چشم انداز ۲۰۳۰ سعودی؛ دستاوردهای ۵ ساله در یک نگاه

01/06/2021

41

‫شنا‬

‫سنا‬

‫مه‬

‫عبد الله املدیفر ؛ از بازیگری تا ستاره‬ ‫درخشان مجری گری‬ ‫لندن‪ :‬املجله‬ ‫عبد الله املدیفر بازیگر و مجری سعودی‬ ‫در ‪ ۱۹۸۲‬متولد ش��د‪ .‬او در شهر بریده‬ ‫در سعودی بزرگ شد و به مدرسه رفت‬ ‫و تحصیالتش را در دانشکده شریعت‬ ‫و حقوق ادامه داد و فارغ التحصیل شد‪.‬‬ ‫او از طریق ک��ارگ��ردان��ی و نویسندگی و‬ ‫بازیگری در دو فیلم مذهبی و دینی وارد‬ ‫عرصه هنری شد‪.‬‬ ‫املدیفر با بازیگری در فیلم های مذهبی‬ ‫در شبکه ه��ای تلویزیونی مذهبی مثل‬ ‫کانال «امل�ج��د» معروف ش��د‪ .‬او اول�ین بار‬ ‫در یک درام تلویزیونی به عنوان «الیتیم‬ ‫عماد» ظاهر شد‪.‬‬ ‫او پ��س از ب��ازی �گ��ری و ک��ارگ��ردان��ی وارد‬ ‫عرصه تولید و تهیه برنامه های تلویزیونی‬ ‫و م�ج��ری گ��ری ش��د و ب��ه ع �ن��وان ی�ک��ی از‬ ‫مجریان مهم و سرشناس در برنامه های‬

‫گفتگو در شبکه های تلویزیونی خلیجی‬ ‫مطرح شد‪.‬‬ ‫امل��دی�ف��ر س�ب��ک م �ج��ری گ��ری م ��درن و بی‬ ‫نظیری دارد‪.‬‬ ‫او از طریق سبک مدرن مجری گری موفق‬ ‫ش��د ب��ه ع�ن��وان م�ج��ری اول و آخ��ر شبکه‬ ‫های «روتانا خلیجیه» و «الرساله» و «ام‬ ‫بی سی» مطرح و یکی از مهم ترین چهره‬ ‫های رسانه ای در خلیج عربی شد‪.‬‬ ‫املدیفر در برنامه ه��ای گفتگوی زن��ده با‬ ‫چهره های موثر سعودی و خلیجی گفتگو‬ ‫کرد که در این میان می توان به برنامه های‬ ‫«نبض الکالم» در شبکه ام بی سی در ماه‬ ‫رمضان ‪ ۲۰۱۱‬و «فی الصمیم» در کانال‬ ‫های الرساله و روتانا الخلیجیه اشاره کرد‪.‬‬ ‫امل��دی �ف��ر م�س��ای��ل روز را ب��ا ج� ��رات و با‬ ‫نزاکت با مهمانانش در میان می گذارد‬ ‫و به همنی دلیل معروف شد‪ .‬او با چهره‬ ‫های شاخص در حوزه های گوناگون در‬ ‫برنامه «لقاء الجمعه» گفتگو کرده است‪.‬‬ ‫‪40‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫او ه��م اک �ن��ون چ�ن��دی��ن ب��رن��ام��ه در ک��ان��ال‬ ‫روتانا خلیجیه دارد و پیشتر نیز مجری‬ ‫یکی از برنامه های ام بی سی و نیز ستون‬ ‫نویس روزنامه «الیوم» سعودی بود‪.‬‬ ‫امل��دی �ف��ر س��وم�ین م �ج��ری س �ع��ودی اس��ت‬ ‫که با ولیعهد سعودی مصاحبه ک��رده ‪.‬‬ ‫پیشتر «ترکی الدخیل» و «داود الشریان»‬ ‫با ولیعهد سعودی برنامه گفتگو داشتند‪.‬‬ ‫برنامه گفتگوی املدیفر با ولیعهد سعودی‬ ‫به مناسبت پنجمنی سال اعالم سند چشم‬ ‫انداز ‪ ۲۰۳۰‬سعودی پخش شد‪ .‬شاهزاده‬ ‫محمد بن سلمان در آن برنامه گفت «تو‬ ‫یکی از مجریان پیشکسوت سعودی و‬ ‫جهان عرب هستی و من افتخار می کنم‬ ‫که در برنامه شما حضور دارم»‪.‬‬ ‫املدیفر در پاسخ در توییتر نوشت «این‬ ‫اظهارات جناب ولیعهد شاهزاده محمد بن‬ ‫سلمان مدال افتخاری است که در تمامی‬ ‫دوران کاری ام و تا مرگ مرا همراهی می‬ ‫کند»‪.‬‬

‫تصویری قدیمی از‬ ‫یهودیان ایرانی در همدان‬

‫تهران‪ ،‬اصفهان‪ ،‬شیراز و یزد زندگی می‌کنند‪ ،‬اگر ترجیح داده‌‌اند در ایران‬ ‫بمانند و مهاجرت نکنند حتما وضعشان چ�ن��دان ب��د نیست‪ .‬جمهوری‬ ‫اسالمی از اول گفته با یهودیان بد نیستیم اما اسرائیل را نمی‌خواهیم‪،‬‬ ‫البته یهودیان یاد گرفته‌‌اند موقعی که مشکلی پیش می‌آید در خانه‌هایشان‬ ‫بمانند‪ ،‬سرشان را پاینی نگه دارند و حرفی نزنند چون همواره در مظان‬ ‫اتهام ارتباط با اسرائیل هستند»‪.‬‬ ‫پریچهر ثانی با وجود گذشت بیش از ‪ ۵۷‬سال زندگی در اسرائیل‪ ،‬لحظه‌‌ای‬ ‫زادگ��اه خود را از یاد نبرده؛ کشوری که در آن پ��رورش یافته و تحصیل‬ ‫کرده است‪.‬‬ ‫از او در مورد امکان سفر یهودیان ایرانی تبار ساکن اسرائیل به ایران سوال‬ ‫می‌کنم می‌گوید‪ « :‬یهودیان ایرانی ساکن اسرائیل نه تنها ایران را به عنوان‬ ‫سرزمنی م��ادری خ��ود را دوس��ت دارن��د‪ ،‬بلکه روی��ای سفر به ای��ران را رها‬ ‫نمی‌کنند اما در حال حاضر نمی‌توانند به ایران برگردند‪ ،‬اگر از جمهوری‬ ‫اسالمی و سرکرده‌هایشان بگذریم تمام ملت ایران منتظر بازگشت دوستی‬ ‫ای��ران و اسرائیل هستند‪ .‬در سفرهایی که به خ��ارج از اسرائیل داشتم‪،‬‬ ‫ه��روق��ت ای��ران� ‌یه��ای توریست را می‌بینم خ��ودم را معرفی می‌کنم‪ ،‬چنان‬ ‫استقبال و برخوردی با من داشتند که مرا به شوق انداخته اند‪ .‬ایرانیان‬ ‫یهودی مگر چه کرده اند؟ چرا نمی‌توانیم آزادانه به کشوری که در آن زاده‬ ‫شده‌‌ایم مسافرت کنیم و دوستان ایرانی خود را در اسرائیل میزبان باشیم؟‬ ‫ما را از هم جدا کرده‌‌اند‪ ،‬خداوند لعنت شان کند‪ ،‬ما ایرانی‌ها و اسرائیلی‌ها‬ ‫مثل خواهر و ب��رادر بودیم‪ ،‬فقط مسئوالن جمهوری اسالمی هستند که‬ ‫با شهروندان اسرائیل این گونه رفتار می‌کنند در حالی که اس�لام چننی‬ ‫برخوردی را نمی‌پذیرد‪ ،‬اسالم از لغت « سالم» می‌آید نزدیک به کلمه عبری‬ ‫«شلوم» که به معنای دوستی است»‪.‬‬ ‫یهودیان از کهنسال‌ترین اقلیت‌های قومی ‪ -‬مذهبی ایران با گذشت چندین‬ ‫دهه از مهاجرت به اسرائیل‪ ،‬همچنان پیوندهای عمیقی با سرزمنی مادری‬ ‫خود دارند تا حدی که همچنان خود را‪ ،‬ایرانی و دلبسته ایران می‌دانند‪.‬‬ ‫ثانی با اش��اره به این که شهروندان ایرانی مقیم اسرائیل‪ ،‬آداب و رسوم‪،‬‬ ‫جشن‌ها و غ��ذاه��ای ای��ران��ی را همچنان زن��ده نگه داشته‌‌اند ادام��ه می‌دهد‪:‬‬ ‫«ما اسرائیلی‌های ایرانی تبار به ایرانی بودنمان افتخار می‌کنیم و هرگز‬ ‫فرهنگ غنی چندین هزار ساله ایران را فراموش نکرده‌‌ایم‪ ،‬عید نوروز را‬ ‫برپا می‌کنیم‪ ،‬هفت س�ین می‌چینیم‪ ،‬جشن می‌گیریم و ش��ادی می‌کنیم‪،‬‬

‫‪39‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫مخصوصًا که روز اول بهار است و نزدیک عید بزرگ یهودیان عید « پسح»‬ ‫هم است‪ .‬در اسرائیل اگر به خانه هر ایرانی زاده یا یهودیان اسرائیلی که‬ ‫با یک ایرانی ازدواج کرده‌‌اند بروید روی میز خانه آنها حتما یک خوراکی‬ ‫ایرانی و انواع غذاهای ایرانی را خواهید دید‪ ،‬کتاب خوراک‌های ایرانی در‬ ‫اسرائیل چندین بار منتشر شده است»‪.‬‬ ‫این نویسنده ایرانی ساکن اسرائیل در مورد ارتباط یهودیان ایرانی با سایر‬ ‫اقوام عرب و اسرائیلی در این کشور می‌گوید‪« :‬اعراب ساکن اسرائیل که ‪۲۰‬‬ ‫درصد جمعیت اسرائیل را تشکیل می‌دهند رابطه نزدیکی با ایرانیان مقیم‬ ‫اسرائیل از نظر خرید و فروش و دادوستد دارند‪ ،‬در تمام بیمارستان‌های‬ ‫اسرائیل‪ ،‬کادر پزشکی اعم از پرستارها و پزشکان همه عرب هستند و‬ ‫مورد تقدیر و احترام ما هستند‪ ،‬همان طور که آنها با احترام با ما رفتار‬ ‫می‌کنند‪ ،‬شمال اسرائیل بیشتر محل سکونت شهروندان عرب است در‬ ‫شهرهای ی�ه��ودی خانه م�ی‌خ��رن��د‪ ،‬زن��دگ��ی می‌کنند و حقوق شهروندان‬ ‫اسرائیلی را رعایت می‌کنند‪ ،‬اسرائیلی‌ها هم حقوق آنها را رعایت می‌کنند»‪.‬‬ ‫پریچهر ثانی اضافه می‌کند‪ « :‬در مقایسه با شهروندان برخی از کشورهای‬ ‫عربی‪ ،‬اعراب ساکن اسرائیل بهترین زندگی را دارند و با جرات زیاد می‌گویم‬ ‫که شرایط اجتماعی تقریبًا یکسانی با شهروندان اسرائیلی دارند‪ ،‬در بنی‬ ‫پست‌های دولتی اسرائیل‪ ،‬شهروندان عرب هم دارای مناصب مهم هستند‪،‬‬ ‫در حالی که هیچ یهودی در ایران نمی‌تواند در پست قضاوت فعالیت کند‬ ‫در اسرائیل قاضی‌های عرب با درجات باال فعالیت می‌کنند‪ ،‬یا در دانشگاه‬ ‫تدریس می‌کنند و یا در ارتش و با درجه‌های باال حضور دارند»‪.‬‬ ‫ای��ن ن��وی�س�ن��ده ب��ا اش ��اره ب��ه ح�ض��ور چ �ه��ره‌ه��ای م��وث��ر ای��ران��ی ی �ه��ودی در‬ ‫بخش‌های مهم پزشکی‪ ،‬فرهنگی‪ ،‬دانشگاهی و حتی ارتش اسرائیل ادامه‬ ‫می‌دهد‪« :‬برای مثال در دوره شیوع کرونا فردی که پروژه مقابله با کرونا‬ ‫در اسرائیل را اداره م� ‌یک��رد ی��ک ای��ران��ی ب��ود‪ .‬در عرصه موسیقی نظیر‬ ‫هنرمندانی چون ریتا جهان فروز و لیراز چرخی‪ ،‬دو خواننده اسرائیلی‬ ‫ایرانی‌تبار فعالیت می‌کنند‪ .‬از قدیم هم نوازندگان و موزیسنی‌های یهودی‬ ‫در ایران فعالیت داشته‌‌اند که طی سال‌های اخیر از ایران به اسرائیل و سایر‬ ‫کشورها مهاجرت کرده اند»‪.‬‬ ‫مجلس اسرائیل نیز در سال‌های اخیرشاهد حضور چندین نماینده ایرانی‬ ‫تبار بوده است که می‌توان به گالیت دیستل اعتباریان و میراو بن‌آری دو زن‬ ‫اسرائیلی با تبار ایرانی اشاره کرد‪.‬‬

‫فرهنگ‬

‫یهودیان ایرانی تبار ساکن اسرائیل در حسرت‬ ‫سفر به سرزمنی مادری‬ ‫املجله‪ :‬فیروزه رمضان زاده‬

‫به گفته وی روز‪ ۲۷‬آوریل جاری برای دهمنی سال پیاپی نمایشگاه کتاب‌های‬ ‫فارسی در شهر خلون برگزار شد و او یکی از مجریان و از اعضای هیات‬ ‫مدیره نمایشگاه سخنرانی بود‪.‬‬ ‫او در اواخر سال ‪ ۲۰۱۹‬پیش از شیوع کرونا چهارمنی اثر خود را با محوریت‬ ‫داستان‌های سنتی و در ادامه کتاب خروس ایرانی با عنوان «داستان ایرانی»‬ ‫به زبان عبری منتشر کرد‪.‬‬ ‫او به فعالیت‌های زمان دانشجویی خود در دانشگاه اورشلیم اشاره می‌کند‪:‬‬ ‫«آن موقع که در دانشگاه بودم‪ ،‬زمان سلطنت شاهنشاه آریامهر بود و روابط‬ ‫اسرائیل و ایران بسیار خوب بود‪ ،‬هر سال هنگام عید نوروز در یک سالن‪،‬‬ ‫عید نوروز را جشن می‌گرفتیم و سفیر ایران در اسرائیل هم در جشن ما‬ ‫شرکت می‌کرد‪ ،‬سفره هفت سنی می‌چیدیم‪ ،‬نمایش ایرانی به زبان فارسی‬ ‫اجرا می‌کردیم‪ ،‬می‌رقصیدیم و خیلی خوش بودیم در این کادر دانشجویی‬ ‫ب��ود ک��ه ب��ا ش��وه��رم آشنا ش��دم‪ ،‬او ه��م ای��ران��ی اس��ت و آن زم��ان دانشجوی‬ ‫مهندسی شیمی بود»‪.‬‬ ‫از او می‌پرسم آیا دوست دارد به ایران برگردد ؟می‌گوید‪ «:‬دیگر نمی‌تواند‬ ‫به راحتی به سرزمینی برود که دوست دارد»‪.‬‬ ‫این شهروند اسرائیلی ایرانی تبار در مورد شرایط کنونی یهودیان در ایران‬ ‫معتقد است‪« :‬تخمنی زده می‌شود بنی ‪ ۲۵‬تا ‪ ۳۵‬هزار یهودی در شهرهای‬

‫پریچهر ثانی؛ نویسنده و فعال اجتماعی جامعه ایرانیان مقیم اسرائیل‬ ‫است که تاکنون چند کتاب داستان در این کشور منتشر کرده است که با‬ ‫استقبال بسیار عالقمندان روبرو شده اند‪.‬‬ ‫این نویسنده ‪ ۷۵‬ساله که در تهران و در آغوش خانواده‌‌ای نیکوکار و کوشا‬ ‫به دنیا آمد و رشد کرد در ‪ ۱۸‬سالگی و یک ماه پس از گذراندن تحصیالت‬ ‫متوسطه در دبیرستان رض��اش��اه کبیر همراه با خ��ان��واده‌‌اش از ای��ران به‬ ‫اسرائیل مهاجرت کرد‪.‬‬ ‫این نویسنده ایرانی اسرائیلی پس از یادگیری زبان عبری به منظور آشنایی‬ ‫ب��ا زب��ان وادب �ی��ات ع��رب��ی و فرهنگ اس�ل�ام ب��رای تحصیل در رش�ت��ه شرق‬ ‫شناسی به دانشگاه عبری اورشلیم رفت‪ .‬او پیش از تحصیالت دانشگاهی‬ ‫و ازدواج همواره خاطرات شخصی خود را در یک کتابچه جمع آوری می‌کرد‬ ‫ت��ا ای��ن ک��ه در ‪ ۵۷‬سالگی ب��ا تشویق و توصیه‌های همسرش؛ نعیم ثانی‬ ‫نویسندگی را به شکلی جدی دنبال کرد‪.‬‬ ‫پریچهر ثانی در گفتگو با املجله توضیح می‌دهد که در سال ‪ ۲۰۰۸‬طی‬ ‫چندین هفته ک��ه ب��ه دل�ی��ل شکستگی پ��ای راس�ت��ش خ��ان��ه نشنی ش��ده بود‬ ‫نخستنی اثر خود کتاب داستان «خروس ایرانی») را به زبان عبری نوشت‬ ‫که با استقبال غیرمنتظره‌‌ای روبرو شد تا حدی که به گفته وی در آن زمان‬ ‫‪ ۲۵‬هزار جلد از این کتاب به فروش رفت و حتی نامزد دریافت بزرگترین‬ ‫جایزه ادبی اسرائیل با عنوان جایزه «سفیر» هم شد‪.‬‬ ‫پس از مدتی بنیاد ایرانی «معراج» در اسرائیل که در راستای پیشرفت زنان‬ ‫ایرانی در اسرائیل سرمایه گذاری‌های بسیار زیادی در بخش‌های مختلف‬ ‫علمی‪ ،‬فرهنگی و اجتماعی انجام داده است ضمن قدردانی از پریچهر ثانی‬ ‫نام وی را در ردیف یکی از سه نویسنده زن سال قرار داد‪.‬‬ ‫او در سال ‪ ۲۰۱۵‬دومنی اثر ادبی خود را به زبان عبری با نام «نامه‌های‬ ‫عاشقانه از تهران» منتشر کرد که این اثر هم خیلی زود بر سر زبانها‬ ‫افتاد و معروف شد‪.‬‬ ‫پریچهر ثانی ادامه می‌دهد‪ «« :‬نامه‌های عاشقانه از تهران» داستان حقیقی و‬ ‫واقعی یکی از ایرانیان مقیم اسرائیل است‪ .‬این کتاب ضمن تشریح نامه‌های‬ ‫عاشقانه این فرد از اسرائیل برای نامزد نادیده و ناشناخته او در ایران‬ ‫پس از پایان جنگ شش روزه‪ ۱۵۰ ،‬سال از تاریخ زندگی چند نسل از یک‬ ‫خانواده را برای خواننده بیان می‌کند‪ .‬بعد از مدتی کتاب «خروس ایرانی» را‬ ‫پس از دو سال به فارسی ترجمه کردم که بسیار مورد توجه قرار گرفت»‪.‬‬ ‫همزمان پریچهر ثانی در راستای فعالیت‌های فرهنگی ب��رای شناسایی‬ ‫و حمایت از زن��ان نویسنده ایرانی یهودی ساکن اسرائیل گروهی را در‬ ‫شبکه‌های اجتماعی با نام «گ��روه بانوان نویسنده ایرانی» ایجاد کرد که‬ ‫باعث تشویق و ارتباط زنان نویسنده با یکدیگر شد‪ .‬او در کنار نویسندگی‪،‬‬ ‫با بهره گیری از تجربیات خود به عنوان یک مددکار اجتماعی‪ ،‬به شکل‬ ‫داوطلبانه در بنیاد معراج در عرصه‌های گوناگون اجتماعی فعال است‪.‬‬

‫‪38‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫پریچهر ثانی‬

‫منیژه صبونیت از نویسندگان حاضر در نمایشگاه به همراه پریچهر ثانی نویسنده و فعال جامعه ایرانیان مقیم اسراییل‬

‫منیژه صبونیت‬ ‫از نویسندگان‬ ‫حاضر در‬ ‫نمایشگاه و‬ ‫چندین فعال‬ ‫جامعه ایرانیان‬ ‫مقیم اسرائیل‬

‫‪37‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫نمایشگاه کتاب ایرانی تباران ساکن اسرائیل‬

‫منیژه صبونیت از نویسندگان حاضر در نمایشگاه به همراه پریچهر ثانی‬ ‫نویسنده و فعال جامعه ایرانیان مقیم اسراییل وچند فعال دیگر‬

‫منایشگاه کتاب ایرانی‬ ‫تباران ساکن اسرائیل‬ ‫املجله‪ :‬واشنگنت‬

‫داوی��د بی‌بیان؛ رئیس نهاد کمک رسانی «ع��زرم��ی داوی��د» و‬ ‫مشارکت بانوان نویسنده ایرانی به سرپرستی پریچهر ثانی؛‬ ‫فعال جامعه ایرانیان مقیم اسرائیل و نویسنده چندین کتاب‬ ‫به زبان فارسی و عبری برپا شد‪.‬‬ ‫داوی��د بی‌بیان؛ رئیس نهاد کمک رسانی «ع��زر می‌داوید» که‬ ‫در حال حاضر ‪ ۹۴‬سال از عمر او می‌گذرد تاکنون خدمات‬ ‫بسیاری به جامعه یهودیان ایرانی در خولون و تل آویو ارائه‬ ‫کرده و یکی از مسئوالن برگزاری این نمایشگاه است‪.‬‬

‫هشتمنی نمایشگاه ساالنه کتاب نویسندگان و شاعران ایرانی‬ ‫تبار ساکن اسرائیل در ‪ ۲۷‬آوریل ‪ ۲۰۲۱‬برابر با ‪ ۸‬اردیبهشت‬ ‫ماه در «خانه کوروش» یکی از نهادهای فرهنگی و اجتماعی‬ ‫یهودیان ایرانی در شهر زیبای خولون واقع در جنوب شهر‬ ‫تل‌آویو و در مرکز کشور اسرائیل برگزار شد‪.‬‬

‫ای��ن نمایشگاه ک��ه ه��ر س��ال ب��ا ه��دف تشویق نویسندگان و‬ ‫ناشران کتاب به زبان فارسی و عبری و دعوت از همه ایرانیان‬ ‫یهودی ساکن در این شهر برگزار می‌گردد در دو سال اخیر‬ ‫ب��ه دل�ی��ل اپ�ی��دم��ی ک��رون��ا و کمبود ب��ودج��ه ب��رگ��زار ن�ش��ده بود‬ ‫اما امسال مدتی پس از واکسیناسیون سراسری کرونا در‬ ‫اسرائیل مقدمات برگزاری این نمایشگاه فراهم شد‪.‬‬ ‫در این نمایشگاه که با حاشی امضای کتاب و عکس یادگاری‬ ‫با نویسندگان همراه بود‪ ،‬برخی از آثار ادبی‪ ،‬تاریخی ایران‬ ‫نمایشگاه امسال که با استقبال بی‌نظیر ایرانیان مقیم اسرائیل نظیر شاهنامه و دیوان‌های شعر شاعران فارسی زبان در‬ ‫روب��رو شد با کمک و پیگیری‌های خیرخواهانه و داوطلبانه قرون گذشته عرضه شد‪.‬‬ ‫در هشتمنی نمایشگاه ساالنه نویسندگان و شاعران ایرانی‬ ‫تبار ساکن اسرائیل کتاب‌های نزدیک به ‪ ۲۷‬شاعر و نویسنده‬ ‫از جمله ‪ ۱۴‬زن نویسنده در معرض نمایش و فروش برای‬ ‫عالقمندان گذاشته شد‪.‬‬

‫‪36‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫مراسم راه اندازی‬ ‫پلتفرم «احسان»‬

‫مذهبی و انسانی هستند‪.‬‬ ‫هدف دیگر از راه اندازی پلتفرم «احسان» ترویج ارزش های نیکوکارانه در‬ ‫جامعه از طریق همکاری بنی نهادهای دولتی و غیر دولتی و درآمد زایی و‬ ‫توانمند سازی و افزایش تاثیر گذاری بخش غیر انتفاعی و همکاری برای‬ ‫اعتباردهی و تقویت شفافیت امور خیریه و غیر انتفاعی است‪.‬‬ ‫«احسان» یک سیستم الکترونیکی کنترل شده و امن و معتبر و شفاف در‬ ‫ارتباط با جمع آوری و مدیریت کمک های خیریه است که به افزایش منابع‬ ‫مالی بخش های غیر انتفاعی گوناگون کمک و ارائه کمک مالی به خیرین‬ ‫را تسهیل می کند‪.‬‬ ‫عالقمندان با مراجعه به یک پلتفرم می توانند به اطالعات کافی در مورد‬ ‫جنبه ها و بخش های گوناگون کمک های خیریه در سعودی دسترسی پیدا‬ ‫کنند‪ .‬یک کمیته نظارت بر این پلتفرم با حضور نمایندگانی از سازمان داده‬ ‫ها و هوش مصنوعی سعودی (سدایا) و وزارت کشور و وزارت دارایی و‬ ‫وزارت بهداشت و بانک مرکزی و وزارت آموزش و پرورش و وزارت منابع‬ ‫انسانی و توسعه اجتماعی و وزارت دادگستری و وزارت امور شهری و‬ ‫روستایی و مسکن و دستگاه امنیت کشور و س��ازم��ان دول��ت دیجیتال‬ ‫تشکیل شده است‪.‬‬

‫دوم‪ :‬برنامه های خیرخواهانه «احسان»‬ ‫برنامه ها و بخش های گوناگون و متعددی در بخش اقتصادی و اجتماعی‬ ‫و محیط زیست و سالمت و غیره برای کمک های خیریه در پلتفرم «احسان»‬ ‫در نظر گرفته شده است‪:‬‬ ‫‪-۱‬پروژهای خیرخواهانه شامل تهیه تجهیزات برای نابینایان نیازمند و‬ ‫کودکان دیابتی نیازمند و آب آشامیدنی برای نیازمندان و تعمیر و خرید‬ ‫اثاثیه منزل برای نیازمندان و ازدواج ایتام و خرید وسایل برقی برای خانواده‬ ‫های نیازمند و تهیه سبد غذایی برای خانواده های نیازمند و ساخت مسجد‬ ‫در مناطق محروم و ارائه خدمات سالمت و درمان برای ساملندان و تهیه‬ ‫ویلچر برای معلوالن و سرپرستی ‪ ۵۰‬زن مطلقه و بیوه و تهیه مسکن برای‬ ‫ایتام و تامنی جلسات دیالیز برای بیماران کلیه می شود‪.‬‬ ‫‪-۲‬یاری رسانی شامل انجام طرح های امداد و اقدامات بشردوستانه‬ ‫در کشورهای گوناگون از جمله تهیه وسایل مورد نیاز اردوگاه ها و‬ ‫وسایل گرمایشی در زمستان و کمک هزینه ماهانه برای ایتام و فراهم‬ ‫ک��ردن دس��ت و پ��ای مصنوعی ب��رای نیازمندان و تجهیزات م��دارس و‬ ‫غیره می شود‪.‬‬

‫‪35‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫‪«-۳‬فرجت»؛ این سامانه در راستای سرعت بخشی به آزادی زندانیان مالی‬ ‫راه اندازی شده است‪.‬‬ ‫خدمات و برنامه های «احسان» شالوده اصلی همیاری اجتماعی و اتحاد‬ ‫و همبستگی در جامعه اس��ت‪ .‬ای��ن پلتفرم موجب یکپارچگی و انسجام‬ ‫اجتماعی و تقویت روحیه ملی از طریق مشارکت همگانی برای مقابله با‬ ‫مشکالت و چالش های گوناگون و تحوالت تازه همچون همه گیری کوید‬ ‫‪ ۱۹‬می شود‪.‬‬ ‫پلتفرم «احسان» در راستای کمک و حمایت از نیازمندان در داخل و خارج‬ ‫سعودی فعالیت می کند‪ .‬مفتی سعودی شیخ عبد العزیز بن عبد الله آل‬ ‫الشیخ نیز با اش��اره به ای��ن موضوع گفت «پلتفرم «اح�س��ان» به تنظیم و‬ ‫هماهنگی کمک ها و فعالیت های خیریه و هماهنگی تالش ها بنی جمعیت‬ ‫های خیریه گوناگون می پردازد‪« .‬احسان» در صدد تقویت و تثبیت ارزش‬ ‫های اقدامات خیریه و نوع دوستی در جامعه و ترویج فرهنگ کمک به هم‬ ‫نوع و تقویت انسجام در جامعه است»‪.‬‬ ‫در پ��ای��ان ب��ای��د گفت کمک ه��ای سخاوتمندانه س��ران س�ع��ودی در ماه‬ ‫رمضان انگیزه ای برای فعالیت خیرخواهانه و یاری رسانی مردم شده‬ ‫تا باری از دوش نیازمندان برداشته شود‪ .‬این پیام که در پس آن مضامنی‬ ‫انسانی نهفته است پیام سران سعودی در داخل و خارج سعودی است‪.‬‬ ‫آنها بر این باورند که فعالیت های خیرخواهانه و بشردوستانه به انسان‬ ‫ها ارزش می دهد‪.‬‬ ‫پلتفرم «احسان» هم گامی در جهت ساماندهی به جمع آوری کمک‬ ‫ه��ای خیریه اس��ت و هم در عنی ح��ال جایی اس��ت که نیازمندان برای‬ ‫تامنی نیازمندی هایشان و کنار آمدن با شرایط معیشتی دشوار به‬ ‫آنجا پناه می آورند‪« .‬احسان» دست برخی از گروه های سود جو برای‬ ‫سوءاستفاده از وضعیت ناگوار نیازمندان و تامنی منافع شخصی را‬ ‫کوتاه می کند‪ .‬گروه هایی که منافع شخصی را بر منافع کشور غلبه‬ ‫دادن��د و با شعارهای گمراه کننده و گفتمان ه��ای دروغ�ین در صدد‬ ‫ای�ج��اد ناامنی و ب��ی ثباتی در س�ع��ودی فعالیت م��ی کنند‪ .‬ای��ن الگوی‬ ‫پیشرو می تواند در کشورهای اسالمی دیگر نیز اجرا شود‪ .‬برخی‬ ‫کشورهای اسالمی دچار آشفتگی و ناهماهنگی در جمع آوری کمک‬ ‫های خیریه هستند و نمی توانند از آنها استفاده حداکثری بکنند‪ .‬در‬ ‫اینجا باید گفت فعالیت های خیرخواهانه منجر به افزایش انسجام‬ ‫اجتماعی می شود اما نابسامانی و عدم ضابطه مندی و بهره برداری‬ ‫گروه های تندرو و تروریسم از آن می تواند به ابزاری برای گسست‬ ‫اجتماعی تبدیل شود‪.‬‬

‫اقتصاد‬

‫مدیریت فعالیت های خرییه در سعودی‬ ‫پلتفرم «احسان»؛ سکوی باز برای امور نیکوکارانه و ضابطه مندی خدمات دیجیتال‬ ‫باکو‪ :‬احمد طاهر‬ ‫سران سیاسی سعودی با کمک مالی و حمایت معنوی به حمایت از اولنی‬ ‫پلتفرم فعالیت های خیرخواهانه این کشور برخاستند‪ .‬پلتفرم «احسان»‬ ‫توسط سازمان داده ها و هوش مصنوعی سعودی (سدایا) تنظیم و راه‬ ‫اندازی شد‪ .‬ملک سلمان بن عبد العزیز خادم حرمنی شریفنی و شاهزاده‬ ‫محمد بن سلمان بن عبد العزیز ولیعهد و معاون رئیس شورای وزیران و‬ ‫وزیر دفاع به ترتیب مبلغ ‪ ۲۰‬میلیون ریال (واحد پول سعودی) و ‪ ۱۰‬میلیون‬ ‫ریال به این پلتفرم اهدا کردند و بدین ترتیب راه خادم حرمنی شریفنی و‬ ‫ولیعهد سعودی در مسیر ارائه و حمایت و افزایش کمک های نیکوکارانه‬ ‫ادامه پیدا می کند‪.‬‬ ‫پلتفرم فعالیت های خیرخواهانه «احسان» که به صورت غیر انتفاعی‬ ‫اداره می شود یک سامانه جامع فناوری است و چشم انداز و سیاست‬ ‫نوینی برای ضابطه مندی امور نیکوکارانه را نشان می دهد‪ .‬دولت‬ ‫سعودی با این رویکرد برای افزایش درآمدهای این سیستم تالش‬ ‫می کند و همچننی به گروه های تروریستی و تندرو که فعالیتشان بر‬ ‫پایه فعالیت های خیرخواهانه و داوطلبانه قرار گرفته اجازه نمی دهد‬ ‫تا از «احسان» با شعارهای فریبکارانه و گمراه کننده سوءاستفاده‬ ‫کنند‪ .‬پلتفرم «احسان» گامی برای بها دادن به اقدامات خیر خواهانه‬ ‫در جامعه و تشویق افراد جامعه برای نیکوکاری و نقش آفرینی در‬ ‫راستای اعتباردهی به فعالیت های خیر خواهانه و توسعه محور‬ ‫است‪.‬‬ ‫چکیده ای از ایده راه اندازی و مقررات فعالیت و اهمیت پلتفر ‌م «احسان»‬ ‫به عنوان یک تجربه پیشرو در حوزه نیکوکاری در این گزارش می آید‪:‬‬

‫اول‪« :‬احسان»؛ نظارت و پایداری فعالیت های‬ ‫خیرخواهانه‬ ‫اینکه دول��ت سعودی به دنبال ساز و کار نظارت و ساماندهی و ضابطه‬ ‫مندی فعالیت ه��ای نیکوکاری و بهره ب��رداری از آنها باشد ج��ای تعجب‬ ‫ندارد‪ .‬سعودی در حوزه امور خیرخواهانه از جایگاهی پیشرو در جهان‬ ‫برخوردار است‪ .‬سابقه فعالیت و نقش آفرینی دولت سعودی در امور خیریه‬ ‫در عهد بنیانگذار سعودی ملک عبد العزیز بن عبد الرحمان آل سعود آغاز‬ ‫شد و تا دوره زمامداری ملک سلمان بن عبد العزیز خادم حرمنی شریفنی و‬

‫ولیعهد کشور ادامه پیدا کرده است‪ .‬ایده تنظیم این پلتفرم برای ساماندهی‬ ‫و نظارت بر فعالیت های نیکوکارانه طرح پیشرو در این حوزه محسوب‬ ‫می شود‪ .‬پلتفرم «احسان» پس از صدور فرمان (‪ )۴۸۰۱۹‬پادشاه سعودی‬ ‫راه اندازی شد‪ .‬هدف «احسان» افزایش تاثیر گذاری حوزه غیر انتفاعی و‬ ‫تقویت سهم پروژه ها و فعالیت های توسعه محور و پایداری آنها است که‬ ‫به نوبه خود منجر به افزایش اعتبار و موقعیت سعودی در بخش فعالیت‬ ‫های نیکوکارانه و توسعه محور و نیز افزایش سهم بخش غیر انتفاعی از‬ ‫تولید ناخالص داخلی می شود‪.‬‬ ‫اقدام دولت در راه اندازی پلتفرم «احسان» دو داللت مهم دارد‪:‬‬ ‫اول‪ :‬پلتفرم «اح�س��ان» بیانگر سیاست دول��ت سعودی ب��رای ایجاد دولت‬ ‫الکترونیک در تمامی عرصه ها است که در راستای تامنی اه��داف چشم‬ ‫انداز ‪ ۲۰۳۰‬سعودی اجرا می شود‪.‬‬ ‫دیجیتالی س��ازی ح��وزه فعالیت ه��ای خیرخواهانه و غیر انتفاعی ب��رای‬ ‫ضابطه مندی و ساماندهی آن در راستای تثبیت دول��ت الکترونیک اجرا‬ ‫می شود‪ .‬این اقدام برای اجرای اهداف بزرگ تر و مهم تر و گسترش دامنه‬ ‫فعالیت های خیر خواهانه کارساز است‪.‬‬ ‫«احسان» با بهره داری و استفاده بهینه از داده ها و هوش مصنوعی در‬ ‫راستای تاثیر گذاری حداکثری و پایداری طرح ها و خدمات توسعه محور‬ ‫فعالیت می کند و با ارائه راهکارهای پیشرفته در حوزه فناوری یک مدل‬ ‫موثر همکاری بنی بخش های دولتی و خصوصی و غیر انتفاعی می سازد‪.‬‬ ‫اینها به منظور افزایش نقش پیشروی سعودی در پ��روژه های توسعه و‬ ‫نیکوکارانه اجرا می شود‪.‬‬ ‫دوم‪« :‬اح �س��ان» ه��دف اص�ل��ی ن�ظ��ارت و م��دی��ری��ت و پ��ای��داری فعالیت های‬ ‫خیرخواهانه را دن�ب��ال م��ی کند ت��ا ام��ور خیریه ه��دف س��وءاس�ت�ف��اده ب��رای‬ ‫تامنی منافع شخصی یا ضد ملی قرار نگیرد‪ .‬مردم سعودی همواره به‬ ‫سخاوتمندی و کمک رسانی به نیازمندان معروف بوده اند‪ .‬دولت سعودی‬ ‫سابقه طوالنی در یاری رسانی به نیازمندان و گروه های آسیب پذیر نه‬ ‫فقط در خاک کشور بلکه نیازمندان کشورهای دیگر به ویژه اسالمی دارد‪.‬‬ ‫برخی از گروه ها و سازمان های تروریستی با سوء استفاده از روحیه‬ ‫و منش خیرخواهانه مردم سعودی برخی از کمک های خیریه را دزدیدند‬ ‫و در راستای فعالیت های تروریستی در خاک سعودی به کار گرفتند‪.‬‬ ‫بدین ترتیب‪ ،‬پلتفرم «احسان» می تواند به الگوی مثال زدنی و قابل اجرا‬ ‫در بسیاری از کشورهای عربی و اسالمی تبدیل شود چون گ��روه های‬ ‫تروریستی در ای��ن کشورها با سوءاستفاده از ماهیت جوامع محلی به‬ ‫دنبال فاینانس برنامه هایشان با شعارهای فریبکارانه مثل ارزش های‬

‫‪34‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫تناسلی بیداد می‌کند به املجله می‌گوید‪« :‬شیوع این دو ویروس‬ ‫در ایران از ایدز هم بدتر شده و در تمام مقاطع سنی هم وجود‬ ‫دارد‪ ،‬به خصوص بنی دختران دبیرستانی‪ .‬این ویروس که در‬ ‫بدن فرد می‌ماند و قابل انتقال است به علت رفتارهای پرخطر‬ ‫و تعدد شرکای جنسی به وجود می‌آید»‪.‬‬ ‫رئیس اداره ایدز و بیماری‌های آمیزشی وزارت بهداشت ایران‬ ‫در دی ماه ‪ ۱۳۹۶‬با اشاره به مطالعات این وزارتخانه در مورد‬ ‫زنان «آسیب‌پذیر» نسبت به شیوع باالی اچ‌پی‌وی (ویروس زگیل‬ ‫تناسلی) در ایران هشدار داده و گفته بود‪« :‬بر اساس یک‌سری‬ ‫شه��ای پزشکان درم��ان�گ��ر ب��رخ��ی بیماری‌های‬ ‫ش��واه��د و گ��زار ‌‬ ‫آمیزشی مانند سوزاک‪ ،‬تبخال تناسلی و زگیل تناسلی رو به‬ ‫افزایش است»‪.‬‬ ‫پیش‌تر در س��ال ‪۱۳۹۲‬م�ص�ط�ف��ی اقلیما؛ رئ�ی��س انجمن علمی‬ ‫مددکاران اجتماعی از شیوع بیماری زگیل تناسلی خبر داده و‬ ‫گفته بود‪« :‬تاکنون حدود ‪ ۱‬میلیون نفر به آن مبتال شده‌اند و‬ ‫هیچ درمانی برای آن وجود ندارد»‪.‬‬ ‫م‪ -‬د با تاکید بر اینکه رواج رفتارهای پرخطر در ایران به سننی‬ ‫پاینی رسیده و نوجوانان به دلیل بلوغ زودرس به سرعت ارتباط‬ ‫جنسی برقرار می‌کنند ادامه می‌دهد‪« :‬متاسفانه مسائل جنسی‬ ‫در رسانه‌ها و مدارس به دلیل تابو بودن آموزش داده نمی‌شود»‪.‬‬ ‫او اضافه می‌کند‪« :‬در سال گذشته من و تعدادی از همکارانم به‬ ‫یک دبیرستان دخترانه در غرب تهران سرکشی کردیم‪ ،‬بسیاری‬ ‫از دخ�ت��ره��ا راج ��ع ب��ه زگ�ی��ل تناسلی م�ی‌پ��رس�ی��دن��د‪ .‬متاسفانه‬ ‫دخترها در ایران نمی‌دانند سکس از مقعد‪ ،‬خطر ابتال به ایدز‬ ‫را بیشتر می‌کند‪ ،‬برای این که بکارت خود را حفظ کنند‪ ،‬سکس‬ ‫آنال انجام می‌دهند که خطرناک‌تر و احتمال مبتال شدنشان به‬ ‫ایدز را بیشتر می‌کند»‪.‬‬ ‫وی اضافه می‌کند‪« :‬در حال حاضر شایع‌ترین راه انتقال ایدز در‬ ‫ایران انتقال از راه رابطه جنسی خارج از ازدواج است این بیماران‬ ‫با افراد روسپی آلوده همخوابگی می‌کنند‪ ،‬از بیماری خود خبر‬

‫ندارند و همسر خود را هم آلوده می‌کنند»‪.‬‬ ‫دبیر علمی کنگره ب�ین املللی ای��دز در آب��ان ‪ ۱۳۹۷‬ب��ا اش��اره به‬ ‫وجود بیش از ‪ ۶۶‬هزار مورد ابتال به بیماری ایدز در این کشور‬ ‫به خبرگزاری ایسنا گفته ب��ود‪« :‬بیش از یک سوم این اف��راد از‬ ‫بیماری خود اطالعی ندارند یا اگر دارند آن را کتمان می‌کنند»‪.‬‬ ‫به گفته مقامات دولتی در حال حاضر جامعه ایران در موج سوم‬ ‫انتقال ایدز از طریق ارتباطات جنسی قرار دارد و زنان خیابانی‬ ‫و کارگران جنسی در انتقال این ویروس سهم بیشتری دارند‪.‬‬ ‫مینو محرز؛ رئیس مرکز تحقیقات ایدز ایران در خرداد ‪ ۱۳۹۷‬به‬ ‫مطالعه‌ای در رابطه با کارگران جنسی در یکی از مناطق تهران‬ ‫اشاره کرده و گفته بود ‪ ۳۱‬درصد زنان کارگر جنسی در این‬ ‫منطقه مبتال به ویروس ‪ HPV‬هستند‪.‬‬ ‫م‪ -‬ی مددکار اجتماعی در ادام��ه با بیان این که زن��ان خیابانی‬ ‫یخ��ان�م��ان و ک��ارت��ن خ ��واب در ص ��ورت ب� ��اردار ش ��دن پ��س از‬ ‫ب� ‌‬ ‫شناسایی از سوی ان جی اوها به بیمارستان منتقل می‌شوند‬ ‫می‌گوید‪« :‬در برخی م��وارد آنها در گوشه‌ای از خیابان ن��وزاد‬ ‫خود را به دنیا می‌آورند‪ .‬اغلب آنها پس از انتقال به بیمارستان‬ ‫یه��وی��ت از‬ ‫و زای �م��ان‪ ،‬از ت��رس ب��ازداش��ت ب��ه دل�ی��ل ت��ول��د ن ��وزاد ب� ‌‬ ‫بیمارستان فرار می‌کنند و ن��وزاد خود را در بیمارستان رها‬ ‫می‌کنند‪ .‬احتمال اینکه نوزادان این زنان مبتال به اچ آی وی باشند‬ ‫بسیار زیاد است»‪.‬‬ ‫وی می‌گوید بارها زنان تن فروشی را دیده است که همراه با‬ ‫دختران نوجوان خود تن فروشی می‌کنند در واقع این چرخه‬ ‫معیوب زندگی خیابانی در حال گسترش است‪.‬‬ ‫در اغلب کشورهای دنیا کارگران جنسی در چارچوب مقررات‬ ‫مرتبط‪ ،‬تحت حمایت قانونی قرارمی‌گیرند در حالی که مسئوالن‬ ‫جمهوری اسالمی نه تنها وج��ود ک��ارگ��ران جنسی و زن��ان تن‬ ‫ف��روش در ای��ران را نادیده می‌گیرند بلکه انتشار آم��ار افزایش‬ ‫شمار این زنان از سوی تشکل‌های مردمی را بی‌پایه‪ ،‬غیرواقعی‬ ‫و جوسازی تفسیر می‌کنند‪.‬‬

‫‪32‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫سکس توریسم این موضوع ابعاد دیگری پیدا کرد اما مقامات‬ ‫وزارت کشور ایران این موضوع را تکذیب و خواستار برخورد‬ ‫قضایی با منتشر کنندگان این گزارش‌ها شدند‪.‬‬ ‫البته چندین سال است که داللی خدمات جنسی شرعی در ایران‬ ‫به شکل آنالین هم انجام می‌شود‪.‬‬ ‫به گفته م‪ -‬ی؛ سایت‌های بسیاری در شبکه‌های مجازی برای‬ ‫ان �ج��ام ص�ی�غ��ه ف�ع��ال�ی��ت م�ی‌ک�ن�ن��د ک��ه م�ع�م��وال ی��ک آخ��ون��د نقش‬ ‫خانم‌های سابق را ب��ازی می‌کند‪ ،‬با ای��ن تفاوت که با خواندن‬ ‫صیغه محرمیت موقت پس از انجام معامله با مشتریان شان‪،‬‬ ‫بخشی از پول دریافتی را به عنوان سهم برای خود برمی‌دارد‪.‬‬ ‫االن دست آنها برای این کارها باز است‪ ،‬به اسم این که به اصطالح‬ ‫کارشان «اسالمی» و «شرعی» است اما در واقع پااندازی و داللی‬ ‫می‌کنند‪ ،‬االن در محله نواب تهران خانه‌های تیمی مخصوص‬ ‫صیغه زن��ان زی��اد ب��ه وف��ور ی��اف��ت م�ی‌ش��ود‪ ،‬مشتریان خدمات‬ ‫جنسی به آخوند پولی می‌دهند و آن آخوند هم یک مبلغی را به‬ ‫کارگر جنسی می‌پردازد‪.‬‬

‫نقش پررنگ زنان خیابانی و کارگران جنسی در‬ ‫انتقال ایدز‬ ‫ش�ی��وع ک��رون��ا و ات �خ��اذ س�ی��اس�ت‌ه��ای قرنطینه خ��ان�گ��ی ضربه‬ ‫سختی به اقتصاد کشورها وارد کرد که تجارت سکس و تن‬ ‫فروشی نیز از این قاعده مستثنی نبوده ان��د‪ .‬در کشورهایی‬ ‫یگ��ری ب��ه ع�ن��وان ی��ک شغل تلقی‬ ‫مانند هلند و ژاپ��ن ک��ه روس�پ� ‌‬ ‫می‌شود‪ ،‬بسته‌های معیشتی کرونا به ک��ارگ��ران جنسی ارائ��ه‬

‫‪31‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫ش��ده اس��ت ام��ا در ای��ران ک��ارگ��ران جنسی به دلیل اف��زای��ش نرخ‬ ‫تورم‪ ،‬بیکاری و وضعیت بد اقتصادی ناچار هستند با وجود‬ ‫خطر ابتال به کرونا برای تامنی معیشت خود و خانواده شان‬ ‫همچنان به این کار ادامه دهند هرچند پیش از شیوع کرونا آنها‬ ‫در فهرست گروه‌های پر خطر قرار داشتند‪.‬‬ ‫م‪ -‬ی که پیش از شیوع اپیدمی کرونا به صورت داوطلبانه‬ ‫ب��ا ی��ک ان ج��ی او ب��ه ک��ارگ��ران جنسی م�ش��اوره م �ی‌داد ادام��ه‬ ‫می‌دهید‪« :‬من کارم را با متولیان راه اندازی طرح « اتوبوس‬ ‫ایدز» وابسته به مرکز تحقیقات ایدز ایران از سال ‪ ۱۳۹۴‬تا‬ ‫زمان توقف این طرح ادامه دادم‪ .‬این طرح که برای شناسایی‬ ‫و ان�ج��ام آزم��ای��ش هپاتیت و اچ آی وی از زن��ان خیابانی و‬ ‫کارتن خواب اجرا شده بود بعد از سه سال به بهانه ترویج‬ ‫بی‌بندوباری متوقف شد»‪.‬‬ ‫سه��ا ی��ک ی��ا دو روز در هفته از‬ ‫او اض��اف��ه می‌کند‪« :‬ای��ن ات��وب��و ‌‬ ‫بعدازظهر تا نزدیکی‌های صبح در محالت آسیب پذیر و محروم‬ ‫تهران نظیر مولوی‪ ،‬شوش و دروازه غار توقف داشت‪ ،‬پس از‬ ‫شناسایی زن��ان کارگر جنسی آنها را راض��ی می‌کردیم که از‬ ‫آنها تست اچ آی وی‪ ،‬هپاتیت و تست پ��اپ اسمیر بگیریم در‬ ‫ص��ورت��ی ک��ه تست آن�ه��ا مثبت ب��ود ک��ه البته ت�ع��دادش��ان ه��م کم‬ ‫نبود تشویقشان می‌کردیم ب��ه م��راک��ز درم��ان��ی مراجعه کنند‪.‬‬ ‫همچننی در مورد راه‌های جلوگیری از انتقال ایدز با آنها صحبت‬ ‫می‌کردیم و کاندوم رایگان در اختیارشان قرار می‌دادیم اما کمتر‬ ‫قبول می‌کردند و می‌گفتند مشتری‌هایشان سکس با کاندوم‬ ‫را دوست ندارند»‪.‬‬ ‫یه��ای رف �ت��اری در‬ ‫م‪ -‬د پ��زش��ک یکی از م��راک��ز م �ش��اوره ب�ی�م��ار ‌‬ ‫جنوب تهران با بیان این که در حال حاضر شیوع تبخال و زگیل‬

‫گزارش‬

‫جمهوری اسالمی در مواجهه‬ ‫با بحران تن فروشی‬ ‫املجله‪ :‬فیروزه رمضان زاده‬ ‫پدیده تن‌فروشی مانند همه جای دنیا در جمهوری اسالمی‬ ‫نیز رواج دارد اما با این تفاوت که در جمهوری اسالمی‪ ،‬زنان‬ ‫تن فروش همواره زیر سایه انکار یا بی‌توجهی مسئوالن قرار‬ ‫داشته‌‌اند از این رو تاکنون آمار دقیقی از تعداد زنان تن‌فروش‬ ‫در ایران منتشر نشده است‪.‬‬ ‫آم��اره��ای منتشر ش��ده از س��وی ن�ه��اده��ای غ�ی��ردول�ت��ی بیانگر‬ ‫نف��روش��ی در ای ��ران در س��ا ‌له��ای‬ ‫ای��ن حقیقت اس��ت ک��ه س��ن ت� ‌‬ ‫اخیر سیری نزولی داشته است‪ .‬در سال ‪ ۱۳۹۰‬سن شروع به‬ ‫تن‌فروشی از ‪ ۲۰‬تا ‪ ۳۰‬سالگی‪ ،‬به ‪ ۱۳‬تا ‪ ۱۸‬سال رسیده بود‬ ‫اما در سال ‪ ۱۳۹۵‬گزارش‌هایی از کاهش سن تن فروشی به ‪۱۲‬‬ ‫سالگی منتشر شد‪.‬‬ ‫م��دی��ر جمعیت آف�ت��اب در س��ال ‪ ۱۳۹۵‬ب��ا اش ��اره ب��ه ای��ن ک��ه سن‬ ‫روسپیگری در ای��ران به ‪ ۱۲‬سال رسیده است گفته ب��ود‪۱۰« :‬‬ ‫ه��زار تن از زن��ان تهران تن ف��روش هستند که از این تعداد ‪۳۵‬‬ ‫درصد متاهل هستند»‪.‬‬ ‫سه س��ال بعد امیرمحمود حریرچی؛ فعال اجتماعی و آسیب‬ ‫شناس در مصاحبه‌‌ای تعداد زن��ان تن ف��روش در تهران را ‪۲۰‬‬ ‫هزار نفر اعالم کرد‪.‬‬

‫کارگران جنسی در سایه بحران اقتصادی‬ ‫به دلیل بحران اقتصادی و شرایط تبعیض آمیز جنسیتی و‬ ‫نبود فرصت‌های شغلی مناسب در ایران تعداد زنانی که فقیرتر‬ ‫ش��ده‌‌ان��د و ب��ه ت��ن ف��روش��ی روی آورده‌‌ان� ��د رون��دی روب��ه اف��زای��ش‬ ‫داشته است‪.‬‬ ‫م‪ -‬ی یک مددکار اجتماعی ساکن تهران که با برخی از زنان‬ ‫کارگر جنسی مشاوره داشت است به املجله می‌گوید‪« :‬براساس‬ ‫تحقیقات من و همکارانم در تعدادی از ان جی او‌های غیردولتی‬ ‫در حال حاضر سکس با مقعد و همچننی سکس گروهی یک‬ ‫زن با چند مرد در ایران بسیار رایج و پرطرفدار است و کارگران‬ ‫جنسی پول بیشتری بابت این نوع روابط دریافت می‌کنند‪ .‬با‬ ‫یکی از این زنان که صحبت می‌کردم می‌گفت اتفاق افتاده چند‬ ‫مرد که با من در یک شب رابطه داشته‌‌اند پس از این که کارشان‬

‫را انجام داده‌‌اند کتکم زده‌‌اند و پولم را هم نداده‌‌اند و من نمی‌توانم‬ ‫از آنها شکایت کنم چون کارم قانونی نیست»‪.‬‬ ‫این مددکار اجتماعی با اشاره به باال رفنت تعداد زنان متاهل به‬ ‫عنوان کارگر جنسی تاکید می‌کند‪« :‬بخشی از زنان متاهل به‬ ‫خاطر فقر و مشکالت اقتصادی مجبور به این کار هستند‪ ،‬یکی‬ ‫از آنها به من می‌گفت شوهر من می‌داند ولی به رویم نمی‌آورد‬ ‫به خاطر ای��ن که مشکالت اقتصادی ما به ش��دت زی��اد اس��ت و‬ ‫خرج ما نمی‌رسد»‪.‬‬ ‫به گفته م‪ -‬ی تنها زنان طبقات نیازمند و پاینی جامعه مجبور‬ ‫نیستند که تن فروشی کنند‪« .‬یکی دو نفر پرستار بیمارستان‬ ‫را می‌شناسم که حقوق خوبی هم دارن��د ام��ا به عنوان سکس‬ ‫ورک��ر هم فعالیت می‌کنند‪ ،‬اینها نه به خاطر فقر و نیاز مالی‬ ‫بلکه برای داشنت درآمد بیشتر این کار را می‌کنند‪ .‬از یکی از آنها‬ ‫پرسیدم چرا این کار را می‌کنی؟ استهالک بدنت باال می‌رود؟‬ ‫بیماری می‌گیری‪ .‬گفت خانم دکتر دکترایت را گرفتی چقدر‬ ‫حقوق می‌گیری؟ من هشت ماه کار کردم توانستم یک ماشنی‬ ‫شاسی بلند بخرم»‪.‬‬ ‫به گفته این مددکار اجتماعی؛ آمار دقیقی از کارگران جنسی در‬ ‫ایران وجود ندارد ولی یک شب اگر در خیابان‌های تهران پرسه‬ ‫بزنید‪ ،‬آخر شب یا سر شب مناطقی مثل اتوبان ستاری‪ ،‬میدان‬ ‫ً‬ ‫کاج یا خیابان‌های شمال شهر این افراد کامال مشخص هستند‬ ‫و دنبال مشتری هستند‪ ،‬گاه بعضی از آنها را دیده‌‌ام که با یک‬ ‫راننده بر سر قیمت بحث می‌کردند‪.‬‬ ‫پس از انقالب ‪ ۷۵‬در ایران‪ ،‬آیت الله خمینی و روحانیت شیعه با‬ ‫اعدام چند تن از زنان تن فروش و بسنت روسپی خانه‌ها‪ ،‬با این‬ ‫ادعا که صیغه (عقد موقت) سنت پیامبر است آن را جایگزین‬ ‫روسپی خانه‌ها کردند که در عمل به روسپیگری وجهه شرعی‬ ‫و قانونی بخشیدند‪.‬‬ ‫ده� ‌هه��اس��ت ک��ه خ��دم��ات جنسی ب��ه شکل صیغه (ع�ق��د موقت)‬ ‫در ش�ه��ره��ای مذهبی ای ��ران مانند مشهد و ق��م ارائ ��ه می‌شود‬ ‫موضوعی ک��ه مسعود ف��ری��دی؛ مدیرکل س��اب��ق آسیب‌دیدگان‬ ‫س��ازم��ان بهزیستی ای��ران در تیرماه ‪ ۱۳۹۱‬ب��ر آن تاکید ک��رده‬ ‫و گفته ب��ود‪« :‬دو شهر مشهد و ت�ه��ران بیشترین ت�ع��داد زن��ان‬ ‫خیابانی را در خود جای داده اند»‪.‬‬ ‫اما در مهرماه ‪ ۱۳۹۶‬پس از انتشار ویدئوها و گزارش‌هایی مبنی‬ ‫بر ارائه خدمات جنسی به زائران عراقی در شهر مشهد به شکل‬

‫‪30‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫مجلة العرب الدولية‬

‫‪www.majalla.com‬‬

‫دید گاه‬

‫فایل صوتی لو رفته جواد ظریف‬

‫ایلی فواز‬

‫وزیر خارجه ایران در یک فایل صوتی ضبط شده از نقش قاسم سلیمانی ستمگر که یکسال پیش به دست‬ ‫آمریکایی ها در عراق کشته شد گالیه کرده است‪ .‬نقش آفرینی سلیمانی با آغاز جنگ داخلی در سوریه‬ ‫پررنگ تر شد‪ .‬ظریف در این نوار لو رفته منسوب به او غلبه میدان بر دیپلماسی را تایید کرده و افزود من‬ ‫دیپلماسی را بیشتر برای میدان هزینه کردم تا میدان برای دیپلماسی هزینه شده باشد‪.‬‬ ‫ظریف در این فایل صوتی تاکید کرد که هدف سلیمانی و روسیه این بود که در مذاکرات هسته ای وین‬ ‫کارشکنی و از نزدیکی بنی ایران و آمریکا جلوگیری کنند‪.‬‬ ‫مهم ترین بخش نوار صوتی ظریف این است که جان کری وزیر خارجه دوره اوباما به او گفته که ‪ ۲۰۰‬بار‬ ‫اسرائیل در سوریه به ایران حمله کرده است‪.‬‬ ‫اول اینکه هیچ چیزی در ایران اتفاقی یا از طریق گزارش و تحقیق یک خبرنگار به بیرون درز نمی کند‪ .‬پس‬ ‫حتما پشت انتشار این فایل صوتی اهداف معینی وجود دارد‪ .‬اظهارات ظریف انحرافی است‪ .‬او می خواهد‬ ‫افکار عمومی غرب را منحرف کند و این یکی از اهرم های اصلی دستگاه دیپلماسی جمهوری اسالمی‬ ‫است و ظریف در راس این دستگاه دیپلماسی قرار دارد‪ .‬گالیه ظریف از غلبه میدان بر سیاست و انتقاد از‬ ‫سلیمانی واقعا مضحک است اما هیچ کس فریب این حرف ها را نمی خورد؛ آنهم در شرایطی که اسد الله‬ ‫اسدی «دیپلمات» ایرانی به اتهام تهیه و انتقال مواد منفجره برای بمبگذاری در گردهمایی سازمان مجاهدین‬ ‫خلق در پاریس در ‪ ۲۰۱۸‬محاکمه شد‪.‬‬ ‫در این نوشته مجالی برای اشاره به تمامی اقدامات و عملیات تروریستی رژیم ایران نیست‪ .‬فعالیت های‬ ‫تروریستی تنها ابزار «دیپلماسی» حکومت آخوندها است که آن را با مهارت تمام اجرا کردند‪ .‬چه کسی اوایل‬ ‫دهه هشتاد میالدی عملیات آدم ربایی نیروهای خارجی در لبنان را انجام داد؟ حمالت پاریس در اواسط‬ ‫دهه هشتاد میالدی و طرح ترور عادل الجبیر سفیر سعودی در واشنگنت در ‪ ۲۰۱۱‬کار چه کسی بود؟‬ ‫عالوه بر اینها عملیات تروریستی فراوان دیگری هم از سوی رژیم ایران انجام شده که برخی شناسایی و‬ ‫شناخته شدند و برخی هنوز ناشناس هستند‪ .‬ضمنا اسم گروه های شبه نظامی «شیعی» در بسیاری از‬ ‫کشورهای عربی را چه باید گذاشت؟ این گروه ها تحت نظارت و مدیریت بسیار دقیق و حساب شده رژیم‬ ‫ایران هستند‪ .‬حاال باید دید که ظریف دقیقا از چه چیزی گالیه دارد؟‬ ‫ظریف گفت سلیمانی و روسیه در برجام کارشکنی کردند‪ .‬اما واقعیت خالف این ادعا را نشان می دهد‪.‬‬ ‫ایران که در ‪ ۲۰۱۵‬برجام را امضا کرد سود صدها میلیون دالری به جیب زد که صرف تامنی مالی سپاه‬ ‫پاسداران و سپاه قدس به خصوص در عملیات فرامرزی از سوریه و لبنان گرفته تا عراق و یمن می شود‪.‬‬ ‫بنابراین چطور می شود مرد شماره یک در ایران به قول ظریف در اجرای برجام کارشکنی کند؟‬ ‫ظریف می خواست چهره دستگاه دیپلماسی ای��ران که خودش نماینده آن است را نشان دهد‪ .‬ظریف می‬ ‫خواست بگوید که سلیمانی و سپاه به او ظلم کرده اند‪ .‬ظریف با این نوار درز شده می خواست تمام دنیا‬ ‫را فریب دهد و بگوید که اگر سلیمانی نبود او می توانست سیاست ایران را تغییر دهد‪ .‬اظهارات ظریف‬ ‫مروج دیدگاه غالبی است که می گوید ایران دو جناح متقابل دارد‪ :‬اصولگران تندرو که در راس آنها سلیمانی‬ ‫است و اعتدال گرایان مثل پرزیدنت روحانی و خود ظریف‪ .‬این دیدگاه درست نیست چون همه می دانند‬ ‫که در رژیم های استبدادی تمام تصمیمات و ریزه کاری ها توسط یک نفر گرفته می شود‪ .‬این یک نفر در‬ ‫ایران خامنه ای است‪ .‬همه می دانیم که برنامه هسته ای در دوره یک رئیس جمهور اصالح طلب دیگر یعنی‬ ‫پرزیدنت خاتمی توسعه قابل توجهی یافت‪.‬‬ ‫گویا نوار صوتی ظریف پیام دیگری خطاب به گروهی از آمریکایی ها داشت که مخالف اصالح برجام و لغو‬ ‫تدریجی و سپس کامل تحریم ها هستند‪ .‬همان گروهی که رژیم ربوده شده توسط سلیمانی را برنمی تابند‪.‬‬ ‫اما گروهی که ب��رای برجام و حکومت آخوندی ذوق زده هستند می توانند به بهانه ن��وار صوتی لو رفته‬ ‫خواستار مصالحه ایران و آمریکا شوند‪ .‬بخش نگران کننده در این فایل صوتی درباره جان کری و ماجرای‬ ‫افشای اطالعات مربوط به عملیات نظامی اسرائیل علیه مواضع ایران در سوریه به ظریف است‪.‬‬ ‫گفتنی است که کری هیچ گاه با ایران قطع رابطه نکرد و در دوره ترامپ هم با ظریف رایزنی می کرد‪ .‬کری‬ ‫متهم شده که خالف سیاست خارجی کاخ سفید درباره ایران عمل می کند‪ .‬کری گفت که اطالعات نظامی‬ ‫به ظریف نداده اما این منکر نمی شود که کری از حامیان رژیم آخوندی و برجام و نزدیکی روابط بنی ایران‬ ‫و آمریکا است‪ .‬مساله این است که دولت آمریکا در دوره اوباما و بایدن دشمنان خود را بر متحدانش ترجیح‬ ‫می دهد‪.‬‬ ‫کری و مالی و کال معاون وزیر دفاع آمریکا خاورمیانه را به سمت و سویی هدایت می کنند که در دوره اوباما‬ ‫آغاز شد و ترامپ در مسیر تحقق آن کارشکنی کرد اما حاال بایدن آن مسیر را ادامه می دهد و احتماال‬ ‫سرانجام ایران به بمب هسته ای دست پیدا کند‪.‬‬

‫‪28‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫محله شیخ جراح‬ ‫در قدس‬

‫بی توجهی بایدن به فرآیند صلح‬ ‫هادی عمرو فرستاده ویژه آمریکا در امور فلسطنی و اسراییل در گیر‬ ‫و دار درگیری نظامی در نوار غزه راهی منطقه شد‪ .‬عمرو یک دیپلمات‬ ‫در حد متوسط است یعنی دول��ت بایدن بر خالف دول��ت های قبلی یک‬ ‫دیپلمات ارشد در امور فلسطنی و اسراییل تعینی نکرد‪ .‬تعینی عمرو به‬ ‫عنوان فرستاده ویژه آمریکا بی توجهی دولت بایدن به فرآیند صلح را‬ ‫نشان می دهد‪ .‬هادی عمرو قبال هماهنگ کننده فرآیند صلح در دفتر‬ ‫خاور نزدیک وزارت خارجه آمریکا بود که یک مقام درجه چندم محسوب‬ ‫می شود و اختیارات یا نفوذ چندانی ندارد‪ .‬در حالیکه پرزیدنت بایدن‬ ‫نمایندگان ویژه در امور ایران و لیبی و شاخ آفریقا و یمن معرفی کرده‬ ‫از تعینی دیپلمات برجسته و رده باال در خصوص مناقشه عرب ها و‬ ‫اسراییل سرباز زد و حتی سفیری در اسراییل یا سر کنسول در قدس‬ ‫برای فلسطینیان تعینی نکرد‪.‬‬ ‫آرون دی��وی��د میلر دیپلمات پیشنی وزارت خ��ارج��ه آمریکا در ام��ور صلح‬ ‫خاورمیانه در این زمینه گفت «دغدغه کنونی بایدن مسائل دیگری است‬ ‫و پرزیدنت عباس قادر به کنترل اقدامات فلسطینیان در قدس نیست‪ .‬به‬ ‫اینها باید موشک های حماس را هم اضافه کرد‪ .‬در این شرایط اسراییل‬ ‫و حماس به تصمیم گیران اصلی در درگیری کنونی تبدیل شده اند و این‬ ‫چیز جدیدی نیست»‪.‬‬ ‫مارتنی ایندیک سفیر سابق آمریکا در اسراییل و فرستاده ویژه در مذاکرات‬ ‫صلح در دوره اوباما با انتشار توییتی گفت «دولت آمریکا سفیر در اسراییل‬ ‫و سرکنسول برای فلسطینیان تعینی نکرده است‪ .‬شاید به فرستاده ویژه‬ ‫نیاز نداشته باشیم اما بی گمان باید یک سفیر در اسراییل و سر کنسول‬ ‫در امور فلسطینیان در اسرع وقت منصوب شود‪ .‬چرا تعینی این افراد از‬ ‫سوی کاخ سفید این قدر طول کشیده است؟ این برای من مبهم است و گویا‬ ‫هیچ کس نمی تواند دلیل این تعلل ورزی را توضیح دهد»‪.‬‬ ‫آنچه تا کنون در مورد سیاست های دولت بایدن مشخص شده این است که‬ ‫بایدن از ‪ ۲۰‬ژانویه که روی کار آمد فقط دو چالش در خاورمیانه را در اولویت‬ ‫قرار داد‪ .‬گفتگو با ایران در مورد برجام و تالش برای پایان جنگ در یمن‪.‬‬

‫‪27‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫بایدن توجه چندانی به مساله فرآیند صلح و روابط با فلسطینیان نکرده‬ ‫اس��ت‪ .‬فلسطینیان از بایدن انتظار انجام برخی اقدامات مثل بازگشایی‬ ‫کنسولگری آمریکا در قدس را داشتند‪ .‬کنسولگری آمریکا در قدس در‬ ‫دوره ریاست جمهوری ترامپ تعطیل شد‪ .‬در دوره ریاست جمهوری دونالد‬ ‫ترامپ و باراک اوباما دو رییس جمهور سابق آمریکا کنفرانس صلح برگزار‬ ‫شد و حتی در دوره بیل کلینتون طرح روند صلح در آینده اعالم گردید‪.‬‬ ‫دولت بایدن در ماه ژانویه اعالم کرد سیاست های جدیدی در مورد منازعه‬ ‫فلسطنی و اسراییل در پیش خواهد کرد و از عزم خود برای از سرگیری‬ ‫روابط با تشکیالت خودگردان فلسطنی خبر داد‪ .‬روابط بنی دولت ترامپ و‬ ‫تشکیالت خودگردان فلسطنی قطع شده بود‪.‬‬ ‫به طور خالصه می توان گفت سیاست جدید آمریکا شامل ‪ ۶‬محور است‪:‬‬ ‫دولت بایدن از راهکار تشکیل دو کشور حمایت می کند‪.‬‬‫دولت بایدن با دو طرف گفتگو خواهد کرد‪ .‬دولت ترامپ در ‪ ۴‬سال گذشته‬‫مگر در موارد معدود با مقام های تشکیالت خودگردان فلسطینی گفتگو‬ ‫نکرد‪.‬‬ ‫واشنگنت برای بهبودی شرایط «میدانی» به ویژه در غزه تالش خواهد کرد‬‫چون کاخ سفید به دنبال تحقق «راهکار تشکیل دو کشور» است‪.‬‬ ‫دولت آمریکا اسراییلی ها و فلسطینیان را تشویق می کند تا از اقدامات‬‫یکجانبه و مانع تراشی در مسیر دست یابی به صلح خودداری کنند‪ .‬این‬ ‫اقدامات شامل ساخت شهرک های یهودی نشنی و الحاق اراضی بیشتر‬ ‫و تخریب خانه های فلسطینیان و حمایت طرف فلسطینی از «گروه های‬ ‫تروریستی» می شود‪.‬‬ ‫مناسبات بنی آمریکا و تشکیالت خ��ودگ��ردان فلسطنی که پس از انتقال‬‫س�ف��ارت آم��ری�ک��ا ب��ه ق��دس در دوره ری��اس��ت ج�م�ه��وری ت��رام��پ قطع ش��د از‬ ‫سرگرفته می شود‪.‬‬ ‫مخالفت ب��ا قطعنامه ه��ا و تصمیماتی ک��ه در مجامع ب�ین املللی ب��ه نفع‬‫اسراییل گرفته می شود‪.‬‬ ‫به نظر می رسد که این سیاست ها جوهری بر روی کاغذ است چون دولت‬ ‫آمریکا تا حاال هیچ گونه اقدام عملی در راستای حمایت از برقراری صلح‬ ‫و راهکار تشکیل دو کشور انجام نداده است‪.‬‬

‫سیاست‬

‫چرا بایدن از تشدید تنش بنی اسراییل‬ ‫و فلسطنی غافلگری شد؟‬ ‫بیروت‪ :‬سوزان السید‬ ‫جنگ و درگیری های اخیر بنی فلسطینیان و اسراییلی ها نشان داد دولت‬ ‫بایدن فعال ب��رای پرداخنت و پیگیری منازعه اسراییل و فلسطنی آمادگی‬ ‫ندارد چون دولت جدید در آمریکا از همان اوایل آغاز به کار توجه خود را‬ ‫روی مسایل دیگری معطوف کرد‪.‬‬ ‫اما به نظر می رسد که دولت آمریکا با توجه به تحوالت اخیر و افزایش تنش‬ ‫و درگیری مجبور شده تا حدودی سیاست هایش را تغییر بدهد اما خط‬ ‫مش مشخصی در قبال مساله فلسطنی در پیش نگرفته است‪.‬‬ ‫بایدن و مشاوران ارشد دولت آمریکا به صراحت گفتند که اولویت دستگاه‬ ‫دیپلماسی مسائل دی�گ��ری اس��ت‪ .‬دول��ت آم��ری�ک��ا ت��ا ح��اال ک��ار چ�ن��دان��ی در‬ ‫خصوص طرح های صلحی که خود آمریکا پیشتر ارائه کرده بود انجام‬ ‫ن��داده و تالش می کند تا بی سر و صدا و آرام آرام برخی سیاست های‬ ‫آمریکا را که در نتیجه حمایت ترامپ از اسراییل مخدوش شده اصالح کند‪.‬‬ ‫دولت آمریکا تالش می کند توجه خود را روی ترمیم روابط گسیخته شده‬ ‫با فلسطینیان معطوف کند و از تشکیل کشور فلسطنی دارای قابلیت حیات‬ ‫به عنوان کلید طالیی برای صلح پایدار با اسراییل یاد کند‪ .‬به هر حال دولت‬ ‫آمریکا تا حاال اقدامات عملی در این مسیر انجام نداده است‪.‬‬

‫ب��ردارد؛ به خصوص در شرایطی که وزارت خارجه آمریکا در ماه مارس‬ ‫گفت هر اقدام اسراییل که پروسه تشکیل دو کشور را دشوارتر کند از نظر‬ ‫آمریکا غیر قابل قبول است‪.‬‬ ‫ند پرایس سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اظهارات مزبور را پس از انتشار‬ ‫گزارش هایی درباره برنامه اسراییل برای احداث شهرک های یهودی نشنی‬ ‫بیشتر در کرانه باختری عنوان کرد‪ .‬او توضیح داد واشنگنت با هر گامی‬ ‫که اجرای راهکار تشکیل دو کشور را دشوارتر کند مخالفت می کند‪ .‬او‬ ‫افزود «ما می خواهیم به تمام فلسطینیان از جمله پناهندگان کمک کنیم»‪.‬‬ ‫دولت پرزیدنت بایدن به کرات درباره راهکار تشکیل دو کشور (فلسطنی‬ ‫و اسراییل) گفته که این راهکاری است که برای دو طرف عادالنه به نظر‬ ‫می رسد‪ .‬دولت بایدن همچننی خواهان استقالل و جدایی فلسطینیان از‬ ‫اسراییل و تشکیل یک کشور فلسطینی است که در سطح بنی املللی هم به‬ ‫رسمیت شناخته شود‪.‬‬ ‫ند پرایس خاطر نشان کرد «دولت بایدن معتقد است که تشکیل دو کشور‬ ‫بهترین راه برای حفظ هویت اسراییل به عنوان یک کشور یهودی و دموکرات‬ ‫است و اسراییل در چننی شرایطی می تواند در کنار یک کشور دموکرات‬ ‫فلسطینی زندگی کند‪ .‬منازعه فقط از طریق این راهکار حل می شود»‪.‬‬

‫همان موضع همیشگی‬ ‫پرزیدنت جو بایدن و وزیر خارجه آنتونی بلینکن به حمایت علنی و تمام‬ ‫قد از اسراییل پرداخته و اعالم کردند اسراییل در مقابل حمالت موشکی‬ ‫فلسطینیان حق دارد از خود دفاع کند‪.‬‬ ‫بلینکن در خصوص تعداد فزاینده کشته شدگان فلسطینی در حمله های‬ ‫هوایی اسراییل اب��راز نگرانی کرد اما باز با «تبعیض آشکار و مسلم» از‬ ‫«گ��روه تروریستی که به غیر نظامیان حمله می کند» و «اسراییل که به‬ ‫تروریست ها حمله می کند» یاد کرد‪.‬‬ ‫به نظر بایدن واکنش و پاسخ اسراییل به موشک های حماس «مبالغه آمیز»‬ ‫نیست‪ .‬برخی تحلیلگران براین باورند که اگرچه آمریکایی ها می گویند‬ ‫که باید حمالت متوقف شود اما واکنش بایدن به اسراییل چراغ سبز برای‬ ‫ادامه حمله داده است‪.‬‬

‫خشونت در قدس‬ ‫جو بایدن رییس‬ ‫جمهور آمریکا‬

‫ناظران می گویند بایدن دیدگاه قاطعانه ای درباره تحوالت اخیر در قدس‬ ‫اع�لام نکرد و او باید علنا از اسراییل می خواست تا دس��ت از خشونت‬

‫‪26‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫مراسم آغاز به کار ائتالف‬ ‫همبستگی برای آزادی و‬ ‫برابری در ایران‬

‫در آینده است»‪.‬‬

‫قوا و میزان اراده و تمایل آمریکا برای تغییر شرایط بستگی دارد»‪.‬‬

‫کشمکش و رویارویی تا کجا پیش می رود؟‬

‫از جنس نظام والیت فقیه‬ ‫ابو القاسم اظهار کرد «رفتار رژیم ای��ران بر اساس اصول انقالب‬ ‫خمینی تنظیم شده است‪ .‬رفتار ایران دچار تغییر و تحول واقعی‬ ‫بنیادین نخواهد ش��د مگر اینکه ای��ن رژی��م کامال از میان ب��رود و‬ ‫حاکمیت رهبر تمام شود چون نظام والیت فقیه و رهبری با استناد‬ ‫به مراجع دینی گزینه ها و اولویت های کشور را تنظیم می کند‪ .‬حتی‬ ‫اگر نظام ایران برخی اوقات گزینه های پراگماتیستی در نظر گرفته‬ ‫فقط در راستای تامنی منافع نظام بوده چون حفظ نظام جمهوری‬ ‫اسالمی اول��وی��ت اس��ت‪ .‬ه��دف اصلی نظام والی��ت فقیه تشکیل یک‬ ‫حکومت جهانی مستقل از سلطه قدرت های بزرگ و مقابله با آمریکا‬ ‫به عنوان یک قدرت استکباری است‪ .‬رویکرد توافقی و مصالحه با‬ ‫ایران به نفع رژیم است چون به مشروعیت از دست رفته رژیم در‬ ‫سال های اخیر اعتبار می دهد و رژیم ایران می تواند به اقتصاد‬ ‫کشور رونق ببخشد و رضایت مردم را تا حدودی جلب کند و منابع‬ ‫مالی برای فاینانس برنامه های خارجی در اختیار رژیم قرار می‬ ‫دهد‪ .‬حتی وقتی که درباره اصالح طلب و اصولگرا در ایران صحبت‬ ‫می شود این مساله داخلی بوده که فقط موازنه قوا در ارکان حاکمیت‬ ‫و دموکراسی صوری نظام را حفظ می کند»‪.‬‬ ‫او تاکید کرد «اگر اراده ای برای مقابله با رفتارها و نفوذ فزاینده‬ ‫رژیم و گروه های شبه نظامی اش وجود نداشته باشد رژیم ایران‬ ‫درب ��اره تغییر رف�ت��ار خ��ود در منطقه گفتگو نخواهد ک��رد‪ .‬شاید‬ ‫اروپایی ها و آمریکایی ها هم پس از ‪ ۶‬سال بحث و گفتگوی بعد از‬ ‫برجام در ‪ ۲۰۱۵‬به نتیجه مشابهی رسیده اند»‪ .‬او گفت «دولت آمریکا‬ ‫در ص��دد تغییر برنامه راه�ب��ردی خ��ود در خاورمیانه و واگ��ذاری‬ ‫مسئولیت روی��اروی��ی ب��ا ای ��ران ب��ه ک�ش��وره��ای منطقه و حمایت از‬ ‫کشورهای منطقه اس��ت‪ .‬قضیه مقابله با گ��روه ه��ای شبه نظامی‬ ‫ایران یکی از مسایلی است که دولت آمریکا بعدا درباره آن با ایران‬ ‫گفتگو می کند‪ .‬مقابله با گروه های شبه نظامی ایران کار ساده ای‬ ‫نیست و مساله بسیار پیچیده ای است و نمی توان آن را با گفتگو‬ ‫و مذاکره حل کرد چون به هر حال به شرایط روی زمنی و موازنه‬

‫‪25‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫جمهوری اسالمی در ‪ ۱۹۷۹‬بر اصل والیت فقیه شکل گرفت پس‬ ‫فشار ب��رای تغییر رف�ت��ار رژی��م ب��ه ج��ای فشار ب��رای ب��ران��دازی چه‬ ‫فایده ای دارد؟‬ ‫دکتر ابو القاسم معتقد است «سیاست آمریکا درباره ایران تغییر‬ ‫نکرده است‪ .‬دولت آمریکا اراده ای برای براندازی ندارد بلکه درصدد‬ ‫کنترل رفتار رژیم است تا به عنوان نیروی تعادل کننده در برابر‬ ‫گروه های سنی افراطی در منطقه نقش آفرینی کند‪ .‬دولت آمریکا‬ ‫در صدد مدیریت امور خاورمیانه از طریق کشمکش و منازعه بنی‬ ‫بازیگران موثر در منطقه است‪ .‬حتی وقتی ترامپ سیاست راهبردی‬ ‫فشار حداکثری را پیش برد در پی براندازی و تغییر رژیم نبود و این‬ ‫مساله را بارها اعالم کرد‪ .‬ترامپ در صدد یک معامله جدید و تغییر‬ ‫رفتار رژیم ایران و نظام والیت فقیه و نسخه شیعی اسالم سیاسی‬ ‫و برقراری الگوی مورد تایید آمریکا بود‪ .‬دولت آمریکا می خواهد از‬ ‫طریق تغییر رفتار رژیم به اهداف راهبردی خود در کشمکش های‬ ‫منطقه برسد‪ .‬آمریکا و ایران این معادله را خوب یاد گرفته اند اما‬ ‫کشمکش و رویارویی هم سقف و حدی دارد که رژیم ایران نمی تواند‬ ‫از خطوط قرمز آمریکا عبور کند‪ .‬اولویت جمهوری اسالمی این است‬ ‫که اسالمیت نظام را حفظ کند و تا جایی که عملکرد رژیم ایران به‬ ‫آمریکا ضربه نزد همواره فرصت برای تفاهم و گفتگو وجود دارد‬ ‫و دو طرف می دانند چطور با هم سر و کله بزنند و کنار بیایند»‪.‬‬ ‫اگر به س��راغ فعاالن ایرانی برویم همه در این مساله توافق دارند‬ ‫ک��ه رف �ت��اره��ای رژی ��م ای� ��ران در م�ق��اب�ل��ه ب��ا ف �ع��االن و ن�ق��ض ح�ق��وق‬ ‫بشر وحشتناک تر و مرگبارتر ش��ده و متاسفانه س��ران ای��ران از‬ ‫مصونیت کامل برخوردارند و سرکوب و اعدام زندانیان سیاسی و‬ ‫تظاهرکنندگان وارد فاز بی سابقه ای شده است‪.‬‬ ‫احیای برجام و لغو تحریم ها و پر کردن جیب رژیم ایران با چندین‬ ‫میلیون دالر پاداش ایران برای رفتارهای خبیثانه اش محسوب می‬ ‫شود‪ .‬بدین ترتیب آمریکایی ها و اروپایی ها در راستای توانمند‬ ‫ک��ردن مسئوالن رژی��م ای��ران ب��رای اف��زای��ش س��رک��وب و شکنجه و‬ ‫کشتار منتقدان و مخالفان و گسترش ظلم و ستمگری ب��رون‬ ‫مرزی است‪.‬‬

‫او گفت «اما باید این نکته را در نظر گرفت که آمریکایی ها و اروپایی‬ ‫ها همچنان می توانند کشورها را به خاطر نقض حقوق بشر تحریم‬ ‫کنند و این جدای تحریم های هسته ای است‪ .‬کما اینکه تحریم به دلیل‬ ‫اقدامات تروریستی را هم داری��م‪ .‬اگر بپرسید این تحریم ها چه تاثیر‬ ‫عملی دارند؟ جواب این است که فایده ندارند‪ .‬ایران در چهل سال گذشته‬ ‫تحریم بوده اما این تحریم ها منجر به تغییر رفتار رژیم نشده است‪.‬‬ ‫بقای نظام بستگی به قدرت سرکوبگری اش دارد‪ .‬آیا آمریکا به دنبال‬ ‫تغییر رژیم است؟ تصور نمی کنم چون دولت آمریکا به ایران به عنوان‬ ‫قدرت متعادل کننده موازنه در منطقه نگاه می کند»‪.‬‬

‫برجام و تقویت رفتار ستیزه جویانه رژیم در منطقه‬ ‫دکتر محمود حمدی ابو القاسم درب��اره مشکالت و چالش های‬ ‫دولت بایدن برای مقابله با رفتار رژیم در منطقه گفت «مشکل‬ ‫اصلی این است از سرگیری مذاکرات بنی دولت بایدن و رژیم ایران‬ ‫تاثیر فشارها بر رژی��م رنگ می ب��ازد و رژی��م می تواند از دست‬ ‫محدودیت ها و شرط و شروط ها رها شود‪ .‬رژیم ایران پیش از‬ ‫مذاکرات مجبور بود به خاطر رفع برخی از تحریم ها بعضی از‬ ‫شرط ها را بپذیرد‪ .‬مذاکرات وین فقط درباره بازگشت به برجام‬ ‫بود و دول��ت آمریکا بر این ب��اور است که پرونده رفتار ای��ران در‬ ‫منطقه پس از مساله برجام م��ورد بررسی ق��رار خواهد گرفت‪.‬‬ ‫مشکل دیگر این است که دولت آمریکا معتقد است که با توافق‬ ‫و مصالحه رفتار رژیم ایران تغییر می کند اما ایران دقیقا همان‬ ‫رویکردی را در پیش خواهد گرفت که پس از امضای برجام در‬ ‫‪ ۲۰۱۵‬انجام داد‪ .‬رفتار ستیزه جویانه رژی��م در منطقه تشدید‬ ‫خواهد شد و رژی��م ای��ران دستاوردها و سود کالنی پس از آزاد‬ ‫شدن ده ها میلیارد دالر بلوکه شده در خارج به جیب می زند‪ .‬به‬ ‫اینها باید درآمدهای نفتی را نیز افزود‪ .‬مشکل سوم این است که‬ ‫رژیم ایران حضور و نفوذ خود را در شرایط روی زمنی تحمیل‬ ‫کرده و به شریک واقعی در مراکز تصمیم گیرنده در کشورهای‬ ‫عربی متعددی تبدیل ش��ده اس��ت‪ .‬رژی��م ای��ران معتقد اس��ت که از‬ ‫طریق مناسبات با برخی از سازمان ها و گروه های شبه نظامی‬ ‫که در ارک��ان حاکمیت حضور دارن��د یا نهاد حکومت را به زور‬

‫تصاحب کرده اند می تواند نفوذ خود را در منطقه افزایش دهد‪.‬‬ ‫برای مقابله با رویکرد رژیم ای��ران به قدرت بیشتری نیاز است‬ ‫ام��ا می بینیم که دول��ت آمریکا به خ��روج از منطقه تمایل دارد و‬ ‫درصدد واگذاری مسئولیت حفظ امنیت در منطقه به کشورهای‬ ‫منطقه است‪ .‬آمریکا فعال درگیر رویارویی با چنی و روسیه است‬ ‫و این به خودی خود مشکل دیگری را رقم می زند چون چنی و‬ ‫روسیه برای پر کردن خال ناشی از عقب نشینی آمریکا از منطقه‬ ‫تالش می کنند»‪.‬‬ ‫دکتر محمود حمدی ابو القاسم بر این باور است «اگر دولت آمریکا‬ ‫نتواند تعادل در خاورمیانه ایجاد کند و منافع تمامی کشورها و‬ ‫بازیگران را در این توافق هسته ای تامنی نمایند منطقه در مسیر‬ ‫انفجار حرکت خواهد کرد و حتی موضوع برجام به یک چالش‬ ‫و مشکل منطقه تبدیل خواهد ش��د‪ .‬به عبارت دیگر اگ��ر برجام‬ ‫اصالح نشود و تغییری در مورد بنودی که از ‪ ۲۰۲۵‬لغو می شود‬ ‫انجام نشود ایران رفته رفته هسته ای خواهد شد و اینجاست که‬ ‫بسیاری از کشورهای منطقه به این فکر می افتند که برای عدم‬ ‫ایجاد اختالل در موازنه قوا برنامه هسته ای داشته باشند چون‬ ‫ایران رفته رفته یک برنامه هسته ای پیشرفته ای خواهد داشت و‬ ‫حتی ممکن است به سمت فعالیت و برنامه هسته ای نظامی هم‬ ‫حرکت کند‪ .‬خب این آغاز مسابقه تسلیحات هسته ای در منطقه‬

‫تجمع اعتراضی معلمان در‬ ‫کردستان ایران‬

‫دکتر محمود حمدی‬ ‫ابو القاسم‬

‫‪24‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫گروگان های آمریکایی در‬ ‫دست تظاهرکنندگان‬

‫موثر اپوزیسیون خارج کشور با داخل‪ .‬دوم‪ :‬برنامه های کشورهای‬ ‫خارجی بر اعتبار و فعالیت و نقش ای��ن گ��روه ه��ای مخالف برای‬ ‫مبارزه با رژیم تاثیر گذار است‪ .‬پس بی تردید شکاف بنی اکثریت‬ ‫گروه های کم درآمد و فقیر و اپوزیسیون خارج کشور وجود دارد‬ ‫مثل شکافی که بنی مردم و حاکمیت ایجاد شده است‪ .‬به همنی دلیل‬ ‫هم وقتی برخی از معترضان در دسامبر ‪ ۲۰۱۷‬شعار «رضا شاه‬ ‫روحت شاد» سر دادند عده دیگری در پاسخ فریاد زدند «به عقب‬ ‫برنمی گردیم»‪ .‬منظور گروه دوم این است که گزینه های ارتجاعی‬ ‫نمی خواهیم‪ .‬این نشان می دهد که مردم ایران به دنبال یک گزینه‬ ‫دیگر هستند ام��ا ای��ن گزینه هنوز مشخص نیست که چه چیزی‬ ‫است»‪.‬‬ ‫این کارشناس مسایل ایران در ادامه گفت «رژیم فعلی همچنان می‬ ‫تواند چهره اپوزیسیون خ��ارج کشور را مخدوش کند و اینگونه‬ ‫ترویج کند که این گروه ها در قالب یک توطئه بنی املللی برای ضربه‬ ‫به امنیت و موقعیت ایران فعالیت می کنند‪ .‬رژیم ایران تبلیغات و‬ ‫هجمه گسترده ای علیه گروه های اپوزیسیون خارج کشور و گفتمان‬ ‫و خواسته ها و نقش آنها در افشای ماهیت برنامه هسته ای در‬ ‫‪ ۲۰۰۲‬انجام می دهد‪ .‬برخی گروه های اپوزیسیون خارج خواهان‬ ‫اعمال فشار و تحریم حداکثری علیه رژیم هستند و اکثریت مردم‬ ‫ایران به این رویکرد به چشم خیانت ملی نگاه می کنند‪ .‬سرانجام‬ ‫هر گونه اقدام نظامی خارجی مردم ایران را گرفتار می کند‪ .‬ضمنا‬ ‫حافظه جمعی مردم ایران هنوز نقش مجاهدین خلق علیه رژیم ایران‬ ‫در جنگ ایران و عراق را فراموش نکرده است و رژیم فعلی هم از‬ ‫هر فرصتی استفاده می کند تا نقش آفرینی و مبارزه مسلحانه و‬ ‫خشونت آمیز مجاهدین خلق در داخل کشور را به مردم یادآوری‬ ‫کند»‪.‬‬ ‫ابو القاسم اظهار کرد «گروه های اپوزیسیون خارج کشور امیدوارند‬ ‫دولت آمریکا با یک رویکرد سختگیرانه بتواند رژیم فعلی را تضعیف‬ ‫کند یا کنار بزند اما بنی آمال و آرزوهای اپوزیسیون خارج کشور و‬ ‫استراتژی آمریکا شکاف جدی وجود دارد‪ .‬دولت آمریکا در نهایت‬ ‫به دنبال تغییر رفتار رژیم است نه سرنگونی‪ .‬آمریکایی ها با فشار‬ ‫حداکثری در صدد کشاندن ایران به میز مذاکره هستند و سرنگونی‬ ‫رژیم روی میز دولت آمریکا نیست‪ .‬دولت دموکراتیک در ایران که‬

‫‪23‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫اپوزیسیون خارج کشور به دنبال آن است هنوز اولویت آمریکا و‬ ‫غرب نیست‪ .‬می توان گفت گروه های اپوزیسیون خارج کشور تا‬ ‫ح��اال موفق نشدند نقشی را که خمینی قبل از انقالب ‪ ۱۹۷۹‬در‬ ‫تبعید بازی کرد ایفا کنند؛ شاید به این دلیل که اپوزیسیون خارج‬ ‫کشور یا چهره های شناخته شده مخالف رژیم در تبعید از وزن‬ ‫و اعتبار حقیقی در ش��رای��ط روی زم�ین ب��رخ��وردار نیست‪ .‬گ��روه‬ ‫های اپوزیسیون خارج کشور عمدتا روی مساله سرنگونی رژیم‬ ‫و حمایت از غرب تمرکز کرده اند و گفتمان و برنامه واقعی درباره‬ ‫گزینه جایگزین رژیم فعلی ارایه نکرده اند»‪.‬‬ ‫او درب��اره اولویت های دولت آمریکا که برنامه هسته ای و موشک‬ ‫های بالستیک و رفتار رژیم در منطقه است افزود «مساله آزادی و‬ ‫سرکوب و حقوق بشر در ایران تقریبا از دستور کار آمریکا خارج‬ ‫شده اما سوال اینجاست که آیا در صورت تغییر اهرم های فشار‬ ‫اولویت های دولت آمریکا دچار تغییر خواهد شد»‪ .‬او افزود «این‬ ‫رویکرد آمریکا گروه های اپوزیسیون داخل و خارج ایران را دچار‬ ‫ناامیدی و سرخوردگی کرده حتی این رویکرد در دولت ترامپ هم‬ ‫ب��ود و آش�ک��ارا نشان داد مسائل آزادی و سرکوب و حقوق بشر‬ ‫در اولویت آمریکا نیستند و ب��ران��دازی هم در سیاست دول��ت های‬ ‫دموکرات و جمهوری خواه آمریکا جایی نداشته و ندارد‪ .‬آنها فقط‬ ‫به ای��ران فشار می آورن��د مثل اتفاقی که در دوره بوش پس از ‪۱۱‬‬ ‫سپتامبر اتفاق افتاد اما بوش دوباره به همکاری با ایران در عراق‬ ‫و افغانستان بازگشت»‪.‬‬ ‫دکتر محمود حمدی اب��و القاسم ی��ادآور شد «دول��ت بایدن مساله‬ ‫دموکراسی را در اولویت قرار داده و در صدد بازتشکیل ائتالفات‬ ‫آم��ری�ک��ا در ع��رص��ه ب�ین امل�ل�ل��ی اس��ت ام��ا دول ��ت آم��ری�ک��ا ن�م��ی ت��وان��د‬ ‫دموکراسی را در ایران و حتی کشورهای دیگر پیش ببرد و اجرا‬ ‫کند‪ .‬حاال ممکن است برخی کشورها اقدامات صوری در این زمینه‬ ‫انجام دهند اما اصل قضیه عوض نمی شود و تغییرات بنیادین‬ ‫و اساسی رخ نمی دهد‪ ،‬به خصوص در شرایط کنونی بنی املللی‬ ‫که مساله حفظ حاکمیت ملی و عدم دخالت در امور داخلی پررنگ‬ ‫شده و گروه مخالف آمریکا به رهبری روسیه و چنی در حال نقش‬ ‫آفرینی هستند و اجازه بکارگیری ساز و کارهای بنی املللی برای‬ ‫تنبیه کشورها در حوزه نقض حقوق بشر را نمی دهند»‪.‬‬

‫سیاست‬ ‫گسترده در ایران برخوردار نیستند»‪.‬‬ ‫او خاطر نشان کرد «گروه های سلطنت طلب در آمریکا خواستار‬ ‫تغییر نظام به واسطه انقالب مردمی هستند‪ .‬انقالب معموال زمانی‬ ‫رخ می دهد که مردم به این باور برسند که نظام حاکم قادر به حفظ‬ ‫جان و عقاید و رزق و روزی مردم نیست‪ .‬به عبارت دیگر‪ ،‬تا وقتی‬ ‫که مردم ایران قادر به تامنی نیازمندی های اساسی خود هستند و‬ ‫خطر جانی تهدیدشان نمی کند و با سرکوب امنیتی سراسری و‬ ‫مرگبار مواجه نیستند انقالب نمی شود»‪.‬‬ ‫مدیر گروه مطالعات موسسه بنی املللی پژوهش های ایران بر این‬ ‫ب��اور اس��ت «البته اگ��ر رژی��م ای��ران زی��اده روی کند و سیاست های‬ ‫اشتباه و نادرست تکرار شوند ممکن است گروه های اپوزیسیون‬ ‫موفق به تغییر رژیم به واسطه قیام مردمی شوند‪ .‬نباید فراموش‬ ‫ک��رد ک��ه اگ��ر ای��ن تغییر ات �ف��اق بیفتد ب��ه دل�ی��ل ح�م��ای��ت خ��ارج��ی از‬ ‫اپوزیسیون نخواهد بود»‪.‬‬ ‫این کارشناس مسایل ایران در ادامه گفت «حمایت خارجی نتیجه‬ ‫معکوس می دهد چون منجر به اتحاد و انسجام ملی می شود و‬ ‫افکار عمومی در داخل کشور را از گروه های اپوزیسیون بیزار می‬ ‫کند‪ .‬اپوزیسیون داخل کشور تنها گروهی است که می تواند رژیم‬ ‫فعلی را سرنگون کند‪ .‬اپوزیسیون خارج کشور کاری ازشان ساخته‬ ‫نیست مگر اینکه اقدامات جنایتکارانه جمهوری اسالمی را افشا‬ ‫کنند اما تصور نمی کنم که عمال و در شرایط روی زمنی مسیر‬ ‫تغییر را هدایت کنند‪ .‬افکار عمومی داخل کشور نیز از نقش رهبری‬ ‫اپوزیسیون تحت حمایت خارجی استقبال نمی کنند»‪.‬‬ ‫املراغی گفت «آمریکا همواره برای تماس و رایزنی با اپوزیسیون در‬ ‫تبعید پیش قدم می شد اما این سیاست آمریکایی ها در چند دهه‬ ‫گذشته موفق نبوده است‪ .‬اپوزیسیون خارج کشور رفته رفته دارند‬ ‫از دست آمریکایی ها کالفه می شود و تردید و ابهام درباره وزن و‬ ‫اعتبار اپوزیسیون خارج کشور در ایران افزایش یافته است‪ .‬برخی‬ ‫جریان های اپوزیسیون خارج کشور شروع کرده اند به تحرک در‬ ‫ایران‪ .‬به عنوان مثال عده ای در اعتراضات سراسری و گسترده در‬ ‫چند سال گذشته پرچم برخی گروه های اپوزیسیون خارج کشور‬ ‫را بلند یا در بعضی اماکن نصب می کنند اما با این حال نمی توان‬ ‫گفت که اپوزیسیون خارج کشور در میان مردم تاثیر و محبوبیت‬ ‫گسترده دارد»‪.‬‬ ‫او اظهار کرد «جنبش سبز نسبت به بقیه گروه های اپوزیسیون‬ ‫از محبوبیت ف ��راوان و گسترده ت��ری در جامعه ای��ران ب��رخ��وردار‬ ‫است‪ .‬البته جنبش سبز از حمایت آمریکا برخوردار نیست و ضمنا‬ ‫سیاست های احمدی نژاد و روحانی منجر به کاهش قابل مالحظه‬ ‫تاثیر و حضور جنبش سبز شد و به احتمال زیاد برچیدن کامل‬ ‫جنبش سبز به عهده رییس جمهوری بعدی است»‪.‬‬ ‫املراغی معتقد است «رژیم فعلی ایران به رغم تمام مشکالت داخلی‬ ‫و خارجی اما از قدرت سرکوبگری شدید مخالفان برخوردار است‬ ‫و م��ردم ای��ران در مسیر اعتراضات انقالبی به نقطه بی بازگشت‬ ‫نرسیده اند‪ .‬حاال درست است که اعتراضات مردمی در حال تکرار‬ ‫است اما این خیزش در سطح وق��وع انقالب نیست‪ .‬رژی��م ای��ران با‬ ‫استفاده از تجربیات خود در مبارزات انقالبی پیشنی و سرکوبگری‬ ‫این فضا را برای توده ها فراهم می کند تا با اعتراضات خشم خود‬ ‫را تخلیه کنند و بدین ترتیب کار به مرحله انقالب واقعی نکشد‪.‬‬ ‫رژیم ایران همچننی در هر حرکت اعتراضی با شناسایی رهبران رده‬ ‫پاینی در راستای بازداشت یا تصفیه فیزیکی آنها اقدام می کند»‪.‬‬ ‫املراغی در ادامه خاطر نشان کرد «البته نمی توان در مورد چرخش‬ ‫در سیاست راهبردی آمریکا درباره ایران پیش داوری کرد‪ .‬بحران‬

‫برجام بخش عمده سیاست دولت فعلی آمریکا درباره ایران است‪.‬‬ ‫درس ��ت اس��ت ک��ه ن�ش��ان��ه ه��ای��ی مبنی ب��ر تغییر ق��اب��ل م�لاح�ظ��ه در‬ ‫سیاست های آمریکا نسبت به دوره ریاست جمهوری اوباما وجود‬ ‫دارد اما دیدگاه و رویکرد دولت فعلی آمریکا در این باره در هاله‬ ‫ابهام است‪ .‬دولت آمریکا می خواهد رویکردش در قبال ایران با دولت‬ ‫ترامپ متفاوت باشد اما میراثی که ترامپ برایشان گذاشته به این‬ ‫سادگی از بنی نمی رود‪ .‬به اینها باید فشار در خود آمریکا و نیز‬ ‫فشارهای منطقه ای به خصوص اسراییل را اضافه کنیم که اجازه‬ ‫نمی دهند رویکرد و سیاست راهبردی دولت جدید آمریکا دچار‬ ‫تحول و تغییر بنیادین شود‪ .‬اما به هر حال باید چند ماه منتظر‬ ‫ماند و دید سیاست آمریکا چه سمت و سویی می گیرد»‪.‬‬

‫اپوزیسیون خارج کشور و آمریکا‬ ‫همزمان با بحث و گفتگو درباره طرح حمایت از اپوزیسیون خارج‬ ‫کشور گفتگوهای هسته ای در وی��ن جریان داش��ت‪ .‬ای��ن مذاکرات‬ ‫تالشی برای ایجاد راهکار برای برنامه هسته ای ایران است اما ایران‬ ‫همچنان بر غنی س��ازی و بی توجهی به قطعنامه ها و توافقاتی‬ ‫که پای آنها را پیشتر امضا کرده بود اصرار دارد‪ .‬آمریکا در دوره‬ ‫ریاست جمهوری پرزیدنت دونالد ترامپ در ‪ ۲۰۱۸‬از برجام خارج‬ ‫شد‪.‬‬ ‫دکتر محمود حمدی ابو القاسم مدیر گروه تحقیقات موسسه بنی‬ ‫املللی پژوهش های ایران در گفتگو با «املجله» گفت «آمریکا قصد‬ ‫براندازی رژی��م فعلی در ای��ران را ن��دارد مگر اینکه این رژی��م تهدید‬ ‫راهبردی برای آمریکا باشد‪ .‬ایران در اولویت دولت آمریکا نیست‪.‬‬ ‫آمریکا می داند که قدرت نظارت و کنترل تحوالت منطقه را دارد اما‬ ‫اگر رژیم ایران به عنوان یک چالش حقیقی برای آمریکا مطرح شود‬ ‫در آن زمان آمریکا رفتار متفاوتی در پیش خواهد گرفت»‪.‬‬ ‫ابو القاسم خاطر نشان کرد «اپوزیسیون داخل کشور مورد سرکوب‬ ‫گسترده و رویارویی ایدئولوژیک با طرفداران رژیم قرار دارد‪ .‬حاال‬ ‫درس ��ت اس��ت ک��ه ای ��ران در چ�ن��د س��ال گ��ذش�ت��ه صحنه اع�ت��راض��ات‬ ‫گسترده ب��وده ام��ا ای��ن اع�ت��راض��ات منجر ب��ه تغییر ش��رای��ط کنونی‬ ‫نشد‪ .‬گروه های اپوزیسیون خارج کشور می توانند به راحتی علیه‬ ‫رژیم و به دور از دستگاه های امنیتی و ارعاب گری فعالیت کنند‬ ‫اما آنها با دو مشکل اصلی روبرو هستند‪ :‬اول عدم ارتباط درست و‬

‫دکتر فتحی املراغی‬

‫‪22‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫صرفا برای تغییر‬ ‫رفتار رژیم‬

‫برنامه راهبردی دولت آمریکا درباره ایران حساب می کنند‪ .‬سازمان‬ ‫مجاهدین خلق در ‪ ۲۰۱۲‬از فهرست گروه های تروریستی آمریکا‬ ‫حذف شد و موفق شد تا ضمن فعالیت قانونی در آمریکا نیروهای‬ ‫بیشتری در مراکز تصمیم گیرنده آمریکا ب��رای مخالفت با رژیم‬ ‫ایران جذب کند‪.‬‬ ‫گردهمایی ساالنه سازمان مجاهدین خلق در ‪ ۱۷‬ژوئیه ‪ ۲۰۲۰‬با‬ ‫حضور بی سابقه نزدیک به هزار تن از چهره های سیاسی شاخص‬ ‫برگزار شد و مورد حمایت گسترده آمریکایی ها و اروپایی ها قرار‬ ‫گرفت‪ .‬عده ای بر این باورند که این حمایت سیگنال مثبت به گروه‬ ‫های اپوزیسیون درباره حمایت دولت آمریکا از آنها داد و انتقادهای‬ ‫تاریخی از اپوزیسیون را کنار گذاشته است‪.‬‬ ‫جان بولتون مشاور سابق امنیت ملی آمریکا و رودل��ف جولیانی‬ ‫وکیل پرزیدنت ترامپ و چهره های موثر در مراکز تصمیم گیرنده‬ ‫در این نشست حضور داشته و از برنامه سازمان مجاهدین خلق‬ ‫برای سرنگونی رژیم حمایت کردند‪ .‬البته حمایت گسترده آمریکایی‬ ‫ها از مجاهدین خلق به این معنا نیست که حمایت کنگره و مراکز‬ ‫تصمیم گیرنده از س��ازم��ان مجاهدین خلق بیشتر از گ��روه های‬ ‫سلطنت طلب است‪ .‬البته مشکل اصلی سرسپردگی به کاخ سفید‬ ‫نیست چون تمامی گروه های اپوزیسیون جمهوری اسالمی حامی‬ ‫و دوست آمریکا هستند اما مساله اولویت های استراتژیک آمریکا‬ ‫درباره ایران است‪.‬‬

‫تردید درباره وزن و اعتبار اپوزیسیون‬ ‫ح ��اال ای ��ن س� ��وال م �ط��رح م��ی ش ��ود ک��ه دول� ��ت آم��ری �ک��ا چ �ق��در روی‬ ‫اپوزیسیون جمهوری اسالمی در جهت تغییر از داخل ایران حساب‬ ‫می کند؟ ناگفته نماند که ایران و آمریکا روابط دیپلماتیک ندارند و‬ ‫تحریم و تهدید تیتر درشت مناسبات دو کشور پس از انقالب ‪۵۷‬‬ ‫بوده است یعنی زمانی که خمینی در ایران قدرت را به دست گرفت و‬

‫‪21‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫‪ ۴‬نوامبر ‪ ۱۹۷۹‬گروهی از دانشجویان انقالبی سفارت آمریکا ضمن‬ ‫اشغال سفارت آمریکا در تهران ‪ ۵۲‬کارمند و دیپلمات سفارت را‬ ‫برای ‪ ۴۴۴‬روز گروگان گرفتند‪ .‬این رویداد که به «بحران گروگان‬ ‫گیری» معروف شد در دوره ریاست جمهوری کارتر اتفاق افتاد‬ ‫و منجر به قطع روابط دیپلماتیک بنی دو کشور و بلوکه شدن پول‬ ‫های ایران و منع داد و ستد بنی دو کشور شد‪.‬‬ ‫دکتر فتحی املراغی مدیر گروه مطالعات موسسه بنی املللی پژوهش‬ ‫های ایران در گفتگو با «املجله» گفت‌ «مردم ایران چند بار کودتا و‬ ‫انقالب با اتکا به حمایت خارجی را تجربه کرده اند که در حافظه‬ ‫جمعی آنها تثبیت شده است؛ از انقالب مشروطه گرفته تا کودتا‬ ‫علیه مصدق و تا حدودی انقالب ‪ ۱۹۷۹‬نیز با حمایت خارجی انجام‬ ‫ش��د‪ .‬ع��ده ای بر ای��ن ب��اورن��د که انقالب در ای��ران با اتکا به حمایت‬ ‫خارجی در آینده امکان دارد و ممکن است که اتکای یکی از جریان‬ ‫های اپوزیسیون داخل کشور یا خارج به یک قدرت خارجی ممکن‬ ‫است رژیم فعلی در ایران را سرنگون کند»‪.‬‬ ‫امل��راغ��ی اف��زود «البته ب�ن��ده ک��ام�لا ب��ا ای��ن نظر مخالف هستم چون‬ ‫نخبگان سیاسی نسل اول انقالب همچنان حضور موثری در ارکان‬ ‫حاکمیت دارند‪ .‬نخبگان نسل اول انقالب مبارزه مسلحانه و غیر‬ ‫مسلحانه برای انقالب را تجربه کرده اند و اغلب آنها در گروه های‬ ‫شبه نظامی مسلح عضویت داشته اند و در سرنگونی رژیم شاه‬ ‫سهیم بودند‪ .‬رژیم فعلی با استفاده از این تجربه انقالبی مسلحانه و‬ ‫غیر مسلحانه موفق شد تا به طور قابل توجهی با کلیه انواع جریان‬ ‫های اپوزیسیون م��ورد حمایت خارجی مقابله کند و از پس آنها‬ ‫برآمد‪ .‬ضمنا اقدامات گسترده رژیم ایران در راستای روشنفکری‬ ‫انقالبی و تبلیغات بی امان رسانه ای و تبینی جنبه های تربیتی و‬ ‫معنوی در این سال ها باعث شده تا گروه های اپوزیسیون تحت‬ ‫حمایت خارجی مورد قبول و تایید افکار عمومی در ایران نباشند‪.‬‬ ‫به عنوان مثال می بینیم که مجاهدین خلق که زمانی تحت حمایت‬ ‫رژیم صدام حسنی بودند و نیز سلطنت طلبان از پایگاه اجتماعی‬

‫سیاست‬ ‫ح��ق تعینی سرنوشت ب��رای ملت ه��ای ساکن ای��ران را ب��ه رسمیت فقط یک قطعنامه تا حاال در کنگره در مورد حمایت از اپوزیسیون‬ ‫بشمرد و در امور کشورهای همسایه و منطقه دخالت نکند و به تصویب شده است‪.‬‬ ‫حاکمیت ملی کشورها احترام گذاشته و قواننی بنی املللی را اجرا‬ ‫کند‪ .‬چننی حکومتی می تواند جایگزین مناسبی برای رژیم فعلی روابط بی فروغ‬ ‫باشد تا تمام جهانیان از دست شرارت ها و تروریسم رژیم ایران‬ ‫نفس راحت بکشند»‪.‬‬ ‫مال مجید بلوچی در این زمینه با سعید حمیدان هم نظر است و‬ ‫او افزود «در جریان گفتگو و رایزنی با برخی از مسئوالن آمریکایی می گوید «دولت آمریکا و گروه های استقالل طلب روابط مستقیم‬ ‫و اروپایی متوجه شدم که برنامه رهایی و تغییر رژیم آخوندی مورد ندارند‪ .‬برخی از اعضای کنگره یا بعضی از سناتورهای سابق‬ ‫تایید آنها هم است‪ .‬بنابراین ائتالفی به نام «ائتالف مردم تحت ستم با این گروه ها ابراز همبستگی می کنند که این بی تردید گویای‬ ‫رژیم تروریستی ای��ران» تشکیل شد‪ .‬این ائتالف ملت های ساکن رویکرد سیاست خارجه نیست‪ .‬برخی از چهره های کنگره و سنا‬ ‫ایران و ملت هایی که سرزمینشان تحت اشغال رژیم ایران است و با گروه های سرنگون طلب مثل مجاهدین خلق یا سلطنت طلبان‬ ‫نیز مردم بقیه کشورهایی که تحت تاثیر فعالیت های تروریستی رابطه دارند چون اروپایی ها اساسا مخالف تجزیه ایران هستند و‬ ‫رژیم ایران قرار گرفته اند را در برمی گیرند و به عنوان هسته اصلی می گویند اگر ایران تجزبه شود فرصت برای بروز گروه های اسالم‬ ‫آغاز فعالیت و برنامه ریزی برای سرنگونی رژیم تروریستی فعلی گرای افراطی مهیا خواهد شد‪ .‬جنبش های اتنیکی مثل کردها و بلوچ‬ ‫در ایران نقش آفرینی خواهد کرد و با برنامه راهبردی آمریکا نیز ها و عرب های احواز نیز خواستار پیوسنت به گروه های اپوزیسیون‬ ‫در این زمینه همسویی دارد»‪.‬‬ ‫سرنگون طلب و برقراری حکومت فدرال هستند»‪.‬‬ ‫حمیدان یادآور شد «دیدگاه ما این است که ملت های ساکن ایران بلوچی در گفتگوی ک��وت��اه ب��ا «امل�ج�ل��ه» خ��اط��ر ن�ش��ان ک��رد «اینجا‬ ‫در مورد سرنوشت مشترک و همزیستی زیر سقف نظام بنی امللل پرسشی که مطرح می شود این است که ملل غیر فارس در صورت‬ ‫و با توجه به قواننی و معیارهای سازمان ملل و اصول دموکراسی سرنگونی رژی��م چ��ه ضمانت هایی ب��رای رس�ی��دن ب��ه حقوق خود‬ ‫به توافق برسند»‪.‬‬ ‫دارند؟ آیا ملل غیر فارس به خودمختاری یا فدرالیسم دست پیدا‬ ‫او خاطر نشان کرد «ما طرحی برای اتحاد گروه های اپوزیسیون می کنند؟ بلوچ ها همانند بقیه خلق ه��ای غیر ف��ارس تحت ستم‬ ‫ارای��ه کردیم و اسمش را گذاشتیم «ائتالف م��ردم تحت ستم رژیم دو گانه و مضاعف هستند‪ .‬اغلب بلوچ ها سنی هستند اما آنها‬ ‫تروریستی ایران»‪ .‬گروه ها و افرادی که خواهان سرنگونی رژیم و تندرو نیستند و حزب مردم بلوچستان نماینده بلوچ ها است‪ .‬آنها‬ ‫حق تعینی سرنوشت برای ملت های ساکن ایران و حق برخورداری خواهان فدرالیسم هستند و مناسبات عالی با تمام جریان های‬ ‫از حمایت بنی املللی پس از تغییر رژی��م هستند می توانند در این اپوزیسیون دارند»‪.‬‬ ‫ائتالف حضور داشته باشند»‪.‬‬ ‫او خاطر نشان کرد «بلوچ ها در تمامی کنفرانس های اپوزیسیون‬ ‫سعید حمیدان گفت «ملت های غیر ف��ارس گرفتار سازمان ها و شرکت می کنند و در سازمان مجاهدین خلق هم بلوچ داریم‪ .‬اما‬ ‫احزاب فارسی هستند که دیدگاه نادرست و افراطی و پیش داوری احزاب بلوچی با مجاهدین خلق رابطه رسمی ندارند شاید در حد‬ ‫های اشتباه درباره حقوق ملت های غیر فارس دارند اما به هر حال مناسبات و تماس های ف��ردی باشد‪ .‬به هر حال سیاست آمریکا‬ ‫نقاط مشترک فراوانی داریم که شاید تا کنون مورد توجه آنها قرار قابل اعتماد نیست»‪.‬‬ ‫نگرفته است‪ .‬توافق در مورد سرنگونی حکومت آخوندی و ایجاد از لیست سیاه تا روابط عالی‬ ‫آینده پررونق برای ملت های ایران پس از تغییر رژیم و سهیم شدن‬ ‫کشتیرانی‬ ‫در برقراری و حفظ صلح و امنیت بنی املللی و حفظ امنیت‬ ‫گروه های اپوزیسیون دیگری هستند که بر خالف بلوچ ها روی‬ ‫و مسیرهای داد و ستد جهانی از جمله موارد بارز همگرایی بنی‬ ‫اپوزیسیون فارس و غیر فارس است»‪.‬‬ ‫او گفت «یکی از نقاط اختالف اساسی بنی اپوزیسیون فارس و ملت‬ ‫های غیر فارس این است که گروه اول حق تعینی سرنوشت برای‬ ‫خلق های غیر فارس را نمی پذیرند»‪.‬‬ ‫سعید حمیدان افزود «روابط تمامی احزاب و گروه های اپوزیسیون‬ ‫با توجه به سرنوشت مشترک و همزیستی و همسایگی تاریخی‬ ‫بنی تمام ملت ها باید روابط راهبردی و سرنوشت ساز و عادالنه‬ ‫باشد تا بتوان در راستای تامنی منافع مردم فعالیت کرد و اقدامات‬ ‫مشترک برای مقابله با موانع تغییر رژیم تمامیت خواه و مستبد‬ ‫انجام داد‪ .‬سرانجام همه گروه ها باید حق تعینی سرنوشت برای‬ ‫ملت های غیر فارس را بپذیرند؛ خلق های غیر فارس در شرایط‬ ‫کنونی نه از منابع طبیعی سرزمینشان نفعی عایدشان شده و نه‬ ‫حق تعینی سرنوشت سیاسی خود را دارند»‪.‬‬ ‫ب��ا ت��وج��ه ب��ه آن�چ��ه گفته ش��د رواب��ط ب�ین آمریکایی ه��ا و گ��روه های‬ ‫اپوزیسیون سیاسی و استقالل طلب در ای��ران ک��م رون��ق اس��ت و‬ ‫تا حاال به مرحله تنظیم و ساماندهی اپوزیسیون نرسیده است‪.‬‬

‫‪20‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫سعید حمیدان رییس حرکه‬ ‫النضال العربی لتحریر االحواز‬

‫راهپیمایی مخالفان‬ ‫رژیم در واشنگنت برای‬ ‫سرنگونی رژیم‬

‫اتحاد اپوزیسیون ندارد‪.‬‬ ‫سعید حمیدان رییس حرکه النضال العربی لتحریر االحواز (جنبش‬ ‫عربی مبارزه آزادیبخش االحواز) ضمن استقبال و تایید هر برنامه‬ ‫ای ب��رای تغییر رژی��م گفت «قطعنامه مطرح ش��ده از س��وی آمریکا‬ ‫مورد تایید جنبش عربی مبارزه آزادیبخش االحواز قرار دارد چون‬ ‫هدف رهایی م��ردم منطقه و جهان و ملت های ساکن در ای��ران از‬ ‫دست این رژیم است»‪.‬‬

‫مردم ایران برای برقراری جمهوری دموکراتیک و سکوالر و غیر‬ ‫هسته ای است و اقدامات رژیم ایران در نقض حقوق بشر و حمایت از‬ ‫تروریسم را محکوم کرده و از دولت جو بایدن خواسته رژیم ایران را‬ ‫به خاطر سرکوب مردم ایران و حمایت از تروریسم بازخواست کند‪.‬‬ ‫نمایندگان آمریکایی حامی قطعنامه «‪ »118 HR‬می گویند با این‬ ‫اقدام می خواهند یک پیام فوری به دولت بایدن بفرستند و بگویند‬ ‫کنگره آمریکا خواهان بازخواست رژیم فاسد ایران به خاطر جنایت‬ ‫هایی است که علیه مردم ایران انجام داده و به خاطر اینکه همواره‬ ‫از تروریسم بنی املللی حمایت می کند‪.‬‬ ‫اختالف نظر درباره حق تعینی سرنوشت‬

‫اپوزیسیون ناهمگون‬ ‫بافت جمعیتی در ایران بر روی عرصه سیاسی تاثیر گذار است‪.‬‬ ‫بررسی ساختار جمعیتی کشورها می تواند بینش عمیقی درباره‬ ‫کشمکش های سیاسی در کشورها ایجاد کند‪.‬‬ ‫ب��ا ت��وج��ه ب��ه اینکه جغرافیای ان�س��ان��ی اس��اس��ا یکی از ش�ی��وه های‬ ‫تحلیل سیاسی و عوامل مهم فهم رویدادها و نحوه تعامل با آنها‬ ‫است می توان گفت که اهداف و برنامه های گروه های اپوزیسیون‬ ‫تفاوت بنیادین با هم دارند و در نتیجه منجر به ایجاد اپوزیسیون‬ ‫ناهمگون شده است‪.‬‬ ‫پاالنی بر ای��ن ب��اور اس��ت که اح��زاب و گ��روه ه��ای متنوع و متفاوت‬ ‫در اپوزیسیون جمهوری اسالمی فعالیت می کنند و این تفاوت و‬ ‫اختالف نظرها باعث عدم ایجاد یک گفتمان مشترک بنی آنها شده‬ ‫است‪ .‬گروه ها و احزاب ملل غیر فارس بارها در کنفرانس های خود‬ ‫در تبعیدگاه همواره بر خواسته فدرالیسم تاکید کرده اند اما مثال‬ ‫مجاهدین خلق مخالف فدرالیسم هستند و از آن به عنوان سرآغاز‬ ‫تجزیه یاد می کنند‪ .‬ضمنا دول��ت آمریکا برنامه مشخصی برای‬

‫‪19‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫حمیدان در گفتگو با «املجله» افزود «حوزه جغرافیایی ایران در دهه‬ ‫های نه چندان دور از نظر سیاسی و تا حدودی ساختار جمعیتی‬ ‫تجزیه شده است‪ .‬به رغم تنوع و گوناگونی گروه های اپوزیسیون‬ ‫ما ب��رای ایجاد دی��دگ��اه و برنامه مشترک بنی گ��روه ه��ای ملل غیر‬ ‫فارس در اپوزیسیون جمهوری اسالمی در حال رایزنی و گفتگو‬ ‫هستیم‪ .‬این برنامه سرنگونی رژیم تروریستی جمهوری اسالمی‬ ‫و برقراری دولت مدنی و دموکراتیک است که حق تعینی سرنوشت‬ ‫برای ملل ساکن محدوده جغرافیایی ایران را به رسمیت بشناسد‬ ‫و در امور کشورهای همسایه و منطقه دخالت نکرده و حاکمیت‬ ‫ملی کشورها را محترم شمرده و قواننی بنی املللی را رعایت کند‪.‬‬ ‫سازمان مجاهدین خلق و تمامی خلق های ساکن ای��ران از جمله‬ ‫گ��روه ه��ای اپوزیسیون ف��ارس که کمتر از ‪ ۲۰‬درص��د جمعیت این‬ ‫کشور را تشکیل می دهند و عرب های احواز که ‪ ۱۸‬درصد جمعیت‬ ‫کشور را تشکیل می دهند و منابع عمده اقتصاد ایران از جمله نفت‬ ‫و گاز در احواز است و نیز ملت های بلوچ و آذربایجان جنوبی و‬ ‫کرد بر برنامه تغییر رژیم تروریستی در ای��ران اتفاق نظر دارند‪.‬‬ ‫آنها خواستار ایجاد یک حکومت مدنی و دموکراتیک هستند که‬

‫سیاست‬

‫واشنگنت و تهران؛ تنبیه حاکمیت و هیاهوی حتریم ها‬

‫شکاف بنی اهداف اپوزیسیون‬ ‫جمهوری اسالمی و اسرتاتژی آمریکا‬

‫اربیل‪ :‬روشن قاسم‬ ‫س��وران پاالنی فعال سیاسی مخالف جمهوری اسالمی می گوید‬ ‫«وقتی درباره سابقه روابط بنی مخالفان رژیم و مجامع بنی املللی‬ ‫صحبت می کنیم نباید دچار ناامیدی و سرخوردگی شویم و نباید‬ ‫در مسیر رهایی از این رژیم کم بیاوریم‪ .‬حجم انبوهی از ناامیدی‬ ‫در حافظه ما ثبت شده است‪ .‬بی اعتمادی و ناامیدی ملت های ایران‬ ‫از مواضع بنی املللی منجر به ایجاد کوله باری از سرخوردگی شده‬ ‫اس��ت‪ .‬ناامیدی و سرکوب شانه به شانه هم علیه ملت ه��ای ای��ران‬ ‫حرکت می کنند اما تنها چیزی که می توان به آن اتکا کرد مبارزه‬ ‫تمامی ملت های ایران است»‪ .‬سوران پاالنی که در سرزمینی غیر از‬ ‫سرزمنی مادری اش چشم به جهان گشود و در تبعیدگاه و به عنوان‬ ‫مخالف رژیم بزرگ شد بر این باور است که به گفته خودش روزی‬ ‫به روژهالت یا کردستان تحت اشغال رژیم ایران باز خواهد گشت‪.‬‬ ‫اعضای کنگره آمریکا قطعنامه «‪ »118 HR‬را اخیرا م��ورد تایید‬ ‫قرار دادن��د‪ .‬این قطعنامه خواستار حمایت از خواسته مردم ایران‬ ‫برای جمهوری دموکراتیک و سکوالر و غیر هسته ای شده است‪.‬‬ ‫پاالنی که در برنامه وزارت خارجه آمریکا با عنوان «تربیت رهبران‬ ‫جوان آینده در خاورمیانه» شرکت کرده گفت «حمایت خارجی و‬ ‫جامعه جهانی از ملل غیر فارس در ایران و از فارس ها‪ ..‬یعنی از‬ ‫مخالفان رژیم در داخل و خارج و جنبش های استقالل طلب و گروه‬ ‫های مسلح خلق های غیر فارس از اهمیت فراوانی برخوردار بوده‬ ‫و می تواند به اهرم فشار برای سرنگونی یا تضعیف رژیم ایران‬ ‫مورد استفاده قرار بگیرد»‪.‬‬ ‫پاالنی در ادامه گفتگو با «املجله» خاطر نشان کرد «آمریکایی ها در‬ ‫سال های گذشته موضع قاطعانه در برابر حکومت ایران و دخالت‬ ‫ها و افزایش نفوذ رژیم در کشورهای منطقه و نقض حقوق بشر‬ ‫از سوی حکومت در نظر نگرفتند‪ .‬وقتی که رژیم ایران تحریم می‬ ‫شد اعالم می کردند که هدف تنبیه و تغییر رفتار رژیم ایران است‬ ‫نه سرنگونی و نه حمایت از اپوزیسیون و گروه های استقالل طلب‬

‫خلق های غیر فارس برای رسیدن به حقوقشان‪ .‬اما به هر حال هر‬ ‫اقدامی علیه رژیم ایران مورد تایید احزاب کرد ایران و تمامی گروه‬ ‫های اپوزیسیون فارس و غیر فارس در داخل و خارج کشور است‬ ‫چون بقای جمهوری اسالمی تهدیدی علیه همه ملت های ایران و‬ ‫کشورهای منطقه و جهان است»‪.‬‬ ‫او ی��ادآور شد «اح��زاب جنبش استقالل طلب در کردستان شرقی‬ ‫پس از ورود آمریکایی ها به افغانستان و عراق برای کسب حمایت‬ ‫واق�ع��ی آمریکا ت�لاش ک��ردن��د و ک��رده��ا در ک��ردس�ت��ان ای��ران و بقیه‬ ‫جنبش های غیر فارس استقالل طلب و احزاب اپوزیسیون امیدوار‬ ‫بودند از حمایت آمریکا ب��رای سرنگونی جمهوری اسالمی بهره‬ ‫مند شوند اما متاسفانه پس از تصمیم دولت آمریکا برای خروج از‬ ‫افغانستان و عراق امید به تغییر استراتژی آمریکا درباره حکومت‬ ‫ای��ران ک��م رن��گ ش��د»‪ .‬او گفت «اپ��وزی�س�ی��ون ک��رد در مناطق م��رزی‬ ‫هستند و پایگاه های آموزشی و نیرو و شبکه گسترده ای متشکل‬ ‫از گروه های داخلی دارند‪ .‬تمامی احزاب عمده و اصلی گروه های‬ ‫مسلح دارند که به حمله و مبارزه مسلحانه علیه سپاه و دستگاه‬ ‫های امنیتی ایران ادامه می دهند‪ .‬مردم کردستان چندین بار قیام‬ ‫کردند و اعتراضات مردمی این منطقه را در برگرفت که به بدترین‬ ‫شکل سرکوب شدند‪ .‬احزاب کرد در کردستان حضور موثر و فعالی‬ ‫دارن��د و قادر به ایجاد تحول هستند اما اح��زاب کرد ای��ران تا حاال‬ ‫تنها با برخی نمایندگان کنگره آمریکا و بعضی از کارکنان وزارت‬ ‫خارجه آمریکا یا شماری از کنسولگری های آمریکا و نهادهای‬ ‫حقوق بشری ارتباط دارند»‪ .‬او افزود «گروه ها و احزاب کرد ایران‬ ‫موفق ب��ه ای�ج��اد ی��ک گفتمان یکپارچه سیاسی درب ��اره ک��رده��ا در‬ ‫آمریکا نشده اند و اگر می توانستند این کار را انجام دهند تاثیر به‬ ‫مراتب بیشتری در مراکز تصمیم گیری و سیاسی آمریکا داشتند‬ ‫و صدای مردم کرد و ظلم و ستم رژیم ایران علیه کردها را به مراکز‬ ‫تصمیم گیرنده در آمریکا و رسانه های آمریکایی و مراکز راهبردی‬ ‫و پژوهشکده ها می رساندند»‪.‬‬ ‫‪ ۲۲۰‬نماینده کنگره آمریکا در آوریل ‪ ۲۰۲۱‬قطعنامه «‪ »118 HR‬را‬ ‫مورد تایید قرار دادند‪ .‬این قطعنامه خواستار حمایت از خواسته‬

‫‪18‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫پاکستان و سعودی معتقدند که تنها راهکار برای پیشبرد صلح در افغانستان دست یابی‬ ‫به توافق سیاسی همه جانبه است‬

‫این شورا برای اجرای مفاد توافقنامه های بنی دو کشور یعنی‬ ‫تفاهم نامه همکاری برای مقابله با جرم و تفاهم نامه همکاری‬ ‫در زمینه مبارزه با قاچاق مواد مخدر و قرص های روانگردان‬ ‫تالش خواهد کرد و در زمینه شناسایی زمینه های همکاری‬

‫سعودی از جمله‬ ‫منابع ارزی مهم‬ ‫پاکستان است‬

‫‪17‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫مشترک بیشتر نقش آفرینی خواهد کرد‪.‬‬ ‫در پایان باید گفت اگر سفرهای منظم مقام های ارشد دو کشور‬ ‫ادام��ه پیدا کند می تواند نقش کلیدی ب��رای پیشبرد مناسبات‬ ‫دوستی و همکاری دو جانبه ایفا کند‪.‬‬

‫این بیانگر توجه فزاینده سرمایه گذاران پاکستانی به استفاده روابط نهادمند‬

‫از فرصت های سرمایه گذاری جذاب و رقابت پذیری اقتصاد‬ ‫سعودی است‪ .‬سرمایه گذاری های پاکستان در سعودی به ‪۳۶۲‬‬ ‫مورد رسید که ‪ ۱۹‬مورد به شکل سرمایه گذاری مشترک و بقیه‬ ‫از سوی شرکت های پاکستانی انجام شده است‪.‬‬ ‫بخش ساخت و ساز و صنایع تبدیلی از جمله زمینه های مهم‬‫سرمایه گذاری شرکت های پاکستانی است که به ترتیب ‪۱۴۸‬‬ ‫و ‪ ۱۲۴‬سرمایه گذاری انجام شده و حوزه ارتباطات و فناوری‬ ‫اط�لاع��ات و عمده ف��روش��ی و خ��رده ف��روش��ی در جایگاه بعدی‬ ‫سرمایه گذاری پاکستانی در سعودی هستند‪.‬‬ ‫شرکت ه��ای سعودی ف��راوان��ی در تاسیسات مهم پاکستانی‬‫سرمایه گ��ذاری ک��رده ان��د ک��ه در ای��ن میان م��ی ت��وان ب��ه شرکت‬ ‫خ��دم��ات ات��وم�ب�ی��ل پ �ت��روم�ین و ش��رک��ت ان� ��رژی و آب ال�ج�م�ی��ح و‬ ‫فروشگاه مواد غذایی صافوال و آکوا پاور اشاره کرد‪.‬‬ ‫سعودی منبع ارزی مهمی ب��رای اقتصاد پاکستان به شمار‬‫می رود‪ .‬حواله ه��ای نیروهای ک��ار پاکستانی در سعودی که‬ ‫بیش از دو میلیون نفر در سعودی هستند از جمله منابع ارزی‬ ‫پاکستان اس��ت‪ .‬این اف��راد در شکوفایی و رون��ق اقتصادی دو‬ ‫کشور سهیم هستند‪.‬‬ ‫زمینه های همکاری کنونی بیانگر استحکام روابط اقتصادی دو‬ ‫کشور است‪ .‬سعودی و پاکستان زمینه های همکاری بیشتر و‬ ‫گسترده تری در آینده دارند و این را توافقات و تفاهم نامه های‬ ‫متعدد نشان می دهد که در بخش های فاینانس طرح های انرژی‬ ‫و زیرساختارها و حمل و نقل و آب و مخابرات امضا شده است‪.‬‬ ‫سعودی به پاکستان از طریق مطالعات زمنی شناسی و حفاری‬ ‫برای شناسایی منابع معدنی کمک می کند و این می تواند زمینه‬ ‫ای برای سرمایه گذاران سعودی و خارجی و محلی ایجاد نماید‪.‬‬

‫ش��ورای عالی هماهنگی بنی سعودی و پاکستان در راستای‬ ‫اجرای اهداف چشم انداز ‪ ۲۰۳۰‬سعودی تشکیل شد‪ .‬گسترش‬ ‫و تحکیم روابط خارجی سعوی با بازیگران موثر منطقه و جهان‬ ‫از جمله برنامه های این سند است‪ .‬شاهزاده محمد بن سلمان‬ ‫ولیعهد سعودی در جریان سفر به پاکستان در فوریه ‪۲۰۱۹‬‬ ‫نیز به هدف یاد شده اشاره کرد‪.‬‬ ‫نتایج سفر اخیر عمران خان نخست وزیر پاکستان به سعودی‬ ‫نشان می دهد که تاسیس این شورا چقدر برای پاکستان مهم‬ ‫اس��ت‪ .‬ب��ه ه��ر ح��ال ش ��ورای ع��ال��ی هماهنگی ب�ین دو ک�ش��ور در‬ ‫راستای اجرای برنامه های سند چشم انداز ‪ ۲۰۳۰‬است‪ .‬سند‬ ‫چشم ان��داز ‪ ۲۰۳۰‬تاکید می کند که اهمیت سفرهای خارجی‬ ‫مقام های سعودی فقط به خود سفر و مالقات ها و امضای‬ ‫تفاهم نامه همکاری و توافقات خالصه نمی شود بلکه جنبه‬ ‫اجرایی از اهمیت بیشتری برخوردار است‪ .‬اصال اگر بنا باشد‬ ‫که توافقات و تفاهم نامه ها روی کاغذ بمانند و به مرحله اجرا‬ ‫نرسند چه فایده ای دارند؟ نکته مهم تر اجرا و پیگیری مستمر‬ ‫مفاد توافقات است‪.‬‬ ‫بنابراین تاسیس شورای عالی هماهنگی گام مهم برای پیگیری‬ ‫و اجرای مفاد توافقات است و می تواند چشم اندازهای گسترده‬ ‫برای رشد اقتصادی و تحکیم مناسبات تجاری بنی دو کشور‬ ‫ایجاد کند‪.‬‬ ‫بالل اکبر سفیر پاکستان در سعودی با اشاره به این نکته گفت‬ ‫«در صدد تنظیم نقشه جامع برای اجرای برنامه های گسترش‬ ‫همکاری هستیم‪ .‬شورای هماهنگی در راستای تعمیق همکاری‬ ‫و رواب��ط دو جانبه فعالیت می کند و دو کشور ب��رای افزایش‬ ‫همکاری و اجرای اهداف مشترک تالش خواهند کرد»‪.‬‬

‫‪16‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫چندین قرارداد به ارزش‬ ‫‪ ۲۰‬میلیارد دالر بنی‬ ‫سعودی و پاکستان‬ ‫منعقد شد‬

‫عمران خان نخست وزیر‬ ‫پاکستان مورد استقبال‬ ‫شاهزاده محمد بن‬ ‫سلمان ولیعهد سعودی‬ ‫قرار گرفت (واس)‬

‫ندارد اتفاق نظر دارند و بر این باورند که باید جلوی کلیه انواع‬ ‫تروریسم را گرفت‪.‬‬ ‫حمایت بی قید و شرط از تمامی حقوق مشروع ملت فلسطنی‬‫حق تعینی سرنوشت و تشکیل کشور مستقل با مرزهای قبل از‬ ‫‪ ۱۹۶۷‬از جمله حقوق مردم فلسطنی است که پایتخت این کشور‬ ‫با توجه به طرح صلح عربی و قطعنامه های مربوطه سازمان‬ ‫ملل قدس شرقی است‪.‬‬ ‫حمایت از طرح سعودی برای حل بحران یمن‬‫طرح سعودی به منظور برقراری امنیت و ثبات در یمن از طریق‬ ‫دس��ت یابی به راه�ک��ار سیاسی جامع ب��رای حل بحران تنظیم‬ ‫ش��ده و ب��ه س��ه م��رج��ع ع�م��ده یعنی ط��رح صلح خلیجی و ساز‬ ‫و ک��اره��ای اج��رای��ی آن و نتایج م��ذاک��رات جامع ملی و قطعنامه‬ ‫های شورای امنیت از جمله قطعنامه ‪ ۲۲۱۶‬استناد کرده است‪.‬‬ ‫پاکستان اقدامات گروه شبه نظامی و تروریستی حوثی ها مثل‬ ‫حمله به خاک سعودی از طریق موشک های بالستیک و پهپاد‬ ‫را رد می کند‪.‬‬ ‫حمایت از راه�ک��اره��ای غیر خشونت آمیز ب��رای ب�ح��ران ه��ا و‬‫مشکالت کشورهای عربی منطقه‬ ‫در این میان به طور خاص به بحران جاری در سوریه و لیبی‬ ‫اشاره شده و گفته شده حمایت از تالش های سازمان ملل در‬ ‫این دو کشور حائز اهمیت است‪.‬‬ ‫صلح در کشمیر‬‫دو ط��رف ب��ر اهمیت ت��واف��ق آت��ش ب��س ب�ین پاکستان و هند در‬ ‫اقلیم جامو و کشمیر و اهمیت گفتگو به عنوان اب��زاری برای‬ ‫ح��ل مشکالت ب�ین طرفنی و ب��رق��راری صلح و ثبات در منطقه‬ ‫تاکید کردند‪.‬‬ ‫‪-‬صلح در افغانستان‬

‫‪15‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫دو کشور درباره دست یابی به راهکار سیاسی جامع به عنوان‬ ‫گزینه اول و آخر برای برقراری صلح در افغانستان تاکید کردند‪.‬‬ ‫تقویت همبستگی اسالمی‬‫دو ک�ش��ور درب ��اره اهمیت نقش س�ع��ودی ب��رای تقویت وح��دت‬ ‫اس�لام��ی و ح��ل مشکالت ج�ه��ان اس�ل�ام و در نهایت ب��رق��راری‬ ‫صلح و امنیت در منطقه و جهان اتفاق نظر دارند‪.‬‬ ‫حمایت از طرح های سعودی درباره مسایل بنی املللی‬‫م�س��ال��ه ت��ام�ین ام�ن�ی��ت مسیر ان�ت�ق��ال ان ��رژی در ج�ه��ان از جمله‬ ‫مشکالت مطرح است و دو کشور بر اهمیت تامنی امنیت صادرات‬ ‫نفتی و ثبات محموله ه��ای ان��رژی در جهان تاکید م��ی کنند‪.‬‬ ‫پاکستان حمایت خود را از طرح خاورمیانه سبز که از سوی‬ ‫سعودی ارای��ه شد اع�لام ک��رد‪ .‬ای��ن ط��رح ب��رای مقابله با بحران‬ ‫تغییرات آب و هوا ارایه شده است‪.‬‬

‫اقتصاد زمینه تعمیق و تحکیم روابط‬ ‫توافق بنی سعودی و پاکستان فقط در مسایل سیاسی نیست‬ ‫بلکه دو کشور مناسبات اقتصادی و تجاری گسترده دارند‪:‬‬ ‫میزان مبادالت بازرگانی در سه سال گذشته به ‪ ۳۳‬میلیارد‬‫ریال (واحد پول سعودی) رسید که از این مجموع حجم مبادالت‬ ‫تجاری در ‪ ۲۰۲۰‬در دوره شیوع کرونا ‪ ۹‬میلیارد ری��ال اعالم‬ ‫شد‪ .‬حجم ص��ادرات غیر نفتی سعودی به پاکستان در ‪۲۰۲۰‬‬ ‫بالغ بر ‪ ۲.۷۵‬میلیارد ریال و میزان واردات از پاکستان در مدت‬ ‫مشابه نزدیک به ‪ ۱.۹۷‬میلیارد ریال بوده است‪.‬‬ ‫رشد مجوزهای تمدید سرمایه گذاری های پاکستان در سعودی‬‫در ‪ ۵۲ .۲۰۲۰‬مجوز سرمایه گذاری برای شرکت های پاکستانی‬ ‫در این مدت صادر شد و این رقم در ‪ ۲۰۱۹‬حدود ‪ ۲۴‬مورد بود‪.‬‬

‫گزارش‬

‫نهادینه سازی و گسرتش روابط جتاری دو جانبه‬

‫سیاست و اقتصاد؛ زمینه های افزایش‬ ‫همگرایی بنی سعودی و پاکستان‬ ‫باکو‪ :‬احمد طاهر‬ ‫سفر عمران خان نخست وزیر پاکستان به سعودی ‪ ۸‬مه ‪۲۰۲۱‬‬ ‫به دعوت شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد سعودی انجام شد‬ ‫که انگیزه قوی برای تحکیم و گسترش مناسبات دو جانبه است‪.‬‬ ‫دو طرف در جریان این سفر به طور مستقیم و مفصل درباره‬ ‫راهکارها و زمینه های گسترش روابط در بخش های گوناگون‬ ‫برای تامنی منافع مشترک گفتگو کردند‪ .‬مقام های پاکستانی‬ ‫و سعودی در عنی حال به این نتیجه رسیدند که درباره مسائل‬ ‫و مشکالت متعدد و ف��راوان��ی در منطقه و جهان اتفاق نظر و‬ ‫دیدگاه مشترک دارند‪.‬‬ ‫می توان اهمیت سفر نخست وزیر پاکستان به سعودی را از‬ ‫دو جنبه بررسی کرد‪:‬‬ ‫اول‪ :‬ب��رخ��ی از ک �ش��وره��ای منطقه ب��ه دن �ب��ال ای �ج��اد اخ �ت�لاف و‬ ‫مخدوش کردن روابط بنی سعودی و پاکستان هستند اما سفر‬ ‫نخست وزی��ر پاکستان واک�ن��ش عملی درب ��اره ای��ن ت�لاش های‬ ‫بیهوده به شمار می رود‪ .‬طبیعتا کشورها همواره در برخی‬ ‫مسایل دیدگاه مشترک و در بعضی از موضوعات اختالف نظر‬ ‫دارن��د اما میزان و سطح این اختالفات بیانگر عمق و نزدیکی‬ ‫دو کشور است‪.‬‬ ‫دوم‪ :‬بررسی نتایج سفر نخست وزیر پاکستان نشان می دهد‬ ‫که منجر به گسترش و تحکیم هر چه بیشتر مناسبات دو جانبه‬ ‫شده است‪ .‬و باید به این نکته توجه داشت که عمران خان نخست‬ ‫وزیر پاکستان از وقتی که در ‪ ۲۰۱۸‬روی کار آمد هفت بار به‬ ‫سعودی سفر کرده است‪ .‬سعودی اولنی مقصد خارجی عمران‬ ‫خان بود‪ .‬او همچننی در ‪ ۲۰۱۹‬چندین بار عازم سعودی شد و‬ ‫سفر آخرش به سعودی از توجه و اهتمام او به گسترش و تحکیم‬ ‫روابط بنی پاکستان و سعودی خبر می دهد‪.‬‬ ‫این گ��زارش نگاهی انداخته به نتایج و دستاوردها و بازتاب و‬ ‫تاثیر سفر مهم نخست وزی��ر پاکستان ب��ه س�ع��ودی ب��ر آینده‬

‫روابط دو کشور‪.‬‬

‫سعودی و پاکستان؛ توافقات سیاسی‬ ‫در بیانیه مشترکی که در پایان سفر نخست وزی��ر پاکستان‬ ‫منتشر شد به روابط عمیق و سابقه تاریخی مناسبات دو کشور‬ ‫اشاره شده است‪ .‬مناسبات بنی سعودی و پاکستان در آوریل‬ ‫‪ ۱۹۴۰‬یعنی هفت س��ال قبل از استقالل پاکستان از بریتانیا‬ ‫آغ��از ش��د‪ .‬رواب��ط ب�ین دو کشور پ��س از استقالل پاکستان در‬ ‫‪ ۱۹۴۷‬دستخوش تحول گردید و دو طرف در راستای شناسایی‬ ‫زمینه های جدید همکاری و دوستی تالش کردند‪ .‬سعودی جزو‬ ‫نخستنی کشورهایی بود که استقالل و حاکمیت ملی پاکستان را‬ ‫به رسمیت شناخت و دو کشور در بیش از هفتاد سال گذشته‬ ‫در مسیر گسترش و تحکیم مناسبات ق��رار گرفتند تا سطح‬ ‫همکاری ب��ه «ش��راک��ت راه �ب��ردی» همه جانبه رس�ی��د‪ .‬ش��اه��زاده‬ ‫فیصل بن فرحان وزیر خارجه سعودی هم با انتشار توییتی‬ ‫ب��ه ای��ن مساله اش��اره ک��رد و گفت «اهمیت سفر نخست وزی��ر‬ ‫پاکستان ب��ه س�ع��ودی از رواب ��ط ژرف و ت��اری�خ��ی و پیوندهای‬ ‫مشترک ب ��رادری ب�ین س�ع��ودی و جمهوری اس�لام��ی پاکستان‬ ‫ناشی می شود‪ .‬سران دو کشور برادر نیز به مساله گسترش‬ ‫و تحکیم روابط توجه دارند»‪.‬‬ ‫توافق سیاسی بنی دو کشور در مسایل بنی املللی و منطقه ای‬ ‫بسیاری در این بیانیه آشکار شده است‪ .‬برخی از نکات مورد‬ ‫توافق دو طرف عبارتند از‪:‬‬ ‫رویارویی با تندروی و تروریسم‬‫دو کشور بر لزوم تالش مشترک کشورهای اسالمی برای مقابله‬ ‫با تندروی و خشونت و نکوهش فرقه گرایی و تالش گسترده در‬ ‫راستای برقراری امنیت و صلح بنی املللی تاکید کردند‪ .‬پاکستان‬ ‫و سعودی همچننی درباره تداوم تالش مشترک برای مبارزه با‬ ‫پدیده تروریسم که به ادی��ان یا نژاد یا رنگ و فرقه خاص ربط‬

‫‪14‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫ایستگاه مترو مرکز مالی‬ ‫ملک عبد الله در ریاض‬ ‫(فرانس پرس)‬

‫خارجی سعودی است‪:‬‬ ‫اول‪ :‬دولت سعودی زیر بار فشار و دخالت برخی طرف ها‬ ‫در مسائل داخلی یا خارجی نمی رود‪.‬‬ ‫دوم‪ :‬دول ��ت س �ع��ودی ه��ر گ��ون��ه دخ��ال��ت در ام ��ور داخ �ل��ی در‬ ‫کشورهای دیگر را بر اساس قواننی بنی املللی نمی پذیرد‪.‬‬ ‫دولت سعودی با توجه به رویکرد خارجی دو مساله مهم را‬ ‫در اولویت قرار داده است‪:‬‬ ‫اول‪ :‬نفت و ب��ازاری��اب��ی در ج�ه��ان‪ .‬دول��ت س�ع��ودی در ‪۲۰۲۰‬‬ ‫سازمان اوپک پالس را به وجود آورد که متشکل از کشورهای‬ ‫نفتی عضو و غیر عضو اوپک است‪ .‬این دستاورد تاریخی و‬ ‫بی سابقه باعث شد تا میزان تولید نفت کاهش بی سابقه پیدا‬ ‫کند که در بازگشت ثبات و تعادل به بازارهای جهان و مقابله‬ ‫با پیامدهای اقتصادی پاندومی کرونا در جهان سهیم بود‪.‬‬ ‫دوم‪ :‬حفاظت از محیط زیست در راستای رسیدن به توسعه‬ ‫پایدار‪.‬‬ ‫طرح اقتصاد سبز و بدون کربن دولت سعودی مورد حمایت‬ ‫و تایید گروه ‪ ۲۰‬قرار گرفت و این بیانگر تعهد و پایبندی‬ ‫س�ع��ودی ب��ه حفاظت از محیط زیست و مقابله ب��ا تغییرات‬ ‫اقلیمی در چارچوب توافق پاریس و معاهدات مربوطه است‪.‬‬ ‫چهارم‪ :‬موفقیت های کنونی در آینده بیشتر می شود‬

‫دولت سعودی در مسیر اجرای برنامه های متنوع سند چشم‬ ‫انداز ‪ ۲۰۳۰‬حرکت می کند و در آینده سیاست های گوناگون‬ ‫‪13‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫و ف��راوان��ی اج��را می شوند‪ .‬مرحله دوم اج��رای اه��داف سند‬ ‫‪ ۲۰۳۰‬توسط شاهزاده محمد بن سلمان در جریان ریاست‬ ‫شورای امور اقتصادی و توسعه کلید خورد‪ .‬این مرحله از‬ ‫سال ‪ ۲۰۲۱‬تا ‪ ۲۰۲۵‬طول می کشد‪.‬‬ ‫دولت سعودی در ارتباط با سند ‪ ۲۰۳۰‬دو مسیر را دنبال می‬ ‫کند‪ :‬اول حفظ شتاب کنونی اجرای اصالحات و دوم حرکت‬ ‫برای اجرای برنامه هایی که باید اجرا شود‪ .‬‬ ‫ب��ا ت��وج��ه ب��ه آن�چ��ه گفته ش��د اع�ل�ام سند چشم ان ��داز ‪۲۰۳۰‬‬ ‫سعودی نقطه آغازین برای اجرای تحوالت بنیادین و مهم در‬ ‫مسیر توسعه کشور بوده است‪ .‬چشم انداز ‪ ۲۰۳۰‬به اهداف‬ ‫فراوانی دست یافت و موفقیت های متعددی در حوزه های‬ ‫گوناگون داشت و از پس موانع فراوان برآمد‪ .‬شاهزاده محمد‬ ‫بن سلمان ولیعهد کشور با اشاره به این نکته گفت «چشم‬ ‫انداز ‪ ۲۰۳۰‬موفق به تحقق دستاوردهای بی سابقه و بررسی‬ ‫و رفع مشکالت ساختاری متعدد ظرف تنها ‪ ۵‬سال شد»‪.‬‬ ‫در پایان باید به نقش و تدبیر و دوراندیشی و آینده نگری‬ ‫س��ران سیاسی سعودی اش��اره ک��رد که توانستند سعودی‬ ‫را در دری��ای پر تالطم پیرامونی هدایت کنند و با عبور از‬ ‫مشکالت و موانع دستاوردها و موفقیت های بی سابقه رقم‬ ‫زدند و مسیر موفقیت در آینده را تنظیم کردند‪ .‬این رویکرد به‬ ‫مصلحت مردم سعودی است که چشم انداز ‪ ۲۰۳۰‬هدف آنها‬ ‫شده است‪ .‬فرزندان سعودی مسئولیت حمایت و پشتیبانی‬ ‫از سران کشور برای مقابله با خطرات داخلی و تهدیدهای‬ ‫منطقه ای و بنی املللی را بر عهده دارند‪.‬‬

‫اول‪ :‬رویکرد منطقه ای سعودی در ارتباط با ایران و دخالت‬ ‫های این کشور در منطقه‪ .‬ولیعهد سعودی گفت «سیاست‬ ‫سعودی ایجاد فضای مناسب برای رشد و شکوفایی جهان و‬ ‫کشورهای منطقه از جمله ایران است»‪ .‬او افزود «نمی خواهیم‬ ‫ایران شرایط دشواری داشته باشد‪ .‬ما بر عکس می خواهیم‬ ‫ای��ران رش��د کند و ما آنجا منافع داشته باشیم»‪ .‬شاهزاده‬ ‫محمد بن سلمان در همنی حال درباره رویکرد مداخله جویانه‬ ‫و ستیزه جویانه ایران در منطقه هشدار داد و افزود «مشکل‬ ‫ما با رفتارهای منفی ایران چه درباره برنامه هسته ای و چه‬ ‫درباره حمایت ایران از شبه نظامیان غیر قانونی در برخی‬ ‫کشورهای منطقه و برنامه موشک های بالستیک است»‪.‬‬ ‫شاهزاده محمد بن سلمان در خصوص یمن اظهار کرد که‬ ‫دولت سعودی بر خط مشی صلح و ثبات در یمن تاکید می‬ ‫کند‪ .‬او افزود «حوثی ها یمنی و عرب هستند و امیدوارم که‬ ‫حس عربگرایی در آنها دوب��اره ج��ان بگیرد»‪ .‬ای��ن اظهارات‬ ‫تاکیدی است بر اینکه دولت سعودی چقدر به ایجاد توافق‬ ‫و همگرایی در یمن اهمیت می ده��د و اینکه دول��ت سعودی‬ ‫خواستار این است که طرف های یمنی منافع ملی و کالن‬ ‫کشور را بر منافع شخصی و برنامه های گروهی غلبه دهند‪.‬‬ ‫دوم‪ :‬او درباره رویکرد بنی املللی سعودی گفت «دولت سعودی‬ ‫و دولت پرزیدنت جو بایدن ‪ ۹۰‬درصد اتفاق نظر دارد‪ ...‬ایالت‬ ‫متحده شریک استراتژیک ما اس��ت‪ ..‬رواب��ط بنی سعودی و‬ ‫آمریکا بر اساس منافع مشترک تنظیم شده است»‪ .‬شاهزاده‬ ‫محمد بن سلمان در همنی حال اف��زود «حاشیه اختالف با‬

‫دولت آمریکا ممکن است افزایش یا کاهش یابد و این طبیعی‬ ‫است‪ ..‬هیچ کشوری با کشور دیگری صد در صد همگرایی‬ ‫ندارد‪ ..‬حتی با نزدیک ترین کشورهای خلیجی به سعودی‬ ‫نیز توافق صد در صدی نداریم»‪.‬‬ ‫او تاکید کرد «دول��ت سعودی فشار از سوی هیچ کشوری‬ ‫را نمی پذیرد و منشور سازمان ملل بر لزوم دخالت نکردن‬ ‫کشورها در مسائل داخ�ل��ی ک�ش��وره��ای دی�گ��ر تاکید ک��رده‬ ‫است»‪ .‬این اظهارات گواه دو رویکرد اصلی غالب بر سیاست‬

‫‪12‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫راهکارهای طراحی مسکن‬ ‫پایدار در سند چشم انداز‬ ‫سعودی مورد توجه قرار‬ ‫گرفته است‬

‫سالن کنسرت مرایا‬

‫شاهزاده محمد بن سلمان‬ ‫ولیعهد سعودی در نشست‬ ‫خبری در ریاض ‪ ۲۵‬آوریل‬ ‫‪ ۲۰۱۶‬پس از اعالم سند‬ ‫چشم انداز ‪۲۰۳۰‬‬

‫‪ ۱۷.۶۲۵‬میلیارد ریال افزایش پیدا کرد‪.‬‬ ‫بورس سعودی (تداول) به شاخص های بازارهای نوظهور‬ ‫‪ MSCI‬و ‪ Standard & Poor›s‬و ‪Dow Jones‬‬ ‫پیوست و نهاد جدیدی به نام «فنی تک سعودی» در راستای‬ ‫ارائه خدمات مالی برای بازیگران موثر در بخش فناروی مالی‬ ‫ایجاد شد‪ .‬بدین ترتیب بورس سعودی به یکی از ده بورس‬ ‫بزرگ جهان تبدیل شده است‪.‬‬ ‫سهم تولید ملی بدون نفت از تولید ناخالص داخلی با استناد‬ ‫به اه��داف چشم ان��داز ‪ ۲۰۳۰‬از ‪ ۵۵‬درص��د در ‪ ۲۰۱۶‬به ‪۵۹‬‬ ‫درصد در ‪ ۲۰۲۰‬افزایش پیدا کرد‪.‬‬ ‫درآمد غیر نفتی با رشد ‪ ۲۲۲‬درصدی از ‪ ۱۶۶‬میلیارد ریال‬ ‫سعودی در ‪ ۲۰۱۵‬به ‪ ۳۶۹‬میلیارد ریال سعودی در ‪۲۰۲۰‬‬ ‫رسید‪ .‬تعداد کارخانه ها از ‪ ۷‬هزار و ‪ ۲۰۶‬کارخانه قبل از‬ ‫اع�لام چشم ان��داز ‪ ۲۰۳۰‬با رش��د ‪ ۳۸‬درص��دی به ‪ ۹‬ه��زار و‬ ‫‪ ۹۸۴‬کارخانه افزایش یافت‪ .‬در این راستا برنامه ها و طرح‬ ‫های مهمی برای افزایش مشارکت و سهم بخش خصوصی‬ ‫و اف��زای��ش شتاب تولید ناخالص داخلی و راه ان��دازی بانک‬ ‫صادرات و واردات و سیستم سرمایه گذاری در معادن اجرا‬ ‫شدند‪.‬‬ ‫نکته قابل تامل دیگر در اظ�ه��ارات ولیعهد سعودی اش��اره‬ ‫ب��ه نقش نفت در اقتصاد س�ع��ودی اس��ت‪ .‬ولیعهد سعودی‬ ‫گفت سند چشم ان��داز ‪ ۲۰۳۰‬سعودی در خصوص نفت و‬ ‫نقش نفت در اقتصاد و توسعه خواستار کنار گذاشنت کامل‬ ‫اقتصاد نفتی نشده است‪ .‬این بدین معناست که سند چشم‬ ‫انداز نگفته که اقتصاد سعودی باید کامال مستقل از نفت‬ ‫اداره شود‪ .‬بحث مهم سند چشم انداز این است که تمام ثروت‬ ‫های ملی و منابع انسانی و طبیعی در سعودی باید مورد‬ ‫استفاده بهینه و حداکثری قرار بگیرند و نباید فقط بر یک‬ ‫منبع درآمد زا یعنی نفت اتکا کرد‪ .‬او افزود «ایده مد نظر این‬ ‫است که ما تنها یک بخش نفتی نیستیم بلکه به دنبال این‬ ‫هستیم که صنایع تبدیلی و بخش های دیگر نیز همچون‬ ‫بخش نفت درآم��د زا و س��ودآور باشند و در راس�ت��ای تنوع‬ ‫‪11‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫اقتصادی و بزرگ کردن اقتصاد به دنبال فرصت آفرینی در‬ ‫بخش های غیر مرتبط با نفت هستیم»‪.‬‬ ‫ه��دف م��د ن�ظ��ر س�ن��د چ�ش��م ان ��داز ‪ ۲۰۳۰‬س �ع��ودی اس�ت�ف��اده‬ ‫حداکثری از منابع متعدد در دسترس در کشور و نیز توجه‬ ‫بر بخش نفت به عنوان پردرآمد ترین حوزه در حال حاضر‬ ‫است‪ .‬استفاده حداکثری و بکارگیری بهینه درآمدهای نفتی‬ ‫از جمله اهداف سند ‪ ۲۰۳۰‬است‪ .‬عده ای اینگونه القا می کنند‬ ‫که دولت سعودی در صدد رهایی از نفت است اما این استدالل‬ ‫درس ��ت ن�ی�س��ت‪ .‬ول�ی�ع�ه��د س �ع��ودی ت��اک�ی��د ک��رد «تحلیلگران‬ ‫بسیاری ب��ه اشتباه تصور م��ی کنند ک��ه س�ع��ودی در صدد‬ ‫رهایی از نفت است که این صد در صد اشتباه است‪ .‬ما در‬ ‫صدد استفاده از تمام حوزه ها خواه نفتی و خواه غیر نفتی‬ ‫هستیم»‪ .‬ش��اه��زاده محمد بن سلمان درب��اره نقش شرکت‬ ‫آرامکو در آینده گفت «دولت و آرامکو برای اختصاص دادن‬ ‫‪ ۳‬میلیون بشکه نفت از آرامکو به صنایع تبدیلی در ‪۲۰۳۰‬‬ ‫برنامه ریزی می کنند‪ .‬این بعد دیگری است که رشد و جهش‬ ‫بسیار بزرگی به دنبال خواهد داشت‪ ..‬آرامکو ظرفیت ها و‬ ‫فرصت های عظیمی برای تولید صنایع گوناگون دارد چون‬ ‫تقاضا برای خرید محصوالت این شرکت بسیار کالن است»‪.‬‬ ‫سوم‪ :‬قراردادهای بنی املللی و همکاری های منطقه‬ ‫ای؛ دستاوردهای چشم انداز ‪ ۲۰۳۰‬در حوزه خارجی‬

‫برنامه های سند چشم انداز ‪ ۲۰۳۰‬سعودی در حوزه خارجی‬ ‫نیز اثر گذار و پر دستاورد بود‪ .‬سیاست خارجی سعودی‬ ‫در سند مزبور در راستای ایجاد ثبات و امنیت در منطقه‬ ‫و همگرایی سیاسی و اقتصادی و امنیتی در عرصه بنی‬ ‫املللی تنظیم ش��ده اس��ت‪ .‬ولیعهد س�ع��ودی ب��ا اش��اره ب��ه این‬ ‫نکته گفت «دولت سعودی برای تقویت و گسترش همکاری‬ ‫با تمام شرکای خود در جهان تالش و با تمام کشورهای‬ ‫جهان همکاری می کند»‪ .‬او به دو نمونه از مناسبات خارجی‬ ‫سعودی که بر همنی اساس تنظیم شده اند اشاره کرد‪:‬‬

‫ش ��ورای جهانی سفر و گ��ردش�گ��ری پ��س از ص��دور وی��زای‬ ‫توریستی سعودی را به عنوان سریع ترین رشد گردشگری‬ ‫جهان معرفی کرد‪.‬‬ ‫• اپلیکیشن های آنالین متعددی برای معرفی چهره حقیقی‬ ‫سعودی و جاذبه های گردشگری متنوع فرهنگی و تفریحی‬ ‫و علمی و ورزشی و غیره راه اندازی شده است‪ .‬به عنوان مثال‬ ‫سامانه «روحیه سعودی» برای معرفی برنامه ها و فعالیت‬ ‫های متنوع استارت خورد‪.‬‬ ‫• ب��رن��ام��ه ه��ا و دوره ه��ای آم��وزش��ی و ک��ارآم��وزی در ح��وزه‬ ‫توریسم و هتلداری راه ان��دازی شده است‪ .‬در این میان می‬ ‫توان به کمپنی «آینده ات گردشگری است» در مارس ‪۲۰۲۱‬‬ ‫اشاره کرد و پیش بینی می شود که تا پایان سال میالدی‬ ‫جاری ‪ ۱۰۰‬هزار شغل جدید برای نیروهای بومی ایجاد کند‪.‬‬ ‫• راه اندازی برنامه «کیفیت زندگی» برای ایجاد بستر جدید‬ ‫ب��رای م��ردم در راستای استفاده از برنامه ه��ای فرهنگی و‬ ‫تفریحی و ورزشی‪ .‬در این راستا برنامه ها و کنسرت های‬ ‫موسیقی آغاز و سینماها بازگشایی شدند‪.‬‬ ‫• ح��وزه ورزش نیز م��ورد ت��وج��ه دول��ت ق��رار دارد‪ .‬مسابقه‬ ‫اتومبیل رانی فورمول ای برای اولنی بار در خاورمیانه برگزار‬ ‫شد و سعودی میزبان این مسابقه بود‪.‬‬ ‫• پ��روژه «دروازه الدرعیه» در ری��اض میزبان مسابقات بنی‬ ‫املللی بوکس سنگنی وزن و تنیس جهان بود که ‪ ۱.۲‬میلیون‬ ‫گردشگر جذب کرد‪.‬‬ ‫• رش��د ‪ ۲۶‬درص��دی شاخص هزینه گردشگران از ‪۱۳۰.۵‬‬ ‫میلیارد ریال در ‪ ۲۰۱۵‬به ‪ ۱۶۴.۶‬میلیارد ریال در ‪.۲۰۱۹‬‬

‫های عمومی نیز بر اثر این طرح های گوناگون از رقم ‪۵۷۰‬‬ ‫میلیارد ریال سعودی در ‪ ۲۰۱۵‬به حدود ‪ ۱.۵‬تریلیون ریال‬ ‫در ‪ ۲۰۲۰‬افزایش یافت‪ .‬این گواه نقش صندوق سرمایه گذاری‬ ‫ه��ای عمومی بر مبنای برنامه ش��اه��زاده محمد بن سلمان‬ ‫است‪ .‬او گفت «رشد اقتصادی هدف از ایجاد صندوق سرمایه‬ ‫گذاری های عمومی است‪ .‬ما می خواهیم یک صندوق سرمایه‬ ‫گذاری کالن ایجاد کنیم تا اینکه پس از ‪ ۲۰۳۰‬به یکی از منابع‬ ‫درآمد کشور تبدیل شود‪ .‬امروز چیزی از صندوق سرمایه‬ ‫گذاری های عمومی برداشت نمی شود و بخشی از سودهای‬ ‫دولت به این صندوق واگذار می شود‪ .‬حاال هدف ما این است‬ ‫تا دارایی های این صندوق تا ‪ ۲۰۳۰‬به رقم ده تریلیون ریال‬ ‫سعودی برسد و بعد بر اساس شرایط سیاست گذاری می‬ ‫کنیم‪ .‬میزان برداشت از صندوق سرمایه گذاری های عمومی‬ ‫از ‪ ۲.۵‬درصد بیشتر نخواهد بود تا بدین ترتیب فعالیت این‬ ‫صندوق ادامه پیدا کند»‪.‬‬ ‫جذابیت فضای کسب و ک��ار در سعودی منجر به افزایش‬ ‫‪ ۳۳۱‬درصدی سرمایه های خارجی مستقیم نسبت به ما قبل‬ ‫سند چشم انداز ‪ ۲۰۳۰‬شد؛ یعنی از ‪ ۵.۳۲۱‬میلیارد ریال به‬

‫دوم‪ :‬فضای جذاب برای کسب و کار و سرمایه‬ ‫گذاری‬

‫طرح های متنوع و متعددی در راستای اجرای برنامه های‬ ‫سند چشم انداز ‪ ۲۰۳۰‬برای ایجاد فضای مناسب و جذاب‬ ‫برای کسب و کارها ارائه شد‪ .‬دارایی صندوق سرمایه گذاری‬ ‫‪10‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫شاهزاده محمد بن سلمان‬ ‫ولیعهد سعودی در‬ ‫نشست خبری در ریاض‬ ‫‪ ۲۵‬آوریل ‪ ۲۰۱۶‬پس از‬ ‫رونمایی از سند چشم‬ ‫انداز ‪۲۰۳۰‬‬

‫اولنی لیگ فوتبال‬ ‫زنان در سعودی‬

‫ملک سلمان بن عبد العزیز‬ ‫آل سعود هنگام اعالم سند‬ ‫چشم انداز ‪ ۲۰۳۰‬سعودی‬ ‫در ریاض‬

‫اج��رای مرحله اول برنامه های تحول خواهانه و توسعه در‬ ‫چشم انداز ‪ ۲۰۳۰‬شد‪ .‬دستاوردها و موفقیت ها در حوزه‬ ‫های گوناگون مد نظر سند چشم ان��داز متعدد و گوناگون‬ ‫هستند‪.‬‬ ‫در واقع بررسی تمام دستاوردهای سند چشم انداز ‪۲۰۳۰‬‬ ‫در عرصه های سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و توسعه‬ ‫و آم��وزش و نظامی و امنیتی در یک گ��زارش کوتاه دش��وار‬ ‫به نظر می رسد اما می توان به برخی از بخش های اصلی‬ ‫اشاره کرد‪:‬‬ ‫اول‪ :‬گردشگری لوکوموتیو و پیشانی توسعه‬

‫گردشگری لوکوموتیو و پیشانی یک توسعه فراگیر و جامع‬ ‫است‪ .‬گردشگری دو بخش خدماتی و صنعتی دارد و به همنی‬ ‫دلیل عده ای آن را در حوزه خدمات و برخی دیگر توریسم‬ ‫را در رده صنایع تعریف می کنند‪ .‬فارغ از اختالف نظر بنی‬ ‫دو گروه اما بخش گردشگری در تولید ناخالص داخلی نقش‬ ‫بارزی دارد و از منابع درآمد زا به شمار می رود‪ .‬گردشگری‬ ‫در جذب سرمایه گذاری های داخلی و خارجی سهم عمده ای‬ ‫دارد و از حوزه های اشتغال زا به شمار می رود‪ .‬بنابراین‬ ‫بخش توریسم از جمله سیاست های ملی در راستای مقابله‬ ‫با نرخ فزاینده بیکاری در بنی جوانان است‪.‬‬ ‫گردشگری یکی از اهرم های اصلی برای اجرای اهداف سند‬ ‫چشم انداز ‪ ۲۰۳۰‬است و مورد توجه ویژه شاهزاده محمد بن‬ ‫‪9‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫سلمان ولیعهد قرار دارد‪ .‬وزارت گردشگری به منظور توجه‬ ‫به جنبه های گوناگون و ساماندهی و توسعه و ترویج حوزه‬ ‫توریسم ایجاد شد‪ .‬تاسیس صندوق توسعه گردشگری با‬ ‫سرمایه اولیه ‪ ۱۵‬میلیارد ریال سعودی نیز از جمله برنامه‬ ‫های دیگر دولت برای توسعه این بخش است‪ .‬این صندوق‬ ‫در راس�ت��ای ج��ذب سرمایه گ��ذاری و فاینانس مجتمع های‬ ‫گردشگری فعالیت می کند‪ .‬پروژه های کالن دیگر مثل «نیوم»‬ ‫و «آم ��اال» و «دری ��ای س��رخ» و «ق��دی��ه» و «دروازه درع�ی��ه» در‬ ‫راستای جذب و افزایش گردشگران به سعودی راه اندازی‬ ‫شده اند‪ .‬دولت سعودی از اماکن تاریخی و میراث فرهنگی‬ ‫نیز غافل نمانده است و شماری از اماکن تاریخی سعودی در‬ ‫فهرست یونسکو ثبت شده اند‪ ۲۴۱ .‬بنای قدیمی و تاریخی‬ ‫سعودی در ‪ ۲۰۱۷‬پذیرای گردشگران بودند و در ‪ ۲۰۲۰‬به‬ ‫‪ ۳۴۵‬مکان تاریخی افزایش پیدا کردند‪ .‬تعداد میراث ناملموس‬ ‫از ‪ ۳‬اثر به ‪ ۸‬اثر افزایش پیدا کرد‪ .‬تعداد بافت های ارزشمند‬ ‫و تاریخی ثبت شده در سازمان میراث فرهنگی ملی از ‪۴۰۰‬‬ ‫بنا در ‪ ۲۰۱۶‬به یک هزار بنا در ‪ ۲۰۲۰‬رسید‪.‬‬ ‫برخی از دستاوردهای دولت در بخش گردشگری‬ ‫‪:‬عبارتند از‬

‫• شهروندان ‪ ۴۹‬کشور می توانند روادید خود را به هنگام‬ ‫ورود از فرودگاه های داخلی سعودی دریافت کنند‪ .‬بیش‬ ‫از ‪ ۴۴۰‬ه��زار وی��زای توریستی تا م��ارس ‪ ۲۰۲۰‬ص��ادر شد‪.‬‬

‫مقاله اصلی‬ ‫اهداف پیش رو و اهدافی که محقق شدند‬

‫چشم انداز ‪ ۲۰۳۰‬سعودی؛ دستاوردهای‬ ‫‪ ۵‬ساله در یک نگاه‬ ‫محوری و مرکزی حاکمیت بی اثر بود‪ .‬هیچ برنامه راهبردی‬ ‫در این ارگان محوری و مرکزی تنظیم نمی شد و سیاست‬ ‫گذاری دولت در حد صفر بود‪ .‬بودجه دست دولت نبود بلکه‬ ‫وزارتخانه ها جداگانه بودجه خودشان را تنظیم می کردند»‪.‬‬ ‫بنابراین توجه اصلی در اوایل روی کار آمدن ملک سلمان به‬ ‫مساله ایجاد و توسعه یک دولت مرکزی بود‪ .‬ولیعهد سعودی‬ ‫به صراحت گفت «قبل از اینکه کاری انجام بدهی باید یک کار‬ ‫گروه داشته باشی تا دستگاهی درست کنی که در فرصت‬ ‫یابی و فرصت سازی و اجرای اهدافی که ما سعودی ها به‬ ‫دنبال آن هستیم کمکت کنند»‪.‬‬ ‫گفته های شاهزاده محمد بن سلمان درباره اهمیت کادرسازی‬ ‫و پ ��رورش ن�ی��روی انسانی متخصص در ح��وزه ط��راح��ی و‬ ‫اندیشه علمی و خالقانه به دور از کلیشه س��ازی و تکرار‬ ‫نقطه آغازین اجرای سند چشم انداز است‪ .‬اصالحات جاری‬ ‫گواه درستی این مدعا است‪ .‬برنامه های راهبردی توسعه‬ ‫محور متعددی قبل از سند چشم ان��داز ‪ ۲۰۳۰‬اعالم شدند‬ ‫اما به جایی نرسیدند‪ .‬نکته اصلی و محوری برای موفقیت‬ ‫برنامه های کالن راهبردی وجود کار گروه های متخصص‬ ‫و مهارت آموخته است تا بتواند سیستم تحول را به درستی‬ ‫و با مهارت بی نظیر مدیریت کند‪.‬‬ ‫ولیعهد سعودی همچننی به مفهوم دیگری اشاره کرد‪« .‬شور‬ ‫و ش��وق و انگیزه مسئوالن» در علم مدیریت بسیار مورد‬ ‫توجه است و ولیعهد نیز با توجه به اهمیت این ویژگی برای‬ ‫موفقیت یک سیستم بر روی آن تاکید کرد‪ .‬شاهزاده محمد‬ ‫بن سلمان به طور خاص به نحوه تعینی کارگروهی که با او‬ ‫همکاری می کند اشاره کرد و گفت «بی تردید شایستگی و‬ ‫توانمندی از دیگر شرایط ضروری است اما مهم ترین شرط‬ ‫شور و شوق مسئوالن است‪ .‬اگر مسئول یک پرونده برای‬ ‫پیگیری و تکمیل آن شور و شوق داشته باشد از پس اهداف‬ ‫مورد نظر و لو بلند پروازانه بر می آید»‪.‬‬ ‫شاهزاده محمد بن سلمان با توجه به این رویکرد موفق به‬

‫باکو‪ :‬احمد طاهر‬

‫شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد و معاون رئیس شورای‬ ‫وزیران و رئیس شورای امور اقتصادی و توسعه ‪ ۲۵‬آوریل‬ ‫‪ ۲۰۱۶‬از سند چشم انداز ‪ ۲۰۳۰‬سعودی رونمایی کرد‪ .‬این‬ ‫سند تحول خواهانه بر روی توسعه حقیقی و فراگیر سعودی‬ ‫و حرکت کشور به سمت آینده ای با اهداف بلند پروازانه در‬ ‫ارتباط با شرایط معیشتی م��ردم و ارتقای سطح زندگی و‬ ‫حفظ آزادی ها و تامنی حقوق آنها در تمامی عرصه های‬ ‫سیاسی و اقتصادی و توسعه و آموزشی و فرهنگی و امنیتی‬ ‫و تفریحی تمرکز دارد‪.‬‬ ‫حاال که پنج سال از اجرای برنامه های سند چشم انداز ‪۲۰۳۰‬‬ ‫می گذرد عده ای شاید عملکرد دولت را ارزیابی می کنند تا‬ ‫ببینند چقدر از اهداف محقق شده و چقدر از این اهداف در‬ ‫مسیر اجرا است‪.‬‬ ‫ش��اه��زاده محمد ب��ن سلمان در ی��ک گفتگوی تلویزیونی به‬ ‫همنی مناسبت مفصل درباره دستاوردها و موانع در ارتباط‬ ‫با سند چشم انداز ‪ ۲۰۳۰‬صحبت کرد و گفت نقطه آغازین‬ ‫و ضامن موفقیت ای��ن سند تحول خ��واه��ان��ه دول��ت ملی در‬ ‫سعودی است‪ .‬شاهزاده محمد بن سلمان از عبارت دولت ملی‬ ‫استفاده کرد که بیانگر مرکزیت و نقش محوری دولت ملی‬ ‫و اهمیت تقویت و توانمند کردن آن برای مقابله با گفتمان‬ ‫تخریبی مثل گفتمان مسلط بر رویدادهای ‪ ۲۰۱۱‬در سعودی‬ ‫است‪ .‬گروه های تروریستی همواره با دولت ملی سر جنگ‬ ‫دارند‪ .‬در این ارتباط می توان به صحبت های شاهزاده محمد‬ ‫ب��ن سلمان درب ��اره ح��ال و روز کنونی یمن اش��اره ک��رد‪ .‬او‬ ‫ت «احیای نقش محوری دولت به عنوان یک نهاد‬ ‫همچننی گف ‌‬ ‫مرجع و مرکزی چالش بزرگ ما در ‪ ۲۰۱۵‬بود‪ .‬در آن زمان‬ ‫ملک سلمان پادشاه کشور شد‪ .‬مراکز و نهادهای تصمیم‬ ‫گیری اصلی وجود داشتند اما قوه مجریه به عنوان ارگان‬ ‫‪8‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

01/06/2021

7

‫رویداد های تصو یری‬ ‫سرگرمی ها و هنرهای بریتانیا‬ ‫نائومی مک اینتوش در دو ساالنه هنر بیناله لندن‬ ‫در ساختمان «سامرست هاوس» لندن (اول ژوئن‬ ‫‪ -۲۰۲۱‬فرانس پرس)‬

‫‪6‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫اطالع رسانی درباره ویروس کرونا در هند‬ ‫یک مامور پلیس راهنمایی و رانندگی در حیدرآباد هند با‬ ‫سرپوشی به شکل ویروس کرونا روی اسب نشسته و در کمپنی‬ ‫اطالع رسانی درباره کرونا شرکت می کند (فرانس پرس‪ ،‬اول‬ ‫ژوئن ‪)۲۰۲۱‬‬

‫‪5‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫رویداد های تصو یری‬

‫‪4‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫‪ 01‬ژوئن ‪ :2021-‬شماره ‪1660‬‬

‫‪Issue 1660 - 01 June 2021‬‬

‫سیاست و اقتصاد؛ زمینه‬ ‫های افزایش همگرایی بنی‬ ‫سعودی و پاکستان‬ ‫‪32‬‬ ‫‪16‬‬

‫یهودیان ایرانی تبار ساکن اسرائیل در حسرت سفر‬ ‫به سرزمنی مادری‬

‫منایشگاه کتاب ایرانی‬ ‫تباران ساکن اسرائیل‬ ‫‪36‬‬

‫‪38 32‬‬ ‫سردبری‪:‬‬ ‫غسان شربل‬ ‫مدیر حتریریه‪:‬‬ ‫مصطفی الدسوقی‬

‫‪HH Saudi Research and Marketing (UK) Ltd‬‬

‫‪10th Floor Building 7 Chiswick Business Park‬‬ ‫‪566 Chiswick High Road London W4 5YG‬‬ ‫‪Tel : +44 207 831 8181 - Fax: +44 207 831 2310‬‬

‫‪2‬‬

‫‪01/06/2021‬‬

‫ماه نامه سیاسی مجله خبری مجله خبری‬

‫‪www.majalla.com/eng‬‬

‫شکاف بنی اهداف‬ ‫اپوزیسیون جمهوری اسالمی‬ ‫و اسرتاتژی آمریکا‬

‫‪ 01‬ژوئن ‪ :2021-‬شماره ‪1660‬‬

‫چرا بایدن از تشدید‬ ‫تنش بنی اسراییل‬ ‫و فلسطنی غافلگری شد ؟‬

‫جمهوری اسالمی‬ ‫در مواجهه با بحران‬ ‫تن فروشی‬

‫‪Issue 1660 - 01 June 2021‬‬

‫چشم انداز ‪ ۲۰۳۰‬سعودی؛ دستاوردهای‬ ‫‪ ۵‬ساله در یک نگاه‬