«حزب الله» لبنان را به ورطه نابودی کشاند

‫شنا‬

‫سنا‬

‫مه‬

‫زها حدید‪ ..‬مشهورترین بانوی معمار جهان‬ ‫‪1-‬‬

‫زها حدید کیست؟‬ ‫او ستاره ای بود که تنها بعد از درگذشتش در میان بسیاری‬‫از مردم عرب شناخته شد‪.‬‬ ‫او آواز خ��وان معماری جهان بود که به شهرت جهانی دست‬‫یافت‪.‬‬ ‫او معمار ساختمان های باشکوه بود‪.‬‬‫این ستاره عرب فراتر از کشور خود یعنی عراق درخشید‪.‬‬‫شاهکارهای معماری زها حدید از عراق تا چنی و دیگر مناطق‬‫کره خاکی گسترده شده اند‪.‬‬ ‫‪2‬‬‫زها حدید افسانه معاصر و صلح جو و بی سر و صدا است‪.‬‬‫اما زها حدید متاسفانه در میان اکثریت دانشجویان دانشکده‬‫های هنر و معماری در کشورهای عربی ناشناخته است‪.‬‬ ‫استادان دانشگاه شاید از بررسی و پرداخنت به خیال پردازی‬‫ها و نکات حیرت آور و شگفتی ساز آثار زها حدید بیم دارند‬ ‫چه اینکه آنان با یک بانوی مهندس و با تجربه سرکار دارند‪ ،‬آنهم‬ ‫بانویی که همه نظریه ها و تجربه های معماری را دگرگون کرد‪.‬‬ ‫‪3‬‬‫آثار معماری زها حدید عراقی بریتانیایی در کشورهای غیر‬ ‫ع��رب��ی ب��ه ش�ه��رت دس��ت یافته اس��ت‪ .‬درک و اح�س��اس لطیف و‬ ‫شرقی و شاعرانه در کارهای او به چشم می خورد‪.‬‬ ‫او در واق��ع ثابت ک��رد که با نیای شرقی خ��ود یعنی شهرزاد‬‫(زیباترین ب��ان��وی قصه گ��وی قصه ه��ا) پیوند دارد‪ .‬شهرزاد‬ ‫در ه��زار ش��ب قصه و داس�ت��ان ه��ای م�ش��وق م��ی گفت و خیال‬ ‫انگیزترین قصه های تخیلی و واقعی و شهر فرنگ را با یکدیگر‬ ‫به تصویر می کشید‪.‬‬ ‫– زها در زمینه معماری ساختمان های عجیب و غریب دستکمی‬ ‫از نیای خود شهرزاد ندارد‪ .‬مگر قصه و داستان هم همانند خانه‬ ‫و کاشانه به ساخنت و پردازش و معماری نیاز ندارد؟‬ ‫مگر شعر از مجموعه ابیات دارای عروض و قافیه و وزن تشکیل‬‫نشده است؟‬ ‫بانو زها هم به سبک شاعران به معماری می پرداخت‪.‬‬‫‪4‬‬‫زها حدید در سال ‪ 1950‬در یک خانواده به عبارتی اشرافی به‬‫دنیا آمد‪ .‬پدر زها نخست وزیر عراق بود و او از همان کودکی‬ ‫شیفته طراحی و اندیشه جاودانگی مثل افسانه گیلگمش بود…‬ ‫یا شاید هم زها در خیال خود در مسیر ابوطیب متنبی سیر‬‫می کرد که همواره مشتاق بزرگی و دست یابی به آرزوهایش‬ ‫بود‪ -‬چه اینکه متنبی گفته به کمتر از دست یابی به ستارگان‬ ‫آسمان راضی نباش و اگر با صداقت و با شرافت به ماجراجویی‬

‫بپردازی به آنچه در نظر داری خواهی رسید‪.‬‬ ‫‪5‬‬‫زها حدید به دنبال دست یابی به عالی ترین جایگاه بود‪ .‬او با‬‫چشمان درشتش شکوه و عظمت را می دید و به زیبایی ها خیره‬ ‫شده بود و به دستاوردهای بزرگ فکر می کرد‪.‬‬ ‫ن��وآوری های زها در معماری شهری ناشی از دستاوردهای‬‫زیبا و فوق العاده او در گوشه و کنار دنیاست‪.‬‬ ‫نام مردان فراوانی در حوزه معماری ثبت شده اما نامی از این‬‫بانوی معمار و هنرمند در بیشتر اوقات و در بیشتر کشورها‬ ‫به میان نمی آید‪.‬‬ ‫گویی که زها حدید به م��ردان می گوید‪ :‬من آم��ده ام که انتقام‬‫بگیرم و یا حق بانوان معمار و هنرمند را بگیرم‪.‬‬ ‫‪6‬‬‫زها حدید به دالیلی که شرح آن در اینجا نمی گنجد تا اواخر‬‫دوران حیات خود در ‪ 2016‬یک شهروند بریتانیایی بود‪.‬‬ ‫اما او در واقع خود را همچون چارلی چاپلنی (شهروند جهان)‬‫می دانست‪.‬‬ ‫کارهای او در همه جا به چشم می خورند‪.‬‬‫همه کره خاکی صحنه معماری ها و خیالپردازی های گسترده‬‫او بود‪.‬‬ ‫‪7‬‬‫کسانی که زها حدید را می شناختند و استعداد وی را قدردانی‬‫می کردند‬ ‫به دنبال آشنایی بیشتر با استعداد عجیب و غریب و انسان‬‫محورانه او بودند‪ .‬زها حدید به دنبال طراحی معماری عجیب‬ ‫و غریب و ناآشنا بود‪.‬‬ ‫او می گوید طرح ها و تقاضاها و برنامه های فراوانی در دست‬‫اقدام دارد اما او رفت و نتوانست پاسخگوی‬ ‫این تقاضاها باشد و قصاید معماری خود را که بی شباهت به‬ ‫قصاید هفت گانه (معلقات) نیستند نیمه کاره رها کرد‪.‬‬ ‫‪8‬‬‫زها حدید چهره نام آشنای زیبایی و هنر به شمار می رود‪–.‬‬ ‫معماری های او انقالبی در حوزه معماری جهانی به پا کرد‪.‬‬‫کارهای زها حدید پرسش های فراوانی مطرح کرد‪.‬‬‫عبور از خطوط زاویه دار و تکیه بر خطوط منحنی در هندسه‬ ‫معماری‪.‬‬ ‫س�ب��ک م�ع�م��اری زه��ا ح��دی��د ن��وع��ی عاطفه و مهربانی را وارد‬‫ساختمان سفت و سخت کرد و ساختمان ها به آدم های زنده‬ ‫و زندگی نزدیک تر شدند‪.‬‬ ‫او روح و نفس تازه یک زن رومانتیک شرقی و آرزومند را در‬‫کالبد معماری دمید‪.‬‬

‫‪46‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫‪9‬‬‫زها حدید از سختی و خشکی دور گزید‪.‬‬‫او به نرمی در هنرهای تجسمی نزدیک شد‪.‬‬‫و از زاویه های تیز فاصله گرفت‪.‬‬‫طرح های او رنگ و بوی مهربانی و مادرانه به خود گرفتند‪.‬‬‫م�ع�م��اری ه��ای وی ن��وازش�گ��ر چشم و ان�س��ان ه��ای در آرزوی‬‫امنیت بود‪.‬‬ ‫او همه جزئیات کارهای خود را با پشتکار و سرسختی دنبال‬‫می کرد‪.‬‬ ‫“پستی و بلندی های معماری” زها حدید با معماری با وقار وی‬‫تناسب دارد‪ .‬معماری هایی که نام زها حدید را به یدک می کشند‪.‬‬ ‫نبض زندگی در معماری های زها حدید در جریان دارد‪ .‬این‬‫معماری ها سرشار از نشاط و زندگانی هستند‪.‬‬ ‫تو گویی که کسانی که به نمای بیرونی کارهای زها حدید می‬‫نگرند احساس الفت و لذت می کنند و مصالح ساختمانی سخت‬ ‫و سرد را به فراموشی می سپارند‪.‬‬ ‫کسانی که کارهای “زها حدید” را دیده اند‬‫خود را در برابر یک بانو و هنرمندی می یابند که به حس مادری‬‫و طبیعت و زمنی احترام می گذارد‪.‬‬ ‫زمنی مادر طبیعت است!‬‫درس معماری زها حدید در این نکته نهفته است!‬‫‪10‬‬‫اما زها حدید به ندرت معرفی می شود و تنها رسانه های عربی‬‫به زها حدید و کارهای او اشاره می کنند‪.‬‬ ‫به ویژه حاال که زها حدید‪-‬این بانوی معروف در سراسر جهان‪-‬‬‫در م�ی��ان م��ا نیست ام��ا ط��رح ه��ا و م�ع�م��اری ه��ای وی در اکثر‬ ‫کشورهای جهان گسترده شده اند‪.‬‬ ‫‪11‬‬‫معماری ه��ای او ف��رح بخش و آرام بخش هستند‪ .‬ط��رح های‬‫زها حدید مثل ابریشم چشم و روح بازدید کنندگان را نوازش‬ ‫می کنند‪.‬‬ ‫معماری زها حدید انسان را از تصورات کلیشه ای که بر آن‬‫مهندسی غلبه می کند و از عواطف و مادری و مهربانی فاصله‬ ‫می گیرد خارج می کند‪.‬‬ ‫… بی گمان حدید (آهن) نام خانوادگی زها یکی از پارادوکس‬‫هاست‪.‬‬ ‫چه اینکه دستاوردهای زها حدید ساختمان های سخت اما‬‫سبک از جنس ابریشم است‪.‬‬ ‫نویسنده‪ :‬منصف املزغنی‬ ‫کاریکاتوریست‪ :‬علی املندالوی‬

‫پاریس‪ ،‬برلنی‪ ،‬سانفرانسیسکو و دوسلدورف و چندین نمایشگاه‬ ‫گروهی در نقاط مختلف دنیا داشتم‪ .‬در دو جشنواره برگزیده شدم‬ ‫و روی چندین پروژه مختلف ِویژوال کار کردم‪ .‬اصوال بدون استاد و‬ ‫به شکل ابتکاری کار می کنم‪».‬‬ ‫در مورد استقبال از نمایشگاه های نقاشی هایش می پرسم می گوید‪:‬‬ ‫« استقبال خیلی خوب بوده چه در داخل و چه در خارج ای��ران و از‬ ‫این بابت خیلی راضیم‪ .‬به خاطر این که فهمیدم کارهای من مرزهای‬ ‫ملیتی و زبانی ندارد و از هر ملیت و زبانی مردم با نقاشی هایم ارتباط‬ ‫برقرار می کنند‪ .‬از هر قشر و طبقه ای‪ ،‬چه قشر روشنفکر چه قشر‬ ‫کارگر‪ .‬اقشار مختلف جامعه با کار من ارتباط برقرار می کنند و این‬ ‫باعث خوشحالی من است‪.‬‬ ‫م��ن در نقاشی هایم ی��ک ف��رد م��ردم گ��را و اجتماع گ��را هستم ت��ا یک‬ ‫شخص مجموعه دارگرا و گالری گرا‪ .‬بیشتر هدف من مردم هستند‬ ‫نه اشخاصی که بضاعت خرید آثار من را دارند مثل کلکسیون دارها‬ ‫و حراج ها‪ .‬در واقع بیشتر من برای مردم کار می کنم‪ .‬حاال به جهت‬ ‫امرار معاش اصل آثارم را می فروشم یا حق نشر آن را‪ .‬اشخاصی‬ ‫هم به من لطف می کنند و آن را از من می خرند ولی این هدف کاری‬

‫‪45‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫من نیست‪ .‬من ب��رای م��ردم ک��ار می کنم و همنی ط��ور که خدمت تان‬ ‫عرض کردم الگوی خاصی نداشته ام و استادی که در این زمینه به‬ ‫من کمکی کرده باشد نداشتم‪».‬‬ ‫با این وجود‪ ،‬فراهانی تجربه تحصیل در دانشگاه هنر را مفید نمی‬ ‫ً‬ ‫دان��د‪«:‬دان�ش�گ��اه هنر را اص�لا مفید نمی دان��م‪ .‬به دانشگاه رفته ام و‬ ‫ً‬ ‫لیسانس نقاشی دارم اما دانشگاه را اصال محیط مفیدی برای نقاشی‪،‬‬ ‫تصویرسازی و هنرهای ویژوال نمی دانم بیشتر ترجیح من بر روی‬ ‫تجربه گرایی است‪.‬‬ ‫در مورد کار بر روی نقاشی من ذهنم را خاموش می کنم و نقاشی‬ ‫می کنم‪ .‬من خیلی با فکر و ایده کار نمی کنم‪ .‬همان طور که عرض‬ ‫کردم مخاطب من که مردم هستند برای من مهم هستند و در حقیقت‬ ‫دوست دارم کارهای مرا مردم ببینند‪.‬کارهای من با ذهن خاموش‬ ‫ترسیم می شوند بدون آرمانگرایی و برنامه مدون منطقی‪».‬‬ ‫از این هنرمند در م��ورد برنامه ری��زی اش ب��رای آینده می پرسم می‬ ‫گوید‪«:‬بر روی هنر نمی توان به اشکال خیلی منطقی و علمی مانور‬ ‫داد و فکر کرد‪.‬بنابراین نمی توانم بگویم برای آینده چه ایده ای دارم‬ ‫همنی االن که دارم با شما صحبت می کنم دارم نقاشی می کنم‪».‬‬

‫هنر‬

‫ترانه سرایی می کنم‪».‬‬ ‫سرپرست گ��روه ” کوچ نشنی” به کنسرت های انفرادی و گروهی‬ ‫خود اشاره می کند‪:‬‬ ‫«تابه حال‪ ،‬چندین کنسرت در خارج از کشور داشته ام‪ ،‬شاید باالی‬ ‫‪ ۱۲ -۱۱‬کنسرت در شهرهای پاریس‪ ،‬بروکسل‪ ،‬دوسلدوف‪ ،‬برلنی‪،‬‬ ‫سانفرانسیسکو و لس انجلس و بیشتر از همه در شهر تهران داشته‬ ‫ام‪ .‬چندین کنسرت داخلی هم داشته ام به طور شخصی و همنی طور‬ ‫با گروه ” کوچ نشنی” ‪ .‬یک البوم رسمی داریم به نام “آلبوم آخر” و‬ ‫چندین سینگل ترک در شبکه اینترنت داریم و همنی طور چندین پروژه‬ ‫موسیقی خارج از سینگل و آلبوم کار کردیم از جمله موسیقی فیلم‬ ‫“ماالریا” که یک فیلم بسیار موفق بود‪.‬‬ ‫س��ازه��ای اص�ل��ی ای��ن ن��وازن��ده ج��وان ای��ران��ی گیتار ک�لاس�ی��ک‪ ،‬گیتار‬ ‫الکتریک‪ ،‬گیتار اگوستیک و گیتار باس (‪ )bass‬هستند‪ .‬او در مورد‬ ‫سبک های خود در این حوزه توضیح می دهد‪:‬‬ ‫« سبک کاری ما بیشتر سبک راک و بعد جاز هیپ هاپ و موسیقی‬ ‫اکستریمنتال و درحقیقت موسیقی تجربی است از تجربه لذت می‬ ‫برم‪ .‬تجربه سبک های مختلف چه در آلبوم و سینگل ترک هایمان و‬

‫چه در کنسرت هایمان این تجربه ها به چشم می خورند‪ .‬چند بار‬ ‫در ح��وزه موسیقی فیلم ک��ار ک��رده ام؛ از جمله موسیقی انیمیشن‪،‬‬ ‫موسیقی تئاتر و موسیقی تیزر‪ ،‬جدای کار سینگل ترک ها و آلبوم‬ ‫افی شوال مان در این حوزه ها کار کرده ام‪.‬‬ ‫من به صورت ابتکاری کار کردم البته در زمینه گیتار گالسیک‪ ،‬استاد‬ ‫من آقای کیوان میرهادی زاده بودند‪ .‬در زمینه گیتار الکتریک‪ ،‬مدت‬ ‫کوتاهی یکی از دوستانم به نام میالد زنده نام به من درس می داد‬ ‫ولی همان طور که عرض کردم بیشتر کار من بر اساس تجربه گرایی‬ ‫و ابتکاری است چه در موسیقی و چه در نقاشی‪».‬‬ ‫آذرخ��ش ف��راه��ان��ی دان��ش آموخته رش�ت��ه نقاشی در ت�ه��ران اس��ت و‬ ‫آثار نقاشی ماژیک بر روی مقوای او تاکنون در چند نمایشگاه در‬ ‫شهرهای مختلف اروپا و امریکا به نمایش گذاشته شده اند‪.‬‬ ‫در نقاشیهای پ��ررن��گ و پ��ر پیچ و ت��اب آذرخ��ش ف��راه��ان��ی‪ ،‬تصاویر‬ ‫حیوانها آمیخته با پیکر انسان و به خصوص چشم های باز و خیره‬ ‫کننده بیشتر جلوه می کنند‪ .‬فراهانی از تجربه خود در عرصه نقاشی‬ ‫می گوید‪« :‬در سال ‪ ۲۰۱۶‬پس از ‪ ۱۰‬سال وقفه نقاشی را شروع کردم و‬ ‫طی دو سال نمایشگاه انفرادی در شهرهای بروکسل ؛ دو بار‪ ،‬تهران‪،‬‬

‫‪44‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫آذرخش فراهانی‬

‫جشنواره استانبول ‪ ۲۰۱۷‬هم به دست آورد‪».‬‬

‫فراهانی با اشاره به نابسامانی وضعیت اقتصادی‬ ‫سینمای ایران در بخش خصوصی می گوید‪:‬‬ ‫«سینمای ای��ران متاثر از وضعیت اقتصادی کشور هست منهای‬ ‫آن بخش از سینما که توسط اسپانسرهای دولتی اداره می شود‪.‬‬ ‫کال بخش خصوصی در سینمای ای��ران تاثیرپذیر اس��ت از اوض��اع‬ ‫اقتصادی کشور که البته در حال حاضر هم اوضاع اقتصادی خیلی‬ ‫خوب نیست‪ .‬در سینما عرصه کار ب��رای زن��ان و جوانان هم فراهم‬ ‫است منتها به هر صورت محدودیت هایی هم به طور کلی وجود دارد‬ ‫که فقط محدود به زن ها هم نیست‪».‬‬ ‫ب��ا ای��ن وج ��ود آذرخ ��ش ف��راه��ان��ی دغ��دغ��ه ای ب ��رای ب��ازی�گ��ری ن ��دارد‪:‬‬ ‫«پیشنهادات خوبی در زمینه بازیگری نداشتم و موسیقی و نقاشی‬ ‫را به ص��ورت مستقل و بی نیاز از کار با گ��روه سینمایی پیش می‬ ‫برم‪ .‬اگر پیشنهاد های خوبی داشته باشم حتما باز هم فیلم بازی‬ ‫می کنم اما به طور حتم تصویرسازی( نقاشی) و موسیقی را پیگیر‬

‫‪43‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫خواهم بود‪».‬‬ ‫او از کودکی به نقاشی و سپس موسیقی گرایش داشته است‪« :‬هنر‬ ‫را از سن خیلی کم با نقاشی شروع کردم‪ ،‬سپس موسیقی کار کردم‬ ‫در سننی نوجوانی به عنوان کاریکاتوریست با جراید معتبر کشور‬ ‫به شکل حرفه ای کار کردم‪ .‬در حال حاضر هم تمرکز من بر روی‬ ‫نقاشی و موسیقی است‪».‬‬ ‫س��رپ��رس��ت‪ ،‬ن��وازن��ده‪ ،‬ترانهسرا و خ��وان�ن��ده گ��روه “ک��وچ نشنی ” از‬ ‫تجربه سال ها فعالیت در حوزه موسیقى و سرپرستی گروه “کوچ‬ ‫نشنی” می گوید‪:‬‬ ‫«از سن ‪ ۲۲‬سالگی بیش از ‪ ۲۵‬آهنگ منتشر کردم و چندین پروژه‬ ‫مختلف موسیقی و کنسرت را تحت ن��ام گ��روه موسیقی ام ” کوچ‬ ‫نشنی” پیش بردم‪.‬موسیقی‪ ،‬هنری است که سال ها بر روی آن کار‬ ‫کرده ام برایش وقت گذاشته ام و بر روی آن به صورت جدی تمرکز‬ ‫دارم‪ .‬و اساسًا هیچ وق��ت حاضر نیستم موسیقی را ف��دای سینما‬ ‫کنم‪ ،‬به هیچ عنوان‪ ،‬موسیقی برای من بسیار مهم تر از سینماست‬ ‫و سال های سال است که در این ح��وزه کار می کنم‪ .‬ساز گیتار و‬ ‫بیس می زنم‪ ،‬آهنگسازی می کنم‪ ،‬ضبط می کنم میکس می کنم و‬

‫هنر‬

‫گفتگوی اجملله با آذرخش فراهانی؛‬ ‫نوازنده‪ ،‬نقاش و بازیگر ایرانی‬ ‫جشنواره استانبول ترکیه ‪ ، ۲۰۱۷‬جشنواره نورنبرگ روسیه سال‬ ‫واشنگنت‪ -‬فیروزه رمضان زاده‬ ‫‪ ۲۰۱۷‬فیلم ماالریا به عنوان بهترین فیلم و بهترین کارگردانی شناخته‬ ‫آذرخش فراهانی‪ ،‬فرزند دوم خانواده هنرمند فراهانی‪ ،‬متولد ‪ ۱۳۶۰‬شد‪.‬ساغر قناعت‪ ،‬بازیگر نقش اول زن هم برنده جایزه بهترین بازیگر‬ ‫در شهر تهران‪ ،‬نقاش‪ ،‬نوازنده‪ ،‬ترانهسرا و خواننده ایرانی است‪ .‬او زن در جشنواره نورنبرگ شد‪ .‬او همچننی جایزه بهترین بازیگر زن از‬ ‫در ‪ ۳۴‬سالگی برای اولنی بار در فیلم “ماالریا” ساخته پرویز شهبازی‬ ‫بازیگری در سینمای ایران را تجربه کرد‪.‬‬ ‫او با همنی نقش آفرینی توانست در بخش بهترین بازیگر نقش مکمل‬ ‫مرد نامزد دریافت سیمرغ بلورین سی و چهارمنی جشنواره فیلم‬ ‫فجر شود‪.‬‬ ‫«ماالریا» فیلمی به کارگردانی و نویسندگی پرویز شهبازی‪ ،‬کارگردان‬ ‫بنام ایرانی و تهیه کنندگی مسعود ردایی محصول سال ‪ ۱۳۹۴‬است‬ ‫که با حمایت مشترک ایران و لهستان جلوی دوربنی رفت‪.‬‬ ‫او ک��ه در ای��ن فیلم‪ ،‬نقش ی��ک ن��وازن��ده خیابانی را ب��ازی ک��رده است‬ ‫درب��اره چگونگی آشنایی با پرویز شهبازی و حضور در این فیلم‬ ‫میگوید‪«:‬آقای پرویز شهبازی‪ ،‬کارگردان بنام سینمای ای��ران دنبال‬ ‫یک شخصی می گشت که برای این نقش‪ ،‬موزیسن باشد و تصادفًا‬ ‫ایشان به یاد من افتاد‪ ،‬شاید ده سال قبل تر ما یکدیگر را دیده بودیم‪.‬‬ ‫با بنده تماس گرفتند و از من دع��وت کردند‪ .‬من هم رفتم و ایشان‬ ‫مرا انتخاب کردند‪ ،‬در طول فیلم خیلی به من راهنمایی کردند و من‬ ‫مدیون ایشان هستم اگر بازی من مورد توجه قرار گرفت و تحسنی‬ ‫برانگیز بوده مدیون این هستم که در خدمت ایشان بودم‪ .‬در مجموع‪،‬‬ ‫دو ماه جلوی دوربنی بودم‪» .‬‬ ‫این فیلم در هفتاد و سومنی دوره جشنواره بیناملللی فیلم ِونیز در‬ ‫بخش رسمی مسابقه افقها پذیرفته شد‪.‬‬ ‫آذرخش فراهانی هم برای بازی در فیلم سینمایی” ماالریا” نامزد‬ ‫دریافت سیمرغ بلورین جشنواره فجر سال ‪۱۳۹۵‬و در سال بعد در‬ ‫جشنواره انجمن منتقدین ایران شده است‪.‬‬ ‫ای��ن هنرمند ایرانی در ادام��ه به جوایز جهانی فیلم«ماالریا» اش��اره‬ ‫می کند‪:‬‬ ‫«در مجموع این فیلم ‪ ۱۱‬جایزه جهانی از فستیوال های ‪ A‬و ‪ B‬دنیا‬ ‫دریافت کرد و به عنوان بهترین فیلم انتخاب شد از جمله در جشنواره‬ ‫های ورشو در ‪، ۲۰۱۷‬جشنواره داکا‪ ،‬جشنواره زوریخ در سوییس‪،‬‬

‫‪42‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫سال مت‬

‫نتایج یک پژوهش‪ :‬مصرف آسپرین برای‬ ‫بزرگساالن مضر است‬

‫املجله‬ ‫یک پژوهش آمریکایی استرالیایی نشان داد که مصرف‬ ‫روزانه آسپرین برای بزرگساالنی که مبتال به بیماری‬ ‫خاصی نیستند مضر است‪ .‬هر چند مصرف آسپرین‬ ‫می تواند برای افراد مبتال به ناراحتی قلبی و سکته‬ ‫مغزی مفید باشد و حالت رقیق کننده و ضد لخته‬ ‫خون دارد و از سکته های بیشتر جلوگیری می کند‪.‬‬ ‫‪ 19‬هزار و ‪ 114‬فرد باالی ‪ 70‬سال در آمریکا و استرالیا‬ ‫در این پژوهش شرکت کردند‪ .‬شرکت کنندگان در این‬ ‫پ��ژوه��ش ش��رای��ط جسمی خوبی داشتند و ناراحتی‬ ‫قلبی هم نداشتند‪.‬‬ ‫اما این پژوهش گفته است که مصرف آسپرین برای‬ ‫اف��راد سالم ب��االی ‪ 70‬س��ال نه تنها مفید نبوده بلکه‬ ‫احتمال خونریزی داخلی مرگبار را افزایش داده است‪.‬‬ ‫کارشناسان می گویند نتایج این پژوهش بسیار مهم‬ ‫اس��ت‪ .‬آن�ه��ا همچننی درب ��اره م�ص��رف آس�پ��ری��ن ب��دون‬ ‫تجویز پزشک هشدار دادند‪ .‬برخی افراد سالم به دلیل‬ ‫اینکه تصور می کنند آسپرین خطر احتمالی سکته‬ ‫را کاهش می دهد به مصرف آسپرین روی می آورند‪.‬‬

‫بی بی سی گزارش داد نتایج سه تحقیق منتشر‬ ‫شده در مجله «نیوانگلند ژورن��ال آو مدیسن» نشان‬ ‫می دهند که آسپرین نه تنها احتمال ابتال به ناراحتی‬ ‫های قلبی را کاهش نداده بلکه حتی مفید هم نیست‪.‬‬ ‫م�ص��رف آس�پ��ری��ن در واق ��ع منجر ب��ه اف��زای��ش م��وارد‬ ‫خونریزی معده هم شده است‪.‬‬ ‫پرفسور جان مک نیل از دانشگاه موناش در این باره‬ ‫گفت «این به این معناست که مصرف آسپرین از سوی‬ ‫چند میلیون بزرگسال در جهان بدون دلیل پزشکی‬ ‫ممکن است بی فایده باشد‪ .‬این مطالعه هیچ مزیتی را‬

‫‪40‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫فاش نکرد که بر خطر خونریزی بچربد‪».‬‬ ‫او اف��زود “پزشکان م��دت هاست مطمئن نیستند که‬ ‫باید برای افراد سالم آسپرین تجویز کنند یا نه و این‬ ‫یافته ها می تواند به آنها کمک کند‪”.‬‬ ‫ای��ن یافته در م��ورد کسانی ک��ه ب��ه خاطر حمله‬ ‫قلبی یا سکته مغزی آسپرین مصرف می کنند‬ ‫صدق نمی کند و این افراد باید توصیه پزشک‬ ‫را رعایت کنند‪.‬‬

‫هنگامی که مرز بنی زندگی شخصی و روابط کاری از بنی همسران همکار صورت می گیرد چرا که آنها زیر یک‬ ‫می رود مشکل و اختالف پیش می آید‪ .‬گاهی اختالفات سقف زندگی می کنند‪”.‬‬ ‫خانه به محیط کار و بالعکس منتقل می شود‪.‬‬ ‫شخصی‬ ‫سمیر می گوید “فراس و جولیا درباره مسائل‬ ‫مزایای غیر قابل انکار‬ ‫در محل کار بگو و مگو می کردند تا جایی بقیه همکاران‬ ‫از اختالفات زناشویی آنها خبردار می شدند و همنی ه�م�س��ران ه�م�ک��ار م��ی ت��وان�ن��د ب��رن��ام��ه ه��ای ک ��اری را با‬ ‫باعث شایعه پراکنی شد تا جایی که این دو از هم جدا یکدیگر تنظیم کنند و با هم به سر کار بروند‪ .‬آنها از‬ ‫شدند‪”.‬‬ ‫برنامه ک��اری یکدیگر خبر دارن��د و می توانند فعالیت‬ ‫بنی‬ ‫مرز‬ ‫رعایت‬ ‫با‬ ‫که‬ ‫افرادی‬ ‫نیستند‬ ‫کم‬ ‫دیگر‪،‬‬ ‫سوی‬ ‫از‬ ‫های دیگر را بر مبنای آن ترتیب دهند‪ .‬مثال‪ ،‬هر یک می‬ ‫شمار‬ ‫به‬ ‫موفقی‬ ‫همکار‬ ‫همسران‬ ‫فردی‪،‬‬ ‫و‬ ‫کاری‬ ‫هویت‬ ‫داند که همسرش در چه روزی یا ساعت هایی کارش‬ ‫می روند‪ .‬آنها مسائل شخصی را در محیط کار فراموش بیشتر است و هر دو از حجم کاری یکدیگر آگاه هستند‪.‬‬ ‫و به عنوان دو همکار در کنار یکدیگر فعالیت می کنند‪ .‬با این حال‪ ،‬اما دیدگاه های متفاوتی در این باره وجود‬ ‫سلیم مدیر پیشنی یک مدرسه بنی املللی در سعودی می دارد‪ .‬تجربه شخصی اف��راد متفاوت از یکدیگر است‪.‬‬ ‫گوید “همسران همکار تجربه درخشانی در این مدرسه همسران همکار ممکن است برای برخی تجربه درخشان‬ ‫هستند‪ .‬ح�ض��ور زوج�ی�ن در ی��ک محل ک��اری منجر به و از نظر عده ای ناکام باشد‪ .‬آنچه اهمیت دارد این است‬ ‫ایجاد رقابت ب��رای دست یابی به بیشترین امتیازات و که فارغ از همکار بودن یا نبودن با شریک زندگی شغلی‬ ‫ارزشیابی باال می شود‪ .‬انتقال تجربه به آسانی میان را که دوست داریم انجام دهیم‪.‬‬

‫‪39‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫گزارش‬

‫همسران همکار؛ نعمت یا نقمت؟‬ ‫جده‪ :‬معتصم الفلو‬

‫یک جا کار می کنند را تعریف می کند‪ .‬او می گوید “مشکالت این‬ ‫دو بعد از ازدواج بیشتر شد‪ .‬اختالف و بگو و مگوی یکی از آنها‬ ‫با همکارش بر روی دیگری هم تاثیر می گذاشت‪ .‬چنانچه یکی از‬ ‫آنها با همکارش درباره مسایل کاری جر و بحث می کرد همسرش‬ ‫برای حمایت از شریک زندگیش دخالت می کرد!”‬ ‫محمد اف��زود “ی��ک ب��ار‪ ،‬خانم با همکارش بحث می ک��رد و شروع‬ ‫کردن سر یکدیگر داد زدن‪ .‬همسر آن خانم بدون اینکه بفهمد ماجرا‬ ‫از چه قرار است آمد و گفت “چرا سر زنم داد می زنی؟ من اصال‬ ‫سرش فریاد نمی زنم!”‬ ‫گاهی هم وقتی یکی از همسران مجبورند از نزدیک با همکار زن‬ ‫ی��ا م��رد خ��ود ک��ار کنند م��وج��ب ح�س��ادت ط��رف آخ��ر و ب��اال گرفنت‬ ‫اختالفات می شود‪.‬‬

‫سمیر در دفترش سرگرم کار بود که فراس‪ ،‬همکارش رو به او‬ ‫کرد و گفت “تو دوست مشترک من و همسرم هستی‪ .‬ما دیگر‬ ‫به آخر خط رسیدیم و می خواهم فردا به دادگاه بیایی تا شاهد‬ ‫طالق باشی‪ .‬ما تصمیم خودمان را گرفته ایم‪”.‬‬ ‫البته‪ ،‬سمیر چندان تعجب نکرد چرا که در جریان اختالفات‬ ‫بنی ف��راس ‪-‬شهروند ع��رب‪ -‬و جولیا ‪-‬همسر اروپ��ای��ی ف��راس‪-‬‬ ‫ب��ود‪ .‬جولیا و ف��راس در یک دفتر شرکت خصوصی در جده‬ ‫کار می کنند‪.‬‬ ‫از سوی دیگر‪ ،‬مدیر سابق مدرسه ای در جده می گوید “همیشه‬ ‫همسران برای به دست آوردن شغل در این مدرسه اولویت دارند‬ ‫چرا که اگر دو زوج همکار یکدیگر باشند دوستی و محبت در‬ ‫محیط کار بیشتر می شود و بازده کار هم باالتر می رود‪ ” .‬همکار یا همسر؟‬ ‫“املجله” با چند همسر همکار که تجربه مشابهی داشته اند و‬ ‫در محیط شغلی با همدیگر آشنا شده اند گفتگو کرده است‪.‬‬ ‫منت این گفتگو در زیر می آید‪:‬‬

‫ابراز محبت “محتاطانه” در محل کار‬ ‫البته در هر جایی می توان به طرف مقابل ابراز محبت کرد اما محل‬ ‫کار در جوامع مذهبی و حتی در جوامع بازتر فرصت مناسبی برای‬ ‫آشنایی با “شریک زندگی” به شمار می رود‪ .‬به ویژه اینکه در محیط‬ ‫کار‪ ،‬دیگر نیازی به تجربه کردن شیوه های مختلف آشنایی مثل‬ ‫قرار گذاشنت و رد و بدل کردن شماره نیست‪.‬‬ ‫ساعات طوالنی ک��اری و مشارکت گروهی همکاران در مناسبت‬ ‫هایی مثل غذا خوردن یا تولد یا عیادت بیمار بستری برای ایجاد‬ ‫لحظات رمانتیک فراهم می کند که می تواند به روابط عاشقانه و‬ ‫ازدواج و غیره بینجامد‪.‬‬ ‫ریاض‪ ،‬کارمند شرکت روابط عمومی می گوید او با همسرش در‬ ‫محل کار آشنا شد‪ .‬همسر ری��اض در آنجا کار آم��وز ب��وده که یک‬ ‫رابطه عاطفی بنی این دو شکل گرفت و دست آخر هم کار به عقد‬ ‫و ازدواج کشید‪.‬‬ ‫او افزود “همکاران قبل از اینکه عقد کنیم شایعه پراکنی می کردند‪.‬‬ ‫البته چننی چیزی طبیعی است چرا که شما بیشتر وقت خود را با‬ ‫همکارانتان سپری می کنید‪ .‬به عبارت دیگر‪ ،‬شما نه تنها با آنها‬ ‫کار بلکه زندگی می کنید‪”.‬‬

‫فیلم مصری (زنم مدیر‬ ‫کل است) با کارگردانی‬ ‫فطنی عبد الوهاب‬ ‫و بازیگری شادیه‬ ‫و صالح ذو الفقار‬ ‫در سال ‪ ۱۹۶۶‬تولید‬ ‫و در همان سال هم‬ ‫برنده جایزه بهترین‬ ‫فیلم مرکز کاتولیکی‬ ‫مصر شد‪ .‬این فیلم‬ ‫داستان مردی است که‬ ‫مهندس در یک شرکت‬ ‫ساختمان سازی و‬ ‫همسر وی مدیرش‬ ‫شده است و همنی به‬ ‫شایعه پراکنی در محل‬ ‫کار و بروز اختالفات‬ ‫زناشویی می شود‪.‬‬

‫چرا سر همسرم داد می زنی؟‬ ‫محمد (رییس اداره منابع انسانی) داستان دو همسر همکار که در‬

‫‪38‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫درمانی ندارد و فقط می توان فاطمه را به همنی شکل حفظ کرد‪.‬‬ ‫درح��ال حاضر هیچ نهاد یا انجمن مردمی ( ان جی او) به فاطمه‬ ‫کمکی نکرده است‪ .‬ورزشکاران و هنرمندان هم در حد تشکر و پیام‬ ‫گذاشنت در شبکه های اجتماعی از او حمایت کرده اند‪.‬تنها نهادی‬ ‫که به فاطمه کمک کرد بهزیستی آران وبیدگل بوده‪ .‬در حال حاضر‬ ‫نماینده شهرستان در مجلس شورای اسالمی در تالش است تا‬ ‫در ساخت نمایشگاه دائمی به فاطمه کمک کند‪».‬‬ ‫او در ادامه اضافه می کند‪ «:‬مشوق های فاطمه خانم اول خانواده و‬ ‫بعد مربی هایش هستند‪ ،‬برخی از هزینه های او با سفارش هایی‬ ‫که هنردوستان به او می کنند و ف��روش بعضی از آث��ار او فراهم‬ ‫می شود‪».‬‬ ‫از آرزوه� ��ای فاطمه حمامی م��ی پ��رس��م‪ .‬ج��واد ب��اب��ای��ی م��ی گ��وی��د‪«:‬‬ ‫فاطمه خیلی دوس��ت دارد نقاشی هایش را به دس��ت هنرمندان و‬ ‫وروزشکاران برساند‪ .‬او از مسووالن هم توقع دارد تا از او حمایت‬ ‫کنند تا پیشرفت بیشتری داشته باشد‪ .‬آرزوی فاطمه شهرت در‬ ‫س��ای��ر ک�ش��وره��ا و داش�ت�ن گ��ال��ری و نمایشگاهی ب��زرگ در سایر‬ ‫کشورها است‪».‬‬ ‫با وج��ود همه این شرایط دش��وار‪ ،‬فاطمه زندگی ک��ردن را دوست‬ ‫دارد و همیشه خندان است‪.‬‬ ‫به گفته جواد بابایی‪ ،‬فاطمه اوقاتش را با نقاشی کردن و شعر پر‬ ‫می کند‪ ،‬به طبیعت‪ ،‬گل ها و گیاهان عالقه دارد‪.‬‬ ‫او در ادامه توضیح می دهد‪«:‬فاطمه به جز نقاشی به شعر گفنت هم‬ ‫عالقه دارد که در تالش برای انتشار این اشعار هستیم‪».‬‬ ‫ج��واد بابایی در م��ورد راب�ط��ه فاطمه ب��ا سایر معلوالن جسمی و‬ ‫حرکتی م��ی گوید‪«:‬فاطمه راب�ط��ه خوبی ب��ا معلوالن دارد قبال در‬ ‫موسسه کاشانه مهر با معلولنی به کالس می رفت‪.‬شهردار کاشان‬ ‫مهندس رضوی ویلچیر اتوماتیک برای او تهیه کرد بعضی مواقع‬

‫‪37‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫با ویلچیر خود به تنهایی از خانه بیرون می رود ولی در حد چند‬ ‫صد متر هر کسی که فاطمه را می شناسد به او احترام می گذارد‬ ‫سایر مردم کاشان با او برخورد خوبی دارند‪ .‬چون مردم منطقه‬ ‫کویر خونگرم هستند‪» .‬‬ ‫اما همه معلوالن در ایران همان حداقل امکانات فاطمه حمامی را هم‬ ‫ندارند‪ .‬بسیاری از آنها حتی از داشنت صندلی چرخدار هم محروم‬ ‫هستند و به خاطر نارسایی ها و نبود امکانات شهری یا خانه‬ ‫نشنی هستند تا در مراکز وابسته به سازمان بهزیستی زندگی می‬ ‫کنند‪ .‬زندگی برای آنها در تهران و سایر شهرهای این کشور به‬ ‫دلیل طراحیهای غلط و ناقص در معابر و فضاهای عمومی شهری‬ ‫و وسایل حملونقل عمومی مناسب نیست‪.‬‬

‫گزارش‬

‫قصه فاطمه‪ ،‬دخرت معلول نقاش ایرانی‬ ‫واشنگنت – فیروزه رمضان زاده‬ ‫بنا بر آمارهای رسمی یک میلیون و ‪ ۴۰۰‬هزار فرد دارای معلولیت‬ ‫و اختالل ذهنی در نقاط مختلف شهری و روستایی ایران زندگی‬ ‫می کنند‪.‬‬ ‫فاطمه حمامی ن�ص��رآب��ادی‪ ،‬ی��ک معلول جسمی و حرکتی ساکن‬ ‫شهر ک��اش��ان از شهرهای اس�ت��ان اصفهان اس��ت‪ .‬او پ��س از تولد‬ ‫دچار معلولیت از ناحیه دست و پا شد و تا امروز که ‪ ۳۰‬ساله است‬ ‫توان راه رفنت ندارد‪.‬‬ ‫ب��ا وج��ود ای��ن ن��ات��وان��ی جسمی از ک��ودک��ی نقاشی ک��ردن را ب��ا دو‬ ‫انگشت پای راست خود شروع کرد‪ .‬او با استفاده از تلفن همراه‪،‬‬ ‫نقاشی های خود را در شبکه های اجتماعی به اشتراک گذاشته‬ ‫است‪ .‬موضوع نقاشی های او اغلب هنرمندان و بازیکنان سینما و‬ ‫فوتبال ایران‪ ،‬حیوانات و طبیعت هستند‪.‬‬ ‫چ �ن��دی پ�ی��ش پ��س از ان �ت �ش��ار ت �ص��اوی��ر ن�ق��اش��ی ه ��ای او از چهره‬ ‫کریستیانو رونالدو بازیکن فوتبال اهل کشور پرتغال و لیونل مسی‬ ‫فدارسیون فوتبال اسپانیا برای قدردانی از این نقاش معلول ایرانی‬ ‫یکی از پیراهن های تیم رئال مادرید که نام او بر آن نوشته شده است‬ ‫فرستاد‪ .‬حساب رسمی اللیگا درتوییتر هم با انتشار تصاویری از‬ ‫این هنرمند نوشت‪«:‬فاطمه حمامی نشان داد با استعداد‪ ،‬پشتکار و‬ ‫عزم می توان از همه سدها عبور کرد‪».‬‬ ‫باتوجه به این که فاطمه حمامی نمی تواند به خوبی صحبت کند‬ ‫املجله برای آشنایی با زندگی و فعالیت های هنری این هنرمند ایرانی‬ ‫با جواد بابایی‪ ،‬مدیر برنامه های او گفتگو کرده است‪ .‬جواد بابایی‬ ‫عضو هیات مدیره تیم فوتبال ذوالفقار کاشان نیز است‪.‬‬ ‫از او در مورد دلیل ناتوانی جسمی و حرکتی فاطمه حمامی می‬ ‫پرسم‪.‬می گوید‪ «:‬در زمان تولد‪ ،‬سه دقیقه به فاطمه اکسیژن نرسید‬ ‫همنی سهل انگاری باعث شد که او به معلولیت ‪ ۸۰‬درصد جسمی‬ ‫حرکتی از ن��وع ‪ CBR‬دچ��ار ش��ود‪ .‬او ه�م��راه ب��ا خ��واه��ر دوقلویش‬ ‫زهرا تا دو سالگی رشد کرد اما از آن زمان به بعد پدر و مادر او‬ ‫متوجه شدند که فاطمه برخالف خواهر دوقلویش زهرا قادر به راه‬ ‫رفنت نیست‪.‬‬ ‫پس از مدتی پدرومادرش دیدند که فاطمه برخی از کارهایش را با‬ ‫پاهایش انجام می دهد‪ .‬او با همنی شرایط به مدرسه رفت و نوشنت‬ ‫را با پاهایش انجام داد‪.‬‬ ‫جواد بابایی با اشاره به این که پدر فاطمه یک نانوا است و باید هزینه‬ ‫یک خانواده شش نفره را بپردازد می گوید‪ «:‬فاطمه دوران ابتدایی‬ ‫را در مدرسه استثنایی وابسته به اداره بهزیستی شهرستان آران‬ ‫و بیدگل و کاشان سپری کرد‪ .‬دوره راهنمایی را هم خود فاطمه‬ ‫به تنهایی در خانه خواند‪.‬اما به خاطر شرایط مالی خ��ان��واده اش‬

‫نتوانست بیشتر از کالس نهم به تحصیل ادامه بدهد‪».‬‬ ‫به گفته مدیربرنامه ه��ای فاطمه حمامی؛ در همنی دوران ب��ود که‬ ‫توسط یکی از معلم هایش خانم ح�لاج از ط��رف اداره بهزیستی‬ ‫شهرستان‪ ،‬هوش و استعداد فراوان وی در نقاشی کشف شد‪.‬‬ ‫او می گوید‪«:‬فاطمه در ابتدا نقاشی کردن را با مداد رنگی شروع‬ ‫کرد‪ ،‬بعد در سال ‪ ۱۳۸۳‬زیر نظر استاد سعید بوجار‪ ،‬طراح و نقاش‪،‬‬ ‫شروع به یاد گرفنت شیوه های مختلف نقاشی کرد‪ .‬از طراحی با‬ ‫مداد معمولی‪ ،‬مداد رنگی‪ ،‬کار با گواش آبرنگ و رنگ روغن؛ از سال‬ ‫‪ ۱۳۸۸‬تا االن که با شما صحبت می کنم فاطمه کار نقاشی چهره‬

‫را زیر نظر استاد رعیتی با استفاده از رنگ روغن ادامه دمی دهد‬ ‫و در این زمینه هم به موفقیت های خوبی دست پیدا کرده است‪».‬‬ ‫به گفته وی؛ البته این مقدار آموزش برای فاطمه کافی نیست و باید‬ ‫اساتید مجرب تری به او آموزش بدهند‪.‬‬ ‫فاطمه حمامی به جز حمایت چند تن از مسووالن استان اصفهان‬ ‫برای برگزاری چند نمایشگاه در چند شهر استان محل زندگیش‬ ‫از حمایت و تشویق مسووالن کشوری محروم مانده است‪.‬‬ ‫جواد بابایی از نوع نگاه حمایتی مسووالن دولتی و برخوردهایشان‬ ‫ب��ا فاطمه ح�م��ام��ی م��ی گ��وی��د‪ «:‬متاسفانه ای��ن مشکل فاطمه هیچ‬

‫‪36‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫فاطمه حمامی‬ ‫با استفاده از‬ ‫پاهایش نقاشی‬ ‫می کشد‬

‫شنیدم به خاطر رکود اقتصادی تخفیف ‪ ۲۵‬درصد گذاشته‬ ‫اند و می خواهند جمع کنند‪».‬‬ ‫او ب��ه نشر “رود” در ت�ه��ران اش��اره م��ی کند‪ ،‬م�س��ووالن این‬ ‫ک�ت��اب�ف��روش��ی در خ ��ردادم ��اه ج� ��اری ب��ا ان �ت �ش��ار اط�لاع �ی��ه ای‬ ‫از تعطیلی ای ��ن ک�ت��اب�ف��روش��ی پ��س از ‪ ۲۰‬س ��ال خ�ب��ر دادن ��د‪.‬‬ ‫ای��ن کتابفروشی ب��ه مجموعه کتابفروشی ه��ای انتشارات”‬ ‫امیرکبیر” واگذار شده است‪.‬‬ ‫جوان دانشجو ادامه می دهد‪« :‬نشر “رود”‪ ،‬زیر پل کریمخان‬ ‫در همسایگی نشر چشمه ق��رار داش��ت‪ ،‬خ��رداد م��اه به آنجا‬

‫‪35‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫سر زدم‪ ،‬کتاب هایشان را برای آخرین بار ‪ ۲۵‬درصد تخفیف‬ ‫گذاشته بودند‪ .‬آنها هم مثل خیلی از کتابفروشی های دیگر‬ ‫به ناچار تعطیل شدند‪».‬‬ ‫در کنار بحران کتاب و کتابفروشی ها در ایران‪ ،‬چاپخانه ها‬ ‫و چاپخانه دارها هم در طول این سال ها از آفت حوزه نشر‬ ‫در ای ��ران ب��ی نصیب ن�م��ان��ده ان��د‪ .‬ف�ع��االن ای��ن صنعت بعد از‬ ‫سال ها تجربه و فعالیت به دلیل رکود اقتصادی در آستانه‬ ‫ورشکستگی قرارگرفته اند و یکی از پس از دیگری از گردونه‬ ‫فعالیت خارج می شوند‪.‬‬

‫خوزستان نظیر بهبهان‪ ،‬اه��واز‪ ،‬دزف��ول‪ ،‬مسجد سلیمان و‬ ‫آب��ادان اش��اره می کند‪ «:‬استان خوزستان‪ ،‬جزو استان های‬ ‫پرمخاطب در حوزه کتاب است ولی کتابخانه های عمومی و‬ ‫کتابفروشی ها به نسبت جمعیت و تعداد شهرها و روستاها‬ ‫انگشت شمار هستند‪».‬‬ ‫این شهروند خوزستانی‪ ،‬پرداخت مالیات را یکی از مشکالت‬ ‫عمده کتابفروشی ها عنوان می کند‪« :‬برخی از کتابفروشی‬ ‫ها در کنار فروش کتاب‪ ،‬نوشت افزار هم می فروشند که برای‬ ‫آنها مالیات هایی وضع می شود که نمونه اش کتابفروشی‬ ‫“رشد” در اهواز بود که تعطیل شد‪» .‬‬ ‫او با بیان این که فروش پاینی کتاب به دلیل بحران اقتصادی‬ ‫و تورم روز افزون از بنیه مالی مردم کتابخوان کاسته است به‬ ‫درآمد زاد نبودن و کند بودن روند فروش کتاب اشاره می کند‪.‬‬ ‫وی معتقد اس��ت‪ «:‬به دلیل عدم تمایل ورود سرمایه گ��ذار به‬ ‫این حوزه در اهواز و بسیاری از شهرهای خوزستان عالقه‬ ‫ب��رای راه ان��دازی کتاب فروشی وج��ود ن��دارد و بعضًا تعطیل‬ ‫می شوند‪».‬‬ ‫ف ��ارغ از ب��ی رم�ق��ی و ک��م ج��ان��ی ح ��وزه ک�ت��اب و تعطیلی تدریجی‬ ‫کتابفروشی ه��ا‪ ،‬سالهاست ک��ه اع�م��ال سلیقه ه��ای شخصی در‬ ‫ممیزی و سانسور آثار‪ ،‬اعتراض بسیاری از ناشران‪ ،‬نویسندگان‪،‬‬ ‫ش��اع��ران و مترجمان در ای ��ران را برانگیخته اس��ت‪ .‬ب�س�ی��اری از‬ ‫نویسندگان و مترجمان به دلیل اجرای سیاست های تبعیض آمیز‪،‬‬ ‫حذف سیاستهای حمایتی و دشوار کردن مراحل دریافت مجوز‬ ‫نشر از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسالمی‪ ،‬خانه نشنی شده اند‪.‬‬ ‫یک فروشنده کتاب در شهر کازرون با اشاره به سانسور و‬ ‫فرایند طوالنی مجوز نشر معتقد است‪«:‬اینروزها نویسندگان‬ ‫و مترجمان هم دیگر انگیزهای برای ادامه کار ندارند‪ ،‬بسیاری‬ ‫از کتاب ها امکان دری��اف��ت مجوز ن��دارن��د یا در آستانه چاپ‬ ‫متوقف شده اند‪».‬‬ ‫ب��ا کوچکتر ش��دن سبد خرید م��ردم‪ ،‬کتاب از اول��وی��ت خرید‬ ‫خانوار خارج شده است‪ ،‬موضوعی که مدیر یک کتابفروشی‬

‫‪34‬‬

‫در تهران به آن اشاره می کند‪.‬‬ ‫او به طرح تخفیفی که از ابتدای تیرماه اجرا کرده اند اشاره‬ ‫می کند‪ «:‬در طبقه پاینی کتابفروشی‪ ،‬تمام کتاب های انگلیسی‪،‬‬ ‫هنر‪ ،‬عکس و سینما را ‪ ۲۰‬تا ‪ ۲۵‬درصد تخفیف گذاشتیم چون‬ ‫قصد داشتیم جابه جا شویم اما بعد از دوماه هیچ استقبالی‬ ‫نشد و این جای درد دارد‪ .‬متاسفانه دولت به این صنعت بها‬ ‫نمی دهد‪ ،‬بسیاری از فعاالن این حوزه حتی حقوق کارمندان‬ ‫خود را به سختی پرداخت می کنند‪».‬‬ ‫به گفته این فعال حوزه کتاب‪ ،‬خرید و فروش اینترنتی کتاب‪،‬‬ ‫تخفیف های زیاد سایر همکاران هم دست به دست هم داده‬ ‫که بسیاری از همکاران ما شغل آبا و اجدادی خود را بعد از‬ ‫سال ها رها کنند و تغییر شغل بدهند‪».‬‬ ‫او ک��ه س��اع��ت ه��ای��ی ط��والن��ی در ک�ت��اب�ف��روش��ی س��وت و ک��ور‬ ‫خود نشسته است به پایان فعالیت کتابفروشی “مثلث” در‬ ‫خیابان دربند تهران در اردیبهشت ‪ ۱۳۹۴‬اشاره می کند‪« :‬این‬ ‫کتابفروشی به دلیل بدهی و مالیات سنگنی بر کتابفروشی‬ ‫ها‪ ،‬گران شدن کتاب و فروش کم در نهایت مجبور شد با این‬ ‫حرفه خداحافظی کند‪».‬‬ ‫م��دی��ر ی��ک کتابفروشی ک��وچ��ک و قدیمی در ش��رق ت�ه��ران به‬ ‫سیاست گذاری های دولت در این حوزه اشاره میکند که قابل‬ ‫تأمل است‪ .‬میگوید‪« :‬شب عيد به من خبر دادند که برای توسعه‬ ‫كتابفروشي ها وام ‪ ۴‬درص��د مي دهند‪ .‬با اشتیاق به دنبال‬ ‫این وام رفتم‪ ،‬می خواستم كتابفروشي ‪ ۷۰‬متری مان را به‬ ‫‪ ۳۰۰‬متری تبدیل کنم‪ ،‬اما بعد از ماه ها دوندگی گفتند اعتبار‬ ‫نداریم‪ ،‬چطور این وام را از ما کتابفروشی های کوچک دریغ‬ ‫می کنند؟ اما به بعضی ها‪ ،‬وام های یک میلیاردی می دهند‪».‬‬ ‫دانشجویی که با حسرت‪ ،‬کتاب های پشت ویترین یک مغازه‬ ‫کتابفروشی را نگاه می کند‪ ،‬با صدایی آهسته میگوید‪« :‬مدت‬ ‫هاست که به دنبال خرید انالین کتاب با تخفیف هستم ولی‬ ‫به خاطر مشکالت مالی دست و دلم برای خرید می لرزد‪ .‬چند‬ ‫شب پیش به یکی از کتابفروشی ه��ای غ��رب تهران رفتم که‬ ‫‪29/10/2018‬‬

‫تا دو ماه آینده جوابگوی نیاز کشور خواهد بود‪”.‬‬ ‫وضعیت ب��ازار نشر در ای��ران پیش از تحریم های اقتصادی‬ ‫ه��م چ �ن��دان مناسب ن �ب��ود‪ ،‬درس ��ال ه��ای گذشته ب�س�ی��اری از‬ ‫کتابفروشی ها و انتشارات معتبر تهران هر یک به دالیلی‬ ‫تعطیل و یا به حکم دادگاه تخلیه یا پلمپ شدند‪ .‬نظیر نشر نی‪،‬‬ ‫نشر ویستار‪ ،‬نشر رود‪ ،‬کتابفروشی طهوری‪ ،‬کتابفروشی‬ ‫مثلث‪ ،‬کتابفروشی آسیا‪ ،‬کتابفروشی ویستا‪ ،‬کتابفروشی‬ ‫م �ه��رگ��ان‪ ،‬ک�ت��اب�ف��روش��ی ب�ین امل �ل��ل اه� ��واز‪ ،‬ک�ت��اب�ف��روش��ی رش��د‬ ‫اه��واز‪،‬م��رک��ز گسترش فرهنگ ش �ی��راز و ده ه��ا ان �ت �ش��ارات و‬ ‫کتابفروشی دیگر در تهران و سایر شهرستان ها‪.‬‬ ‫روایت آشفتگی کتابفروشی ها‬ ‫آنچه در پی می آید روایت های تعدادی از فروشندگان کتاب‬ ‫در ایران است‪ ،‬کسانی که هنوز در این فضای بی سامان و‬ ‫آشفته سرپا هستند و با تردید به کار خود ادامه می دهند‪.‬‬ ‫نبود فرهنگ کتابخوانی در بنی مردم‪ ،‬گرانی کتاب و وضعیت‬ ‫بد اقتصادی مردم‪ ،‬فروش کتاب های دست دوم‪ ،‬چاپ افست‬ ‫و ممنوعه در بنی دستفروشان از مهم ترین دالیل مدیر یک‬ ‫کتابفروشی در میدان انقالب تهران است که به نظر او باعث‬ ‫ورشکستگی کتاب فروشی ها شده است‪.‬‬ ‫او ادامه می دهد‪ «:‬در تمام دنیا دولت ها از صنعت نشر حمایت‬ ‫می کنند اما سیاستهای غلط ارزی دولت و تشدید تنشهای‬ ‫بیناملللی این حوزه را دچار خفقان کرده است‪».‬‬ ‫این شهروند ادامه می دهد‪«:‬االن در همنی میدان انقالب‪ ،‬راسته‬

‫‪33‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫کتابفروشی ها در محاصره فالفل فروشي ها ق��رار دارد‪،‬‬ ‫من بعد از ‪ ۲۰‬سال فعالیت در حوزه کتابفروشی‪ ،‬هیچ آینده‬ ‫روشنی پیش روی خودم نمی بینم‪ ،‬چون توان اداره اینجا را‬ ‫با این وضعیت بد اقتصادی ندارم»‬ ‫مدیر یک کتاب فروشی قدیمی در شهر اه��واز اعتقاد دارد‪:‬‬ ‫«کتابفروشی ما دو سه سال پیش در آستانه تعطیلی بود‪ ،‬اما‬ ‫با تالش های زیاد و رسانه ای کردن این موضوع‪ ،‬خوشبختانه‬ ‫همچنان ب��ه ح�ی��ات خ��ود ادام ��ه م��ی ده�ی��م و شعبه س��وم ای��ن‬ ‫کتابفروشی برعکس بسیاری از کتابفروشی ها که در حال‬ ‫تعطیلی هستند راه اندازی شده است‪».‬‬ ‫او ب ��ه ک �ت��اب �ف��روش��ی ه ��ای ن ��ام آش �ن��ا و ق��دی �م��ی ش �ه��ر اه ��واز‬ ‫اش��اره می کند که یکی پس از دیگری تعطیل شده اند‪«:‬مهم‬ ‫ترین کتابفروشی اه��واز که بیش از نیم ق��رن فعالیت داشت‬ ‫کتابفروشی” ب�ین امللل “اه ��واز ب��ود ک��ه بسیار شاخص بود‬ ‫اما چند سالی است که تعطیل شده‪ ،‬کتابفروشی “بوستان”‬ ‫که از قدیمی ترین کتابفروشی های اهواز با نیم قرن فعالیت‬ ‫م�ت��اس�ف��ان��ه ت�ع�ط�ی��ل ش ��ده اس� ��ت‪ .‬ال �ب �ت��ه ی �ک��ی از ق��دی �م��ی ت��ری��ن‬ ‫کتابفروشی ه��ای اه ��واز‪ ،‬کتابفروشی “ج�ع�ف��ری” اس��ت که‬ ‫سالهاست بسیار مهجور باقی مانده است‪».‬‬ ‫ً‬ ‫به گفته وی؛ این کتابفروشی با ‪ ۱۰‬سال سابقه فعالیت قبال به‬ ‫عنوان یکی از کتابفروشی های نمونه کشوری شناخته شده‬ ‫بود به خاطر مسائل مالی درحال تعدیل نیرو است‪.‬‬ ‫او ب��ه کمبود کتابفروشی در ب�س�ی��اری از ش�ه��ره��ای استان‬

‫فرهنگ‬

‫بحران بازار کتاب‬ ‫و کتابفروشی در ایران‬ ‫تهران – فیروزه رمضان زاده‬ ‫سقوط ارزش ریال در برابر دالر و یورو‪ ،‬تحریم ها و اولویت‬ ‫بندی های ارزی دولت‪ ،‬تغییر قواننی مالیاتی‪ ،‬باال رفنت قیمت‬ ‫کاغذ‪ ،‬حذف کتاب از سبد خرید خانوار به دلیل تورم و پاینی‬ ‫بوده سرانه کتابخوانی‪ ،‬سبب ورشکستگی و تعطیلی تدریجی‬ ‫بسیاری از کتاب فروشی های بزرگ و کوچک در تهران و سایر‬ ‫شهرستان های ایران شده است‪.‬‬ ‫سال هاست که یکی پس از دیگری بسیاری از کتابفروشیهای‬ ‫نام آشنا‪ ،‬آنهایی که حتی در سال های پیش از انقالب اسالمی‬ ‫در این صنف مشغول به کار بوده اند به سراغ شغل دیگری‬ ‫رفته اند‪ ،‬درحال حاضر بسیاری از این کتابفروشی ها جای‬ ‫خود را به بنگاههای معامالت ام�لاک‪ ،‬نمایشگاه‪ ،‬آرایشگاه‪،‬‬ ‫اغذیه فروشی یا لباسفروشی داده اند‪.‬‬ ‫یکی از این کتاب فروشی ها کتابفروشی “آسیا” در راسته‬ ‫خیابان جمهوری‪ ،‬چهارراه سعدی تهران است که در اردیبهشت‬ ‫جاری بعد از ‪ ۵۴‬سال فعالیت به کار خود پایان داد‪ ،‬یکی از‬ ‫آخرین بازماندگان نسل کتابفروشی های قدیمی که حاال به‬ ‫کباب فروشی تبدیل شده است‪.‬‬ ‫اما وزیر فرهنگ و ارشاد اسالمی می گوید سرعت تعطیلی‬ ‫کتابفروشی ها متوقف شده است‪.‬‬ ‫س��ی��دع��ب��اس ص��ال��ح��ی وزی����ر ف��ره��ن��گ و ارش�����اد اس�ل�ام���ی ‪۱۱‬‬ ‫ش���ه���ری���ورم���اه ج�����اری در پ���اس���خ ب���ه ای����ن س�����وال ک���ه ب���رخ���ی از‬ ‫کتابفروشی ها به جهت مشکالت اقتصادی در حال تغییر‬ ‫کاربری هستند‪ ،‬گفت‪ «:‬این مشکل متاسفانه کم و بیش وجود‬ ‫دارد ام��ا مسیر نسبتا سریعی ک��ه قبال در زمینه تعطیلی‬ ‫کتابفروشی ها وجود داشت‪ ،‬تا حدودی متوقف شده است و‬ ‫بر اساس گزارش هایی که ما داریم در یکسال اخیر سرعت‬ ‫تعطیلی کتابفروشی ها متوقف شده است‪».‬‬ ‫البته خروج آمریکا از برجام و سقوط ارزش ریال بر گرانی‬ ‫کاالها از جمله افزایش قیمت کاغذ یکی از اقالم وارداتی ایران‬ ‫بر حوزه نشر بی تاثیر نبوده است‪ ،‬این موضوع نه تنها در‬ ‫بنگاه های نشر در تهران؛ بلکه در استانهای دیگر نیز ریشه‬ ‫دوان��ده اس��ت‪ .‬چندی پیش رسانههای داخلی گ��زارش دادن��د‬ ‫که هر بند کاغذ بالکی که در انتشار کتاب به کار میرود به‬

‫‪ ۱۰۰‬تا ‪ ۱۵۰‬هزار تومان رسیده و قیمت کتاب تا ‪ ۳۸‬درصد‬ ‫افزایش یافته است‪.‬‬ ‫این مشکل تا جایی پیش رفته است که وزیر فرهنگ و ارشاد‬ ‫اسالمی در مرداد جاری اعالم کرد که ” حجم ذخایر کاغذ فقط‬

‫‪32‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫از خودم یاد بگیرم‪ .‬من در مورد خودم چیزهای زیادی یاد‬ ‫گرفتم‪ ،‬در م��ورد ره��ای��ی و ای��ن م��وض��وع ک��ه زن��دگ��ی ک��وت��اه و‬ ‫موقتی است و باید از هر لحظه و هر نقطه زیبای آن لذت برد‪”.‬‬ ‫یکی از بخش های مورد عالقه هزاله زکریا این است که با به‬ ‫اشتراک گذاشنت نقاشی هایش در شبکه های اجتماعی شادی‬ ‫هایش را با دیگران قسمت می کند‪:‬‬ ‫“یکی از بخش های مورد عالقه من در این روند این است که‬

‫‪31‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫چیزهایی منحصر به فرد را با دیگران به اشتراک می گذاری‪،‬‬ ‫ب��ه اش �ت��راک گ��ذاش�تن چیزهایی ک��ه ال�ه��ام بخش م��ن هستند‪،‬‬ ‫چیزهایی ک��ه م��را ش��اد م��ی کنند‪ ،‬ه�م��راه ب��ا ام�ی��د و تشویق‬ ‫ک��ردن روزه��ای��ی که در پیش رو داری��م همراه ب��ا دی�گ��ران در‬ ‫جهان امروز‪ .‬احساس می کنم این مساله مهمی است که باید‬ ‫پیام های حاوی عشق و مهربانی را در جهان امروز گسترش‬ ‫دهم حتی از راه هنر‪”.‬‬

‫فرهنگ‬

‫گفتگو با هزل زکریا؛‬ ‫خالق نقاشی هایی با مواد خوراکی‬ ‫واشنگنت – فیروزه رمضان زاده‬ ‫هزل زکریا‪ ،‬زن جوان ‪ ۳۱‬ساله اهل مالزی است که اکنون با‬ ‫همسرش در اوکلند نیوزلند زندگی می کند‪.‬‬ ‫نزدیک به یک سال پیش وقتی می خواست سوپ کدوی خود‬ ‫را بر روی اجاق گاز آشپزخانه اش گرم کند با استفاده از مواد‬ ‫غذایی که در دسترس داشت یک درخت زیبا بر روی سوپ‬ ‫خود نقاشی کرد ‪ .‬از آن روز بود که به استعداد خود پی برد‬ ‫و تصمیم گرفت خالقیتش را تقویت کند و امروز وعده های‬ ‫غذایی روزان��ه او به آث��ار دیدنی هنری شگفت انگیزی تبدیل‬ ‫شده اند‪.‬‬ ‫او با استفاده از سیخ چوبی و چاقو به جای قلم مو و کمک‬ ‫گرفنت از مواد خوراکی طبیعی آشپزخانه اش مثل زردچوبه‪،‬‬ ‫زغ��ال چ��وب‪ ،‬کاکائو‪ ،‬چ��وب نارگیل‪ ،‬ف��راورده ه��ای نارگیل و‬ ‫انواع میوه های کوچک خوراکی تصاویری خلق می کند که در‬ ‫نگاه اول به بیننده حس دیدن یک بوم نقاشی را القا می کند‪.‬‬ ‫هزل زکریا در ترکیببندی نقاشیهایش با بکاربردن نقش‬ ‫مایه های نمادینی چون درختان‪ ،‬حیوانات‪ ،‬شخصیت های‬

‫کارتونی و سینمایی‪ ،‬تجربههای هنری خود را با شیوهای‬ ‫نوآورانه و شگرف به مخاطبان و عالقمندان کارهایش بیان‬ ‫میکند‪.‬‬ ‫این هنرمند مالزیایی در مورد چگونگی شروع فعالیت هنری‬ ‫اش به املجله می گوید‪“ :‬من اهل مالزی هستم و در حال حاضر‬ ‫در اوکلند‪ ،‬نیوزیلند با شوهرم زندگی می کنم‪.‬‬ ‫من تقریبا بر روی همه مواد غذایی از جمله شیرینی ها نقاشی‬ ‫می کنم‪ .‬پیش زمینه حرفه ای من همواره روانکاوی بوده اما‬ ‫با این حال همیشه در زندگیم یک کششی به سمت خالقیت‬ ‫و ن��وآوری داشتم‪ ،‬به دنبال یک خروجی ب��ودم ب��رای رف�تن به‬ ‫این مسیر‪ ،‬به همنی دلیل در اوقات فراغتم عاشق انجام دادن‬ ‫کارهای خالقانه ب��ودم به خصوص در م��ورد چیزهایی که‬ ‫مربوط به غذا هستند‪”.‬‬ ‫او از اولنی روزی می گوید که به استعدادش در زمینه نقاشی‬ ‫بر روی خوراکی ها پی برد‪“ :‬هنر تزینی بر روی مواد خوراکی‬ ‫از ح��دود ی��ک س��ال پیش ب��ه ص��ورت تصادفی ش��روع شد‪.‬با‬ ‫چرخش ک��رم نارگیل ب��ر روی س��وپ‪ ،‬وقتی ک��ه ی��ک روز می‬ ‫خواستم سوپم را گ��رم کنم ام��ا ب��ا ای��ن وج��ود‪ ،‬آن روز‪ ،‬هیچ‬ ‫برنامه ای برای نقاشی کردن بر روی سوپ نداشتم‪ .‬اما بعد‬ ‫دیدم فرصتی پیش آمده که می توانم چرخش کرم نارگیل را‬ ‫تغییر دهم و پاستا را به شکل درخت تغییر دهم‪ .‬از آن زمان‬ ‫به بعد نقاشی و طراحی بر روی غذاهای مختلف را با مواد‬ ‫طبیعی رنگارنگ امتحان کردم‪ ،‬تصاویری خلق کردم که برای‬ ‫من الهام بخش هستند‪ .‬هر کجا که برای من فرصتی فراهم‬ ‫ش��ود عاشق ب��ازی ک��ردن ب��ا ای��ن م��واد خ��وراک��ی هستم و در‬ ‫برخی از ویدئوهایم سعی می کنم زندگی را در این نقاشی‬ ‫ها ارائه کنم‪”.‬‬ ‫او می گوید نقاشی هایش را صرفا بر روی مواد خوراکی‬ ‫شیرین انجام می دهد‪“ :‬من بر روی مواد خوراکی شیرین کار‬ ‫می کنم‪ .‬شروع کار من ابتدا‪ ،‬ایجاد یک الیه نیمه ضخیم به‬ ‫عنوان پایه است سپس برای الیه بندی از کرم نارگیل و سایر‬ ‫مواد تشکیل دهنده و در بخش باالیی کار از چاقوی ساده و‬ ‫سیخ کباب چوبی استفاده می کنم‪”.‬‬ ‫این هنرمند جوان ادامه می دهد‪“ :‬این کاری که من انجام می‬ ‫دهم از یک طرف برایم سرگرم کننده است و من هم مایل به‬ ‫انجام این کار دلخواه هستم و در نهایت‪ ،‬این کار را به عنوان‬ ‫جایگاهی برای خلق خالقیت هایم می بینم‪ ،‬یک تمرین ذهنی‪،‬‬ ‫جایی که خودت را بیان کنی‪ ،‬این کار در واقع‪ ،‬خالقیت های‬ ‫مرا به چالش می کشد و مرا خوشحال می کند‪ ،‬این اتفاق‬ ‫الهام بخش که در زندگی من رخ داده باعث شده است که من‬

‫‪30‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

29/10/2018

29

‫فرهنگ‬

‫لبنان‪ :‬هزینه کمرشکن‬ ‫کتب درسی و جیب خالی مردم‬ ‫بیروت – نورالهدی بحلق‬ ‫کتب درسی حجیم هیچ گاه بر دوش دانش آموزان سنگینی‬ ‫نمی کند اما حاال هزینه سرسام آور کتب های درسی باری‬ ‫ش��ده ک��ه ب��ه خ��ان��واده ه��ا ب��ه وی��ژه گ��روه ه��ای ک��م درآم��د فشار‬ ‫می آورد‪.‬‬ ‫آموزش مناسب در لبنان همواره سهم قشر ثروتمند جامعه‬ ‫بوده و کم درآمدها نمی توانند فرزندانش را در یک مدرسه خوب‬ ‫ثبت نام کنند‪ .‬اما هزینه های کمرشکن همنی مدارس دولتی‬ ‫هم جیب خانواده ها را خالی کرده است‪ .‬خانواده همزمان با‬ ‫آغ��از سال تحصیلی جدید یا مجبور می شوند ب��رای تامنی‬ ‫هزینه های تحصیلی قرض بگیرند و یا قسط بندی کنند‪.‬‬ ‫آنها مجبورند برای اینکه از پس این مخارج بربیایند از هزینه‬ ‫های تجملی و یا بقیه مخارج زندگی اش بزنند‪.‬‬ ‫کتاب ه��ای درس��ی م��دارس خصوصی و دول�ت��ی ب��ا یکدیگر‬

‫فرق دارند‪ .‬در مدارس خصوصی‪ ،‬معموال کتاب های درسی‬ ‫کمیاب و خارجی تدریس می شود‪ .‬هزینه این کتاب ها بسیار‬ ‫گران است اما مدارس خصوصی به این موضوع توجه نمی‬ ‫کند که قیمت های سرسام آور این کتاب ها ممکن است بر‬ ‫دوش خ��ان��واده ها سنگینی کند‪ .‬لیست کتاب هایی که باید‬ ‫تهیه شود به خانواده ها تحویل داده می شود و خدا به داد‬ ‫آنها برسد‪ ..‬به اینها باید تغییر مداوم برنامه های آموزشی و‬ ‫درسی را هم افزود‪ .‬این مساله باعث می شود تا دانش آموزان‬ ‫سال پایینی نتوانند از کتاب های دست دوم دانش آموزان سال‬ ‫باالیی استفاده کنند‪.‬‬ ‫گروه موسوم به « ‪ »I Love Beirut‬طرحی موسوم به ‪Book‬‬ ‫‪ Exchange‬در مرکز بیروت راه اندازی کرده است‪ .‬مبتکران‬ ‫این طرح گروهی از جوانان لبنانی هستند‪ .‬این طرح با عنوان‬ ‫«خرید جنس دست دوم اشکال ن��دارد‪ ..‬کسی که دست دوم‬ ‫می خرد فقیر نیست‪ ..‬این فرهنگ زندگی است‪ ..‬به فرزندانت‬ ‫بیاموز که فرهنگ همنی اس��ت»‪ .‬این طرح زیر نظر استاندار‬ ‫بیروت اجرا می شود‪ .‬گروهی از نمایندگان و احزاب سیاسی‬ ‫و اجتماعی هم در آن سهیم هستند‪.‬‬ ‫ح��اال خ��ان��واده ها می تواند در سایه ای��ن ط��رح به کتاب های‬ ‫درس��ی ب��ه شکل رای�گ��ان دسترسی پیدا کنند‪ .‬ای��ن کتاب ها‬ ‫توسط مجموعه ای از کتابخانه ها و نهادها و افراد در شرایط‬ ‫اقتصادی ناگوار لبنان و گرانی و هزینه های سرسام آور اهدا‬ ‫شده است‪ .‬مردم لبنان با چالش های متعددی از جمله گرانی‬ ‫و افزایش قسط مدرسه ها و بی توجهی حکومت به مدارس‬ ‫دولتی روب��رو ب��وده و مقام های دولتی نسبت به اعتراضات‬ ‫مردم بی توجه هستند‪.‬‬ ‫نماینده مجلی لبنان نزیه نجم که از حامیان این طرح است از‬ ‫همه مردم و مسئوالن خواست تا در دو سه هفته جاری در‬ ‫طرح شرکت کنند‪ .‬او گفت «این طرح موفق و تاثیر گذاری به‬ ‫شمار می رود چرا که در راستای حمایت و کمک به افرادی‬ ‫تنظیم شده که در شرایط مالی بدی قرار دارند‪».‬‬ ‫طرح « ‪ »I love beirut‬موفق به توزیع بیش از ‪ 15‬هزار کتاب‬ ‫در بیروت‪ ،‬پایتخت لبنان شد‪ .‬این طرح در هفته های دیگر در‬ ‫مناطق دیگر کشور برای کمک به هزینه های تحصیلی دانش‬ ‫آموزان اجرایی می شود‪.‬‬

‫‪28‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫شدن همه چیز چه فشاری به ما وارد می شود‪».‬‬ ‫دیگری که خود را کارمند قراردادی یکی از سازمان های دولتی معرفی می کند‬ ‫هم از هزینه های مدرسه دخترش ناراضی است‪ «:‬دخترم مهرماه امسال به کالس‬ ‫سوم دبستان می رود‪ ،‬یک مدرسه دولتی در میدان کاج تهران‪ ،‬برای یک روپوش‪،‬‬ ‫شلوارو مقنعه ساده ‪ ۸۸‬هزارتومان گرفته اند‪ ،‬شش عدد دفتر با جلد ساده ‪۶۰‬‬ ‫برگ دانه ای ‪ ۶‬هزارتومان و ‪ ۱۲‬مداد ساده سیاه‪ ،‬دانه ای ‪ ۲‬هزارتومان خریدم‪».‬‬ ‫او می گوید‪ «:‬مدرسه هر چقدر بتواند می گیرد به وضعیت مالی اولیای بچه‬ ‫ها بستگی دارد‪ ،‬در منطقه ما چون شمال شهر است آنهایی که دارند مشکلی‬ ‫در ثبت نام فرزندانشان در مدارس غیردولتی و غیرانتفاعی ندارند ولی حداقل‬ ‫پولی که مدارس دولتی از ما کارمندان یا کارگران بابت ثبت نام می گیرند ‪۳۰۰‬‬ ‫هزارتومان است اما بیشترین پولی که سال گذشته از اولیا گرفتند ‪ ۴‬میلیون‬ ‫تومان بود که البته پولدار بودند‪».‬‬ ‫این شهرونده ادامه می دهد‪« :‬مدارس دولتی به بهانههای مختلف مثل برنامههای‬ ‫جانبی یا این که دولت هزینه های جانبی را تامنی نمی کند از ما پول می گیرند‬ ‫از هزینه های اردو و عکس گرفته تا جشن عاطفه ها‪ ،‬جشن تکلیف و غیره‪».‬‬ ‫طی سه دهه اخیر آموزش و پرورش به دلیل کمبود بودجه بسیاری از مدارس‬ ‫دولتی را به بخش غیردولتی واگذار کرده است‪.‬‬ ‫در الیحه ب��ودج��ه س��ال ‪ ۹۷‬کمی بیش از ‪ ۳۶‬ه��زار میلیارد ت��وم��ان ب��ه آم��وزش و‬ ‫پرورش اختصاص داده شد که به گفته معاون پارملانی این وزارتخانه ‪ ۹۰‬درصد‬ ‫این مبلغ برای پرداخت حقوق و دستمزد هزینه می شود‪ .‬اما همنی بودجه در‬ ‫مقایسه با سال پیش ازآن‪ ،‬بیش از ‪ ۴‬هزار میلیارد تومان کاهش داشت که این‬ ‫مساله در بازسازی‪ ،‬توسعه م��دارس‪ ،‬کیفیت تحصیل دانشآموزان و معیشت‬ ‫معلمان تأثیرگذار است‪.‬‬ ‫کاهش چشمگیر بودجه وزارت آموزش در مقایسه با ریخت و پاش های حکومت‬ ‫برای نهادهای ایدئولوژیک و اختصاص بودجه به نهادهای حوزوی قابل تامل‬ ‫اس��ت بهعنوان نمونه از محل بودجه س��ال ‪ ۹۷‬به “جامعه املصطفی العاملیه”؛‬ ‫موسسهای با هویت حوزوی مبلغ ‪ ۲۷۴‬و نیم میلیارد تومان و یا به مرکز خدمات‬ ‫حوزههای علمیه بودجه ‪ ۶۰۰‬میلیارد تومان اختصاص پیدا کرد‪.‬‬ ‫سه دهه از فعالیت مدارس غیردولتی سپری می شود‪ ،‬مدارسی که با مصوبه‬ ‫مجلس شورای اسالمی به حوزه آموزشی وارد شده اند‪ ،‬به گفته شیرزاد عبداللهی‪،‬‬ ‫کارشناس آموزشی «اکثریت موسسان مدارس غیرانتفاعی‪( ،‬غیردولتی) مدیران و‬ ‫معلمان بیبضاعت مدارس دولتی بودند که ساختمانهای غیراستاندارد شخصی‬ ‫یا اجارهای را تبدیل به مدرسه کردند و همینها با افزایش نرخ اجارهبها و قیمت‬ ‫مسکن‪ ،‬در معرض ورشکستگی قرار دارند‪».‬‬ ‫مسووالن آموزشوپرورش هرسال با صدور بخشنامهای به مدارس غیردولتی‬ ‫م�ی��زان شهریه ه��ای دری��اف�ت��ی را مشخص و دری��اف��ت ه��رگ��ون��ه وج��ه اض��اف��ی را‬

‫‪27‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫ممنوع اعالم می کنند اما برخی از این م��دارس‪ ،‬به بهانه های مختلف‪ ،‬شهریه‬ ‫هایی نجومی بیش از تعرفه مصوب مطالبه می کنند که از توان اغلب خانوادهها‬ ‫خارج است‪.‬‬ ‫رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی وزارت آموزش و پرورش درباره‬ ‫حداقل و حداکثر شهریه مصوب م��دارس غیردولتی در تهران میگوید‪«:‬‬ ‫حداقل شهریه در دوره ابتدایی امسال به ‪ ۲‬میلیون و ‪ ۶۵۲‬هزار تومان رسیده‬ ‫است‪ .‬حداقل شهریه در متوسطه اول امسال به ‪ ۳‬میلیون و ‪ ۶۲۸‬هزار تومان‬ ‫رسیده است‪ .‬حداقل شهریه در متوسطه دوم امسال به ‪ ۴‬میلیون و ‪۱۸۲‬‬ ‫هزار تومان رسیده است‪».‬‬ ‫ی��ک زن خ��ان��ه دار س��اک��ن ک��رج ک��ه پ�س��رش ام�س��ال ب��ه ک�لاس پنجم م��ی رود می‬ ‫گ��وی��د‪««:‬ب��رای هزینه ثبت ن��ام مدرسه پسرم که غیردولتی اس��ت امسال باید ‪۵‬‬ ‫میلیون تومان بپردازم‪ ،‬تازه این مدرسه ارزان تر از سایر مدارس غیردولتی در‬ ‫کرج است‪ .‬ما در کرج مدارس غیردولتی داریم که برای کالس اولدبستان بنی ‪۱۱‬‬ ‫تا ‪ ۱۴‬میلیون تومان شهریه می گیرند آن هم‪ ،‬بدون هزینه سرویس‪».‬‬ ‫به گفته این زن خانه دار؛ برای مهد کودک دخترم به یک مهد کودک خصوصی‬ ‫سرزدم گفتند برای یک سال باید ‪ ۲۵‬میلیون بپردازی که البته صرف نظرکردم»‪.‬‬ ‫او ادام��ه می دهد‪«:‬من که امسال هیچ چیز نخریدم‪ ،‬فقط ‪ ۶‬تا دفتر با ‪ ۱۰‬عدد‬ ‫خودکار خریدم شد ‪ ۱۰۰‬هزارتومان‪ ،‬کیف هم شد ‪ ۴۰۰‬هزارتومان‪».‬‬ ‫وی که در این چند سال برای شهریه دبستان غیردولتی پسرش بیش از ده ها‬ ‫میلیون تومان هزینه ک��رده اس��ت با بغض ادام��ه می ده��د‪ «:‬می دان�ی��د‪ ،‬خیلی به‬ ‫سختی از پس هزینه های پسرم برمی آیم اما سنگینی این هزینه ها را به خاطر‬ ‫معلمان باتجربه‪ ،‬برگزاری کالس های فوق العاده و اردوهای آموزشی و کالس‬ ‫های فوق العاده زبان انگلیسی و زبان دوم تحمل می کنم چون حاضر نیستم او‬ ‫را به مدرسه دولتی بفرستم که هیچ بار علمی ندارند‪».‬‬ ‫فارغ از مشکل کمبود بودجه‪ ،‬وزارت آموزش و پرورش با بحران بازنشستگی و‬ ‫کمبود نیرو نیز روبرو است‪ ،‬به گفته معاون سابق آموزش متوسطه وزارت آموزش‬ ‫و پرورش؛ قرار بود هر سال از طریق دانشگاه فرهنگیان ‪ ۲۲‬هزار دانشجو معلم‬ ‫جذب شوند اما فقط در سال ‪ ۹۱‬حدود ‪ ۲۲‬هزار دانشجو معلم جذب شدند و در‬ ‫سالهای اخیر ظرفیت پذیرش دانشگاه فرهنگیان به ‪ ۵‬هزار نفر رسیده است‪.‬‬ ‫بی توجهی آموزش و پرورش به وضعیت معیشت و مطالبات صنفی معلمان در‬ ‫سال های گذشته تمایل به ورود در این عرصه را بسیار کمرنگ کرده است‪ .‬در‬ ‫سال های اخیر‪ ،‬معلمان حق التدریس و فرهنگیان بازنشسته بارها در اعتراض‬ ‫به معوقه های پرداخت نشده و وضعیت معیشتی خود تجمعاتی اعتراضی‬ ‫برگزار کرده اند‪ .‬در حال حاضر اسماعیل عبدی‪ ،‬محمود بهشتی لنگرودی و‬ ‫محمد حبیبی از فعاالن حقوق صنفی معلمان به اتهام های امنیتی در زندان‬ ‫به سر میبرند‪.‬‬

‫فرهنگ‬

‫بازگشایی مدارس؛ دغدغه ای برای‬ ‫خانواده های ایرانی‬ ‫تهران – املجله‬ ‫دیگر چیزی تا اول مهرماه‪ ،‬فصل بازگشایی مدارس در ایران باقی نمانده است‪.‬‬ ‫مطابق معمول سال های اخیر‪ ،‬خ��رداد و تیر‪ ،‬ماههای پرالتهاب ب��رای ثبت نام‬ ‫دانش آموزان است‪ ،‬اما یافنت یک مدرسه مناسب و مواجهه با بیشترین حجم از‬ ‫مشکالت مالی در حوزه ثبت نام از مهم ترین دغدغه های خانواده دانشآموزان‬ ‫به شمار می رود‪.‬‬ ‫طبق اصل ‪ ۳۰‬قانون اساسی جمهوری اسالمی‪ ،‬ایران‪ ،‬مانند بسیاری دیگر از‬ ‫کشورهای جهان‪ ،‬موظف به تامنی رایگان وسایل آموزشی و پرورشی تا پایان‬ ‫دوره متوسطه است‪.‬‬ ‫براساس بخشنامه وزارتخانه آم��وزش و پ��رورش‪ ،‬مدیران م��دارس دولتی‪ ،‬حق‬ ‫دری��اف��ت شهریه ن��دارن��د ام��ا س��ال هاست به بهانه پ��رداخ��ت نشدن سرانه دانش‬ ‫آموزی‪ ،‬خانواده ها را به پرداخت مبالغی باعنوان “کمک های مردمی داوطلبانه”‬ ‫در قالب مشارکت در امور مدارس مجبور می کنند‪.‬‬ ‫با این همه‪ ،‬موضوع دریافت “کمک های مردمی داوطلبانه” مورد تایید وزارت‬ ‫آموزش و پرورش است‪ .‬محمد بطحایی‪ ،‬وزیر آموزش و پرورش ایران‪ ،‬دریافت‬ ‫کمکهای مردمی را «الزامی» میداند و معتقد است‪« :‬با توجه به بودجه محدود‬ ‫وزارت آموزش و پرورش‪ ،‬مدارس کشور همچنان نیازمند دریافت کمک از خانواده‬ ‫ها برای تامنی بخشی از هزینه های جاری خود هستند‪».‬‬ ‫او درتیرماه جاری بدون بیان جزئیات بیشتر گفته بود‪« :‬نشانههای ورشکستگی‬ ‫در آموزش و پرورش دیده میشود»‪.‬‬ ‫کمک های مردمی اجباری یا ضروری؟‬ ‫تارنمای خبری انصافنیوز با بیان این که مبلغ درخواستی مدارس دولتی تهران‬ ‫از دانشآموزان مقاطع تحصیلی مختلف ‪ ۲۰۰‬هزار تا یک میلیون و ‪ ۲۰۰‬هزار‬ ‫تومان است گ��زارش کرده است که مدیران م��دارس اولیای دانشآموزان را برای‬ ‫پرداخت «کمکهای داوطلبانه» تحت فشار قرار میدهند‪.‬‬ ‫کار به آنجا رسیده که حتی در بسیاری از شهرها تحویل کارنامه دانشآموزان‬ ‫به شرط پرداخت کمک مالی به مدرسه است درغیراین صورت اگر خانواده ها‬ ‫از عهده پرداخت شهریه برنیایند‪ ،‬اولیای مدرسه کارنامه دانشآموز را به گرو‬ ‫میگیرند‪.‬‬ ‫املجله در این گ��زارش‪ ،‬با تعدادی از شهروندان ایرانی گفتگو ک��رده است که از‬ ‫دش��واری ه��ای مالی ثبت ن��ام فرزندانشان ب��ه وی��ژه در م��دارس دول�ت��ی ناراضی‬ ‫هستند‪.‬‬ ‫پدر دو فرزند می گوید‪ «:‬به خاطر کمبود بودجه دولتی‪ ،‬مدیرهای مدارس دولتی‬ ‫مجبورند با کمک های مردمی و خانواده ها‪ ،‬مدرسه را بچرخانند و هزینه های‬ ‫آب برق‪ ،‬گاز‪ ،‬تلفن‪ ،‬کاغذ‪ ،‬جوهر چاپ و غیره را تامنی کنند‪ .‬البته در موقع ثبت‬ ‫نام‪ ،‬اغلب هیچ هزینه ای دریافت نمی کنند اما یکی دو هفته بعد از سال تحصیلی‬ ‫فشار آنها برای گرفنت کمک هزینه ها شروع می شود‪ ،‬اگر این کمک هزینه ها را‬ ‫نگیرند که یک هفته هم دوام نمی آورند‪ ،‬شنیده ام حتی از سوی آموزش و پرورش‬ ‫برای تامنی هزینه از سوی خانواده ها تشویق هم می شوند‪».‬‬ ‫دیگری که دخترش در مدرسه راهنمایی درس می خواند می گوید‪« :‬در سال ‪۹۳‬‬ ‫بچه من در دبستان دولتی درس می خواند‪ .‬فقط در طول دو ماه ‪ ۱۰۰‬هزارتومان‬

‫به عناوین مختلف از ما گرفتنند‪».‬‬ ‫خانم آموزگاری که در منطقه ‪ ۲۰‬یکی از مناطق محروم تهران تدریس می کند‬ ‫با تاکید براین که مدارس دولتی به شکل خودگردان اداره می شوند می گوید‪«:‬‬ ‫آموزش پرورش منطقه ما برای مقطع پیش دبستانی حتی هزینه خرید میز و‬ ‫نیمکت و تخته سیاه را پرداخت نمی کند می گویند بروید از یک جا تامنی کنید‪،‬‬ ‫ما هم باید بگردیم و از مدارس اطراف پرس و جو کنیم‪».‬‬ ‫این آموزگار ادامه می دهد‪ «:‬مدیر مدارس دولتی از جمله مدیر مدرسه ما مجبور‬ ‫هستند ب��رای تامنی هزینه ه��ای مدرسه از خ��ان��واده دان��ش آم��وزان پ��ول دریافت‬ ‫کنند‪.‬این درحالی است که همه خانواده ها در یک سطح نیستند و خیلی ها توان‬ ‫پرداخت هزینه های ثبت نام را ندارند‪».‬‬ ‫بسیاری از خانوادهها‪ ،‬به ویژه بخش فرودست جامعه‪ ،‬از پس هزینه فرزندشان‬ ‫در مدارس دولتی برنمیآیند‪.‬‬ ‫یک زن خانه دار که از هزینه های مدرسه بچه هایش دل پری دارد می گوید‪«:‬‬ ‫سال هاست که مدرسه ها پولی شده اند‪ ،‬ربطی به روحانی هم ندارد از خیلی‬ ‫سال پیش از مردم پول می گرفتند‪».‬‬ ‫او ادامه می دهد‪ «:‬پارسال هزینه ثبتنام پسر و دو دخترم نفری ‪ ۵۰‬هزار تومان‬ ‫ب��ود؛ باتوجه به شرایط اقتصادی که دارم حاال باید امسال ب��رای هرکدام ‪۱۰۰‬‬ ‫هزارتومان بدهم‪ ،‬اما تاکنون پرداخت نکردهام»‪.‬‬ ‫مادری که در یکی از مناطق مرکزی تهران زندگی می کند به هزینه های مدرسه‬ ‫دولتی پسرش در مقطع ابتدایی اش��اره می کند‪«:‬هزینه لباس روپ��وش و لباس‬ ‫ورزش��ی شد ‪ ۲۲۰‬ه��زار تومان‪ ،‬کیف ‪ ۱۴۰‬هزارتومان‪ ،‬کفش که از قبل داشت‬ ‫امسال نخریدم‪ ،‬لوازم تحریر ‪ ۱۵۰‬هزارتومان‪ ،‬ثبت نام مدرسه هم ‪ ۸۰۰‬هزارتومان‬ ‫و سرویس مدرسه ‪ ۲‬میلیون تومان‪ .‬تصور کنید با باالرفنت قیمت دالر و گران‬

‫‪26‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫مدارس غیردولتی و‬ ‫شهریه هایی سرسام آور‬

‫مجلة العرب الدولية‬

‫‪www.majalla.com‬‬

‫دید گاه‬

‫نربد ادلب‬

‫نویسنده‪ :‬ایلی فواز‬

‫همه نگاه ها به ادلب خیره شده است‪ .‬نبرد پس گرفنت ادلب از دست حکومت اسد و روسیه‬ ‫و ایران در رسانه ها آغاز شده است‪ .‬حمله هوایی جنگنده های روسیه با گفتگوهای این‬ ‫کشور و ترکیه همزمان شد‪ .‬اما هنوز شواهدی درباره نزدیکی آغاز حمله به ادلب وجود‬ ‫ندارد‪.‬‬ ‫محور مقاومت برای تصرف آخرین مرکز مخالفان حکومت عجله دارد‪ .‬آمریکا و فرانسه‬ ‫و انگلیس هم به همنی خاطر به حکومت اسد درباره پیامدهای بکارگیری اسلحه شیمیایی‬ ‫هشدار دادند‪ .‬اما استفان دی میستورا دیدگاه متفاوتی مطرح کرد و گفت «جبهه النصره‬ ‫سالح هسته ای در اختیار دارد‪ ».‬بی گمان‪ ،‬اظهارات این دیپلمات کارکشته به این معنا‬ ‫است که در صورت بکارگیری سالح شیمیایی نباید انگشت اتهام را تنها به سوی حکومت‬ ‫اسد نشانه گرفت بلکه گروه های دیگری هم احتماال این جنگ افزار را در اختیار دارند‪.‬‬ ‫آشکارا پیداست که روسیه به دنبال پایان گرفنت عملیات نظامی و گذار به مرحله ثبات و‬ ‫آغاز کار بازسازی سوریه است که طبق پیش بینی سازمان ملل حدود ‪ ۳۰۰‬میلیارد دالر‬ ‫هزینه می برد‪.‬‬ ‫اما این آرزو همچنان دست نیافتی است‪.‬‬ ‫به نظر می رسد حکومت سوریه راه درازی تا انجام این حمله نظامی در پیش دارد‪ .‬با توجه‬ ‫به آمار ستاد ارتش سوریه حدود ‪ ۱۷۲‬هزار نفر باید به خدمت سربازی اجباری اعزام‬ ‫شوند‪ .‬این نیروها تنها دو گزینه در اختیار دارند‪ :‬یا باید به سربازی بروند و یا اینکه به‬ ‫اتهام فرار از سربازی بازداشت می شوند‪ .‬به گفته برخی از منابع‪ ،‬روسیه از گروه هایی‬ ‫که با آنها در مورد آتش بس در درعا به توافق رسید خواسته تا ‪ ۵۰۰‬نیرو به استان ادلب‬ ‫اعزام کنند که تا کنون تنها ‪ ۱۳۰‬نفر اعزام شده اند‪.‬‬ ‫حاال شاید حکومت سوریه ناچار شود تا از کردها کمک بگیرد‪ .‬البته‪ ،‬گفتگو میان دولت‬ ‫سوریه و کردها از طریق روس ها آغاز شده است‪ .‬حکومت به دنبال متقاعد کردن کردها‬ ‫برای مشارکت در حمله نظامی به ادلب است‪ .‬اما به چه قیمتی؟‬ ‫حکومت سوریه در حال آزم��ودن غربی ها و آمریکایی ها است که در م��ورد بکارگیری‬ ‫اسلحه شیمیایی احتماال چه رویکردی در پیش می گیرند‪ .‬ترامپ با اوباما فرق می کند‪.‬‬ ‫ترامپ هیچ تردیدی در حمله به نیروهای اسد در صورت بکارگیری اسلحه شیمیایی به‬ ‫خرج نمی دهد‪.‬‬ ‫ترکیه هم نبرد ادلب را احتماال به تاخیر می اندازد‪ .‬آیا پرزیدنت اردوغان به حضور نیروهای‬ ‫اسد و روسیه و ایران در نزدیکی مرزهای کشورش تن خواهد داد؟ او از همان آغاز جنگ‬ ‫داخلی سوریه با چننی چیزی مخالف بود‪ .‬آیا اردوغان با مشارکت کردها در عملیات نظامی‬ ‫بازپس گیری ادلب موافقت می کند؟ حضور کردها در نبرد ادلب پیامدهای متعددی بر‬ ‫مناقشه ترک ها و کردها دارد‪ .‬این در حالیست که اردوغان می داند چنانچه نیروهای دولتی‬ ‫سوریه و هم پیمانان اسد ادلب را تصرف کنند به سمت عفرین پیشروی خواهند کرد؟‬ ‫رویکرد دولت ترکیه در این نبرد سرنوشت ساز است و به همنی دلیل‪ ،‬هیات های غربی و‬ ‫بنی املللی یکی پس از دیگری برای دلجویی از ترک ها راهی این کشور می شوند‪ .‬منازعه‬ ‫بنی دولت ترکیه و کردها تاثیر عمده ای بر تصمیم گیری پرزیدنت اردوغان دارد‪.‬‬ ‫پرزیدنت ترامپ در توییتی گفت «بشار اسد و ای��ران و روسیه نباید «بی پ��روا» به ادلب‬ ‫حمله کنند‪ .‬ایرانی ها و روس ها با شرکت در ای��ن ت��راژدی حقوق بشری‪ ،‬ب��زرگ ترین‬ ‫اشتباه انسانی را مرتکب می شوند‪ .‬ممكن است صدها هزار نفر کشته شوند‪ .‬نگذارید‬ ‫این اتفاق رخ دهد‪».‬‬ ‫در مقابل‪ ،‬نیکی هیلی نماینده آمریکا در سازمان ملل گفت «اینکه نیروهای اسد کنترل‬ ‫همه خاک سوریه را بدون بکارگیری اسلحه شیمیایی در اختیار بگیرند از نظر آمریکا‬ ‫ایرادی ندارد‪».‬‬ ‫آیا دولت آمریکا تصور می کند که نیروهای اسد و متحدانش نمی توانند بدون بکارگیری‬ ‫جنگ افزار شیمیایی استان ادلب را تصرف کنند؟ و آیا با این رویکرد در پی جلوگیری‬ ‫از سقوط ادلب هستند؟‬ ‫آیا پرزیدنت ترامپ تصمیم گرفته نیروهای اردوگاه مقاومت در ادلب را تضعیف کند؟‬ ‫پاسخ همه پرسش های مطرح شده همزمان با آغاز حمله به ادلب مشخص می شود‪.‬‬

‫‪24‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫است حجم گسترده نقدینگی را به سمت و سوی تولید و‬ ‫ایجاد فرصت شغلی جدید هدایت کند‪ .‬به روایت آمارهای‬ ‫رس�م��ی ن��ه تنها اش�ت�غ��ال��زای��ی در بخشهای ک �ش��اورزی و‬ ‫صنعت افزایش نداشته است بلکه حجم نقدینگی در تولید‬ ‫تاثیری نداشته است‪.‬‬ ‫ب��راس��اس محاسبات بانک م��رک��زی حجم تولید ناخالص‬ ‫داخلی در پایان سال ‪ ۹۶‬به عدد یک هزار و ‪ ۴۸۰‬هزار و‬ ‫‪ ۷۴۰‬میلیارد تومان رسید درحالی که نقدینگی در سال‬ ‫گذشته از میزان تولید ناخالص داخلی فراتررفته وبه رقم‬ ‫‪ ۱۵۳۰‬هزار میلیارد تومان و نسبت ‪ ۱۰۳‬و ‪ ۳‬دهم درصد‬ ‫رسیده است‪.‬‬ ‫این روند‪ ،‬تا حدودی محصول فساد بانکی دوران ریاست‬ ‫جمهوری محمود اح�م��دی ن ��ژاددر دول��ت ه��ای نهم و دهم‬ ‫سیاست ه��ای کلی م��ورد عالقه آی��ت الله خامنه ای رهبر‬ ‫جمهوری اسالمی است که باعث رشد بیش از حد حجم‬ ‫نقدینگی در سیستم بانکی ایران شده است بدون این که‬ ‫در ازای این رشد نقدینگی‪ ،‬رشد اقتصادی صورت گیرد‪.‬‬ ‫درمورد دالیل رشد نقدینگی نظرات مختلفی وجود دارد‬ ‫برخی استقراض بیرویه و فاقد پشتوانه الزم از منابع بانک‬ ‫مرکزی ازسوی بانکهای عامل‪ ،‬کسری بودجه و حجم بدهی‬ ‫های دولت به نظام های بانکی‪ ،‬افزایش بی رویه بدهی های‬ ‫معوق و سودهای کم بانکی و برخی دیگر مشکالت تولید‬ ‫و خروج سرمایه از بخش صنعت و تولید را از علل افزایش‬

‫‪23‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫رشد نقدینگی می دانند‪.‬‬ ‫در پایان ده ماه سال ‪ ،۹۶‬رقم اعالم شده بدهکاری بخش دولتی‬ ‫اعم از بدهیهای دولت و شرکتها و مؤسسات دولتی به بانک‬ ‫مرکزی به حدود ‪ ۲۵۵‬هزار و ‪ ۷۰۰‬میلیارد تومان بالغ شد‪.‬‬ ‫در حالی که فرار یکی از متهمان به فساد مالی‪-‬مدیریتی‬ ‫مؤسسه ثامنالحجج در ص��در اخبار رسانههای خبری‬ ‫گ��ون��اگ��ون ق ��رار گ��رف�ت��ه اس��ت ک��ه م �ق��ام ه��ای ق��وه قضاییه‬ ‫جمهوری اسالمی از صدور حکم اعدام برای سه متهم به‬ ‫اتهام «اخ�لال در نظام اقتصادی» خبر می دهند‪ .‬ناظران‬ ‫معتقد هستند چننی برخوردهای امنیتی را سناریوهایی‬ ‫تبلیغاتی برای ایجاد ترس و وحشت در جامعه برای مقابله‬ ‫با اعتراضات مردمی علیه فساد اقتصادی می دانند که‬ ‫ممکن است در کوتاهمدت به ثبات در بازار ارز کمک کند‪،‬‬ ‫ولی در بلندمدت تأثیری نخواهد داشت‪.‬‬ ‫‪،‬سیاست های ناکارآمد فعلی اقتصادی دولت در رابطه با‬ ‫افزایش نقدینگی‪ ،‬ازچند ماه پیش با انتقادهای فزاینده ای‬ ‫مواجه ش��ده اس��ت‪ ،‬درای��ن ارت�ب��اط ‪ ۵۰‬اق�ت�ص��اد¬دان ایرانی‬ ‫‪ ۹‬مهرماه در نامهای به سران سه قوه جمهوری اسالمی‬ ‫ضمن درخواست دوباره برای تعطیلی «بازار ثانویه ارز»‬ ‫درب��اره تبعات کنترل نشدن قیمت ارز از جمله «ت��ورم ‪۶۰‬‬ ‫درصدی» و «رفنت نیمی از جمعیت به زیر خط فقر مطلق»‬ ‫هشدار دادند و از روسای سه قوه خواستهاند که «از بروز‬ ‫یک فاجعه ملی جلوگیری» کنند‪.‬‬

‫اقتصاد‬

‫زنگ خطر سونامی نقدینگی‬ ‫در اقتصاد ایران‬ ‫تهران – املجله‬ ‫ب �س �ی��اری از ک��ارش �ن��اس��ان اق �ت �ص��ادی و ح �ت��ی ب��رخ��ی از‬ ‫سیاستگذاران پولی در جمهوری اسالمی‪ ،‬افزایش نقدینگی‬ ‫را نشانه نابسامانی وضعیت پولی و یکی از عوامل اصلی‬ ‫نرخ باالی تورم‪ ،‬افزایش قیمت دالر و دیگر ارزها در بازار‬ ‫آزاد ارز ایران می دانند‪.‬‬ ‫نقدینگی که دو دهه اخیر در الگوی ادبیات اقتصاد ایران‬ ‫خلق شده است ترکیبی از پول پرقدرت و مجموع پول و‬ ‫شبه پول دارای پتانسیل تورمی باال است که در سالهای‬ ‫اخیر بهویژه ازسوی بانکهای غیردولتی دنبال شده است‪.‬‬ ‫به گزارش بانک مرکزی ایران‪ ،‬حجم نقدینگی از ‪۲۵۷۸.۶‬‬ ‫هزار میلیارد ریال در سال ‪ ،۱۳۵۷‬به ‪ ۱۵۸۰‬هزار میلیارد‬ ‫تومان در خرداد ‪ ۱۳۹۷‬افزایش یافته است‪.‬‬ ‫اقتصاد ایران در نیمه دوم دهه ‪ ۸۰‬با روی کارآمدن احمدی‬ ‫نژاد‪ ،‬با رشد روزافزون نقدینگی مواجه شد‪ ،‬رقم نقدینگی‬ ‫از حدود ‪ ۷۰‬هزار و ‪ ۴۵۹‬میلیارد تومان به حدود ‪ ۴۷۲‬هزار‬ ‫و ‪ ۸۳۷‬میلیارد تومان در ابتدای تابستان سال ‪ ۱۳۹۲‬رسید‬ ‫که منجر به رشد ‪ ۵۷۱‬درصدی نقدینگی‪ ،‬تورم ‪ ۳۵‬درصدی‬ ‫و رشد اقتصادی منفی ‪ ۶ /۸‬درصد در این دوره رسید‪ .‬این‬ ‫رشد نقدینگی پس از استقرار دولت یازدهم تداوم یافت‪.‬‬ ‫ب��راس��اس آخ��ري��ن اع�لام بانک م��رک��زي جمهوری اسالمی‪،‬‬ ‫حجم نقدينگي در سال ‪ ۱۳۹۶‬با رشدی ‪۲۲‬درصدي نسبت‬ ‫به سال ‪ ،۹۵‬به هزارو ‪ ۶۰۰‬هزار ميليارد تومان رسيده و‬ ‫آثار تورمي و لرزه های ارزي آن بروز کرده است‪.‬‬ ‫برمبنای آم��ار بانک م��رک��زی‪ ،‬ن��رخ ت��ورم در شهریورماه‬ ‫جاری نه تنها روند افزایشی خود را حفظ کرد‪ ،‬بلکه در‬ ‫مقایسه با مردادماه‪ ،‬حتی بیشتر هم شد و به ‪ ۱۳.۵‬درصد‬ ‫رسید‪.‬‬ ‫ثمره خطرناک نگاه نولیبرالی و کاسب کارانه براي اقتصاد‬ ‫ايران‪ ،‬نسبت سهم شبهپول به کل نقدينگي است‪ .‬شبهپول‬ ‫که شامل نقدينگي ايجادشده از سوی بانکها و موسسات‬ ‫م��ال��ی از ط��ري��ق س �پ��رده �ه��اي غ� �ي ��ردي ��داري ک��وت��اه �م��دت و‬ ‫بلندمدت مشمول سود بانکي (سپردههای غیردیداری انواع‬

‫سپردههای قرضالحسنه‪ ،‬پسانداز مسکن و سپردههای‬ ‫م��دت��دار یک تا چند ساله) اس��ت به نوشته روزن��ام��ه شرق‬ ‫اکنون به رقمي بيش از دو برابر اس�ت��ان��دارده��اي جهاني‬ ‫رسيده است‪.‬‬ ‫به نوشته این روزنامه« از کل هزارو ‪۵۰۰‬هزارميلياردتوماني‬ ‫که در سال ‪ ۹۶‬حجم نقدينگي را تشکيل داده‪ ۹۱۴ ،‬هزار‬ ‫ميليارد ت��وم��ان آن پ��ول و ه ��زارو ‪ ۳۳۵‬ميليارد ت��وم��ان آن‬ ‫شبهپول بوده که از لحاظ حجمي‪ ،‬نسبت به سالهاي گذشته‬ ‫افزايش چشمگيري داشته است‪.‬‬ ‫بر اس��اس محاسبات «ش��رق»‪ ،‬در سال ‪ ۹۶‬نسبت پول به‬ ‫شبهپول ‪ ۱۴‬درصد و نسبت شبهپول به کل حجم نقدينگي‬ ‫حدود ‪ ۸۸‬درصد بوده است؛ درحاليکه طبق استانداردهاي‬ ‫اقتصادي نظام بانکي در جهان‪ ،‬نسبت شبهپول به حجم‬ ‫نقدينگي بايد در محدوده ‪ ۴۰‬تا ‪ ۵۰‬درصد باشد‪».‬‬ ‫طی سالهای ‪ ۱۳۹۰‬تا ‪ ۱۳۹۴‬بخش عمده ای از حجم شبهپول‬ ‫از ‪ ۷۴‬درصد به ‪ ۸۶‬درصد از سوی بانک های غیردولتی‬ ‫توسط بانک های غیردولتی افزایش یافت؛ مؤسسات مالی‬ ‫که بخش اعظمی از آنها به نهادهای نظامی و شبهنظامی‬ ‫و فرادولتی وابسته هستند‪.‬‬ ‫روزنامه «دنیای اقتصاد» پیش از این در گزارشی اعالم‬ ‫ک��رده ب��ود ک��ه ط��ی س��ال�ه��ای ‪ ۵۸‬ت��ا ‪ ۹۱‬حجم نقدینگی در‬ ‫اقتصاد ایران هزار و ‪ ۵۰۳‬برابر شده است‪.‬‬ ‫رش��د م ��داوم نقدینگی‪ ،‬ک�س��ری ب��ودج��ه دول ��ت و همچننی‬ ‫افزایش میزان بدهی دولت و بانکها به بانکمرکزی به طور‬ ‫بالقوه‪ ،‬منشاء اصلی تورم در اقتصاد ایران تلقی میشود‪.‬‬ ‫اگر رشد حجم نقدینگی با افزایش تولید کاال و خدمات‬ ‫همراه نباشد و از سوی بانک ها و سیاست های پولی و‬ ‫مالی مهار نشود به طور حتم‪ ،‬میتواند منجر به افزایش‬ ‫قیمت کاالها و خدمات و نرخ تورم منجر شود‪ ،‬خبرگزاری‬ ‫دان�ش�ج��وی��ان ای��ران(ای �س �ن��ا) در گ��زارش��ی از اف��زای��ش ‪۲۲‬‬ ‫درصدی نقدینگی و ادامه روند آن خبرداده و نوشته است‬ ‫روزان ��ه ‪ ۱۰۰۰‬میلیارد ت��وم��ان ب��ه حجم نقدینگی اضافه‬ ‫میشود‪.‬‬ ‫با ای��ن همه دول��ت حسن روح��ان��ی ک��ه از منتقدان افزایش‬ ‫نقدینگی در دول��ت قبل به شمار میآمد‪ ،‬هرگز نتوانسته‬

‫‪22‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫ی��ک ج��وان دان�ش�ج��و در ای��ن زمینه م��ی گ��وی��د‪« :‬تقریبا همه چیز‬ ‫گ��ران شده است از تلفن های همراه واردات��ی گرفته تا لب تاب و‬ ‫کامپیوتر‪ ،‬خود من می خواستم لب تاب قدیمیم را عوض کنم‪،‬‬ ‫رفتم به بازار کامپیوتر دیدم قیمت لب تابم از ‪ 4‬میلیون رسیده‬ ‫به ‪ 10‬میلیون تومان‪».‬‬ ‫افزایش قیمت های اخیر بر روی نرخ اجاره بها هم تاثیر گذاشته‬ ‫است‪ ،‬خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در گزارشی از افزایش‬ ‫بی سابقه ن��رخ اج��اره مسکن و سخت تر ش��دن وضعیت اج��اره‬ ‫نشنی ها خبر می دهد‪«:‬رقمهای پیشنهادی از سوی مالکان رشد‬ ‫‪ ۱۰‬تا ‪ ۴۰‬درصد را نشان میدهد‪».‬‬ ‫با یک زن و شوهر جوان‪ ،‬سر صحبت را باز می کنم‪ ،‬هر دو در‬ ‫یک شرکت مهندسی دولتی مشغول به کار هستند‪ .‬حقوق ماهانه‬ ‫م��رد‪ ،‬ماهانه نزدیک به ‪ ۴‬میلیون و همسرش نزدیک ‪ ۳‬میلیون‬ ‫تومان است ولی این درآمد برای پرداخت اجاره آپارتمان در غرب‬ ‫تهران‪ ،‬جایی نزدیک محل کارشان کفایت نمی کند‪.‬‬ ‫زن می گوید‪ «:‬درغرب تهران بیشتر صاحبخانه ها رهن های باال‬ ‫در حدود ‪ ۲۰۰‬میلیون و اجاره ‪ ۴‬تا ‪ ۵‬میلیون می خواهند‪ ،‬حقوق‬ ‫ما هم کفاف این اج��اره را نمی ده��د‪ ،‬به همنی خاطر ماه گذشته‬ ‫به کرج رفتیم و یک جای ارزان تر پیدا کردیم‪.‬برای رفنت به محل‬ ‫کارمان هم باید صبح زود با مترو به غرب تهران برویم‪».‬‬ ‫اوایل ماه گذشته شرکت خودروسازی سایپا قیمت انواع خودروهای‬

‫‪21‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫خود را بنی ‪ ۴‬تا ‪ ۹‬میلیون تومان افزایش داد‪.‬ایرانخودرو‪ ،‬دیگر‬ ‫خودروساز بزرگ دولتی نیز نیز همان زمان‪،‬قیمت سه محصول‬ ‫خود را حدود ‪ ۵‬میلیون تومان افزایش داد‪.‬‬ ‫یکی از کارکنان شرکت ساپیا در این زمینه معتقد است‪ «:‬شرکت‬ ‫ه��ای خ��ودروس��از دول�ت��ی در ح��ال حاضر بزگترین شریک های‬ ‫تجاری اروپایی و آسیایی شان را از دست داده اند‪ ،‬شرکت های‬ ‫بزرگ خودروسازی مثل سیتروئن‪ ،‬رنو‪ ،‬پژو هیوندا و کیاموتور‬ ‫ب��ه خ��اط��ر ت�ح��ری��م ه��ای اق�ت�ص��ادی غ��رب از ای ��ران رف�ت��ه ان ��د‪ .‬تنها‬ ‫شریکشان خ��ودروس��ازان چینی هستند و البته خ��ودروس��ازان‬ ‫داخلی هستند که با مونتاژ محصوالتی مثل پراید و پژو ‪ ۴۰۵‬و‬ ‫‪ ۲۰۶‬تولید می کنند‪» .‬‬ ‫قیمت کاالهای اساسی در حالی همچنان رو به افزایش است که‬ ‫دستمزد کارگران در ایران امسال به یک میلیون و ‪ ۵۰۰‬هزارتومان‬ ‫هم نرسید در حالی که تشکلهای کارگری حداقل سبد معیشت‬ ‫کارگران را نزدیک به ‪ ۲‬میلیون و ‪ ۸۰۰‬هزار تومان برآورد کرده اند‪.‬‬ ‫ای��ن ش��رای��ط‪ ،‬ق ��درت خ��ری��د ک��ارگ��ران ای��ران��ی را ب��ه گفته علی‬ ‫کارگری‪ ،‬عضو کارگری شورای عالی کار ‪ ۷۲‬درصد کاهش‬ ‫داده است‪.‬اما این همه ماجرا نیست چراکه عالوه بر نامناسب‬ ‫بودن شرایط معیشتی کارگران براساس داده های رییس مرکز‬ ‫آم��ار ای��ران تعداد ‪ ۳‬میلیون و ‪ ۲۲۶‬ه��زار تن در ای��ران “بیکار‬ ‫مطلق” هستند‪.‬‬

‫اقتصاد‬

‫بحران اقتصادی و افزایش بی‬ ‫سابقه قیمت ها در ایران‬ ‫تهران‪ -‬املجله‬ ‫اقتصاد ای��ران پس از خ��روج امریکا از توافق هستهای با ایران‬ ‫(برجام) و بازگشت تحریمها دچ��ار بحران شده و ب��ازار ارز و‬ ‫سکه را تحت تاثیر قرار داده است به طوری که نرخ دالر به بیش‬ ‫‪ ۱۱‬هزار تومان رسیده است‪ .‬افزایش نرخ سکه طال و ارز و سقوط‬ ‫‪ ۵۰‬درصدی ارزش ریال‪ ،‬واحد پول ملی هم باعث باال رفنت نرخ‬ ‫تورم‪ ،‬افزایش قیمت ها و کاهش قدرت خرید مردم شده است‪.‬‬ ‫درحالی که این روزها افزایش بی سابقه قیمت بازارهای مختلف‬ ‫در ایران از مسکن و خودرو و سکه و مواد غذايي گرفته تا لوازم‬ ‫خانگی موبایل و کاالهای اساسی و مصرفی سفره شهروندان‬ ‫ایرانی را کوچک تر کرده است مسووالن دولتی بدون چاره اندیشی‬ ‫تاکید می کنند که قیمت ها افزایش نخواهد یافت‪.‬‬ ‫حسن روحانی ‪ ۲۲‬فروردین ماه ج��اری پس از اب�لاغ نرخ ‪۴۲۰۰‬‬ ‫تومانی ب��رای دالر گفته ب��ود‪«:‬در چارچوب سیاست ارزی جدید‬ ‫قیمت ک��االه��ای اساسی و دارو افزایشی نخواهد یافت و دولت‬ ‫همه پیشبینی الزم را برای حمایت از حفظ قیمت این کاالها انجام‬ ‫داده است‪».‬او یک ماه بعد‪ ،‬پس از خروج آمریکا از برجام هم گفته‬ ‫بود‪«:‬کاالهای اساسی در کشور به اندازه کافی وجود دارد و هیچ‬ ‫نگرانی در این زمینه وجود ندارد‪».‬‬ ‫بر اساس جدیدترین دادههای بانک مرکزی جمهوری اسالمی‪،‬‬ ‫قيمت تخم مرغ‪ ،‬گوشت قرمز و ميوه هاي تازه به ترتيب ‪ ۵۲‬درصد‪،‬‬ ‫‪ ۲۲‬و ‪ ۷‬دهم درصد و ‪ ۱۷‬و ‪ ۴‬دهم درصد افزایش قیمت داشته است‪،‬‬ ‫قيمت برنج خارجي هم بر اساس داده های مرکز آمار ایران ‪ ۳۷‬و‪۲‬‬ ‫دهم درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل گران تر شده است‪.‬‬ ‫موتورسیکلتش را در گوشه ای از خیابان ناصرخسرو تهران‬ ‫پارک کرده است‪ ،‬خودش کنج یک دیوار در سایه ایستاده و منتظر‬ ‫است تا از محل کارش به او تلفن بزنند‪ ،‬می گوید ‪ ۳۵‬ساله است‬ ‫ولی همه موهای سرش سفید شده است‪.‬‬ ‫از شرایط زندگیش ناراضی است‪« :‬از صبح تا شب با همنی موتور‬ ‫در بازار تهران می چرخم و دنبال یک لقمه نان حاللم‪ ،‬بعد از دو‬ ‫روز ت��ازه ام��روز به سرکار آم��دم‪ ،‬ل��وازم یدکی موتور گ��ران شده‪،‬‬ ‫موتورم خراب بود و پول تعمیرش را نداشتم‪».‬‬ ‫می گوید‪ «:‬قیمت هرچیزی که فکرش را بکنید دوبرابر شده‪ ،‬میوه‪،‬‬

‫سیگار‪ ،‬آب معدنی‪ ،‬لبنیات‪ ،‬پینر‪ ،‬کره‪ ،‬ماست دیگر نمی شود نفس‬ ‫کشید‪،‬من همیشه بغض دارم‪».‬‬ ‫بر اساس جدیدترین گزارش بانک مرکزی قیمت گوشت گوسفند‬ ‫در هفته منتهی ب��ه ‪ ۲۸‬اردیبهشت نسبت ب��ه م��دت مشابه سال‬ ‫گذشته ‪ ۱۸.۲‬و گوشت گاو نیز ‪ ۱۹‬درصد گران شده است‪.‬تخممرغ‬ ‫‪ ۵۱‬درصد و شیر نیز در بازه یادشده ‪ ۵.۵‬درصد افزایش قیمت‬ ‫داشته است‪.‬‬ ‫کارمند بازنشسته دادگستری است که چند سال پیش به خاطر‬ ‫مشکل تنفسی به دماوند‪ ،‬شهرستانی در شرق تهران مهاجرت‬ ‫ک ��رد‪ .‬روس� ��ری س�ی��اه��ش را روی س ��رش ص ��اف م��ی ک�ن��د و می‬ ‫گوید‪«:‬هیچ چیز با هیچ چیز نمی خواند‪ ،‬شیرکاله که سه هزار‬ ‫تومان ب��ود همنی هفته پیش ام��روز خریدم سه ه��زار و هفتصد‬ ‫تومان‪ ،‬میوه کمیاب است و گران همان هایی که در بازار هستند‬ ‫گرانند و بدون کیفیت‪ ».‬او با بغض ادامه می دهد‪ «:‬چند شب مهمان‬ ‫داشتیم‪ ،‬گوشت چرخ کرده مخلوط از فروشگاه رفاه خریدم ‪۳۹‬‬ ‫ه��زار و ‪ ۵۰۰‬ت��وم��ان‪ ،‬گوشت هایی ک��ه قبال ‪ ۲۰‬ه��زار ت��وم��ان می‬ ‫فروختند‪ .‬ب��اور کنید ب��رای آب� ��روداری از دخ�ت��رم ق��رض ک��ردم و‬ ‫توانستم چند کیلو گوشت و چند عدد میوه و شیرینی بخرم‪.‬‬ ‫من و شوهرم تمام روزهای عمرمان را با همنی چندرغاز حقوق‬ ‫بازنشستگی با نان و سیب زمینی پخته یا نان و پنیر سرکرده ایم‬ ‫حاال همنی وعده اندک هم گیرمان نمی آید‪ ».‬در ادامه با یک پیرمرد‬ ‫ک��ه در ی��ک پ ��ارک‪ ،‬ه�م��راه ب��ا دوس�ت��ش از دور ش��اه��د گفتگوست‪،‬‬ ‫صحبت می کنم‪.‬‬ ‫آه��ی م��ی کشد و م��ی گ��وی��د‪ «:‬دارو و درم��ان گ��ران ش��ده‪ ،‬م��ن باید‬ ‫استنرا مصرف کنم‪ .‬دارویی که سروتوننی مغز را افزایش می دهد‪،‬‬ ‫ضد افسردگی که نه ولی شادی آور است‪ ،‬دکتر مغز و اعصاب‬ ‫برایم تجویز کرده است‪ .‬قبال دانه ای می خریدم ‪ ۴۲‬هزار تومان‪.‬‬ ‫دیروز رفتم داروخانه گفتند اصال نداریم اگر هم پیدا شود باالی‬ ‫‪ ۷۰‬هزار تومان شده‪ ».‬این شهروند به دختر و نوه اش که گوشه‬ ‫دیگری در پارک مشغول قدم زدن هستند اشاره می کند‪ «:‬امروز‬ ‫با هم رفتیم برای نوه ام چند تکه لباس و پوشک بخریم‪ .‬پوشک‬ ‫بچه که قبال می خرید ‪ ۲۵‬هزار تومان االن شده ‪ ۸۰‬هزار تومان‪».‬‬ ‫نوسانات نرخ ارز از ابتدای سال جاری‪ ،‬باعث افزایش ‪ ۴۰‬تا ‪۵۰‬‬ ‫درصدی برندهای وارداتی تلفن همراه و همچننی گران شدن ‪۱۰۰‬‬ ‫تا ‪ ۱۱۰‬درصدی قیمت سختافزار کامپیوتر شده است‪.‬‬

‫‪20‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫سال طول کشیده و یک شبه ایجاد نشده است‪ .‬تحوالت در‬ ‫بخش فناوری یا بخش های دیگر هم همنی طور است‪ .‬مردم‬ ‫به سرعت تغییر نمی کنند‪ .‬ایجاد تحول در برخی کشورها‬ ‫دشوارتر است‪ .‬برخی در جامعه تحول خواه هستند‪ .‬جوانان‬ ‫که می بینند دنیای پیرامونشان در حال تغییر و تحول است‬ ‫می خواهند بخشی از دنیای آینده محور و نه گذشته گرا‬ ‫باشند‪ .‬در مقابل‪ ،‬نسل ق��دی��م ت�ح��ول طلب نیست‪ .‬تقابل و‬ ‫برخورد بنی این دو نسل اجتناب ناپذیر است‪ .‬این مساله در‬ ‫همه جوامع اتفاق می افتد‪ .‬گویا شاهزاده سعودی در جریان‬ ‫تحوالت در جریان در جهان قرار دارد و به دنبال مشارکت‬ ‫سعودی در عرصه تحوالت بنی املللی است‪ .‬سعودی به این‬ ‫نکته پی برده که همه منابع مالی اش به تدریج دستخوش تغییر‬ ‫خواهد شد‪ .‬منابع نفتی سعودی منابع پایدار و ماندگاری‬ ‫نیستند و باید از ای��ن منابع مالی در مسیر تغییر و تحول‬ ‫استفاده کرد‪ .‬ما از این رویکرد حمایت می کنیم و فناوری‬ ‫های پیشرفته فراوانی در راستای دست یابی به این تغییر و‬ ‫تحول ملی در اختیار داریم‪.‬‬ ‫انگلیس و رواب��ط کشور با اروپ��ا دستخوش تغییر و تحول‬ ‫است‪ .‬اما ما از هیچ تالشی برای اینکه یک ابرقدرت جهانی‬ ‫باشیم ف��روگ��ذار نمی کنیم‪ .‬از ای��ن رو‪ ،‬رواب��ط دراز م��دت با‬ ‫کشورهای دیگر به ویژه کشورهای خلیج حائز اهمیت است‬ ‫و سند چشم ان ��داز ‪ 2030‬ب��ر ای��ن م��وض��وع تاکید م��ی کند‪.‬‬ ‫ک�ش��وره��ای خلیجی دی�گ��ری ه��م دس�ت�خ��وش تغییر و تحول‬ ‫هستند و م��ا از ای��ن ت�ح��والت حمایت م��ی کنیم‪ .‬ت�ص��ور می‬ ‫کنم وقت آن فرارسیده تا همکاری میان گروه های گوناگون‬ ‫سفرش ب��ه انگلیس در م��اه م��ارس م�لاق��ات ک��ردم‪ .‬ای��ن دی��دار جامعه افزایش یابد‪.‬‬ ‫بسیار مهم و سازنده بود که در آن شاهزاده محمد بن سلمان‬ ‫از چشم ان��داز ‪ 2030‬سعودی و پ��روژه هایی که در راستای شما در جریان سفر به تهران با عباس عراقچی معاون‬ ‫رسیدن به اهداف سند اجرا می شوند صحبت کرد‪ .‬بنابراین‪ ،‬وزیر امور خارجه و شماری از مقام های ایرانی دیدار‬ ‫در ای��ن سفر‪ ،‬فرصتی مهیا ش��د ت��ا ن��ه تنها درب ��اره مسائل و درباره برنامه موشک های بالستیک و فعالیت های‬ ‫سیاسی گ��پ بزنیم بلکه از ن��زدی��ک ش��اه��د ت�ح��والت ص��ورت بی ثبات کننده ایران در خاورمیانه گفتگو کردید‪ .‬آیا‬ ‫گرفته در این کشور بودم‪ .‬روابط انگلیس و سعودی محکم دولت انگلیس از اهرم فشار بر ایران در راستای توقف‬ ‫است و این دید و بازدیدها منجر به گسترش هر چه بیشتر دخالت در یمن و حمایت تسلیحاتی از شبه نظامیان‬ ‫حوثی استفاده کرده است؟‬ ‫روابط دو جانبه می شود‪.‬‬ ‫س �ع��ودی در راس �ت��ای اج ��رای س�ن��د چ�ش��م ان ��داز ‪2030‬‬ ‫ولیعهد شاهزاده محمد بن سلمان دستخوش تحوالت‬ ‫گسترده ای است‪ .‬این سند را چطور ارزیابی می کنید و‬ ‫آیا سند چشم انداز با توجه به تحوالت تاریخی جاری‬ ‫در این کشور فرصتی برای تقویت و گسترش روابط‬ ‫بنی انگلیس و سعودی ایجاد می کند؟‬ ‫دو کشور پیشینه ط��والن��ی رواب��ط خ��وب و دوس�ت��ان��ه دارن��د‪.‬‬ ‫انگلیس و سعودی دستخوش تحوالت مهمی هستند‪ .‬حاال‬ ‫روند این تحوالت در این روزها پرشتاب تر شده است‪ .‬البته‬ ‫اینکه بگوییم این تحوالت کی به نتیجه می رسند کمی دشوار‬ ‫به نظر می رسد‪ .‬شما وقتی تحوالت تاریخی گذشته را در‬ ‫نظر بگیرید می بینید که این تحوالت چندین ماه یا سال های‬

‫‪19‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫گ��زارش ه��ای منتشر ش��ده درب��اره حمایت تسلیحاتی ای��ران‬ ‫از حوثی ه��ا باعث تاسف شدید اس��ت‪ .‬ای��ن اق��دام ب��ر خالف‬ ‫قطعنامه سازمان ملل درباره ممنوعیت ارسال اسلحه به یمن‬ ‫تلقی می شود‪ .‬از این رو‪ ،‬این ادعاها و گزارش ها مایه نگرانی‬ ‫شدید است‪ .‬ایران نمی تواند این جنگ را برای مدت طوالنی‬ ‫ت��ری ادام��ه ده��د‪ .‬دول��ت انگلیس بر ای��ن ب��اور اس��ت که منفعت‬ ‫ایران ایجاب می کند تا از هیچ تالشی برای پایان دادن به جنگ‬ ‫فروگذار نکند‪ .‬ما به ایرانی ها هم این مساله را به روشنی تذکر‬ ‫داده ایم و معتقدیم همه کشورهایی که با طرف های درگیر‬ ‫در ارتباط هستند باید تالش کنند همه گروه ها را به پذیرش‬ ‫یک راهکار سیاسی متقاعد سازند و همه باید در این میان‬ ‫نقش آفرینی کنند‪ .‬اگر جنگ یمن پایان نگیرد درگیری های‬ ‫فزاینده در منطقه تهدید آفرین خواهد شد و این مساله به نفع‬ ‫هیچ گروه یا کشوری نیست‪.‬‬

‫گفتگو‬ ‫همه مناطق یمن رعایت شود‪ .‬ما از تاریخ و پیشینه یمن آگاه‬ ‫هستیم‪ .‬یمن جنوبی به دنبال تشکیل سیستم خودمختاری‬ ‫در منطقه خ��ود هستند ام��ا سیستم حکومتی جدید و نوع‬ ‫راهکار سیاسی در یمن باید توسط مردم یمن تعینی شود‪.‬‬ ‫پس باید این روند هر چه زودتر اجرایی گردد‪.‬‬ ‫شما پیشتر گفتید که یک نوع یکجانبه نگری در این‬ ‫نبرد وجود دارد‪ .‬ممکن است کمی بیشتر در این باره‬ ‫توضیح دهید؟ آیا تصور می کنید مردم انگلیس در‬ ‫جریان همه جوانب این نبرد نیستند؟‬ ‫منظورم این بود افرادی هستند که با دسترسی به رسانه ها‬ ‫در حال خدشه دار کردن اعتبار و وجهه این ائتالف هستند‪.‬‬ ‫آنها همه تالش خود را بکار می گیرند تا مسئولیت رویدادها‬ ‫را به گ��ردن یکی از طرف های درگیر بیندازند‪ .‬این گ��روه از‬ ‫بیان حقائق و رویدادهایی که منجر به دخالت نظامی ائتالف‬ ‫شد خودداری می کنند و یا اینکه این ائتالف را به عنوان یک‬ ‫نیروی نظامی که بر خالف منافع قانونی مردم یمن فعالیت‬ ‫می کنند جا می زنند‪ .‬ما نهایت تالش خود را بکار گرفتیم‬ ‫تا حقایق درباره نبرد یمن را به گوش مردم انگلیس برسانیم‬ ‫و ب��ه ای��ن روی �ک��رد ادام ��ه م��ی ده�ی��م‪ .‬ام��ا در م��ورد کسانی که‬ ‫تمایلی به درک حقایق ندارند وضعیت واقعا دش��وار است‪.‬‬ ‫حاال هم مردم می توانند از طریق شبکه های داخلی در جریان‬ ‫همه اخ�ب��ار ق��رار بگیرند و ای��ن نیز وضعیت را پیچیده می‬ ‫کند‪ .‬می دانیم که حوثی ها با دقت و حساسیت ویژه ای از‬ ‫شبکه های اجتماعی برای بیان دیدگاه خود بهره می گیرند‪.‬‬ ‫بنابراین‪ ،‬شفافیت در اقدامات ائتالف مساله مهمی به نظر‬ ‫می رسد‪ .‬ائتالف باید با استفاده از ابزارهای معنی مردم را‬ ‫در جریان جزئیات عملیات نظامی قرار دهد‪ ،‬چه اینکه عده ای‬ ‫از شهروندان غیر نظامی ممکن است مورد هدف حمله های‬ ‫نظامی ائتالف قرار بگیرند‪ .‬این موضوع می تواند در کاهش‬ ‫فشارها سهیم باشد‪ .‬خبررسانی می تواند ابزار مهمی برای‬ ‫بیان شیوه عملیات نظامی و ب��رخ��ورد ائ�ت�لاف ب��ا روی��داده��ا‬ ‫باشد‪ .‬بنابراین‪ ،‬ما اهداف روشنی داریم‪ .‬اما مهم ترین پیامی‬ ‫که باید در راستای تحقق آن کوشید همان پایان دادن به این‬ ‫نبرد است‪ .‬هدف نهایی این است که به مرحله ای برسیم که‬ ‫دیگر خبری از قربانیان و حمله های هوایی نباشد‪.‬‬ ‫آیا به نظر شما گرایش برابرنگر بنی اقدامات ائتالفی که برای‬ ‫حمایت از دول��ت مشروع یمن تشکیل ش��ده و اق��دام��ات گروه‬ ‫های شبه نظامی تندرو ومتحد حزب الله و ایران وجود دارد؟‬ ‫بله‪ .‬فکر می کنم چننی چیزی درس��ت اس��ت‪ .‬ای��ن برابری در‬ ‫یمن وجود ندارد و دیدگاه انگلیس در این باره روشن است‪.‬‬ ‫در واقع‪ ،‬تالش های قانونی تحت نظارت سازمان ملل و گروه‬ ‫های بنی املللی برای بازپس گیری دولت قانونی آغاز شده است‪.‬‬ ‫حاال‪ ،‬طرف هایی که این جنگ را به راه انداخته اند با کودتا‬ ‫و شورش تالش می کنند چوب الی چرخ اقدامات بنی املللی‬ ‫بگذارند‪ .‬بهترین کاری که شورشیان می توانند انجام دهند‬ ‫این است که از اقدامات خود دست کشیده و تالش کنند تا‬ ‫شورشیان و حامیانشان را به حضور در گفتگوهای صلح‬ ‫تشویق کنند‪ .‬ای��ن گفتگوها با حضور موثر ائتالف انجام‬

‫خواهد گرفت و با یک تصمیم سیاسی مورد حمایت سازمان‬ ‫ملل معلوم می شود جنگ کی پایان می گیرد‪ .‬دولت انگلیس‬ ‫از این رویکرد حمایت می کند و تالش های جانفرسایی برای‬ ‫حمایت غیرنظامیانی که در این جنگ دچار آسیب های جدی‬ ‫شده اند بکار می گیرد‪ .‬مردم یمن نیازمند آغازی دوباره و‬ ‫منصفانه هستند‪ ،‬در غیر ای�ن�ص��ورت خطر حمله ه��ای بی‬ ‫سابقه به خاک سعودی و کشورهای همسایه از خاک یمن‬ ‫برطرف نخواهد شد‪ .‬سعودی حق دارد تا در برابر این حمله‬ ‫ها از خود دفاع کرده و از کشورها و طرف های متحد برای‬ ‫پایان جنگ کمک بگیرد‪ .‬جنگی که بستر مناسبی برای هدف‬ ‫گرفنت مردم بیگناه در سعودی فراهم کرده است‪.‬‬ ‫شما در سفر ماه جوالی به سعودی با مقام های این‬ ‫کشور و نیز دبیر کل ش��ورای همکاری خلیج و وزیر‬ ‫ام��ور خارجه یمن مالقات ک��ردی��د‪ .‬ای��ن سفر را چطور‬ ‫ارزیابی می کنید؟‬ ‫سفر به سعودی فرصتی برای دیدار با همتایانم ایجاد می‬ ‫کند‪ .‬بنده در سفر اخیر با ع��ادل الجبیر وزی��ر ام��ور خارجه‬ ‫سعودی و همچننی خالد الیمانی وزیر امور خارجه یمن دیدار‬ ‫کردم‪.‬‬ ‫سفرم به سعودی را در کل خ��وب ارزی��اب��ی می کنم‪ .‬بنده با‬ ‫ش��اه��زاده محمد بن سلمان ولیعهد سعودی هم در جریان‬

‫‪18‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫آلیستر برت‬

‫انگلیس به دفتر گریفیتس بالغ بر ‪ 1.68‬میلیون پوند است‪ .‬ما‬ ‫خواهان به نتیجه رسیدن گفتگوهای صلح هستیم و از تالش‬ ‫های دیپلماتیک سازمان ملل حمایت می کنیم‪ .‬ما حامی تالش‬ ‫ه��ای گریفیتس در منطقه ب��رای پیشبرد م��ذاک��رات هستیم‪.‬‬ ‫م �ی��زان ح�م��ای��ت م��ال��ی و ب�ش��ردوس�ت��ان��ه انگلیس در راس�ت��ای‬ ‫بهبودی وضعیت جنگ زدگان حدود ‪ 570‬میلیون پوند است‪.‬‬ ‫امیدوارم شرایط مناطق تحت کنترل حوثی ها بهبود پیدا کند‬ ‫و کمک های بشر دوستانه به دست نیازمندان برسد‪ .‬دولت‬ ‫انگلیس در راستای فرصت آفرینی برای توسعه یمن در آینده‬ ‫بعد از پایان جنگ تالش می کند و هر کاری که بتواند برای‬ ‫دست یابی به هدف مورد نظر انجام می دهد‪.‬‬ ‫دول��ت انگلیس چ��ه اق��دام��ات��ی در راس �ت��ای حمایت بیشتر از‬ ‫ائتالف نظامی به رهبری سعودی در یمن در نظر دارد؟‬ ‫تصور می کنم که پاسخ به این سوال که چه کاری بیشتر از‬ ‫آنچه انجام گرفته از دست انگلیس برمی آید دشوار است‪ .‬ما‬ ‫باید به تالش خود برای حمایت از دیگر کشورها برای نقش‬ ‫آفرینی در عرصه بنی املللی ادام��ه دهیم‪ .‬برخی کشورها و‬ ‫گروه ها روابط مستقیم با حوثی ها دارند که انگلیس با آنها‬ ‫مناسباتی ندارد‪ .‬اما فرستاده ویژه سازمان ملل در امور یمن‬ ‫با بهره برداری از روابط و مناسبات ویژه ای که با کشورها و‬

‫‪17‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫گروه ها دارد می تواند هماهنگی های بیشتری انجام دهد و‬ ‫دولت انگلیس از وی حمایت می کند‪ .‬مساله مهم این است که‬ ‫باید با حفظ روابط ویژه با ائتالف بنی املللی از پایبندی آنها‬ ‫به قواننی انسانی بنی املللی در عملیات نظامی و تداوم فعالیت‬ ‫ها برای تقویت روند صلح اطمینان حاصل کرد‪.‬‬ ‫دولت انگلیس روند ثمربخش فرآیند سیاسی در یمن‬ ‫را چگونه ارزیابی می کند؟‬ ‫دست آخر‪ ،‬تصمیم گیری در این باره باید توسط مردم یمن‬ ‫انجام شود‪ .‬بی تردید‪ ،‬احیا کردن و فعال سازی مذاکرات صلح‬ ‫به نفع همه اس��ت‪ ،‬اما در ابتدا باید خطر آغ��از درگیری تازه‬ ‫برطرف شود و همه باید بتوانند در نشست ها شرکت کنند‬ ‫و خودشان درباره آینده خود تصمیم گیری کنند‪ .‬گفتگوها‬ ‫باید فراگیر باشد و حتی آنهایی که پیشتر در بدنه حاکمیت‬ ‫نبودند در حکومت شرکت کنند‪ .‬حکومت پیشتر در دست‬ ‫گروه کوچکی بوده و با زور بر مردم حکومت می کردند‪ .‬این‬ ‫روند باید تغییر کند‪ .‬دولت ها با این الگوی حکومت اداره می‬ ‫شوند و جوانان دختر و پسر باید در ساخنت آینده کشورشان‬ ‫سهیم باشد و در مذاکرات ملی شرکت کنند و این مقررات در‬

‫گفتگو‬

‫آلیسرت برت به ‪ :‬انگلیس از حق سعودی‬ ‫برای دفاع از خود حمایت می کند‬ ‫یاسمنی الجریسی‬ ‫آلیستر برت در ‪ 13‬ژوئن ‪ 2017‬به عنوان معاون امور خاورمیانه‬ ‫و کامنولث و توسعه بنی امللل وزارت خارجه انگلیس منصوب‬ ‫شد‪ .‬در سال ‪ ،2001‬برت برای نخستنی بار به عنوان نماینده‬ ‫ح��زب محافظه ک��ار در شمال ش��رق بدفوردشایر به پارملان‬ ‫راه یافت‪.‬‬ ‫آلیستر از مه ‪ 2015‬تا جوالی ‪ 2016‬متصدی معاونت امور‬ ‫اجتماعی وزارت بهداشت بود‪.‬‬ ‫ب��رت در گفتگو ب��ا امل�ج�ل��ه درب� ��اره ح�م��ای��ت ک �ش��ورش از حق‬ ‫قانونی سعودی ب��رای پاسخ به تهدید خطرناک شورشیان‬ ‫حوثی –گروه مورد حمایت ایران‪ -‬سخن گفت‪ .‬او به نگرانی‬ ‫در خصوص برخی گ��زارش ها درب��اره بی توجهی ای��ران به‬ ‫ممنوعیت ارسال اسلحه برای حوثی ها اشاره کرد‪ .‬حوثی ها‬ ‫یک سویه نگری رسانه ای درباره جنگ را در پیش گرفته اند‪ .‬او‬ ‫در ادامه خاطر نشان کرد «دولت بریتانیا از هیچ تالشی برای‬ ‫ابراز واقعیت برای مردم انگلیس فروگذار نمی کند‪ ».‬برت به‬ ‫موضوع فرصت های جدید همکاری بنی سعودی و انگلیس‬ ‫با توجه به تحوالت مثبت در جریان در هر دو کشور پرداخت‪.‬‬ ‫منت کامل این گفتگو به شرح زیر است‪..‬‬

‫آغ��از ش��د آگ��اه هستند‪ .‬وقتی پرزیدنت علی عبد الله صالح‬ ‫از سمت ریاست جمهوری کناره گیری ک��رد بستری برای‬ ‫مردم در راستای آغاز گفتگوی ملی و تعینی سرنوشت دولت‬ ‫آینده فراهم شد‪ .‬اما این فرصت به دلیل شورش حوثی ها و‬ ‫سرنگونی دولت عبد ربه منصور هادی از دست رفت‪ .‬صالح‬ ‫بر اثر فشار حوثی ها مجبور به جستجوی پناهگاهی برای‬ ‫فرار شد‪ .‬دولت در آن زمان از همه درخواست یاری و کمک‬ ‫ک��رد و س��ازم��ان ملل حمایت خ��ود را از دول��ت قانونی اعالم‬ ‫نمود‪ .‬بعد هم‪ ،‬ائتالف بنی املللی برای بازگرداندن دولت قانونی‬ ‫یمن وارد عمل شد‪ .‬به نظر دول��ت انگلیس‪ ،‬این همان الگوی‬ ‫سیستم قانونمند است‪ .‬چنانچه دولت قانونی یمن از حمایت‬ ‫الزم برخوردار نشود همه ما در شرایط دشواری قرار خواهیم‬ ‫گرفت‪ .‬بنابراین‪ ،‬دخالت نظامی ائتالف حامی دولت قانونی‬ ‫یمن از دیدگاه دولت انگلیس اقدام به جایی بود‪ .‬ما معتقدیم‬ ‫که منافع ملی انگلیس ایجاب می کند که این نظام قانونمند‬ ‫را تقویت کنیم‪ .‬نکته دیگر این است که سعودی‪ ،‬چندی پیش‬ ‫م��ورد حمله ق��رار گرفت‪ .‬حوثی ها از م��دت ها پیش به خاک‬ ‫سعودی حمله می کنند‪ .‬سعودی حق دارد که در برابر این‬ ‫حمالت فزاینده از خاک و سرزمنی خود دفاع کند و انگلیس‬ ‫هم از سعودی حمایت می کند‪.‬‬

‫رویکرد انگلیس برای ایجاد یک راهکار سیاسی در یمن‬ ‫شما حمایت خود را از ائتالف به رهبری سعودی و و پایان دادن به جنگ در این کشور چیست؟‬ ‫دولت یمن علیه شورشیان حوثی مورد حمایت ایران‬ ‫اعالم کردید و جانب سعودی و متحدانش را در این باید ای��ن جنگ هر چه زودت��ر تمام ش��ود‪ .‬م��ردم یمن به دلیل‬ ‫نبرد گرفتید‪ .‬انگلیس چه منفعتی در این مورد دارد؟ این نبرد با وضعیت معیشتی وحشتناکی روبرو هستند و‬ ‫معیشت عده بسیاری از مردم از طریق کمک های بشردوستانه‬ ‫انگلیس به یک نظام بنی املللی ضابطه مند باور دارد که همه تامنی می شود‪ .‬بنابراین‪ ،‬این به نفع همه است که این جنگ هر‬ ‫کشورها باید آن را رعایت کنند‪ .‬انگلیس معتقد است که نبرد چه زودتر تمام شود و این کار بهتر است از طریق فرستاده‬ ‫یمن در واکنش به کودتا علیه دولت قانونی به راه افتاده است‪ .‬ویژه سازمان ملل در امور یمن مارتنی گریفیتس انجام شود‪.‬‬ ‫عده فراوانی هم به رویدادهای جاری در یمن که در سال ‪ 2011‬دولت انگلیس از گریفیتس حمایت می کند‪ .‬حمایت مالی دولت‬

‫‪16‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫تونی بلر نخست وزیر سابق‬ ‫انگلیس ورییس هیات مدیره‬ ‫موسسه تونی بلر‬

‫خاورمیانه ایفا خواهد کرد که شاید راهکار پایداری‬ ‫ب��رای چالش ه��ای عمده منطقه از جمله مساله آب و‬ ‫انرژی و توسعه صنعتی پایدار باشد‪.‬‬ ‫ام��ا ب��رای دس��ت ی��اب��ی ب��ه چننی اه��داف��ی‪ ،‬در آغ��از باید‬ ‫راهکاری برای مساله فلسطنی پیدا کرد‪ .‬بنابراین‪ ،‬بهره‬ ‫گیری از تحوالت متغیر منطقه ای برای ایجاد راهکار‬ ‫تشکیل دو کشور ضروری به نظر می رسد‪ .‬همکاری‬ ‫در عرصه اقتصادی و بازرگانی می تواند به عنوان‬ ‫پایه و اس��اس ب��رای اج��رای رون��د صلح م��ورد استفاده‬ ‫قرار گیرد‪.‬‬ ‫ب��ه ه��ر ح��ال آن�چ��ه گفته ش��د ب��ه ای��ن معنی نیست که‬ ‫اقتصاد می تواند جایگزین سیاست شود‪ .‬پیشرفت‬ ‫اقتصادی بدون پیشرفت سیاسی در معرض شکست‬ ‫قرار دارد‪ .‬راهکار تشکیل دو کشور همواره با شک‬

‫‪15‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫و تردید همراه است اما این تنها گزینه واقعی برای‬ ‫ب��رق��راری صلح پایدار به شمار می رود‪ .‬ط��رح صلح‬ ‫عربی بیانگر پایبندی منطقه ای ب��ه ب��رق��راری صلح‬ ‫اس��ت‪ .‬ف��ارغ از جمود رون��د صلح در شرایط کنونی‪،‬‬ ‫سران اسرائیل و فلسطنی تقریبا می دانند که چطور‬ ‫می توانند به راهکار نهایی دست یافت و چطور این‬ ‫راهکار در چارچوب سیاسی سازنده تر تحقق می‬ ‫یابد‪.‬‬ ‫با توجه به شرایط رقت بار در غزه باید از هیچ تالشی‬ ‫برای قرار گرفنت روند صلح در مسیر درست فروگذار‬ ‫نکرد و گرنه فرصت های یاد شده در این مقاله از دست‬ ‫خواهد رفت‪.‬‬ ‫نخست وزیر سابق انگلیس تونی بلر*‬

‫سیاست‬

‫تونی بلر‪ :‬صلح؛ كلید رونق اقتصادی‬ ‫و داد و ستد بازرگانی‬ ‫ویژه – “املجله”‬ ‫گزارش تونی بلر نخست وزیر سابق انگلیس به بررسی‬ ‫مساله توسعه ب��ازرگ��ان��ی درازم ��دت م�ی��ان اس��رای�ی��ل و‬ ‫کشورهای عربی (حکومت خودگردان فلسطنی و اردن‬ ‫و مصر) که توافق صلح با اسراییل امضا ک��رده اند‬ ‫می پردازد‪.‬‬ ‫به گفته این گزارش “در حالیکه میزان داد و ستد میان‬ ‫اسراییل و بازارهای خاورمیانه قابل مالحظه است دو‬ ‫طرف هنوز از ظرفیت های عظیم در عرصه همکاری‬ ‫بازرگانی و اقتصادی بهره ب��رداری نکرده ان��د‪ ”.‬این‬ ‫گ��زارش به این موضوع اش��اره ک��رده که چطور پیمان‬ ‫ه��ای صلح منجر ب��ه توسعه اقتصادی کشورها می‬ ‫شود‪ .‬این توافقات نه تنها منافع متعددی برای کشورها‬ ‫دارد بلکه باعث می شود تا بودجه دفاعی در بخش‬ ‫های دیگر سرمایه گذاری شود‪.‬‬ ‫توافق صلح میان اسراییل از یک سو و اردن و مصر از‬ ‫سوی دیگر بستری برای دسترسی به حمایت بیشتر‬ ‫نهادهای بنی املللی و ساز و کار بازرگانی مناسب تر‬ ‫ب��ا ای��ال��ت متحده ای�ج��اد ک��رد‪ .‬در ای��ن گ��زارش ب��ه نتایج‬ ‫همکاری دو جانبه ب��رای منطقه در عرصه فناوری و‬ ‫فرهنگ و بازرگانی و نیز فرصت های دیگر توسعه‬ ‫اقتصادی اشاره می کند‪.‬‬ ‫اسراییل و حکومت خودگردان فلسطینی با یکدیگر داد‬ ‫و ستد بازرگانی دارند‪ .‬گزارش تونی بلر به وابستگی‬ ‫فزاینده اقتصاد فلسطنی به اسراییل در چند سال اخیر‬ ‫اشاره می کند‪ .‬حدود ‪ %60‬واردات کاالی فلسطنی در‬ ‫سال ‪ 2016‬از اسراییل بوده است‪.‬‬ ‫اس��رائ�ی��ل ب��ا ت��وج��ه ب��ه آم��اره��ای غیر رس�م��ی دو سوم‬

‫وارادات ف �ل �س �ط�ین و ب �ی��ش از ‪ 90‬درص � ��د ک ��االه ��ای‬ ‫صادراتی را تامنی می کند‪ .‬شمار کارگران فلسطینی‬ ‫در اسرائیل از ‪ 40‬هزار نفر در ‪ 2002‬به ‪ 130‬هزار نفر‬ ‫در ‪ 2016‬افزایش پیدا ک��رده اس��ت‪ .‬بنابراین‪ ،‬بایستی‬ ‫رشد و پیشرفت اقتصادی در فلسطنی برای تشکیل‬ ‫کشور مستقل و با قابلیت تداوم از لحاظ اقتصادی با‬ ‫فاصله گرفنت از اسراییل مورد توجه قرار گیرد‪.‬‬ ‫این گزارش در ادامه خاطر نشان کرد «بودجه امنیتی‬ ‫اسرائیل بدون دست یابی به توافق نهایی با فلسطینیان‬ ‫در سطح باالیی یعنی معادل ‪ 15‬درصد رشد ناخالص‬ ‫داخ�ل��ی باقی خ��واه��د م��ان��د‪ .‬چنانچه منازعه فلسطنی‬ ‫و اسراییل حل ش��ود ای��ن هزینه ها ح��دود ‪ 50‬درصد‬ ‫کاهش خواهد یافت‪ .‬فلسطینی ها هم به دلیل ت��داوم‬ ‫نبرد ب��ا اسرائیل هزینه اقتصادی سنگینی متحمل‬ ‫می شوند‪».‬‬ ‫این گزارش خاطر نشان کرد «شاهد رشد بازرگانی در‬ ‫خاورمیانه هستیم‪ .‬ما برای دسترسی واقعی به منافع‬ ‫سرشار این بازارها به رویکرد منطقه ای ب��رای آغاز‬ ‫روند صلح نیاز دارم؛ رویکردی که مساله فلسطنی را‬ ‫در مسیر راهکار واقعی قرار دهد‪».‬‬ ‫گ� ��زارش اف� ��زود “چ �ن��ان �چ��ه م �ح��دودی��ت ه ��ای سیاسی‬ ‫ص ��ادرات ب��ه ب��ازاره��ای عربی برداشته باشد ظرفیت‬ ‫ه��ای عظیمی ب��روز خواهند ک��رد و منطقه در مرحله‬ ‫گذار بزرگی قرار می گیرد‪ .‬هدف اصلی چننی پروژه‬ ‫ای‪ ،‬اقتصادهای باز و قانونمدار و ایجاد مدارای مذهبی‬ ‫اس��ت‪ .‬اسرائیل در ای��ن چ��ارچ��وب منطقه ای گسترده‬ ‫ای باید با توجه به ظرفیت ها و نقاط قوت اقتصادی‬ ‫خ��ود نقش م�ح��وری پ��ررن��گ ت��ری در عرصه همکاری‬ ‫اقتصادی منطقه ای بازی کند‪ .‬چنانچه محدویت های‬ ‫سیاسی برداشته شود اسراییل نقش حائز اهمیتی در‬

‫‪14‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫و اقتصادی و دینداری و اخ�لاق م��داری نیروهای پیکارجویش که‬ ‫به عنوان نقطه قوت این گروه شناخته می شوند در حال ضعیف‬ ‫شدن هستند‪.‬‬ ‫«حزب الله» را می توان با تدوین برنامه همه جانبه و فراگیر و نیز‬ ‫تالش های نظامی مهار کرد‪ .‬برخی طرح های موثر در این راستا‬ ‫از این قرارند‪:‬‬ ‫پ��رده برداشنت از همه دخالت ه��ای ای��ران و پیامدهای زیانبار آن‪/‬‬‫پیامدهای آن در لبنان و نیز پی بردن به این مساله که تالش «حزب‬ ‫الله» برای روتوش سیمای خود به عنوان یک نهاد اصلی در لبنان‬ ‫جنبه دکوری دارد‪.‬‬ ‫پرده برداشنت از هزینه ها و ریخت و پاش های «حزب الله» در بخش‬‫تسلیحاتی و منابع انسانی و بی توجهی به عرضه خدمات اجتماعی‬ ‫و رفاهی برای شیعیان‪.‬‬ ‫کشف تناقض اظهارات سران «حزب الله» با اسناد موثوق درباره‬‫فساد و رفتار غیر اخالقی آنان‪.‬‬ ‫کشف این مساله که «حزب الله» چگونه حاضر است با نگه داشنت‬‫سالح و زرادخانه تسلیحاتی اش در انبارهای زیر زمینی واقع در‬ ‫محله های مسکونی در جنگ آینده مردم لبنان را قربانی کند‪.‬‬ ‫منابع‪:‬‬ ‫‪-۱‬سه اصل بنیادین باید به اجرا گذاشته شود‪ :‬هدف رهبر و نوع‬

‫‪13‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫ماموریت و اجرا‪ .‬ژنرال مارتنی دیمپسی رییس ستاد مشترک ارتش‬ ‫آمریکا‪.۲۰۱۲ .‬‬ ‫‪ -۲‬می توان از طریق گفتگوی حسن نصرالله با روزنامه «االخبار»‬ ‫چاپ لبنان در ‪ ۱۴‬اوت ‪ ۲۰۱۴‬به فرهنگ سازمانی این گروه و نحوه‬ ‫تصمیم گیری سران پیش از جنگ دوم لبنان پی برد‪ :‬نصر الله گفت‬ ‫«تصمیم گیری در م��ورد به اس��ارت گرفنت نیروهای اسراییلی در‬ ‫شورای مرکزی حزب الله آنهم چند ماه پیش از اجرای آن گرفته شد‪.‬‬ ‫در نظام کاری ما‪ ،‬وقتی که شورای مرکزی بعد از تصمیم گیری آن‬ ‫را برای اجرایی شدن به ش��ورای جهادی واگ��ذار می کند‪ .‬دبیر کل‬ ‫رییس ش��ورای جهادی ب��وده که از س��ران جهادی اصلی در سطح‬ ‫اجرایی تشکیل شده است‪».‬‬ ‫او افزود «دبیر کل حزب الله تصمیم گیرنده اصلی در واحد جهادی‬ ‫است اما یگان های جهادی و رزمی و میدانی و نیز عملیات نظامی‬ ‫و فنی زیر نظر مستقیم وی قرار ندارند‪ .‬سران جهادی یا معاونان‬ ‫جهادی این وظیفه را به عهده دارند‪».‬‬ ‫‪ -۳‬به عنوان مثال‪ ،‬دادس�ت��ان سائوپولوی برزیل در گ��زارش مجله‬ ‫هفتگی «‪ »TERRA‬در تاریخ ‪ ۱۱‬اوت ‪ ۲۰۱۷‬گفت «حزب الله لبنان و‬ ‫مخوف ترین باند جنایتکار برزیل از سال ‪ ۲۰۰۶‬با یکدیگر همکاری‬ ‫می کنند‪ .‬نویسنده گفت این باند جنایتکار با فروش مواد مخدر به‬ ‫«حزب الله» ساالنه بیش از ‪ ۶‬میلیون دالر به جیب می زند‪.‬‬

‫موضوع ویژه‬ ‫چالش مذهبی‬

‫رضایت خامنه ای قرار نگیرد از آن خودداری می کند‪».‬‬ ‫صحبت های نصر الله در رسانه های لبنانی و عربی منتشر نشد‪.‬‬ ‫رسانه های محدودی در ایران اظهارات نصرالله را منتشر کردند‪ .‬شیعیان اثنی عشری ب��زرگ ترین فرقه شیعی از دو گ��روه اصلی‬ ‫«ح��زب الله» در بیانیه ای که در روز ‪ ۱۳‬م��ارس ‪ ۲۰۱۸‬منتشر شد تشکیل می شوند‪:‬‬ ‫*شیعیان فارس (قم)‪ -‬روحانیون شیعه در ایران و علی خامنه ای‬ ‫گزارش سایت «فردا» را تکذیب کرد‪.‬‬ ‫رهبری این گروه را به عهده دارند‪ .‬آنها به اصل والیت فقیه معتقد‬ ‫هستند‪ .‬الگوی والیت فقیه در ایران اجرا می شود‪.‬‬ ‫چالش نظامی‬ ‫*شیعیان عرب (نجف) – علی سیستانی روحانی عراقی رهبری‬ ‫«ح��زب ال�ل��ه» در چند س��ال نخست آغ��از ب��ه ک��ار س��ازم��ان ب��ه شدت این گروه را بر عهده دارد‪ .‬سیستانی به عنوان عالی ترین مرجع‬ ‫م��رک��زگ��را و دارای ف��رم��ان��ده��ی ب ��ود‪ .‬ای��ن روی �ک��رد ب��ا پیکارجویان تقلید شیعیان عرب شناخته می شود‪ .‬شیعیان عرب مخالف دخالت‬ ‫محدود گروه و استقرار غیر گسترده آنها در رود لیطانی و عملیات روحانیون در سیاست و حکومتداری هستند‪.‬‬ ‫اکثریت شیعیان لبنان بعد از درگ��ذش��ت محمد حسنی فضل الله‬ ‫تروریسی و جنگ چریکی در آن دوره متناسب بود‪.‬‬ ‫حزب الله در پی خروج ارتش اسراییل از جنوب لبنان به کار عملیاتی روحانی برجسته شیعی در سال ‪ ۲۰۱۲‬از مفهوم مذهبی «حزب‬ ‫الله» پیروی می کنند‪.‬‬ ‫و پیروی از دستور فرماندهی روی آورد‪]۱[ .‬‬ ‫جنبه عملیاتی در دوره جنگ ک��ارس��از ش��د و «ح��زب ال�ل��ه» ق��درت هر چند نفوذ حوزه نجف در جامعه شیعیان لبنان کم رنگ شده‬ ‫بیشتری پیدا ک��رد و از ساختار سازمانی قدرتمندتری (شمار اما نجف هنوز هم مورد احترام شیعیان است‪ .‬سیستانی ترجیح‬ ‫نیرو و تجهیزات) برخوردار شد و توانست به رویکرد و عملیات می دهد که دورادور مراقب اوضاع سیاسی باشد تا اینکه به شکل‬ ‫مستقیم در سیاست از جمله در عراق دخالت کند‪ .‬افزایش حضور‬ ‫خود ادامه دهد‪]۲[ .‬‬ ‫درگذشت عماد مغنیه در س��ال ‪ ۲۰۰۸‬چالش بزرگی ب��رای «حزب و نقش آفرینی ح��وزه نجف در لبنان تا ان��دازه زی��ادی می تواند از‬ ‫الله» بود‪« .‬حزب الله» تا کنون نتوانسته جانشینی برای مغنیه با قدرت ایران برای جذب شیعیان لبنان بکاهد‪.‬‬ ‫همان شخصیت کاریزماتیک و تجربه نظامی و تایید داخلی و توان نسل جدید شیعیان لبنان به ویژه هواداران «حزب الله» در پی حضور‬ ‫نظامی این گروه در منطقه و به ویژه در سوریه بیشتر دیدگاه فرقه‬ ‫فرماندهی فعالیت نظامی پیدا کند‪.‬‬ ‫از این رو‪ ،‬مستشاران سپاه برای جبران این خال نفوذ و تاثیر روز ای دارند تا رویکرد ایدئولوژیکی سنتی‪ .‬به هر حال‪ ،‬حکومت ایران‬ ‫بیشتر از حوزه نجف از لحاظ ایدئولوژیکی در لبنان نفوذ دارد و‬ ‫افزونی در این گروه پیدا کردند‪.‬‬ ‫کنترل امور در سوریه از دست «حزب الله» در حال خارج شدن است به همنی دلیل‪ ،‬هویت فرقه ای بر باورهای مذهبی و ایدئولوژیکی‬ ‫و آمار نیروهای مورد نیاز در سوریه باال می رود‪ .‬پس جای تعجب مسلط شده است‪.‬‬ ‫ن��دارد اگر نیروهایی که در صفوف «حزب الله» پیکار می کنند از‬ ‫قدرت و مهارت آنچنانی برخوردار نباشند‪ .‬کما اینکه «حزب الله» چالش اخالقی‬ ‫از نیروهای شیعی غیر لبنانی هم بهره می گیرد‪.‬‬ ‫س ��ران «ح ��زب ال �ل��ه» ب��ه ظ��اه��ر از رف �ت��اره��ای غ�ی��ر اخ�لاق��ی و فساد‬ ‫چالش اقتصادی و اجتماعی‬ ‫«حزب الله» به دلیل کمبود بودجه مجبور به تغییر اجباری ساختاری خ��ودداری می کنند‪ .‬حسن نصر الله دبیر کل «ح��زب الله» در ‪۱۹‬‬ ‫و پرسنل و نیروهای رزمی شد‪« .‬حزب الله» تا حاال درگیر جنگ ژانویه ‪ ۲۰۱۸‬گفت «قاچاق مواد مخدر حرام است»‪.‬‬ ‫روزنامه سفیر چاپ لبنان هم در گ��زارش ‪ ۱۳‬ژوئ��ن ‪ ۲۰۱۶‬نوشت‬ ‫طوالنی فرامرزی نشده بود‪.‬‬ ‫پیکارجویان تازه کار به سوریه اعزام شدند‪ .‬بسیاری از آنان «نصرالله در جمع فعاالن این گروه بر لزوم الگو ب��رداری از رفتار‬ ‫حتی نمی دانستند که چه چیزی در انتظارشان است‪ .‬نیروها پیامبر و ائمه در جنگ ها تاکید ک��رد‪ ».‬او اف��زود «نیروهای حزب‬ ‫بعد از آموزش نظامی سریع و تاثیر پذیری از گفتمان فرقه ای الله در سوریه امالک عمومی و خصوصی را تخریب نمی کنند و‬ ‫و ستیزه جویانه راهی سوریه شدند‪ .‬نیروهایی که قبل از آغاز از تخریب خانه ها و مجتمع های تجاری و کشتزارها جلوگیری‬ ‫جنگ سوریه به «حزب الله» می پیوستند معتقد به باورهای می کنند‪».‬‬ ‫مذهبی و ایدئولوژیکی و اصل و وظیفه مقاومت بودند‪ .‬افرادی با این حال‪ ،‬اما حزب الله در معامالت مواد مخدر در همه کشورهای‬ ‫از همه اقشار جامعه در «حزب الله» عضویت داشتند‪ .‬اما حاال جهان دس��ت دارد‪ .)۳( .‬پست ه��ای عمومی ب��ه ق��وم و خویشان و‬ ‫تنها جوانانی که در خانواده های کم درآمد بزرگ شده اند به نزدیکان چهره های برجسته «حزب الله» واگذار می شود‪ .‬گزارش‬ ‫دلیل برخورداری از درآمد مالی وارد این گروه می شوند‪ .‬آنها های فراوانی در مورد زندگی مرفه و شرکت های خصوصی رهبران‬ ‫کار خود را انجام می دهند و حقوق می گیرند و تابع مطلق رده باالی «حزب الله» منتشر شده است‪.‬‬ ‫نتیجه گیری و توصیه ها‬ ‫هستند‪.‬‬ ‫از این رو‪ ،‬فراهم کردن شغل و منابع درآمد برای این جوانان شیعه «حزب الله» دستخوش تحوالت ساختاری مهمی شده که بر شرایط‬ ‫یکی از راهکارهای مناسب برای تضعیف قدرت «حزب الله» به شمار کنونی اش تاثیر گذاشته است‪.‬‬ ‫می رود‪ .‬گزینه ه��ای سیاسی و ایدئولوژیکی پیشنی فاقد پ��روژه قابلیت های نظامی «حزب الله» افزایش قابل مالحظه ای داشته اما‬ ‫اهرم های دیگر مثل وجهه و اعتبارش در لبنان و حمایت اجتماعی‬ ‫اقتصادی بودند و به همنی دلیل به بن بست خوردند‪.‬‬

‫‪12‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫لبنان به دنبال این درگیری و در راستای تشکیل دولت وحدت ملی‬ ‫راه��ی دوح��ه پایتخت قطر شدند‪ .‬گ��روه ‪ ۱۴‬م��ارس دیگر نتوانست‬ ‫حکومت را در اختیار بگیرد‪ .‬این گروه از هم پاشید و «حزب الله»‬ ‫پیروز انتخابات مه ‪ ۲۰۱۸‬شد‪.‬‬ ‫«حزب الله» پیروز انتخابات اخیر لبنان شد‪ ،‬البته نه به دلیل اینکه‬ ‫محبوب ترین گروه لبنانی است بلکه به این خاطر که مخالفانش را‬ ‫از میان برداشت و متحدانش را با زور سالح تقویت کرد‪.‬‬ ‫پایگاه اجتماعی «حزب الله» تا قبل از دخالت در سوریه ثابت بود‬ ‫اما این گروه به دنبال شرکت در جنگ سوریه و گفتمان فرقه ای‬ ‫ضد تروریسم سنی در سوریه از گفتمان مقاومت دس��ت کشید‬ ‫که باعث شک و تردید گروهی از شیعیان به حزب الله شد‪ .‬بودجه‬ ‫خ��دم��ات اجتماعی ح��زب الله کاهش یافت و منابع مالی بیشتری‬ ‫به عملیات نظامی این گروه در سوریه و منطقه اختصاص یافت‪.‬‬ ‫پیشتر‪ ،‬شیعیان لبنان از این خدمات بهره مند می شدند اما حاال‬ ‫ای��ن امکانات تنها به حلقه ه��ای نزدیک به «ح��زب الله» و نیروهای‬ ‫اعزامی اختصاص می یابد‪« .‬حزب الله» در شرایط کنونی تنها از‬ ‫ابزار هویتی و فرقه ای شیعی برای جلوگیری از ریزش هوادارانش‬ ‫بهره می گیرد‪.‬‬ ‫شیعیان طرفداران «حزب الله» رویکرد فرقه ای تری در پیش گرفته‬ ‫اند كه اين مساله منجر به انزوای آنها و افزایش فاصله از جامعه‬ ‫سنی در منطقه ش��ده اس��ت‪ .‬ام��ا ای��ن ویژگی باعث شد تا شیعیان‬

‫‪11‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫تابع «ح��زب الله» لبنان ارتباط تنگاتنگی با حکومت شیعی ای��ران‬ ‫برقرار کنند‪ .‬رژی��م ای��ران خ��ود را به عنوان حامی اصلی شیعیان‬ ‫معرفی می کند‪.‬‬ ‫تغییر در اه��داف و گفتمان منجر به تغییر نگرش جامعه لبنان و‬ ‫کشورهای منطقه نسبت به شیعیان شده و «حزب الله» به عنوان‬ ‫بازوی ایران و نه یک حزب لبنانی شناخته می شود‪.‬‬ ‫این ارتباط در چندین مناسبت بروز پیدا کرد‪ .‬نصر الله به دنبال‬ ‫عملیات تالفی جویانه برای ترور جهاد مغنیه در القنیطره در ‪۳۰‬‬ ‫ژانویه ‪ ۲۰۱۵‬گفت «مردم لبنان و منطقه و اسراییلی ها باید بدانند‬ ‫که این عملیات نه ربطی به پرونده هسته ای ایران دارد و نه به مساله‬ ‫ریاست جمهوری لبنان و نه به مقاومت ‪ .‬این مساله ملی است و‬ ‫جمهوری اسالمی ایران به این گزینه و منافع و عزت ما احترام می‬ ‫گذارد‪».‬‬ ‫سه سال بعد‪ ،‬اظهارات دیگری از حسن نصر الله در سایت فردا نیوز‬ ‫در ‪ ۱۲‬مارس ‪ ۲۰۱۸‬منتشر شد‪ .‬حسن نصر الله که در جمع ایرانیان‬ ‫مقیم لبنان صحبت می کرد گفت این گروه تابع مطلق علی خامنه‬ ‫ای رهبر ایران بوده و پایبندی «حزب الله» نسبت به خامنه ای فراتر‬ ‫از عمل به قانون اساسی لبنان است‪ .‬نصر الله افزود «حزب الله» نه‬ ‫تنها به رهنمودهای رهبر ایران بلکه به اندیشه های او ملزم است‪.‬‬ ‫نصرالله ی��ادآور شد «وقتی کمیته مرکزی ح��زب الله مساله ای را‬ ‫بررسی می کند چنانچه احتمال داشته باشد این موضوع مورد‬

‫موضوع ویژه‬

‫انحراف در مسری «حزب الله»…‬ ‫فرصت طالیی برای تضعیف گروه‬ ‫واشنگنت – حننی غدار‬ ‫‪ ۳۶‬سال از فعالیت «حزب الله» لبنان به عنوان یک تشکیالت منظم‬ ‫گذشت‪ .‬این گروه در این مدت دستخوش تحوالت ساختاری بزرگی‬ ‫شد که بر شرایط «حزب الله» تاثیرگذار بود‪ .‬اوضاع سیاسی لبنان‬ ‫و ورود به بدنه حکومت و ت��رور رفیق الحریری و نبردهای لبنان‬ ‫و درگیری های خشونت بار با ارتش اسراییل و خروج نیروهای‬ ‫نظامی سوریه از لبنان و جنگ داخلی سوریه و اوضاع نابسامان‬ ‫منطقه عواملی هستند که بر وضعیت «حزب الله» تاثیر گذاشتند‪.‬‬ ‫تحول این گروه از سازمان دست نشانده ایران به تشکیالت به ظاهر‬ ‫لبنانی و گسترش نظامی گری و مسائل اقتصادی و تاثیر «حزب‬ ‫الله» بر جامعه شیعیان لبنان و سرسپردگی مذهبی و بی اخالقی‬ ‫و فساد از جمله نقاط ضعف این گروه به شمار می رون��د‪ .‬از این‬ ‫رو‪ ،‬می ت��وان با بهره گیری از ای��ن کاستی ها و ایجاد محدودیت‬ ‫برای «حزب الله» لبنان در راستای توقف نفوذ آن در منطقه کوشید‪.‬‬ ‫مراحل تحول حزب الله‬

‫می توان سیر تحول «حزب الله» را به ‪ ۵‬مرحله اصلی‬ ‫تقسیم بندی کرد‪:‬‬ ‫*‪( ۱۹۹۲-۱۹۸۲‬باند)‪« :‬حزب الله» در این دوره تاسیس شد و به انجام‬ ‫عملیات تروریستی و هدف گرفنت منافع غربی در لبنان و خارج آن‬ ‫و جنگ چریکی با ارتش اسراییل در جنوب لبنان پرداخت‪ .‬حسن‬ ‫نصرالله به عنوان دبیر کل «حزب الله» منصوب شد و این گروه وارد‬ ‫فعالیت های سیاسی شد‪( .‬انتخابات پارملان ‪)۱۹۹۲‬‬ ‫*‪( :۲۰۰۰-۱۹۹۲‬راه اندازی گفتمان مقاومت)‪ :‬نفوذ «حزب الله»‬ ‫در جنوب لبنان در ای��ن دوره اف��زای��ش یافت‪ .‬گفتمان مقاومت‬ ‫اشغالگری و درگ �ی��ری ه��ای خشونت آم�ی��ز ب��ا ارت��ش اسراییل‬ ‫(‪ ۱۹۹۳‬و ‪ )۱۹۹۶‬مطرح شد‪ .‬این دوره تا خروج ارتش اسراییل‬ ‫از لبنان در مه ‪ ۲۰۰۰‬ادامه داشت‪.‬‬

‫*‪( :۲۰۰۰-۲۰۰۶‬دوران طالیی مقاومت)‪ :‬بازدارندگی «حزب الله» در‬ ‫برابر اسراییل در این دوره افزایش یافت‪ .‬این گ��روه به بهانه های‬ ‫گوناگون از جمله مزارع شبعا و تجاوز به مرزهای کشور و اسیران‬ ‫لبنانی و حمایت از فلسطنی عملیات نظامی انجام داد و توان نظامی‬ ‫و سیاسی اش به دلیل ائتالف با بشار اسد و ترور رفیق حریری‬ ‫افزایش یافت‪ .‬این دوره تا خ��روج ارت��ش سوریه از لبنان و انقالب‬ ‫سدر و جنگ دوم لبنان ادامه داشت‪.‬‬ ‫*‪« -۲۰۰۶ -۲۰۱۳‬دولتی در درون دول��ت»‪ :‬همزمان با پایان جنگ‪،‬‬ ‫نفوذ «حزب الله» از طریق حمایت و تامنی مالی حکومت سوریه و‬ ‫ایران افزایش یافت تا اینکه در سال ‪ ۲۰۰۸‬درگیری در لبنان بر سر‬ ‫خلع سالح «حزب الله» تشدید شد‪ .‬این در حالیست که «حزب الله»‬ ‫از اقدام نظامی علیه اسرائیل از خاک لبنان خودداری کرد‪.‬‬ ‫*‪« -۲۰۱۳ -۲۰۱۸‬نقش منطقه ای حزب الله»‪ :‬تداوم حضور «حزب‬ ‫الله» در سوریه و پیکار در کنار نیروهای اسد یکی از دالیل اصلی‬ ‫طوالنی شدن جنگ سوریه است‪ .‬این نقش آفرینی منجر به تضعیف‬ ‫وظیفه و ایستادگی حزب الله در مقابل اسراییل شد‪ .‬اعزام نیروهای‬ ‫«حزب الله» به سوریه هزینه سنگینی برای این گروه به دنبال داشته‬ ‫و منجر به کشته و زخمی شدن هزاران عضو «حزب الله» و نابودی‬ ‫منابع عظیم اقتصادی ش��د و ب��ه همنی دل�ی��ل‪« ،‬ح��زب ال�ل��ه» توانایی‬ ‫رزمی خود را افزایش داد‪ .‬این گروه همچننی به دنبال افزایش نفوذ‬ ‫در کشورهای منطقه از جمله یمن و عراق است‪.‬‬

‫الگوی لبنانی «حزب الله» در برابر الگوی ایرانی‬ ‫«حزب الله»‬ ‫«حزب الله» برای اولنی بار در ‪ ۷‬مه ‪ ۲۰۰۸‬وارد درگیری نظامی با‬ ‫گروه های لبنانی شد‪ .‬نیروهای «حزب الله» به منظور ارعاب سران‬ ‫گروه ‪ ۱۴‬مارس و به ویژه سعد الحریری و جنبالط به بخش غربی‬ ‫بیروت و جبل الدروز حمله کردند‪ .‬این رویدادها نقطه عطفی برای‬ ‫نفوذ فزاینده «ح��زب الله» در لبنان به شمار می رون��د‪ .‬دولتمردان‬

‫‪10‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫حکومتی ه��م ح��زب ال�ل��ه را ب��ا زور و ارع ��اب ب��ه رسمیت می‬ ‫شناسند و شعار «مقاومت و ارتش و مردم» را سر می دهند‪.‬‬ ‫حزب الله مدعی است سلطه خود را بر همه کشور و مردم‬ ‫بسط داده است‪ .‬دولت هایی که یکی پس از دیگری در لبنان‬ ‫روی ک��ار آمدند تن به ش��رط و ش��روط ح��زب الله دادن��د‪ .‬همه‬ ‫منتقدان به این وضعیت و به ویژه شیعیان مورد ظلم و ستم‬ ‫حزب الله قرار می گیرند‪ .‬حاال با توجه به اینکه من زن هستم‬ ‫شرایط پیچیده تر شده است‪.‬‬ ‫مخالفت با اسراییل موتور محرکه سیاست حزب الله در همه‬ ‫بخش ها به شمار می رود‪ .‬منتقدان رویکرد حزب الله در لبنان‬ ‫و منطقه به عنوان مزدور اسرائیل و خیانتکار شناخته می‬ ‫شوند‪ .‬واقعیت این است حزب الله با راه انداخنت نبرد هستی‬ ‫برانداز علیه دولت یهودی بهانه ای برای ایجاد محدودیت علیه‬ ‫آزادی های اساسی پیدا کرده است‪.‬‬ ‫حزب الله از نام فلسطنی برای ارعاب مردم لبنان استفاده می‬ ‫کند‪ .‬شیعیان لبنان در جامعه به دلیل سیاست ه��ای حزب‬ ‫الله منزوی شده اند‪ .‬حزب الله به نیابت از ایران در جنگ های‬ ‫منطقه ای شرکت می کند و کنترل همه نهادهای حکومتی‬ ‫لبنان را در اختیار گرفته است‪.‬‬ ‫لبنان در گذشته به عنوان تنها کشور برخوردار از آزادی در‬

‫‪9‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫منطقه پر از حکومت های استبدادی و خودکامه شناخته می‬ ‫شد‪ .‬اما حاال همنی نهادهای حکومتی همه آزادی ها را ریشه‬ ‫کن ک��رده ان��د‪ .‬پناهجویان از وضعیت بد معیشتی ناراضی‬ ‫هستند و اقتصاد در آستانه فروپاشی است و لبنانی ها پشت‬ ‫در سفارت ه��ای خارجی در بیروت ب��رای گرفنت پناهندگی‬ ‫صف کشیده اند‪ .‬زباله در خیابان ها انباشته شده و آلودگی‬ ‫به مرز هشدار رسیده است اما مردم به خاطر فلسطنی نباید‬ ‫جیکشان دربیاید‪.‬‬ ‫اگ ��ر ک�س��ی ن �خ��واه��د خ ��ود را ق��رب��ان��ی اه� ��داف «م �ق��اوم��ت»‬ ‫کند روان��ه زن��دان می ش��ود‪ .‬به نظر دادگ��اه نظامی لبنان‪،‬‬ ‫روزنامه نگار منتقد‪ ،‬کشور را در معرض تهدیدی به مراتب‬ ‫خطرناک تر از جنایت ه��ای درون م��رزی و ب��رون مرزی‬ ‫«حزب الله» قرار می دهد‪ .‬مردم لبنان به اینکه حزب الله‬ ‫دولت مجزا در درون دولت رسمی باشد عادت کرده اند‪.‬‬ ‫اما لبنان در شرایط کنونی به کشور کوچکی در چارچوب‬ ‫حاکمیت «حزب الله» تبدیل شده است‪ .‬خوشبختانه‪ ،‬بنده‬ ‫به خاطر برخورداری از امنیت شغلی در واشنگنت روانه‬ ‫زندان نمی شوم‪ .‬اما مردم لبنان این مساله را با گوشت و‬ ‫پوستشان درک می کنند که این کشور به یک زندان بزرگ‬ ‫تبدیل شده است‪.‬‬

‫موضوع ویژه‬

‫«حزب الله» لبنان را به ورطه‬ ‫نابودی کشاند‬ ‫حننی غدار‬ ‫دادگاه نظامی لبنان با صدور حکم غیابی برای من به اتهام‬ ‫تبلیغ علیه ارتش لبنان شش ماه زندان بریده است‪ .‬این اتهام‬ ‫در پی صحبت هایم در مورد نقش حزب الله در لبنان و سوریه‬ ‫مطرح شد‪ .‬وقتی این حکم توسط وکیلم به من ابالغ شد متوجه‬ ‫شدم که لبنان دیگر آن لبنان سابق نیست‪.‬‬ ‫در سال ‪ ،2014‬من در نشست موسسه واشنگنت در پایتخت‬ ‫آمریکا سخنرانی ک��ردم‪ .‬بنده در این جلسه به این موضوع‬ ‫اشاره کردم که گروه های سنی توسط ارتش لبنان مورد هدف‬ ‫قرار می گیرند و رفتار بهتری با گروه های شیعی مثل حزب‬ ‫الله در پیش گرفته می شود‪ .‬بنده به خاطر همنی صحبت ها‬ ‫مورد هجمه گسترده رسانه های حزب الله قرار گرفتم‪ .‬ایهود‬ ‫باراک نخست وزیر اسراییل هم در این جلسه حاضر بود و‬ ‫به همنی دلیل‪ ،‬رسانه های حزب الله به من برچسب خیانت‬ ‫زدند چرا که من به عنوان یک شهروند شیعی لبنانی در این‬ ‫نشست شرکت کردم‪.‬‬ ‫حاال از لحاظ تئوریک‪ ،‬با توجه به قانون اساسی لبنان‪ ،‬همه‬ ‫شهروندان لبنانی از حق آزادی بیان برخوردارند‪ .‬اما اصول‬ ‫قانون اساسی یا حقوق شهروندی در لبنان امروز رعایت نمی‬ ‫شود و نفوذ حزب الله مهم تر از هر چیز دیگری شده است‪.‬‬ ‫من یک روزنامه نگار لبنانی شیعی منتقد حزب الله هستم و‬ ‫به همنی دلیل مرا به حبس محکوم کردند‪.‬‬ ‫در حالیکه خبر محکومیت بنده منتشر شد یک روزنامه نگار‬ ‫دیگر راهی دادگاه شد‪ .‬شمار روزنامه نگاران لبنانی که به دلیل‬ ‫انتشار مقاله و کامنت در شبکه های اجتماعی محکوم می‬ ‫شوند روز به روز زیادتر می شود‪ .‬این بگیر و ببندها حامل‬ ‫یک پیام روشن است‪ :‬شهروندان لبنانی نباید صدایشان در‬ ‫بیاید و باید مقررات حکومتی را رعایت کنند‪.‬‬ ‫تقریبا همه حکومت حاال به دست حزب الله افتاده و نهادهای‬

‫‪8‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

29/10-2018

7

‫رویداد های تصو یری‬

‫هنرمند هندی در مجسمه الهه‬ ‫هندو در دورگا در چنای ‪ 9‬اکتبر‬ ‫کار می کند (گتی ایماژ)‬

‫‪6‬‬

‫‪29/10-2018‬‬

29/10-2018

5

‫رویداد های تصو یری‬

‫یک رقصنده در لباس‬ ‫سنتی آماده می شود تا‬ ‫در ‪ 6‬اکتبر جشن جشن‬ ‫تولد فرهنگ و آشپزی‬ ‫گرجستان را برگزار کند‪.‬‬

‫‪4‬‬

‫‪29/10-2018‬‬

‫‪ 29‬اکتبر ‪ :2018‬شهریور ‪1638‬‬

‫‪Issue 1638 Friday 29 October 2018‬‬

‫انحراف در مسری‬ ‫«حزب الله»… فرصت‬ ‫طالیی برای تضعیف گروه‬ ‫‪32‬‬ ‫‪10‬‬

‫بحران اقتصادی و افزایش‬ ‫بی سابقه قیمت ها در ایران‬

‫زها حدید‪ ..‬مشهورترین‬ ‫بانوی معمار جهان‬ ‫‪46‬‬

‫‪32‬‬ ‫سر دبری‪:‬‬ ‫غسان شربل‬ ‫معاون سر دبری‪:‬‬ ‫مصطفی الدسوقی‬

‫‪HH Saudi Research and Marketing (UK) Ltd‬‬

‫‪10th Floor Building 7 Chiswick Business Park‬‬ ‫‪566 Chiswick High Road London W4 5YG‬‬ ‫‪Tel : +44 207 831 8181 - Fax: +44 207 831 2310‬‬

‫‪2‬‬

‫‪29/10/2018‬‬

‫‪20‬‬

‫هفته نامه سیاسی مجله خبری مجله خبری‬

‫‪www.majalla.com/eng‬‬

‫زنگ خطر‬ ‫سونامی نقدینگی‬ ‫در اقتصاد ایران‬

‫تونی بلر‪ :‬صلح؛ كلید‬ ‫رونق اقتصادی و داد‬ ‫و ستد بازرگانی‬

‫‪ 29‬اکتبر ‪ :2018‬شهریور ‪1638‬‬

‫‪Issue 1638 Friday 29 October 2018‬‬

‫«حزب الله» لبنان را به‬ ‫ورطه نابودی کشاند‬

‫آلیسرت برت به «اجملله»‪:‬‬ ‫انگلیس از حق سعودی برای‬ ‫دفاع از خود حمایت می کند‬