifta[ g[at-telespettaturi l-arkivji tal-ag[ar perijodi fl-istorja tal-Unjoni Sovjetika. The Soviet Files hi sensiela rari li tid[ol fid-dettall, b’materjal vi]iv uniku dwar il-gulags ta’ Stalin, li bosta Russi jakku]awh b’;eno/idju selva;;. Wie[ed mill-episodji investiga l-assassinji kollha li kienu twettqu ta[t Beria, funzjonarju bla skrupli ta’ xejn fi ]mien it-terrur tas-snin tletin. Kummentarji spissi tar-RT jinkludu, kif mistenni, argument dwar dak li qed ji;ri fil-Medju Orjent, b’evalwazzjoni kontinwa tal-avvenimenti qliel fi n[awi b[as-Sirja, il-Libja, il-Yemen u l-E;ittu, fejn irRebbieg[a G[arbija tidher li kienet ma[tufa. Dwar il-Libja kien intervistat Mikhail Bogdanov, il-vi/i Ministru tal-Affarijiet Barranin. Qal li Moska dejjem emmnet li t-triq fil-Libja kellha tkun wa[da ta’ djalogu biex ikun evitat dak li ;ara. Bogdanov ikkritika lin-NATO li baqg[et tinterpreta l-mandat ta’ zona ming[ajr titjir kif dehrilha u blaktar mod “ma[lul”. Tajjeb niftakru li l-midja tal-Gvern Libjan, sa[anistra kienet attakkata b’missili tal-alleanza tal-Punent, bil-qtil ta’ tliet ;urnalisti. Biex ma nsemmux kif ir-ribelli (altru li mhux /ittadini ‘/ivili’) kienu fornuti bl-armi mix[utin mill-ajru minn Franza. Li kieku x-xenarju Libjan mhux tra;iku daqstant, kien joffri spettaklu mill-aktar komiku. Intant, ma jistax jonqos li kanal Russu ma jikkon/entrax ukoll fuq il-vastezza kulturali u artistika ta’ dak ilpajji]. F’dan il-kuntest, l-abbonati tal-Melita Cable issa jistg[u jgawdu inizjattivi e//ellenti b[an-narrativa minn awturi kbar b[al Lev Tolstoj, interpretati g[all-kameras. MARIO AZZOPARDI marpardi@maltanet.net

F’Malta mhi [a;a diffi/li xejn li jinbtu l-movimenti. Kellna prova ta’ dan flokka]joni tal-fami;erat referendum g[ad-d[ul taddivorzju. Jiena /ert li g[andna /ans kbir jekk f’din il-[a;a nikkompetu ma’ popli o[ra! Sintendi, [afna drabi, ikunu movimenti ta’ ftit im[u[ li spiss, g[al ra;unijiet li jafuhom huma, jaqblilhom iwaqqfu ‘moviment’. Din lim;iba hi [a;a assolutament affari tag[hom. I]da, fejn timtmess il-Knisja, tajjeb li din toqg[od b’g[ajnejha miftu[a sew [alli ma jda[[luhiex f’sitwazzjonijiet koroh. Movimenti b[al dawn fa/li [afna li jsibu l-midja tg[inhom. Dan tag[mlu g[al diversi ra;unijiet. Fost lo[rajn, biex tag[mel [oss u biex, b[al f’okka]jonijiet o[ra, tkidd il-Knisja. Ma na[sibx li ma nitwemminx fa/ilment meta nafu kemm hawn antiklerikali]mu fostna u kemm nies, kif wera li jib]a’ l-Isqof ta’ G[awdex f’kitba tieg[u dan l-a[[ar u kif wera anki l-Papa Benedittu fi Spanja, qeg[din jg[ixu [ajja bog[od minn Alla. Imma ni;u g[al dik il-farsa jew bu]ullotta tal-qtug[ millKnisja li ssemmiet xi xahar ilu meta rajna xi nies quddiem il-Kurja ta’ Malta u li

re;g[et kienet fl-a[barijiet dawn il-;ranet. Fin-nofs ]ifen il-Kan/illier tal-Kurja ta’ Malta. Dan ma a//ettax li jilqa’ xi moviment. Milli jidher, qabel jilqa’ rrappre]entanti wie[ed wie[ed. Kieku kont jien u ;ejt mg[arraf bl-a;enda, ma kont nuri ru[i lest li nilqa’ lil [add. G[aliex? G[ax il-“qtug[” mill-Knisja hi [a;a assolutament libera. Ilha te]isti minn ]mien Kristu. Difatti darba Kristu, meta ra li xi nies sabuha diffi/li biex jimxu warajh u fil-fatt telquh, malajr qal lill-istess Appostli: “Tridux titilqu intom ukoll?” (:w. 6, 67). B[alma osserva Papa Benedittu XVI ftit ilu, Kristu kien jemmen [afna f’dak li jissejja[ ‘pusillus grex’ jew ‘mer[la ]g[ira’. G[al Kristu u g[all-Knisja hu wisq a[jar li jkun hemm mer[la ]g[ira i]da soda, milli mer[la kbira ta’ Nsara talisem biss. Hekk jew mhux hekk? Il-qtug[ mill-Knisja mhux [a;a li g[andha ssir b’daqq ta’ qniepen u formalità li sservi ta’ propaganda kontra l-istess Knisja. U din l-istess Knisja tag[mel sewwa jekk ma turix debbulizza f’din ilkwistjoni jew t[alli min, g[al skopijiet ta’ mo[[u, irid jinqeda biha g[al xi propaganda. Id-debbulizza fit-tmexxija talKnisja hi [a;a [a]ina [afna u

dejjem xe[tet lill-istess Knisja lura. Qtug[ mill-Knisja hu l-iktar [a;a fa/li. Tinqata’ inti stess u ming[ajr ma toqg[od tmur g[and [add jew tippo]a g[al xi fotografi. La tmur fejn kan/ellieri, la fejn isqfijiet u lanqas fejn l-istess Papa. Anki jekk nag[mlu tajjeb li nfittxu nag[;a mitlufa, il-Knisja ma ]]ommx lil min irid jo[ro; minnha u lanqas timponilu formalitajiet g[at-tluq. Sempli/ement jinqata’ u xejn i]jed. Goodbye! U mela se noqg[od immur fejn xi kan/illier jew xi isqof biex dan ji;i mitlub jaqa’ g[al /erti formalitajiet? Ma narawx li, f’[a;a b[al din, jista’ jkun hemm skopijiet ta’ propaganda jew [wejje; o[ra! Il-[ru; mill-Knisja jsir billi sempli/ement tinqata’ minn jeddek. That’s all, u ma toqg[od iddoqq xejn trumbetti! I]da x’responsabbiltà tremenda g[andha l-midja quddiem Alla! Spe/jalment jekk t[alli lil min jinqeda biha g[all-propaganda kontra lKnisja — kif qed ji;ri ta’ kuljum f’pajji]na. SIC! U mela sejjer noqg[od lura u ma niktibx b’dan itton! Mela jien x’sa/erdot jien? Se nib]a’ niddefendi lKnisja? Kif, sfortunatament rajna ji;ri dan l-a[[ar!

Mons. Anton Gauci

Ir-Rabat, G[awdex

L-eternità – ;enna jew infern Fid-dinja li qeg[din ng[ixu fiha, dinja mg[a;;la, dinja storbju]a, dinja li ma tafx xi trid, fa/ilment ninsew il-[ajja ta’ dejjem, l-eternità. Din ftit nisimg[u fuqha u forsi wkoll ftit nag[tu kasha, na[sbu li se nibqg[u hawn; i]da hi verità li wara din il-[ajja li tispi//a ]gur, hemm eternità, ;enna jew infern. San :or; Preca kien jipprietka fuq l-eternità u kien jg[id li l-eternità hi serjetà kbira; g[al dejjem. L-eternità mhix /ajta u kultant a[na boloh ng[ixu fid-dnub, norqdu u nqumu qisu mhu xejn, u ftit na[sbu fil-[ajja ta’ dejjem: eternità, li tista’ ti;i fuqna u ssibna mhux ippreparati. Il-Beata :ja/inta qalet lis-soru waqt li kienet qieg[da tmut; li kieku n-nies jafu u ja[sbu x’ji;ifieri eternità ]gur ibiddlu [ajjithom. Il-bniedem kultant jg[affe; fil-kuxjenza tieg[u g[ax ma jirriflettix, m’g[andux sabar, bla pa/enzja f’kollox. Anki hawn Dun :or; kien jg[id li “g[andna [afna tag[lim i]da ftit

riflessjoni”. Meta nirriflettu bis-serjetà fid-dawl tal-eternità fil-mo[[ u l-qalb tag[na, allura meta ni;u biex nag[mlu xi [a;a, infittxu li nag[mlu dak li hu tassew ta’ ;id g[alina issa u wara mewtna, nag[mlu dak li jdewwaqna l;miel tal-;enna minn din l-art. Hi verità li postna mhux hawn, a[na pellegrini, irridu nitilqu bilfors minn hawn, allura hu lveru g[aqal li ng[ixu din il-verità ;urnata b’;urnata g[ax issa hu l-waqt qabel immorru u ma ner;g[ux ni;u. Il-karta tal-e]ami nafuha sabiex nid[lu fl-eternità ta’ tgawdija u din hi billi ng[ixu [ajja safja, bla dnub u nag[mlu lopri tal-[niena mal-proxxmu tag[na; Kont bil;u[ u tmajtuni, kont bil-g[atx u sqejtuni u o[rajn li jmissu l-;isem; ag[ti parir tajjeb lil min hu mnikket, g[allem lil min ma jafx u o[rajn li jmissu r-ru[. B’dawn l-ingredjenti jkollna l-barka tas-sema.

Carmel Caruana San :wann

L-ittri f’din il-pa;na L-ittri g[all-pubblikazzjoni f’din il-pa;na jistg[u jintbag[tu bil-posta (Ittri lill-Editur, In-Nazzjon, Triq Herbert Ganado, il-{amrun PTA 1450), bil-fax (numru 2124 2886 — Attn. Alex Attard) jew fl-indirizz elettroniku: alex.attard@media.link.com.mt L-ittri jridu jkunu akkumpanjati bl-isem u l-indirizz s[a[ ta’ min jibg[athom u ma jridux ikunu itwal minn 300 kelma. Ittri bin-nome-de-plume ma ji;ux ippubblikati. L-Editur i]omm id-dritt li jirrifjuta li jippubblika kull ittra li jir/ievi u li jqassar kull ittra, basta j]omm il-punt tag[ha.

{ajku - 329 minn Oliver Friggieri Jekk qed trabbiha i]borha sew l-im[abba G[aliex ti]]ar;an.


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

Attwalità 11

Tajjeb fuq kollox li l-poplu jkun jaf li l-Knisja tilqa’ lil kul[add g[ax hija Omm u G[alliema

Riflessjoni... Mitt sena [sieb! G[andi [abib tieg[i li spiss kien jg[idilna “Missieri taf xi jg[id? B’mitt sena [sieb ma t[allasx xahar kera!” Dan [abibi jismu Johnney imma mhux :anni tas-sensiela televi]iva ‘Simpati/i’. Il-[sieb wara dak li kien jg[id missier Johnney huwa li kollu ta’ xejn wie[ed joqg[od ja[seb u ma ji[ux azzjoni. Tabil[aqq li l-[sieb irid isir g[ax inkella ma jsirx xog[ol sew, imma ladarba jkun sar il-[sieb, ikun me[tie; li jibda x-xog[ol g[ax inkella kollox jibqa’ [sieb u ma jsir xejn filkonkret. Pajji]na g[adu kif g[adda minn e]er/izzju. Ftit ;img[at ilu e]er/itajna d-dritt tal-vot b[ala /ittadini ta’ pajji] demokratiku. Ir-ri]ultat nafuh u mhix l-intenzjoni tieg[i li niddiskuti r-ri]ultat tar-referendum. I]da minbarra r-ri]ultat li [are; f’dan irreferendum, [are; ri]ultat

ie[or ming[ajr ma sar vot g[alih. Xi rrid ng[id b’dan il-kliem? Qabel il-jum tarreferendum saru bosta mistoqsijiet li dlonk juru li lMaltin huma neqsin minn /erta informazzjoni. Dan huwa r-ri]ultat l-ie[or li [alla r-referendum tat-28 ta’ Mejju li g[adda.

minn dawn il-[bieb we;ibthom mill-a[jar li stajt, imma ntba[t li hemm b]onn ta’ [afna tag[lim. Ma nlumhomx lil dawn s[abi li staqsew dawn id-domandi g[ax nemmen li kien hemm xi ftit tad-di]gwid anke millawtoritajiet kompetenti. Issa kellna ]mien na[sbu u

Ikun jiswa jekk jin[oloq /entru ta’ informazzjoni dwar il-li;i taddivorzju. Helpline fejn wie[ed ikun jista’ j/empel u jsib min jirrispondi l-mistoqsijiet li jkollu. Bosta [bieb tieg[i staqsewni jekk min jivvota favur id-divorzju jkunx qieg[ed jidneb. Jekk min ivvota iva jistax jir/ievi ssagramenti. Kien hemm min staqsieni jekk er;ajniex lura g[all-kwistjoni politikareli;ju]a li kien hawn f’pajji]na fis-snin sittin. Lil bosta

nemmen li qorob i]-]mien li nxammru l-kmiem u nibdew naqsmu dak li tg[allmu lmembri tal-kleru mal-poplu kollu. Tajjeb li ng[allmu lillpoplu x’ inhu d-dnub, xi tkun /ensura, xi jkun interdett u xi tfisser skomunika. Tajjeb li f’fuljetti parrokkjali jibda jkun hemm xi tag[rif dwar

il-li;i tal-Knisja Kattolika, dak li jissejja[ id-Dritt Kanoniku, tag[rif miktub bi kliem li jifhmu kul[add u mhux artikli miktubin minn nies tal-li;i bi kliem li jifhmu biss in-nies tal-li;i, imma artikli miktubin minn nies tal-li;i bi kliem li tifhmu lmara tad-dar, jifhmu l[addiem tal-fabbrika. Kieku l-poplu Malti kien infurmat u edukat dwar dawn il-li;ijiet tal-Knisja ]gur li kienu jonqsu [afna mistoqsijiet li saru qabel ir-referendum. Ikun sewwa jekk ilpoplu Malti jkun jaf x’inhi ddifferenza bejn po]izzjoni matrimonjali f’diffikultà u po]izzjoni matrimonjali irregolari. Tajjeb fuq kollox li lpoplu jkun jaf li l-Knisja tilqa’ lil kul[add g[ax hija Omm u G[alliema. Jekk min-na[a tal-Knisja kien hemm xi nuqqas ta’ tag[rif, na[seb li anke minna[a tal-istat ma kienx kol-

minn Fr. Reno MUSCAT OP renosop@gmail.com

lox /ar kristall. Ikun jiswa jekk jin[oloq /entru ta’ informazzjoni dwar il-li;i taddivorzju. Helpline fejn wie[ed ikun jista’ j/empel u jsib min jirrispondi l-mistoqsijiet li jkollu. Mhux sewwa li kul[add intelaq jimxi g[al ri[u bla ma jsib min ifiehmu. B’mitt sena [sieb ma t[allasx xahar kera! Je[tie; li minn issa nibdew na[dmu konkretement sabiex kemm b[ala Knisja kif ukoll b[ala stat ikollhom punti ta’ riferiment g[al dik il-faxxa ta’ nies li forsi ma jkollhiex idea /ara. Dawn i]-]ew; istituzzjonijiet g[andhom jag[mlu minn kollox biex jg[inu lil dawn innies li bosta minnhom ikunu ilhom ibatu. Ng[inuhom billi mill-[sieb ng[addu g[all-fatti.


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

12 Feature

Il-kwadru ‘Peeping’

Il-kwadru ‘Praying’

Nhar il-{add li ;ej f’{al Tarxien

PUNI?I – l-istorja tibda hawn

Il-kwadru ‘Carpenter’

Il-kwadru ‘The Phone Call’


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

Feature 13

Il-kwadru ‘Drinking Wine’

Nhar il-{add li ;ej, mill-10 a.m. sa tard billejl, f’{al Tarxien se tkun organizzata ;urnata mimlija attivitajiet. Il-;urnata bl-isem ‘PUNI?I – l-istorja tibda hawn’ tirrifletti l-istorja ta’ {al Tarxien mag[;una [a;a wa[da mal-istorja ta’ Malta. Il-popli Puni/i, i/-/iviltà Feni/ja, kienu poplu milLvant Nofsani mag[rufa g[all-kummer/ marittimu madwar il-Mediterran kollu. Waslu f’Malta madwar is-sena 800 Q.K. fejn fost l-o[rajn ikkolonizzaw lart ta’ {al Tarxien. Tant hu hekk li l-motto ta’ {al Tarxien hu Tyrii Genure Coloni li fi lsienna jfisser ‘Il-Feni/i [olquni’. Fost l-attivitajiet matul ‘PUNI?I – l-istorja tibda hawn’, minn filg[odu sa tard billejl se jkun hemm wirjiet ta’ fotografija artistika, wirja ta’ xog[lijiet statwarji tal-artist mibki Noel Cauchi (+2009), wirja ta’ statwi tal-festi li jirrappre]entaw lil Malta

Il-kwadru ‘Mending the Cart Wheel’

Il-kwadru ‘Getting Up’

Rebbie[a, wirja ta’ labardi artisti/i li jintramaw fuq l-antarjoli tal-festi kif ukoll wirja ta’ bandalori talfesti bi xbihat ta’ Granmastri differenti. Ma’ dawn ukoll wirja ta’ vetturi tat-Tieni Gwerra Dinjija. Matul in-nofstanhar ta’ filg[odu se jsir tberik talannimali u ]-]wiemel filwaqt li jift[u g[add ta’ stands ta’ snajja’ u arti;janat, ikel u xorb kif ukoll [xejjex u frott frisk. L-attivitajiet ikomplu aktar tard filg[axija bitt[abbir tal-bandu u spettaklu ta’ kant u ]fin fuq ilpalk prin/ipali. Diversi atturi se jkunu libsin ilbies tal-epoka f’ambjent tipiku ra[li fejn il-pubbliku hu mistieden jg[ix il-[ajja ra[lija tas-seklu 19. L-attivitajiet se jkunu mifruxa fil-qalba storika ta’ {al Tarxien fl-in[awi msej[a ‘ta’ wara l-bjut’, u fi Strada Reale (Triq il-Kbira) fejn matul is-sekli nbnew diversi vilel ta’ ville;jatura u palazzi kbar.

F’wa[da minn dawn il-vilel, Palazzo Abela, jing[ad li kienet koordinata l-inva]joni tal-Afrika ta’ Fuq fit-Tieni Gwerra Dinjija, waqt li fl-istess in[awi ji]vol;i parti mir-rumanz Ta[t Tliet Saltniet ta’ :u]è Aquilina. Proprju hawn ukoll tinsab wa[da milleqdem knejjes f’Malta, Santa Marija tar-Rokna, blori;ini tag[ha jmorru lura g[all-1415, kif ukoll wa[da mill-isba[ knejjes Barokki dedikata lillMadonna tal-Bon Kunsill u lil San Bert Appostlu. Hawn ukoll kienu jiltaqg[u l-parro//i u l-fratellanzi kollha ta’ Malta bl-istandardi kuluriti tag[hom filpur/issjoni ta’ San Girgor fi triqthom lejn i]-}ejtun. L-attivitajiet qed jittellg[u mill-G[aqda Mu]ikali Marija Annunzjata, l-G[aqda Kultura u Armar Marija Annunzjata, il-Kumitat tal-Festa u l-G[aqda tan-Nar San Gabriel, bil-kollaborazzjoni tal-Kunsill Lokali ta’ {al Tarxien.

Il-kwadru ‘Washing Clothes’


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

14 Madwarna

FESTA TAL-{UT F’SAN PAWL IL-BA{AR

Il-Ministeru g[ar-Ri]orsi u l-Affarijiet Rurali, permezz tal-kampanja Naturalment Malti, flimkien mal-Kunsill Lokali ta’ San Pawl il-Ba[ar se jorganizza Fish Fest nhar is-Sibt 17 ta’ Settembru mis6 p.m. ’il quddiem. L-attività se ssir fil-pjazza ta’ [dejn ilMenqa, bil-kappella tanNawfra;ju ta’ San Pawl b[ala sfond mill-isba[. L-ingredjent primarju ta’ din l-attività se jkun il-[ut. Se jkun hemm [ut maqbud frisk g[all-bejg[ kif ukoll platti varjati ta’ [ut imsajjar apposta g[all-okka]joni mirristoranti ta’ dawk l-in[awi. Se jkun hemm ukoll [elu tipikament Malti, u frott frisk lokali m[allat b[ala de]erta, ;elat, imqaret, e//. Ma jonqsux prodotti agrikoli, pjanti u xtieli, u prodotti lokali o[rajn kollha marbuta mattradizzjoni. Dan kollu se jkun g[addej fil-Pjazza talGillieru waqt li l-mar/i talbanda u programm mu]ikali se jkunu qed joffru divertiment g[all-familja kollha. Ta’ attrazzjoni prin/ipali se

jkunu d-dawriet bil-luzzu g[all-g]ejjer ta’ San Pawl u lura kif ukoll wirjiet minn persuni mid[la fis-seng[a qadima tas-sajd. Se jitqassmu b’xejn fuljetti informattivi fuq il-[ut u s-sajd f’Malta. I/-?entru tal-Akkwakultura tal-Ministeru g[ar-Ri]orsi u l-Affarijiet Rurali se jkollu g[all-wiri akkwarju tal-ilma ba[ar b’[ut li jitkabbar f’dan i/-?entru.

Kull min jattendi m’g[andux g[alfejn joqg[od i[abbel rasu g[allparke;; g[ax se jkun hemm sistema ta’ Park and Ride minn Triq G[ajn Tuffie[a sal-attività u lura g[allprezz ta’ €1 kull persuna (tfal ta[t l-10 snin ma j[allsux). Min ikun irid jista’ wkoll imur rikba fuq il-Fun Train minn Bu;ibba jew mill-Qawra. G[all-Festa tal{ut il-Malta Fun Train Ltd. [asbu sabiex jg[abbu n-nies kull 45 minuta u jwassluhom fil-qalba tal-attività. Naturalment Malti, li huwa sinonimu mal-promozzjoni tal-prodotti u l-produtturi lokali, qed jistinka sabiex permezz ta’ din il-festa jenfasizza l-importanza u lbenefi//ji tal-[ut filwaqt li ja[dem sabiex is-sajd (seng[a tradizzjonali milleqdem) jibqa’ [aj fostna lMaltin. G[al aktar informazzjoni ]ur is-sit www.mrra.gov.mt, ibg[at email fuq naturalmentmalti.mrra@gov.mt jew /empel 25904110#130#179.


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

A[barijiet ta’ Barra 15 minn Tonio Galea u Richie Cassar – foreign@media.link.com.mt IL-KRI}I FIZ-ZONA EWRO L-ITALJA

Jintreba[ il-vot ta’ fidu/ja dwar l-awsterità

Il-Prim Ministru Silvio Berlusconi reba[ vot ta’ fidu/ja dwar il-pjan talawsterità li g[addiet minn bidliet notevoli u li g[andha tra]]an il-kri]i tad-djun li qed thedded lill-Italja – ittielet l-akbar ekonomija fizzona ewro. Il-vot dwar l-awsterità – li tinvolvi ta[lita ta’ ]idiet fittaxxa u qtug[ fl-infiq talGvern – g[adda mill-kamra t’isfel tal-Parlament u bil-li;i tid[ol fis-se[[ wara l-vot talapprovazzjoni formali ta’ tard bil-lejl (fl-istess kamra). I]da wie[ed irid jara jekk il-Gvern ta’ Berlusconi jirnexxilux jimplimenta rriformi mwieg[da u jekk tinqalax [tie;a g[al aktar awsterità li tevita kri]i akbar – wara li s-self fuq id-djun g[at-Taljani tela’ g[al livelli kwa]i-insostenibbli. Il-pre]entazzjoni ‘kaotika’ tal-abbozz dwar l-awsterità fil-Parlament kixfet di]gwid profond fil-koalizzjoni li jmexxi Berlusconi u fost ilprotesti tan-nies fit-toroq. Sadattant, hemm anki dubji dwar kemm l-Italja se tkompli tie[u mi]uri konsistenti biex issostni l-pjani g[al ba;it ibbilan/jat sal-2013. Fil-fatt, Christine Lagarde, b[ala d-Direttur Mani;erjali tal-Fond Monetarju Internazzjonali (IMF) re;g[et sostniet l-importanza li l-Italja timplimenta lmi]uri b’sens ta’ determinazzjoni u b[ala l-uniku mod biex tikkonvin/i sswieq u l-pajji]i-sie[ba li qed tie[u l-inizjattivi serji. Minbarra l-inkwiet sostanzjali dwar il-kri]i talGre/ja, is-swieq finanzjarji huma anki anzju]i dwar l-

Italja li g[andha ekonomija sta;nata u muntanja ta’ djun ekwivalenti g[al 1.9 triljun ewro (li tista’ u tista’ ma tkunx sostenibbli). Dan meta l-Italja meqjusa b[ala ‘kbira wisq’ g[at-tip tal-g[ajnuna ta’ emer;enza fiskali li l-Unjoni Ewropea u l-IMF taw lill-Gre/ja u lIrlanda. F’dawn i//irkostanzi, [add ma jeskludi li l-Italja g[andha l-potenzjal biex twassal g[ax-xoljiment tas-sistema s[i[a tal-ewro. Illum, l-Italja qed i;;orr pi] ta’ dejn ekwivalenti g[al 120 fil-mija tal-Prodott Gross Domestiku (GDP) u li hu inferjuri biss g[al tal-Gre/ja fost l-Istati taz-zona ewro. Lanalisti anki jistennew li lItalja taqa’ lura f’ri/essjoni matul is-sena d-die[la u meta terz ta]-]g[a]ag[ Taljani jinsabu bla xog[ol. Skont l-osservaturi l-Italja tibqa’ kru/jali [afna g[assoluzzjoni tal-kri]i tal-ewro u qed jarawha wkoll b[ala la[[ar tieqa ta’ opportunità. F’dawn il-;img[at, il-koalizzjoni ta’ Berlusconi stinka lejn it-tfassil tal-pakkett talawsterità u fejn bidel il-pjan erba’ darbiet qabel intla[aq qbil dwar il-ver]joni finali. Fl-istess [in il-koalizzjoni kellha teg[leb l-oppo]izzjoni tal-Ministru g[all-Ekonomija Giulio Tremonti li kien o;;ezzjona g[al /erti elementi mehmu]a mal-pakkett. Fl-Italja, ’il quddiem, jistg[u ji;u introdotti aktar mi]uri ta’ awsterità u fejn itTaljani ma jeskludux g[allbejg[ tal-proprjetà u assi o[ra tal-Istat – minbarra riformi strutturali g[at-tul ta]-]mien u li jixprunaw li]vilupp.

Il-Moody’s tnaqqas il-credit rating g[al banek Fran/i]i

L-A;enzija Moody’s naqqset il-credit rating ta’ ]ew; banek Fran/i]i min[abba li spi//aw esposti g[ad-djun enormi akkumulati mill-Gre/ja – b’din idde/i]joni tenfasizza l-livell ta’ sogru og[la g[as-settur finanzjarju tal-Ewropa b’ka;un tal-kri]i tad-djun profonda fiz-zona ewro. It-tnaqqis fir-ratings talbanek Societe Generale u Credit Agricole se[[ sig[at qabel il-Mexxejja tal-Gre/ja, Franza u l-:ermanja kellhom jorganizzaw video conference dwar il-mi]uri inti]i biex jevitaw sitwazzjoni fejn ilGre/ja tonqos mill-impenji fuq id-dejn u meta dan ilpotenzjal qed i]id mas-sens tal-allarm globali. Intant, l-a[bar ta’ José

Manuel Barroso, b[ala lPresident tal-Kummissjoni Ewropea, fis-sens li lKummissjoni (minkejja lostakoli politi/i) g[andha dalwaqt tippre]enta g[a]liet g[all-[ru; ta’ bonds komuni g[az-zona ewro qajmet ftit tal-ottimi]mu rigward il-futur tal-ewro u l-istocks flEwropa.  I/-?INA g[adha lesta biex tg[in u tinvesti flEwropa i]da trid li lekonomiji sinjuri juru li huma impenjati bis-serjetà biex ira]]nu d-djun. Dan il-kumment tal-Prim Ministru ?ini] Wen Jiabao jitqies b[ala lakbar impenn s’issa ta/-?ina fir-rigward tal-problemi ekonomi/i fl-Ewropa – u g[alkemm dan ma tkellimx spe/ifikament dwar ix-xiri

tad-djun irrepeta diskors pre/edenti li pajji]u jemmen li l-Ewropa tkun tista’ tirrisolvi l-intoppi. Jiabao kien qed jitkellem waqt sessjoni tal-Forum Ekonomiku Dinji organizzat fil-belt ?ini]a ta’ Dalian.  Ir-RENJU UNIT esprima t[assib dwar il-qg[ad li bejn Mejju u Lulju qabad l-akbar ritmu tul dawn is-sentejn. Statistika uffi/jali turi li t-telf tal-impjiegi rekord fis-settur pubbliku xpruna dawn i/-/ifri negattivi u meta l-Gvern qed jaddotta politika ta’ awsterita u qtug[ fl-infiq bl-iskop li jelimina ]bilan/ rekord filba;it g[al ]menijiet ta’ pa/i. Il-Prim Ministru Britanniku David Cameron fisser i/-/ifri tal-qg[ad b[ala ‘di]appuntanti’.


IN-NAZZJON Il-Hamis 15 ta’ Settembru, 2011

A[barijiet ta’ Barra 17

16 A[barijiet ta’ Barra L-AFGANISTAN

Jintemm assedju ‘maratona’ f’Kabul

Membru tas-sigurtà Afgana fil-kwartier ta’ Kabul li spi//a j;arrab l-ag[ar vjolenza (Reuters)

L-itwal u l-ag[ar assedju fuq iz-zona diplomatika ta’ Kabul intemm wara g[oxrin sieg[a u wara li nqatlu l-a[[ar tnejn fost grupp ta’ militanti armati li rre]istew lill-qawwiet Afgani u talPunent b’fanati]mu rari. L-attakk tal-militanti – li fih ;ew sparati missili ‘bla ra]an’ g[al fuq lambaxxati tal-Punent – kien l-aktar wie[ed sfa//at fil-kapitali Afgana mindu tqa//at l-eks re;im fundamentalista tatTaliban fl-a[[ar ;img[at tal-2001. L-aggressjoni anki wriet li l-militanti g[ad g[andhom ir-ri]orsi sostanzjali u fil-battalja ta’ Kabul tilfu [ajjithom millinqas [dax-il /ivili (tlieta minnhom tfal) flimkien ma’ erba’ pulizija; bi/-/ifra mistennija titla’ . L-Ambaxxatur Amerikan Ryan Crocker qal li madwar sitta jew seba’ missili li ;ew sparati mill-bog[od laqtu l-

in[awi tal-ambaxxata tieg[u fl-ewwel sig[at tal-attakk, i]da mhux mifhum li [allew vittmi fost l-istaff. L-aggressuri kienu g[amlu ‘ba]i’ minn bini g[oli (f’Kabul) li g[adu fi stadju ta’ kostruzzjoni u minfejn bdew bl-isparaturi tal-missili lejn l-ambaxxati taz-zona – bil-kwartieri ;enerali tal-qawwiet barranin (ta[t it-tmexxija tan-NATO) wkoll tispi//a mira. Intant, tliet aggressuri suwi/ida taw salt g[all-kumplessi tal-Pulizija f’Kabul, i]da l-attakk fuq id-distrett tal-ambaxxati kien l-aktar wie[ed spettakulari – b’qawwiet tal-Gvern Afgan, appo;;jati mill-helikopters tan-NATO, ji;;ieldu kontra l-militanti minn sular g[all-ie[or tal-imsemmi bini. Qabel id-dmija, il-militanti, li kienu armati sa snienhom, libsu l-burqa tradizzjonali g[an-nisa Afgani u da[lu

fil-bini inkwistjoni wara li sparaw g[al gwardjan. L-awtoritajiet qed ja[sbu li lmilitanti anki approfittaw minn ‘difetti fis-sigurtà fost l-Afgani responsabbli mill-istabbiltà f’Kabul.’ L-isparaturi u l-isplu]jonijiet ma waqfux g[al g[oxrin sieg[a, bil-familji residenti f’Kabul ma jissugrawx jirfsu lg[atba g[al barra – u bl-ambaxxati u rristoranti frekwentati mill-barranin ma jift[ux. L-Ambaxxatur Crocker jemmen li lgrupp Haqqani wettaq l-assedju; b’din lentità anki qed tissemma b’konnessjoni ma’ attakki ta’ profil g[oli li se[[ew di;à fil-kapitali Afgana. Imsemmi g[all-Kap Jalaluddin Haqqani, l-entità hi l-aktar qalila fost il-gruppi militanti alleati matTaliban u trid akkost ta’ kollox telimina kull pre]enza ta’ militar barrani millAfganistan.

IL-LIBJA

Ji]died il-livell tal-appo;; barrani g[at-Tmexxija ;dida Rappre]entant g[oli talIstati Uniti ]ar Tripli biex jesprimi l-appo;; g[atTmexxija ;dida tal-Libja u fejn sostna li l-Kunsill Transitorju Nazzjonali (Libjan) qed jirnexxilu jistabbilixxi kontroll fuq ilgruppi armati fil-pajji] u birri]ultat li m’g[andhomx jiddominaw l-entitajiet I]lami/i. Jeffrey Feltman, Assistent Segretarju tal-Istat li jmexxi lpolitika g[al-Lvant Nofsani u l-Afrika ta’ Fuq, qal ukoll li Washington lest ikompli lazzjonijiet militari manNATO dment li jkunu ne/essarji g[all-protezzjoni tal-Libjani. Min-na[a tag[ha, in-NATO – li qed tibbumbardja lqawwiet tad-dittatur Muammar Gaddafi li baqg[u jheddu li/-/ivili – m’g[andhiex tie[u rwol attiv fit-tfittxija g[al Gaddafi, li skont imkejjen qrib tieg[u, ‘g[adu fil-Libja fejn qed jorganizza l-;ellieda tieg[u g[all-kontra-attakki’. Fi stqarrija li segwiet itta[ditiet li kellu fi Tripli ma’ Mustafa Abdel Jalil, li jmexxi l-Kunsill Transitorju Libjan, Feltman esprima fidu/ja fissistemi ta’ kontroll fuq ilqawwiet tas-sigurtà u lPulizija Libjana meta tTmexxija ;dida fi Tripli g[adha qed tintegra lillmilizjani ta[t awtorità /ivili komuni. Feltman anki tkellem dwar il-gruppi I]lami/i fi [dan ilkoalizzjoni ta’ ribelli li qa//tu lir-re;im ta’ Gaddafi u ma ja[sibx li xi grupp partikolari se jkun jista’ jiddomina filLibja wara tant ;img[at jirre]isti g[al kaw]a komuni. Madankollu, Feltman jistenna li l-Mexxejja ;odda fi Tripli ‘jaqsmu t-t[assib ta’ Washington rigward itterrori]mu’ meta l-Istati Uniti u s-sie[ba internazzjonali qed i]ommu l-impenn konkret biex jappo;;jaw il-poplu talLibja waqt li jfassal il-

;ejjieni. Analisti jqisu ]-]jara ta’ Feltman fi Tripli b[ala ‘stqarrija ta’ appo;; vi]ibbli’, u ‘tal-akbar profil’. Dan meta Washington qed ja[seb biex, mill-aktar fis, jer;a’ jifta[ ambaxxata fil-Libja ‘li tkun qed tiffunzjona bis-s[i[’. Minkejja l-istabbiltà relattiva fi Tripli, l-;ellieda tal-Kunsill Transitorju – meg[juna min-NATO – g[adhom jippruvaw ja[tfu tal-anqas tliet fortizzi tassostenituri ta’ Gaddafi, inklu]i l-ibliet ta’ Bani Walid, Sirte u Sabha. Fil-fatt, kompla l-e]odu tarresidenti minn Bani Walid meta l-qawwiet tat-Tmexxija Libjana ;dida qed i[ejju offensiva de/i]iva fuq din ilbelt. Uffi/jali tan-NATO ma jeskludux li Muammar Gaddafi innifsu jista’ jinsab mo[bi f’Bani Walid u meta dan ilu ma jidher fil-pubbliku minn :unju. Intant, Moussa Ibrahim – il-kelliem taddittatur li b[alu jinsab ma[rub – g[adu jwassal il-messa;;i ta’ sfida permezz ta’ telefon bis-satellita u fejn itenni ‘li l;lieda g[al-Libja g[adha ’l bog[od minn mitmuma’. It-Tmexxija fi Tripli flistess [in qalet li l-Libja ma tistax tqis lilha nfisha b[ala ‘liberata’ sakemm Gaddafi jinqatel jew jinqabad pri;unier.  L-a[[ar rapporti minNi;er qed jg[idu li Saadi Gaddafi, iben id-dittatur Libjan li qasam g[al hemm nhar il-{add, ;ie trasferit mill-belt ta’ Agadez, lejn itTramuntana, g[all-belt kapitali ta’ Niamey. Ing[ad ukoll li Saadi qed jin]amm ‘fuq ba]i umanitarja’ u li qieg[ed ‘;o post tas-sigurta’. Fl-istess [in, l-awtoritajiet tan-Ni;er enfasizzaw li iben Gaddafi jinsab ta[t sorveljanza i]da mhux qed jin]amm ta[t arrest – anki jekk m’g[andux illibertà biex imur fejn irid.

IL-:ERMANJA> Wolfgang Duerheimer, il-Presdient tal-Bugatti, jippre]enta l-Veyron L’Or Blac ;dida fil-ftu[ tal-ikbar wirja internazzjonali ta’ karrozzi, l-IAA, li qed isir fi Frankfurt (ritratt Reuters)

IL-:ERMANJA> Il-mudell ;did tal-Porsche Carrera 911 S waqt l-IAA fi Frankfurt (ritratt Reuters)

IL-:ERMANJA> Il-Ferrari 458 Spider g[all-wiri waqt l-IAA fi Frankfurt (ritratt Reuters)

IL-:ERMANJA> {addiem fuq il-Lamborghini Aventador qabel il-ftu[ tal-IAA, l-ikbar wirja ta’ karozzi fid-dinja li se tibqa’ miftu[a sal-25 ta’ Settembru (ritratt Reuters)


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru 2011

18 A[barijiet ta’ Barra FRANZA

Azzjoni kontra l-kriminalità mir-Rumeni Franza tat bidu g[al [idma kontra l-kriminalità fit-toroq partikolarment, il-pickpockets mir-Rumanija. Il-mi]uri ;odda, li jinkludu d-deportazzjoni ta’ minuri Rumeni li ji;u arrestati g[al reati ]g[ar, saru wara li kien hemm dwejjaq kbir fil-pajji], partikolarment il-bliet il-kbar g[a]-]ieda ta’ reati li qed ikun hemm fit-toroq kif ukoll hekk kif fadal seba’ xhur g[all-elezzjoni Presidenzjali u hu mistenni li l-President Nicolas Sarkozy se jkollu battalja biex ji;i konfermat. Mill-biera[, fiz-zona tasChamps Elysees f’Pari;i [add ma jista’ jittallab g[assitt xhur li ;ejjin kif ukoll lawtoritajiet Fran/i]i se ja[dmu ma’ dawk Rumeni biex ikunu ffri]ati l-assi ta’ mexxejja ta’ gruppi kriminali Rumeni li joperaw fi Franza.

Il-Ministru tal-Intern Gueant (Reuters)

Claude Gueant, il-Ministru tal-Intern Fran/i], qal li millbidu tas-sena, wie[ed minn kull g[axar persuni li tressqu l-qorti kienu Rumeni u qal li issa kien wasal i]-]mien biex jittie[du passi. Bliet ewlenin b[al Pari;i raw ]ieda kbira f’tallaba fit-

toroq li spiss ikunu aggressivi kif ukoll ta’ pickpockets liktar ]g[a]ag[ mill-Ewropa tal-Lvant. I]da l-attenzjoni lir-Rumeni qed tissogra li ter;a’ tqanqal il-polemi/i li kien hemm issena l-o[ra meta Sarkozy [abbar kampanja biex jitne[[ew iz-zoni taz-zingari u jiddeporta l-immigranti illegali. Infatti hekk kif t[abbru lmi]uri bdew il-polemi/i u kritika g[al dawn il-passi li qed ji;u deskritti b[ala diskrimatorji. F’Pari;i biss, madwar 4,800 Rumen kienu arrestati g[al reati ]g[ar f’seba’ xhur qabel Lulju, qal Gueant – ]ieda ta’ 90 fil-mija meta mqabbla mas-sena li g[addiet. Hu qal li aktar minn 50 fil-mija tarRumeni li kienu arrestati kienu ta[t l-eta.

L-ISTATI UNITI

Disfatta doppja g[al Obama Ir-reb[iet g[all-kandidati Repubblikani flelezzjonijiet g[al ]ew; si;;ijiet tal-Kamra tarRappre]entanti taw daqqa ta’ [arta doppja lillPresident tal-Istati Uniti Barack Obama spe/jalment ladarba l-vot li kien qed jitqies b[ala referendum fuq il-politika ekonomika talistess Obama. Fi New York, irRepubblikan Bob Turner reba[ elezzjoni importanti biex [a post idDemokratiku Anthony Weiner li kien irri]enja f’:unju b’konsegwenza ta’ skandlu sesswali li kien involut fih. Ir-reb[a ta’ Turner hi sinifikanti min[abba lpassat ta’ su//essi g[adDemokrati/i f’dan id-disa’ distrett ta’ New York li jinkorpora partijiet ta’ Brooklyn u Queens u li sa ftit ilu kien meqjus b[ala fortizza ta’ Obama. Fil-fatt, Turner –

e]ekuttiv tal-media rtirat – sar l-ewwel Repubblikan elett f’dan id-distrett missnin g[oxrin ’il hawn. Intant, fl-elezzjoni l-o[ra li saret f’Nevada, irRepubblikan Mark Amodei [are; rebbie[ fuq ir-rivali Demokratika Kate Marshall. Meta kellem lissostenituri tieg[u wara rreb[a, Turner qal li l-poplu vvota kontra l-politika ‘irresponsabbli’ ta’ Obama u sostna li l-vot kien ‘referendum’ dwar ilPresident. Hu sostna li rri]ultat anki jwassal ‘messa;; /ar (lil Obama) li l-pajji], illum, qabad it-triq fiskali ]baljata’. Min-na[a tag[hom, korrispondenti qablu li ttelfa tal-elezzjoni ta’ New York tat daqqa ta’ [arta simbolika lill-White House meta Obama qed i[ejji lkampanja biex jer;a’ ji;i elett President u meta b[alissa qed jiffa//ja rati baxxi ta’ approvazzjoni.

G[oli ta’ faqar rekord fost l-Amerikani

Skont ir-rapport annwali tal-US Census Bureau lammont tal-Amerikani li qed jg[ixu fil-faqar qabe] g[al 46.2 miljuni matul issena li g[addiet u li jirrappre]entaw wie[ed minn kull sitta fl-Istati Uniti. I/-/ifri g[all-2010 juru li r-rata tal-faqar fil-fatt ]diedet g[al 15.1 mill-14.3 fil-mija g[all-2009 u li jfisser l-og[la stat ta’ faqar fil-pajji] mill-1983 (ekwivalenti wkoll g[allivell li kien intla[aq fl1993). L-ammont tal-Amerikani li raw il-livell tal-g[ajxien tag[hom jin]el g[al ta[t illinja tal-faqar, fil-fatt, ilu ji]died g[al dawn l-a[[ar erba’ snin; bid-definizzjoni tal-faqar tkun ekwivalenti

g[al d[ul annwali ta’ $22,314 jew anqas g[al familja ta’ erbg[a. L-a[[ar statistika fl-istess [in uriet li l-faqar fost issuwed u l-Ispani/i fl-Istati Uniti hu bil-wisq og[la mirrata stabbilita s-sena l-o[ra g[all-poplu Amerikan in;enerali. U ftit ’il fuq mill-hekk imsej[a poverty line, idd[ul medju g[all-familja Amerikana ni]el bi 2.3 filmija – g[al $49,445 – matul is-sena l-o[ra . I/-/ensiment intant wera li ]-]g[a]ag[ Amerikani huma wkoll affettwati sew mix-xejra negattiva – bi 22 fil-mija fost i]-]g[a]ag[ ta[t it-tmintax-il sena qed jg[ixu fil-faqar (iktar mill20.7 fil-mija rre;istrati fl2009).


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

Kultura 19

Fil-Festival Internazzjonali tal-Folklor fil-Qala, G[awdex, jipparte/ipaw g[add ta’ pajji]i biex hekk dan il-festival ikompli jsir wie[ed rikk fit-totalità tieg[u

Illum tibda s-sitt edizzjoni tal-Festival Internazzjonali tal-Folklor fil-Qala minn Paul BUTTIGIEG Sindku tal-Qala

Is-sitt edizjoni tal-Qala International Folk Festival li se ssir bejn illum il-15 u t-18 ta’ Settembru 2011. Dan ilFestival se joffri l-opportunità li tibdel ir-ra[al tal-Qala, G[awdex, f’ra[al folkloristiku fejn bosta G[awdxin, Maltin, residenti barranin u turisti jg[ixu g[al ftit ;ranet f’atmosfera unika tal-passat ma[luq mir-re/tar iddettaljat b’kostumi mill-aqwa tat-tie; tradizzjonali Malti u lprestazzjonijiet e//ellenti ta’ tliet gruppi folkloristi/i ta’ fama internazzjonali flimkien mal-Menhir Qala Folk Group. Dan il-festival jg[inna nifhmu a[jar kif kienu jg[ixu l-antenati tag[na u hu parti sponsorjat mill-iskema ma[ru;a mid-Dipartiment tal-Kunsilli Lokali sabiex jittellg[u attivitajiet simili bejn Settembru u Mejju. Din l-esperjenza tressaqna qrib l-g[eruq tag[na biex nifhmu a[jar l-identità tag[na u ni]viluppaw il-personalità nazzjonali tag[na filwaqt li l-barranin f’nofsna jitg[allmu dwar il-kultura tag[na. Il-kant, ]fin, mu]ika u kostumi tradizzjonali tattliet gruppi folkloristi/i barranin li se jie[du sehem f’dan il-festival iwasslu lilna u lill-barranin fostna biex iqabblu l-kulturi [alli jiskopru l-unità fid-deversità li tressaq il-popli vi/in xulxin. It-tie; Malti tradizzjonali li

se jsir il-{add 18 ta’ Settembru fl-10 a.m. jibdel it-triq prin/ipali u l-pjazza f’villa;; fl-antik b’g[exieren ta’ Qalin libsin kostumi elaborati, ]wiemel ji;bdu l-karettuni, rg[ajja jie[du [sieb innag[a;, nisa ja[dmu l-bizzilla u tfal jilag[bu log[ob tradizzjonali fi Pjazza Isqof Buttigieg quddiem l-uffi/ini tal-Kunsill Lokali tal-Qala u l-pur/issjoni tin]el g[allPjazza Parrokkjali San :u]epp. Il-bdil tal-weg[diet isir fuq iz-zuntier tal-knisja u wara jkun hemm festin b’ikel tradizzjonali. Kif jispi//a ttie; ti;i inawgurata l-wirja

tas-snajja’ u arti;janat tradizzjonali G[awdxi. Il-gruppi folkloristi/i barranin li se se jie[du sehem fil-festival huma Brestchanka minn Bielarussia, The Ignis Ealga School of Irish band millIrlanda u Città dei Templi mill-Italja. Kollha huma gruppi professjonali u li taw esibizzjonijiet madwar iddinja. Barra l-prestazzjonijiet li se jag[tu fil-Qala dawn ilgruppi flimkien mal-Menhir Qala Folk Group se jwasslu din l-esperjenza folkloristika Malta meta ji]fnu f’Marsaskala u f’San :iljan

Xena minn tie; tradizzjonali G[awdxi

g[ada l-:img[a 16 ta’ Settembru. L-istess gruppi barranin se jipparte/ipaw ukoll fil-Konferenza Internazzjonali tal-Folk, parti o[ra mill-QIFF li se ssir fi/?entru ta/-?ittadella g[allKultura u Arti, ir-Rabat, G[awdex, is-Sibt 17 ta’ Settembru fid-9 a.m. bittema ‘Wirt G[awdex fil;ebla’. F’din it-tielet konferenza li qed ti;i sponsorjat mill-iskema Eko-G[awdex fi [dan il-Ministeru g[al G[awdex il-gruppi barranin jag[mlu power point presentation dwar pajji]hom relatat mat-tema mag[]ula. Dan ukoll ji;i amalgamat mad-

diskorsi tal-kelliema mistiedna g[al din il-konferenza. Il-festa ta’ ]fin u daqq tibda fis-7.30 p.m. illum l-{amis 15 ta’ Settembru fil-Pjazza San :u]epp bil-parte/ipazzjoni tat-tliet gruppi barranin flimkien mal-Menhir Qala Folk Group, kemm tal-kbar kif ukoll tat-tfal, kif ukoll ilgrupp folkloristiku ta]-]g[ar ta’ Marsaskala. G[ada l-:img[a l-gruppi barranin flimkien malMenhir Qala Folk Group jag[tu wirjiet f’Marsaskala u San :iljan filwaqt li fil-Qala fi Pjazza San :u]epp ikun hemm Lejla Folkloristika li fiha jipparte/ipaw kantanti mag[rufa fosthom David Azzopardi, Enzo Guzman u l-group The Greenfields. Is-Sibt 17 ta’ Settembru mit-8 p.m. jibda spettaklu ta’ kant, ]fin u mu]ika tradizzjonali kemm lokali kif ukoll internazzjonali u fl-10.15 p.m. il-kantant popolari Freddie Portelli jag[ti spettaklu fi Pjazza San :u]epp. Il-festival jil[aq il-qofol tieg[u l-{add 18 ta’ Settembru b’wirja spettakolari folkloristika li tibda fis7.30 p.m. dejjm fil-Pjazza, li tinkludi l-g[oti ta’ momentos mill-gruppi parte/ipanti u diskorsi qosra mis-Sindku Paul Buttigieg, misSegretarju Parlamentari Chris Said u mill-Ministru g[al G[awdex Giovanna Debono.


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

20 Letteratura

Il-51 ktieb ta’ Grasso Anton Grasso g[adu kemm tebag[ il-wie[ed u [amsin pubblikazzjoni tieg[u Preludju g[al Mewti. Grasso ilu pre]enti fil-kamp letterarju Malti sa mill-1974 meta ppubblika l-;abra ta’ stejjer Iljieli bla Qamar. L-awtur, li bena wkoll karriera fixxandir, jistqarr li hu t[abbeb mal-ilsien Malti “minn kmieni u ta’ età ]g[ira kien di;à kiteb g[add ta’ novelli, esejs u poe]iji.” Interessanti li fil-ka] ta’ Grasso matul is-snin inbena pubbliku bi profil differenti. Il-biblijografija ta’ Grasso tinkludi rumanzi, traduzzjonijiet, esejs, poe]iji, studji, awtobijografija u sitta u g[oxrin volum ta’ stejjer. Bosta kotba ta’ dawn l-awtur nbieg[u u re;g[u da[lu flistampa g[al iktar minn darba. }gur li dan is-su//ess jo[olmuh bosta. Fost il-kotba li l-iktar imxew ta’ min isemmi Wirdien, Ix-Xjaten ta’ Mo[[i, Il-Kittieb, Wiski talAnniversarju u Xtrajt lInfern. Jekk kien hemm ;eneru li Grasso spikka fih, kien ilqasam tal-bi]a’; ;eneru li f’Malta ma tantx sab min i[addmu bl-e//ezzjoni tarrumanzi Goti/i tas-seklu dsatax. G[al numru ta’ snin lawtur sammar lis-semmieg[a tieg[u jsegwu l-istejjer talwa[x tieg[u fuq l-istazzjon

nazzjonali. Dawn l-istejjer bdew fl-1978. Dan il-programm baqa’ popolari g[al g[oxrin sena. Grasso jirrakkonta fil-ktieb il-passa;; ta’ meta kien ukoll jaqra listejjer fuq it-televixin. Sadanittant Grasso kien g[amel ]mien ukoll jg[allem u jistqarr li g[andu simpatija lejn l-g[alliema li mhux dejjem [ajjithom tkun fa/li. Hu interessanti u forsi kif mistenni, Grasso jistqarr ukoll li jsegwi l-films talbi]a’ flimkien mal-films ta’ Laurel u Hardy u l-cartoons ta’ Tom u Jerry. Grasso jg[id li hemm [a;a li twerwru: difna ta’ katavru li ma jkunx miet u hawnhekk g[andna wie[ed mill-motivi li jiddominaw il-profil ta’ Grasso. Preludju g[all-Mewti jikkonsisti f’kitbiet jew sa;;i li jistg[u jissej[u b[ala awtobijografija jekk mhux qrara kif ukoll numru ta’ poe]iji. Grasso minn dejjem ukoll kellu din il-;ibda lejn ilpoe]ija g[alkemm wisq probabli l-pubbliku iktar jorbtu u japprezzah g[allpro]a, u dik makabra, milli mill-poe]ija. Il-poe]ija tieg[u hija wa[da riflessiva u bosta drabi aktarx tkanta /erta swidija. L-awtur jag[mel dikjrazzjoni importanti li kienet kardinali fit-tiswir tieg[u: ilqari. Dikjarazzjoni /entrali fil-ktieb hija li hu j[oss li

minn Sergio GRECH sergiogrech@yahoo.com

Il-qoxra tal-ktieb ‘Preludju g[al Mewti’

baqa’ [aj mertu tal-kotba. Skont Grasso sa minn tfulitu kien jg[ix g[all-kotba: “In[ares lejh (il-ktieb), imsie[eb ma’ s[abu, x’aktarx ming[ajr ma naqrah.” Din l-im[abba fil-kotba baqg[et sakemm wasal lewwel ktieb li skont l-awtur il-ktieb [are; bil-kura;; u bil-g[ajnuna ta’ Oliver Friggieri. Grasso jg[id ukoll li Friggieri kien awtur li minn dejjem hu rrispetta.

probabbli hi kienet l-iktar kritiku importanti g[alih. Skont hu, “kull ktieb tieg[i kienet taqrah b’kilba kbira, tixtiequ ma jispi//ax.” Filktieb, l-awtur inkluda wkoll xi artikli li stampa filgazzetti b[al dak li jsellem lill-qraba li [adithom ilmewt. Il-mewt u l-funerali, u lossessjoni fihom, li rajna f’kitbiet o[ra jer;g[u jin[assu f’din il-;abra kemm fil-parti

Jekk kien hemm ;eneru li Grasso spikka fih, dan kien il-qasam tal-bi]a’... ;eneru li f’Malta ma tantx sab min i[addmu bl-e//ezzjoni tar-rumanzi Goti/i tas-seklu dsatax

Il-qoxra tal-ktieb ‘Imrar’

Iljieli bla Qamar ma sabx pubblikatur imma Grasso jistqarr li l-flus [ari;hom bilg[ajnuna tal-familja tieg[u. L-awtur jirrakkonta kif in[akem minn awturi barranin b[al Ira Levin u kif t[e;;e; jittradu/ihom flilsien nazzjonali. Hawnhekk jirriprodu/i komunikazzjonijiet li kellu mag[hom kif ukoll ittri ma’ awturi jew kriti/i lokali. Il-figura tal-omm ter;a’ tixref f’dan il-ktieb. G[al Grasso, “meta ng[addi minn quddiem id-dar ta’ ommi jaqbduni dwejjaq kbar.” Grasso jpini;i lil ommu b[ala qarrejja klubija u wisq

tal-pro]a kif ukoll filpoe]ija. U[ud mill-poe]iji qrajniehom fl-istampa. G[alih il-poe]ija hi fanal li jwennsu, ifissidu u jmellsu. F’g[eluq is-56 sena tieg[u, Grasso kiteb, “il-[ajja tg[ixha darba mhux mitt darba u tmut bla ma tkun taf li g[adha tibda.” Wisq probabbli dawn i]-]ew; versi ji;bru l-poe]iji kollha ta’ Anton. It-tema tal-familja tispikka wkoll fi Grasso u lil bintu jfakkarha li “lbiera[ g[adda w miet, ma jer;ax ji;i” waqt lil ibnu jinsisti mieg[u “tikkundannax lil min ixellef difru.” F’poe]ija qasira Il-Funeral

Tieg[i, Grasso j[alli testment dwar kif jo[lom il-funeral tieg[u (m’g[andniex xi ng[idu b’mod ironiku): “Il-funeral tieg[i Nixtiequ jkun sempli/i w kwiet Qeg[duni f’tebut U quddiem min jixtieq Ift[u l-g[atu w tuh suffarell. Il-katavru tieg[i jag[mel murtal sabi[ Fis-sema.” Ir-re tal-karnival ukoll jie[u profil qawwi fil-kapitlu ta’ Grasso tant li l-awtur jitolbu favur: “g[allimni nid[ak da[ka mhux bin-nies ta’ madwari – bija nnifsi.” Dan l-istil kartunesk Grasso j[addnu u j[addmu spiss. Grasso kontinwament jikteb fuq id-da[ka ipokrita. Alla wkoll isib post filpoe]ija ta’ Grasso u spiss ilpoe]ija ssir offerta. Alla tieg[u hu l-Mulej fuq it-tron; im[allef tal-umanità li feda. B’mod ironiku Grasso jikteb “Fis-sema l-Alla li hemm sar bniedem, iddejjaq jisma’ l-bnedmin jitniehdu w jibku u l-bniedem intbag[at fis-sema flok Alla u tant beka, jara kif iqisuh il-bnedmin, li qasam qalbu miet.” Grasso jsellem lill-poeta Carmel Attard; poeta li mhux dejjem ;ie apprezzat. {afna studenti jafuh g[all-poe]ija Il-Moll ta’ Bu;ibba imma lkorp poetiku tieg[u hu [afna ikbar. Dan il-ktieb se jin]el tajjeb ma’ dawk il-qarrejja li jsegwu l-kotba ta’ Grasso. Hu ktieb li fuq kollox jinbena fuq is-sin/erità u lawtenti/ità; ]ew; valuri li dejjem [addan. In/identalment, il-51 ktieb ta’ Grasso hu /elebrazzjoni ikbar g[allawtur peress li ibnu Sergio [are; l-ewwel ktieb tieg[u: Imrar. F’din il-qrara Grasso jinfeta[ ktieb u jevalwa lilu nnifsu. Huwa jsostni li ji]balja min jarah b[ala pessimist. Hu jemmen li hu realist. Fuq na[a Grasso jsostni li “l-[ajja hi bikja li titwaqqaf bi tbissima ta’ kultant” imma wkoll “rigal ta’ min jaf jg[ixha tabil[aqq.”


IN-NAZZJON

Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

TV#Radju 21 minn Raymond Miceli - ray.miceli@media.link.com.mt NET Television 2011 Launch

FIL-QOSOR

Programmi varjati

• MISTER FISHERMAN (NET Television 20>30) - Wa[da mis-sajdiet li

NET Television 22>30

ssir [afna f’pajji]na hi dik tal-jigging. Jekk g[ad hawn min g[andu dubju dwar jekk tistax taqbad kwantità ta’ [ut b’din ittip ta’ sajda, jekk jara lprogramm ]gur li jbiddel fehemtu. Espert Taljan ;ie Malta biex jipprattika din it-tip ta’ sajda u se narawh waqt ilprogramm. • MOLL FLANDERS (Rete 4 23>55) - Film drammatiku Amerikan li n[adem fl-1996 b’re;ija ta’ Pen Densham bi storja ambjentata fil-bidu tas-seklu tmintax u li hi bba]at fuq ktieb ta’ Daniel Defoe. Naraw il-;rajja ta’ Moll (Robin Wright, fir-ritratt), li

ommha tkun [alliela u meta ting[ata lforka bintha li tkun g[adha ]g[ira tispi//a titrabba mis-sorijiet. Min[abba l-azzjonijiet abbu]ivi ta’ patri, Moll meta tkun fladolexxenza tag[ha tkun ribellu]a g[alla[[ar. Tispi//a anki filprostituzzjoni. Hemm /ans li [ajjitha tinbidel jew jekk titwieled ta[t stilla [a]ina m’hemmx x’tag[mel?

• IO CANTO (Canale 5 21>20) - Gerry

Scotti jippre]enta dan ilprogramm fejn it-tfal juru t-talenti tag[hom fil-kant. Fost ilmistednin se jkun hemm Benedetta Claretta (firritratt fuq il-lemin), li reb[et l-edizzjoni tassena li g[addiet.

F’nofs sieg[a naraw prre]entazzjoni dwar l-iskeda varjata ta’ NET Television li se tibda fi ftit tal;img[at o[ra. Fost il-programmi fuq dan l-istazzjon li dejjem ittellg[u b’reqqa u jkunu informattivi mhux bi ftit insibu NET News u programmi relatati b’mod dirett jew indirett mal-a[barijiet. Fost dawn insibu lprogramm ta’ nhar ta’ Tnejn Newsroom li issa se jkun ippre]entat minn Simon Vella Gregory. Programm ;did li se jibda jkun kull nhar ta’ {amis News Analysis ma’ Roderick Agius. Ukoll ta’ natura investigattiva se jkun il-programm Evidenza ppre]entat minn Dione Borg li se jkun qed i[ares lejn ka]i kriminali li g[adhom ma ;ewx solvuti. Hemm imbag[ad ilprogrammi ta’ diskussjoni li di;à kienu popolari qabel fuq dan l-istazzjon. Dawn huma Il-Mara tal-Lum ma’ Gloria Mizzi u Quadro ma’ Bryn Manning (li in/identalment b[allum fid-21:32 jkun hemm repetizzjoni ta’ wie[ed millprogrammi tal-ewwel sensiela). Se jkun hemm ukoll ]ew; programmi ta’ intervisti — Insiru Nafu Lil... ma’ Dr Anton Grech u Stephanie Spiteri u Bejni u Bejnek ma’ Josef Bonello.

Dr Anton Grech u Stephanie Spiteri

Gloria Mizzi

Josef Bonello

Bryan Manning

Simon Vella Gregory


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

22 TV#Radju TVM • melita 101 • GO Plus 101 06>00 07>00 07>15 07>40 07>50

Radio 101 Breakfast Club A[barijiet (ikompli) Radio 101 Breakfast Club Il-:urnali (ikompli) Radio 101 Breakfast Club (b’waqfiet g[all-A[barijiet fil-Qosor fit-08>00 u fid-09>00)

09>30

Magazine 101 (b’waqfa g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-10>00)

11>00 11>55 12>00 12.15 12>45 15>00 15>05

Wavelength Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Mu]ajk T[abbilxmo[[ok.ron A[barijiet fil-Qosor Hitsteria (b’waqfiet g[all-A[barijiet fil-Qosor fl-16>00 u fil-17>00)

17>00 17>55 18>00 18>15 18>45 21>00 23>00 24>00

Radju Malta • 93.7 FM 06:00 – L-G[odwa t-Tajba (jinkludi 07:00 A[barijiet, 07:30 Mill-:urnali Lokali, 07:35 MillMedia Internazzjonali, 07:50 Avvi]i ta’ Mwiet, 07:58 Angelus, 08:00 A[barijiet fil-qosor) 08:45 - ?ama ?ama 09:00 - BBC 09:05 – Familja Wa[da (jinkludi 10:00 A[barijiet fil-qosor, 11:00 BBC News) 11:50 - Avvi]i ta’ Mwiet u l-Angelus 11:58 - Xi Qrajt, Xi Smajt 12:00 - Newsline 12:45 - All Time Favourites 13:30 - Qari bil-Malti 14:00 A[barijiet 14:05 – E M Live 16:00 - A[barijiet 16:05 – Drivetime (jinkludi 17:00 A[barijiet) 18:00 - Bulettin tal-A[barijiet 18:15 – Biex Hekk Jibqg[u Mag[na 19:00 - Nwar 19:50 – Avvi]i ta’ Mwiet 20:00 – A[barijiet 20:05 – Qari bil-Malti (r) 20:30 - G[al Min I[obb Jiftkar (jinkludi 21:00 BBC News) 22:00 L-A[barijiet 22:05 - Xi qrajt, xi smajt 22:10 - Ru]arju 22:30 – Int u Jien 23:30 - Ripetizzjoni ta’ programmi. ONE Radio • 92.7 FM 06:00 – ONE Breakfast (jinkludi 06:45 ONE News, 07:00 Radju Sports, 07:30 Mill-:urnali, 08:00 Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem, 08:25 ONE Club Xewqat, 08:45 u 09:45 ONE News) 10:00 – Kartolina (jinkludi 10:30 F’{ames Minuti) 11:00 - Flimkien (jinkludi 11:10 Pariri G[alik) 11:45 ONE News 12:00 – Angelus 12:05 - Igawdu l-{ajja ta’ Dejjem 12:10 – Linja Diretta 13:15 – InNovella 13:45 - ONE News 14:00 – Problemi tal-Qalb 15:30 Drive Time 15:45 - ONE News 17:00 - Rush Hour 17:45 - ONE News 19:00 - Sport Action 19:15 – Ilwien 19:45 - ONE News 20:15 – G[alina l-Anzjani 20:45 – Rock Moods 21:45 - ONE News 22:00 – Radju Argument 24:00 – Soul Power. RTK • 103 FM) 06:30 Espresso 103 FM! (jinkludi 06:55 Fi {dan il-Mulej, 07:00 A[barijiet, 07:55 Imwiet # Qari # Angelus, 08:00 BBC News, 09:00 A[barijiet fil-Qosor) 09:15 G[alina Lkoll (11:00 RTK Qosor) 11:40 - Headlines 11:55 - Fi {dan il-Mulej 12:00 - RTK Bulettin 12:15 – L-G[a]la Tieg[ek u Tieg[i 13:00 - RTK Qosor 13:05 - Afternoon Favourites (jinkludi 14:00 BBC News) 15:00 - RTK Qosor 15:05 – L-G[a]la Tieg[i u Tieg[ek 16:00 - BBC News 16:05 – Is-Su//essi Tag[na 16:40 - Headlines 17:00 - RTK Bulettin 17:15 – L-G[a]la Tieg[i u Tieg[ek (jinkludi 18:00 RTK Qosor) 19:00 - Fi {dan il-Mulej

Newsdesk Avvi]i tal-Mejtin A[barijiet Mare Mare Mu]ika al Fresco Fuzzbox Newsdesk Night Style - Joe Vella

19:05 - Ru]arju 19:25 - Rakkont 19:40 – L-G[a]la Tieg[i u Tieg[ek 21:00 – Ifta[ Qalbek (r) 22:00 – Il-Qaddis tal-Jum 22:05 - Ru]arju 22:25 - Ripetizzjonijiet – Rakkont, Fil-:nien, Mer]uq, Stilista, Well-Being. Campus FM • 103.7 FM 09:00 - Anali]i tal-;urnali 09:20 - Foreign News # News on Campus 09:30 - Il-Belt Valletta 10:00 - BBC News Update 10:05 – En Vacances 11:00 - Classic FM 13:00 - Anali]i tal-;urnali 13:30 – Bricolage 14:00 - BBC News Hour 15:00 - Classic FM 19:30 - Newwilli Ktieb... minn fuq l-ixkaffa 20:00 - Putumayo Radio Show 21:00 - BBC World Service. Radju Marija • 102.3 FM 07:00 - Ru]arju 07:30 - Quddiesa 08:00 - Angelus u Kuntatt 11:00 - Il-Qdusija fi }minijietna (r) 12:00 - Angelus u Ru]arju 12:30 - Ru]arju l-Erwie[ 13:00 Strument f’idejk 15:00 Kurunella {niena Divina 15:30 Marija fil-Litur;ija u l-Ordnijiet Reli;ju]i 16:00 - Il-Knisja: G[ajn ta’ G[erf 17:00 – {ajjitna (r) 17:15 - Bulettin ta’ A[barijiet Reli;ju]i 17:40 - G[asar 18:00 Angelus u Ru]arju 18:30 Quddiesa 19:00 - Fit-Toroq talKelma 20:00 - Lejn il-Qawmien 21:00 - Alla wa[du bi]]ejjed 22:00 - Klassi/i u Sagri 23:00 Ulied is-Sultan (r) 23:30 – Bullettin A[barijiet Reli;ju]i (r) 23:50 – Kompjeta. Bay Radio • 89.7 FM 06:30 - Bay Breakfast (jinkludi 07:30 - A[barijiet, 08:30 u 09:30 - A[barijiet fil-qosor) 10:30 Simon Pisani (jinkludi 11:30 A[barijiet fil-qosor) 13:30 – Ian Lang 15:30 - Nathan u Talitha 18:30 - News 18:40 - Bay Beats with Simon B 20:00 – Ben Glover 22:00 - Tiesto Club Live 24:00 – Eddie Halliwell. Bastjani]i FM • 95 FM 06:30 - Ru]arju 06:50 - {sieb tal-Jum 07:00 - Fil-kumpanija ta’ Tony (jinkludi 08:00 u 12:00 Angelus) 13:00 - Tempo on the Mix 17:00 – {annieqa :i]imin 17:30 - Tal-Qalba Ta’ Pinto Ta’ San Bastjan 19:00 – Fra[t meta qaluli sejrin f’dar il-Mulej 20:30 - Country Fever 22:15 Ru]arju. XFM • 100.2 FM 06:30 - The Big Breakfast 10:00 Midday Show 14:00 - 90’s Ninety 15:30 - Big Drive Home 18:30 - The XFM Overdrive.

07:00 - L-G[odwa t-Tajba (blA[barijiet f’kull sieg[a u 10) 11:00 - Teleshopping 12:00 A[barijiet# rapport tat-temp 12:05 - PM 13:00 - Mil-Lejl g[an-Nhar (ep. 6) 14:00 Teleshopping 15:00 - A[barijiet 15:05 - I]-}ona 16:40 - Sa[[tek l-Ewwel 16:45 - Teleshopping 17:45 - Mela Isma’ Din 18:00 A[barijiet g[al Dawk Neqsin mis-Smig[ 18:05 - Mill-Bieb ’il :ewwa 20:00 - A[barijiet# sports# rapport tat-temp# rapport finanzjarju 20:40 - Mixage 21:30 - De/eduti (ep. 20) 22:45 G[awdex Illum 23:00 - LA[barijiet# rapport tat-temp# rapport finanzjarju 23:10 - A[barijiet bl-Ingli] 23:15 - Lenti. ONE • melita 103 • GO Plus 103 07:30 - ONE News

07:45 Videos Mu]ikali lokali 08:00 Lilliput 08:30 - ONE News 08:50 - Nuni 09:45 - }ona Sport Sajf (r) 10:15 - Teleshopping 11:30 - {ajjiet 11:45 - Telepoplu 12:00 - Trijangolu 12:30 Teleshopping 13:00 - Lilliput (r) 13:30 - ONE News 13:40 Teleshopping 14:10 - Midinbin (ep. 20) 15:00 - Teleshopping 15:30 - Ftit Minn Kollox 17:30 ONE News 17:40 - Telepoplu 18:00 - Teleshopping 18:30 Artzetra 19:05 - Telepoplu 19:30 - ONE News 20:15 - MadDaqqa t’G[ajn 21:15 - Arani Issa 23:15 - ONE News 23:45 (ikompli) Arani Issa 00:45 {ajjiet (r) 01:00 - ONE News 01:30 - Ftit Minn Kollox. Smash • melita 105 • GO Plus 105 08:00 - Er;a’ Lura 09:00 {abbejtek 10:00 - Fil-K/ina ma’ Farah 10:50 - Teleshopping 13:00 - 1046 Music 15:00 Teleshopping 16:20 - Fil-K/ina ma’ Farah (r) 17:10 - Er;a’ Lura 18:15 - Bingo 75 18:40 Teleshopping 19:00 - News 19:30 - Il-Parlament tal-Poplu 20:30 - Robert Musumeci Talk 21:30 - CNI 22:00 - News. Raiuno • melita 150 • GO Plus 201 06:45 - Unomattina (jinkludi Tg 1 fis-07:00 u t-08:00) 11:00 - Tg 1 11:05 - Occhio alla spesa 12:00 - La prova del cuoco

13:30 - Tg 1 14:00 - Tg 1 Economia 14:10 - Verdetto finale 15:15 - La vita in diretta 16:50 - Tg Parlamento 17:00 Tg 1 17:15 - Che tempo fa 18:50 - L’eredità 20:00 - Tg 1 20:30 - Soliti ignoti 21:10 - Don Matteo 8 23:30 - Miss Italia 2011 - Il reportage 00:05 Sacrifici del cuore. Film 2007 01:10 - Tg 1 notte 01:50 Sottovoce. Raidue • melita 151 • GO Plus 202 07:00 - Cartoons 10:30 - Tg 2 punto.it estate 10:50 - Tg 2 Medicina 33 10:55 - Tg 2 nonsolosoldi 11:00 - Tg 2 Si, Viaggiare 11:05 - Tg 2 Eat Parade 11:10 - Tg 2 e... state con costume 11:25 - Il nostro amico Charlie (TF) 12:10 - La nostra amica Robbie (TF) 13:00 - Tg 2 giorno 13:30 - Tg 2 e... state con costume 13:50 - Tg 2 Sì, viaggiare 14:00 - Italia sul due 16:15 - Ghost Whisperer - presenze (TF) 17:00 - Life Unexpected (TF) 17:45 - Flash L.I.S. 17:50 - Tg sport 18:15 Tg 2 notizie 18:45 - Numb3rs (TF) 19:30 - Squadra Speciale Cobra 11 (TF) 20:30 - Tg 2 notizie 21:05 - Criminal Minds (TF) 23:25 - Tg 2 notizie 23:40 - Rai 150 anni 00:40 - Piloti (sitcom) 01:00 - Tg Parlamento 01:10 - Anna Winter. Raitre • melita 152 • GO Plus 203 08:00 - La storia siamo noi (dok.) 09:00 - Non c’è pace tra gli ulivi. Film ’50 10:40 - Cominciamo bene 12:00 - Tg 3 sport 12:25 Tg 3 fuori tg 13:00 Condominio terra 13:10 - La strada per la felicità (soap) 14:00 - Tg regione 14:20 - Tg 3 14:50 - Tgr piazza affari 14:55 - Tgr speciale ambiente Italia ‘Puliamo il mondo’ 15:15 - The Lost World (TF) 16:00 - Cose dell’altro Geo (attwalità) 17:40 - Geo & Geo 19:00 - Tg 3 19:30 - Tg Regione 20:00 - Blob 20:15 Sabrina, vita da strega (TF) 20:35 - Un posto al sole (soap) 21:05 - Il 13˚ guerriero. Film ’99 22:55 - Tg regione 23:00 - Tg 3 linea notte estate 23:35 - C’era un volta: Collera 00:45 Magazzini Einstein 01:15 - La musica di Raitre. Canale 5 • melita 154 • GO Plus 205 08:00 - Tg 5 mattina

08:40 -

Mattino cinque 10:00 - Tg 5 ore 10 11:00 - Forum (attwalità) 13:00 - Tg 5 13:40 - Beautiful 14:10 - Centovetrine 14:45 Rosamunde Pilcher 16:30 Pomeriggio cinque 18:50 Avanti un’altro! 20:00 - Tg 5 20:40 - Paperissima Sprint 21:20 - Io canto 00:10 - Tg 5 notte 00:40 - Paperissima Sprint 01:20 - In tribunale con Lynn (TF). Rete 4 • melita 153 • GO Plus 206 07:00 - Starsky & Hutch (TF) 08:05 - Hunter (TF) 09:55 R.I.S. 2 - delitti imperfetti (TF) 10:50 - Fornelli d’Italia (attwalità) 11:30 - Tg 4 12:00 - Un detective in corsia (TF) 13:00 La signora in giallo (TF) 13:50 Il tribunale di Forum 15:10 Hamburg Distretto 21 (TF) 16:15 - Sentieri (soap) 16:50 Nikita - spie senza volto. Film ’88 18:55 - Tg 4 19:35 Tempesta d’amore 20:30 Walker Texas Ranger (TF) 21:10 - La versione di Banfi 23:55 Moll Flanders. Film ’96 01:20 Tg 4 night news. Italia 1 • melita 155 • GO Plus 204 06:50 - Cartoons 08:55 - Nini (TN) 09:55 - Urban Legends 10:25 - Cooler Facts 10:55 Paradise Lost 11:55 - Spose extralarge 12:25 - Studio aperto 13:00 - Studio sport 13:40 Cartoons 15:00 - Big Bang Theory (sitcom) 15:35 - Chuck (TF) 16:30 - Glee (TF) 17:25 Cartoons 18:30 - Studio aperto 19:00 - Studio sport 19:05 - Mr Bean (TF) 20:05 - CSI: Miami (TF) 20:55 - Football. Europa League. Udinese v Rennes 23:00 - UEFA Europea League Speciale 23:50 - L’allenatore nel palone. Film ’84 01:55 Poker1mania. La 7 • melita 156 • GO Plus 207 07:00 - Omnibus 07:30 - Tg La 7 09:45 - Coffee Break 10:30 Le vite degli altri (attwalità) 11:25 - Chiamata d’emergenza (TF) 12:30 - Cuochi e fiamme (r) 13:30 - Tg La 7 (TF) 13:55 L’ammutinamento. Film ’62 16:05 - La 7 doc 17:30 L’Ispettore Barnaby (TF) 19:30 ‘G’ Day 20:00 - Tg La 7 20:30 Otto e mezzo 21:10 Piazzapulita 23:45 - Tg La 7 23:55 - Quando eravamo re. Film ’96.

IL 13˚ GUERRIERO

Kontra qabda kannibali Raitre 21:05

Ahmed ibn Fahdlan (Antonio Banderas, fir-ritratt ma’ Maria Bonnevie), G[arbi li min[abba li jkun sar i[obb mara li skont dawk ta’ madwaru ma tg[oddx g[alih, jintbag[at b[ala ambaxxatur filBarberija tat-Tramuntana. Dan ikun fis-sena 922, u [a;a b[al din kwa]i /ertament kienet tfisser li dan qatt mhu se jer;a’ lura. Naraw kif jag[mel [bieb ma‘ villa;; abitat mill-Vikingi u sa[ansitra jg[inhom jo[duha kontra qabda kannibali. Fost l-atturi f’dan il-film ta’ azzjoni tal-1999 b’re;ija ta’ John McTiernan insibu wkoll lil Diane Venora, Omar Sharif u Vladimir Kulich. L-isem ori;inali tal-film hu The 13th Warrior.


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

TV#Radju 23 Education 22 • melita 22 # 104 10:00 - Il-Misteri tal-Bombli talFu[[ar 11:00 – Vaganza f’{al Bla Ras 11:30 - EU Kids 12:00 - Profs Kabuna 12:30 - Ra[al Twelidi 13:00 - It-Te]ori tanNanna 13:30 - ECO Kids 14:00 - Ta[t l-Art 14:30 - Bijografiji (r) 15:30 - Hawn Ta[t Jinsab 16:00 - 60+ 17:00 – Kenn ilBa[[ara 17:30 - Mal-Karba tasSirena 18:00 - 378 19:00 – Restawr 19 20:45 - Storja Wara l-Istampa 21:00 - Bejn Storja u Le;;enda 21:30 - Ktieb Miftu[ 22:00 - News in Brief 22:05 Nautico 22:30 - Bijografiji 23:15 - Storja Wara l-Istampa 23:30 - Wirtna. Favourite Channel • melita 31#108 • GO Plus 106 08:00 - Mill-Cupboard (r) 09:30 Drama 10:00 - Telebejg[ 12:00 Favourite Link 12:05 - Kont Taf? 12:15 - Favourite News 12:30 Drama (r) 13:00 - Malja 15:00 Telesbejg[ 16:00 - Festa Fotografija (r) 17:00 - 60 Minuta 18:15 - Favourite News 18:30 Kemm taf? 20:00 - Favourite Link 20:05 - Kont Taf? 20:15 Favourite News 21:00 - DnD 23:00 - Favourite Link 23:05 Kont Taf? 23:15 - Favourite News. Calypso Music TV • GO Plus 107 07:00 - Total Request 09:00 – 80s Classics 10:00 - 90s Classics 11:00 – 2000s-2009s Classics 11:30 - Teleshopping 13:30 – 2010 Onwards 14:30 - Drama Bronx 15:00 - Wasal il-{in g[allMaltin 15:30 - Bell’Italia 16:00 – Romantica 17:00 – Teleshopping 18:00 – Total Request 20:00 Bingo 75 20:30 - Non Stop Music. La 5 • melita 162 11:35 - Beautiful (soap) 11:55 Centovetrine 12:20 - Extreme Makeover Home Edition 13:15 Dharma & Greg 14:05 - Privileged (TF) 14:55 - Dawson’s Creek (TF) 15:40 - Settimo cielo 17:15 - La tata (sitcom) 18:10 Dawson’s Creek (TF) 18.55 Privileged 19:45 - Grey’s Anatomy (TF) 20:30 - Extreme Makeover Home Edition 21:10 – The Vampires Diaries 23:10 Moonlight (TF) 00:10 -Charm School. BBC Entertainment • melita 300 07:10 - Poetry Pie 07:20 Balamory 07:40 - The Roly Mo Show 07:55 - Me Too! 08:15 Jackanory Junior 08:30 - Poetry Pie 08:40 - Last of the Summer Wine 09:40 - The Weakest Link 10:25 - Lark Rise to Candleford 11:15 - Doctors 11:45 -

EastEnders 12:15 - Casualty 13:10 - Last of the Summer Wine 14:40 - Lark Rise to Candleford 15:30 - The Weakest Link 16:15 - Doctors 16:45 - EastEnders 17:15 - Casualty 18:10 - Lark Rise to Candleford 19:00 - The Weakest Link 19:45 - Doctors 20:15 - EastEnders 20:45 Casualty 21:35 - Coast 22:35 True Dare Kiss 23:25 - Last of the Summer Wine. TCM • melita 310 • GO Plus 701 06:25 - Morituri. Film ’65 08:55 - Maverick 11:25 - Falling in Love. Film ’84 (12) 13:30 Maverick 16:00 - The Woman in Green. Film ’45 (PG) 17:20 Gone with the Wind. Film ’39 (PG) 22:00 - Three Kings. Film ’99 (15). MGM Movies • melita 312 • GO Plus 702 06:50 - Another Pretty Face. Film 2002 08:20 - Mosquito Squadron. Film ’69 (PG) 09:50 Book of Days. Film 2003 11:20 - MGM’s Big Screen 11:35 Escape Clause. Film ’96 (15) 13:15 - Haunted Honeymoon. Film ’86 (PG) 14:40 - Impasse. Film ’69 (PG) 16:20 - Tennessee Nights. Film ’89 (15) 18:05 Across 110th Street. Film ’72 (18) 19:45 - Just Another Story. Film 2003 21:00 - The Dirty Dozen: The Fatal Mission (PG) 22:35 - The Dirty Dozen: The Deadly Mission. Film ’87 (15). Diva Universal • melita 313 07:00 - Wind at My Back 08:50 - Rex: A Cop’s Friend 09:50 Wolff’s Turf 10:50 - Cento Vetrine 11:50 - Rex: A Cop’s Friend 12:50 - Dallas 13:47 Great Women 13:55 - Agatha Christie’s Poirot 15:45 - Great Women 15:55 - Dallas 16:55 Wolff’s Turf 17:55 - JAG 18:55 - Rex: A Cop’s Friend 19:53 Great Women 20:00 - Dallas 21:00 - He Sees You When You’re Sleeping (PG) 22:48 Coming Out 23:00 - JAG. Discovery Channel • melita 400 07:15 - Deadliest Catch: Ice and Open Water 08:10 Mythbusters: Soda Cup Killer 09:05 - Extreme Engineering: Panama Canal 10:00 - How Do They Do It?: Airbags, Ice Rinks and Mattresses 10:30 Destroyed in Seconds 10:55 Ultimate Survival: Zambia 11:50 - Chop Shop 12:45 - Twist the Throttle: BMW 13:40 American Chopper: Abu Dhabi Police Bike 14:35 - Dirty Jobs: Scrapple Maker 15:30 -

Deadliest Catch: A Frozen Finish 16:25 - Mythbusters: Dive to Survive 17:20 - Extreme Engineering: Panama Canal 18:15 - Ultimate Survival: Ring of Fire 19:10 - How It’s Made 19:40 - How Do They Do It?: Rig Life; Shaver 20:05 Destroyed in Seconds 21:00 Trouble in Paradise 21:55 - Get Out Alive: Somali Pirate Attack 22:50 - A Haunting: Hell House 23:45 - Mythbusters: Dive to Survive. Melita Movies • melita 801 10:00 - Delgo. Film ’83 11:30 Bewitched. Film 2005 13:15 - Ice Castles. Film 20010 14:47 Hollywood Buzz 15:10 - Just Wright. Film 2010 16:50 Hollywood Buzz 17:15 Homecoming. Film 2009 18:55 The Longest Yard. Film 2005 21:00 - Knight and Day. Film 2010 22:50 - 44' Chest. Film 2009 00:25 - The Bannen Way. Film 2010. Melita More • melita 802 08:00 - Films & Stars 08:30 - Full House 09:00 - The West Wing 09:50 - ER 10:40 - Films & Stars 11:05 - S#*! My Dad Says 11:30 Gossip Girl 12:15 - Chuck 13:00 - Days of Our Lives 13:45 - ER 14:30 - The West Wing 15:15 Fringe 16:00 - Brothers and Sisters 17:00 - Chuck 17:45 S#*! My Dad Says 18:15 - Days of Our Lives 19:10 - Brothers and Sisters 20:00 - Mike & Molly 20:30 - Desperate Housewives 21:15 - Supernatural 22:05 - True Blood 23:10 - Boardwalk Empire 00:15 - Bored To Death 00:45 Game of Thrones 01:50 Entourage. Biography Channel • melita 411 08:00 - Conmen Case Files: Paul Bint: King Con 09:00 - Burt Lancaster 10:00 - Jack Lemmon 11:00 - Lorraine Kelly’s Big Fat Challenge 12:00 - Snapped: Women Who Kill: Jill Rockcastle 13:00 - Parking Wars 13:30 - Hardcore Pawn: Crazy Cash 15:00 - Jack Lemmon 16:00 - Snapped: Women Who Kill: Jill Rockcastle 17:00 Conmen Case Files: Paul Bint: King Con 18:00 - Lorraine Kelly’s Big Fat Challenge 20:00 - Parking Wars 20:30 - Hardcore Pawn: Crazy Cash 21:00 - My Ghost Story: Hauntings Revealed 22:00 - Celebrity Ghost Stories: Deborah Gibson, Joey Pantoliano, Kimberly Locke, Willie Garson 23:00 Paranormal State: Supernatural Seduction 23:30 - Paranormal State: Do Bad Things.

G[at-tfal fuq il-Cable Disney Channel • melita 450 • GO Plus 400 08:10 - Jungle Junction 08:20 - The Hive 08:30 Handy Manny 08:40 - Imagination Movers 09:05 - The Suite Life of Zack and Cody 09:35 Phineas and Ferb 09:50 - Good Luck Charlie 10:15 - Phineas and Ferb 10:35 - The Suite Life on Deck 11:00 - Wizards of Waverly Place 11:25 - Sonny With a Chance 11:45 - Good Luck Charlie 12:10 - Hannah Montana 12:30 - The Suite Life on Deck 12:55 - Wizards of Waverly Place 13:20 - The Suite Life on Deck 13:55 Good Luck Charlie 14:20 - Phineas and Ferb 14:45 - Fish Hooks 15:10 - Shake it up 15:35 Jake and Blake 16:00 - Wizards of Waverly Place 16:25 - Good Luck Charlie 16:50 - Fish Hooks 17:15 - Shake it up 18:35 - Good Luck Charlie 19:00 - Wizards of Waverly Place 19:25 - Jake and Blake 19:50 - Hannah Montana 20:15 Sonny With a Chance 20:35 - Good Luck Charlie 21:00 - Shake it up 21:25 - The Suite Life on Deck 21:50 - Sonny With a Chance.

06>30 09>30 10>30 12.10 12>45 13>10 14>00 14>05 15>00 15>05 16>15 17>00 18>00 18>10 19>45 20>30 21>30 21>32 22>30 23>00

Cartoon Network • melita 453 • GO Plus 404 08:00 - Ben 10 08:30 - The Marvelous

Misadventures of Flapjack 09:00 Chowder 09:30 Johnny Test 10:00 Chop Socky Chooks 11:00 - Hero: 108 12:00 - Fantastic Four: World’s Greatest Heroes 13:00 - Chop Socky Chooks 14:00 - Hero: 108 15:00 - Ben 10: Ultimate Alien 15:30 - Generator Rex 16:00 Battle Force 5 16:30 - Chowder 17:00 - Ben 10 17:30 - Johnny Test 18:00 - The Marvelous Misadventures of Flapjack 18:30 - Chowder 19:00 - Transformers Prime 19:30 - Battle Force 5 20:00 - Bakugan: Gundalian Invaders 20:30 Generator Rex 21:00 - The Marvelous Misadventures of Flapjack 21:30 - Chowder 22:00 - Fantastic Four: World’s Greatest Heroes.

NET News Mini Bugz Teleshopping Kontra l-{in Kompendju Simpati/i NET News Teleshopping NET News Missjoni Teleshopping Mini Bugz (r) NET News Kaxxa Jan NET News Mister Fisherman NET News Quadro NET Television 2011 Launch NET News

Sport fuq il-Cable Eurosport • melita 600 • GO Plus 801 08:30 - Nations Cup Series Equestrian 09:30 - International Masters Snooker 11:00 Eurogoals 11:10 - WATTS 13:00 - International Masters Snooker 14:00 - European Championship Equestrian: Madrid (live) 15:50 - Eurogoals 16:00 - European Championship Equestrian: Madrid (live) 17:45 - Eurogoals 17:55 - European Championship Equestrian: Madrid (live) 19:45 - WATTS 20:00 - Fight Club 21:00 Brazilian Masters Snooker: Day 1 (live). Go Sports 1 • GO Plus 851 07:00 - Barclays PL: Week 5 -

Queens Park Rangers v Newcastle Utd 09:00 - U21 International Friendly - England v Israel 11:00 - Euro 2012 Qual. - Romania v France 13:00 Scottish PL: Rd 7 - Highlights 13:30 - PGA - Vivendi Trophy with Seve Ballestros - Day 1 (live) 17:30 - Breaking Weapons 18:00 - Serie A 2011-12: Rd 2 Juventus v Parma 20:00 Dextro Energy Triathlon Beijing WCS - Highlights 21:00 - Super Clasico - Argentina v Brazil 23:00 - PGA - Vivendi Trophy with Seve Ballestros Day 1. Go Sports 2 • GO Plus 852 07:00 - Vincennes Horseracing 08:00 - The KLM Open - Day 4 12:00 - Serie A 2011-12: Rd 2 Juventus v Parma 14:00 - PGA Deutsche Bank Champ. Highlights 15:00 - Super Clasico - Argentina v Brazil 17:00 - PL: Week 5 - Review 18:00 Champions League - BV Borussia Dortmund v Arsenal 20:00 Arsenal 360 20:30 - PL World Week 5 21:00 - Roma Channel. Melita Sports 1 • melita 701 19:00 - UEFA Europa League: MD1: PAOK FC v Tottenham Hotspur (live) 20:50 - Focus Europa. Match Day 1: Preview (live) 21:05 - UEFA Europa League: MD1: Fulham v FC Twente (live) 23:10 - Focus Europa. Match Day 1: Highlights & Analysis (live) 00:00 Bundesliga: Borussia Dortmund v Hertha Berlin (r). Melita Sports 2 • melita 702

UEFA Europa League: MD1: 19:00 - Dynamo Kyiv v Stoke City (live) 21:05 - Atletico

Madrid v Celtic (live). Melita Sports 3 • melita 703

UEFA Europa League: MD1: 19:00 - Lazio v FC Vaslui (live) 21:05 - Birmingham City v SC Braga (live). Melita Sports 4 • melita 704

UEFA Europa League: MD1: 19:00 - Hannover v Standard Liege (live) 21:05 - Udinese v Stade Rennais FC (live). Melita Sports 10 • melita 710 21:05 - UEFA Europa League: MD1: Fulham v FC Twente (live). Malta Stars • melita 614 08:00 - National Hockey League:

Floriana Youngsters v White Hart (r) 09:20 - BOV PL: Birkirkara v Valletta (r) 11:50 ASA Water Polo Champ.: Div. 2 Playoffs: Valletta v Marsascala (r) 13:00 - UEFA Futsal Cup: Istanbul. Universitesti v Excess RP Bidnija (r) 14:20 - MRC Local Horseracing 2011: Meeting 23 (r) 15:10 - Malta Handball Assoc.: Women's K#O F.: Aloysians v La Salle (r) 16:30 - Melita GFA 1st Div.: Victoria Hotspurs v San Lawrenz (r) 18:20 - ASA Water Polo Champ.: Div. 2 Playoffs: Valletta v Marsascala (r) 19:25 - Malta Rugby Football Union: Kavallieri v Overseas (r) 20:50 Focus Europa. Match Day 1: Preview (live) 21:05 Waterpolo: Poland v Malta Feature (r) 21:25 - Melita GFA 1st Div.: Victoria Hotspurs v San Lawrenz (r) 23:10 - Focus Europa. Match Day 1: Highlights & Analysis (live) 00:00 - Malta Handball Assoc.: Women's K#O F.: Aloysians v La Salle (r). Football Stars 1 • melita 615 08:00 - Bundesliga: Borussia Dortmund v Hertha Berlin (r) 09:55 - Campeonato Brasileiro: Fluminense v Corinthians (r) 11:50 - npower Champ.:

Coventry City v Derby County (r) 13:40 - La Liga: Real Madrid v Getafe (r) 15:30 - Bundesliga: Werder Bremen v Hamburg (r) 17:25 - npower Champ.: Coventry City v Derby County (r) 19:15 - La Liga: Español v Athletic Bilbao (r) 21:05 Bundesliga: Borussia Dortmund v Hertha Berlin (r) 23:00 - La Liga: Real Madrid v Getafe (r) 00:50 - Bundesliga: Werder Bremen v Hamburg (r).


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

24 Klassifikati PROPRJETÀ

Bu;ibba

APPARTAMENT fit-tielet sular lest minn kollox, kbir [afna u spazju]. Open plan living u dining, k/ina fitted, box room, ]ew; kmamar tal-banju, tliet kmamar tas-sodda doppji, terrazzin quddiem u ie[or wara. Parti mill-bejt u bl-u]u tal-lift. Prezz €129,000. ?emplu 79808405 jew 79957951.

{al Luqa

APPARTAMENTI u penthouses 225 metru kwadru,

tliet kmamar tas-sodda, k/ina/living/sitting, utility. Prezz jibda minn €104,821 ( Lm45 , 000) . ?emplu 99803659 jew 79498824.

ta’ 10 karozzi u ;nien ta’ 30 pied bil-bir. Prezz € 338 , 000 . ?emplu 99422082.

Il-{amrun

DAR isfel u fuq fil-qalba tal-{amrun. ?emplu 99259063.

FLATS kbar quddiem ilba[ar, b’veduti u bi tliet kmamar tas-sodda. ?emplu 79843698.

I]-}urrieq, Bubaqra

Proprjetà

TERRACED house kbira, erba’ kmamar tas-sodda, ]ew; kmamar tal-banju, k/ina, washroom, ]ew; terraces, ]ew; kmamar talistudju, kompluta b’garaxx

Marsaxlokk

U artijiet g[all-i]vilupp. ?emplu 99473354 jew 21387082.

Tignè Seafront

APPARTAMENT kbir fuq

medda ta’ 125sqm, b’veduta impekkabbli, bil-lift, tliet kmamar tas-sodda, u spazju ta’ karozza wa[da. ?emplu 99422082.

VETTURI

Ford Fiesta

MUDELL ‘97. ?emplu 79203041.

Range Rover

CLASSIC, 3 door V8 3.9 EFI, ;ewwa mibdul – soft dash. Prezz € 5000 negozjabbli. ?emplu 79456174.

Renault Scenic

PETROL 1.6 16v 2002 b’mileage baxx, f’kundizzjoni perfetta, dejjem servisjata g[and Kinds, full extras u dejjem iggaraxxjata. Prezz mitlub € 7500 negozjabbli. ?emplu 99527477.

AVVI}I

G[al kull xog[ol

TA’ kostruzzjoni ta’ bini, alterazzjonijiet ta’ bini ta’ front gardens, ftu[ ta’ [itan bi travi tal-[adid, ftu[ ta’ bibien u twieqi, [nejjiet, bdil ta’ soqfa tal-konkos u xorok, u nikkavraw travi tal-[adid bl-injam, qlug[ ta’ madum tal-art u tal-[ajt. Nag[mlu fa//ati ;ewwa u barra, fuq il-fil, bis-sejjie[, bil-qoxra, xog[ol ta’ invjar, tik[il u tibjid u rran;ar, u nraqqg[u soqfa tal-konkos e//. Xog[ol ta’ ilma. Xog[ol b’esperjenza kbira u attenzjoni ta’ xog[ol. B’garanzija ta’ xog[ol filpront. ?emplu 79803496.

G[al xog[ol ta’ printing

DIGITAL printing, offset u letter press, na//ettaw ukoll ordnijiet ta’ kalendarji g[as-sena 2012 b’daqs ta’ 30cm x 43cm. Morru g[and Paul Bonnici, Bonnici’s Printing Press, 3 Triq Melita, il-Belt Valletta, pbonnici@bonniciprintingpress.com.

Nixtri

GARAXX in-na[a tal-iskola tal-Gvern, San Pawl ilBa[ar. ?emplu 99887233.

Ni]barazza

NI}BARAZZA djar u garaxxijiet, in;orr kull tip ta’ materjal, prezz ra;onevoli u Atlas highup sa 5 sulari bi truck 6 wheeler g[all-bejg[. ?emplu 21433352, 79081719 jew 99499619.

Nutara

INFITTEX xog[ol ta’ nutara ma’ nutar jew ditta legali. ?emplu 79737974.

Tiswijiet fil-pront u filpost

TA’ fridges, freezers, washing machines, tumbledryers, dishwashers, dehumidifiers u microwaves. Nag[tu, stimi b’xejn minn qabel bla [las u sitt xhur garanzija fuq kollox. Servizz il-;urnata kollha, bl-ir[as prezzijiet. ?emplu 21447763, 21499183, 99478634 jew 99447763.

Tiswijiet fil-pront u filpost

FRIDGES, freezers, washing machines, tumble dryers u dehumidifiers e//. B’sitt xhur garanzija fuq ilparts u labour. Bl-ir[as prezzijiet. Stima b’xejn minn qabel. Spare parts g[al kull tip ta’ appliances. ?emplu 21371559,


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

Klassifikati 25 27371559, 21493285, 79884497 jew 99472570. Servizz fil-pront.

stores@completesupplies.c om.mt.

Tiswijiet

MAGNI tal-[jata. G[al service u tiswijiet fil-pront ta’ magni tal-[jata /emplu 99422268 jew 21416705.

BL-ESPERJENZA jin[tie;u g[al impjieg immedjat full time. ?empel lil Electrofix, {al Qormi 21675353.

KOMPJUTERS

G{ALL-BEJG{

Tlift

Combination machine

Electricians

ID-DATA tal-kompjuter tieg[ek? Qed tinkwieta g[ax ma tafx kif se ;;ib lura d-data li hi ferm importanti g[alik? Mela /empel malajr 99422082.

SINGLE PHASE radial armsaw, chiselmorters. ?emplu 21388856 jew 99195464.

JIN{TIE:U

L-g[amara u l-mobilja kollha g[all-bejg[. K/ina ta’ Fino u l-appliances talk/ina u bieb tal-oak solid. G[amara ta’ Joinwell Regency Style u po]ambrella. Mejda tonda

Delivery Person

FULL time, Complete Supplies Ltd l-Imrie[el. Minn 21 sena ’l fuq. Ibag[tu CV fuq

HOUSE SALE

kbira. Unit kbir. Rails u purtieri tal-og[la kwalità. Ballavostri solid talmahagony . U fa//ata b’sitt bibien ta’ walkin wardrobe. Kollox f’kundizzjoni tajba. ?emplu 99471425.

G[amara antika

TLIET settijiet ta’ sitt si;;ijiet kull wie[ed ta’ g[amara antika ma[duma Franza. Kollha ;ew irkantati fil-Bel;ju. ?emplu 99471549.

Mejda tonda

TAL-a[mar mastizz. Dijametru ta’ metru, [xuna ta’ 3cm u b’erba’ saqajn. Kundizzjoni perfetta. Prezz € 250 . ?emplu 2 1 246324 jew 99808522.

Mejda tal-pranzu

Kompluta b’sitt si;;ijiet, gi]er tal-ilma tal-elettriku,

one seater sofa, ]ew; si;;ijiet tal-injam b’cushions bojod tal-;ilda, tliet si;;ijiet tal-injam, tapit kbir a[dar bil-kannella, monitor tal-kompjuter, libsa tal-bridesmaid, pitturi ori;inali mpittrin g[allgosti tag[kom, kostum talKarnival g[all-kbar f’kundizzjoni tajba u elaborat, kien mixtri g[al show. ?emplu 79883916.

Mudell

TAT-TEATRU Rjal tal;ebel mag[mul bl-idejn. Daqs ]ew; metri b’metru. ?emplu 79312397.

Tombla sheets

B’numri kbar u kuluri differenti, prezzijiet spe/jali li jibdew minn 55c (ta’ ewro)

skont kemm tordna. Free delivery g[al G[awdex ukoll. Morru g[and BONNICI’S PRINTING PRESS (Pawlu Bonnici) – 3 Triq Melita, il-Belt Valletta. Kif issibuna – min-na[a tal-Barrakka ta’ Fuq g[al Triq Sant’Ursula. G[al xog[ol ta’ digital printing u offset, inviti tattie; e// u xog[ol ta’ embossing. ?emplu 21244627 jew 79373700 jew ibag[tu email fuq pbonnici@bonniciprintingpress.com.

Yorkshire Terrier Puppies

RAZZA ]g[ira, ra;el u mara. ?emplu 79246867, 21246867 jew 27246867.


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

26 Passatemp

Tisliba

Fejn joqog[du^ Waqt li dan it-tifel kien qed iqalleb ktieb interessanti ltaqa’ ma]-]ew; pa;ni fuq il-lemin. Taf tg[id liema persuna fuq ix-xellug, fejn tmur toqg[od f’kull wa[da mid-djar fuq il-lemin?

Mimdudin>5. Esperimenti (5) 6. Me[lusin mid-deni (5) 7. B[alma hu l-futbol, tenis, e// (5) 10. Rabbiet il-;wiena[ (5) 11. Brodu (5) 12. T[alla eredi (5) 14. G[aqad mal-mu]ika (5) 16. Qaddej bla [niena (5) 17. I]jed qalil (5) 18. Dipartiment li jie[u [sieb il-;bir tad-dazji (5)

Weqfin>1. Il-kuntrarju (6) 2. u 13. Li kul[add jistma[ (12) 3. M’hemmx ag[ar (6) 4. Ba]wi (6) 8. :ebla ]g[ira (5) 9. Le;;enda (5) 12. Wissa (6) 13. Ara 2 (6) 14. Ke//a (6) 15. Beka g[all-qattus (6)

Skola kwizz Taf tg[id liema hu n-numru ‘barrani’ fost dawn li jidhru fi/-/irku?

Soluzzjoni tat-Tisliba tal-biera[ Mimdudin>- 5. Tra//; 6. Eleva; 7. Zekka; 10. Brazz; 11. Ni//a; 12. Mulej; 14. Sto//; 16. Inqas; 17. Nemel; 18. Xilja. Weqfin>- 1. Stramb; 2. u 13. E//ezzjonali; 3. ?ekken; 4. Banana; 8. Xalla; 9. A//ol; 12. Mar;ni; 14. Sfaxxa; 15. ?akkar. G{AT-TFAL

Soluzzjonijiet

Sudoku Sudoku

Da[[al fil-kaxxi vojta ta’ kull ringiela, ta’ kull kolonna u ta’ kull kwadru ]g[ir ta’ 3 kaxxi bi 3 n-numri kollha mill-1 sad-9.

Trijangolu ma;iku

Fjamingu kbir

X’hawn mo[bi^ Skola kwi]]]

Trijangolu ma;iku Fit-trijangoli bojod da[[al l-erba’ numri li jidhru hawn fuq b’mod li t-totali fit-tliet na[at tat-trijangolu l-kbir ikunu dejjem l-istess.

Fejn joqog[du^ 1 = D; 2 = ?; 3 = A; 4 = B.

Bil-lapes ibda mit-tikka [dejn in-Nru. 1, mur fuq in-numri lo[ra wara xulxin sakemm tasal fuq in-Nru. 59. B’hekk tkun taf x’hawn mo[bi f’din l-istampa.

In-Nru. 36. In-numri lo[ra kollha g[andhom ilmaqlub tag[hom.

X’hawn mo[bi^


Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

27

Roxburgh mistieden fl-10 seminar annwali tal-YFA Id-Direttur Tekniku talUEFA l-Isko//i] Andy Roxburgh kien il-mistieden prin/ipali waqt l-g[axar seminar annwali tal-Youth Football Association sponsorjat minn Gatorade. B[as-snin ta’ qabel dan isseminar kien maqsum f’]ew; partijiet, wa[da g[all-amministraturi tan-nurseries li saret f’lukanda f’San :iljan u lo[ra kienet sessjoni ta’ prattika mmexxija mill-istess Andy Roxburgh li saret fil-grounds tal-Luxol St. Andrew’s. Roxburgh beda billi spjega lill-kow/is dwar il-mod kif Barcelona qed igawdu l-frott tal-i]vilupp tal-plejers tag[hom stess u wara mexxa sessjoni ta’ prattika. Is-sessjoni tal-amministraturi kienet miftu[a mill-Kap E]ekuttiv tal-MFA Bjorn Vassallo li fa[[ar il-Kunsill tal-YFA g[al dan is-seminar hekk interessanti u li rnexxielu jorganizzah f’;img[a mimlija impenji kbar g[al Malta b[alma kienu l-impenji tat-timijiet nazzjonali mill-Euro 2012 u l-Euro 2013 ta’ ta[t il-21 sena kif ukoll it-tournament internazzjonali tal-Futsal. Bjorn Vassallo qal li jifhem mill-qrib id-diffikultajiet kollha li jiffa//jaw ta’ kuljum lamministraturi tan-nursuries g[aliex sa sena ilu hu stess kien involut f’nursery lokali. Hu sa[aq li b[alma g[amlet fl-a[[ar snin, l-MFA trid tkompli tinvesti fil-grassroots u l-livelli tal-youths g[aliex dawn huma l-benniena tallog[ba. Hu qal li l-MFA se tesi;i u tara li f’kull lokalità f’Malta jkun hawn fa/ilitajiet adegwati. Bjorn Vassallo tenna li dawn il-fa/ilitajiet wa[edhom mhumiex bi]]ejjed biex jitjieb il-livell f’Malta g[aliex irridu na//ertaw ukoll li jkollna kow/is kwalifkati fil-livell

Andy Roxburgh imexxi sessjoni ta’ ta[ri; fil-ground tal-Luxol

ta]-]g[ar li jkollhom mentalità u attitudni po]ittiva flimkien ma’ prattika kontinwa a;;ornata. Hu qal li min[abba li Malta hi pajji] ]g[ir, ma nistg[u qatt nikkompetu ma’ pajji]i kbar li g[andhom miljuni ta’ plejers re;istrati mag[hom u eluf ta’ kow/is kwalifikati f’kull livell. Madankollu hu qal li anke jekk il-ma;;oranza ta’ dawk involuti fil-log[ba lokali mhumiex professjonali, limpenn bilfors irid ikun professjonali jekk irridu ntejbu llivell u niksbu r-rispett talavversarji. Is-seminar kompla b’sessjoni interattiva malamministraturi mmexxija minn Beverley Cutajar dwar kif jistg[u jkampaw malistress fin-nurseries waqt li Ray Bezzina spjega fid-dettall kif jistg[u ji;u evitati linjuries. Id-Direttur Tekniku talMFA Robert Gatt spjega fiddettall kif minn dan l-ista;un se tkun qed ta[dem is-sistema

tar-Regions bil-mira li tressaq aktar vi/in il-log[ba lejn it-tfal bil-g[an li tinkora;;ihom aktar jipprattikaw l-isport bil-kollaborazzjoni tal-KMS.

Wara dan, Adrian Casha, kap tad-dipartiment tar-referees, ta [arsa lejn ir-’rispett’ re/iproku u finalment Joe Micallef ikkonkluda s-seminar li kellu attendenza numeru]a.

BASKETBALL

}ew; klabbs ;odda fl-MBA Fl-a[[ar xhur jidher li qed jikber l-interess filbasketball lokali hekk kif il-Kunsill tal-Asso/jazzjoni Maltija talBasketball qed jir/ievi aktar talbiet minn klabbs ;odda lokali u individwi li jixtiequ jie[du sehem fillog[ba. Dan kollu hu ta’ inkura;;iment kbir g[allkumitat il-;did tal-MBA li g[adu qed jibda s-sentejn terminu tieg[u. Qormi u Phoenix Sports Club ing[aqdu flimkien biex jie[du sehem fil-kampjonati tal-kbar tal-ir;iel u

n-nisa kif ukoll fil-kampjonati ta’ ta[t it-23 sena. Tarxien, li hu klabb ;did, se jie[u sehem ukoll filkampjonati tat-tfajliet talU#14 u l-U#16. Intant wara s-su//ess miksub fit-tournament talmini-basket li sar fir-Ramla ta’ Bir]ebbu;a, se jsir minitournament ie[or ta’ 3v3 fil-Mellie[a bil-kollaborazzjoni mal-Kunsill Lokali. Dan se jsir fit-18 ta’ Settembru. Dawk kollha interessati jistg[u jiktbu lillMBA fuq info@mba.org.mt.

VLTC

Klinika tal-coaching nhar ta’ {add

Il-Vittoriosa Lawn Tennis Club qed iniedi kors ie[or ta’ ta[ri; fil-log[ba tat-tennis g[al din is-sena. It-ta[ri; jibda nhar il-{add, 2 ta’ Ottubru 2011. Il-korsijiet huma mifruxa fuq g[axar ;img[at, u jsiru kull nhar ta’ {add fid-9, fl-10 u fil-11 ta’ filg[odu. Ikun hemm ]ew; kategoriji ta’ ta[ri;, g[al dawk li se jibdew it-tennis g[all-ewwel darba u g[al dawk li g[andhom ftit esperjenza tal-log[ba. Kull kategorija titqassam fi gruppi skont l-età u l-i]g[ar età hi dik ta’ [ames snin. Dawk kollha li jixtiequ jattendu g[al dawn il-korsijiet g[andhom jirre;istraw filVLTC (tel: 21696978) mitTnejn sal-:img[a wara s-6 p.m. u nhar ta’ {add mid-9 a.m. sa 12 p.m. Id-data g[all-applikazzjonijiet tag[laq nhar il-{amis 22 ta’ Settembru.


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

28 Sport TRIESTINA SOCCER SCHOOL MALTA

Tliet subien b’esperjenza fi Trieste L-a[[ar ;img[at kienu ferm impenjattivi g[al Triestina Soccer School Malta peress li fost l-o[rajn tliet subien kellhom esperjenza fi Trieste grazzi g[al din l-iskola u lklabb Taljan ta’ US Triestina. Denilson Borg Castaldi u Jordan Debono, studenti ta’ Triestina Soccer School Malta u membri tan-nurseries ta’ Floriana u St Patrick rispettivament intag[]lu biex ikollhom esperjeza fi Trieste ma’ tfal fi [dan is-settur ta]]g[a]ag[ ta’ US Triestina. L-g[a]la ta’ dawn i]-]ew;t itfal saret mill-kow/is Maltin fi [dan l-iskola flimkien malkow/ Paolo De Vivo, kow/ Taljan fi [dan US Triestina li mexxa l-a[[ar sessjonijiet ta’ ta[ri; f’Mejju li g[adda. US Triestina dde/iedew li millgrupp ta’ tfal li attendew flista;un li g[adda kellhom jintg[a]lu g[al din l-esperjenza fl-Italja ]ew;t itfal imwielda fl-1999 u l-1998, skont kriterji u]ati mill-istess skola tal-football Maltija u l-klabb Taljan. Kien g[alhekk li lg[a]la waqg[et fuq Borg Castaldi u Debono. I]-]jara ta’ dawn i]-]ewgt itfal fi Trieste kienet ukoll issussidjata minn US Triestina u Triestina Soccer School Malta.

Barra dan, fl-istess perjodu kien hemm ukoll fi Trieste, ilplejer ta’ Hibernians Nursery Jurgen Degabriele. Dan reba[ ukoll l-unur tal-aktar plejer promettenti tal-Youth FA ta[t il-15-il sena, u kien fi Trieste g[at-tielet esperjenza tieg[u. Dan anki grazzi g[all-[idma ta’ Triestina Soccer School Malta. Din id-darba l-esperjenza ta’ Degabriele fil-belt Taljana kienet wa[da ta’ ;imag[tejn u matulha hu wkoll t[arre; ma’ tfal o[ra tal-età tieg[u li b[al Degabriele, US Triestina qed u se tibqa’ tosserva mill-vi/in. Intant, b[alissa Triestina Soccer School Malta qed tilqa’ l-applikazzjonijiet g[assena skolastika li jmiss li matulha fost l-o[rajn [afna aktar subien se jkollhom i/-/ans jie[du esperjenza fi Trieste fosthom anki jattendu Triestina Campus. G[al aktar informazzjoni wie[ed g[andu jibg[at email fuq triestina.malta@gmail.com jew i/empel 99862418. Issessjonijiet ta’ ta[ri; se jsiru f’[in u ;ranet differenti filKulle;; De La Salle filKottonera g[al tfal minNofsinhar ta’ Malta u filKulle;; Stella Maris fil-G]ira g[al dawk min-na[a ta’ fuq ta’ Malta.

Denilson Borg Castaldi u Jordan Debono fit-training grounds ta’ US Triestina flimkien mal-kow/is Taljani

D[ul fin-Nursery ta’ G[axaq FC In-Nursery ta’ G[axaq FC qed tilqa’ applikazzjonijiet minn subien li twieldu bejn l1995 u l-1998 li huma interessati jilag[bu filkompetizzjonijiet tal-Youth FA fil-kategoriji Under 15 u Under 17.

Dawn it-timijiet huma mmexxija minn kow/is ikkwalifikati u ta[t is-supervi]joni talHead Coach Lolly Aquilina. Kull min hu interessat g[andu jikkuntattja lin-Nursery fuq 79322299#99460414 jew info@ghaxaqfcyn.org.

?ESS – SMALL NATIONS CUP

Malta ttemm fil-[ames post

Jurgen Degabriele fl-istadium Nereo Rocco ta’ Trieste flimkien mad-Direttur :enerali ta’ US Triestina Marco Cernaz

Dan l-a[[ar il-Federazzjoni Maltija ta/-?ess [adet sehem fit-tieni edizzjoni tat-Tazza tan-Nazzjonijiet i]-}g[ar (Small Nations Cup) li saret fil-G]ejjer Islands. Malta kienet seed nru 9 minn fost g[axar pajji]i u rnexxielha ttemm fil-[ames post. It-tournament sar ta[t lawspi/ji tal-FIDE (Fédération Internationale des Échecs). Il-kontin;ent Malti kien iffurmat minn erba’ plejers. Dawn kienu l-captain Colin

Pace li g[andu FIDE rating ta’ 2152, Joseph Gauci b’rating ta’ 2134, Alex Pettersson b’rating ta’ 1972 u Clarence Psaila b’1939. Ta’ min jirrimarka li l-plejers Maltin kollha taw prestazzjoni e//ellenti u fuq il-livell normali tag[hom tant li Colin Pace ;ie draw kontra l-grandmaster Igor Efimov ta’ Monaco u Alex Petterson ukoll ;ie draw kontra grandmaster mara Elvira Berend tal-Lussemburgu. Clarence Psaila ta wirja

mill-aqwa u kiseb rating overall fit-tournament ta’ 2127 waqt li temm b[ala l-aqwa skorer fuq board 4. Ir-rating medju talkontin;ent Malti fit-tournament kien ta’ 2049. It-tournament intreba[ milLussemburgu bil-pajji] organizzatur Faroe Islands itemm it-tieni quddiem Monaco. Mir-raba’ sal-g[axar post spi//aw Andorra, Malta, ?ipru, Liechtenstein, Guernsey, Jersey u San Marino.


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

Sport 29

Keane r-raba’ l-aktar plejer im[allas fil-MLS L-attakkant Irlandi] Robbie Keane qabe] mill-ewwel filpartti ta’ fuq tal-lista tal-aktar plejers im[allsin fil-Major Leaguer Soccer, lista li g[andha fl-ewwel post lil sie[bu tal-Los Angeles Galaxy David Beckham, skont figuri pubblikati millunjoni tal-plejers tal-kampjonat. Keane sie[eb lil Galaxy ming[and il-klabb tal-Premier Ingli] Tottenham Hotspur f’Awwissu u g[andu salarju annwali ta’ $2.9 miljun, li jpo;;ih mill-ewwel fir-raba’ post tal-MLS, qabel l-aktar plejer Amerikan im[allas u sie[bu fit-tim, Landon Donovan li jaqla’ $2.3 miljun. Beckham, li jinsab fl-a[[ar sena tal-kuntratt tieg[u minn [amsa, jinsab fl-ewwel post tal-lista b’salarju ta’ $5.5

miljun g[alkemm hu garantit minn almenu $6.5 miljun fissena bil-bonus u pagamenti o[ra. L-eks internazzjonali Fran/i] u eks attakkant ta’ Arsenal u Barcelona Thierry Henry, li jilg[ab ma’ New York Red Bulls, hu t-tieni laktar plejer im[allas b’$5.0 miljun b[ala salajru ba]iku u $600,000 o[ra f’bonus garantit. Plejer ie[or ta’ Red Bulls, id-difensur Messikan Rafa Marquez jaqla’ $4.6 miljun li jag[mluh it-tielet l-aktar plejer im[allas fil-league. Il-plejers kollha li l-aktar jaqilg[u flus huma klassifikati b[ala ‘plejers disinjati’ biex il-parti l-kbira tas-salarju tag[hom ma tg[oddx fuq kemm qed i[allas fis-sena lklabb tag[hom. Donovan u

Henry b[alissa huma l-aqwa skorers tal-kampjonat b’10 gowls kull wie[ed. Il-parti l-kbira tas-salarji tal-MLS huma ferm ta[t lammont im[allas lill-aqwa plejers Ewropej b[alma huma dawk li jilag[bu fl-Ingilterra, l-Italja u Spanja u huma biss frazzjoni tal-ammont li jit[allsu lill-aqwa erba’ tipi ta’ sport tradizzjonali flAmerika ta’ Fuq. Il-midfielder internazzjonali Amerikan Brek Shea li dan lista;un skorja g[axar gowls g[al Dallas, g[andu salarju ba]iku ta’ $100,000 bi $28,000 o[ra mir-reklami. Sie[eb Beckham u Keane ma’ LA Galaxy, Frankie Hejduk li g[andu 37 sena u li lag[ab 85 darba mal-Istati Uniti, jaqla’ biss $96,000 fissena.

TRAFERIMENTI

MUTURI

Il-MotoGP jirritorna fl-Ar;entina fl-2013 L-Ar;entina se ter;a’ torganizza ti;rija mill-Kalandarju tal-MotoGP tal-2013 fi/-/irkwit ta’ Termas de Rio` Hondo fil-provin/ja ta’ Santiago del Estero. Dan [abbruh il-promuturi Dorna. L-a[[ar darba li l-Ar;entina organizzat Grand Prix tal-

Muturi kien fi Buenos Aires fl-1999 meta l-akbar kategorija kienet dik tal-500cc u ntreb[et mill-Amerikan Kenny Roberts Junior. Il-webasajt uffi/jali talmotogp.com qalet li ;ie ffirmat kuntratt ta’ tliet snin f’Pari;i fil-pre]enza tal-

President tal-Ar;entina Cristina Fernandez u l-kap e]ekuttiv ta’ Dorna, Carmelo Ezpeleta. B’dan il-ftehim i]da hu su;;ett li jsir ix-xog[ol ne/essarju biex jitjiebu l-livell ta/-/irkwit u l-mi]uri ta’ sigurtà.

Patrick Makau se jiddefendi t-titlu f’Berlin

ATLETIKA

Makau fi sfida ma’ Gebrselassie fil-maratona ta’ Berlin

Ir-rebbie[ tas-sena l-o[ra, il-Kenjan Patrick Makau, se ji;ri fil-Maratona ta’ Berlin din is-sena u se jkun qed jisfida lill-holder tar-rekord mondjali Haile Gebrselassie f’dik li tidher sfida mill-aktar attraenti. Makau li ;era l-aktar maratona velo/i fl-2010 qal li qed jistenna li l-Etjopjan Gebrselassie, li darbtejn kiser ir-rekord mondjali f’Berlin, se jkun velo/i [afna fil-maratona tal-25 ta’ Settembru hekk kif i]-]ew; atleti se jfittxu li jikkwalifikaw g[all-Olimpjadi ta’ Londra.

Robbie Keane g[andu salarju ta’ $2.9m fis-sena

“Nemmen li se jer;a’ jkun velo/i imma jien se nipprova nikkon/entra fuq it-ti;rija tieg[i. Jekk lejn it-tmiem inkunu g[adna flimkien, allura min ikun l-aktar b’sa[[tu jirba[,” qal l-atleta ta’ 26 sena li s-sena l-o[ra kellu [in ta’ sag[tejn 5 minuti u 8 sekondi biex reba[ fil-kapitali :ermani]a. I]-]ew; atleti g[a]lu dik meqjusa b[ala l-aktar maratona velo/i fid-dinja biex itejbu /-/ansijiet tag[hom li jikkwalifikaw g[allOlimpjadi. Gebrselassie li g[andu 38

sena reba[ il-maratona ta’ Berlin erba’ darbiet konsekuttivi mill-2006 sal-2009 u waqqaf ]ew; rekords mondjali fl-2007 u l-2008 f’[in ta’ sag[tejn 3.59 min. Il-kategorija tan-nisa wkoll se tkun wa[da kompetittiva bil-holder tar-rekord mondjali Paula Radcliffe tikkonfronta lill-favorita lokali Irina Mikitenko li darbtejn reb[et il-maratona ta’ Londra u reb[et ukoll f’Berlin fl-2008. Din il-maratona tant popolari, din is-sena se tkun qed tixxandar diretta f’aktar minn 150 pajji].

QPR iridu lil Beckham

It-tim tal-Premier Ingli], Queens Park Rangers qed ikompli jinsisti biex jikkonvin/i lil David Beckham biex jing[aqad mieg[u. Beckham, li b[alissa qed jilg[ab mat-tim Amerikan ta’ LA Galaxy jintemmlu l-kuntratt fi tmiem dan l-ista;un. Huwa g[alhekk li diversi klabbs, fosthom anke ta’ Tottenham qed isegwuh. F’intervista ma’ ;urnal Ingli], l-eks plejer ta’ Man Utd u Real Madrid, kien stqarr li jixtieq ikun parti mit-tim Brittaniku li se jie[u sehem flOlimpjadi ta’ Londra ta’ sena o[ra. Is-sid il-;did ta’ QPR, Tony Fernandes qal lil Beckham li lklabb ta’ QPR se joffrilu dak kollu li jrid biex iwettaq din ixxewqa li g[andu. Jekk QPR be[siebhom jirb[u l-isfida ma’ Tottenham biex jakkwistaw il-firma ta’ Beckham, dawn se jkollhom bi//a xog[ol iebsa min[abba li Beckham di;à kellu esperjenza mat-tim ta’ White Hart Lane. F’Jannar li g[adda, meta lkampjonat Amerikan kien wieqaf, Beckham mar lura Londra u t[arre; fil-fa/ilitajiet ta’ Tottenham flimkien mal-

plejers ta’ dan il-klabb. “Jekk Beckham jiffirma mag[na nag[tu sinjal li g[andna ambizzjonijiet kbar. {afna qed jg[idu li Beckham irid jing[aqad ma’ klabb akbar minn tag[na u huwa l-g[an tag[na li nipperswaduh biex ikun parti mill-pro;ett tag[na,” qal Fernandes. L-istess Fernandes ]vela li la;enti ta’ Beckham huma lesti li jiddiskutu dwar il-pro;ett ta’ QPR u wara dawn iddiskussjonijiet, l-eks plejer ta’ Man Utd jie[u de/i]joni dwar x’se jag[mel hekk kif jiskadilu l-kuntratt ta’ erba’ snin ma’ LA Galaxy. Il-kow/ ta’ Tottenham, Harry Redknapp stqarr pubblikament li jixtieq lill-midfielder Ingli] u qal li kien kuntent bil-fatt li Beckham g[a]el lil Tottenham biex jibqa’ jitt[arre; waqt ilwaqfa tal-kampjonat Amerikan. Intant, l-istes Redknapp ]vela li l-goalkeeper tat-tim, Heurelho Gomes x’aktarx se jitlaq lil Tottenham f’Jannar li ;ej min[abba li dan mhuwiex kuntent mal-klabb. Gomes tilef postu wara li ;ie akkwistat Brad Fridel u jekk tasal l-offerta tajba l-goalkeeper ta’ 30 sena jinbieg[.

DIXXIPLINA

Amamoo sospi] log[ba Il-goalkeeper ta’ Floriana William Amamoo, kif mistenni, ;ie sospsi] log[ba millKummissarju tad-Dixxiplina tal-MFA wara li tke//a filpartita kontra r-rivali Sliema Wanderers fi tmiem il;img[a. Huwa b’hekk se jitlef ilpartita ta’ nhar il-:img[a kontra {amrun Spartans. Sliema min-na[a tag[hom se jkollhom sospi] log[ba lil Ryan Grech li se jitlef il-parti-

ta kontra Marsaxlokk nhar isSibt. Sadanittant wara l-partiti mill-ewwel round tat-Trophy, Kalkara FC kellhom lill-plejer kow/ James Camilleri sospi] sitt xhur sat-13 ta’ Marzu 2012 waqt li l-plejers Musah Abduljawad, Daniel Mifsud u Matthew Cassar ;ew sospi]i log[ba flimkien ma’ Ayrton Buhagiar ta’ Mdina Knights u Sinclair Camilleri ta’ Xg[ajra Tornadoes.


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

30 Sport UEFA CHAMPIONS LEAGUE

Trabzonspor jumiljaw lil Inter f’San Siro Il-klabb Tork ta’ Trabzonspor li da[al jie[u sehem fil-kompetizzjoni talUEFA Champions League wara li l-FA Tork ssospendiet lil Fenerbahce, rnexxielu jwettaq l-akbar sorpri]a talewwel ;urnata meta barra minn daru, g[eleb lil-favoriti netti u eks champions Ewropej Inter 1-0 f’San Siro. It-timijiet ta’ Manchester, United u City [adu biss punt fl-ewwel ;urnata.

Grupp A

Fl-aktar Grupp diffi/li talkompetizzjoni li fih erba’ timijiet ta’ kalibru, kienu Bayern Munich biss li fet[u limpenji b’reb[a waqtli Nap;oli kienu sfortunati li [adu biss punt f’Manchester. Bayern Munich g[elbu lil Villarreal b’goals ta’ KROOS wara seba’ minuti u ie[or minn azzjoni personali tassostitut RAFINHA fit-73 minuta. Fil-partita l-o[ra f’konfront bejn ]ew; kow/is Taljani Mancini u Mazzarri, Napoli spi//aw draw 1-1. Kienu Napoli li meritatament marru fil-vanta;; minn CAVANI fid-69 minuta wara li kienu wkoll laqtu darbtejn il-lasta. Dan il-goal u s-save ta’ Kompany fuq il-linja fuq xutt ta’ Hamsik qajmu lis-City li wkoll laqtu darba l-lasta qabel KOLAROV skorja lgoal tad-draw minn freekick.

Grupp B

L-eks Champions Ewropej Inter iddi]appuntaw bil-kbir f’San Siro meta kontra dak li qed jitqies b[ala l-anqas tim kwotat fil-grupp, Trabzonspor, ;arrbu telfa 1-0. Il-goal li dde/ieda din ilpartita wasal minn CELUSTKA wara li [a rebound fuq xutt mal-lasta ta’ Halil Altintop. E]att qabel ilgoal is-sostitut ta’ Inter Diego Milito falla ]ew; /ansijiet fa/li biex issa l-kow/ il-;did ta’ Inter Gasperini tilef lewwel tliet partiti tieg[u. Mill-istess Grupp ilFran/i]i ta’ Lille irmew vanta;; doppju kontra CSKA Moscow u spi//aw 2-2. Lille fet[u vanta;; minn MOUSSA SOW e]att qabel il-mistrie[ u BENOIT PEDRETTI fis-57 minuta qabel ma’ r-Russi da[lu filpartita b’goal ta’ DOUMBIA fit-72 minuta u bl-istess plejer jikseb id-draw fid-90 minuta.

Grupp C

Il-midfielder ta’ Wales RYAN GIGGS kompla kabbar ir-rekord tieg[u fi/Champions League b[ala lixje[ plejer b’goal personali li salva draw 1-1 lil Manchester United g[and Benfica. United kellhom bidu diffi/li meta OSCAR CARDOZO po;;a lill-Portugi]i fil-vanta;; wara 24 minuta imma fl-ewwel attakk denju tag[hom United

Ezequiel Lavezzi ta’ Napoli attakkat minn Vincent Kompany ta’ Man City

kisbu d-draw wara azzjoni mibdija minn Valencia. Mill-istess grupp goal ta’ FABIAN FREI bir-ras fid-39 minuta u penalty tal-veteran ALEXANDER FREI taw reb[a lill-I]vizzeri ta’ Basel kontra d-debuttanti Rumeni ta’ Otelul Galati li kien irnexxielhom i;ibu d-draw permezz ta’ MARIUS PENA. Salageanu ta’ Otelul tke//a talli kkommetta l-penalty u lcaptain ta’ Basel Huggel ukoll tke//a fis-86 minuta.

Grupp D

It-tim ta’ Jose Mourinho, Real Madrid feta[ l-impenji b’reb[a b’g[axar plejers 1-0 g[and Dinamo Zagreb. Kien ANGEL DI MARIA li feta[ l-iskor g[al Real fit-53 minuta imma f’temp ta’ tliet minuti Marcelo kellu ismu me[ud darbtejn u fit-73 minuta spi//a mke//i hekk kif Real kellhom jilag[bu la[[ar 20 minuta bi plejer anqas. Fil-partita l-o[ra draw ming[ajr goals fl-Amsterdam Arena bejn Ajax u Olympique Lyon. F’din ilpartita Bafetimbi Gomis falla ]ew; /ansijiet ovvji ta’ skor g[al Lyon waqt li l-a[jar /ans

g[al Ajax wasal minn Sulejmani tmien minuti qabel il-mistrie[.

Wesley Sneijder (lemin) attakkat minn Giray Kacar ta’ Trabzonspor

Ri]ultati u klassifiki Grupp A

Man City v Napoli Villarreal v B. Munich

1-1 0-2

L R D T F KPti

Grupp E

Chelsea v B. Leverkusen Genk v Valencia

Bayern Munich 1 1 0 0 2 0 3 Man City 1 0 1 0 1 1 1 Napoli 1 0 1 0 1 1 1 Villarreal 1 0 0 1 0 2 0

Chelsea Genk Valencia B. Leverkusen

Grupp B

Grupp F

Inter v Trabzonspor Lille v CSKA Moscow

0-1 2-2

L R D T F KPti

Marseilles B. Dortmund Arsenal Olympiakos

Grupp C

Grupp G

Basle v Otelul Galati Benfica v Man Utd Basle Man Utd Benfica Otelul G.

Grupp D

1-1

L R D T F KPti 1 1 0 0 2 1 3 1 0 1 0 1 1 1 1 0 1 0 1 1 1 1 0 0 1 1 2 0

Ajax v Lyon Din. Zagreb v R. Madrid R. Madrid Ajax Lyon D. Zagreb

2-1

0-0 0-1

L R D T F KPti 1 1 0 0 1 0 3 1 0 1 0 0 0 1 1 0 1 0 0 0 1 1 0 0 1 0 1 0

L R D T F KPti 1 1 0 0 1 0 1 0 1 0 1 0 1 0 0 1

B. Dortmund v Arsenal Olympiakos v Marseille

Trabzonspor 1 1 0 0 1 0 3 Lille 1 0 1 0 2 2 1 CSKA Moscow 1 0 1 0 2 2 1 Inter 1 0 0 1 0 1 0

0 3 0 1 0 1 2 0 1-1 0-1

1 1 0 0 1 0 3 1 0 1 0 1 1 1 1 0 1 0 1 1 1 1 0 0 1 0 1 0

2-1 2-1

L R D T F KPti 1 1 1 1 1 0 1 0

0 0 2 1 3 0 0 2 1 3 0 1 1 2 0 0 1 1 2 0

Grupp H

Barcelona v AC Milan Plzen v BATE Borisov Barcelona AC Milan Plzen BATE

2 0 0 0

L R D T F KPti

Apoel Nicosia v Zenit SP FC Porto v Shakhtar D. Porto Apoel Zenit Shakhtar

2-0 0-0

2-2

1-1

L R D T F KPti 1 1 1 1

0 0 0 0

1 1 1 1

0 2 2 0 2 2 0 1 1 0 1 1

1 1 1 1


IN-NAZZJON Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

Sport 31 RUGBY

Bidu qawwi g[all-Kanada u Samoa Il-winger Phil Mackenzie skorja try g[all-Kanada biex g[en lit-tim tieg[u iwettaq rimonta ta’ seba’ punti fit-tieni taqsima u jifta[ l-impenji tieg[u fit-Tazza tad-Dinja tar-rugby b’reb[a sorprendenti 25-20 fuq Tonga. Il-lock Jebb Sinclair skorja try fl-ewwel taqsima g[allKanada waqt li n-numru 8 Aaron Carpenter g[amel try o[ra wara li t-tim tieg[u kien mar 20-13 minn ta[t meta kien fadal madwar 20 minuta log[ob. James Pritchard ]ied ]ew; penalties u ]ew; conversions fl-ewwel log[ba f’Pool A g[at-tim millAmerika ta’ Fuq. Is-centre Siale Piutao skorja ]ew; tries waqt li lfullback Kurt Morath ]ied g[axar punti o[ra g[al Tonga li issa tilfu l-a[[ar tliet partiti li lag[bu fit-Tazza tad-Dinja kontra l-Kanada. Il-winger Alesana Tuilagi skorja tliet tries hekk kif

Samoa g[elbu 49-19 lil Nambija f’Pool D fit-Rotoria Internatioinal Stadium. Li scrumhalf Kah Fotuali u l-fullback Paul Williams ukoll skorjaw try kull wie[ed waqt li r-referee Romaon Poite ta penalty try lil Samoa g[al ksur tar-regolamenti kontinwi waqt scrum meta nNamibja kienu qed jiddefendu vi/in il-linja tag[hom. Is-centre Danie van Wyk u Kotze skorjaw tries ta’ konsolazzjoni g[all-Afrikani. Il-flyhalf Dan Parks skorja erba’ penalties u drop goal biex mexxa lill-Iskozja lejn reb[a 15-6 fuq Georgia f’log[ba minn Pool B.

Impenn internazzjonali g[al referee Malti

WARA L-PARTITI MI?-CHAMPIONS LEAGUE

Ir-referee Maltija tal-FIFA Esther Azzopardi Farrugia ;iet inkarigata biex tikkontrolla l-partita minn Grupp 7 tar-round ta’ kwalifikkazzjoni millKampjonat Ewropew tan-nisa bejn l-Armenja u l-Portugall. Il-partita se tintlag[ab nhar is-Sibt li ;ej fil-MIKA Stadium ta’ Yerenvan flArmenja. Il-membri l-o[ra li se jkunu qed jakkumpanjawha huma lassistent referee tal-FIFA Alan Camilleri u l-elite assistent referee Sammy Attard li se jkun qed jiddebutta fil-futbol internazzjonali. Ir-raba’ uffi/jal se jkun Knarik Grigoryan mill-FA talArmenja.

Lanqas il-holder tar-rekord mondjali tal-100m Usain Bolt ma kien jil[aq lil Alexandre Pato meta [arab wa[du u feta[ l-iskor kontra Barcelona wara biss 24 sekonda millewwel konfront fi Grupp H. Dan qalu l-kow/ ta’ Barcleona Pep Guardiola. L-attakkant Bra]iljan ta’ 22 sena [alla lid-difi]a ssummata warajh waqt li sikket in-Nou Camp li kien ippakkjat biex skorja l-[ames l-aktar goal velo/i fl-istorja ta/Champions League sa minn meta bdiet il-kompetizzjoni l;dida fl-1992. “Lanqas Usain Bolt ma kien ikun kapa/i jil[aq lil Pato. Nixtieq li t-tim tieg[i ikollu saqajn velo/i b[al dawk,” qal Guardiola wara llog[ba. Il-holders Barcelona wettqu rimonta tajba u b’goal ta’ Pedro u David Villa marru fil-vanta;; qabel ma’ Thiago

Bradley kow/ ta’ ?ipru

L-E;ittu [atru lill-eks kow/ tal-Istati Uniti Bob Bradley b[ala kow/ nazzjonali. Bradley tke//a millAmerikani f’Lulju u kien wie[ed mill-kow/is fil-lista tal-FA E;izzjana li kienet tinkludi wkoll lill-Kolombjan Francisco Maturana u l-eks kow/ tal-Montenegro u attakkant tal-eks Jugoslavja Zoran Filipovic. Bradley se jie[u post Hassan Shehata li tke//a aktar kmieni din is-sena.

Parks falla tliet xuttijiet o[ra fil-log[ba imma kien strumentali biex ]amm lil Georgia mag[luqa fuq wara bix-xuttijiet tatti/i tieg[u. Waqt li l-Isko//i]i ddominaw territorjalment u fil-pussess u qatt ma kienu fil-periklu li jitilfu, ma kinux kapa/i jsarrfu f’punti //ansijiet kollha li [olqu. Il-flyhalf ta’ Georgia Merab Kvirikashvili skorja ]ew; penalties u ]ew; drop goals imma mill-bqija Georgia rari attakkaw.

Ri]ultati

Tonga v Kanada Samoa v Namibja Skozja v Georgia

20-25 49-12 15-6

Il-Kanadi] Phil Mackenzie jiskorja try kontra Tonga

Lanqas Bolt ma kien jil[aq lil Pato

– Pep Guadriola (kow/ Barcelona)

Silva kiseb id-draw g[al Milan fl-a[[ar sekondi. “?erti affarijiet kienu kontrina imma kull ma nistg[u nag[mlu hu li nifir[u lil Milan u lil Pato.” Ir-rekord tal-aktar goal velo/i hu g[and l-eks attakkant Olandi] Roy Makaay li kien skorja wara biss g[axar sekondi g[al Bayern Munich fil-partita tag[hom kontra Real Madrid fl-2007. Guardiola qal li kien hemm xi affarijiet li hu u l-plejers tieg[u iridu jirran;aw imma qal li g[andu fidu/ja assoluta fl-iskwadra. “Tafu bi]]ejjed li ma nistax niddubita minn dawn ilplejers,” qal Guardiola. “Jekk urew xi [a;a hi li fejn jid[ol volum ta’ xog[ol, [add ma jersaq lejhom. Ma kenitx fa/li li tippenetra lil Milan bi tmien plejers jiddefendu fil-kaxxa u fl-a[[ar ;abu l-goal tad-

draw.” Michael Ballack irritorna ma’ Bayer Leverkusen fi Stamford Bridge fejn g[amel erba’ sta;uni ma’ Chelsea u [are; tellief 2-0. Il-:ermani] li kien onorat minn Chelsea qabel il-partita falla /ans tad-deheb fis-57 minuta u mbag[ad inbidel 37 sekonda qabel Chelsea skorjaw l-ewwel goal. “G[adni na[seb fuq i/-/ans li fallejt g[aliex li skorjajt listorja kienet tkun differenti. Sfortunatament dan ma se[[x u xejn ma jista’ jinbidel,” qal Ballack. I]-]ew; goals ta’ Chelsea bdew minn saqajn Torres u lkow/ Villas-Boas qal, “ {a dde/i]joni t-tajba. Kellna plejers bil-lasta vojta quddiemhom u kien g[aqli bi]]ejjed li qassam lilhom u g[alhekk kuntenti [afna b’dan,” qal il-manager ta’ Chelsea.

Illum jibdew il-gruppi tal-Europa League Illum jibdew jintlag[bu lpartiti mill-fa]i tal-gruppi talEuropa League fejn it-timijiet huma maqsuma fi 12-il grupp ta’ erba’ timijiet kull wie[ed. Fost il-partiti li jispikkaw hemm Tottenham kontra PAOK Salonika, Lazio kontra Vaslui u Besijtas tat-Turkija kontra Maccabi Haifa ta’ I]rael, partita li madwarha mistennija jkun hemm sigurtà kbira. Celtic li [adu post Sion se jilag[bu kontra Atletico Madrid u Udinese jilqg[u lil Rennes. Il-programm

Europa League Grupp A

PAOK Salonika v Tottenham Shamrock R. v R. Kazan

Grupp B

Hannover 96 v S. Liege FC Copenhagen v Vorskla P.

Grupp C

Hapoel TA v R. Bucharest PSV Eindhoven v L. Warsaw

Grupp D

FC Zurich v Sporting Lazio v FC Vaslui

Grupp E

D. Kiev v Stoke Besiktas v Maccabi TA

Grupp F

Paris SG v RB Salzburg Sl. Bratislava v A. Bilbao

Grupp G

FIFA

A. Vienna v Metalist Kharkiv AZ Alkmaar v Malmo

Blatter ji/[ad li mhux se jtemm it-terminu

Birmingham v Braga Club Bruges v NK Maribor

Sepp Blatter g[amel u]u mit-Twitter biex ji/[ad li kien se jirri]enja minn President tal-FIFA qabel jintemmlu lmandat u qal li ma g[amel lebda ftehim ma’ Platini biex je[odlu postu. “Min qed jissu;;erixxi li jien se ntemm il-kariga qabel jintemmli l-mandat hu

sempli/iment ridikolu,” qal fuq Twitter ilbiera[ Blatter li g[andu 75 sena. “Min qed jg[id li hemm xi forma ta’ ‘ftehim’ bejni u Michel Platini biex ikun President talFIFA, sempli/iment ma jafx x’qed jg[id.” Blatter re;a’ ;ie elett g[arraba’ terminu f’:unju li

g[adda u dan ifisser li se jdum fil-kariga sal-2015. Hu qal li mhux se jer;a’ jikkontesta wara din id-data. Platini, eks captain ta’ Franza u President tal-UEFA hu meqjus b[ala s-su//essur possibbli tal-I]vizzeru Blatter u l-mandat tieg[u ukoll jintemm fl-2015.

Grupp H Grupp I

Udinese v Rennes Atletico Madrid v Celtic

Grupp J

S. Bucharest v Schalke 04 Maccabi Haifa v AEK Larnaca

Grupp K

W. Krakow v Odense BK Fulham v FC Twente

Grupp L

Anderlecht v AEK Athens Sturm Graz v Lok. Moscow


Il-{amis, 15 ta’ Settembru, 2011

32 Lokali

Studju dwar il-provista tal-uniformijiet tal-iskejjel juri li [afna drabi l-;enituri jkollhom i[allsu prezzijiet g[olja g[all-uniformijiet fl-istess [in li ma jkollhomx g[a]la fil-prezz, fil-kwalità u wisq anqas f’dak li g[andu x’jaqsam mal-[anut minn fejn jixtru (Ritratt> Michael Ellul)

Dokument ta’ konsultazzjoni dwar l-uniformijiet tal-iskejjel  Jipproponi li ti]died il-kompetizzjoni u jor[su l-prezzijiet L-Uffi//ju tal-Kompetizzjoni fi [dan l-Awtorità Maltija g[allAffarijiet tal-Kompetizzjoni u talKonsumatur nieda konsultazzjoni pubblika dwar rapport dwar ilprovista tal-uniformijiet tal-iskejjel. Ir-rapport jinkludi valutazzjoni talpratti/i li jaddottaw l-iskejjel talIstat, tal-Knisja u indipendenti f’dak li g[andu x’jaqsam mal-provista taluniformijiet. L-Uffi//ju talKompetizzjoni g[amel ukoll anali]i dwar il-prezzijiet tal-uniformijiet obbligatorji. Wie[ed mir-ri]ultati li jo[rog hu li [afna drabi, il-;enituri jkollhom i[allsu prezzijiet g[olja g[all-

uniformijiet. Dan waqt li fl-istess [in, il-;enituri ma jkollhomx g[a]la, la fejn jid[ol il-prezz, la fejn tid[ol il-kwalità u wisq anqas f’dak li g[andu x’jaqsam mal-[anut minn fejn jixtru. Ir-rakkomandazzjonijiet fir-rapport jinkludu li ti]died il-kompetizzjoni f’dan il-qasam, li s-suq jifta[ g[al aktar bejjieg[a, kif ukoll li l-;enituri ti]didilhom l-g[a]la. Ir-rapport jirrakkomanda wkoll li d-disinji tal-uniformijiet tal-iskejjel ikunu sempli/i kemm jista’ jkun, biex b’hekk ji;u eliminati disinji elaborati u kuluri mhux tas-soltu, waqt li jinstiga diskussjoni dwar il-

possibbiltà li l-arma tal-iskola tinbieg[ separata mill-uniformi. Proposta o[ra hi li affarijiet b[allqomos, dbielet, qliezet kif ukoll apparat tal-PE jkunu jistg[u jinxtraw minn [wienet normali u mhux dawk spe/ifi/i, u b’hekk, arran;amenti spe/ifi/i m’g[andhomx ikunu n-norma i]da e//ezzjoni. Biex ir-riforma t[alli rri]ultati mixtieqa, l-iskejjel iridu jkunu lesti li jipprovdu d-disinji u lkuluri tal-uniformijiet lill-[wienet li jbig[uhom. Biex ti]died il-kompetizzjoni, liskejjel iridu jassiguraw ukoll li ddisinji ma jkunux proprjetà tal-

Konfermata g[ajnuna mill-Istati Uniti fil-;lieda kontra t-terrori]mu L-g[ajnuna li Malta se tkun qed tie[u mill-Istati Uniti bilg[an li tkompli ssa[[a[ issigurtà tag[ha b’mod partikolari fil-;lieda kontra tterrori]mu kienet ikkonfermata mill-Kungress Amerikan li kellu quddiemu din il-proposta. Dan ifisser li Malta se tkun qed ting[ata g[ajnuna sa 4.675 miljun Dollaru

Amerikan bil-g[an li tkompli ssa[[a[ is-sigurtà Marittima. Bil-g[an li dawn il-fondi jintefqu b’mod g[aqli, lAmbaxxata Amerikana f’Malta qed ta[dem malGvern Malti u d-Dipartiment tal-Istat Amerikan. Din l-approvazzjoni tikkonferma dak li aktar kmieni dan ix-xahar ]velaw gazzetti Amerikani, li pajji]na

se jkun qed jing[ata g[ajnuna bil-g[an li jsa[[a[ is-sigurtà tieg[u min[abba li hu pajji] ;ar tal-Libja. Il-Kungress Amerikan ma approvax biss l-g[ajnuna lil Malta imma wkoll litTune]ija li se tkun qed ting[ata g[ajnuna biex tkun tista’ ssa[[a[ il-fruntiera tag[ha min[abba li tinsab liktar pajji] vi/in il-Libja.

media•link COMMUNICATIONS

[wienet i]da tal-iskola nnifisha, waqt li jenfasizza wkoll li l-;enituri g[andhom ikunu dejjem konsultati meta l-iskola jkollha f’mo[[ha li tbiddel id-disinn tal-uniformi taliskola. Il-perjodu ta’ konsultazzjoni hu miftu[ sas-26 ta’ Ottubru, waqt li la//ess g[ad-dokument jinkiseb minn fuq is-sit https:\\secure2.gov.mt\consumer\con sultations?|=1. Kopji o[ra jistg[u jinkisbu mill-uffi//ju tal-Awtorità Maltija g[all-Kompetizzjoni u talKonsumatur, fl-Uffi/ju g[allKummer/ :ust, fi Triq il-Kanun, f’Santa Venera.

L-armata tispezzjona l-ambaxxata Maltija fi Tripli

Il-Forzi Armata ta’ Malta bdiet operazzjoni biex tiffa/ilita l-ftu[ tal-Konsulat u l-Ambaxxata Maltija fi Tripli. Membri tal-Explosives Ordinance Disposal mitTielet Re;iment, kif ukoll membri tal-Ewwel Re;iment C, telqu mill-ba]i f’Haywharf il-Furjana abbord il-patrol boat P61 waslu lbiera[ fil-port ta’ Tripli. Il-membri tal-Armata li hemm fuq il-patrol boat P61

se jkunu responsabbli biex il-ftu[ mill-;did talAmbaxxata Maltija f’din ilbelt tkun wa[da ming[ajr problemi, u g[alhekk, se jispezzjonaw il-bini u jassiguraw li m’hemmx materjal splussiv kif ukoll munizzjoni. Din l-operazzjoni bdiet ilbiera[ u mistennija tintemm illum. La darba loperazzjoni tintemm, ilpatrol boat bil-membri talFAM tibda t-triq lura lejn Malta.


2011_09_15