Issuu

LiFO

12.11.26

6 ΣΤΗΛΕΣ

index917

αδεσποτοσ

πολιτικο επταημερο γιάννησ πανταζόπουλοσ

talking points

νικολασ σεβαστακησ

παραλλαγεσ

κώστασ αναγνωστόπουλοσ

νεοσ αγνωστοσ κοσμοσ

δημήτρης πολιτάκησ

φαγιουμ

χάρησ καλαϊτζίδησ

ιλεκτρισιτυ

TA K I S 1 9 74

SKG guide

Ο ΔΆΦΝΙΣ ΚΌΚΚΙΝΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

στο εξωφύλλο: Dio Horia, Petros Efstathiadis, Escape Pod #1, 2020.

52 37

Θεσσαλονίκη

ART

ATHINA

λόγοι για να αγαπήσεις λίγο παραπάνω τη

43 ΛΕΠΤΑ ΜΕ ΤOΝ ΘΆΝΟ ΡΌΚΚΑ

SKG ΑΦΙΕΡΩΜΑ

www.lifo.gr ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΒOΥΛΗΣ 22, 105 63 ΑΘΗΝΑ T 210 3254 290, F 210 3249 785 info@lifo.gr –––––– εκδοτης/διευθυντησ Στάθης Τσαγκαρουσιάνος chief executive officer/editor in chief Μιχάλης Μιχαήλ chief operating officer/commercial director Θανάσης Χαραμής creative director Γιάννης Καρλόπουλος διευθυντής συνταξησ Γιάννης Πανταζόπουλος διευθυντής εντυπησ εκδοσησ Τάσος Μπρεκουλάκης διευθυντής mikropragmata.lifo.gr Άρης Δημοκίδης αρχισυνταξία podcasts/vidcasts Μερόπη Κοκκίνη –––––– εμπορικο τμημα advertising director Ξένια Στασινοπούλου direct sales director Κώστας Μαντάς head of digital advertising Άννα Λαπαρδάγια direct sales Γιώργος Λυκουργιώτης advertising manager Πωλίνα Κουτσοβίλη (pkoutsovili@lifo.gr) advertising coordinator Κατερίνα Κουρμούζη (kkourmouzi@lifo.gr) head of creative Βασίλης Καψάσκης branded content managers Φιλιώ Ράγκου, Ιωάννα Παναγοπούλου digital campaign manager Γιώργος Γιαννή advertising executive Χριστίνα Καλλή –––––– ψηφιακή ανάπτυξη/προγραμματισμός lifo.gr Άγγελος Παπαστεργίου –––––– ατελιέ αrt directors Μαργαρίτα Καμαριώτη, Νίκος Σιαμπανόπουλος φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης, Πάρις Ταβιτιάν, Freddie F. διαμόρφωση ψηφιακής εκδοσης Μαρούσα Θωμά, Ελπισία Σπαθάρη υπευθυνη υλης Μαρία Δρουκοπούλου διορθωση/επιμελεια κειμένων Μυρτώ Αθανασοπούλου, Μαρία Μανθοπούλου –––––– συντακτικη ομαδα Θοδωρής Αντωνόπουλος, Λουίζα Αρκουμανέα, Μίνα Καλογερά, Ντίνα Καράτζιου, Ματούλα Κουστένη, Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, Τίνα Μανδηλαρά, Μαρία Παππά, Χρήστος Παρίδης, Δημήτρης Πολιτάκης, Γιώργος Τσαγκόζης συνεργατεσ Τζούλη Αγοράκη, Έφη Ανέστη, Αλέξανδρος Βουρλάκος, Ειρήνη Γιαννάκη, Λίνα Ιντζεγιάννη, Χάρης Καλαϊτζίδης, Ερωφίλη Κόκκαλη, Άννα Κόκορη, Υρώ Κολιακουδάκη, Χρυσέλλα Λαγαρία, Στέλλα Λιζάρδη, Νίκος Γ. Μαστροπαύλος, Νίκη Μηταρέα, Αγιάτη Μπενάρδου, Σταυρούλα Παπασπύρου, Νικόλας Σεβαστάκης, Δέσποινα Τριβόλη, Φώντας Τρούσας, Θοδωρής Τσάτσος, Φώφη Τσεσμελή, Νίκος Τσέφλιος, Κορίνα Φαρμακόρη αρχισυνταξία ειδησεων Λία Φασόλη newsroom Αγάπη Βαρούνη, Μιχάλης Γιαννακίδης, Βασιλική Δρίβα, Ναζιγκέν Μάμο, Μαρία Μπαρλή, Ελένη Ποσνακίδου, Γιάννης Σταθόπουλος, Χρήστος Ψυχογιός –––––– podcasts/vidcasts καμερα-μονταζ Γεράσιμος Δομένικος, Ελευθερία Λασκαρίδου ηχοληψια Φαίδωνας Κτενάς, Αλέξανδρος Αντωνίου –––––– λογιστηριο οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο Βασίλης Κοτρωνάκης, Άκης Ιωάννου, Έφη Ηλιοπούλου γραμματεία Βιβίκα Ανδριανάτου –––––– κωδικος εντυπου 7639 –––––– μετοχος/νομιμοσ εκπροσωποσ Ευστάθιος Τσαγκαρουσιάνος –––––– MET 230578

παρακαλουμε ανακυκλωστε

LiFO 12.11.26

Feedback

ΡΕΠΟΡΤΆΖ Πλατεία Συντάγματος: Για τα πανηγύρια

ΟΠΤΙΚΉ ΓΩΝΊΑ

Είναι αυτή εικόνα για την πιο ιστορική πλατεία της Αθήνας; Από τις τέντες που πωλούν λουκάνικα μέχρι τις τεχνητές αμμουδιές για τουρνουά μπιτς βόλεϊ, οι χρήσεις της πληθαίνουν και ολοένα εξαθλιώνουν την εικόνα της. Με ποια κριτήρια τις εγκρίνει ο δήμος;

Στην εποχή του mogging δεν αρκεί να ξεχωρίζεις. Πρέπει να τρώνε τη σκόνη σου

LiFO

ti δ ι α β α σ α με αυ τη την εβ δομ α δ α σ το

LiFO.gr

Κάθε τόσο, η πλατεία Συντάγματος θυμίζει εμποροπανήγυρη. Λευκές τέντες στήνονται στη σειρά, πρόχειρα περίπτερα και πάγκοι γεμίζουν με προϊόντα, ενώ αργά τα απογεύματα, από τα ηχεία ή τις μικρές ορχήστρες που στήνονται για την περίσταση, ακούγονται συνήθως «νεοδημοτικά» της πίστας. Κάποιοι περαστικοί ρίχνουν πότε πότε και μια γυροβολιά, με σκηνικό τη φωτισμένη Βουλή. Πίσω από τους πάγκους βρίσκονται συνήθως μικροί παραγωγοί τοπικών προϊόντων και χειροτέχνες από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, που έρχονται στην Αθήνα για να παρουσιάσουν τη δουλειά τους και να διαθέσουν τα προϊόντα τους. Και βέβαια, μια θέση στην καρδιά της Αθήνας έχει το τίμημά της. Τα τετραγωνικά της πλατείας Συντάγματος δεν έχουν διόλου ευκαταφρόνητη τιμή στον δημοτικό τιμοκατάλογο. Είναι όμως αυτή η κατάλληλη πλατεία για τέτοιες διοργανώσεις; Για τους εκθέτες, σίγουρα ναι. Οι έξοδοι του κεντρικού σταθμού του μετρό τροφοδοτούν αδιάκοπα την Ερμού, τον κατεξοχήν δρόμο της αθηναϊκής κατανάλωσης. Από εμπορική άποψη, δύσκολα θα μπορούσαν να ζητήσουν καλύτερο σημείο. Οι παραγωγοί, λοιπόν, έχουν κάθε λόγο να θέλουν να βρίσκονται εκεί. Ο δήμος, όμως, με ποια κριτήρια αποφασίζει τι μπορεί να φιλοξενείται στην πλατεία Συντάγματος; Και πόσο μετράει στις αποφάσεις του ο ιστορικός, πολιτικός και κοινωνικός χαρακτήρας της μοναδικής αυτής πλατείας για την πόλη;

pageviews

ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΓΙΑΝΝΑΚΗ

podcasts & vidcasts που δεν πρέπει να χάσετε

ΤΗΣ ΝΤΙΝΑΣ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ

Η λέξη της χρονιάς σύμφωνα με το λεξικό Collins γίνεται ο καθρέφτης μιας κουλτούρας που έχει μετατρέψει τη ζωή σε ατελείωτο διαγωνισμό υπεροχής. Λέξη της χρονιάς για το 2026, σύμφωνα με το βρετανικό λεξικό Collins, ανακηρύχτηκε το «mogging». Πρόκειται για έναν slang όρο που σημαίνει να υπερέχεις ή να επισκιάζεις κάποιον άλλον, είτε σε εμφάνιση, γοητεία και συνολική παρουσία, είτε σε επίπεδο επιδόσεων και ικανοτήτων. Ο όρος, που υιοθετήθηκε κυρίως από την Gen Z και την Gen A και διαδόθηκε από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, περιγράφει την κατάσταση τού να κάνεις κάποιον να νιώθει κατώτερος από σένα σε οποιονδήποτε τομέα. Με λίγα λόγια, δεν αρκεί να είσαι καλός σε κάτι· πρέπει και να κάνεις τον άλλον να φαίνεται χειρότερος από σένα. Όπως δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος του λεξικού Collins, Alex Beecroft, η επιλογή αυτού του όρου «δείχνει πως κάθε γενιά αφήνει το δικό της αποτύπωμα στη γλώσσα». Πρόσθεσε επίσης με νόημα ότι «είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η Gen Z και η Gen A υιοθέτησαν μια λέξη και τη μετέτρεψαν σε χιουμοριστική αργκό, κάνοντας τη γλώσσα δική τους και “επισκιάζοντας” όλους εμάς τους υπόλοιπους». Το mogging, επιπροσθέτως, κρύβει μια αρκετά σκοτεινή και βρόμικη ιστορία από πίσω. Προτού μετατραπεί σε αργκό χαριτωμενιά, αφορούσε την κουλτούρα του bodybuilding και προέρχεται από το ακρωνύμιο «AMOG», το οποίο αναφέρεται στο κυρίαρχο αρσενικό που υπερέχει σε μια ομάδα. Σταδιακά ο όρος συνδέθηκε με το πρότυπο του ισχυρού αρσενικού που συγκεντρώνει εξουσία, χρήμα και την προτίμηση των γυναικών.

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Ακολουθήστε τα podcasts & τα vidcasts της LiFO στην Apple, στο Spotify ή στο LiFO.gr

Η σκληρή αλήθεια για τη σχέση Ανδρέα και Δήμητρας Παπανδρέου - LiFO OnDemand «ΣΚΛΗΡΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ» ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΗ ΔΗΜΟΚΙΔΗ

Σταύρος Πετσόπουλος: «Σιχαίνομαι την έκφραση “Ό Έλληνας δεν διαβάζει”» «ΛΙΓΗ ΖΩΗ» ΜΕ ΤΗ ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

Με αφορμή αυτές τις εικόνες, η LiFO ανοίγει μια συζήτηση για τη φυσιογνωμία και τις χρήσεις της πλατείας Συντάγματος, της μεγαλύτερης πλατείας της Αθήνας και αναμφίβολα της σημαντικότερης από ιστορική και πολιτική άποψη. Η πλατεία Συντάγματος έχει γνωρίσει και συνεχίζει να γνωρίζει πολλές μεταμορφώσεις τέτοιας ή παρόμοιας κατεύθυνσης. Έχει γίνει παγοδρόμιο, γήπεδο ποδοσφαίρου, γήπεδο μπιτς βόλεϊ, χώρος παρουσίασης μονοθεσίου της Formula 1, πίστα δοκιμών ηλεκτρικών ποδηλάτων και πεδίο εταιρικών και διαφημιστικών δράσεων.

«Η Σούγκαρ καταλαβαίνει πότε μου πέφτει το ζάχαρο πιο γρήγορα από έναν μετρητή»

Η πρακτική δεν είναι καινούργια, ούτε αποτελεί επιλογή μίας μόνο δημοτικής αρχής. Επί Γιώργου Καμίνη, εταιρεία τηλεπικοινωνιών είχε εγκαταστήσει στην πλατεία παγοδρόμιο 200 τετραγωνικών μέτρων, ενώ το 2016 τοποθετήθηκε η περίφημη ρόδα παρατήρησης, ύψους περίπου 40 μέτρων, η οποία απομακρύνθηκε χωρίς να λειτουργήσει ποτέ. Επί Κώστα Μπακογιάννη, η πλατεία μετατράπηκε σε γήπεδο μπιτς βόλεϊ, στρώθηκε με άμμο και απέκτησε εξέδρες για δύο συνεχόμενα καλοκαίρια, το 2022 και το 2023, για το Athens Golden Cup. Το 2022, στο πλαίσιο εταιρικής διοργάνωσης, εγκαταστάθηκε ειδική πίστα για δοκιμές ηλεκτρικών ποδηλάτων. Επί Χάρη Δούκα, η πλατεία Συντάγματος ξανάγινε παραλία με άμμο, φιλέ και εξέδρες για τους αγώνες μπιτς βόλεϊ, το 2024 και το 2026. Τον Μάρτιο του 2025, ένα αγωνιστικό μονοθέσιο της Formula 1 εκτέθηκε στο Σύνταγμα, στο πλαίσιο προωθητικής εκδήλωσης, ενώ τον Μάιο του 2026 η πλατεία φιλοξένησε τον τερματισμό του Ποδηλατικού Γύρου Ελλάδας, μαζί με παράλληλες εκδηλώσεις και προβολή χορηγών. Στο μεταξύ, έχουν πραγματοποιηθεί αγώνες ποδοσφαίρου με κοινωνικό χαρακτήρα, όπως οι δράσεις της «Σχεδίας», και διοργανώσεις μπάσκετ με αμαξίδιο.

«Ο ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΜΟΥ ΦΙΛΟΣ» ΜΕ ΤΗΝ ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ

Βιβλίο

Ερωτικά και άλλα μυστήρια στη Σπηλιά του Νταβέλη

Νέλιο Μπίντερμαν: Γιατί όλος ο κόσμος μιλάει για έναν 23χρονο συγγραφέα Ο Νέλιο Μπίντερμαν είναι ο νεαρός Ελβετός συγγραφέας που κατάφερε να κάνει διεθνές εκδοτικό γεγονός ένα μυθιστόρημα για την παρακμή μιας ουγγρικής αριστοκρατικής οικογένειας.

«ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΠΟΛΗΣ» ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΥ

Το πρόσωπό του φιλοξενείται στα εξώφυλλα των μεγαλύτερων εφημερίδων του κόσμου, το όνομά του συζητιέται από τη Νέα Υόρκη μέχρι το Βερολίνο, η Πάτι Σμιθ μιλά μαζί του για λογοτεχνία και ο Τύπος τον συγκρίνει με τον Τόμας Μαν. Αν κάποιος αναζητούσε την εικόνα του νέου λογοτεχνικού σταρ, ο Νέλιο Μπίντερμαν θα ήταν μάλλον η ιδανική επιλογή. Μόνο που ο ίδιος δεν γράφει για τη γενιά του αλλά για φαντάσματα, αριστοκρατικές οικογένειες και έναν αιώνα γεμάτο καταστροφές. Μάλιστα, είναι χαρακτηριστική η στιγμή σε μια συνέντευξή του στο περιοδικό «Man About Town» που αποτυπώνει εξαιρετικά την καινούργια πραγματικότητα στην οποία ζει. Ενώ συζητά για τη λογοτεχνία, την οικογενειακή μνήμη και τη συγγραφική διαδικασία, διακόπτει τη συζήτηση για να μοιραστεί ένα νέο που τον έχει ενθουσιάσει: η Ντούα Λίπα μόλις έκανε story με το βιβλίο του. «Είμαι πολύ ενθουσιασμένος», λέει, εξηγώντας ότι η ανάρτηση είχε γίνει μόλις δύο ώρες νωρίτερα.

Γιώργος Πολυχρονίου: «Είμαι Παναθηναϊκός, συντηρητικός και αντιστάρ» «ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ» ΜΕ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΛΥΚΟΥΡΟΠΟΥΛΟ

12.11.26

LiFO 12.11.26

• Αν αύριο μείνουμε χωρίς ρεύμα, τρόφιμα και επικοινωνία, τι θα συμβεί; • Μια πνευματική μάχη • Δύσκολες μέρες για το εβραϊκό λόμπι στις ΗΠΑ

12 ν ο ε μ β ρ ι ου 2 02 6

917

• Ερρίκος Πετιλόν • Η επιθετικότητα κερδίζει

alk of the town

Οι εμμονές του Δούκα, το ghosting του Ανδρουλάκη και το καλώδιο της μίρλας

Ο Τραμπ έχασε, και έχασε παταγωδώς. Κανείς δεν ξέρει τι μας ξημερώνει στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, πώς θα διαμορφωθεί η νέα ισορροπία δυνάμεων στην αμερικανική πολιτική ζωή και τι επιπτώσεις θα έχει στον υπόλοιπο κόσμο. απ ό τ ο ν αδεσπ ο τ ο

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

LiFO

Το στραπάτσο των ρεπουμπλικάνων οφείλεται σε τρεις κυρίως λόγους. Πρώτον, στην ακρίβεια. Το 80% σχεδόν των ψηφοφόρων δήλωσε ότι η αγοραστική του δύναμη έχει μειωθεί, καθώς το κόστος σε τρόφιμα, στέγαση και ενέργεια έχει εκτοξευτεί. Αυτό υπερίσχυσε οποιουδήποτε άλλου θέματος και συνδέθηκε έντονα με τον πόλεμο στο Ιράν, που ήταν ούτως ή άλλως αντιδημοφιλής. Ο άνθρωπος που εξελέγη με την υπόσχεση να τερματίσει τους πολέμους, χρεώθηκε έναν ακόμα, αχρείαστο κατά τους Αμερικανούς και υπεύθυνο για την κατακόρυφη άνοδο των τιμών των καυσίμων, που συμπαρέσυραν όλα τα προϊόντα. Δεύτερον, στην ανάγκη για θεσμικό έλεγχο του Προέδρου. Αυτό ούτως ή άλλως αποτελεί παράδοση στις ΗΠΑ, καθώς οι Πρόεδροι κατά κανόνα χάνουν τις ενδιάμεσες εκλογές. Στις εκλογές αυτές, το 70% περίπου των ψηφοφόρων θεώρησε ότι το Κογκρέσο δεν ασκούσε επαρκή έλεγχο στην εκτελεστική εξουσία, οδηγώντας πολλούς μετριοπαθείς να στηρίξουν την αλλαγή συσχετισμών. Σε αυτό συνέβαλε και η πλήρης υποταγή των ρεπουμπλικάνων στον Τραμπ, που ουσιαστικά απενεργοποίησε κάθε λειτουργία του Κογκρέσου. Τρίτον, στη γενικότερη κόπωση από τον Τραμπ και το κίνημα MAGA. Η συνεχής πόλωση, οι συνεχείς καυγάδες με πρόσωπα αλλά και με παραδοσιακά φιλικές χώρες (Καναδάς, Ευρωπαϊκές χώρες κ.λπ.), η συνεχής προσπάθεια να έχει την προσοχή στραμμένη πάνω του άρχισαν να κουράζουν. Και αν ο Τραμπ έχει όντως την ικανότητα να τραβάει την προσοχή, δεν ισχύει το ίδιο για τους σκληρούς τραμπικούς που θέλουν να κάνουν το ίδιο. Αυτοί –που δεν έχουν το ταλέντο του Τραμπ– εξελίσσονται απλώς σε πολιτικά παρατράγουδα. Εξού και είχαν τις μεγαλύτερες αποτυχίες.

12.11.26

LiFO 12.11.26

TALKING POINTS Αν αύριο μείνουμε χωρίς ρεύμα, τρόφιμα και επικοινωνία, τι θα συμβεί;

Σημαντική ήταν και η σωστή στρατηγική των δημοκρατικών, που αυτήν τη φορά έκαναν σωστές επιλογές προσώπων. Όπου τους έπαιρνε κατέβασαν προοδευτικούς για να έχουν την πτέρυγα ικανοποιημένη. Όπου έπρεπε κατέβασαν μετριοπαθείς ή και συντηρητικούς, όπως συνέβη σε Πολιτείες όπως το Τέξας, το Κάνσας, το Μισισίπι. Η νίκη των δημοκρατικών ήταν πάντως λιγότερο δικό τους επίτευγμα και περισσότερο ήττα του Τραμπ και του τραμπισμού. Το δίδαγμα για όλους είναι παλιό και επιβεβαιώθηκε άλλη μια φορά: η οικονομία, το κόστος ζωής, η αξιοπιστία είναι παράμετροι που επηρεάζουν καθοριστικά μια εκλογική αναμέτρηση. Πριν από δύο μόλις χρόνια ο Τραμπ κέρδισε λόγω της πληθωριστικής κρίσης την οποία υποσχέθηκε να ελέγξει. Σήμερα συνετρίβη επειδή η βασική του υπόσχεσή διαψεύστηκε. Ας το θυμούνται αυτό όσοι εύκολα δίνουν μεγάλες υποσχέσεις για τα πάντα. Ο κόσμος τις θυμάται και μαυρίζει πλέον πολύ πιο εύκολα όσους δεν τις τηρούν.

O δρ. Ευρωπαϊκής Ασφάλειας και Νέων Απειλών, κύριος επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ, Τριαντάφυλλος Καρατράντος, εξηγεί.

α π ό τ ο ν γ ι ά ν ν η π α ν τα ζ ό π ουλο

Η νοθεία ως «παυσίπονο» Και επειδή ο Τραμπ είναι Τραμπ και θα παραμείνει Τραμπ, και αφού κατάφερε να μείνει ψύχραιμος για δύο ολόκληρες μέρες, μόλις ξεπέρασε το αρχικό σοκ της δυνατής φάπας αλλά όχι και τον πονοκέφαλο που του προκάλεσε, θυμήθηκε τον γνωστό του εαυτό και κατήγγειλε νοθεία, καθότι –ως γνωστόν– μόνο η νοθεία μπορεί να δικαιολογήσει την ήττα ενός Τραμπ! Το πιο ωραίο είναι ότι μία μέρα πριν, σε συνέντευξή του στο CBS, έλεγε ότι μπορούν να περάσουν και έξι ολόκληροι μήνες χωρίς να προσβάλει ή να χλευάσει τους αντιπάλους, αν πρόκειται να συμφωνήσουν να προωθήσουν από κοινού κάποια θέματα! «Είστε βέβαιος ότι μπορείτε να το κάνετε; Να μην ξανακοροϊδέψετε και να μην ξαναπροσβάλετε;», ρώτησε ο δημοσιογράφος. «Βεβαίως», είπε ο Τραμπ. «Για πολύ καιρό;», ξαναρώτησε ο δημοσιογράφος. «Για όσο χρειαστεί», είπε ο Τραμπ. «Ακόμα και για έξι μήνες αν χρειαστεί;», επέμεινε ο δύσπιστος δημοσιογράφος. «Ναι, θα μπορούσα», απάντησε κατηγορηματικά ο Τραμπ. Τελικά άντεξε μία ολόκληρη μέρα. Απλώς αυτήν τη φορά δεν ασχολήθηκε κανείς. Όταν έχεις χάσει τα αυγά και τα πασχάλια, είσαι «κουτσή πάπια», που λένε οι Αμερικανοί. Και στις κουτσές πάπιες δεν δίνουν τόση σημασία, ακόμα και αν είναι πρόεδροι... Επί τη ευκαιρία: απόπειρα νοθείας στο συνέδριο της ΚΕΔΕ που διεξήχθη στην Καλαμάτα κατήγγειλε και ο ακούραστος εργάτης της πόλης των Αθηνών, ο Χάρης ο Δούκας! Πώς γίνεται να υπάρξει νοθεία σε ένα σώμα μόλις 338 μελών, με φανερή ψηφοφορία, όπου Δεν μπορεί κανείς όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους, ανήκουν σε συγκεκριμένες παρατάπάντως να έχει ξεις, ξέρουν όλοι πού πρόσκεινται και στο τέλος της καταμέτρησης παράπονο από τον το ψήφισμα της παράταξης Δούκα πήρε τις μισές ψήφους (111) από εκείνο της πλειοψηφίας (213), μόνο ο Χάρης ο Δούκας το ξέρει. Χάρη τον Δούκα. Για Ο κακός χαμός που ακολούθησε δεν τιμά κανέναν. Ούτε όσους καθέματα δημοκρατικών τήγγειλαν «νοθείες» που μόνο στη φαντασία τους υπήρξαν, ούτε διαδικασιών ο δήμαρχος όσους τους τραμπούκισαν με φράσεις και χειρονομίες που εκθέτουν φυσικά και τους ίδιους. Δεν μπορεί κανείς πάντως να έχει παράπονο αγρυπνά, είτε στην Καλαμάτα βρίσκεται, είτε από τον Χάρη τον Δούκα. Για θέματα δημοκρατικών διαδικασιών ο δήμαρχος αγρυπνά, είτε στην Καλαμάτα βρίσκεται, είτε στη Μαδρίστη Μαδρίτη, είτε στο τη, είτε στο Παρίσι που αγωνίζεται. Πάντα και παντού παρών, στην πρώτη γραμμή των προοδευτικών αγώνων! Κάνα πεζοδρόμιο στην Παρίσι που αγωνίζεται. Αθήνα μόνο μην του ζητήσεις να καθαρίσει, γιατί εκεί ζορίζεται…

τριαντάφυλλος καρατράντος

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

Η καλωδίωση της μίρλας Το διασυνδετήριο καλώδιο Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ φαίνεται να εισέρχεται πλέον σε τροχιά υλοποίησης. Αν το έργο προχωρήσει κανονικά, θα πρόκειται ασφαλώς για θετική κίνηση, τόσο για τη γεωπολιτική θέση της χώρας όσο και για την ενεργειακή θωράκιση της περιοχής. Ας ελπίσουμε όλα να κυλήσουν ομαλά και να μην υπάρξει κάποια επικίνδυνη εξέλιξη. Και ας ελπίσουμε ένα θέμα που αφορά τη χώρα και όχι κάποιο κόμμα, ένα ζήτημα που απαιτεί λεπτούς χειρισμούς και όχι δημόσια διπλωματία, να μη γίνει αντικείμενο μικροπολιτικής αντιπαράθεσης. Γιατί ακούγοντας κάποιος τις σχετικές συζητήσεις θα δει πολλούς παράγοντες και εγχώριους σχολιαστές να σπεκουλάρουν ήδη πάνω στο θέμα. Ορισμένοι μάλιστα σου δίνουν την αίσθηση ότι σχεδόν επιχαίρουν στο ενδεχόμενο να πάει άσχημα η όλη υπόθεση. Όπως, αντίστροφα, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αν το θέμα πάει καλά, θα επιχειρήσει η κυβέρνηση να το εκμεταλλευτεί μικροπολιτικά, κατηγορώντας τους αντιπάλους της για μικροψυχία, ιδίως όσους έσπευσαν να την κατηγορήσουν προκαταβολικά. Το να προσεγγίζεται βέβαια ένα ευαίσθητο θέμα, που αφορά την εξωτερική πολιτική και ασφάλεια της χώρας, με όρους μικροκομματικής αντιπαράθεσης δεν είναι μόνο φτηνό δείγμα πολιτικής κακομοιριάς· είναι πάνω απ’ όλα επικίνδυνο.

Talk of the Town

Να στείλουμε amber alert; Ώρες ώρες η αντιπολίτευση σου δίνει την αίσθηση ότι είναι ένα βήμα προτού χτυπήσει το amber alert. Πραγματικά είναι να απορεί κανείς με τα αντανακλαστικά τους και την ανικανότητά τους να δημιουργήσουν και όχι απλώς να ακολουθούν τις εξελίξεις. Από τη μία, ο Ανδρουλάκης έχει δύο εβδομάδες να εμφανιστεί οπουδήποτε. Να δώσει μια συνέντευξη, να πει μια πρόταση, σε μια χρονική συγκυρία, μάλιστα, θετική για εκείνον, που το ΠΑΣΟΚ κατέγραφε έστω μια μικρή δημοσκοπική άνοδο και η απόσταση από την ΕΛΑΣ του Τσίπρα είχε μειωθεί. Και αντί να αξιοποιήσει το timing, επέλεξε να κάνει το απόλυτο «ghosting». Μάλλον για να μας λείψει και να αναρωτιόμαστε «μα γιατί δεν στέλνει»… Από την άλλη, ο Τσίπρας, ο οποίος, αφού έβγαλε μια ανακοίνωση κατά της κυβέρνησης που θα ζήλευε και ο Κουρής της «Αυριανής», πήρε το αεροπλάνο και πήγε στο Παρίσι για επαναστατική γυμναστική. Έκανε δηλαδή ολόκληρο rebranding για να πείσει την κοινή γνώμη ότι άλλαξε, ωρίμασε και είναι έτοιμος να ξανακυβερνήσει, και με την πρώτη αφορμή το έριξε πάλι στις πορείες και τις διαδηλώσεις, λες και υπάρχει περίπτωση να πείσει κανέναν ότι μπορεί να φορέσει ξανά το ριζοσπαστικό του προσωπείο. Δεν ξέρω αν πρόκειται για ανικανότητα ή πολιτική τεμπελιά, αλλά ό,τι κι αν είναι δεν θα πάει καλά…

Οι κυβερνοεπιθέσεις σε επαγγελματικά ψυγεία και συστήματα ψύξης καταστημάτων τροφίμων που καταγράφηκαν πρόσφατα στην Ευρώπη και προκάλεσαν ανησυχία και στην Ελλάδα μπορεί να αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα του νέου υβριδικού πολέμου; Είναι ένα πολύ καθαρό παράδειγμα του πώς μια ψηφιακή επίθεση μπορεί να προκαλέσει φυσική ζημιά. Κάποιος παρεμβαίνει από απόσταση στον ελεγκτή ενός ψυγείου και, λίγες ώρες αργότερα, μια επιχείρηση μπορεί να χάσει το εμπόρευμά της. Αν αυτό συμβεί ταυτόχρονα σε πολλά καταστήματα, το κόστος πολλαπλασιάζεται και μπορεί να επηρεαστεί η τροφοδοσία. Στην Ελλάδα, η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας είχε εντοπίσει πάνω από 300 συστήματα εμπορικής ψύξης εκτεθειμένα στο διαδίκτυο. Στην ανακοίνωσή της στις 5 Νοεμβρίου η Αρχή ανέφερε ότι μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχε καταγράψει επίσημα τέτοιο περιστατικό. Το κίνητρο μπορεί να είναι ο εκβιασμός, η δολιοφθορά ή η δοκιμή μιας δυνατότητας που ο επιτιθέμενος θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ξανά. Σε μια ευρύτερη εκστρατεία, ο στόχος μπορεί να είναι και η εμπιστοσύνη. Αν ο πολίτης αρχίσει να αμφιβάλλει για την ασφάλεια των τροφίμων που αγοράζει, η επίδραση ξεπερνά την αρχική οικονομική ζημιά. Για να μιλήσουμε, όμως, για υβριδική επιχείρηση, χρειάζονται στοιχεία που να συνδέουν το περιστατικό με έναν ευρύτερο σχεδιασμό. Πόσο σοβαρά πρέπει να λάβουμε όλες αυτές τις ανακοινώσεις που μας προτρέπουν να έχουμε ένα κιτ 48 ωρών στο σπίτι μας; Σοβαρά και με ψυχραιμία. Ένα βασικό απόθεμα στο σπίτι μπορεί να βοηθήσει σε μια παρατεταμένη διακοπή ρεύματος, σε μια πλημμύρα ή όταν διακόπτεται προσωρινά η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες. Στη συζήτηση αναφέρονται συχνά οι 48 ώρες. Η ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Ένωση Ετοιμότητας θέτει ως στόχο την ανάπτυξη οδηγιών ώστε ο πληθυσμός να μπορεί να καλύπτει τις βασικές του ανάγκες για τουλάχιστον 72 ώρες. Στην πράξη μιλάμε για νερό, τρόφιμα που διατηρούνται εκτός ψυγείου, τα απαραίτητα φάρμακα, έναν φακό και μια φορτισμένη φορητή μπαταρία. Κάθε νοικοκυριό προσαρμόζει την προετοιμασία του στις ανάγκες του, ιδίως αν υπάρχουν μικρά παιδιά, ηλικιωμένοι ή άνθρωποι που χρειάζονται καθημερινή φροντίδα. Η πολιτεία, από την πλευρά της, οφείλει να δίνει σαφείς οδηγίες και να έχει σχέδιο για όσους χρειάζονται βοήθεια από τις πρώτες ώρες. Αν αύριο η Ελλάδα βρεθεί αντιμέτωπη με μια συντονισμένη υβριδική επίθεση, η οποία θα συνδυάζει κυβερνοεπιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές, παραπληροφόρηση και προσπάθειες πρόκλησης κοινωνικού πανικού, είμαστε πραγματικά προετοιμασμένοι; Η ετοιμότητα κρίνεται στις πρώτες ώρες. Αν εμφανιστούν ταυτόχρονα βλάβες σε κρίσιμες υπηρεσίες και ψευδείς πληροφορίες για το τι συμβαίνει, ποιος συνθέτει την εικόνα; Ποιος αποφασίζει ποιες υπηρεσίες αποκαθίστανται πρώτες; Και πώς ενημερώνεται ο πολίτης αν το βασικό κανάλι επικοινωνίας έχει τεθεί εκτός λειτουργίας; Έχουμε θεσμικές αρμοδιότητες και σχέδια πάνω στα οποία μπορούμε να στηριχθούμε.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

LiFO

12.11.26

LiFO 12.11.26

Μια πνευματική μάχη

Ο Τζέιμς Ταλαρίκο ως χριστιανός μιλάει για αγάπη στον εχθρό (του), την ίδια στιγμή όμως, πολιτικά, αντιμάχεται καθαρά τους αντιπάλους του, αποκαθηλώνοντας με το χαμόγελο τον υποκριτικό ευσεβισμό των οπαδών των φυλετικών και έμφυλων ανισοτήτων. απ ό τον νικόλ α σε βαστάκη

Κάποια στιγμή, ο Τζέιμς Ταλαρίκο, ο νέος εκλεγμένος δημοκρατικός γερουσιαστής του Τέξας και από τα πολυσυζητημένα πρόσωπα των ημερών, χρησιμοποίησε την έκφραση «πνευματικός αγώνας» («spiritual struggle»). Δεν πρόκειται, είπε, για μια κομματική ή πολιτική αλλά για πνευματική μάχη. Υπάρχει σε αυτήν τη νύξη κάτι περισσότερο από μια ρητορική; Παρακολουθώντας την περίπτωσή του, ο συγκεκριμένος άνθρωπος ξεχωρίζει μέσα στην ομάδα των νέων προσώπων που όρθωσαν ανάστημα στον τραμπισμό και η κάλπη τούς αντάμειψε. Διαφέρει, όχι γιατί του ανατέθηκε από τη δημοσιότητα η αντιπροσώπευση της φιγούρας του «χριστιανού» πλάι στον «μουσουλμάνο» Ελ-Σαγιέντ, όσο διότι μόνον ο Ταλαρίκο υποδέχτηκε και πολιτικά –και όχι απλώς ως προσωπική του υπόθεση– τη θρησκευτική ταυτότητα. Με έναν τρόπο, πολιτεύτηκε ως χριστιανός, ενώ ο γιατρός επιδημιολόγος Ελ-Σαγιέντ δήλωσε απλώς, μεταξύ άλλων, μουσουλμανικής πίστης. Στη διάρκεια της προεκλογικής καμπάνιας και στη συνέχεια της εκλογής του, ο λόγος του Ταλαρίκο στηρίχτηκε εξ ολοκλήρου σε μια ερμηνεία της Βίβλου και ιδίως στο παράδειγμα του Ιησού. Θα σκεφτεί εδώ κανείς στερεοτυπικά το Τέξας, τη λεγόμενη ζώνη της Βίβλου, τους βαπτιστές ή την κυριαρχία των σκληρών ρεπουμπλικάνων στα λεγόμενα red states. Πώς να κινηθεί κανείς Όσο εξωτικό κι αν είναι σε περιβάλλοντα συντηρητικά και εχθρικά; Το γεγονός είναι ότι ο Ταλαρίκο επανήλθε συστηματικά σε παραλλαγές γύρω από ένα το παράδειγμα αυτού «μη πολιτικό» θέμα: την αγάπη. Το πώς η αγάπη σαρκώνεται ή του «καλού παιδιού» όχι στη βιωμένη καθημερινότητα των ανθρώπων, σε σχέση με από το νότιο Τέξας, τις ανάγκες τους, την ευάλωτη κατάστασή τους, τον τρόπο που σχηματίζονται σε πολλά αμείβεται η εργασία τους, τις σχέσεις τους με τις εξουσίες. Πρότεινε μια πολιτική της ενσάρκωσης. Κατά σύμπτωση, η αναφορά μέρη εστίες κινημάτων στην αγάπη εμφανίζεται τώρα πυκνότερα και στις συνεχιζόμενες που επαναφέρουν την κινητοποιήσεις των Γάλλων νέων. Ο Ταλαρίκο εκπλήσσει μάλιστα έναν δημοσιογράφο-συνομιπνευματική και ηθική λητή του διακρίνοντας τη θρησκεία από τα επιμέρους δόγματα. γλώσσα. Θρησκευτική, εξηγεί, είναι κάθε σχέση βαθύτερης εμπιστοσύνης και αφοσίωσης. Χαμογελώντας, διαβεβαιώνει πως και ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επίσης «τη δική του θρησκεία», λατρεύοντας το χρήμα και την εξουσία. Είναι φανερό ότι ως προσωπικότητα και δημόσια επιχειρηματολογία ο Ταλαρίκο λογοδοτεί σε μια συγκεκριμένη κοινωνία και στους πολιτισμικούς κώδικές της. Όπως

ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ

LiFO

ειπώθηκε ήδη, δεν αποτελεί εξαγώγιμο υλικό για άλλες χώρες και πολιτικές σκηνές. Ούτε και ο Ελ-Σαγιέντ, ούτε καν ο γενάρχης όλων, ο μαχητικός και αεικίνητος ογδονταπεντάχρονος Μπέρνι Σάντερς. Για να επιστρέψουμε στον Τεξανό που κατόρθωσε μια μεγάλη ανατροπή, μπορεί φυσικά να αναλογιστεί καθένας ότι η ερμηνεία υπέρ των πολλών και φτωχών και κατά της αλαζονείας των ολίγων έχει μεγάλες ρίζες και στην παράδοση της Ορθοδοξίας. Άλλωστε εδώ και χρόνια σοβεί ο ανταγωνισμός ανάμεσα σε εθνικιστικές, αντιδραστικές ή στις περισσότερο ανοιχτόκαρδες και κοινωνικά προοδευτικές κατευθύνσεις μέσα σε όλες τις Εκκλησίες και στον χώρο των πιστών. Για παράδειγμα, οι τελευταίες εγκύκλιοι του Βατικανού για την τεχνητή νοημοσύνη και η προ ημερών για την αμαρτία που ενέχει η «κακοποίηση» του πλανήτη και του περιβάλλοντος από το κυρίαρχο τεχνοκρατικό μοντέλο δείχνουν θέσεις κοντινές σε όσα εμπνέουν κινήματα πολιτών όπως αυτό που εκφράστηκε στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ. Ο ίδιος ο Πάπας, τέκνο του Σικάγου, θέλησε να ψηφίσει, πράγμα το οποίο επιβεβαιώνει επίσης τη μετατόπιση των πνευμάτων στην εποχή των πλανητικών απειλών και για τη δημοκρατία. Δύο ορίζοντες τους οποίους η παλιά μεταφυσική έχει αποσυνδέσει, αν δεν έχει στρέψει τον έναν εναντίον του άλλου, φαίνεται πως συγκλίνουν στην κοίτη μιας συνθετικής ευαισθησίας. Από τη μια τα ζητήματα υλικής καθημερινής επιβίωσης (bread and butter όπως λέμε) και από την άλλη διλήμματα του πώς θέλουμε να ζήσουμε, με ποιες αρχές και βασικούς προσανατολισμούς. Το κοινωνικό και το υπαρξιακό, το πρακτικό και το ηθικό δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ως ξένες ή αδιάφορες μεταξύ τους μέριμνες. Μέσα από διαφορετικά βιώματα και πολιτισμικές αναφορές, διαφορετικοί κόσμοι, ένθεοι και άθεοι, ξαναζωντανεύουν το αίτημα για μια ριζοσπαστική, δημοκρατική πνευματικότητα. Αυτό που ενίοτε τυποποιείται ως «οικονομικός λαϊκισμός» συσσωματώνεται σε μια οπτική της αγάπης ως κοινωνικής αρετής και πολιτισμικής επιλογής. Ο Ταλαρίκο ως χριστιανός μιλάει φυσικά για αγάπη στον εχθρό (του), την ίδια στιγμή όμως, πολιτικά, αντιμάχεται καθαρά τους αντιπάλους του: τους ολιγάρχες και τα data centers, τους υποστηρικτές της βίας κατά των μεταναστών. Αποκαθηλώνει με το χαμόγελο τον υποκριτικό ευσεβισμό των οπαδών των φυλετικών και έμφυλων ανισοτήτων. Όσο εξωτικό κι αν είναι το παράδειγμα αυτού του «καλού παιδιού» από το νότιο Τέξας, σχηματίζονται σε πολλά μέρη εστίες κινημάτων που επαναφέρουν την πνευματική και ηθική γλώσσα. Μόνο έτσι μπορεί να συγκινηθούν όσοι/-ες έχουν αφεθεί έξω από τον δημόσιο χώρο της πολιτικής σαν ψυχραμένοι θεατές που τους πολιορκεί ο κυνισμός και η ισοπέδωση. Και μάλλον έτσι, με την επιμονή δηλαδή να συνδυάζει κανείς μια ηθική της αντίστασης με μια χειρονομία βαθιάς κατάφασης, αρχίζει και αποδιοργανώνεται το στρατόπεδο των επιθετικών ανισοτήτων.

12.11.26

«Η Ελληνική Παραολυμπιακή Επιτροπή αποκτά τη θέση της σε μια πόλη που σχεδιάζεται για όλους» από την ιωαννα παναγόπουλου

Με αφορμή την παράδοση των νέων γραφείων από τη LAMDA Development στο The Ellinikon Sports Park, o Γιώργος Καπελλάκης, πρόεδρος της Ελληνικής Παραολυμπιακής Επιτροπής, μιλά για τη σημασία της συμπερίληψης ως βάσης κάθε νέας υποδομής. ΜΙΑ ΠΟΛΗ-ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΟΥ ΧΤΙΖΕΤΑΙ μέσα στο μεγαλύτερο έργο αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη. Ένα βιώσιμο οικοσύστημα που δεν δείχνει απλώς το μέλλον, αλλά θέτει νέα standards στο πώς πρέπει να σχεδιάζονται οι πόλεις στο παρόν: προσβάσιμες και ανοιχτές σε όλους. Αυτή ήταν εξαρχής η φιλοσοφία του The Ellinikon και η παράδοση των νέων γραφείων της Ελληνικής Παραολυμπιακής Επιτροπής από τη LAMDA Development στο The Ellinikon Sports Park είναι ακόμα μια επιβεβαίωσή της στην πράξη. Τα νέα, σύγχρονα γραφεία, που περιστοιχίζονται στρατηγικά από αθλητικές εγκαταστάσεις, δεν αναβαθμίζουν μόνο την καθημερινότητα των εργαζόμενων στην Επιτροπή αλλά αντανακλούν τη σπουδαιότητα του έργου της. «Η δημιουργία μιας νέας στέγης για την Ελληνική Παραολυμπιακή Επιτροπή ήταν ένα από τα πρώτα οράματα που θέσαμε ως νέα διοίκηση», μας εξηγεί ο πρόεδρος της Ελληνικής Παραολυμπιακής Επιτροπής, Γιώργος Καπελλάκης. «Η LAMDA Development ανταποκρίθηκε άμεσα στο αίτημά μας και μέσα από μια εξαιρετική συνεργασία το όραμά μας έγινε πραγματικότητα. Η ΕΠΕ απέκτησε πλέον το “σπίτι” που της έλειπε. Έναν σύγχρονο και πλήρως προσβάσιμο χώρο, όπου μπορούμε να συνεργαζόμαστε πιο ουσιαστικά με τους αθλητές, τους προπονητές και όλους τους φορείς, σχεδιάζοντας με μεγαλύτερες φιλοδοξίες το μέλλον του ελληνικού παραολυμπιακού αθλητισμού». Οι νέες εγκαταστάσεις παρουσιάστηκαν στα εγκαίνια του The Ellinikon Sports Park τον περασμένο Σεπτέμβριο. Σε μια συμβολική κίνηση, ο διευθύνων σύμβουλος της LAMDA

Development, Οδυσσέας Αθανασίου, παρέδωσε στον Γιώργο Καπελλάκη το κλειδί των νέων γραφείων. Το επίκεντρο, όμως, της νέας εποχής που ξεκινά είναι οι άνθρωποι της Παραολυμπιακής Επιτροπής, οι οποίοι, όπως λέει ο κ. Καπελλάκης, είναι και ένα από τα βασικά συστατικά της επιτυχίας της. «Στα νέα μας γραφεία στο The Ellinikon Sports Park τα στελέχη μας θα έχουν τη δυνατότητα να εργάζονται σε σύγχρονους, άνετους και υψηλής αισθητικής χώρους, με σύγχρονο τεχνολογικό εξοπλισμό. Παράλληλα, η παρουσία αθλητικών εγκαταστάσεων και χώρων πρασίνου δημιουργεί ένα περιβάλλον που αναβαθμίζει την καθημερινότητά τους και ενισχύει τη δημιουργικότητα και την παραγωγικότητά τους. Στόχος μας είναι αυτή η αναβάθμιση να αποτυπωθεί και στο έργο μας, προσφέροντας ακόμη υψηλότερο επίπεδο υποστήριξης στους αθλητές μας και ιδιαίτερα στους Παραολυμπιονίκες μας», εξηγεί. Η ανθρώπινη εμπειρία, άλλωστε, είναι εκείνη που βρίσκεται στο επίκεντρο του σχεδιασμού της LAMDA Development και του The Ellinikon. «Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα τα άτομα με αναπηρία στη χώρα μας είναι η έλλειψη προσβασιμότητας σε πολλές πτυχές της καθημερινότητάς τους, ακόμη και σε αθλητικές εγκαταστάσεις. Στο The Ellinikon δημιουργείται μια νέα σύγχρονη πόλη, σχεδιασμένη συνειδητά με γνώμονα την προσβασιμότητα για όλους. Η νέα μας στέγη στο The Ellinikon Sports Park έχει, επομένως, και ισχυρό συμβολισμό: το Παραολυμπιακό Κίνημα αποκτά τη δική του θέση σε μια πόλη που σχεδιάζεται για όλους. Οι άνθρωποι της LAMDA Development

αποδεικνύουν ότι το μέλλον των πόλεών μας πρέπει να σχεδιάζεται με επίκεντρο τον άνθρωπο. Ένα μέλλον χωρίς αποκλεισμούς, με προσβάσιμες υποδομές και ίσες ευκαιρίες για όλους, ώστε κάθε πολίτης, με ή χωρίς αναπηρία, να μπορεί να συμμετέχει ισότιμα σε κάθε πτυχή της κοινωνικής ζωής. Η προσβασιμότητα δεν είναι πολυτέλεια, είναι δικαίωμα και προϋπόθεση μιας σύγχρονης κοινωνίας».

Γιώργος Καπελλάκης, πρόεδρος της Ελληνικής Παραολυμπιακής Επιτροπής

LiFO 12.11.26

Δύσκολες μέρες για το εβραϊκό λόμπι στις ΗΠΑ

Μια νέα πραγματικότητα έγινε ορατή στις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές: οι αθλιότητες στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη ενεργοποίησαν υγιείς αντιδράσεις για τα παλαιστινιακά δεινά, τόσο που πλέον οι δωρεές της AIPAC θεωρούνται τοξικές και απορρίπτονται από υποψήφιους και ψηφοφόρους. απ ό τον κώστα αναγνωστ ό π ουλο

Oι φυσικές καταστροφές (σεισμός, κατακλυσμός, τσουνάμι) εξεικόνισαν τη συντριβή του τραμπισμού στις ενδιάμεσες εκλογές. Yπήρξε όμως και ένας δεύτερος, μικρότερος σεισμός, αλλά πολλών Ρίχτερ επίσης, που συγκλόνισε το εβραϊκό λόμπι. Παρά τα δεκάδες εκατομμύρια δολάρια που διέθεσε η AIPAC (Αμερικανοϊσραηλινή Επιτροπή Δημοσίων Υποθέσεων), μέσω των συνεργαζόμενων Επιτροπών Πολιτικής Δράσης (PAC), υποστηρίζοντας στο Μίσιγκαν πρώτα τη Χέιλι Στίβενς στις προκριματικές εκλογές των δημοκρατικών και κατόπιν τον ρεπουμπλικάνο Μάικ Ρότζερς στις γενικές, ο Αμπντούλ ελ-Σαγιέντ εξελέγη άνετα πρώτος μουσουλμάνος γερουσιαστής στην ιστορία της χώρας. Ο πακτωλός των δολαρίων δεν εμπόδισε καν περίπου το 60% των Εβραίων να τον ψηφίσει, σύμφωνα με exit poll των πρώιμων ψηφοφόρων («Forward», 3/11/2026). Ο Ελ-Σαγιέντ ήταν η πολυσυζητημένη περίπτωση αυτής της σύγκρουσης, αλλά όχι και η μοναδική. Η αμέσως επόμενη μεγαλύτερη δαπάνη έγινε για να ηττηθεί ο Nτάνιελ Mπις στις προκριματικές εκλογές σε περιφέρεια του Iλινόι. H προσπάθεια απέτυχε, ο Μπις εξελέγη πανηγυρικά βουλευτής, όπως και ο Μπραντ Λάντερ στη Νέα Υόρκη, που επίσης είχε απέναντι του τη χρηματοδότηση της AIPAC. Σημειωτέον, αμφότεροι είναι Εβραίοι. Οι εκλογές επιβεβαίωσαν Οι εκλογές επιβεβαίωσαν τη ρήξη στο εκλογικό σώμα, που ξεκίνησε με τον θρίαμβο του Ζοχράν Μαμντάνι παρά τη τη ρήξη στο εκλογικό λυσσαλέα αντίδραση του εβραϊκού λόμπι. Η παρέμβαση του σώμα, που ξεκίνησε με Τραμπ, λίγες ώρες πριν από την ψηφοφορία, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα τερματίσουν την οικονομική βοήθεια προς το τον θρίαμβο του Ζοχράν Ισραήλ καταδεικνύει –δίχως Μαμντάνι, παρά τη στην πραγματικότητα να αφορά λυσσαλέα αντίδραση ζητήματα ουσίας– το προφανές: η (έστω λεκτική) αποστασιοποίτου εβραϊκού λόμπι. ηση από το Ισραήλ ήταν μονόδρομος, διότι η διάχυτη αντιδημοφιλία του είχε επηρεάσει και υποστηρικτές του Αμερικανού Προέδρου. Ακόμη κι αν θεωρήσει κανείς τη δήλωση του Τραμπ μικρής σημασίας ως παρορμητική, δεν μπορεί να αγνοήσει τον μετεκλογικό απολογισμό του Αμερικανού αντιπροέδρου. Ο Τζέι Ντι Βανς κατονόμασε τέσσερις κύριους λόγους της εκλογικής συντριβής, επικαλούμενος αδημοσίευτες έρευνες γνώμης των ρεπουμπλικάνων ψηφοφόρων: τον τερματισμό του πολέμου, την εστίαση στο κόστος ζωής/πληθωρισμό, το να τεθεί η Αμερική σε προτεραιότητα και να αλλάξει η σχέση με το Ισραήλ. Σε αυτούς τους λόγους αναγνωρίζουν λίγο-πολύ την τοξικότητα της σχέσης με το Ισραήλ. Τα πράγματα είναι χειρότερα για το Ισραήλ στους δημοκρατικούς. Επί δεκαετίες, η σχέση των δύο χωρών είχε πάρει τη μορφή μιας άρρηκτης οιονεί συμμαχίας που εξασφάλιζε ευρεία δικομματική φιλοϊσραηλινή συναίνεση. Η πλειονότητα των Αμερικανών θεωρούσε δεδομένο ότι οι Ισραηλινοί ήταν οι «καλοί» στις ατέρμονες μεσανατολικές συγκρούσεις. Συνεπώς, η χρηματοδότηση υποψηφίων από την AIPAC λειτουργούσε απρόσκοπτα χάρη στα φιλικά αισθήματα προς το Ισραήλ. Αυτό άλλαξε στις ενδιάμεσες εκλογές, στις οποίες η AIPAC επιχειρούσε να κερδίσει καθαρά με οικονομική επιρροή, δίχως τη συμπάθεια των ψηφοφόρων. Αποτέλεσμα: οι υποψήφιοι που υποστήριζε αλλού κέρδισαν αλλού έχασαν, και σε ορισμένες κομβικές αναμετρήσεις απέτυχαν οικτρά. Η μεταστροφή των δημοκρατικών ξεκίνησε πριν από μια δεκαετία. Έμπρακτα φίλος του Ισραήλ, όπως όλοι οι προηγούμενοι Πρόεδροι, ο Μπαράκ Ομπάμα πέτυχε την πολύ καλή και συμβατή με τα αμερικανικά συμφέροντα συμφωνία με το Ιράν για τα πυρηνικά. Ωστόσο, φιλοϊσραηλινές ομάδες υιοθέτησαν τη διαφωνία του Μπέντζαμιν Νετανιάχου για τη συμφωνία και ενεπλάκησαν σε σκληρή αντιπαράθεση με πολλούς υποστηρικτές του δημοκρατικού κόμματος και στελέχη της εξωτερικής πολιτικής. Ο Τραμπ ακύρωσε τη συμφωνία και τελικά έδωσε στον Νετανιάχου και τους φιλοϊσραηλινούς τον πόλεμο που επεδίωκαν.

ΝΕΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

LiFO

Αυτή η αργή μεταστροφή επιταχύνθηκε εξαιτίας των αθλιοτήτων στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη που ενεργοποίησαν υγιείς αντιδράσεις για τα παλαιστινιακά δεινά, όσο μεγάλωνε η απόσταση από την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στις 7/10/23. Οι αλλαγές είναι πλέον καλά τεκμηριωμένες. Το 2026, η ετήσια δημοσκόπηση της Gallup, που καταγράφει την αμερικανική γνώμη για τη Mέση Aνατολή, έδειξε για πρώτη φορά στην 25χρονη ιστορία της ότι το 41% των Αμερικανών συμπάσχει πλέον περισσότερο με τους Παλαιστίνιους και το 36% με τους Ισραηλινούς (Alex Κane, «Jewish Currents», 3/11/2026). Παραπλήσια είναι και τα ευρήματα της Pew Research (9/7/2026). Αξίζει να σημειωθεί και η πρόσφατη εθνική έρευνα γνώμης (J Street, 5/11/2026), στην οποία το 80% των Εβραίων ψηφοφόρων λέει ότι οι ισραηλινές ενέργειες στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη αυξάνουν τον αντισημιτισμό. Στην ίδια έρευνα, το 66% πιστεύει ότι οι δαπάνες της εκστρατείας του AIPAC κατά των επικριτών του Ισραήλ επίσης αυξάνουν τον αντισημιτισμό. Σε κάθε περίπτωση, τα μεγάλα ποσοστά προκύπτουν από την εκφρασμένη γνώμη όσων δηλώνουν ψηφοφόροι του δημοκρατικού κόμματος. Μια νέα πραγματικότητα έγινε ορατή στις ενδιάμεσες εκλογές: οι υποψήφιοι βρίσκουν τις δωρεές της AIPAC τοξικές και τις απορρίπτουν. Ο νεοεκλεγείς γερουσιαστής Τζέιμς Ταλαρίκο το είχε δηλώσει έγκαιρα και ξάστερα τον Σεπτέμβριο: «Δεν έχω πάρει ποτέ χρήματα από την AIPAC και δεν παίρνω χρήματα από την AIPAC σε αυτή την εκστρατεία. Βλέποντας τι συμβαίνει στη Γάζα, αρρωσταίνω ως δάσκαλος, ως χριστιανός, ως άνθρωπος». Η ισχύς του εβραϊκού λόμπι μειώθηκε αλλά δεν εξαχνώθηκε, ωστόσο, όπως γράφουν οι Έλι Κλίφτον και Ίαν Λούστικ στην κατακλείδα του ενδιαφέροντος βιβλίου τους (Israel’s Lobby - Αmerica in the grip of a foreign power, 2026): «Μακροπρόθεσμα, το λόμπι απλά δεν μπορεί να φιμώσει τον αμερικανικό λαό... δεν μπορεί να εξαναγκάσει μια ολόκληρη γενιά Αμερικανών να υιοθετήσει μια οργουελική άποψη, σύμφωνα με την οποία η γενοκτονία αποτελεί αυτοάμυνα, η φυλετική βία αποτελεί πολιτισμένη συμπεριφορά ή το απαρτχάιντ αποτελεί φιλελεύθερη δημοκρατία».

12.11.26

LiFO 12.11.26

Ερρίκος Πετιλόν Η παραβολή του ασώτου.

Η επιθετικότητα κερδίζει

Η οξύτητα του λόγου δεν είναι εμμονή ή αυτοσκοπός, παρά αναλογική απάντηση στην κατάσταση των πραγμάτων.

απ ό τον δημήτρη π ολ ιτάκη απ ό τ ο ν χ άρ η κ α λα ϊ τ ζ ί δ η Όχι πάλι… Είχε πράγματι κάτι το θλιβερά αναπόφευκτο η επιστροφή στη δημοσιότητα του 65χρονου (πλέον) Ερρίκου Πετιλόν μέσω της ανάμειξής του στο πολυδαίδαλο «carousel» φοροδιαφυγής της Θεσσαλονίκης. Όποτε αναδύεται, εδώ και χρόνια, το όνομα του πρώην μοντέλου, playboy, επιχειρηματία, παρουσιαστή, ευκαιριακού πανελίστα (αυτό ήταν μάλλον το πραγματικό του ναδίρ), σχεδόν ποτέ δεν είναι για καλό. Τι όνομα όμως κι αυτό! Πέρα από την εμφάνιση, το δαντελωτό του ονοματεπώνυμο και μόνο προκαλούσε πάντα ένα… ταξικό δέος. Μοιάζει ψεύτικο, σαν καρτούν ξεπεσμένου αριστοκράτη, είναι όμως αληθινό. Αυθεντικό. Και ως εκ τούτου, εξαργυρώσιμο. Μια ιστορία με ηθικό δίδαγμα... Εσχάτως λειτουργούσε ως ενσάρκωση της παραβολής του ασώτου, ένα σίριαλ αυτοκαταστροφής, ένα μάθημα για τα δεινά του εθισμού και τα αποτελέσματα της επιπολαιότητας. Ο άνθρωπος που σπατάλησε τα χαρίσματα και τα προνόμιά του, που κατρακύλησε από τα σαλόνια και τα σαλέ στις δομές και στα δικαστήρια, από τα ρετιρέ στα υπόγεια, από τον αφρό του τζετ σετ στα βάθη της εξάρτησης και της επισφάλειας. Άνθρωπος, χιονάνθρωπος, αχυράνθρωπος… «Δεν είμαι αχυράνθρωπος, είμαι άνθρωπος», δήλωσε στις κάμερες μόλις αφέθηκε ελεύθερος με περιοριστικούς όρους, και πρόσθεσε: «Και αν ακούσω ξανά κάποιον να μου απευθύνει αυτή την καινούργια λεξούλα [«αχυράνθρωπος»], θα γίνω Πέρα από την αγριάνθρωπος». «Ποιος θα το πίστευε, ο Ερρίκος;». Αυτός είναι εμφάνιση, το ο αινιγματικός τίτλος της βιογραφίας του Ερρίκου δαντελωτό του Πετιλόν, όπως την αφηγήθηκε στη Σοφία Στεκουονοματεπώνυμο και λέα και κυκλοφόρησε το 2020 από τις εκδόσεις Λευκή Σελίδα. μόνο προκαλούσε Από το γκλαμ στο γκραν γκινιόλ… Στα απομνηπάντα ένα… ταξικό μονεύματά του εξηγεί ότι λίγο προτού πεθάνει η μητέρα του, τον κοίταξε και του είπε τη φράση που δέος. Μοιάζει θα γινόταν ο τίτλος του βιβλίου. Στη συνέχεια, πεψεύτικο, σαν ριγράφει πώς την πήγε στο Γ’ Νεκροταφείο, στην καρτούν ξεπεσμένου εβραϊκή πτέρυγα, και αναγκάστηκε να σκάψει ο ίδιος τον τάφο της, μια εμπειρία που τον σημάδεαριστοκράτη, είναι ψε βαθιά, όπως λέει. Στα χρόνια του παλιού τζετ σετ, του ορθόδοξου, όμως αληθινό. είχε προλάβει να ζήσει μια ζωή μυθική, με κάθε έννοια. Μύκονος, Μόντε Κάρλο, Παρίσι, Γκστάαντ, Νέα Υόρκη, η «Vogue» και το Studio 54, οι δεσμοί του με τη Στεφανί του Μονακό και με την Ούρσουλα Άντρες, με την οποία ο χωρισμός ήταν ζόρικος, αφού, όπως έχει ο ίδιος διηγηθεί, η αντίδρασή της ήταν έντονη, καθώς κατέρρευσε μπροστά του προσπαθώντας να τον μεταπείσει, εκείνος, ωστόσο, επέμεινε στην απόφασή του. Και του σαλονιού και του λιμανιού... Κάποια στιγμή, όταν ζόρισαν οι συνθήκες, πήγε και έγινε αγρότης στο Ισραήλ, κοντά στα σύνορα με τον Λίβανο, όπου εργάστηκε για έξι μήνες γεμίζοντας καφάσια με μπανάνες. Αργότερα δούλεψε ως σερβιτόρος στο Τελ Αβίβ και μετά επέστρεψε στην Ελλάδα, αλλά έφυγε και πάλι, για το Λος Άντζελες αυτήν τη φορά, όπου δούλεψε ως πλασιέ οικιακών ειδών, οικοδόμος και σερβιτόρος, προτού μετακομίσει στο Μαϊάμι, όπου συνελήφθη για κατοχή ναρκωτικών και, σύμφωνα πάντα με τη δική του αφήγηση, πέρασε έναν χρόνο στη φυλακή. Η απατηλή λάμψη της ματαιοδοξίας… «Ξόδευα τον χρόνο μου σε πάρτι και γυναίκες», λέει στα απομνημονεύματά του, «πνιγμένος στο αλκοόλ και στις ουσίες. Έπινα να φτιαχτώ για να διασκεδάσω, να παραμείνω η ψυχή της παρέας, να φαίνομαι χαρούμενος στα κλαμπ, να αντιμετωπίσω, να αρνηθώ –χωρίς κόστος επαγγελματικό– ανήθικες προτάσεις από άντρες, να χαλαρώσω σε αγκαλιές γυναικών που πριν από μία ώρα μού ήταν άγνωστες. Παραμυθιάστηκα με τα μεγαλεία, μέθυσα με την ελευθερία, ξελογιάστηκα με τη διασημότητα. “Ψεύτικα όλα. Βγες από το ψέμα”. Αγώνας να με διαχειριστώ…». Ήταν ίσως μοιραίο να καταλήξει στην «ερωτική Θεσσαλονίκη». Ίσως. Και φαινόταν τόσο ενταγμένος στο κλίμα της συμπρωτεύουσας ώστε έβαλε υποψηφιότητα και για περιφερειακός σύμβουλος στις εκλογές του 2023, με την παράταξη «ΣΥΝ-εργασία για την Κεντρική Μακεδονία» του (ανεξάρτητου) Βασίλη Ρόκου. Ηθοποιός σημαίνει φως (για να μην ξεχνιόμαστε)… Προτού ανακοινωθεί το όνομα του Ερρίκου Πετιλόν, κάποια δημοσιεύματα έκαναν λόγο για «γνωστό ηθοποιό-μοντέλο» που ήταν μπλεγμένος στο κύκλωμα, χαρακτηρισμός που προκάλεσε την αντίδραση του πρώην προέδρου του ΣΕΗ, Σπύρου Μπιμπίλα, ο οποίος έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι «δεν συνελήφθη γνωστός ηθοποιός, συνελήφθη ένας άνθρωπος που ήταν μοντέλο». Καίρια η επισήμανση καθόσον, όπως γνωρίζουμε, δεν είναι δυνατόν ένας ηθοποιός, ένας υπηρέτης του Θέσπη, να κάνει ποτέ κακά πράγματα.

ΦΑΓΙΟΥΜ

LiFO

Ζευγάρι Αμερικανών στο σούπερ μάρκετ. Τριαντάρηδες, γονείς. Ο πατέρας παίρνει αυγά. Η μητέρα λέει: «Άσ’ τα». «Τι; Δεν αρέσουν πια στα παιδιά;». «Όχι, καλέ, τους αρέσουν. Απλώς πρέπει να δώσουμε αυτά τα 7 δολάρια στο Ισραήλ. Ξέρεις… για να σκοτώνει Παλαιστίνιους». Δεν πρόκειται για σατιρικό shitpost, αλλά για πολιτικό σποτ του Rebellion PAC που υποστήριζε τον δημοκρατικό Αμπντούλ Ελ-Σαγιέντ, ο οποίος κέρδισε τις εκλογές για τη Γερουσία στο Μίσιγκαν. «Γαμώ τον Τραμπ!». Μπορούμε επίσης να πούμε «Γάμα τον Τραμπ» ή, σε ακούσματα πιο κοντά σ’ εμάς, «Τραμπ, γαμιέσαι!». «Fuck Trump», λένε πολίτες στους χιονισμένους δρόμους, στα ζεστά καφέ και diners του Σικάγου: «Fuck Trump, vote Juliana». «Αυτοί το είπαν, όχι εγώ», χαμογελάει μπαίνοντας στο κάδρο η Τζουλιάνα Στράτον, η οποία κέρδισε τις εκλογές για τη Γερουσία στο Ιλινόι. Σ’ ένα σποτ του δημοκρατικού Σέροντ Μπράουν, που κέρδισε στο Οχάιο, πολίτες βλέπουν στα κινητά τους δηλώσεις του αντιπάλου του, Τζον Χάστεντ, ο οποίος σχολιάζει επικριτικά τους φτωχούς «κακομοίρηδες». «Άκου τι μαλακίες!», λένε οι πολίτες βλέποντας το βίντεο, και: «Fuck that!». Ένα σποτ του Τζέιμς Ταλαρίκο, ο οποίος κέρδισε στο Τέξας, επιτίθεται ακόμα πιο άγρια στον αντίπαλό του, παίζοντας υλικό από κάμερες ασφαλείας που δείχνει τον ρεπουμπλικάνο Κεν Πάξτον να κλέβει ένα στυλό Montblanc το 2013, ενώ ένα σποτάκι της δημοκρατικής σοσιαλίστριας Άντζελα Γκονζάλες Τόρες, που εξελέγη στην Καλιφόρνια, δείχνει πολιτικές προτάσεις («φορολογήστε τους δισεκατομμυριούχους», «προσιτή στέγαση») να στοιχειώνουν, σαν σε ταινία τρόμου, μια δεξιά: «Θέλουμε οι χειρότεροι εφιάλτες σας να γίνουν πραγματικότητα». Αν κάτι δείχνει η επικοινωνιακή επιτυχία των δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογικές –και ειδικά μιας νέας γενιάς πολιτικών, συχνά μειονοτήτων ή δημοκρατικών σοσιαλιστών– είναι ότι ο συνδυασμός έξυπνης χρήσης των social media και επιθετικότητας μπορεί να αποδειχτεί εξαιρετικά αποτελεσματικός. Η «τοξικότητα» των παραπάνω δηλώσεων και σποτ είναι αξιοσημείωτη: βρίζουν, χλευάζουν, απειλούν. Χτυπάνε κάτω απ’ τη μέση (το Montblanc!) και αξιοποιούν την οργή των ψηφοφόρων, η οποία θα μπορούσε να βρει άλλες οδούς έκφρασης ή να γίνει ηττοπάθεια και μηδενισμός. Στην πραγματικότητα, η ρητορική των δημοκρατικών που κέρδισαν πάει ενάντια σε μια ολόκληρη παράδοση Αμερικανών liberals οι οποίοι καυχιόντουσαν ότι, σύμφωνα με τα λόγια της Μισέλ Ομπάμα απ’ το 2016: «When they go low, we go high». Η λογική ήταν πως, όταν η δεξιά επιτίθεται με ύβρεις και απειλές, οι δημοκρατικοί θα αυτοπαρουσιάζονται ως θύματα, καταγγέλλοντας τους αντιπάλους τους και διατηρώντας την «αξιοπρέπεια» και το «ηθικό πλεονέκτημα». Η εν λόγω στρατηγική απέτυχε παταγωδώς. Κανείς δεν αγαπάει αυτόν που μασάει τα λόγια του, που δέχεται τις επιθέσεις καρτερικά και που γκρινιάζει. Η ίδια η Μισέλ Ομπάμα αναγνώρισε την αδυναμία της φράσης το ’24 και η ρητορική των δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές έχει, πράγματι, χτυπήσει το «low» με «low», δεχόμενη ότι, απέναντι σε μια επιθετική δεξιά και εντός ενός κορεσμένου μιντιακού τοπίου, η οξύτητα κερδίζει – πόσο μάλλον αν έχει μαζί της μια ορθή χρήση των social και, ίσως, την αλήθεια. Θεωρητικά, η εγχώρια αντιπολίτευση θα έπρεπε να παίρνει μαθήματα. Οι επιθέσεις των δημοκρατικών βρίσκουν τον στόχο τους, ο κόσμος ανταποκρίνεται στα social και κατεβαίνει στις κάλπες, μια νέα γενιά Αμερικανών Αν κάτι δείχνει δείχνει πως μπορείς να είσαι αιχμηρός χωρίς να γίνεσαι σεξιστής, ρατσιστής και ομοφοβικός. Εντούτοις, μια τέτοια κατεύθυνση λείπει σχεδόν εντελώς η επικοινωνιακή απ’ τον χώρο που διεκδικεί την εξουσία στην Ελλάδα. Τα δύο μεγαλύτερα επιτυχία των κόμματα της αντιπολίτευσης είναι άνευρα, άχρωμα και φοβισμένα, απασχολημένα περισσότερο με το να προβάλλουν ένα «κόσμιο» πρόσωπο στο δημοκρατικών κατεστημένο και μια «μη απειλητική» στάση προς τους ολιγάρχες. στις ενδιάμεσες Έχουν αρκετά επιχειρήματα ώστε να παίζουν σε ανοιχτό τερέν. Είναι τόσα τα σκάνδαλα στα οποία εμπλέκεται η κυβέρνηση, τέτοια η δυσκολία στην εκλογικές είναι καθημερινότητα των πολιτών και η οργή απέναντι στην αλαζονεία της εξουότι ο συνδυασμός σίας, που, ακόμα και αμιγώς αρνητικά, θα έπρεπε να ανεβάζουν τα ποσοστά έξυπνης χρήσης τους. Η αποτυχία τους να πατήσουν σε αυτό το έδαφος είναι εντυπωσιακή – οι υποκλοπές, τα Τέμπη και ο ΟΠΕΚΕΠΕ θα αρκούσαν από μόνα τους για των social media να αλλάξει κυβέρνηση. Αντιμέτωπος με τα παραπάνω και μ’ έναν χυδαίο και επιθετικότητας λόγο που προσπαθεί να αποσπάσει την προσοχή ή να λογοκρίνει («ούτως μπορεί να αποδειχτεί ή άλλως όλους μάς ακούνε τα κινητά μας», «είστε ψεκασμένοι»), δεν μπορεί κανείς να κουνάει το κεφάλι αφ’ υψηλού διαφημίζοντας την ηθική του εξαιρετικά ανωτερότητα. Η οξύτητα του λόγου δεν είναι αυτοσκοπός ή εμμονή, παρά αποτελεσματικός. αναλογική απάντηση στην κατάσταση των πραγμάτων. Φυσικά δεν αρκεί η κριτική· οι νέοι δημοκρατικοί που κέρδισαν στα midterms έφεραν ένα θετικό, «σοσιαλοδημοκρατικό» όραμα, με απτές θέσεις και προτάσεις για τα κυριότερα ζητήματα του σήμερα (γενοκτονία, πόλεμος, ακρίβεια, στέγαση, ΑΙ). Ελλείψει της έντονης ρητορικής, ωστόσο, και της αξιοποίησης των σφαλμάτων ή παρεκτροπών των αντιπάλων, οι προτάσεις και τα προγράμματα ενός κόμματος υπονομεύονται εύκολα: ως αμιγώς θεωρητικά, ως μη εφαρμόσιμα, ως ψεύτικες υποσχέσεις. Ο δημοκρατικός Ρόμπερτ Γκαρσία που κέρδισε στην Καλιφόρνια και που θα προεδρεύει επί της Επιτροπής Εποπτείας και Λογοδοσίας έχει αναφερθεί επανειλημμένα στη «μαφία» ή «εγκληματική οικογένεια» Τραμπ («Trump crime family»). Έχει υπονοήσει επανειλημμένα ότι ο Τραμπ είναι βιαστής και παιδόφιλος, επικαλούμενος κατηγορίες που έχει διαβάσει ο ίδιος σε μη δημοσιευμένα αρχεία των Epstein Files. Με το που εξελέγη, ανέβασε δύο λέξεις στο X: «Βρείτε δικηγόρο». Τα παραπάνω είναι πολύ σημαντικά για όσους πιστεύουν ακόμα στο εκλογικό σύστημα ή/και όσους επιδιώκουν την επιτυχία εντός του. Δεν είναι τόσο σημαντικά για τους εξεγερμένους της Μινεσότα το ’20 και το ’26 ή για τους εξεγερμένους της Αλβανίας και της Γαλλίας, της Ιταλίας και του Βελγίου σήμερα, οι οποίοι βρίσκουν δικούς τους δρόμους και ορίζοντες. Η «αριστερά», όμως, και το «κέντρο» (ό,τι και να σημαίνουν αυτές οι λέξεις) θα πρέπει να αναθεωρήσουν τον λόγο τους αν θέλουν όντως την εξουσία – κάτι που δείχνει όλο και πιο αμφίβολο.

ΙΛΕΚΤΡΙΣΙΤΥ

12.11.26

LiFO 12.11.26

TAL K OF THE TOWN

43' με τον

Θάνο Ρόκκα συνεντ ευξη: γιά ννης π ανταζ ό π ουλος φ ω τ ογ ραφ ιε σ : πα ρισ τα βιτια ν

Από την Παλλήνη και το McGill του Καναδά μέχρι το Λονδίνο, ο δημιουργός του Underneath έφτιαξε μια εφαρμογή που αποκαλύπτει τι πραγματικά περιέχουν τα τρόφιμα που αγοράζουμε.

LiFO

στην οθόνη του υπολογιστή εμφανίζεται ένας νεαρός άνδρας με σκούρα, σγουρά μαλλιά και μαύρο μπλουζάκι. Είναι μόλις 22 ετών και βρίσκεται στο κέντρο του Λονδίνου, όπου έχει εγκατασταθεί εδώ και περίπου έναν μήνα. Μιλάμε διαδικτυακά, εγώ από την Αθήνα κι εκείνος από τη βρετανική πρωτεύουσα. Λίγο προτού ξεκινήσει η συζήτησή μας, σκέφτομαι πόσο έχουν αλλάξει οι διατροφικές μας συνήθειες τα τελευταία χρόνια. Γιατί έχουμε αποκτήσει τέτοια εμμονή με την πρωτεΐνη; Πώς μπορούμε να τρεφόμαστε καλύτερα χωρίς να στερούμαστε την απόλαυση; Και πόσο καλά γνωρίζουμε τι πραγματικά περιέχουν τα προϊόντα που αγοράζουμε καθημερινά; Ο Θάνος Ρόκκας είναι ο δημιουργός του Underneath, μιας εφαρμογής που έχει αποκτήσει σημαντική απήχηση στην Ελλάδα. Η λειτουργία της είναι απλή: σκανάρεις το barcode ενός προϊόντος στο σούπερ μάρκετ και η εφαρμογή αναλύει τα συστατικά του, αξιολογώντας τη διατροφική του ποιότητα. Αν η βαθμολογία δεν είναι ικανοποιητική, προτείνει εναλλακτικές επιλογές. Με λίγα λόγια, σε βοηθά να απαντήσεις σε μια ερώτηση που συχνά προκύπτει μπροστά στα ράφια: αυτό που αγοράζω είναι πράγματι τόσο υγιεινό όσο ισχυρίζεται η συσκευασία του; Ο ίδιος, πάντως, δεν μοιάζει να ενδιαφέρεται μόνο για τους αριθμούς των λήψεων ή την επιτυχία μιας εφαρμογής. Όταν τον ρωτάω τι ήθελε να γίνει όταν μεγαλώσει, η απάντηση έρχεται χωρίς δεύτερη σκέψη: ποδοσφαιριστής. Μεγάλωσε στην Παλλήνη και το ποδόσφαιρο ήταν για χρόνια το μεγάλο του ενδιαφέρον. Όταν στα 17-18 του σταμάτησε να ασχολείται συστηματικά με αυτό, άρχισε να στρέφεται προς τον επιχειρηματικό κόσμο. Σπούδασε χρηματοοικονομικά και στρατηγική διοίκηση στο McGill University του Καναδά, ένα πανεπιστήμιο που, όπως λέει, τον βοήθησε να διευρύνει τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεται. Για εκείνον, όπως περιγράφει στη συζήτηση μας, ήταν η πρώτη μεγάλη δοκιμασία ανεξαρτησίας. Από την Ελλάδα, όπου είχε τους φίλους και το οικείο περιβάλλον του, βρέθηκε ξαφνικά σε μια διαφορετική κοινωνία, με άλλους κώδικες επικοινωνίας και έναν τρόπο ζωής που έπρεπε να ανακαλύψει από την αρχή. «Οι δύο-τρεις πρώτοι μήνες ήταν σίγουρα οι πιο δύσκολοι. Πήγα σε ένα καινούργιο περιβάλλον, όπου δεν γνώριζα κανέναν. Ήταν μια έντονη περίοδος, αλλά μου άρεσε αυτή η πρόκληση», θυμάται. Δεν ήθελε, άλλωστε, να φύγει από την Ελλάδα επειδή απλώς αναζητούσε μια καλύτερη επαγγελματική προοπτική. Συγχρόνως, μεγάλος του στόχος ήταν να τεστάρει τον εαυτό του σε ένα νέο πεδίο εμπειριών. Να δει πώς λειτουργεί ο κόσμος έξω από τα όρια όσων γνώριζε. Στο McGill έκανε φιλίες, γνώρισε άλλες κουλτούρες και, κυρίως, άρχισε να ανακαλύπτει κάτι που δεν είχε υπολογίσει εξαρχής: ότι τον ενδιέφερε

12.11.26

ΚΘΒΕ

ΤΟ ΌΡΑΜΑ ΤΟΥ ΦΕΤΙΝΟΎ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΈΧΕΙ ΤΊΤΛΟ «ΌΛΑ ΘΈΑΤΡΟ» To ΚΘΒΕ συνδέει τις παραστάσεις της νέας σεζόν με εργαστήρια και συναντήσεις εντός και εκτός Θεσσαλονίκης, δημιουργώντας έναν ζωντανό πολιτιστικό οργανισμό που είναι ανοιχτός σε όλους και δίνει αφορμή για σκέψη.

ΜΕ ΤΟ ΜΟΤΟ «ΟΛΑ ΘΕΑΤΡΟ», το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος προτείνει για την περίοδο 2026-2027 μια θεατρική εμπειρία που ξεπερνά τη σκηνή. Παράλληλα με το ρεπερτόριο, οι συναντήσεις, τα εργαστήρια και οι δράσεις στην πόλη ανοίγουν διαφορετικούς δρόμους. Άλλωστε, η ιδέα του Αστέριου Πελτέκη, καλλιτεχνικού διευθυντή του οργανισμού, είναι ο θεατής να βρίσκει αφορμές να σκεφτεί και να συζητήσει όσα τον απασχολούν και έξω από τη θεατρική αίθουσα. Στόχος του φετινού προγράμματος είναι ο κόσμος «να αισθανθεί ότι το θέατρο τον αφορά προσωπικά». Αυτό εξηγεί και την επιλογή των παραγωγών. Δίπλα στον Ιούλιο Καίσαρα και στον Κύκλο με την κιμωλία βρίσκεται η Φόνισσα, η παιδική ΤζιτζιΜιτζιΧοτζιριά και η εφηβική Αντιγόνη Rex. Άλλοτε μέσα από μια πολιτική δολοφονία, άλλοτε μέσα από το παιχνίδι και τη συνύπαρξη, τα έργα εξετάζουν πώς ζούμε μαζί και τι ευθύνη έχουμε όταν οι πράξεις μας καθορίζουν τη ζωή των άλλων. Ποιος νομιμοποιεί την εξουσία και ποιος αποφασίζει τι είναι δίκαιο; «Οι επιλογές αυτές δεν ξεκινούν από την ανάγκη για έτοιμες απαντήσεις. Αντιθέτως, στόχος είναι να τεθούν δύσκολα ερωτήματα», λέει ο Αστέριος Πελτέκης. Το ίδιο κριτήριο ισχύει και για τις διασκευές, που έχουν ισχυρή παρουσία στο πρόγραμμα, από τον Μετρ και τη Μαργαρίτα και τη Μικρά Αγγλία έως τη Φόνισσα, της οποίας τη θεατρική απόδοση και τη σκηνοθεσία υπογράφει ο καλλιτεχνικός διευθυντής. «Για να κάνει κανείς μια λογοτεχνική διασκευή χρειάζεται πρώτα να ανακαλύψει τον λόγο για τον οποίο το συγκεκριμένο υλικό πρέπει να μεταφερθεί στο θέατρο σήμερα. Οφείλει να αποτελεί μια δημιουργική συνάντηση με το πρωτότυπο έργο και όχι την απλή αναπαραγωγή του», εξηγεί. Η αναζήτηση της θεατρικής γλώσσας που μιλά στον θεατή είναι φανερή και στις συνεργασίες του ΚΘΒΕ με νέους δημιουργούς, οι οποίοι εμπλουτίζουν τη θεατρική παραγωγή με διαφορετικές εμπειρίες, ερωτήματα και τρόπους εργασίας. Αντίστοιχα, μέσα από την παιδική, εφηβική και βρεφική σκηνή, δίνεται βάρος σε όσα προσφέρει το θέατρο στα παιδιά: χώρο να εκφραστούν, να χρησιμοποιήσουν τη φαντασία τους και να καταλάβουν καλύτερα τους άλλους. Η συμπερίληψη γίνεται πράξη για κάθε ηλικία και ομάδα. Τα θεατρικά εργαστήρια, ανάμεσά τους και τα δωρεάν μεικτά εργαστήρια για άτομα με και χωρίς αναπηρία, σε συνεργασία με την ομάδα ΕΝ ΔΥΝΑΜΕΙ, δίνουν σε αυτή την ιδέα πρακτική μορφή, ενώ οι «Πολύχρωμες Κυριακές» συνεχίζουν να προσφέρουν βήμα στη συζήτηση γύρω από τα έργα του ρεπερτορίου. Από τη συνάντηση με το κοινό της Θεσσαλονίκης, το ΚΘΒΕ περνά και στη συνάντηση με άλλες θεατρικές κοινότητες. Το Διεθνές Φεστιβάλ Δάσους και η πρωτοβουλία για ένα διαβαλκανικό δίκτυο παραστατικών τεχνών δείχνουν πώς μπορεί να πάρει μορφή αυτή η ανταλλαγή. Όπως λέει ο καλλιτεχνικός διευθυντής, «η θεατρική τέχνη, που έχει τις ρίζες της στον τόπο μας, καθώς και το σύνολο της ελληνικής θεατρικής παράδοσης σε συνδυασμό με τη σύγχρονη δημιουργία οφείλουν να έχουν θέση στο παγκόσμιο θεατρικό γίγνεσθαι, με αυτοπεποίθηση αλλά και με διάθεση ουσιαστικού διαλόγου και εξέλιξης». Το ζητούμενο του ΚΘΒΕ παραμένει πάντα η δυνατότητα να συναντηθούν άνθρωποι που ξεκινούν από διαφορετικές αφετηρίες και να αλλάξει κάτι στον τρόπο με τον οποίο βλέπουν ο ένας τον άλλο. Όπως το θέτει ο Αστέριος Πελτέκης, «ο πολιτισμός ενώνει και το θέατρο είναι πολιτισμός». www.ntng.gr

LiFO 12.11.26

TAL K OF THE TOWN 43 λεπτά με τον Θάνο Ρόκκα

πολύ περισσότερο να δημιουργεί δικά του πράγματα παρά να ακολουθήσει μια συμβατική επαγγελματική διαδρομή. «Κατάλαβα ότι αυτό που μου αρέσει πραγματικά είναι να λύνω προβλήματα. Να δημιουργώ πράγματα που έχουν σημασία και μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους», λέει. Όσο προχωρά η συζήτησή μας, σχηματίζω την εικόνα ενός ανθρώπου που ξέρει τι θέλει, έχει σαφή προσανατολισμό και μιλά για τα σχέδιά του με ηρεμία και αυτοπεποίθηση. Κάπως έτσι, λοιπόν, άρχισε να διαμορφώνεται η ιδέα του Underneath. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του είχε ήδη δοκιμάσει να αναπτύξει άλλες εφαρμογές και προϊόντα. Παρ’ όλα αυτά, δεν ξεκίνησε με τη φιλοδοξία να δημιουργήσει μια μεγάλη εταιρεία. Περισσότερο, όπως διαρκώς τονίζει, τον ενδιέφερε η διαδικασία: να εντοπίζει ένα πρόβλημα, να σκέφτεται μια λύση και να φτιάχνει κάτι που θα χρησιμοποιούσε πρώτα ο ίδιος. Η διατροφή ήταν ένα πεδίο που γνώριζε καλά και τον απασχολούσε προσωπικά, λόγω και της σχέσης του με τον αθλητισμό. Παρατηρώντας, όμως, τον τρόπο με τον οποίο αγοράζουμε τρόφιμα, εντόπισε ένα κενό. Οι περισσότεροι θέλουμε να τρεφόμαστε καλύτερα, αλλά δεν έχουμε πάντα τη γνώση ή τον χρόνο για να αξιολογήσουμε τι περιέχει κάθε προϊόν. «Μπορεί να δεις μια συσκευασία που γράφει high protein ή low sugar και να θεωρήσεις αυτομάτως ότι είναι υγιεινή. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι είναι», εξηγεί. H αλήθεια είναι ότι αυτό που λέει έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον, ειδικά σε μια εποχή κατά την οποία η πρωτεΐνη έχει μετατραπεί σχεδόν σε διατροφικό σύνθημα, σε μια καθημερινή μανία. Στις συζητήσεις για τη γυμναστική, στα social media, στις διαφημίσεις και πλέον στα ράφια των σούπερ μάρκετ, η λέξη εμφανίζεται παντού. Τον ρωτάω αν η διατροφή έχει μετατραπεί πλέον σε μια διαρκή άσκηση ελέγχου, μετρώντας θερμίδες, πρωτεΐνες και συστατικά, βάζοντας ολοένα και περισσότερους περιορισμούς στο πιάτο μας. Ο ίδιος ξεκαθαρίζει ότι δεν θέλει η εφαρμογή του να προσθέσει ακόμη έναν μηχανισμό ελέγχου στην καθημερινότητά μας. «Δεν τη φτιάξαμε για να κάνουμε τον κόσμο να τρώει συνέχεια υγιεινά. Αν κάποιος θέλει να φάει ένα σουβλάκι μια μέρα, είναι απολύτως εντάξει», υποστηρίζει χαμογελώντας. Το ζητούμενο, επιμένει, είναι να μπορείς να επιλέγεις, γνωρίζοντας παράλληλα τι είναι αυτό που αγοράζεις. Η εφαρμογή συγκεντρώνει τις πληροφορίες από τη διατροφική ετικέτα, τις αναλύει με βάση επιστημονικές έρευνες και παράγει μια βαθμολογία. Δεν απαγορεύει την κατανάλωση ενός προϊόντος, ούτε υποκαθιστά τον διατροφολόγο. Προσφέρει, όπως το περιγράφει, ένα εργαλείο ενημέρωσης που κάνει πιο εύκολη μια απόφαση την οποία μέχρι σήμερα πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονταν να πάρουν. Συνάμα, αναδεικνύει και μια διάσταση που τον απασχολεί ιδιαίτερα: η απόσταση ανάμεσα σε αυτό που υπόσχεται το μάρκετινγκ και σε αυτό που πραγματικά περιέχει ένα τρόφιμο. Θεωρεί ότι οι εταιρείες έχουν μάθει να αξιοποιούν τη γλώσσα της υγείας για να κάνουν τα προϊόντα τους ελκυστικότερα, ενώ ο καταναλωτής δεν έχει πάντοτε τα μέσα να ελέγξει αυτούς τους ισχυρισμούς. «Ο κόσμος έχει κουραστεί να του λένε ότι κάτι είναι υγιεινό και να ανακαλύπτει έπειτα από καιρό ότι δεν είναι ακριβώς έτσι», παρατηρεί. Η δημιουργία της εφαρμογής δεν χρειάστηκε πολύ χρόνο. Από τη στιγμή που ξεκίνησε να δουλεύει πάνω στο προϊόν μέχρι να καταφέρει να το ανεβάσει στο App Store πέρασε περίπου ένας μήνας. Η πραγματική δυσκολία, όμως, άρχισε αμέσως μετά. Είχε μόλις τελειώσει το πανεπιστήμιο, δεν διέθετε μεγάλα κεφάλαια για διαφήμιση και έπρεπε να βρει έναν τρόπο να φτάσει η εφαρμογή στους ανθρώπους που θα μπορούσαν να τη χρησιμοποιήσουν. Έτσι στράφηκε στα social media. Άρχισε να δημιουργεί βίντεο για το προϊόν, να ανεβάζει περιεχόμενο στο Instagram, στο Facebook και στο TikTok, μέχρι που η ανταπόκριση από το κοινό αυξήθηκε. Θυμάται εκείνη την περίοδο με μια χαρακτηριστική εικόνα: οι γονείς του ξυπνούσαν το πρωί για να πάνε στη δουλειά τους και τον έβρισκαν ακόμη μπροστά στον υπολογιστή, να δουλεύει πάνω στην εφαρμογή. «Μου έλεγαν: “Τι κάνεις ακόμη; Πήγαινε να κοιμηθείς”», λέει γελώντας, ενώ δεν διστάζει να μου πει ότι του αρέσει ενώ εργάζεται να ακούει house μουσική. Είναι ξεκάθαρο ότι δεν αντιμετωπίζει τις ατελείωτες ώρες δουλειάς ως κάτι ιδιαίτερα κουραστικό. Για εκείνον αποτελεί ένα κομμάτι της σκληρής προσπάθειάς του προκειμένου να κάνει την ιδέα του πράξη και να την εξελίξει ακόμη περισσότερο. Ήταν σίγουρος ότι θα μπορούσε να πετύχει, όχι όμως ότι η προσωπική του αναγνωρισιμότητα θα ερχόταν τόσο γρήγορα.

LiFO

Σήμερα βρίσκεται στο Λονδίνο, το οποίο αντιμετωπίζει ως ένα σημαντικό σημείο εκκίνησης για την επόμενη φάση της εταιρείας. Θέλει το Underneath να επεκταθεί σε όσο το δυνατόν περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες και θεωρεί ότι η παρουσία του σε ένα διεθνές επιχειρηματικό περιβάλλον μπορεί να τον βοηθήσει να γνωρίσει ανθρώπους και να αναπτύξει συνεργασίες. Είναι προφανές ότι του αρέσει η πολυπολιτισμικότητα της βρετανικής μεγαλούπολης, αλλά δεν παραλείπει να τονίσει: «Περπατάω στον δρόμο και πολλές φορές ακούω κάποιον να μιλάει ελληνικά. Αυτό με κάνει χαρούμενο». Όπως μου λέει, δεν μένει μόνος. Συγκατοικεί με τρεις φίλους από το πανεπιστήμιο, μια επιλογή που διατηρεί ένα κομμάτι της φοιτητικής ζωής του μέσα στη νέα καθημερινότητα. Η δουλειά καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της ημέρας του, αλλά επιμένει ότι πάντοτε θέλει να βρίσκει χρόνο για τους φίλους και την οικογένειά του. Συνεχίζει να πηγαίνει στο γυμναστήριο, ενώ ο αθλητισμός παραμένει σταθερό σημείο αναφοράς. Μπορεί να μην παίζει πλέον ποδόσφαιρο με την ίδια ένταση όπως παλιά, αλλά εξακολουθεί να θεωρεί σημαντικό να διατηρεί το σώμα του σε καλή κατάσταση. Όταν η συζήτηση φτάνει στο φαγητό, η απάντηση που δίνει για την αγαπημένη του γεύση δεν έχει καμία σχέση με τις διατροφικές τάσεις που αναλύει καθημερινά. Είναι το παστίτσιο. Στο Λονδίνο, παραδέχεται, δεν μαγειρεύει πολύ και συχνά καταφεύγει σε όσα του δίνουν η μητέρα και η γιαγιά του όταν επιστρέφει στην Ελλάδα. «Στις γιορτές, όταν είμαστε με τους γονείς μας, τους φίλους μας και την οικογένειά μας, πρέπει να περνάμε αυτές τις στιγμές όσο καλύτερα μπορούμε. Αν φάμε κάτι που δεν είναι το καλύτερο για την υγεία μας, δεν πειράζει. Θα το φτιάξουμε αργότερα», προσθέτει. Τι έχει, όμως, στερηθεί για να φτάσει μέχρι εδώ; Η απάντησή του εστιάζει στη λέξη σταθερότητα. Η διαφορά ανάμεσα σε μια συμβατική δουλειά και στη δημιουργία της δικής σου εταιρείας, εξηγεί, είναι ότι στη δεύτερη περίπτωση όλα εξαρτώνται από εσένα. Κάθε μέρα ξεκινά με την ανάγκη να αντιμετωπίσεις καινούργιες δυσκολίες, να πάρεις αποφάσεις και να διαχειριστείς την αβεβαιότητα. « Έχω χάσει αυτήν τη σταθερότητα και την ηρεμία. Αλλά μου αρέσει η πίεση. Με βοηθά να προχωράω», συμπληρώνει. Δεν σκέφτεται αυτήν τη στιγμή να δημιουργήσει μια δεύτερη εφαρμογή ή να δοκιμάσει κάτι διαφορετικό. Θέλει να βελτιώσει το Underneath, να ενσωματώνει τις νεότερες επιστημονικές έρευνες και να το εξελίξει ώστε να μπορεί να βοηθήσει ακόμη περισσότερους ανθρώπους. Παράλληλα, μιλά με ενδιαφέρον για τη νέα γενιά επιχειρηματιών στην Ελλάδα. Πιστεύει ότι οι νέοι δεν πρέπει να περιμένουν να μεγαλώσουν ή να αποκτήσουν πολυετή επαγγελματική εμπειρία για να δοκιμάσουν να δημιουργήσουν κάτι δικό τους. Αναφέρεται στην κουλτούρα που συνάντησε στον Καναδά και στη Βόρεια Αμερική, όπου η ηλικία δεν αποτελεί απαραίτητα εμπόδιο για να ξεκινήσει κανείς μια επιχείρηση. Ο ίδιος αγαπά την Ελλάδα και θέλει να επιστρέψει κάποια στιγμή, αλλά θεωρεί ότι τώρα η παρουσία του στο εξωτερικό εξυπηρετεί καλύτερα τους στόχους του. Όταν τον ρωτάω τι θεωρεί σημαντικότερο στη ζωή, η απάντησή του δεν αφορά την επιτυχία, την εταιρεία ή τα επόμενα επιχειρηματικά σχέδια. «Η οικογένεια και οι φίλοι μας, με διαφορά. Ό,τι κι αν κάνεις στη ζωή σου, αν είσαι μόνος και δεν έχεις ανθρώπους με τους οποίους να μοιράζεσαι τις όμορφες στιγμές, δεν έχει νόημα», επισημαίνει και ένα χαμόγελο διαγράφεται στο πρόσωπό του. Λίγο προτού ολοκληρώσουμε τη συνομιλία, θυμάται τα μηνύματα που λαμβάνει από μητέρες οι οποίες χρησιμοποιούν την εφαρμογή. Του λένε ότι δεν άλλαξαν μόνο οι δικές τους διατροφικές συνήθειες αλλά και εκείνες των παιδιών και ολόκληρης της οικογένειάς τους. Αυτά είναι τα σχόλια που τον συγκινούν περισσότερο. Ίσως επειδή του υπενθυμίζουν ότι πίσω από τους αριθμούς, τις βαθμολογίες και την ανάπτυξη μιας εταιρείας υπάρχουν πραγματικοί άνθρωποι. Στα 22 του, ο Θάνος Ρόκκας έχει ήδη κάνει το πρώτο μεγάλο βήμα. Έφυγε από την Ελλάδα, δοκίμασε τις δυνάμεις του, έκανε την ιδέα του πράξη, δημιούργησε μια εφαρμογή που βρίσκει τη θέση της στην καθημερινότητα χιλιάδων ανθρώπων και τώρα κοιτάζει προς την Ευρώπη. Το πού θα φτάσει δεν το γνωρίζει ούτε ο ίδιος. Προς το παρόν, αυτό που τον συναρπάζει είναι περισσότερο το επόμενο βήμα παρά η σκέψη του τελικού προορισμού.

«Δεν φτιάξαμε την Underneath για να κάνουμε τον κόσμο να τρώει συνέχεια υγιεινά. Αν κάποιος θέλει να φάει ένα σουβλάκι μια μέρα, είναι απολύτως εντάξει», υποστηρίζει ο Θάνος χαμογελώντας. Το ζητούμενο, επιμένει, είναι να μπορείς να επιλέγεις, γνωρίζοντας παράλληλα τι είναι αυτό που αγοράζεις.

Κατεβάστε την εφαρμογή εδώ: tryunderneath.com

12.11.26

LiFO 12.11.26

URBAN ΞΕΚΙΝΑΕΙ Η ΜΕΓΑΛΗ ΔΙΕΘΝΗΣ ΦΟΥΑΡ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ART ATHINA ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΟ ONASSIS READY, ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ 65 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΓΚΑΛΕΡΙ, ΕΡΓΩΝ DESIGN ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ. ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΟ ΠΑΡΙΔΗ

Depo Darm, Stefanos Zannis, «Scouts at Goudi Park», 2022.

LiFO

12.11.26

M.A.M.A contemporary, Yioula Hadjigeorgiou, «52 gold matches», 2026.

LiFO 12.11.26

URBAN

μεγαλύτερη ετήσια εικαστική συνάντηση σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα, η Art Athina, που διοργανώνει από το 1993 ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Αιθουσών Τέχνης, με βασικό στόχο την ενίσχυση των ελληνικών γκαλερί, στηρίζοντας παράλληλα τη σύνδεση της εγχώριας εικαστικής σκηνής με τη διεθνή καλλιτεχνική κοινότητα, φέτος για πρώτη φορά πραγματοποιείται στο Onassis Ready, έναν χώρο με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και βιομηχανική αισθητική. Τα επίσημα εγκαίνια έχουν προγραμματιστεί για την Πέμπτη 12 Νοεμβρίου, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, και θα διαρκέσει μέχρι τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου. Στη φετινή ανανεωμένη διοργάνωση, υπό τη γενική διεύθυνση του Αντώνη Κούρκουλου, ο κεντρικός πυρήνας συντίθεται από τη συμμετοχή 65 αιθουσών τέχνης από την Ελλάδα και το εξωτερικό και πλαισιώνεται από ενότητες αφιερωμένες στο design, στα project spaces, στις ομιλίες, στις περφόρμανς και στις εκπαιδευτικές δράσεις για παιδιά. Ταυτόχρονα, και καθώς η Art Athina 2026 στεγάζεται στις εγκαταστάσεις του Onassis Ready, το STEGI.RADIO έχει αναλάβει τη μουσική επιμέλεια των εγκαινίων, ενώ στο Onassis Lounge με τον καναπέ του Yohji Yamamoto παρουσιάζονται επιλεγμένα έργα από τη Συλλογή του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία περιλαμβάνει περισσότερες από 2.000 δημιουργίες, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα, από ζωγραφική και γλυπτική μέχρι και εγκαταστάσεις και ψηφιακά έργα από τα τέλη του 15ου αιώνα έως σήμερα. Στον ίδιο χώρο θα παρουσιαστεί μια επιμελημένη επιλογή από δίσκους των ’70s και μουσικά memorabilia από τη συλλογή του εμβληματικού μουσικού παραγωγού των τελευταίων 50 χρόνων, Γιάννη Πετρίδη. Παράλληλα, ανοίγουν για τους επισκέπτες της Art Athina τα στούντιο των καλλιτεχνών των προγραμμάτων Onassis AiR και Onassis ONX, προσφέροντας την ευκαιρία σε όλους και σε όλες να γνωρίσουν έργα υπό διαμόρφωση, πειραματισμούς και καλλιτεχνικές έρευνες πριν από την ολοκλήρωσή τους.

Ενότητες, περφόρμανς, talks

Την επιμέλεια της ενότητας «Design» έχουν και φέτος η Τίνα Δασκαλαντωνάκη και ο Μάνθος Καλούμενος. Σε αυτήν δίνεται έμφαση στο ελληνικό design μέσα από σύγχρονες και vintage δημιουργίες. Μια παρουσίαση αντικειμένων καθημερινής χρήσης που χάρη στην υψηλή ποιότητα κατασκευής και τη δύναμη των υλικών τους υπερβαίνουν τον λειτουργικό ή διακοσμητικό τους ρόλο και «ανοίγουν» γόνιμο διάλογο μεταξύ τους. Συγχρόνως η υφή, η μορφή και η ίδια η ύλη γίνονται το όχημα για την ανάδειξη του σύγχρονου τοπίου του design. Μέσω της ενότητας «Project Spaces», η πρόταση της ομάδας της ARTWORKS, του Πάνου Γιαννικόπουλου και της Μαρίλης Κωνσταντινοπούλου, με τίτλο «Holding Ground», διερευνά την καλλιτεχνική παραγωγή σε οκτώ ανεξάρτητους χώρους της Αθήνας, του Βόλου, της Κορίνθου και της Κύθνου. Μια ιδέα που αναδεικνύει τη σημασία της διεκδίκησης και της διατήρησης ενός χώρου, τόσο σε φυσικό όσο και σε συμβολικό επίπεδο, αναζητώντας παράλληλα τρόπους προσαρμογής, εξέλιξης και ανταπόκρισης στις διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες. Για τρίτη συνεχή χρονιά, ο Νικόλας Βαμβουκλής επιμελείται το πρόγραμμα performances της Art Athina με τίτλο «Desire after all» και στόχο την προσέγγιση της επιθυμίας ως δύναμης υπέρβασης και φαντασίας. Έχοντας βασικούς άξονες τη γλώσσα και τον ήχο, το πρόγραμμα περιλαμβάνει δράσεις, διαδρομές στην περιοχή του Ρέντη και

ένα ιδιαίτερο reading group, συνδέοντας Έλληνες και διεθνείς καλλιτέχνες από τα πεδία των εικαστικών και των παραστατικών τεχνών. Η χορεύτρια Εβίνη Παντελάκη με τις «Μικρές Πορείες» κινείται σε όλο το κτίριο, δημιουργώντας μέσα από μια περιπατητική δράση απρόσμενες συναντήσεις με τους επισκέπτες και τα έργα τέχνης. Στη δράση με τίτλο 7x10 READINGS, επτά δημιουργοί από τον χώρο των εικαστικών, της μουσικής, της μόδας και της περφόρμανς έχουν δέκα λεπτά ο καθένας για να διαβάσουν ένα κείμενο της επιλογής τους. Κοινό τους θέμα είναι η επιθυμία ως δύναμη που μας ωθεί να ξεπερνάμε όρια και να διεκδικούμε όσα φανταζόμαστε. Συμμετέχουν η Μαρίνα Σάττι, ο Saske, η Καρολίνα Κρασούλη, ο Alexandre Collet, η Terpsichore Khalil, ο ευά παπαδάκης και η Νάσια Μάτσα. Στο πλαίσιο της ενότητας ON SITE η περφόρμανς «Αιματοβαμμένη Πανήγυρις (Με Ιδρωμένους Ναύτες και Βελούδινο Αγριογούρουνο)» του 11ου Εργαστηρίου Ζωγραφικής και Διευρυμένων Μέσων της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, σε συνεργασία με κατοίκους και φορείς του Συνοικισμού Εργατικών Πολυκατοικιών Αγίας Άννας του Ρέντη, οργανώνει ένα συλλογικό ντελίριο όπου αληθινές ιστορίες, μυθοπλασίες, φόβοι και ζητήματα της περιοχής ξυπνούν για να στοιχειώσουν το μέλλον. Στο «Prêt-à-D’or», οι Ελλάδα Δαμιανού και Μαρίνα Βελησιώτη, δύο περφόρμερ με χειροποίητα κοστούμια θηρευτών, αφού περιηγούνται στον χώρο παρατηρώντας τα έργα και παρουσιάζοντας τα σώματά τους σαν να βρίσκονται σε πασαρέλα, αποσύρονται στο καμαρίνι-σπηλιά τους για να σχεδιάσουν την επόμενη κίνησή τους, ενώ ακούγεται ένα ηχητικό κολάζ από προηχογραφημένες συνομιλίες. Τέλος, η περφόρμανς της Μαρίας Νικηφοράκη «Rituals for New Futures», εμπνευσμένη από τη σλαβική θεά Μορένα και τον κύκλο του θανάτου και της αναγέννησης, ακολουθεί μια ηρωίδα επιστημονικής φαντασίας που σέρνει ένα ομοίωμα μέσα στη φουάρ, μετατρέποντας την πορεία της σε ένα συμβολικό ταξίδι. Η δράση διερευνά το τελετουργικό ως εργαλείο για τη φαντασιακή προσέγγιση φεμινιστικών και οικολογικών κόσμων. Ο κύκλος συζητήσεων Art Athina-Art for Tomorrow Talks, τον οποίο συνεπιμελούνται η Μαριλένα Κουτσούκου, διευθύντρια Ανάπτυξης της Art Athina, και η Kim Conniff Taber, editorial director του Art for Tomorrow, εστιάζει στην πολιτιστική κληρονομιά και στον δημόσιο χώρο, θέτοντας κεντρικά ερωτήματα που ανατέμνουν τον ρόλο της τέχνης στην πόλη μέσα από τη σχέση της σύγχρονης δημιουργίας με το παρελθόν. Τον συντονισμό έχει αναλάβει η Farah Nayeri, πολιτιστική συντάκτρια της εφημερίδας «The New York Times». Η πρώτη συζήτηση, που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 14 Νοεμβρίου στις 15:30, φέρει τον τίτλο «Αγκαλιάζοντας την κληρονομιά με το βλέμμα στο μέλλον» και εξετάζει πώς οι δημιουργοί μπορούν να αντλούν στοιχεία από την ιστορία χωρίς να εγκλωβίζονται στη νοσταλγία αλλά και τι αποκαλύπτει η διαρκής γοητεία που ασκεί πάνω μας η πολιτιστική κληρονομιά για την ταυτόχρονη ανάγκη μας να ανήκουμε κάπου και να ανακαλύπτουμε το καινούργιο. Ομιλητές είναι η Melissa Buron, διευθύντρια συλλογών και γενική επιμελήτρια του Victoria and Albert Museum, ο Χρήστος Καρράς, εκτελεστικός διευθυντής του KYKLOS Center for Arts and Cultures, και η Audrey Teichmann, επιμελήτρια του Audemars Piguet. Skoufa Gallery, Tassos Pavlopoulos, «Witches of Salem», 2025.

ATHENS _ GENEVA, Shen Wei, «Sunroom», 2010, Courtesy of the Artist and Athens Geneva Gallery.

LiFO

12.11.26

Η δεύτερη συζήτηση με τίτλο «State of Play: Δημιουργώντας δημόσιους χώρους» την ίδια μέρα θέτει μια σειρά ερωτημάτων: ποιος είναι ο ρόλος της τέχνης έξω από τους παραδοσιακούς χώρους παρουσίασής της; Μπορεί ένας φιλόδοξος σχεδιασμός να ενισχύσει ουσιαστικά την αίσθηση της κοινότητας; Όταν μεγάλοι οργανισμοί χρηματοδοτούν εμβληματικά έργα δημόσιου χαρακτήρα, πρόκειται για πολυτέλειες που προσφέρονται στην πόλη ή για αναγκαίες επενδύσεις στον τρόπο με τον οποίο συνυπάρχουμε; Ομιλητές είναι ο καλλιτέχνης Shezad Dawood και η διευθύντρια του Οργανισμού Πολιτισμού και Ανάπτυξης NEON Ελίνα Κουντούρη. Τέλος, το Flux Laboratory, σε συνεργασία με το Μουσείο Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης της Γενεύης (MAMCO) και το Giorno Poetry Systems, παρουσιάζει στις 12 Νοεμβρίου το εμβληματικό έργο «DialA-Poem, Switzerland», όπου συναντώνται οι φωνές καλλιτεχνών, ποιητών και στοχαστών. Την ίδια μέρα, το πρόγραμμα περιλαμβάνει την περφόρμανς «I am Dynamite. Freest Man in the World» του Andi Xhuma. Βασισμένη στην καλλιτεχνική σύλληψη και στο επιμελητικό πλαίσιο του Ευριπίδη Λασκαρίδη, αντλεί έμπνευση από την ανατρεπτική ματιά του πρωτοπόρου καλλιτέχνη John Giorno και του Hugo Ball και διερευνά την αισθητική του νταντά ως πολιτική και υπαρξιακή δράση, αναζητώντας τη ρήξη εκείνη όπου το σώμα γίνεται ποίηση και έκρηξη. Η περφόρμανς προσεγγίζεται ως πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα σε αντίθετα αλλά αλληλένδετα δίπολα, που διατρέχουν την ιστορία του σώματος και της εικόνας.

ARTOWER AGORA, Paulina Cassimatis, «A Journey».

Εκπαιδευτικά προγράμματα

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και δημιουργικά προγράμματα, το Kid’s Educational Program, παρουσιάζει φέτος το Touch the City, σε επιμέλεια της Χριστίνας Μπότσου σε συνεργασία με το Life is For All. Ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα το οποίο εμπνέεται από την πόλη, προσεγγίζοντας τον αστικό χώρο μέσα από τις αισθήσεις, τη μνήμη και τη φαντασία. Τα παιδιά κάνουν περιπάτους, συζητούν και εξερευνούν τη γειτονιά του Ρέντη όπου παρατηρούν και συλλέγουν ίχνη του αστικού περιβάλλοντος. Παράλληλα συμμετέχουν σε εικαστικά εργαστήρια, πειραματίζονται με διαφορετικές επιφάνειες και τεχνικές αποτύπωσης, δημιουργώντας το δικό τους «αρχείο υφών» της πόλης. Απευθύνεται σε παιδιά από 6 έως 12 ετών, ενώ είναι ανοιχτό και σε παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες και νευροαναπτυξιακές ιδιαιτερότητες.

Art Athina Young Artist Award 2026

©Andreas Simopoulos for Onassis Stegi

Η Art Athina έχει καθιερώσει από το 2022 το βραβείο Art Athina Young Artist Award, που πλέον έχει εξελιχθεί σε θεσμό: απονέμεται από πενταμελή επιτροπή και η δουλειά του/της νικητή/νικήτριας παρουσιάζεται στο MOMUS - Μουσείο Άλεξ Μυλωνά. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία του Πανελλήνιου Συνδέσμου Αιθουσών Τέχνης (ΠΣΑΤ) και του Μητροπολιτικού Οργανισμού Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης (MOMUS). Η φετινή εκδήλωση για την απονομή Βραβείου Νέου Καλλιτέχνη της Art Athina 2026 θα πραγματοποιηθεί στις 13 Νοεμβρίου, αφού προηγηθεί συζήτηση με τον Επαμεινώνδα Χριστοφιλόπουλο, πρόεδρο Δ.Σ. του MOMUS, και τη δημοσιογράφο Μαίρη Αδαμοπούλου. Η οπτική ταυτότητα της Art Athina 2026 φέρει την υπογραφή του g design studio και αντλεί έμπνευση από τον βιομηχανικό χαρακτήρα του Onassis Ready, ενώ τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό της έκθεσης επιμελείται ο Κωνσταντίνος Ευαγγελίου. Η Art Athina διοργανώνεται από τον ΠΣΑΤ και η παραγωγή υλοποιείται από την εταιρεία BeBest. Η εκδήλωση πραγματοποιείται με την οικονομική υποστήριξη και υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού.

LiFO 12.11.26

URBAN

Nitra Gallery, Tassos Vrettos, «Untitled», 2025-2026.

AVA Gallery, Elham Etemadi, «Suspended in Memory», 2026.

ΝΙΝΕΤΤΟ, Grant Fryc, «Pairing», 2026.

LiFO

12.11.26

Alma Gallery, Rania Rangou, «Apotheosis», 2026.

Performance, «Rituals For New Futures», Maria Nikiforaki.

LiFO 12.11.26

URBAN ΤΙ ΜΑΣ ΕΙΠΑΝ Αντώνης Κούρκουλος, ΟΙ ΒΑΣΙΚΟΙ γενικός διευθυντής της Art Athina 2026 —Ποιος είναι ο βασικός στόχος για τη φετινή διοργάνωση όσον αφορά ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ τη διασύνδεση της εγχώριας εικαστικής σκηνής με τη διεθνή κοινότητα; Στόχος της Art Athina είναι να διευρύνει τον διάλογο μεταξύ της ελληνικής και της διεθνούς εικαστικής σκηνής και να ενισχύει την επικοινωνία και τις συνέργειες μεταξύ των θεσμών. Συστηματικά χτίζουμε ένα διεθνές δίκτυο για το οποίο είμαστε περήφανοι. Πρόκειται για την πλέον αθόρυβη και αφανή δράση, η οποία δεν αφορά μόνο τη διοργάνωση αλλά διαχέεται στο σύνολο της εικαστικής σκηνής της πόλης. Οι δημοσιογράφοι και το κοινό ενδιαφέρονται για το πόσες γκαλερί συμμετέχουν και για το ποιο είναι το παράλληλο πρόγραμμα. Για τους επαγγελματίες του χώρου, είτε συμμετέχουν είτε όχι στην Art Athina, σημασία έχει ποιοι είναι εκείνοι που θα βρεθούν στην πόλη μας κατά τη διάρκεια της φουάρ. Η παρουσία αυτών των καλεσμένων είναι ιδιαίτερα ευεργετική για την ορατότητα και τη δυναμική της σύγχρονης καλλιτεχνικής και πολιτιστικής δημιουργίας. — Πώς ο βιομηχανικός χαρακτήρας και η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική του Onassis Ready αναμένεται να επηρεάσουν τη συνολική εμπειρία των επισκεπτών και τη διάταξη των 65 γκαλερί σε σύγκριση με προηγούμενες χρονιές; Tο Onassis Ready φέρει τον δικό του ξεχωριστό χαρακτήρα στην έκθεση και αυτή η αλλαγή είναι μια μοναδική ευκαιρία δημιουργικής ανακατάταξης. Κάθε χώρος έχει τις δικές του απαιτήσεις και κατά κάποιον τρόπο καθοδηγεί τις επιλογές μας. Υπάρχει μια αίσθηση φρεσκάδας και ανανέωσης, τόσο για τη διοργάνωση όσο και για τους ίδιους τους εκθέτες. Η αλλαγή του χώρου σημαίνει και ριζική αλλαγή της διάταξης των γκαλερί και αυτό από μόνο του αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα και κομβικά στοιχεία στην επιτυχία μιας φουάρ. Κάθε φουάρ είναι ένας συμπυκνωμένος χρόνος, όπου η εικαστική σκηνή συγκεντρώνεται κάτω από την ίδια στέγη για να σκορπιστεί ξανά και να επιστρέψει ο καθένας στην προσωπική του γεωγραφία. Μια στιγμή παραγωγής της πρώτης ύλης για αυτά που θα ακολουθήσουν. Μια στιγμή που συγκεντρώνει όλη την ενέργεια στον ίδιο χώρο για να την απελευθερώσει πίσω, ίδια αλλά κάπως διαφορετική. Στο ίδιο το κτίριο και τη γειτονιά του Ρέντη ο επισκέπτης βρίσκει τα χαρακτηριστικά της ουσίας της έκθεσης. Ένα πρώην εργοστάσιο πλαστικού και η ευρύτερη γειτονιά του Ρέντη υπαγορεύουν και απαιτούν την αναδίπλωση του βλέμματος. Πρόκειται για μια υπενθύμιση ότι το έργο προϋποθέτει την προσπάθεια, την ανθρώπινη διάσταση μιας δύσκολης καθημερινότητας που υπογραμμίζει η γειτονιά. Μια γειτονιά της πρώτης ύλης, ένας τόπος όπου κυριολεκτικά όλα συγκεντρώνονται με σκοπό τη μεταφορά –τίποτα δεν παραμένει– έκτος από ένα γεωγραφικό παράδοξο, όπου όλοι οι τόποι συνυπάρχουν ταυτόχρονα σε μια μαγική ποιητική του χώρου.

Γιάννα Γραμματοπούλου, πρόεδρος ΠΣΑΤ

—Ποια στοιχεία κάνουν τη φετινή Art Athina να διαφέρει από τις προηγούμενες, πέρα από την αλλαγή του χώρου και της χρονικής περιόδου διεξαγωγής της; Η φετινή διοργάνωση αποτελεί μια ευκαιρία να δούμε την Art Athina από μια διαφορετική οπτική. Η μεταφορά της φουάρ από το ιστορικό κέντρο της Αθήνας στη βιομηχανική περιοχή του Ρέντη δημιουργεί νέες συνθήκες για την παρουσίαση της σύγχρονης τέχνης, μας επιτρέπει να απευθυνθούμε σε ένα ευρύτερο κοινό και να δημιουργήσουμε νέες συνδέσεις με την περιοχή και την ιστορία της. Άλλωστε, η σύγχρονη τέχνη δεν χρειάζεται να περιορίζεται στα παραδοσιακά πολιτιστικά κέντρα της πόλης. Μπορεί να δημιουργεί νέες εστίες ενδιαφέροντος, να φέρνει σε επαφή διαφορετικά κοινά και να προτείνει διαφορετικές προσεγγίσεις της τέχνης – και αυτό είναι που επιδιώκει φέτος η Art Athina. Στο πλαίσιο του προγράμματος των περφόρμανς, η Art Athina «βγαίνει» στη γειτονιά του Ρέντη, την περπατάει, την εξερευνά και έρχεται σε επαφή με τον δημόσιο χώρο και την τοπική κοινότητα. Παράλληλα, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ωνάση, οι καλλιτέχνες του Onassis OΝΧ και Onassis AiR ανοίγουν τα στούντιό τους στον πρώτο όροφο του Onassis Ready. Η Art Athina φιλοδοξεί να αποκτήσει μια ουσιαστική σχέση τόσο με τη νέα της γειτονιά όσο και με το κοινό της, αφήνοντας το αποτύπωμά της και διευρύνοντας την εμπειρία της φουάρ πέρα από τα όρια της έκθεσης.

—Πόσο έχει αλλάξει η εικαστική σκηνή την τελευταία δεκαετία στην Ελλάδα και πώς αποτυπώνεται στην Art Athina; Η ελληνική εικαστική σκηνή έχει αλλάξει σημαντικά την τελευταία δεκαετία. Η εμφάνιση μιας νέας γενιάς καλλιτεχνών και συλλεκτών αλλά και η διεύρυνση του κοινού που ενδιαφέρεται για τη σύγχρονη τέχνη έχουν συμβάλει στη διαμόρφωση ενός πιο δυναμικού και εξωστρεφούς περιβάλλοντος. Οι Έλληνες καλλιτέχνες έχουν ενισχύσει την παρουσία τους στη διεθνή εικαστική σκηνή, ενώ παράλληλα έχει ενισχυθεί το ενδιαφέρον του κοινού για τη σύγχρονη τέχνη. Η Art Athina παρακολουθεί και συμμετέχει ενεργά σε αυτή την εξέλιξη. Από το 1993, όταν διοργανώθηκε για πρώτη φορά από τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Αιθουσών Τέχνης, αποτελεί έναν σταθερό θεσμό συνάντησης των αιθουσών τέχνης, των καλλιτεχνών και του κοινού. Η παρουσία αιθουσών από το εξωτερικό, η συμμετοχή διαφορετικών γενεών καλλιτεχνών και η διεύρυνση του παράλληλου προγράμματος αντανακλούν τις αλλαγές και τη δυναμική της σύγχρονης εικαστικής σκηνής. Για εμάς, είναι σημαντικό η Art Athina να εξελίσσεται μαζί με την εικαστική σκηνή, διατηρώντας παράλληλα τον βασικό της ρόλο να στηρίζει τις αίθουσες τέχνης, να ενισχύει την εξωστρέφεια της ελληνικής καλλιτεχνικής παραγωγής και να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ουσιαστική επικοινωνία της σύγχρονης τέχνης με το κοινό.

Νικόλας Βαμβουκλής, επιμελητής του προγράμματος Desire after all

—Πώς η περιοχή του Ρέντη λειτουργεί ως ενεργός καμβάς για το φετινό πρόγραμμα περφόρμανς; Από την αρχή θέλαμε η γειτονιά του Ρέντη να έχει ενεργό ρόλο στο πρόγραμμα και να μη λειτουργεί απλώς ως σκηνικό. Συνεργαστήκαμε με τον Κωστή Σταφυλάκη, καθηγητή στην ΑΣΚΤ, για να ανακαλύψουμε ιστορίες από τον Συνοικισμό Εργατικών Πολυκατοικιών της Αγίας Άννας. Έτσι, προέκυψε η «Αιματοβαμμένη Πανήγυρις (Με Ιδρωμένους Ναύτες και Βελούδινο Αγριογούρουνο)», ένα «συλλογικό ντελίριο», όπως το αποκαλούν οι ίδιοι, που θα πραγματοποιηθεί το βράδυ του Σαββάτου 14 Νοεμβρίου στους δρόμους της περιοχής. Συμμετέχουν περίπου 50 μέλη και φίλοι του 11ου Εργαστηρίου Ζωγραφικής και Διευρυμένων Μέσων, μαζί με κατοίκους και τοπικούς συλλόγους. —Ποιες είναι οι εκπλήξεις του φετινού προγράμματος; Μια από τις βασικές καινοτομίες είναι οι συλλογικές αναγνώσεις που οργανώνουμε για πρώτη φορά, με αφετηρία την επιθυμία, το κεντρικό θέμα του φετινού προγράμματος. Με ενδιέφερε να φέρω κοντά δημιουργούς όχι μόνο από τα εικαστικά, αλλά και από τη μουσική, τη μόδα και τη συγγραφή. Στις 14 Νοεμβρίου θα συμμετάσχουν οι Μαρίνα Σάττι, Saske, Καρολίνα Κρασούλη, Alexandre Collet, Terpsichore Khalil, ευά παπαδάκης και Νάσια Μάτσα, με κείμενα που έχουν επιλέξει ή γράψει οι ίδιοι. Επίσης, στις 12 και 15 Νοεμβρίου, τέσσερις καλλιτέχνιδες θα παρουσιάσουν νέες περιπατητικές περφόρμανς σε διαφορετικά σημεία του Onassis Ready, από τα καμαρίνια μέχρι τους εξωτερικούς χώρους (Εβίνη Παντελάκη, Ελλάδα Δαμιανού & Μαρίνα Βελησιώτη, Μαρία Νικηφοράκη).

Τίνα Δασκαλαντωνάκη και Μάνθος Καλούμενος, επιμελητές ενότητας Design

—Πόσο απέχει ένα αντικείμενο design από ένα έργο τέχνης; Ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά που ορίζουν το σύγχρονο ελληνικό design σήμερα και πώς αυτό συνομιλεί με τις διεθνείς τάσεις; Η έννοια του design είναι η αισθητική πλευρά της καλαισθησίας και της τάξης. Αγαπάμε πολύ αυτό που έχουμε επιλέξει να κάνουμε και έχουμε μεγαλώσει οργανικά (πια), διασχίζοντας διαφορετικές τάσεις και εικόνες του design. Τα αντικείμενα design δεν απέχουν από τα έργα τέχνης, και επίσης θεωρούμε ότι το σύγχρονο ελληνικό design είναι σημαντικό κομμάτι του διεθνούς. Δεν υπάρχει διαβατήριο…

Bombyx, Ricardo Fasanello, Esfera Lounge Chair, 1969.

LiFO

12.11.26

LiFO 12.11.26

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ ΣΤΙΣ 17 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1974 Ο TAKIS ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ, ΜΕ 105 ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΓΛΥΠΤΑ ΣΤΗΝ ΓΚΑΛΕΡΙ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ. Η ΓΝΩΣΤΗ ΓΚΑΛΕΡΙΣΤΑ ΠΕΓΚΥ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ ΘΥΜΑΤΑΙ ΤΗ ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΤΗΣ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΕΘΝΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ, ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΙΘΑΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ. ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟ

TAKIS 1974 Η ΝΎΧΤΑ ΠΟΥ Η ΑΘΉΝΑ ΑΝΑΚΆΛΥΨΕ ΤΟ ΣΠΟΥΔΑΊΟ ΈΡΓΟ ΤΟΥ

LiFO

12.11.26

LiFO 12.11.26

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

ταν στα μέσα Οκτωβρίου του 1974. Η πλατεία Κολωνακίου ήταν έτοιμη να φιλοξενήσει το απόλυτο καλλιτεχνικό γεγονός. Ο κόσμος συνωστιζόταν στην είσοδο της γκαλερί Ζουμπουλάκη, οι αίθουσες γέμιζαν ασφυκτικά και τα έργα που βρίσκονταν στο εσωτερικό της αποτελούσαν μια πρωτόγνωρη εμπειρία. Μεγάλα μεταλλικά σώματα, μαγνήτες, σινιάλα και κατασκευές που κινούνταν και παρήγαν ήχους συγκροτούσαν το έργο μιας από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της ελληνικής αλλά και της παγκόσμιας εικαστικής σκηνής. Ουσιαστικά, το ζεύγος Τάσου και Πέγκυς Ζουμπουλάκη σύστηνε για πρώτη φορά στο αθηναϊκό κοινό τον ιδιαίτερο εικαστικό κόσμο του Takis (Παναγιώτης Βασιλάκης, 1925-2019), διοργανώνοντας μια έκθεση που εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά γεγονότα της χρονιάς και σηματοδότησε τα εγκαίνια του νέου χώρου της γκαλερί, ο οποίος είχε αποκτηθεί ειδικά για να τη φιλοξενήσει. «Ο Takis είχε φέρει στην Αθήνα έναν κόσμο όπου η ύλη δεν ήταν πια ακίνητη και η τέχνη συνομιλούσε με τις δυνάμεις της φύσης και της τεχνολογίας», μου λέει σήμερα η Πέγκυ Ζουμπουλάκη. Και προσθέτει: « Ήταν η πρώτη μεγάλη έκθεση του καλλιτέχνη στην Αθήνα και ταυτόχρονα η επίσημη έναρξη μιας νέας εποχής για την γκαλερί». Πράγματι, η διοργάνωση έφερε τη σφραγίδα της συνεργασίας της γκαλερί με τον Αλέξανδρο Ιόλα, ενώ το μέγεθος και η φιλοδοξία της έκθεσης προμήνυαν ότι κάτι διαφορετικό συνέβαινε στην ελληνική εικαστική σκηνή. Πίσω από εκείνη τη βραδιά υπήρχε μια ιστορία φιλίας, επιμονής και μιας αρκετά ασυνήθιστης αγοράς ακινήτου. Την αφηγείται σήμερα η Πέγκυ Ζουμπουλάκη, ανατρέχοντας στη γνωριμία της με τον Takis, στις συζητήσεις με τον σύζυγό της, Τάσο Ζουμπουλάκη, και στην αναζήτηση ενός χώρου που θα μπορούσε να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός καλλιτέχνη ο οποίος είχε ήδη κατακτήσει τη διεθνή αναγνώριση. «Τον Takis τον γνωρίσαμε με τον άντρα μου όταν ήταν ήδη ένας αναγνωρισμένος καλλιτέχνης που είχε στο ενεργητικό του πολλές σημαντικές εκθέσεις στο εξωτερικό. Θυμάμαι ακόμη την περίφημη αναδρομική του έκθεση στο Παρίσι, που άφησε εποχή», λέει. Η πρώτη τους επαφή με το έργο του είχε αφήσει ισχυρό αποτύπωμα. Ο Takis δεν ήταν μόνο ένας Έλληνας καλλιτέχνης που επέστρεφε από το εξωτερικό. Είχε ήδη διαμορφώσει μια προσωπική γλώσσα, εξερευνώντας τον μαγνητισμό, την ενέργεια, την κίνηση και τον ήχο. Τα έργα του βρίσκονταν σε σημαντικές συλλογές μουσείων και η παρουσία του στο διεθνές καλλιτεχνικό στερέωμα είχε αποκτήσει ξεχωριστή βαρύτητα. Μάλιστα, έργα του βρίσκονταν ήδη στις συλλογές των Μουσείων Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης και του Χιούστον, καθώς και στις συλλογές της Tate και του Guggenheim. «Όταν στις αρχές του ’70 το Μπομπούρ έκανε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση του Τakis στο Παρίσι, είχαμε πάει με τον άνδρα μου, Τάσο, και τον γιο μας, Θοδωρή, για να τη δούμε. Όπως όλοι, μείναμε με το στόμα ανοιχτό με τα έργα, με τα “Μαγνητικά” και με τα “Σινιάλα”. Τότε ο Τάσος κι εγώ είχαμε συνεργασία με τον Ιόλα. Είπαμε στον Takis ότι θέλουμε να κάνουμε μια έκθεσή του στην Ελλάδα», περιγράφει η Πέγκυ Ζουμπουλάκη. Όταν προέκυψε η ιδέα να παρουσιαστεί η δουλειά του στην Αθήνα, ο καλλιτέχνης δεν ήταν διατεθειμένος να κάνει συμβιβασμούς. Είχε έναν δικό του όρο. Δεν επρόκειτο για ιδιοτροπία. Άλλωστε, τα έργα του απαιτούσαν χώρο, απόσταση και τη δυνατότητα να αναπτυχθούν μπροστά στον θεατή χωρίς τους περιορισμούς μιας συμβατικής αίθουσας τέχνης. «Μια μέρα λοιπόν του προτείναμε να εγκατασταθεί στην Αθήνα. Ο Takis δεν είπε όχι, του άρεσε η ιδέα. Μας έθεσε όμως έναν όρο, και μάλιστα πολύ συγκεκριμένο: ο χώρος της έκθεσης έπρεπε να είναι μεγαλύτερος από 350 τετραγωνικά μέτρα, να έχει μεγάλο ύψος και να βρίσκεται σε κεντρικό σημείο της Αθήνας», συνεχίζει η Πέγκυ Ζουμπουλάκη. Αυτό που αναζητούσαν βρέθηκε σύντομα, σε ένα σημείο που έμελλε να συνδεθεί με την ιστορία της σύγχρονης ελληνικής τέχνης. «Βρήκαμε τον μεγάλο χώρο στην πλατεία Κολωνακίου, όπου στεγάζεται και σήμερα η γκαλερί Ζουμπουλάκη. Τον αγοράσαμε αμέσως και ξεκινήσαμε να ετοιμάζουμε την έκθεση μαζί με τον Αλέξανδρο Ιόλα, με τον οποίο τότε συνεργαζόμασταν», θυμάται.

1. Από αριστερά: Αλέξανδρος Ιόλας, Αλέκος Φασιανός, Michel Guy (ο τότε υπουργός Πολιτισμού της Γαλλίας), Πέγκυ Ζουμπουλάκη, Takis και όρθιος ο Τάσος Ζουμπουλάκης.

LiFO

3. Άποψη της έκθεσης, 1974

12.11.26

4. Άποψη της έκθεσης, 1974 Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό. Στις 17 Οκτωβρίου 1974 παρουσιάστηκαν 105 μεγάλα μαγνητικά γλυπτά, ύψους περίπου τριών μέτρων το καθένα, μαζί με άλλα έργα του καλλιτέχνη. Οι κατασκευές δεν περιορίζονταν στην οπτική εμπειρία. Κινούνταν, παρήγαν ήχους και δημιουργούσαν μια ατμόσφαιρα στην οποία η γλυπτική συναντούσε τη μουσική και την τεχνολογία. Ο θεατής δεν στεκόταν απλώς απέναντι σε ένα έργο. Βρισκόταν μέσα σε ένα περιβάλλον που άλλαζε διαρκώς. Η έκθεση, σύμφωνα με την Πέγκυ Ζουμπουλάκη, ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Ο Τύπος της εποχής τη χαρακτήρισε ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά γεγονότα της χρονιάς. Το αγγλόφωνο περιοδικό «The Athenian», στο τεύχος Νοεμβρίου 1974, σημείωνε ότι επρόκειτο για την πρώτη μεγάλη έκθεση του Takis στην πατρίδα του και υπογράμμιζε πως τα έργα του ήταν δύσκολο, ίσως και αδύνατο, να αξιολογηθούν αποκλειστικά με λέξεις. Χρειάζονταν, όπως παρατηρούσε ο συντάκτης, την άμεση βιωματική επαφή του θεατή. Όλοι μιλούσαν για ένα οπτικοακουστικό θέαμα, μια σύνθετη αισθητική εμπειρία και εισαγωγή σε έναν εκθαμβωτικό κόσμο. Ανάμεσα στα έργα ξεχώριζαν τα δάση από σηματοδότες, οι παράλληλες γραμμές, τα «Μουσικά», τα μαγνητικά κοσμήματα από χρυσάφι και τα τεράστια βότσαλα από λευκό μάρμαρο ή μέταλλο. Μεταξύ των επισκεπτών ήταν σημαντικές προσωπικότητες της ελληνικής διανόησης και της καλλιτεχνικής ζωής. Ο Μίκης Θεοδωράκης, εντυπωσιασμένος από την έκθεση, εξέφρασε τον θαυμασμό του για τον τρόπο με τον οποίο ο Takis είχε μετατρέψει τη γλυπτική σε μια πρωτότυπη μουσική εμπειρία. «Βρέθηκα μπροστά σε μια άλλη μουσική διάσταση και έχω γοητευτεί και εμπνευστεί από τον τρόπο με τον οποίο κατάφερε να μετατρέψει το έργο του σε ένα διαβολικό αναρχομουσικό σύμπαν», είχε πει. Ο Γάλλος τεχνοκριτικός Πιερ Ρεστανί, από την πλευρά του, είχε περιγράψει τον Takis ως τον «επικό ποιητή της σύγχρονης τεχνολογίας». Η επαγγελματική συνεργασία των δύο πλευρών εξελίχθηκε γρήγορα σε προσωπική σχέση. Ο Τάσος και η Πέγκυ επισκέπτονταν τον καλλιτέχνη στο πρώτο του σπίτι και ατελιέ στο Γεροβουνό, μια περιοχή που τότε ήταν σχεδόν ερημική. Το σπίτι βρισκόταν σε κακή κατάσταση αλλά είχε μια ιδιαίτερη γοητεία. Εκεί ζούσε ο Takis ένα μεγάλο διάστημα της ζωής του, ενώ σήμερα, στην έκταση των δέκα και πλέον στρεμμάτων, στεγάζεται το Takis Foundation.

2 & 5: Φωτογραφίες από τη χρυσοθήκη Zolotas

LiFO 12.11.26

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ 6. Takis, 1974

Η σχέση τους συνεχίστηκε και τα επόμενα χρόνια. Στις 14 Νοεμβρίου 2002, η γκαλερί Ζουμπουλάκη παρουσίασε την έκθεση «Γλυπτική που φοριέται», με περίπου 150 χρυσά κοσμήματα που μετέφεραν τη χαρακτηριστική μαγνητική γλώσσα του καλλιτέχνη στον χώρο του κοσμήματος. Μετεωρίτες, σπιράλ και νυχτερίδες συνέθεταν μια διαφορετική εκδοχή της δημιουργικής του αναζήτησης. Σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά την πρώτη τους συνάντηση, η σχέση αυτή είχε αποκτήσει πλέον τη δική της ιστορία. «Η επιθυμία μας είναι όλο αυτό το πολύτιμο φωτογραφικό και ιστορικό υλικό, που αναδεικνύει τη συνεργασία μας και τη φιλία μας με τον Τάκη, να γυρίσει πίσω στο Γεροβουνό, στο Takis Foundation», σημειώνει η Πέγκυ Ζουμπουλάκη. Η δωρεά του αρχείου της Γκαλερί Ζουμπουλάκη στο Ίδρυμα Takis έρχεται να αποκαταστήσει έναν κύκλο μνήμης. Φωτογραφίες, δημοσιεύματα, άρθρα, προσκλήσεις και τεκμήρια εκθέσεων επιστρέφουν σε έναν χώρο άρρηκτα συνδεδεμένο με τη ζωή και τη δημιουργία του καλλιτέχνη. Μαζί τους επιστρέφει ένα κομμάτι της ιστορίας της Αθήνας. Κάνοντας μια αναδρομή στο παρελθόν, η Πέγκυ Ζουμπουλάκη θα μου πει: « Ήταν μια προσωπικότητα που με γοήτευε βαθιά και στην οποία, παρά τις δυσκολίες του χαρακτήρα της, συγχωρούσα σχεδόν τα πάντα. Ένας σπουδαίος και απολύτως ξεχωριστός καλλιτέχνης, που μετέτρεπε τον εσωτερικό του κόσμο σε δημιουργία. Στα έργα του κυριαρχούσαν η κίνηση, το φως και η μουσική, ενώ η αξιοποίηση του μαγνητισμού τού έδινε μια εντελώς προσωπική καλλιτεχνική γλώσσα. Ήταν αυτοδίδακτος, πρωτοπόρος και άνθρωπος με έντονο, συχνά απρόβλεπτο ταμπεραμέντο. Μαζί πραγματοποιήσαμε μερικές πραγματικά ξεχωριστές εκθέσεις. Αυτό που θαύμαζα ιδιαίτερα σε εκείνον, πέρα από την καλλιτεχνική του ευφυΐα, ήταν η αδιάκοπη διάθεσή του να εξερευνά τις αθέατες δυνάμεις της φύσης και του περιβάλλοντος. Τον ενδιέφεραν όσα υπάρχουν γύρω μας αλλά παραμένουν αόρατα στις αισθήσεις μας. Σε αυτή την αναζήτηση εντασσόταν και η περίφημη “Τέταρτη Διάσταση”: η προσπάθειά του να αποτυπώσει τις αόρατες μαγνητικές δυνάμεις και τα πεδία που διαπερνούν τον χώρο». Εκείνη η έκθεση του Οκτωβρίου του 1974 δεν ήταν απλώς η παρουσίαση 105 γλυπτών. Ήταν η στιγμή που μια πόλη ήρθε αντιμέτωπη με μια διαφορετική αντίληψη για την τέχνη, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα επιχειρούσε να ξαναβρεί τον βηματισμό της μετά τη δικτατορία και την κυπριακή τραγωδία. Ο Takis έφερε στην Αθήνα μια γλυπτική που δεν περιοριζόταν στην ύλη αλλά αναζητούσε όσα δεν μπορούσε κανείς να δει: τις δυνάμεις που κινούν τον κόσμο. Και η Πέγκυ Ζουμπουλάκη, σχεδόν μισό αιώνα αργότερα, διασώζει την ιστορία εκείνης της συνάντησης.

LiFO

7. Takis, Antigravité 3, 1969

12.11.26

TAKIS 1974

8. Espace Intérieur, 1974

Ευχαριστούμε το Takis Foundation και την Πέγκυ Ζουμπουλάκη για την παραχώρηση του αρχείου

LiFO 12.11.26

q Γεννήθηκα το 1965 στο Ηράκλειο της Κρήτης και μεγάλωσα στο Πανόραμα, ένα προσφυγικό καππαδοκικό χωριό στον νομό Ηρακλείου, σε μια εποχή που δεν είχε έρθει ακόμα το ρεύμα στην Κρήτη. Ο πατέρας μου ήταν από τον Μυλοπόταμο, στον Ψηλορείτη, και οι γονείς της μητέρας μου από την Καππαδοκία, δύο εντελώς διαφορετικές κουλτούρες, ακόμη και διαφορετικές γλώσσες, δύο εντελώς διαφορετικοί κόσμοι. Αυτές ήταν οι πρώτες μου αναφορές.

q Η πρώτη μου εικόνα από αυτόν τον κόσμο ήταν η προγιαγιά μου η Καππαδόκισσα, η Βασιλική, η οποία μου έδωσε και τον πρώτο μου καφέ όταν ήμουν τριών χρονών. Μία σταγόνα νερό με μία σταγόνα καφέ μέσα, για να μοιάζει με καφέ. Ήταν το πρώτο άτομο που θυμάμαι στη ζωή μου και η πρώτη απώλεια που έζησα αυτή η προγιαγιά. Ήταν ο πρώτος θάνατος που βίωσα και το πρώτο κλάμα που έριξα για κάποιον άνθρωπο.

Xορευτής, χορογράφος. Γεννήθηκε στο Ηράκλειο, ζει στο Βούπερταλ.

q Ήμουν πολύ τυχερός στην οικογένεια, γιατί ήμουν το τελευταίο, το έκτο παιδί από έξι αγόρια, οπότε οι γονείς μου δεν είχαν κανέναν έλεγχο πάνω μου, γιατί είχαν βαρεθεί να ελέγχουν. Έτσι μπορούσα να κάνω ό,τι ήθελα. Αυτό ήταν πάρα πολύ καλό. Από την άλλη, το κακό ήταν ότι δεν ήξεραν ότι υπήρχα. Δηλαδή, έπρεπε να δηλώνω συνέχεια την παρουσία μου, γιατί τα μεγάλα μου αδέλφια είχαν πάρει όλο τον χώρο. Αλλά υπήρχε πάρα πολλή αγάπη από τους γονείς. Και από τα αδέλφια μου. Η αγάπη είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό στοιχείο, γιατί είναι τελείως απελευθερωτικό. Από τη στιγμή που αγαπάς τον άλλον, δεν τον οδηγείς, τον αφήνεις εντελώς ελεύθερο. Αυτό έκαναν οι γονείς μου. Κι αυτό ήταν πολύ σημαντικό και στην επιλογή μου να γίνω χορευτής.

q Ο πατέρας μου διάβαζε όλη την αρχαία ελληνική γραμματεία, και Καζαντζάκη. Τον γνώρισα ως συνταξιούχο, γιατί, ως τελευταίο παιδί, γεννήθηκα όταν ήταν ήδη αρκετά μεγάλος. Η μαμά είχε ατελιέ στο σπίτι κι έφτιαχνε βραδινές τουαλέτες για γάμους και επίσημες περιστάσεις σε δικά της πατρόν. Τα φορέματά της ήταν πάρα πολύ όμορφα και της έπαιρνε πολύ καιρό να τα κάνει, είχαν πολλή λεπτομέρεια. Το σπίτι ήταν ένα δωμάτιο γεμάτο χρώματα, πανιά, κλωστές, ραπτομηχανές, πατρόν και σαπούνια – αυτά με τα οποία τραβάς τη γραμμή στο πατρόν. Παρακολουθούσα πάρα πολύ τη μαμά σε όλη αυτήν τη διαδικασία. Τώρα μπορώ να φτιάξω μόνος μου μια μαξιλαροθήκη χωρίς να έχω πατρόν, απ’ όσα θυμάμαι. Ο πατέρας μου, ως Μυλοποταμίτης, είχε πάντα το σπίτι ανοιχτό. Όποιος περνούσε απ’ το χωριό έπρεπε να έρθει στο σπίτι για να φάει, να κοιμηθεί, να είναι σε μας οπωσδήποτε. Του άρεσε πάρα πολύ να πηγαίνει στα γλέντια, να χορεύει. Ήταν πολύ κοινωνικός άνθρωπος. Η αντίθεση μεταξύ της οικογένειας του Μυλοποτάμου, από την οποία προερχόταν ο πατέρας μου, και της οικογένειας από την Καππαδοκία, από την οποία προερχόταν η μητέρα μου, ήταν τεράστια. Η στάση του σώματός τους και οι σχέσεις τους με την κοινωνία ήταν εντελώς διαφορετικές. Αυτοί που είχαν βιώσει έναν ξεριζωμό δεν στέκονταν ποτέ ολόρθοι, ζούσαν μια εσωτερική διαδικασία, κουβαλούσαν πόνο τον οποίο δεν εξέφραζαν και από τον οποίο δεν απελευθερώθηκαν ποτέ, ούτε από τη νοσταλγία, τον καημό που είχαν πάντα για την πατρίδα τους – όλα αυτά μας τα μετέφεραν. Από την άλλη, υπήρχε ένας άνθρωπος, αυτόχθων, με εντελώς διαφορετική κουλτούρα και διαφορετικό τρόπο να αντιλαμβάνεται τον χώρο, τη ζωή και το κέφι της. Ως παιδί τα βλέπεις αυτά και τα αφομοιώνεις.

q Στα 15 μου πήγα στο λύκειο στο Ηράκλειο –έμενα μαζί με τα αδέλφια μου– κι εκεί ανακάλυψα μια σχολή χορού. Δεν ξέρω πώς, βρέθηκε μπροστά μου, κι άρχισα να κάνω μαθήματα. Η δασκάλα ήταν πολύ χαρούμενη που είχε τον πρίγκιπα για το τέλος της χρονιάς. Ήμουν ο μοναδικός, δεν είχε άλλα αγόρια, έτσι δεν πλήρωνα κιόλας, γιατί με είχε υπότροφο. Ήταν πάρα πολύ ωραία, αλλά έπειτα από λίγο καιρό έπρεπε να φύγω, γιατί οι μητέρες των κοριτσιών παραπονέθηκαν στη δασκάλα επειδή είχε ένα αγόρι στη σχολή. Οπότε έπρεπε να τελειώσω την καριέρα μου προτού την αρχίσω. Δεν έκανα άλλο χορό μέχρι να έρθω στην Αθήνα.

q Στην Αθήνα που ήρθα δεν ήταν εύκολα, γιατί δεν υπήρχε καμία πληροφορία. Δεν ήξερα καν ότι υπήρχε κρατική σχολή χορού, ότι μπορούσες να κάνεις χορό επαγγελματικά, να πάρεις ένα επαγγελματικό πτυχίο στον χώρο. Υπήρχε μόνο αυτό που ήθελα: να χορέψω. Δεν ήξερα πώς να το εκφράσω αυτό το πράγμα. Γι’ αυτό και έφυγα από την Κρήτη. Πήρα ένα καράβι εν ψυχρώ και έφυγα στα δεκαοκτώ, γιατί έπρεπε να είμαι ενήλικος, αλλιώς θα με ψάχνανε. Άρχισα να ψάχνω μαθήματα χορού, μαθήματα θεάτρου, να δω τι με ικανοποιεί, πώς μπορώ να εκφράσω αυτό που θέλω, αυτό που νιώθω. Μια κοπέλα μού είπε ότι υπάρχει η κρατική σχολή χορού και ότι δίνουν εξετάσεις, έτσι πήγα και έδωσα στην Κρατική και με πήραν. Τα τρία αυτά χρόνια της μαθητείας μου στην Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης ήταν πολύ έντονα, δούλευα όλη μέρα γιατί έπρεπε να καλύψω αυτά που μου έλειπαν, έζησα όμως και πολύ ωραίες στιγμές με τους καθηγητές μου, που με βοήθησαν πολύ: με την Ντόρα Τσάτσου, που ήταν διευθύντρια, τη Ζουζού Νικολούδη, τον Γιάννη Μέτση. Και με τα παιδιά, τους συμμαθητές μου, είμαστε ακόμα φίλοι.

q Όταν ήμουν στο δεύτερο έτος, είδα για πρώτη φορά την Πίνα Μπάους στο Ηρώδειο, το Καφέ Μίλερ και την Ιεροτελεστία της Άνοιξης. Ήταν γροθιά στο στομάχι. Δεν ξέρω πώς να το περιγράψω, αλλά ένιωσα ότι ήταν κάτι πολύ οικείο. Σκέφτηκα «αυτό είναι το σπίτι μου», ένιωσα ότι εκεί θέλω να είμαι, χωρίς να ξέρω καν τι είναι ή πού είναι αυτό το πράγμα. Τότε δεν σκεφτόμουν το μέλλον, δεν υπήρχε καν στο μυαλό μου, σκεφτόμουν το παρόν. Πόσο πρέπει να δουλέψω, ότι πρέπει να αποκτήσω τεχνική. Με ενδιέφερε το τώρα, τι μπορώ να πάρω από αυτές τις σπουδές. Μέχρι που είδα την Πίνα Μπάους. Μετά την παράσταση άλλαξε όλο το σκηνικό στο μυαλό μου. Είπα «εκεί πρέπει να πάω». Όταν τελείωσα τη σχολή, δούλεψα για έναν χρόνο με τη Ζουζού Νικολούδη, στα Χορικά που τα αναβίωνε ξανά εκείνη την εποχή. Χόρεψα με την ομάδα των αποφοίτων μέχρι το καλοκαίρι και μετά, τον Οκτώβριο, αποφάσισα να πάρω ένα τρένο και να πάω στο Βούπερταλ. Έφυγα στα τυφλά. Είχε ακουστεί εδώ, αλλά ήταν τελικά μόνο φήμη, ότι τα Χριστούγεννα η Πίνα Μπάους θα έκανε οντισιόν. Όλοι ήξεραν ότι ήθελα να πάω στην Πίνα μετά τις παραστάσεις στο Ηρώδειο. Ήρθε και μια άλλη παράσταση, το Kontakthof, οπότε μιλούσα μόνο γι’ αυτό και όλοι με είχαν ταυτίσει με την Πίνα Μπάους, χωρίς να έχω καμία σχέση μαζί της, μόνο επειδή ήθελα να πάω εκεί. Γιατί πλέον αυτός ήταν ο σκοπός μου.

q Το ταξίδι Αθήνα-Βούπερταλ μέσω της πρώην Γιουγκοσλαβίας δεν θα το ξεχάσω ποτέ. Ήταν η πρώτη φορά που έβγαινα από την Ελλάδα και η πρώτη φορά που έμπαινα σε τρένο, γιατί στο νησί δεν είχαμε τρένο. Ήταν τρένο με βαγόνια και κουπέ, όπου κοιμόσουν, γιατί ήταν τρεις μέρες ταξίδι. Θυμάμαι ότι ήμουν στο από πάνω κρεβάτι και ότι, όταν περνούσαμε νύχτα τη Γιουγκοσλαβία, οι Έλληνες, όλοι μετανάστες στη Γερμανία που δούλευαν εκεί και επέστρεφαν, και ήξεραν τη διαδρομή γιατί την είχαν κάνει πολλές φορές, έδεσαν την πόρτα με σύρμα για να μην μπει κανείς μέσα. Έμπαιναν με σπρέι, σε κοίμιζαν και σου έπαιρναν το διαβατήριο, που ήταν πολύτιμο, οπότε αυτό ήταν ένα μέτρο προστασίας. Είχα κάτι μπισκότα Παπαδοπούλου γεμιστά με σοκολάτα, τα οποία ακόμα αγαπάω, και με αυτά πέρασα το ταξίδι. Στο Μόναχο κάναμε αλλαγή τρένου και με βοήθησε ένας Έλληνας να πάρω τη σωστή ανταπόκριση, που πήγαινε στο Βούπερταλ. Φυσικά, δεν κατέβηκα στη σωστή στάση, κατέβηκα στην επόμενη πόλη και ξαναγύρισα στο Βούπερταλ. Τελικά, εντελώς τυχαία, βγήκα έξω από την Όπερα στο Μπάρμεν. Δεν ήξερα τη γλώσσα, δεν είχα χάρτη, δεν είχα πιστωτική κάρτα, αλλά δεν με ενδιέφερε τίποτα. Δεν υπήρχε καν στο μυαλό μου ο φόβος. Το λέει και ο Καβάφης: «Τους Λαιστρυγόνας και τους Κύκλωπας,/ τον άγριο Ποσειδώνα δεν θα συναντήσεις,/ αν δεν τους κουβανείς μες στην ψυχή σου». Συνειδητοποίησα τι είχα κάνει πολλά χρόνια μετά, όταν κάποιος με ρώτησε σε μια συνέντευξη τι θα έκανα αν δεν με έπαιρναν στην ομάδα. Ήθελα τόσο πολύ να πάω εκεί, που δεν είχα σκεφτεί βασικά πράγματα: πού θα κοιμηθώ, τι θα φάω, τι θα γίνει αν δεν με πάρει η ομάδα. Ίσως ήταν ένα είδος αυτοπροστασίας.

LiFO

απο τον m.hulot φωτογραφιeσ: παρισ ταβιτιαν

12.11.26

fail again, fail better Κάποια στιγμή ένας δημοσιογράφος ρώτησε την Πίνα: «Κυρία Μπάους, γιατί επαναλαμβάνεστε πάνω στη σκηνή;». Και εκείνη απάντησε: «Μα δεν επαναλαμβάνομαι, προσπαθώ ξανά». Και αυτό είναι το πιο βασικό. Αν επαναλαμβάνεσαι, κάνεις το ίδιο πράγμα. Αν όμως προσπαθείς ξανά, κάθε φορά το κάνεις με λίγο περισσότερη έμφαση.

LiFO 12.11.26

q Βγήκα από τον σταθμό με δύο βαλίτσες, μέσα στα χιόνια. Δεν ήξερα αν έπρεπε να πάω δεξιά ή αριστερά. Δεξιά είναι το στούντιο της Πίνα, το Lichtburg. Έχει σούπερ μάρκετ, θέατρα, καφετέριες, ξενοδοχεία. Αριστερά είναι ένας δρόμος, μια γέφυρα, ένα πάρκινγκ και τίποτα άλλο. Προχώρησα μέσα από το πάρκινγκ, κάτω από τη γέφυρα, στο σκοτάδι. Αλλά έπρεπε να πάω αριστερά, γιατί ξαφνικά είδα ένα ξενοδοχειάκι. Πήγα και ο ρεσεψιονίστας του ήταν Έλληνας, οπότε μου έκανε μισή τιμή για να κοιμηθώ εκεί μέχρι να βρω την Πίνα – τριάντα μάρκα τη βραδιά. Ήταν Κυριακή βράδυ, τη Δευτέρα η ομάδα είχε ρεπό, οπότε την Τρίτη πήγα και τους βρήκα στην Όπερα. Είδα κάποιους που περπατούσαν σαν χορευτές, τους ρώτησα αν μπορούσα να πάω να κάνω μάθημα μαζί τους και πήγα. Μετά με πήγαν στο στούντιο, γιατί το Lichtburg, όπου κάνουμε τις πρόβες, είναι κάπου πεντακόσια μέτρα από την Όπερα. Εκεί η Μαρίκο, που ήταν μια Γιαπωνέζα χορεύτριά μας, με πήγε στην Πίνα και με παρουσίασε στο τραπέζι που καθόταν. Είχα περάσει τρεις μέρες μέσα σε ένα τρένο, ήμουν 23 χρονών, αδύνατος και σε κακό χάλι. Και απλώς της είπα: «Hello, my name is Daphnis, I’m from Crete and I love your work». Σηκώθηκε και με αγκάλιασε. Ήταν ό,τι καλύτερο μπορούσε να συμβεί. Δεν θέλεις κάτι άλλο μια τέτοια στιγμή, έπειτα από όλο αυτό που έχεις περάσει. Το πιο υπέροχο είναι ότι πολλά χρόνια μετά, το 2009, όταν ήμασταν στο Σαντιάγο της Χιλής, στο πεζοδρόμιο έξω από ένα εστιατόριο, και παρουσιάζαμε το τελευταίο έργο της –ήταν Φεβρουάριος και η Πίνα έφυγε τον Ιούνιο–, κι ενώ ήμουν βοηθός της, μέσα στη συζήτηση θυμήθηκα εκείνη την αγκαλιά και της είπα: «Θα ήθελα να σε ευχαριστήσω για εκείνη την αγκαλιά που μου έκανες όταν είχα έρθει για πρώτη φορά από την Ελλάδα. Ήμουν τόσο χαμένος και κουρασμένος». Ξέρεις τι μου είπε; «Να ξαναγκαλιαστούμε». Σηκωθήκαμε και αγκαλιαστήκαμε. Ήταν πολύ τρυφερό.

q Εκείνη την εποχή υπήρχε το Πανεπιστήμιο Τεχνών Folkwang, δίπλα στο Έσεν, όπου είχε σπουδάσει και η Πίνα, και τότε ήταν καλλιτεχνική διευθύντρια της ομάδας της σχολής. Εκεί υπήρχε μια ομάδα στην οποία μπορούσες να μείνεις μόνο τρία χρόνια ως απόφοιτος, όπως ήμουν κι εγώ τότε, για να εκπαιδευτείς περισσότερο και να κάνεις παραστάσεις. Σε πλήρωναν, ήταν κανονική δουλειά, όχι όμως με κανονικό μισθό, σαν αυτόν ενός εργαζομένου. Παρ’ όλα αυτά, ήταν οκτάωρο, με παραστάσεις, περιοδείες και χορογράφους. Σε αυτή την ομάδα ζητούσαν ένα αγόρι και μου είπαν να πάω να κάνω οντισιόν. Ήταν η πρώτη και τελευταία οντισιόν της ζωής μου, γιατί στην Ελλάδα, τότε, ήμασταν τόσο λίγοι που δεν κάναμε οντισιόν. Πήγα πολύ χαλαρός, γιατί δεν είχα ιδέα τι ακριβώς ήταν. Ήταν ένα μάθημα μπαλέτου. Ο δάσκαλος με έβαλε στην πρώτη αραμπέσκ και μου έλεγε να μείνω εκεί, λίγο πιο τεντωμένος, λίγο ακόμα. Κι εγώ σκεφτόμουν: «Τώρα θα πεθάνω». Μετά την οντισιόν μού έδωσαν συμβόλαιο και έτσι άρχισα να δουλεύω σε αυτή την ομάδα, την 1η Ιανουαρίου του 1989. Έπειτα από λίγους μήνες η Πίνα μού ζήτησε να συμμετάσχω ως guest στην ομάδα της σε τρία έργα: την Ιεροτελεστία της Άνοιξης, την Ιφιγένεια εν Ταύροις και το Auf dem Gebirge hat man ein Geschrei gehört (Στα βουνά ακούστηκε μια κραυγή). Όταν η ομάδα πήγαινε σε περιοδεία με αυτά τα έργα, ακολουθούσα κι εγώ. Σε μια τέτοια περιοδεία, συγκεκριμένα με το Gebirge στο Τόκιο, επειδή οι υπόλοιποι θα έπαιζαν κι άλλο έργο στο οποίο εγώ δεν συμμετείχα, θα επέστρεφα στη Γερμανία. Προτού φύγω, η Πίνα μού ζήτησε να μιλήσουμε. Μου είπε ότι υπήρχε μια θέση και με ρώτησε αν με ενδιέφερε να μπω στην ομάδα. Φυσικά, αγκαλιαστήκαμε ξανά. Νομίζω ότι έχουμε αγκαλιαστεί σε όλες τις πόλεις του κόσμου. Της είπα «ευχαριστώ πάρα πολύ».

q Ήταν απίστευτο. Δεν μπορούσα να πιστέψω ότι με επέλεξε. Ο όγκος δουλειάς, όμως, ήταν τεράστιος, γιατί έπρεπε να μάθω πολλά έργα πολύ γρήγορα. Εκείνη την περίοδο η ομάδα έκλεινε είκοσι χρόνια: είχε ιδρυθεί το 1973, και ήμασταν ήδη στο 1993 όταν εγώ έκανα το συμβόλαιο. Μέχρι τότε ήμουν guest. Υπήρχαν πολλά έργα, έπρεπε κάθε εβδομάδα να βρίσκομαι σε διαφορετικό έργο και να μαθαίνω το χορευτικό. Η ευθύνη ήταν μεγάλη. Μετά τα είκοσι χρόνια αρχίσαμε να δουλεύουμε κανονικά, καινούργια έργα. Άρχισα να μαθαίνω πώς γίνεται όλη η δουλειά, όχι μόνο πώς μαθαίνεις ένα έργο από το ρεπερτόριο. Με την Πίνα Μπάους έμαθα τέσσερα διαφορετικά πράγματα, σε διαφορετικές περιόδους: πώς μαθαίνεις τον ρόλο κάποιου άλλου, πώς δημιουργείς ένα καινούργιο έργο από την αρχή, πώς δουλεύεις ως βοηθός της στη δημιουργία ενός έργου –από την άλλη πλευρά πλέον–, τι προσφέρεις και πώς λειτουργεί αυτή η διαδικασία και, μετά τον θάνατό της, πώς ανεβάζεις αυτό το έργο στη σκηνή χωρίς να είναι εκείνη παρούσα. Είναι τέσσερις διαφορετικές διαδικασίες, που όμως συνυπάρχουν σε κάθε έργο.

q Το πιο δύσκολο για μένα ήταν ότι δεν κατάλαβα ποτέ ότι ζούσα στη Γερμανία. Έχω φίλους Έλληνες που γεννήθηκαν στη Γερμανία, ζουν και εργάζονται εκεί και θέλουν να φύγουν από το Βούπερταλ, να πάνε στην Ελλάδα. Εγώ έλεγα πάντα ότι θέλω να γυρίσω στο Βούπερταλ. Η δουλειά ήταν τέτοια που ήμασταν συνέχεια μέσα στο στούντιο. Το πρόγραμμά μας τότε ήταν 10-2 και 6-10 το βράδυ. Από τις 2 μέχρι τις 6, που είχες διάλειμμα, έπρεπε να πας να φτιάξεις κάτι να φας, να ξεκουραστείς και να επιστρέψεις. Ουσιαστικά, από τις 10 το πρωί μέχρι τις 10 το βράδυ ήσουν μέσα στο στούντιο. Με ογδόντα παραστάσεις τον χρόνο, δώδεκα έργα και τόσο πολλά ταξίδια, δεν συνειδητοποίησα ότι ζω στη Γερμανία. Ειλικρινά, δεν το πήρα χαμπάρι. Θα μπορούσα να ζω οπουδήποτε, γιατί περισσότερο έζησα μέσα στο Lichtburg και στην Όπερα. Εκεί πέρασα όλη μου τη ζωή. Δεν ένιωσα ότι ζω σε μια άλλη χώρα.

q Νομίζω ότι κάνω αυτό που μου δίνει χαρά στη ζωή μου. Αν δεν ήμουν στην Πίνα Μπάους, δεν θα υπήρχα. Δηλαδή, αν ζούσα στην Κρήτη, θα ήμουν νεκρός τώρα. Ήδη από την εφηβεία μου δεν θα είχα επιζήσει. Στην Ελλάδα δεν θα είχα επιζήσει αν δεν υπήρχε ο χορός, γιατί όλη αυτή την ενέργεια και όλα όσα είχα μέσα μου δεν θα ήξερα πού να τα διοχετεύσω. Ο χορός με έσωσε. Μου έδωσε ένα πλαίσιο, ώστε να μπορέσω να υπάρξω. Νομίζω ότι η δουλειά με την Πίνα έχει μια τεράστια ευθύνη, που με τον καιρό γίνεται όλο και μεγαλύτερη. Το να χορεύεις, να δημιουργείς, να βοηθάς άλλους να κάνουν το ίδιο, μέσα από τη δουλειά της Πίνα, που είναι τόσο δημιουργική, τόσο ζωντανή και τόσο πλούσια, είναι ένα τεράστιο όφελος. Το ότι βλέπω κάθε βράδυ το Vollmond είναι επίσης ένα τεράστιο όφελος για μένα.

Νομίζω ότι κάνω αυτό που μου δίνει χαρά στη ζωή μου. Αν δεν ήμουν στην Πίνα Μπάους, δεν θα υπήρχα. Στην Ελλάδα δεν θα είχα επιζήσει αν δεν υπήρχε ο χορός, γιατί όλη αυτή την ενέργεια και όλα όσα είχα μέσα μου δεν θα ήξερα πού να τα διοχετεύσω. Ο χορός με έσωσε.

q Η Ελλάδα έχει εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό για να αναδείξει καλλιτέχνες. Υπάρχει πολύ πάθος, ταλέντο. Απλώς μας λείπουν πολλά βασικά πράγματα για να μπορέσουμε να βοηθήσουμε αυτούς τους ανθρώπους. Σε άλλες χώρες στην Ευρώπη καταλαβαίνεις αμέσως τη διαφορά.

q Τη ζωή μου μπορώ να τη δω μόνο μέσα από το χοροθέατρο, γιατί δεν έχω ζήσει άλλη ζωή έξω από αυτό. Δυστυχώς ή

ΙNFO

Ο Δάφνις Κόκκινος φωτογραφήθηκε στο Μέγαρο Μουσικής όπου παρουσιάστηκε η παράσταση Vollmond.

ευτυχώς, άλλη ζωή δεν έχω. Όλη μου η εμπειρία στη ζωή είναι μέσα από αυτήν τη δουλειά, την ομάδα, τις περιοδείες. Έτσι ζω τα τελευταία 34 χρόνια. Ό,τι έχω μάθει, το έχω μάθει μέσα από την Πίνα ή μέσα από τη δουλειά και την ομάδα. Όλα αυτά με έχουν βοηθήσει να υπάρχω ακόμη και να μπορώ να κάνω αυτήν τη δουλειά. Γιατί ο χρόνος όλο και λιγοστεύει σε σχέση με όσα πρέπει να κάνεις. Οπότε δεν το βάζεις κάτω, προσπαθείς ξανά. Κάποια στιγμή ένας δημοσιογράφος ρώτησε την Πίνα: «Κυρία Μπάους, γιατί επαναλαμβάνεστε πάνω στη σκηνή;». Και εκείνη απάντησε: «Μα δεν επαναλαμβάνομαι, προσπαθώ ξανά». Και αυτό είναι το πιο βασικό. Αν επαναλαμβάνεσαι, κάνεις το ίδιο πράγμα. Αν όμως προσπαθείς ξανά, κάθε φορά το κάνεις με λίγο περισσότερη έμφαση, με τη σκέψη ότι ίσως αυτήν τη φορά θα τα καταφέρεις. Οπότε κάθε φορά είναι διαφορετική. Κάθε παράσταση είναι κάτι ζωντανό όπου τα πάντα είναι σε εξέλιξη. Έτσι μαθαίνεις πολλά πράγματα: να έχεις υπομονή, ανοιχτό μυαλό, να ακούς πολύ, να προσέχεις τι συμβαίνει. Έτσι κάναμε όλα τα καινούργια έργα. Όταν μου ζήτησε για πρώτη φορά, το 2002, να είμαι βοηθός της στο πρώτο έργο, δεν ήξερα τι να κάνω. Μέχρι τότε ήμουν από την άλλη πλευρά. Της απάντησα: «Θέλω πάρα πολύ, αλλά δεν ξέρω τι να κάνω». Και μου είπε: «Μάτια ανοιχτά, αυτιά ανοιχτά, όλα ανοιχτά». Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

LiFO

12.11.26

917

THE WEEK Όσα ξεκινάνε αυτή την εβδομάδα

ΣΙΝΕΜΑ Οι νέες ταινίες της εβδομάδας

ΈΚΘΕΣΗ CLUBBING

Unitechno με Aida Arko και Skryption Η Unitechno φέρνει στο Oddity την Aida Arko και τον Skryption για μια βραδιά με επίκεντρο τη hard techno. Η Arko, με εμφανίσεις σε διοργανώσεις όπως το Boiler Room και το Verknipt, συναντά τον Αργεντινό παραγωγό και resident της Blackworks. Το πρόγραμμα συμπληρώνουν οι Tanison και Siasios, από τα μεσάνυχτα μέχρι τις επτά το πρωί. 13/11, 23:45, Oddity Club, Ηρακλειδών 61, Γκάζι, εισιτήρια: από 20 ευρώ

Η αρχαία Αρμενία και το βασίλειο της Ουραρτού στο Μουσείο Ακρόπολης

ΒΙΒΛΙΟ «Εκατέρωθεν του φακού»: Η άγνωστη ζωή του Παύλου Μελά και της Ναταλίας Δραγούμη μέσα από το οικογενειακό τους αρχείο

LiFO 12.11.26

EKΔΗΛΩΣΕΙΣ

the week

και στο alternative rock. 13/11, 21:00, Gazarte Ground Stage, Βουτάδων 32-34, Γκάζι, είσοδος: 30 ευρώ

6 CLUBBING Kylie Wears Berghaus

Τα τραγούδια της Kάιλι Μινόγκ μεταφέρονται στο κλαμπ μέσα από ένα δίωρο σετ αποκλειστικών edits που περνά από house, breaks και acid μέχρι trance και techno. Το Kylie Wears Berghaus πραγματοποιεί την πρώτη του εμφάνιση στην Αθήνα, μετά τις βρετανικές club και φεστιβαλικές στάσεις του. Τη βραδιά συμπληρώνουν οι Dora Mask και The Dreamer. 13/11, 23:30, Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3-5, Ομόνοια, είσοδος: από 8 ευρώ

STOEP TH PR ES S

ΘΕΑΤΡΟ Το Παρτάλι 12- 1 8 νοε μ β ρ ιου 2 0 26

1 ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ Slow Pilot Οι Βέλγοι Slow Pilot παρουσιάζουν ζωντανά τη μουσική του Τζεφ Μπάκλεϊ, με επίκεντρο το «Grace». Το αφιέρωμα επιστρέφει στις συνθέσεις και στις απαιτητικές φωνητικές ερμηνείες ενός άλμπουμ που εξακολουθεί να βρίσκει νέους ακροατές. Η αθηναϊκή εμφάνιση πραγματοποιείται στο Main Stage του Gazarte. 14/11, 20:30, Gazarte Main Stage, Βουτάδων 34, Γκάζι, είσοδος: από 33 ευρώ

2 ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ Xzibit

περιβάλλοντα. Η βραδιά ξεκινά στις επτά και ολοκληρώνεται στις δύο το πρωί. 15/11, 19:00, Burger Disco Club, Νίκης 11, Σύνταγμα, είσοδος: 15 ευρώ

4 ΧΟΡΟΣ Kontakthof Το έργο της Πίνα Μπάους συνεχίζεται για δεύτερη χρονιά στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Η ελληνική αναβίωση πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Pina Bausch Foundation, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση της Τζόζεφιν Αν Έντικοτ και του Δάφνι Κόκκινου. Το φλερτ, η αμηχανία και οι μικρές τελετουργίες της συνύπαρξης οργανώνουν τις συναντήσεις των ερμηνευτών.

Ο Xzibit επιστρέφει στην Αθήνα, με το «Kingmaker» του 2025. Από το «Paparazzi» και το «X» μέχρι τις συνεργασίες του με τον Dr. Dre και τον Eminem, η διαδρομή του συνδέεται με την εξάπλωση του West Coast hip-hop. Μαζί του εμφανίζονται ο Demrick των Serial Killers και, ως special guest, ο Rakaa Iriscience των Dilated Peoples. 13/11, 21:30, Gagarin 205, Λιοσίων 205, είσοδος: από 35 ευρώ

3 CLUBBING Space Odyssey με Βλαντίμιρ Ίβκοβιτς

απο τη μαρια παππα

LiFO

Ο Βλαντίμιρ Ίβκοβιτς συναντά τη Roubi Roubi Roubi στο Burger Disco Club για το κυριακάτικο Space Odyssey. Συνδεδεμένος με το Salon des Amateurs και την εταιρεία Offen Music, ο Ίβκοβιτς έχει διαμορφώσει μια προσωπική προσέγγιση στο DJing, με επιλογές που διασχίζουν διαφορετικά μουσικά

Ο Φώτης Σεργουλόπουλος ερμηνεύει το έργο του Θεόδωρου Γρηγοριάδη, σε σκηνοθεσία Φωκά Ευαγγελινού και μουσική του Θέμη Καραμουρατίδη. Η αφήγηση παρακολουθεί έναν άνθρωπο που μεγαλώνει μέσα στην απόρριψη και προσπαθεί να βρει χώρο για την επιθυμία και την ταυτότητά του. Η οικογένεια, η κοινωνική καταπίεση και η ανάγκη αποδοχής διατρέχουν τον μονόλογο.

7 ΘΕΑΤΡΟ Το αμάρτημα της μητρός μου Η Μπέτυ Αρβανίτη συναντά την τραγική μητέρα του Γεωργίου Βιζυηνού στην παράσταση που σκηνοθετεί ο Στάθης Λιβαθινός και βασίζεται στη διασκευή του Στρατή Πασχάλη. Η οικογενειακή μνήμη γίνεται πεδίο εξερεύνησης της ενοχής, της απώλειας και της μητρικής αγάπης. Ένας κόσμος δοξασιών και κρυμμένων τραυμάτων αναδύεται μέσα από την αφήγηση, με τη μουσική του Τηλέμαχου Μούσα να συνοδεύει τη σκηνική διαδρομή. Από 13/11, θέατρο Οδού Κεφαλληνίας, Κεφαλληνίας 18, Κυψέλη, είσοδος: από 15 ευρώ

8 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Jan Fabre - Thinking Models & Night Diary Drawings

Από 11/11, θέατρο Μαβίλη, Δορυλαίου 10-12, Αθήνα, είσοδος: από 17 ευρώ

Η δεύτερη ατομική έκθεση του Γιαν Φαμπρ στην Crux, σε επιμέλεια Κατερίνας Κοσκινά, συνδυάζει δύο ενότητες της δουλειάς του. Μοντέλα καταφυγίων από τη δεκαετία του ’90 συνομιλούν με σχέδια και σημειώσεις φτιαγμένα με στυλό Bic. Η παρουσίαση εξετάζει τη δημιουργική ελευθερία και τη μνήμη και αφιερώνεται στον Ντένη Ζαχαρόπουλο. 11/11-31/12, Crux Galerie, Σέκερη 4, Κολωνάκι. Τετ.-Παρ. 12:00-20:00, Σάβ. 12:00-16:00, είσοδος ελεύθερη

Έως 22/11, Εθνικό Θέατρο-Κτίριο Τσίλερ, Αγίου Κωνσταντίνου 22-24, είσοδος: 10-25 ευρώ

5 ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ Anja Huwe / Xmal Deutschland Η τραγουδίστρια των Xmal Deutschland εμφανίζεται στην Αθήνα με τραγούδια από τη διαδρομή της στο post-punk και με νεότερο προσωπικό υλικό. Η επιστροφή της στη μουσική, ύστερα από δεκαετίες ενασχόλησης με τις εικαστικές τέχνες, καταγράφηκε στο άλμπουμ «Codes». Τη συναυλία ανοίγουν οι Αθηναίοι The Depths, με αναφορές στο new wave

9 CLUBBING RAW Showcase Athens Η RAW γιορτάζει δέκα χρόνια δραστηριότητας και η επετειακή περιοδεία της περνά από την Αθήνα, σε συνεργασία με τη Soundnow. Στο AUX εμφανίζονται οι ROÜGE, Tigerhead και DLV, μαζί με το b2b των Nivk Jane και NA/NA. Το πρόγραμμα συνδέει τη γρήγορη techno με την trance και συνεχίζεται μέχρι το πρωί. 14/11, 23:59-07:00, AUX Club, Αγίου Όρους 15, Βοτανικός

12.11.26

Kourtidis Group

Τριάντα χρόνια από την κατοικία στη δημιουργία προορισμών.

Η KOURTIDIS GROUP ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΕΙ 30 χρόνια και σήμερα στρέφει το ενδιαφέρον της στην ανάπτυξη ολόκληρων προορισμών στη Βόρεια Ελλάδα, συνδέοντας τον τουρισμό με την ιστορία της περιοχής. «Τριάντα χρόνια μετά το πρώτο μας έργο, η φιλοσοφία μας παραμένει ίδια. Στόχος μας είναι να δημιουργούμε τόπους όπου οι άνθρωποι θέλουν να ζουν, να επενδύουν και να επιστρέφουν», λέει ο Νίκος Κουρτίδης, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Kourtidis Group. Μέσα σε αυτές τις τρεις δεκαετίες, η εταιρεία έχει διανύσει αρκετή απόσταση από το πρώτο της κατασκευαστικό έργο. Βρίσκεται στην Παραλία Οφρυνίου Καβάλας και δραστηριοποιείται στις κατασκευές, στο real estate, στις επενδύσεις και στη φιλοξενία. Οι αριθμοί δίνουν μια ξεκάθαρη εικόνα: 459 κατοικίες παραδόθηκαν μόνο τον τελευταίο χρόνο, περισσότερες από 1.820 βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ επενδυτές από 48 χώρες έχουν επιλέξει έργα του ομίλου. Πλέον, πέρα από τις κατοικίες, η Kourtidis Group σχεδιάζει μεγάλες αναπτύξεις που συνδέονται με τον τουρισμό, τη φιλοξενία και τις δυνατότητες μιας ολόκληρης περιοχής.

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ & ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΗ ΑΞΙΑ Η Βόρεια Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο αυτού του σχεδιασμού και η εταιρεία έχει εστιάσει σε μια παραλιακή ζώνη 280 χιλιομέτρων, από τη Θάσο μέχρι τον Στρυμονικό Κόλπο, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ευρύτερη περιοχή της Αμφίπολης.

Πρόκειται για έναν τόπο που συνδυάζει θάλασσα, φυσικό τοπίο και μια ιστορία με διεθνές ενδιαφέρον. Η αναμενόμενη πλήρης επισκεψιμότητα του Τύμβου Καστά στις αρχές του 2028 δημιουργεί νέα δεδομένα για τον πολιτιστικό τουρισμό, ενώ το 2025 η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης αναδείχθηκε «Κορυφαίος Αναδυόμενος Προορισμός της Ευρώπης» στα World Travel Awards. Στα πλεονεκτήματα της περιοχής προστίθεται και η γεωγραφική της θέση. Περίπου 35 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε ακτίνα πέντε ωρών οδικώς, ενώ το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης προσφέρει απευθείας συνδέσεις με 24 χώρες.

ALEXANDROU CHORA: ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΤΗΣ ΕΠΟΜΕΝΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ Αυτή η προσέγγιση αποκτά πιο συγκεκριμένη μορφή μέσα από τον προορισμό Alexandrou Chora, το μεγάλο αναπτυξιακό σχέδιο συνολικής έκτασης 1.450.000 τ.μ. Στην Παραλία Οφρυνίου το Alexandrou Chora – The Great, σε έκταση 175.000 τ.μ., θα περιλαμβάνει ένα πεντάστερο resort, πολυτελείς κατοικίες, boutique hotel, medical spa και πολιτιστικό κέντρο. Η λειτουργία του προγραμματίζεται να ξεκινήσει την άνοιξη του 2028, ενώ σύντομα αναμένεται να ανακοινωθεί συνεργασία με διεθνές τουριστικό brand. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και το θεματικό πάρκο που θα εκτείνεται σε 30.000 τ.μ., θα είναι αφιερωμένο στη ζωή και την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα αποτελεί το πρώτο του είδους του στον κόσμο. Τα υπόλοιπα έργα περιλαμβάνουν: ένα πεντάστερο glamping 50.000 τ.μ., ένα κέντρο wellness και longevity σε έκταση 200.000 τ.μ. και μια μεγάλη ανάπτυξη 950.000 τ.μ. με επίκεντρο το ποδήλατο και την άθληση, μέσα σε ένα φυσικό τοπίο ανάμεσα στο βουνό και τη θάλασσα. Όπως εξηγεί η αντιπρόεδρος της Kourtidis Group, Κωνσταντίνα Δημητρόβα: «Το Alexandrou Chora δεν ακολουθεί το μοντέλο του μαζικού τουρισμού. Δημιουργούμε νέες εμπειρίες, υποδομές και ευκαιρίες με σεβασμό στο περιβάλλον, χωρίς να αλλοιώνουμε όσα κάνουν αυτήν τη γη μοναδική, ώστε να ζει και να προσελκύει επισκέπτες όλο τον χρόνο».

LiFO 12.11.26

Σινεμά

απο toν θοδωρη κουτσογιαννοπουλο

Οι Δαιμονισμένες (1971) Πανάκριβα, σαν μαθηματική ψευδαίσθηση του Έσερ σε τρεις διαστάσεις, τα σκηνικά εμπνέονται από τον Καρλ Ντράγιερ και τον Φριτς Λανγκ, και λειτουργούν ως αναχρονιστικοί βατήρες δράσης για να ξεχυθούν οι σκηνές που οραματίστηκε ο Κεν Ράσελ. ΣΥΝΟΨΗ: Ο Όλιβερ Ριντ στον κεντρικό ρόλο και η

Βανέσα Ρεντγκρέιβ στον ρόλο της ηγουμένης είναι οι αξέχαστοι πρωταγωνιστές αυτού του προφητικού έπους ψύχωσης και διαφθοράς, εμπνευσμένου από την αληθινή ιστορία ενός καθολικού ιερέα ο οποίος τον 17ο αιώνα αντιστάθηκε στις πολιτικές μηχανορραφίες της Εκκλησίας και κατηγορήθηκε για τη σατανική του επιρροή σε μια κοινότητα μοναχών προτού καταδικαστεί στην πυρά.

Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο Κακό

LiFO

ην ίδια χρονιά που ο Κιούμπρικ κυκλοφόρησε το Kουρδιστό Πορτοκάλι και αναγκάστηκε να το κόψει προτού τελικά αποσύρει την ταινία του λίγα χρόνια αργότερα, απογοητευμένος από τη στάση των λογοκριτών και την εντύπωση που άφησε στα συντηρητικά media –φοβούμενος ακόμη και για τη σωματική ακεραιότητα του ίδιου και των παιδιών του, έπειτα από απειλές και έμμεσες κατηγορίες για υποκίνηση βίας– ο Κεν Ράσελ είδε τις Δαιμονισμένες του να λοιδορούνται και να πετσοκόβονται από τη λογοκρισία, κυρίως για μια παρατεταμένη μουσικοχορευτική σεκάνς με αφιονισμένες καλόγριες και τον Εσταυρωμένο σε ασυνήθιστα βέβηλο ρόλο. Πώς τα έφερε η μοίρα και, 55 χρόνια μετά, το The Devils αποκαταστάθηκε πλήρως και κυκλοφορεί στην εκδοχή που το γύρισε ο Κεν Ράσελ, από το ίδιο στούντιο, και πιο συγκεκριμένα από το boutique κινηματογραφικό παράρτημα διανομής της Warner, το Clockwork! Ο Κεν Ράσελ ουδέποτε συγκρατήθηκε από κλισέ και απαγορεύσεις· το δείχνει το σύνολο του έργου του κυρίως στα ’70s, από τις οσκαρικές Ερωτευμένες Γυναίκες και τις τρελαμένες βιογραφίες του για τον Μάλερ, τον Λιστ και

τον Βαλεντίνο μέχρι το εξωφρενικό Tommy και τις ψυχεδελικές Ανεξέλεγκτες Καταστάσεις, μια αυθάδης τάση προς τη στυλιστική υπερβολή και την περιφρόνηση για την ακαδημαϊκή αφήγηση, τη συγυρισμένη θεματολογία και τον βαρετό ρεαλισμό των Βρετανών συναδέλφων του – μακριά από αυτόν η kitchen sink μιζέρια! Στις Δαιμονισμένες, το τερματίζει. Όχι πως δεν το έκανε εν γνώσει του· μάλιστα είχε πει πως με αυτή την ταινία μπήγει το οριστικό καρφί στο φέρετρο της καθολικής του πίστης. Ο προβοκάτορας Ράσελ διασκευάζει μια εντελώς αληθινή ιστορία (κι αυτό είναι το σοκαριστικό της υπόθεσης, όσο κι αν φαντάζει εξωπραγματικό), όπως τη δραματοποίησε ο συγγραφέας Άλντους Χάξλεϊ στο The Devils of Loudun, προσπερνώντας ένα συναφές θεατρικό έργο, γιατί ήταν πολύ μελό για τα γούστα του. Μεταφερόμαστε στη Γαλλία του 17ου αιώνα, σε μια μικρή πόλη με ουσιαστικό κυβερνήτη της έναν πολύ ορεξάτο σεξουαλικά ιερέα, τον Ουρμπέν Γκραντιέ. Η πίστη συγκρούεται με την ανδρική του φύση και όταν καθιστά έγκυο μια νεαρή που τον αγαπά ενώ εκείνος όχι τόσο, ο άνεμος γυρίζει κόντρα στο δημοφιλές προφίλ του. Ο Γκραντιέ συνεχίζει να απολαμβάνει την εύνοια του καταγέλαστου βασιλιά Λουδοβίκου ΙΓ΄ και γίνεται εμμονικός στόχος του δολοπλόκου Ρισελιέ. Ο πιο διαβόητος καρδινάλιος στην ιστορία φοβόταν ότι οι Ουγενότοι θα αλώσουν το προπύργιο της Λουντέν και εκμεταλλεύτηκε τις βάσιμες φήμες για τα χαλαρά ήθη του ισχυρού ιερέα για να τον κατηγορήσει για μαγεία, όσο κι αν ο ίδιος ισχυριζόταν πως δεν είναι αρκετά ταπεινός για να είναι γιος του διαβόλου! Η ηγουμένη Ιωάννα των Αγγέλων, η πιο καταπιεσμένη από

INFO THE DEVILS ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ:

Κεν Ράσελ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟYΝ:

Όλιβερ Ριντ, Βανέσα Ρεντγκρέιβ

τις πολύ στερημένες μοναχές, υποκινεί την ευερέθιστη κοινή γνώμη, ακολουθεί σάλος, δίκη, φωνασκίες και αναταραχές, όσο ο ανθεκτικός Γκραντιέ στέκεται αγέρωχος στο κυνήγι μαγισσών. Η πυρά ήταν η λύση της εποχής, ο εξορκισμός κάθε ανεξήγητης απειλής και μαζί το θέαμα για τον πεινασμένο λαό. Ήταν αναμενόμενη η εχθρότητα που συνάντησε η ταινία το 1971 – ακόμη και τώρα, εν έτει 2026, που προβάλλεται στις αίθουσες, και μάλιστα τα πάει εξαιρετικά καλά, η επιτροπή καταλληλότητας τη φιλοδώρησε με την ταμπέλα «αυστηρώς ακατάλληλο». Βαφτισμένη μία από τις πιο αμφιλεγόμενες όλων των εποχών, καίτοι βραβευμένη για τη σκηνοθεσία της στο Φεστιβάλ Βενετίας και από την ένωση κριτικών National Board of Review, η σάτιρα του Ράσελ δεν βάζει κυρίως στο στόχαστρο τον θεσμό της Εκκλησίας αλλά την άρχουσα τάξη και τις εμαυλιστικές μεθόδους επιβολής εξουσίας που μετέρχεται, εκμεταλλευόμενη την εκτεταμένη αμορφωσιά και τη μαζική υστερία. Παρά τις αμφίβολες πρακτικές και την αλαζονική του συμπεριφορά, ο Γκραντιέ αρνείται να σκύψει το κεφάλι, και βασικά θέλει να προστατέψει την κοινότητα και να ενισχύσει το ηττοπαθές πνεύμα των φοβισμένων κατοίκων της. Είναι βροντερός αλλά τελικά πολύ μικρός για να νικήσει την προκατάληψη και τη δουλοπρέπεια. Λόγω της παραφουσκωμένης αυτοπεποίθησής του, παραμένει ο μόνος που δεν τον καταπίνει το ιδιοφυές set design του –νεόφυτου ακόμη– Ντέρεκ Τζάρμαν, του τρομερού καλλιτέχνη που πρωτοέδειξε το απαράμιλλο ταλέντο του, προτού προχωρήσει στη σύντομη σκηνοθετική του καριέρα με τον Caravaggio, το Jubilee, και το Blue, το κύκνειο άσμα του. Πανάκριβα, κατασκευασμένα στα πλατό του Pinewood, op και pop ταυτόχρονα, σαν μαθηματική ψευδαίσθηση του Έσερ σε τρεις διαστάσεις, τα σκηνικά εμπνέονται από τον Καρλ Ντράγιερ και τον Φριτς Λανγκ, λειτουργούν ως αναχρονιστικοί βατήρες δράσης για να ξεχυθούν οι σκηνές που οραματίστηκε ο Ράσελ, και θυμίζουν άλλοτε τουαλέτες πολυτελείας κι άλλοτε φυλακές του Χόλιγουντ, περιφραγμένες από μια ουτοπική, αλλόκοσμη πολιτεία. Είναι θρίαμβος έμπνευσης, από έναν υπερταλαντούχο, αναγεννησιακό και καταρτισμένο κινηματογραφιστή της εμπροσθοφυλακής, που είχε την ευκαιρία να κάνει ό,τι πραγματικά ήθελε, ανατρέποντας την οπτική και την προοπτική που κουβαλούσαν βαρύθυμα, σαν βαρύτιμες τιάρες, όλα τα δράματα εποχής. Στην αναβαθμισμένη τους εκδοχή, λάμπουν και αναδεικνύονται πλήρως, κλέβουν την παράσταση σε μια ταινία που δεν ντρέπεται ούτε στιγμή για τις προκλητικές της προθέσεις και καταφέρνει να γίνει ένα από τα εξέχοντα κινηματογραφικά γεγονότα της χρονιάς, σε πείσμα της ηλικίας της. Η στεντόρια υποκριτική του Όλιβερ Ριντ, μια μανιέρα που, όπως και ο χαρισματικός μπαγάσας Γκραντιέ, δεν απέφευγε σε κάθε ευκαιρία, μπροστά στον φακό αλλά και εκτός πλατό, ποτέ δεν ήταν τόσο ταιριαστή, ενώ η Βανέσα Ρεντγκρέιβ στον ρόλο της αδελφής Ζαν, που αρνήθηκε η Γκλέντα Τζάκσον για να μην τυποποιηθεί, φοράει την τερατωδώς κυρτή φιγούρα της σαν διασκεδαστικό χλευασμό κάτω από το ράσο της αγνότητας – ένα τεράστιο κεφάλαιο όχι μόνο των βρετανικών θεατρικών σκηνών αλλά και του παγκόσμιου σινεμά, που τίμησε με την παρουσία της την επετειακή προβολή της ταινίας, ακριβώς όπως την είχε στο μυαλό του ο Κεν Ράσελ, στο πρόσφατο London Film Festival.

12.11.26

ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ VILLAGE RENTI 12,14 - VILLAGE MALL 1 - VILLAGE PAGRATI 4 - NANA CINEMAX 2 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 2 - ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 2 - ΝΙΡΒΑΝΑ CINEMAX 2 - ΑΘΗΝΑΙΟΝ 1,2,3 CINOBO ΠΑΤΗΣΙΩΝ - ΣΙΝΕΑΚ

Κράκεν, το τέρας των βυθών KRAKEN

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Πολ Όιε ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Σάρα Χοραμί, Μίκελ Μπρατ

Σίλσετ ΣΥΝΟΨΗ: Μια θαλάσσια βιολόγος διεξάγει έρευνα

σε μια ιχθυοκαλλιέργεια, όταν έρχεται αντιμέτωπη με διάφορα παράξενα περιστατικά. Σε συνδυασμό με τον βίαιο θάνατο δύο εφήβων, όλα τα στοιχεία δείχνουν προς το βαθύ φιόρδ. Μήπως στα βάθη του κρύβεται κάτι περισσότερο από αυτό που μπορεί να δει το ανθρώπινο μάτι; Η θαλάσσια βιολόγος προειδοποίησε, τα σόναρ ήχησαν ανησυχητικά, ασπρόμαυρα επίκαιρα εποχής αναφέρθηκαν σε μυστηριώδεις εμφανίσεις, ωστόσο, ως είθισται σε συναφείς περιπέτειες, κανείς, ακόμη κι όταν ξεβράστηκαν τα πρώτα πτώματα, δεν έδωσε τη δέουσα σημασία: επιστήμονες ερευνητές, νεαροί ιδεαλιστές, φιλότιμοι φύλακες του αιγιαλού και ασυνείδητοι επιχειρηματίες ανακαλύπτουν κάπως αργά πως στο βαθύτερο φιόρδ της Νορβηγίας κρύβεται ένα προϊστορικό θηρίο, που μάλιστα προτιμά επιλεκτικούς φόνους αντί να σπείρει συλλήβδην και αδιακρίτως τον πανικό. Το Κράκεν είναι ένα (ημιμυθικό) τέρας των βυθών με όψη γιγαντιαίου χταποδιού, που ο Πολ Όιε και η άξια τεχνική του ομάδα «ξεφλουδίζουν» σταδιακά, πλοκάμι πλοκάμι στον φακό, αν και ο θεατής καλείται να επιδείξει υπομονή, γιατί η δράση ξεκινά μετά τα πρώτα 40 λεπτά. Μοιάζει περισσότερο με κομψό kaiju παρά με χολιγουντιανή μηχανή τρόμου, και έχει τις στιγμές του. VILLAGE RENTI 10,13 - VILLAGE MALL 11 - VILLAGE ESCAPE 5 - NANA CINEMAX 6 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 4 - ΑΘΗΝΑΙΟΝ 1,3 - ΓΑΛΑΞΙΑΣ 1

Θάλασσα από γυαλί ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Αλέξης Αλεξίου ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Βαγγελιώ Ανδρεαδάκη, Χρι-

στιάνα Ματέλσκα Τόκα, Μιχάλης Ιατρόπουλος, Νίκος Γεωργάκης ΣΥΝΟΨΗ: Η 65χρονη Βαγγελιώ αποφασίζει να πάει

διακοπές μετά τον θάνατο του συζύγου της. Σε ένα έρημο τουριστικό θέρετρο γνωρίζει τη Βίκυ, ένα νέο κορίτσι που προσπαθεί να διαχειριστεί τον αλκοολικό πατέρα της. Όταν η Βαγγελιώ παρεμβαίνει σε ένα βίαιο ξέσπασμά του, οι συνέπειες θα είναι ανεξέλεγκτες. Δύο γυναίκες συναντιούνται σε ένα θέρετρο της Εύβοιας. Η 65χρονη Βαγγελιώ φτάνει εκεί μετά τον θάνατο του κακοποιητικού συζύγου της, για να ανασάνει και να βρει –έστω και προσωρινά– τον δικό της χώρο. Στο ξενοδοχείο εργάζεται

η 23χρονη Βίκυ, κάτω από τις διαταγές του αλκοολικού πατέρα της. Η πρώτη απελευθερώθηκε, η δεύτερη παραμένει εγκλωβισμένη – διαφορετικοί χαρακτήρες, με φλόγα που αποκαλύπτεται σταδιακά. Η συμμαχία τους προκύπτει οργανικά: η καταπίεση που έχουν υποστεί επί τόσα χρόνια μεταμορφώνεται σε σιωπηλή σύμπνοια και πράξη αντίστασης, με βίαιες επιπλοκές, αναγκαστικά – δεν αποκαλύπτουμε με ποια διάσημη αμερικανική ταινία έχει εκλεκτική συγγένεια, γιατί τότε θα μαντέψετε αμέσως την έκβαση. Το σενάριο αργεί να «μπλέξει» τις δύο γυναίκες με τους δυνάστες (ένα ανδρικό οικοσύστημα εξουσίας που δεν σπάει εύκολα), αλλά και την πλοκή, ενδεχομένως ακολουθώντας τον άτονο ρυθμό ενός έρημου τόπου. Ωστόσο, ο Αλέξης Αλεξίου, ένας από τους πιο καταρτισμένους τεχνίτες του νέου ελληνικού σινεμά, όπως έχει δείξει με το Ιστορία 52 και το Τετάρτη 4:45, δημιουργεί αξιομνημόνευτες σκηνές και κυρίως μια συμπαγή νουάρ ατμόσφαιρα, μια απειλή σαν το κέντρο μιας καταιγίδας, με την αρωγή του Σίμου Σαρκετζή στην υπέροχη φωτογραφία και τη μουσική υπόκρουση του Λευτέρη Μουμτζή.

ΚΤΗΝΙΑΤΡΕΙΟ ΚΑΡΑΜΙΧΑΛΗ - ΣΚΡΕΚΑΣ: ΑΓΆΠΗ ΓΙΑ ΤΑ ΖΏΑ ΚΑΙ ΕΞΕΙΔΊΚΕΥΣΗ ΠΟΥ ΑΞΊΖΕΙ ΤΗ ΔΙΑΔΡΟΜΉ

PET OR FAMILY?

Δεν είναι πια ο σκύλος και η γάτα μας, είναι η οικογένειά μας.

ΑΘΗΝΑΙΟΝ 1,4 - ΑΣΤΟΡ - ΒΑΡΚΙΖΑ 2 - ΔΑΝΑΟΣ 2 - ΔΙΑΝΑ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ - ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΛΑΪΣ 1,2 - ΖΕΑ

Πατέρας FATHER

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Τερέζα Νβοτόβα Π Ρ Ω ΤΑ Γ Ω Ν Ι Σ Τ ΟΥ Ν : Μίλαν Όντρικ, Ντομίνικα

Μοράβκοβα ΣΥΝΟΨΗ: Η τέλεια ζωή ενός επιτυχημένου άνδρα

καταρρέει όταν το μωρό του εξαφανίζεται από τον παιδικό σταθμό. Το φρενήρες τηλεφώνημα της γυναίκας του αποκαλύπτει μια συγκλονιστική αλήθεια για ένα έλλειμμα μνήμης γνωστό ως σύνδρομο ξεχασμένου μωρού, που προστίθεται σε αμέτρητες παρόμοιες τραγωδίες. Σε μια τυπική μέρα καύσωνα, ο Μίχαλ ξυπνά, κάνει το τζόγκινγκ και το μπάνιο του, οδηγεί ως το γραφείο του, ξεχνιέται από τις υποχρεώσεις, ξεχνά τη μικρή του κόρη στο αυτοκίνητο και αντιλαμβάνεται το θανάσιμο λάθος του πολύ αργά. Δεν υπάρχει επιστροφή, ούτε καν λύτρωση έπειτα από αυτό το τραγικό συμβάν. Η Σλοβάκα σκηνοθέτιδα Τερέζα Νβοτόβα μελετά προσεκτικά και συμπονετικά το πρόσωπο του Πατέρα, που έκανε πρεμιέρα στο τμήμα Ορίζοντες του Φεστιβάλ Βενετίας, και ερμηνεύει ψυχολογικά τη συντριβή του με ένα εκφραστικό «άδειασμα», μια παραίτηση που ξεπερνά την απλή ενοχή, ακόμη και την οδύνη της περίστασης. Ένας καλός γονέας, στη χειρότερη στιγμή της ζωής του, το απόλυτο ναδίρ που μπορεί να φανταστεί ο άνθρωπος, καταδικάζει τον εαυτό του πολύ πριν δικαστεί. Μια δυσβάσταχτη, ειλικρινής κινηματογραφική εμπειρία, που βασίζεται σε αληθινά γεγονότα, με αξέχαστο τον πρωταγωνιστή Μίλαν Όντρικ. ΝΑΝΑ CINEMAX 5 - ΒΑΡΚΙΖΑ 2 - CINOBO OPERA 3 - CINOBO ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ 2

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ, το φθινόπωρο του 2023, είχαμε επισκεφθεί το τότε νέο κτη-

νιατρείο της Γιώτας Καραμιχάλη και του Βαλάντη Σκρέκα και είχαμε ενθουσιαστεί με την προσέγγισή τους στη φροντίδα των ζώων. Σήμερα, το Κτηνιατρείο Καραμιχάλη - Σκρέκας έχει καθιερωθεί ανάμεσα στα καλύτερα της Βόρειας Ελλάδας. Η δρ. Παναγιώτα (Γιώτα) Καραμιχάλη, διδάκτορας Αναισθησιολογίας και Εντατικής Θεραπείας, και ο Βαλάντης Σκρέκας DMV, GPCert(US), καρδιολόγος, ειδικός υπερηχολόγος κοιλίας και καρδιάς, επέμειναν στην εξειδίκευση: στα καρδιολογικά περιστατικά, στον υπέρηχο καρδιάς και κοιλιάς και στα χειρουργεία με αναισθησία υψηλού κινδύνου. Η απόφαση αυτή τους δικαίωσε απόλυτα. Τους πλαισιώνει πλέον ένα team από δύο ακόμα κτηνιάτρους και δύο βοηθούς κτηνιάτρου, και όχι τυχαία: τόσο πολλοί τούς εμπιστεύονται τα σκυλογατόπαιδά τους, από κάθε γωνιά της Θεσσαλονίκης και από τις γύρω πόλεις, που το κτηνιατρείο έπρεπε να μεγαλώσει. Δεν είναι μόνο οι τίτλοι και η πολυετής εμπειρία. Η δρ. Καραμιχάλη, με 15 χρόνια εμπειρίας σε κλινικές και καθηγήτρια πανεπιστημίου, και ο Βαλάντης Σκρέκας, με 10 χρόνια εμπειρίας σε ειδικευμένα απεικονιστικά κέντρα στην Αθήνα, εξασφαλίζουν ότι η ιατρική γνώση συνδυάζεται με την απαραίτητη εμπειρία. Είναι και ο τρόπος με τον οποίο δουλεύουν. Μια ματιά στο χειρουργείο αρκεί: σύστημα εισπνεόμενης αναισθησίας και μόνιτορ που παρακολουθούν τις ζωτικές ενδείξεις του ζώου σε όλη τη διάρκεια της επέμβασης – κι αυτό λέει πολλά για το πόσο σοβαρά παίρνουν τη λέξη «ασφάλεια». Δίπλα, ο υπέρηχος υψηλής ανάλυσης. Αυτό που σίγουρα δεν άλλαξε καθόλου είναι η αγάπη για τα ζώα: εδώ κανένα ζώο δεν είναι απλώς «ένα περιστατικό». Κι αυτό μας αρέσει. Λεωφ. Κωνσταντίνου Καραμανλή 176 (τέρμα Βούλγαρη), Θεσσαλονίκη 2310 309020 www.veterinary-care.gr Social: vetcaregr

LiFO 12.11.26

Έκθεση

Η αρχαία Αρμενία και το βασίλειο της Ουραρτού στο Μουσείο Ακρόπολης Μια έκθεση για την προχριστιανική Αρμενία που ξεκινάει από την Παλαιολιθική Εποχή, φτάνει μέχρι τα αρχαϊκά, κλασικά, ελληνιστικά και ρωμαϊκά χρόνια, και ολοκληρώνεται με την αυγή του χριστιανισμού τον 4ο αι. μ.Χ.

απο τον χρηστο παριδη

LiFO

ναν νέο κύκλο εκθέσεων εγκαινιάζει το Μουσείο της Ακρόπολης, με στόχο να παρουσιάσει και να αναδείξει αρχαίους πολιτισμούς εκτός του ελληνικού και του ρωμαϊκού, σαν ομόκεντρους κύκλους, γειτονικούς ή πιο μακρινούς, λιγότερο γνωστούς ή ακόμα και άγνωστους στο ελληνικό και στο ευρύτερο ευρωπαϊκό κοινό, ανιχνεύοντας παράλληλα συγγένειες ή διαφορές, εφόσον υπάρχουν. Αυτός ο νέος κύκλος συνδέεται με την 9η Υπουργική Συνάντηση του Φόρουμ Αρχαίων Πολιτισμών που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 στο ίδιο μουσείο και περιλάμβανε δώδεκα χώρες με αρχαίους πολιτισμούς. Σε αυτή την πρωτοβουλία εντάσσεται και η έκθεση για την αρχαία Αρμενία, έναν πολιτισμό συνδεδεμένο με τον δικό μας, για τον οποίο όμως ελάχιστα γνωρίζουμε, κυρίως όσον αφορά τη μεγάλη του διαδρομή μέσα στον χρόνο, τη σημασία του ως πολεμικής δύναμης στην περιοχή αλλά και την οικονομική του ανάπτυξη, η οποία πιστοποιείται και με μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και πλούσια καλλιτεχνική κληρονομιά. Κι ενώ με τη χριστιανική Αρμενία έχουμε εξοικείωση λόγω συγγενικών παραδόσεων και χάρη σε παλιότερες εκθέσεις που έχουν

παρουσιαστεί στον ευρωπαϊκό χώρο, στη συγκεκριμένη έκθεση του Μουσείου Ακρόπολης επιχειρείται, σε συνεργασία με το Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας, μια ιστορική και αρχαιολογική αναδρομή στο μακραίωνο παρελθόν της, που ξεκινά από την Παλαιολιθική και τη Νεολιθική περίοδο, διατρέχει την Εποχή του Χαλκού, την Πρώιμη Εποχή του Σιδήρου και το Βασίλειο της Ουραρτού (9ος-6ος αιώνας π.Χ.) και φτάνει μέχρι τα κλασικά και ελληνιστικά χρόνια, την περίοδο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και την Ύστερη Αρχαιότητα. Καθώς το έτος 301 μ.Χ. είναι καθοριστικής σημασίας –τότε η Αρμενία έγινε η πρώτη κρατική οντότητα στην ιστορία του δυτικού πολιτισμού που υιοθέτησε τον χριστιανισμό ως επίσημη θρησκεία–, η έκθεση ολοκληρώνεται όταν φτάνει στην αυγή του 4ου αιώνα μ.Χ. Η έκθεση αποτελείται από 10 ενότητεςσταθμούς, που ξεκινούν από την Παλαιολιθική Εποχή, με ευρήματα 29.000 ετών, και φτάνουν μέχρι τους πρώιμους χριστιανικούς χρόνους. Μέσα από 200 εκθέματα ξεδιπλώνεται αυτός ο αξιόλογος πολιτισμός που τοποθετείται στα λεγόμενα Αρμενικά Υψίπεδα, σε μια περιοχή που οριοθετείται από τον μι-

ΕΠΙΣΤΗΘΙΟ ΚΟΣΜΗΜΑ 23ος - 22ος αι. π.Χ. Χρυσός, αχάτης, καρνεόλη, εξωτ. μήκος 62 εκ., πλάτος 12,5 εκ., πάχος 1,8 εκ. Karashamb, Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας, αρ. ευρ. 2867-4 © Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας

κρό Καύκασο στα βόρεια, τα Ποντιακά Όρη στα βορειοδυτικά, την Οροσειρά του Ταύρου στα νοτιοδυτικά και το σύγχρονο Ιράν στα νοτιοανατολικά, και έφτασε να συνδεθεί με τους λαούς και τις κοινότητες της Εγγύς Ανατολής, της Ανατολικής Μεσογείου, της Κύπρου, της Κρήτης και των νησιών του Αιγαίου.

εγάλη έμφαση δίνεται στην περίοδο του Βασιλείου της Ουραρτού, που αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα κράτη της αρχαιότητας και της Εγγύς Ανατολής, βάζοντας τα θεμέλια για την ανάπτυξη της πρώιμης και συνεπακόλουθα της σύγχρονης Αρμενίας. Χάρη στον Τιγράνη Β' τον Μεγάλο, που βασίλευσε μεταξύ 95-55 π.Χ., και στις νίκες του εναντίον των Πάρθων και των Σελευκιδών, τα όρια της χώρας έφτασαν μέχρι την Κασπία, τον Εύξεινο Πόντο και τη Μεσόγειο, ανάγοντάς τη σε πανίσχυρη αυτοκρατορία. Αντιμέτωπη όμως με τη ρωμαϊκή στρατιωτική υπεροχή, δεν είχε διάρκεια· το 387 μ.Χ. διαιρέθηκε επίσημα μεταξύ της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας (Βυζάντιο) και της Αυτοκρατορίας των Σασσανιδών, χάνοντας και την πολιτική της

12.11.26

ενότητα. Η σημερινή Αρμενία, μετά και τις ιστορικές απώλειες που υπέστη κατά τον 20ό αιώνα, καταλαμβάνει μόλις ένα μέρος της επικράτειας της ιστορικής Αρμενίας. Όπως εξηγεί ο διευθυντής του Μουσείου της Ακρόπολης κ. Νίκος Σταμπολίδης: «Διαλέξαμε πάνω από 200 τέχνεργα από το Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας –μια εξαιρετική συνεργασία– που είναι αντιπροσωπευτικά όλων των περιόδων. Έτσι, φέραμε αντικείμενα από τα νεολιθικά χρόνια, όπως φολίδες, αιχμές, ειδώλια, τα οποία πολλές φορές ταιριάζουν με αυτά της Μικράς Ασίας και όχι τόσο του κυκλαδικού πολιτισμού, αλλά και από όλες τις φάσεις της Εποχής του Χαλκού, δηλαδή την πρώιμη, τη μέση και την ύστερη. Πρόκειται για εξαιρετικά αντικείμενα, ιδιαίτερα μεταλλοτεχνίας, που ήταν γνωστή από δείγματα όχι μόνο ειδωλίων ανθρώπων και ζώων αλλά και αγγείων με την τεχνική της σφυρηλάτησης, όπως και από πολύτιμα μέταλλα, χρυσό, άργυρο και χαλκό. Από τα δείγματα ζώων ξεχωρίζουν τα λιοντάρια, που έχουν άμεση σχέση με τη δύναμη και την εξουσία, αλλά και τα ελάφια, που έχουν να κάνουν με τη γονιμότητα και την αισθητική της Ύστερης Εποχής του Χαλκού και της Πρώιμης Εποχής του Σιδήρου. Εκεί που δίνουμε περισσότερη έμφαση είναι στο περίφημο Βασίλειο της Ουραρτού, το μοναδικό βασίλειο άλλωστε μεταξύ 9ου και 6ου αιώνα που επέκτεινε τα σύνορά του πέρα από τα Αρμενικά Υψίπεδα, στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή, είτε με φιλικές είτε με εχθρικές κατά περίπτωση σχέσεις με την περίφημη στρατιωτική Ασσυριακή Αυτοκρατορία. Λόγω αυτών των ειρηνικών ή πολεμικών συγκρούσεων έχουμε διάχυση πολιτισμικών φαινομένων μέσα από τις ανθρώπινες σχέσεις και την ανταλλαγή ιδεών και τέχνεργων, τα οποία περνούν στην Εγγύς Ανατολή αλλά και στην Ανατολική Μεσόγειο με κέντρο την Κύπρο και φτάνουν στην Κρήτη και στο Ανατολι-

ΠΗΛΙΝΟ ΣΦΡΑΓΙΣΜΑ (BULLA). ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΩΝ ΣΑΣΣΑΝΙΔΩΝ 3ος - 4ος αι. μ.Χ. Πηλός, ύψος 20 εκ., πλάτος 23 εκ., πάχος 9,7 εκ. Artashat, Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας, αρ. ευρ. 007-2013 © Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας

κό Αιγαίο. Από την ανατολική Τουρκία και την περιοχή της λίμνης Βαν, όπου κάποτε εκτεινόταν η Ουραρτού, υπάρχουν τεράστιες ασπίδες που δεν μπορούν να τις σηκώσουν λιγότεροι από 2-3 άντρες, αφιερώματα σε ναούς που σε περίπτωση ανάγκης το μέταλλό τους μπορούσε να χρησιμοποιηθεί. Υπόψη ότι τις ίδιες ασπίδες, μικρότερες και με πολύ λεπτότερα χαρακτηριστικά, τις συναντούμε στην Κρήτη, στο Ιδαίον Άντρο και στην Ελεύθερνα. Επίσης, εκτίθενται χάλκινες ζώνες με εσωτερική επένδυση από ύφασμα και δέρμα που προορίζονταν να φορεθούν από ανθρώπους υψηλού κύρους, είτε τελετουργικά είτε σε μεγάλες κοινωνικές εκδηλώσεις, και τις συναντάμε και στην Κύπρο, τη Ρόδο και την Κρήτη. Γενικότερα, πρόκειται για αντικείμενα που χρησιμοποιούσαν άνθρωποι υψηλού κύρους. Τέλος, η έκθεση περιλαμβάνει και άλλου είδους αντικείμενα, λ.χ. κουδουνάκια, μέρος της σκευής των αρμάτων και των αλόγων ή των ζώων».

ταν ρωτήθηκε ποια είναι τα κορυφαία εκθέματα αυτής της τόσο πρωτότυπης έκθεσης για την αρχαία Αρμενία, ο κ. Σταμπολίδης απάντησε: «Καταρχάς, όλα τα αντικείμενα, καθώς το καθένα διηγείται με τον δικό του τρόπο κομμάτια του πολιτισμού. Αλλά, αφού επιμένετε στην ερώτηση, θα ξεχώριζα την Ασπίδα του 8ου αιώνα π.Χ. με επιγραφή του βασιλιά RISA I, το χρυσό κύπελλο του 18ου17ου αιώνα π.Χ. με τις ανάγλυφες παραστάσεις από το Βανατζόρ, το ειδώλιο του ελαφιού του 12ου-11ου αιώνα π.Χ., έξοχο δείγμα της μεταλλοτεχνίας, ένα άγαλμα ελληνιστικό της Αφροδίτης του 2ου-1ου αιώνα π.Χ. κατά τον ελληνικό τύπο. Κυρίως, όσα εκθέματα προέρχονται από την περίοδο του Βασιλείου της Ουραρτού, που ουσιαστικά πυκνώνει και εδραιώνει τον πολιτισμό της Αρμενίας στα πρώιμα ιστορικά».

H έκθεση για την αρχαία Αρμενία αφορά έναν πολιτισμό απόλυτα συνδεδεμένο με τον δικό μας, για τον οποίο όμως ελάχιστα γνωρίζουμε, κυρίως όσον αφορά τη μεγάλη του διαδρομή μέσα στον χρόνο, τη σημασία του ως πολεμικής δύναμης στην περιοχή αλλά και την οικονομική του ανάπτυξη, η οποία πιστοποιείται και με μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και πλούσια καλλιτεχνική κληρονομιά.

Έκθεση

ΑΡΧ ΑΙΟΛΟΓΙΑ

ΠΙΝΑΚΙΔΑ ΣΦΗΝΟΕΙΔΟΥΣ ΓΡΑΦΗΣ Τέλη του 7ου αι. π.Χ. Πηλός, ύψος 10,2 εκ., μήκος 7 εκ., πλάτος 2,1 εκ. Karmir Blour (Teisebaini), Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας, αρ. ευρ. 2783-91 © Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας

ΚΥΠΕΛΛΟ ΜΕ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΙΠΠΕΩΝ 7ος - 6ος αι. π.Χ. Άργυρος, ύψος 10,7 εκ., διάμετρος 9,3 εκ. Lori Berd, Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας, αρ. ευρ. 3166-114 © Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας

INFO «Αρχαία Αρμενία», Μουσείο Ακρόπολης, Διονυσίου Αρεοπαγίτου 15 Διάρκεια έκθεσης: 20/11/26 - 28/2/27 Είσοδος ελεύθερη

ΠΤΗΝΟΜΟΡΦΟ ΠΕΡΙΑΠΤΟ 15ος - 14ος αι. π.Χ. Χαλκός, ύψος 6 εκ., μήκος 5 εκ., πλάτος 2,2 εκ. Karchaghbyur, Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας, αρ. ευρ. 2395-3/1 © Μουσείο Ιστορίας της Αρμενίας

LiFO 12.11.26

Βιβλίο

Η Ναταλία με τον Μίκη και τη Ζωή, πάνω σε γαϊδουράκι, μπροστά στο σπίτι της Κηφισιάς, π. 1900. © Παύλος Μελάς

κωνσταντινος φιολακης - αλικη τσιργιαλου Εκατέρωθεν του φακού. Οι φωτογραφίες από το Αρχείο Οικογένειας Παύλου Μελά και Ναταλίας Δραγούμη

Εκδόσεις Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης Σελ.: 240

«Εκατέρωθεν του φακού»: Η άγνωστη ζωή του Παύλου Μελά και της Ναταλίας Δραγούμη μέσα από το οικογενειακό τους αρχείο Μια σπάνια συλλογή φωτογραφιών αποκαλύπτει μια ολόκληρη εποχή που αναδύεται μέσα από την αθωότητα των καθημερινών στιγμών. Η έκδοση του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης μάς καλεί να ανακαλύψουμε όσα βρίσκονται εκατέρωθεν του φωτογραφικού φακού.

Κ απο την τινα μανδηλαρα

LiFO

ανένα στοιχείο από αυτές τις οικογενειακές φωτογραφίες, που είναι τραβηγμένες στα τέλη του 19ου αιώνα, δεν προδίδει την τραγική συνέχεια, καμία σκιά δεν μοιάζει ικανή να απειλήσει τις ανέμελες στιγμές. Κι όμως, κοιτάζοντάς τες εκ των υστέρων αντιλαμβάνεται κανείς την ειρωνεία αλλά και τη βαρύτητα των γεγονότων που ενέσκηψαν, τόσο στην οικογένεια όσο και σε ολόκληρη τη χώρα. Χαρακτηριστική είναι η τραβηγμένη στην Κηφισιά το 1897 φωτογραφία, όπου διακρίνεται ο Παύλος Μελάς σε έναν από τους περιπάτους του μαζί με μέλη της οικογένειας Δραγούμη. Ανάμεσά τους βρίσκεται η Ναταλία, η

γυναίκα που είχε παντρευτεί πέντε χρόνια νωρίτερα, ενώ στο κέντρο ξεχωρίζει ο μικρός Μίκης, με τη ναυτική του φορεσιά και το μεγάλο καπέλο, διεκδικώντας ασυναίσθητα την προσοχή του φωτογράφου. Οι γυναίκες φορούν μακριά φορέματα και εντυπωσιακά καπέλα, ο Μελάς κρατά μπαστούνι και πίσω τους, ανάμεσα σε δέντρα και χαμηλή βλάστηση, ξεχωρίζει ο έρημος τότε δρόμος. Είναι μια συνηθισμένη οικογενειακή βόλτα, από εκείνες που διασώζουν τις αναμνήσεις ενός χαρούμενου οικογενειακού ενσταντανέ. Μόνο που επτά χρόνια αργότερα, τον Οκτώβριο του 1904, ο Παύλος Μελάς θα πέσει ηρωικά νεκρός στη Μακεδονία, μετατρέποντας τις

φωτογραφίες από ενθύμια οικογενειακής γαλήνης σε τεκμήριο ενός κόσμου που χάθηκε μαζί με τις προσδοκίες, τις βεβαιότητες και τις προσωπικές διαδρομές.

υτή ακριβώς τη διπλή έκφραση του ιδιωτικού και του δημόσιου, τη μετάβαση από το στιγμιαίο στο ιστορικό, επιχειρεί να φωτίσει η έκδοση Εκατέρωθεν του φακού. Οι φωτογραφίες από το Αρχείο Οικογένειας Παύλου Μελά και Ναταλίας Δραγούμη των Κωνσταντίνου Φιολάκη και Αλίκης Τσιργιάλου. Πρόκειται για ένα λεύκωμα που δεν περιορίζεται στην ανάδειξη ενός πολύτιμου φωτογραφικού αρχείου, αλλά διατρέχει και αναδεικνύει μια ολόκληρη εποχή μέσα από τις καθημερινές χειρονομίες, τις οικογενειακές σχέσεις και τις εικόνες που οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές της επέλεξαν να διασώσουν. Αρκεί κανείς να ανασυνθέσει τον κόσμο μέσα από τον οποίο αναδύθηκαν αυτά τα ανάγλυφα φωτογραφικά πορτρέτα για να καταλάβει τη βαρύτητά τους: οι οικογένειες Μελά και Δραγούμη δεν αποτελούσαν απλώς δύο επιφανείς οικογένειες της ελληνικής αστικής τάξης, αλλά ανήκαν στο ευρύτερο δίκτυο εμπόρων, λογίων, πολιτικών και ευεργετών που συνέδεσε την ελληνική διασπορά με τη συγκρότηση του νεότερου ελληνικού κράτους. Η ιστορία τους εκτείνεται από την Κωνσταντινούπολη και την Ήπειρο μέχρι την Αθήνα, τη Μακεδονία και τις πλείστες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αποκαλύπτοντας πως η ελληνική εθνική συνείδηση δεν διαμορφώθηκε αποκλειστικά μέσα στα όρια του τότε ανεξάρτητου βασιλείου, αλλά

12.11.26

Βιβλίο

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Επιγραφή του Παύλου Μελά σε κουτί με γυάλινες στερεοσκοπικές πλάκες.

μέσα από ένα πολύπλοκο σύστημα οικογενειακών δεσμών, εμπορικών συναλλαγών, πνευματικών αναζητήσεων και πολιτικών φιλοδοξιών.

οικογένεια Μελά, με καταγωγή από την Ήπειρο, είχε αναπτύξει σημαντική εμπορική δραστηριότητα στην Κωνσταντινούπολη, στη Ρωσία και σε άλλα μεγάλα εμπορικά κέντρα, μετατρέποντας σταδιακά την οικονομική της ισχύ σε κοινωνική προσφορά και πολιτική επιρροή. Ο Λέων Μελάς, συγγραφέας του περίφημου Γεροστάθη, υπήρξε μία από τις χαρακτηριστικότερες μορφές της πνευματικής ζωής του 19ου αιώνα, ενώ ο αδελφός του, Βασίλειος, συνδέθηκε με τη μεγάλη παράδοση της ελληνικής ευεργεσίας, διαθέτοντας σημαντικό μέρος της περιουσίας του για την εκπαίδευση. Στην ίδια οικογένεια ανήκε και ο Μιχαήλ Μελάς, πατέρας του Παύλου, έμπορος με σημαντικό δημόσιο έργο, ο οποίος διετέλεσε δήμαρχος Αθηναίων το 1891. Επομένως ο Παύλος, γεννημένος στη Μασσαλία το 1870, μεγάλωσε μέσα σε ένα περιβάλλον όπου η ευμάρεια δεν ερχόταν σε αντίθεση με την αίσθηση του εθνικού χρέους και της κοινωνικής προσφοράς. Αντίστοιχη ήταν η οικογενειακή κληρονομιά των Δραγούμηδων, με τον Στέφανο Δραγούμη, πατέρα της Ναταλίας και του Ίωνα, να αποτελεί εξέχουσα πολιτική προσωπικότητα με ουσιαστικό ενδιαφέρον για το Μακεδονικό Ζήτημα. Ωστόσο, το φωτογραφικό αρχείο μάς επιτρέπει να απομακρυνθούμε από τις μεγάλες ιστορικές αφηγήσεις και να προσεγγίσουμε την ανθρώπινη πτυχή και την καθημερινότητα αυτών των οικογενειών προτού οι ζωές τους μετατραπούν σε κεφάλαια της εθνικής ιστοριογραφίας. Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η φωτογραφία των τριών αδελφών Δραγούμη, της Έφης, της Ναταλίας και της Χαρίκλειας, που περπατούν αγκαλιασμένες στην Κηφισιά το 1897. Φωτογράφος είναι ο ίδιος ο Παύλος Μελάς. Η εικόνα, τραβηγμένη από πίσω, μοιάζει απροσδόκητα σύγχρονη, καθώς απομακρύνεται από την τυπική μετωπική πόζα και αναδεικνύει μια ανεπιτήδευτη στιγμή οικειότητας. Οι τρεις γυναίκες βαδίζουν πιασμένες μεταξύ τους, με τα μακριά

φορέματα να ακολουθούν την κίνηση του σώματος, ενώ ο δρόμος ανοίγεται μπροστά τους σαν μια υπόσχεση συνέχειας. Σάμπως αυτή η φωτογραφία να αποκαθιστά την ακαμψία των ιστορικών πορτρέτων που κυριαρχούσαν μέχρι τότε. Χαρακτηριστικό είναι το πορτρέτο της Ναταλίας Δραγούμη, που δεν είναι μόνο αυτό της συζύγου ενός εθνικού ήρωα, αλλά μιας γυναίκας με έντονη προσωπικότητα και δυναμική διαδρομή, που έμελλε να βρεθεί αντιμέτωπη με την προσωπική απώλεια και τη μετατροπή του συζύγου της σε δημόσιο σύμβολο. Η συγκινητικά θερμή αλληλογραφία τους αποκαλύπτει έναν άνθρωπο βαθιά δεμένο με τη γυναίκα και τα δύο παιδιά του, τον Μίκη και τη Ζωή, ο οποίος ταυτόχρονα ένιωθε να τον καλεί η ύψιστη αποστολή, πολύ μακριά από τις στιγμές της οικογενειακής θαλπωρής.

τραγική αντίφαση της ζωής του Παύλου Μελά απαθανατίζεται με τον πιο ειρωνικό αλλά και παραστατικό τρόπο σε αυτά τα στιγμιότυπα: ο τρυφερός οικογενειάρχης που φωτογραφίζει τη σύζυγο και τις κουνιάδες του στις εξοχές της Κηφισιάς είναι ο ίδιος που λίγα χρόνια αργότερα θα εγκαταλείψει την οικογενειακή ασφάλεια για να συμμετάσχει στον ένοπλο αγώνα στη Μακεδονία. Η φωτογραφία δεν μπορεί να εξηγήσει τις αποφάσεις του, μπορεί όμως να αποκαλύψει το μέγεθος όλων όσα διακυβεύονταν. Αποκαλυπτική είναι, επίσης, πέρα από την ανθρώπινη διάσταση, η ιδιότητα του Μελά ως φωτογράφου, καθώς η φωτογραφία στα τέλη του 19ου αιώνα παρέμενε μια σχετικά νέα πρακτική για τους εύπορους αστικούς κύκλους, συνδεδεμένη με την τεχνολογική περιέργεια και την επιθυμία προσωπικής καταγραφής. Ο Μελάς περνά στην άλλη πλευρά του φακού, επιλέγοντας ο ίδιος τις συνθέσεις και τις στιγμές που θέλει να διατηρήσει, επιτρέποντάς μας να αντικρίσουμε τον κόσμο μέσα από τη δική του οπτική και το δικό του ιδιαίτερο βλέμμα. Στο εισαγωγικό κείμενο της έκδοσης, η Ναταλία Ιωαννίδη περιγράφει τη σημασία της διατήρησης του οικογενειακού αρχείου, το οποίο έφτασε μέχρι τις μέρες μας μέσα από μια μακρά διαδικασία φροντίδας, παρά

Η τραγική αντίφαση της ζωής του Παύλου Μελά απαθανατίζεται με τον πιο ειρωνικό αλλά και παραστατικό τρόπο σε αυτά τα στιγμιότυπα: ο οικογενειάρχης που φωτογραφίζει τη σύζυγο στις εξοχές της Κηφισιάς, λίγα χρόνια μετά θα εγκαταλείψει την οικογενειακή ασφάλεια για να συμμετάσχει στον αγώνα στη Μακεδονία.

τις αναπόφευκτες απώλειες και φθορές. Η δημοσιοποίησή του αποτελεί, επομένως, πέρα από μια σημαίνουσα εκδοτική πρωτοβουλία, μια πράξη ταυτόχρονης ανάδειξης της ιδιωτικής και της δημόσιας μνήμης που μετατρέπει τις οικογενειακές προθήκες σε συλλογική ιστορική συνείδηση. Τα πρόσωπα, τα φορέματα, οι χειρονομίες, η απόσταση ανάμεσα στους φωτογραφιζόμενους, ακόμη και η επιλογή του χωματόδρομου αντί του φωτογραφικού στούντιο –κάτι άκρως πρωτοποριακό για τα δεδομένα της εποχής– μετατρέπονται έτσι σε πολύτιμες μαρτυρίες για την κοινωνική ζωή και τις αντιλήψεις μιας ολόκληρης εποχής. Και είναι πάλι αυτές οι οικογενειακές στιγμές που προτάσσουν μια νέα προσέγγιση της Ιστορίας, φανερώνοντας το μέγεθος της θυσίας του Παύλου Μελά, ο οποίος άφηνε πίσω μια υπέροχη οικογενειακή ιστορία, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύουν τη βαρύτητα που έχουν αυτές οι μικρές στιγμές για την κατανόηση του όλου.

Ο Παύλος Μελάς ένστολος, κρατώντας αγκαλιά τον Μίκη, 1896. © Ναταλία Δραγούμη-Μελά (;)

LiFO 12.11.26

ΑΠΟ ΤΗ ΦΙΛΙΩ ΡΑΓΚΟΥ

LiFO

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ Το «Αυτή η νύχτα μένει», βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Θάνου Αλεξανδρή, επιστρέφει για δεύτερη χρονιά από το ΚΘΒΕ.

ΑΠΟ ΤΟΝ Κ. ΒΗΤΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΤΖΕΦ ΜΠΑΚΛΕΪ ΜΕΧΡΙ ΤΟΝ ΙΟΝΕΣΚΟ, ΤΟΥΣ MOMIX ΚΑΙ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ STREET MARKETS, ΑΥΤΑ ΤΑ 20 EVENTS ΚΑΝΟΥΝ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΝΑ ΜΗΝ ΠΛΗΤΤΕΙ ΣΤΙΓΜΗ. ΕΝΑΣ ΠΛΗΡΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΜΕ ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ, ΕΚΘΕΣΕΙΣ, ΠΑΡΤΙ ΚΑΙ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΝΑ ΠΕΡΑΣΕΙΣ ΚΑΛΑ, ΠΟΥ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΒΑΛΕΙΣ ΣΤΟ CALENDAR ΣΟΥ.

ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ

SKG guide

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ

CITY LIGHTS

12.11.26

ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΕΚΘΕΣΕΙΣ

λόγοι για να αγαπήσεις λίγο παραπάνω τη

20Θεσσαλονίκη

LiFO 12.11.26

CITY LIGHTS

Η μουσική του Τζεφ Μπάκλεϊ επιστρέφει στη σκηνή μέσα από τους Slow Pilot. Στη φωνή, ο Πιέτερ Πίρσμαν.

LiFO

ΤΑΞΊΔΙ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΉ ΤΟΥ HUIZHOU

Το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού φιλοξενεί την έκθεση «Στην αγκαλιά των πράσινων λόφων: Η κληρονομιά της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του Huizhou», που παρουσιάζει 44 αυθεντικά αντικείμενα των δυναστειών Μινγκ και Τσινγκ. Δράκοι, πέτρινα λιοντάρια, περίτεχνα ξυλόγλυπτα και ανάγλυφες διακοσμήσεις συνθέτουν ένα ταξίδι στην τέχνη, στην ιστορία και στους συμβολισμούς ενός διαφορετικού πολιτισμού. Μέχρι 14/2/27, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, λεωφ. Στρατού 2

ΟΙ SLOW PILOT ΖΩΝΤΑΝΕΎΟΥΝ ΤΟ «GRACE» ΤΟΥ ΤΖΕΦ ΜΠΆΚΛΕΪ

Περισσότερα από είκοσι χρόνια μετά τον πρόωρο θάνατό του, ο Τζεφ Μπάκλεϊ παραμένει μία από τις πιο ιδιαίτερες φωνές της σύγχρονης μουσικής. Με μόλις ένα ολοκληρωμένο studio άλμπουμ, το εμβληματικό «Grace», άφησε μια κληρονομιά που περνά από γενιά σε γενιά. Τον Νοέμβριο, οι Βέλγοι Slow Pilot παρουσιάζουν ολόκληρο το άλμπουμ ζωντανά, με τον Πιέτερ Πίρσμαν στα φωνητικά, δίνοντας έμφαση στην ατμόσφαιρα και τη συναισθηματική ένταση των πρωτότυπων συνθέσεων. 16/11, Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, 25ης Μαρτίου και Παραλία

CONTRAST / ΑΝΤΊΘΕΣΗ: 35 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΈΣ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΣΕ 20 ΣΗΜΕΊΑ ΤΗΣ ΠΌΛΗΣ

Το 8ο Φεστιβάλ Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης «Contrast/Αντίθεση» απλώνεται σε είκοσι εκθεσιακούς χώρους, παρουσιάζοντας το έργο τριάντα πέντε πρωτοεμφανιζόμενων καλλιτεχνών και φέρνοντας το κοινό σε επαφή με τη φωτογραφική τέχνη. Στο ΜΙΕΤ, στη Βίλα Καπαντζή, παρουσιάζονται έξι εκθέσεις φωτογραφίας από ισάριθμους δημιουργούς, με θεματικές που κινούνται από τα αστικά τοπία και τις λεπτομέρειες της καθημερινότητας μέχρι τα παγωμένα τοπία της Αρκτικής, το παιχνίδι του φωτός και της σκιάς και τη σχέση φωτογραφίας και ποίησης. Η «Συμφιλίωση» του Στέλιου Βανδήρα εξερευνά τη σχέση πέτρας και θάλασσας, ενώ τα «Αστικά θραύσματα» της Μάρθας Θεοδωρίδου αναζητούν ιστορίες στην πόλη. Οι «Ψίθυροι της Αρκτικής» της Ιφιγένειας Μαχίλη ταξιδεύουν στον πάγο, η «Βόλτα στην πόλη» του Γιώργου Μπαρμπατσούλη αναδεικνύει λεπτομέρειες της καθημερινότητας, το «Noir» του Νίκου Σαχπεκίδη παίζει με φως και σκιά και το «Blackout» της Μαρίας και του Τάσου Σχίζα συναντά φωτογραφία και ποίηση. Μέχρι 30/11, Παράρτημα ΜΙΕΤ Θεσσαλονίκης, Βασιλίσσης Όλγας 108

Ο Κ. ΒΗΤΑ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΉ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΉ ΔΙΑΔΡΟΜΉ

«Χωρίς γωνίες», «Αδιέξοδο στο καλοκαίρι», «Μέχρι να γυρίσεις», «Το μπλε δέντρο»: μερικοί από τους τίτλους των ζωγραφικών έργων που ο Κ.ΒΗΤΑ παρουσιάζει για πρώτη φορά στο κοινό με την έκθεση «Μόνο η ακτογραμμή μένει». Και αν οι τίτλοι αυτοί διαβάζονται ως τίτλοι έργων, την ίδια στιγμή ακούγονται και ως στίχοι, όπως στίχος είναι και ο ίδιος ο τίτλος της έκθεσης. Περίπου είκοσι χρόνια μετά την πρώτη ατομική του έκθεση στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, επιστρέφει στην πόλη με μια σειρά ζωγραφικών, ονειρικών αποτυπώσεων. Τα έργα της έκθεσης χρονολογούνται από το 2019 έως σήμερα και αποκαλύπτουν μια διαφορετική αλλά βαθιά συγγενική πλευρά της καλλιτεχνικής του δημιουργίας. Μέχρι 31/1/27, MOMus – Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Εγνατία 154 (εντός ΔΕΘ-HELEXPO)

Ο Κ.ΒΗΤΑ παρουσιάζει για πρώτη φορά στο κοινό την έκθεση «Μόνο η ακτογραμμή μένει» με μια σειρά ζωγραφικών, ονειρικών αποτυπώσεων.

SKG guide 48

CHRISTMAS STREET MARKETS ΓΙΑ ΔΏΡΑ ΈΞΩ ΑΠΌ ΤΑ ΣΥΝΗΘΙΣΜΈΝΑ

Πρώτο έρχεται το Flea Market Thessaloniki - Christmas Edition, στις 5 και 6 Δεκεμβρίου, για ένα διήμερο γεμάτο vintage και ρετρό θησαυρούς, συλλεκτικά αντικείμενα, βινύλια, κοσμήματα, ρούχα, έργα τέχνης, χειροποίητες κατασκευές και street food. Λίγο αργότερα, από τις 18 έως τις 20 Δεκεμβρίου, έρχεται το Creative MADE by Hand – North Christmas Edition, όπου θα βρεις ανεξάρτητους δημιουργούς και μικρά brands με κοσμήματα, κεραμικά, κεριά, αξεσουάρ, ρούχα, διακοσμητικά και ιδιαίτερα art objects. Θα έχεις την ευκαιρία να γνωρίσεις τους ανθρώπους πίσω από τις δημιουργίες, να ανακαλύψεις μικρά brands, να βρεις workshops και δημιουργικές δράσεις και να στηρίξεις την τοπική δημιουργική κοινότητα. Flea Market Thessaloniki – Christmas Edition (5-6/12) & Creative MADE by Hand – North Christmas Edition (18-20/12), ΔΕΘ HELEXPO, Εγνατία 154

DEBORAH DE LUCA TAKES OVER THESSALONIKI

Η Ιταλίδα DJ και παραγωγός, γνωστή ως «The Queen of Naples», έρχεται στο EDEN Thessaloniki, φέρνοντας τον χαρακτηριστικό της ήχο που ισορροπεί ανάμεσα στη hard techno, τα minimal grooves και τις μελωδικές ηλεκτρονικές υφές. Με εμφανίσεις σε κορυφαία κλαμπ και διεθνή φεστιβάλ, αλλά και τη δική της δισκογραφική, τη Sola_mente Records, έχει κατακτήσει μια ξεχωριστή θέση στην παγκόσμια techno σκηνή. Το ραντεβού ξεκινά στις 23:30 και κρατά μέχρι το πρωί. 5/12, EDEN Thessaloniki, 26ης Οκτωβρίου 35

12.11.26

«Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης: Θρέμμα του Άθω». Ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης μαζί με τον ζωγράφο Παραλή και έναν μοναχό κατά τη διάρκεια επίσκεψής τους στα Καυσοκαλύβια του Αγίου Όρους.

ΦΩΤΟ: ΑΝΤΩΝΗΣ ΒΛΑΧΟΣ

ΟΙ MOB ΦΈΡΝΟΥΝ ΤΟΝ ΑΠΡΌΒΛΕΠΤΟ ΉΧΟ ΤΟΥΣ ΣΤΟ SOUL

Οι MOb έρχονται στη Θεσσαλονίκη για ένα live που δεν χωρά σε μια μουσική κατηγορία. Το τρίο των Μάριου Βαληνάκη (σαξόφωνο και live electronics), Αλέξανδρου Δελή (μπάσο) και Παναγιώτη Κωστόπουλου (ντραμς), μαζί με τον Felipe aka Waking Monkey σε rap και spoken word, μπλέκει experimental jazz, krautrock, post-punk, ηλεκτρονικούς ήχους και hip hop σε ένα αυτοσχεδιαστικό σύνολο. Το «VAG» μπήκε στις playlists του BBC 6, ενώ τη μουσική τους έχουν ξεχωρίσει ο Ζιλ Πετερσόν και ο Λοράν Γκαρνιέ. Με δύο άλμπουμ, το «MOb I» και το «MOb II», οι MOb έρχονται στο Soul για μια βραδιά γεμάτη groove και απρόβλεπτες διαδρομές. 28/11, Soul, 26ης Οκτωβρίου 104

10 Ο HUGO KANT ΣΤΉΝΕΙ ΤΟ ΔΙΚΌ ΤΟΥ ΗΧΗΤΙΚΌ ΣΎΜΠΑΝ

ΦΩΤΟ: TIM CAVADINI

Ο Γάλλος παραγωγός και πολυοργανίστας Ουγκό Καντ επιστρέφει στη Θεσσαλονίκη για μια βραδιά όπου τα μουσικά είδη συναντιούνται χωρίς κανόνες. Με βασικά εργαλεία το jazz φλάουτο, τα πλήκτρα και τα ηλεκτρονικά beats, δημιουργεί ένα ιδιαίτερο ηχητικό σύμπαν που συνδυάζει trip-hop, electro, dub, jazz και ψυχεδελικές επιρροές, με αναφορές στην κλασική μουσική και την ατμόσφαιρα των ’70s. Γνωστός για κομμάτια όπως τα «This old tune» και «In the woods», αλλά και για τις συνεργασίες του με τους The Herbaliser, Chinese Man και Degiheugi, ο Kαντ υπόσχεται ένα live γεμάτο groove, έντονες μελωδίες και αυτοσχεδιασμό. 20/11, Block 33, 26ης Οκτωβρίου 33

ΤΟ THHF ΕΠΙΣΤΡΈΦΕΙ ΕΚΕΊ ΌΠΟΥ ΓΡΆΦΤΗΚΕ Η ΙΣΤΟΡΊΑ ΤΟΥ

Δέκα χρόνια μετά την τελευταία του διοργάνωση, το Thessaloniki Hip Hop Festival επιστρέφει στο WE, γιορτάζοντας τη 15η επέτειό του και ξαναφέρνοντας στο προσκήνιο την ιστορία της hip hop. Το Σάββατο 19 Δεκεμβρίου στη σκηνή ανεβαίνουν ο Ευθύμης, ο Εισβολέας με τους Billa Qause και DJ Cut Brawl, οι Anser x Eversor, Ταφ Λάθος, TNT x Λόγος Απειλή, Sadomas, FRS x Kafash! και ο Άλφα Πι. Το πρόγραμμα συμπληρώνουν το OG Cypher με συμμετοχές-έκπληξη, το MC Battle με έπαθλο 500 ευρώ, DJs και back-to-back sets. 19/12, πολυχώρος WE, 3ης Σεπτεμβρίου 3 & Γρηγορίου Λαμπράκη (εντός της ΔΕΘ)

ΤΟ ΠΑΙΔΊ ΤΡΑΎΜΑ ΣΤΟ WE

Το Παιδί Τραύμα επιστρέφει στη Θεσσαλονίκη με αφετηρία το «Δεύτερη Ζωή», το άλμπουμ που κυκλοφόρησε από τη Fine! Records. Ο Τάσος Καρτέρης και η σταθερή του μπάντα ανεβαίνουν στη σκηνή του WE για μια συναυλία που κινείται ανάμεσα στην ένταση και την τρυφερότητα, στον θόρυβο και την ησυχία. Μέσα από θεματικούς δίσκους και προσωπικούς στίχους, το σχήμα έχει διαμορφώσει ένα σύμπαν στην ελληνική ανεξάρτητη σκηνή, όπου οι ατομικές ιστορίες γίνονται κοινό βίωμα. Τα τραγούδια μιλούν για όσα αφήνονται πίσω, τις ταυτότητες που αλλάζουν και την ανάγκη μιας νέας αρχής. Και στη συναυλία, η ευαλωτότητα γίνεται δύναμη, χορός και συλλογική κάθαρση. 20/11, πολυχώρος WE, 3ης Σεπτεμβρίου 3 & Γρηγορίου Λαμπράκη (εντός της ΔΕΘ)

Η πορεία του ζωγράφου, ενδυματολόγου και σκηνογράφου Γιάννη Μετζικώφ αποτυπώνεται στην έκθεση «Μετζικώφ. Ένας κόσμος θαυμάτων» .

LiFO 12.11.26

SKG guide

11 «ΑΜΕΝΤΈ»: Η ΜΑΎΡΗ ΚΩΜΩΔΊΑ ΤΟΥ ΙΟΝΈΣΚΟ ΈΡΧΕΤΑΙ ΣΤΟ ΚΘΒΕ

Ένας συγγραφέας χωρίς έμπνευση, ένα ζευγάρι σε κρίση και ένα πτώμα που μεγαλώνει ανεξήγητα μέσα στην κρεβατοκάμαρα: η νέα παραγωγή του ΚΘΒΕ υπόσχεται μια απολαυστικά παράλογη θεατρική εμπειρία. Στο Αμεντέ (ή πώς να το ξεφορτωθούμε) ο Ευγένιος Ιονέσκο στήνει μια μαύρη κωμωδία όπου η καθημερινότητα ξεφεύγει από κάθε λογική. Καθώς το νεκρό σώμα διογκώνεται, τα μέλη του εξαπλώνονται στο σπίτι και μανιτάρια φυτρώνουν στο διαμέρισμα, ο Αμεντέ και η Μαντλέν παλεύουν με τις τύψεις, την παράνοια και την ανάγκη να κρύψουν το μυστικό τους. Η Έλενα Πέγκα σκηνοθετεί ένα έργο για το παράλογο που κρύβεται πίσω από τη συνηθισμένη ζωή. 4/12/26-3/1/27, Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, Εθνικής Αμύνης 2

Δράκοι, πέτρινα λιοντάρια και περίτεχνα ξυλόγλυπτα ταξιδεύουν από την Κίνα στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.

CITY LIGHTS

12 «ΑΥΤΉ Η ΝΎΧΤΑ ΜΈΝΕΙ»: ΛΑΪΚΆ ΤΡΑΓΟΎΔΙΑ, ΛΟΥΛΟΎΔΙΑ, ΈΡΩΤΕΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΊΕΣ ΧΩΡΊΣ ΦΊΛΤΡΑ

13 ΟΙ MOMIX ΜΕΤΑΜΟΡΦΏΝΟΥΝ ΤΗΝ ΑΛΊΚΗ ΣΕ ΑΚΡΟΒΑΤΙΚΌ ΥΠΕΡΘΈΑΜΑ

Τι συμβαίνει όταν η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων συναντά τον ακροβατικό χορό και την οπτική ψευδαίσθηση; Οι θρυλικοί MOMIX επιστρέφουν στη Θεσσαλονίκη και παρουσιάζουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα τη νέα τους παραγωγή «Alice», σε χορογραφία του Μόουζες Πέντλετον. Με έμπνευση από το κλασικό παραμύθι του Λιούις Κάρολ, η παράσταση συνδυάζει εντυπωσιακά ακροβατικά, χορό, οφθαλμαπάτες, ευρηματικούς φωτισμούς και σύγχρονη τεχνολογία, δημιουργώντας εικόνες που μοιάζουν να αψηφούν τους νόμους της φυσικής. 16-20/12, Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης

LiFO

14 ΈΝΑΣ ΚΌΣΜΟΣ ΘΕΑΤΡΙΚΏΝ ΘΑΥΜΆΤΩΝ ΜΈΣΑ ΑΠΌ ΤΑ ΜΆΤΙΑ ΤΟΥ ΓΙΆΝΝΗ ΜΕΤΖΙΚΏΦ

Κοστούμια που έχουν γράψει τη δική τους ιστορία στη σκηνή, εντυπωσιακά πορτρέτα και σπάνιες δημιουργίες συναντιούνται στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ στην έκθεση «Μετζικώφ. Ένας κόσμος θαυμάτων». Η αναδρομή στο έργο του ζωγράφου, ενδυματολόγου και σκηνογράφου Γιάννη Μετζικώφ αποκαλύπτει τη μακρά καλλιτεχνική του διαδρομή μέσα από πίνακες και κοστούμια σημαντικών θεατρικών και λυρικών παραγωγών. Από τη Μήδεια και τους Όρνιθες μέχρι τη Λίμνη των Κύκνων και τη Σαλώμη, η έκθεση φέρνει στο προσκήνιο δημιουργίες που συνδέθηκαν με κορυφαίους πολιτιστικούς οργανισμούς και αποκαλύπτουν τη μαγεία πίσω από τη θεατρική εικόνα. Μέχρι 31/1/27, Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ, Αγίου Δημητρίου 159Α

15 Η ΤΈΧΝΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΊΟΥ ΣΕ ΠΡΏΤΟ ΠΛΆΝΟ

Η έκθεση «Απο-τύπωμα τέχνης: Η καλλιτεχνική τυπογραφία» αναδεικνύει τη συνάντηση της λογοτεχνίας με τις εικαστικές τέχνες μέσα από τον κόσμο των συλλεκτικών εκδόσεων. Παρουσιάζει σχεδόν το σύνολο των βιβλίων τέχνης του εκδοτικού «Διάττων» και περιλαμβάνει έργα των Σολωμού, Κάλβου, Καβάφη και Ρίτσου, καθώς και σπάνιες, εντυπωσιακές βιβλιοδεσίες από την προσωπική συλλογή του Αντώνη Παπαδημητρίου. Η έκθεση εμπλουτίζεται με έργα της μόνιμης συλλογής του Τελλογλείου Ιδρύματος, με στοιχεία της τυπογραφίας και έργα ιδιωτικών συλλογών. Οι εκδόσεις «Διάττων» ιδρύθηκαν από τον Νίκο Βοζίκη το 1984 και ξεχωρίζουν για την εξειδίκευση και τη συστηματική παραγωγή συλλεκτικών εκδόσεων για έργα λογοτεχνών με αυθεντικά χαρακτικά πολλών σύγχρονων, κυρίως Ελλήνων, καλλιτεχνών (Βαρλάμος, Ψυχοπαίδης, Μπότσογλου, Αρφαράς, Χάρος, Κομιανού, Στεφανάκις κ.ά.). Μέχρι 28/2/27, Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών ΑΠΘ, Αγίου Δημητρίου 159Α

Το Contrast/Αντίθεση: Φεστιβάλ Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης παρουσιάζει 35 ατομικές δουλειές πρωτοεμφανιζόμενων καλλιτεχνών σε 20 εκθεσιακούς χώρους της πόλης.

Το Αυτή η νύχτα μένει, βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο του Θάνου Αλεξανδρή, επιστρέφει για δεύτερη χρονιά από το ΚΘΒΕ, μεταφέροντας στη σκηνή τον κόσμο των νυχτερινών κέντρων και των θρυλικών σκυλάδικων της δεκαετίας του ’80 και του ’90. Με τη σκηνοθετική υπογραφή του Αστέριου Πελτέκη και πρωτότυπη μουσική του Σταμάτη Κραουνάκη, η παράσταση συνδυάζει θέατρο, ζωντανή μουσική και χορό, ανασυνθέτοντας μια εποχή γεμάτη υπερβολές, πάθη, όνειρα και αντιφάσεις. Πρωταγωνιστεί ο Παναγιώτης Πετράκης, ενώ ο καταξιωμένος χορογράφος Δημήτρης Παπάζογλου εμφανίζεται σε έναν ρόλο-έκπληξη. Ξεχωριστή παρουσία αποτελεί και η συμμετοχή του ίδιου του συγγραφέα, Θάνου Αλεξανδρή, στη σκηνική μεταφορά του έργου του. Από 12/12, Βασιλικό Θέατρο, 30ής Οκτωβρίου 2, πλατεία Λευκού Πύργου

12.11.26

17 «ΝΊΚΟΣ ΓΑΒΡΙΉΛ ΠΕΝΤΖΊΚΗΣ: ΘΡΈΜΜΑ ΤΟΥ ΆΘΩ»

Το Άγιον Όρος υπήρξε για τον Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη τόπος μυστικής εσωτερικής ζύμωσης και σταθερός άξονας του στοχασμού του, καθώς το επισκέφθηκε 94 φορές από το 1933 έως το 1992. Στο επίκεντρο της έκθεσης βρίσκεται το Σημειωματάριο της επίσκεψής του το καλοκαίρι του 1952, με σχέδια και σημειώσεις που αποκαλύπτουν αυτήν τη διεργασία: ονόματα μοναχών και αγίων, θαύματα, τοιχογραφίες, καθώς και στοιχεία της αγιορείτικης χλωρίδας και πανίδας. Παράλληλα, παρουσιάζονται ζωγραφικά έργα αγιορείτικης και εκκλησιαστικής θεματογραφίας, που ιχνηλατούν την εξελικτική πορεία του καλλιτέχνη καθώς και τεκμήρια της δεύτερης ατομικής έκθεσης ζωγραφικής του, τον Δεκέμβριο του 1952. Μέχρι 23/1/27, Αγιορειτική Εστία, Κτίριο Νεδέλκου, Εγνατίας 109

18 «ΠΊΣΩ ΑΠΌ ΤΙΣ ΠΌΡΤΕΣ»: Ο ΚΩΣΤΆΚΗΣ ΣΥΝΑΝΤΆ ΤΟΝ ΡΟΎΜΠΙΝΣΤΑΪΝ

Στη Μόσχα του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα, δύο συλλέκτες, ο Γιώργος Κωστάκης και ο Γιάκοβ Ρούμπινσταϊν, διαμορφώνουν παράλληλα δύο από τις σημαντικότερες ιδιωτικές συλλογές της εποχής τους. Η έκθεση «Πίσω από τις πόρτες. Ο Κωστάκης συναντά τον Ρούμπινσταϊν» φέρνει για πρώτη φορά αυτές τις δύο συλλεκτικές διαδρομές σε διάλογο ως δύο διαφορετικές ματιές πάνω στην ίδια εποχή, την ίδια πόλη και τα ίδια ερωτήματα γύρω από την τέχνη και τη νεωτερικότητα. Ο Κωστάκης αναδεικνύεται στον σημαντικότερο συλλέκτη έργων της ρωσικής πρωτοπορίας παγκοσμίως, ενώ ο Ρούμπινσταϊν στρέφεται στον μοντερνισμό, στον συμβολισμό, στο θέατρο και στην εικονογράφηση. Στην έκθεση αναπτύσσονται ειδικές θεματικές γύρω από γυναικείες μορφές, παραμύθια και λογοτεχνικές αφηγήσεις, εσωτερικούς χώρους και σπάνια έργα που δημιουργήθηκαν στα γκουλάγκ. Μέχρι 10/1/27, MOMus-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης - Συλλογή Κωστάκη, Κολοκοτρώνη 21, Σταυρούπολη

19 ΓΕΛΟΙΟΠΟΙΏΝΤΑΣ ΤΟΝ ΜΟΝΤΕΡΝΙΣΜΌ: ΣΟΒΙΕΤΙΚΈΣ ΓΕΛΟΙΟΓΡΑΦΊΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΈΧΝΗ ΑΠΌ ΤΗ ΣΥΛΛΟΓΉ ΤΟΥ ΓΙΟΎΡΙ ΑΛΜΠΈΡΤ

Ένα σπάνιο σύνολο 24 σοβιετικών γελοιογραφιών, που δημιουργήθηκαν την περίοδο 19301970 και φιλοξενήθηκαν στο περιοδικό «Κροκοντίλ» και σε άλλα έντυπα, παρουσιάζεται στο MOMus-Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης. Μέσα από το χιούμορ και τη σάτιρα αποτυπώνονται η πολυεπίπεδη καθημερινή ζωή της σοβιετικής κοινωνίας, οι σχέσεις καλλιτεχνών και εξουσίας, οι ίντριγκες των εκθεσιακών επιτροπών, τα προνόμια και οι φόβοι των δημιουργών, αλλά και η ιδεολογική «μάχη» του σοσιαλιστικού ρεαλισμού εναντίον της τέχνης της Δύσης. Η έκθεση, από τη συλλογή του εννοιολογικού καλλιτέχνη Γιούρι Αλμπέρτ, συνομιλεί με έργα της Συλλογής Κωστάκη, δημιουργώντας μια αντιπαράθεση ανάμεσα στα αυθεντικά έργα και στις σατιρικές απεικονίσεις τους. Μέχρι 10/1/27, MOMus - Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης - Συλλογή Κωστάκη, Κολοκοτρώνη 21, Σταυρούπολη

20 10ο BALKAN THESSALONIKI TATTOO CONVENTION

Περισσότεροι από 200 tattoo artists από την Ελλάδα και το εξωτερικό παρουσιάζουν ζωντανά τη δουλειά τους, με σχέδια που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα στυλ, από old school και realistic μέχρι Japanese, blackwork και minimal. Το τριήμερο περιλαμβάνει live tattooing, tattoo contests, DJ sets, live bands, εκθέσεις τέχνης, graffiti show, body painting, bike και skate shows, αλλά και ακροβατικά. Παράλληλα, συνεχίζεται η δράση «Star your body» σε συνεργασία με το Make-A-Wish Ελλάδος, μέσα από την οποία το 100% των εσόδων από το χαρακτηριστικό τατουάζ με το αστέρι διατίθεται για την πραγματοποίηση ευχών παιδιών με σοβαρές ασθένειες. 18-20/12, ΔΕΘ - Περίπτερο 12, Εγνατίας 154

ΦΩΤΟ: RENATO MANGOLIN

Οι MOMIX παρουσιάζουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα τη νέα τους παραγωγή «Alice», σε χορογραφία του θρυλικού Μόουζες Πέντλετον.

Στις 14 Νοεμβρίου, στο πλαίσιο του 9ου Φεστιβάλ Μπαρόκ Μουσικής, ο βιολονίστας Shunske Sato και η πιανίστα Shuann Chai παρουσιάζουν ένα πρόγραμμα αφιερωμένο στις σονάτες για βιολί και φορτεπιάνο του Μπετόβεν. Στο επίκεντρο βρίσκονται η λυρική «Άνοιξη», η δραματική 4η Σονάτα και η γεμάτη πάθος 7η Σονάτα, ενώ το πρόγραμμα περιλαμβάνει και τις 12 Παραλλαγές πάνω στην άρια «Se vuol ballare» του Mότσαρτ. Μια συναυλία που αναδεικνύει τις διαφορετικές εκφραστικές όψεις του συνθέτη μέσα από την ιστορικά τεκμηριωμένη ερμηνεία. Μία εβδομάδα αργότερα, στις 21 Νοεμβρίου, τη σκυτάλη παίρνει το Simply Quartet, ένα από τα ανερχόμενα κουαρτέτα εγχόρδων της διεθνούς μουσικής σκηνής, στο πλαίσιο του 5ου Διεθνούς Φεστιβάλ Μουσικής Δωματίου. Με κοινή μουσική αφετηρία τη Βιέννη και σημαντικές διακρίσεις στο ενεργητικό τους, οι τέσσερις μουσικοί παρουσιάζουν ένα πρόγραμμα που ξεκινά από τον Χάιντν και τον Mότσαρτ και καταλήγει στον Μπραμς. Το Κουαρτέτο εγχόρδων σε λα μείζονα του Χάιντν, το Κουαρτέτο αρ. 15 του Mότσαρτ και το δεύτερο κουαρτέτο του Μπραμς συνθέτουν μια μουσική διαδρομή που αναδεικνύει την εξέλιξη του είδους μέσα στους αιώνες. Η τρίτη πρόταση έρχεται στις 5 Δεκεμβρίου με τη μουσική παράσταση «Για τον Διονύση Σαββόπουλο – Ο Αλέξης Κυριτσόπουλος θερμά ευχαριστεί και θα ’ρθει οπωσδήποτε», ένα ξεχωριστό αφιέρωμα στα εξήντα χρόνια δημιουργίας και παρουσίας του σπουδαίου τραγουδοποιού στην ελληνική μουσική σκηνή. Με τη σύλληψη και τις ζωγραφιές του Αλέξη Κυριτσόπουλου, η παράσταση συνδυάζει τραγούδι, εικόνα και θεατρική αφήγηση. Στη σκηνή ανεβαίνουν οι Φοίβος Δεληβοριάς, Χρήστος Θηβαίος, Πάνος Μουζουράκης, Εύη Μάζη, Νίκος Πορτοκάλογλου, Λήδα Ξυδιά, Άγγελος Παπαδημητρίου, Μελίνα Τανάγρη και Μαρίζα Ρίζου, ενώ special guest είναι η Δήμητρα Γαλάνη. Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, 25ης Μαρτίου και Παραλία

ΦΩΤΟ: MIKE RAFAIL

Στο «Αμεντέ (ή πώς να το ξεφορτωθούμε)» ο Ευγένιος Ιονέσκο στήνει μια μαύρη κωμωδία.

ΦΩΤΟ: ΙΦΙΓEΝΕΙΑ ΜΑΧIΛΗ

16 ΚΛΑΣΙΚΌ ΡΕΠΕΡΤΌΡΙΟ, ΜΟΥΣΙΚΉ ΔΩΜΑΤΊΟΥ ΚΑΙ ΑΦΙΈΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΜΊΚΗ ΘΕΟΔΩΡΆΚΗ

LiFO 12.11.26

THE GOOD LiFO

917

Πού να μείνεις και πού να βγεις για καλό φαγητό, ωραία γλυκά και εκλεκτά κρασιά στην πόλη που τα έχει όλα.

Θεσσαλονίκη

SKG ΑΠΟ

ΤΗ

ΛΙΝΑ

ΙΝΤΖΕΓΙΑΝΝΗ

| POL AROIDS | IΣΤΟΡΙΕΣ

ΑΠΟ

ΤΑ

LiDL |

Σχεδιαστική αναπαράσταση του έργου του Γιώργου Ζογγολόπουλου «Γλυπτό της ΔΕΘ» (1966), γνωστού και ως «Cor-ten», που βρίσκεται στην πλατεία Σιντριβανίου.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

SKG

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Choureal

Μόλις φας το πρώτο προφιτερόλ à la minute, δεν γυρίζεις πίσω. Μπροστά στον πάγκο του Choureal ξεκινά το μεγάλο δίλημμα: τι θέλεις μέσα στα choux σου, κρέμα ζαχαροπλαστικής ή παγωτό; Τα χρυσαφένια μπαλάκια ψήνονται καθημερινά και γεμίζονται την ώρα της παραγγελίας, ώστε να κρατούν την τραγανή τους υφή, που κάνει όλη τη διαφορά σε αυτό που δοκιμάζεις. Μετά διαλέγεις επικάλυψη και, αν θέλεις, κάτι ακόμη από τα toppings. Αυτή ήταν η ιδέα με την οποία ξεκίνησε στη Θεσσαλονίκη το 2014 το Choureal, ένα ζαχαροπλαστείο με επίκεντρο τη ζύμη των choux και ένα προφιτερόλ που φτιάχνεται à la minute, με τις επιλογές του καθενός. Η Θεσσαλονίκη παραμένει η βάση του. Στο κέντρο θα το βρεις στην Παλαιών Πατρών Γερμανού και στην Ελευθερίου Βενιζέλου, όπου άνοιξε το δεύτερο κατάστημα το 2022. Μάλιστα, σύντομα ετοιμάζουν το νέο εργαστήριό τους, στο οποίο θα μπορείς να βρεις όλες τις χειροποίητες παρασκευές με τα εκλεκτά υλικά αλλά θα λειτουργεί και ως πρατήριο προφιτερόλ. Εκεί θα φτιάχνεται και το παγωτό τους με φρέσκο ελληνικό γάλα και, ανάλογα με τη γεύση, με φρούτα εποχής, φυσικές πραλίνες ξηρών καρπών ή σοκολάτες Noalya και Valrhona.

Θεσσαλονίκη: Παλαιών Πατρών Γερμανού 9/ Ελ. Βενιζέλου 20 Αθήνα: Διομείας 2, Σύνταγμα/ Ιφικράτους 2, Χαλάνδρι/ Λαζαράκη 39, Γλυφάδα

THE GOOD LiFO 917

Για μια πρώτη δοκιμή, τα choux με κρέμα ζαχαροπλαστικής, bitter σοκολάτα και crumble κακάο είναι ένας ωραίος τρόπος να ξεκινήσεις. Η πικρή σοκολάτα δίνει ένταση στην κρέμα και το crumble προσθέτει τραγανή υφή. Αν προτιμάς κάτι με φρούτο, μπορείς να δοκιμάσεις επικάλυψη με passion fruit ή yuzu. Υπάρχουν ακόμη επιλογές με gianduja, καραμέλα, εσπρέσο και φιστίκι Αιγίνης, ενώ στα toppings θα βρεις από φρέσκα φρούτα και χειροποίητες μαρμελάδες μέχρι ξηρούς καρπούς και μπισκότο. Η γέμιση παγωτού δίνει μια πιο δροσερή εκδοχή και μπορείς να την επιλέξεις όλο τον χρόνο. Δίπλα στα choux υπάρχουν το Paris-Brest και τα εκλέρ, που φτιάχνονται καθημερινά και βγαίνουν σε κλασικές αλλά και εποχικές γεύσεις. Το παγωτό σερβίρεται και μόνο του, σε χωνάκι ή σε συσκευασία για το σπίτι, και φυσικά όλα συνοδεύονται τέλεια από ένα specialty εσπρέσο. Στην Αθήνα, οι γεύσεις του Choureal ήρθαν πρώτα στο Σύνταγμα το 2018, έπειτα στο Χαλάνδρι και σήμερα υπάρχει και στη Γλυφάδα, για να μην πεις ότι δεν έχεις δίπλα σου ένα σημείο όπου τα choux πρωταγωνιστούν και το γλυκό περνά σε άλλη διάσταση.

SKG

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Pax Burgers

Στη Θεσσαλονίκη το μπέργκερ τρώγεται με τα χέρια χωρίς δεύτερες σκέψεις.

Η Θεσσαλονίκη έχει μεγάλη αδυναμία στο street food και τα Pax Burgers είναι σταθερή επιλογή όταν έχεις όρεξη για ένα κανονικό, χορταστικό μπέργκερ που φτάνει στο τραπέζι με το λιωμένο τυρί να τρέχει, τις πατάτες δίπλα του να σε προκαλούν να πάρεις μία προτού ακόμα προσγειωθεί το πιάτο και τα μαχαιροπίρουνα να μένουν στην άκρη για να ζήσεις αυτή την εμπειρία όπως πρέπει. 100% φρέσκος ελληνικός μοσχαρίσιος κιμάς, αφράτα buns, σπιτικές σάλτσες και φρέσκες πατάτες κομμένες στο χέρι συνδυάζονται σε αυτήν τη γευστική απόλαυση, ενώ προσπαθείς να χωρέσεις όλες τις στρώσεις σε μία μπουκιά – κι όμως, γίνεται! Το Pax Cheese & Bacon είναι η κλασική παραγγελία που δύσκολα αλλάζεις: ζουμερό μπιφτέκι, τσένταρ ωρίμανσης, τραγανό μπέικον, μαγιονέζα, μαρμελάδα ντομάτας, iceberg, ντομάτα και κρεμμύδι. Το Goat Cheese & Truffle με την πλούσια γεύση του έχει κατσικίσιο τυρί, καραμελωμένα κρεμμύδια με μπίρα και μαγιονέζα τρούφας. Για τις μέρες που έχεις πολλή όρεξη υπάρχει το Epic Smash, με δύο smashed μπιφτέκια, διπλό αμερικάνικο τσένταρ, μπέικον, καπνιστή μαγιονέζα με τσίλι, τηγανητό κρεμμύδι και πίκλες. Και μετά έρχεται το σοβαρό θέμα των συνοδευτικών. Τα Crispy Chicken Fingers σερβίρονται με πατάτες, coleslaw και σάλτσα της επιλογής σου, ενώ τα onion rings είναι ιδανικά για βουτιές στις σπιτικές σος.

www.paxburgers.gr Facebook: Pax burgers Instagram: paxburgers

Με χαλαρό urban χαρακτήρα και φιλόξενη ατμόσφαιρα, τα Pax έχουν δημιουργήσει ένα κλασικό burger house όπου μπορείς να καθίσεις με την παρέα σου ή μόνος σου και να γευτείς street food στην καλύτερη εκδοχή του. Στο βιογραφικό τους υπάρχουν και δύο διακρίσεις από το Burger Fest: Καλύτερο Burger House το 2023 και Καλύτερο Burger το 2024, αλλά το αληθινό βραβείο τους είναι ότι μετά την πρώτη επίσκεψη επιστρέφεις συνεχώς για να παραγγείλεις τα πιάτα που είναι πλέον γνώριμα αλλά και ό,τι καινούργιο εμφανίζεται στο μενού και πρέπει να το δοκιμάσεις.

Brunch(s)in

Έχει τον δικό του τρόπο να προσφέρει brunch.

Στο Brunch(s)in τα αυγά scrambled με τσένταρ και τραγανά κρεμμύδια μπαίνουν μαζί με ζεστό μέλι μέσα σε ένα κρουασάν. Αυτός ο συνδυασμός λέει πολλά για τη λογική του μαγαζιού. Η ομάδα δουλεύει με υλικά από τοπικούς παραγωγούς και μεταφέρει στις συνταγές της ιδέες από διαφορετικές κουζίνες, με αφετηρία όσα περιμένεις να βρεις σε ένα brunch – και κάποια που δεν θα περίμενες. Ένα pancake, για παράδειγμα, γίνεται βάση για πανέ κοτόπουλο, γουακαμόλε και στραγγιστό γιαούρτι. Κάπως έτσι, στον ίδιο κατάλογο χωράνε ένα χορταστικό αλμυρό πιάτο και μια βάφλα με πραλίνα φουντουκιού, τριμμένο Oreo και παγωτό βανίλια. Στην Παλαιών Πατρών Γερμανού, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, το Brunch(s)in λειτουργεί από νωρίς σαν στέκι της γειτονιάς. Ο χώρος έχει σύγχρονο, αστικό χαρακτήρα, με μουσική και χαλαρή ατμόσφαιρα. Στα τραπέζια του συναντιούνται φοιτητές, παρέες που απολαμβάνουν τη βόλτα τους και remoters που συνδυάζουν τον πρωινό καφέ με δουλειά. Ο κατάλογος έχει μια χιουμοριστική διάθεση αλλά δεν αστειεύεται στη γεύση.

Παλαιών Πατρών Γερμανού 26 2310 227260 brunchsin.gr Facebook: Brunchsin’ Instagram: brunchsin

54 THE GOOD LiFO

Στις νέες επιλογές βρίσκουμε το Eggs and the City που βάζει scrambled eggs, τσένταρ, τραγανό κρεμμύδι και καυτερό μέλι μέσα σε κρουασάν, το Brioche before Bros, ένα french toast από μπριός που σερβίρεται με μπέικον, καυτερό μέλι, δύο αυγά ποσέ και hollandaise και το απόλυτο «to share» Great Eggscape που έχει τέσσερα κομμάτια French toast από μπριός με ζάχαρη και κανέλα. Καθένα έχει διαφορετική γεύση, από φιστίκι ή κρέμα με μύρτιλα μέχρι σοκολάτα με μπανάνα ή πραλίνα φράουλας με crumble ξηρών καρπών. Είναι μια μικρή γλυκιά γευσιγνωσία που ταιριάζει με τον καφέ σου. Η ομάδα ετοιμάζει ήδη το επόμενο σημείο Brunch(s)in, που θα ανοίξει σύντομα στην ανατολική Θεσσαλονίκη.

12.11.26

SKG

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Σαββίκος

Από τη Θεσσαλονίκη στην Πραξιτέλους, η σχάρα παραμένει αναμμένη. Το 1947, ο παππούς Σαββίκος ετοίμαζε χειροποίητα σουβλάκια σε ένα καροτσάκι που περιπλανιόταν στους δρόμους της Θεσσαλονίκης. Σχεδόν ογδόντα χρόνια αργότερα, το όνομά του ταξιδεύει μέχρι την Πραξιτέλους 43, μεταφέροντας στην Αθήνα μια οικογενειακή ιστορία που συνεχίζεται για τρίτη γενιά. Στο μεταξύ, το καροτσάκι έδωσε τη θέση του σε καταστήματα και η αρχική ιδέα απέκτησε περισσότερες γεύσεις, παραμένοντας προσηλωμένη στην ελληνική σχάρα. Ο Σαββίκος ονομάζει αυτή την προσέγγιση GGG, δηλαδή Great Greek Grill. Στην πράξη, πρόκειται για μια συνάντηση της παράδοσης του ψητοπωλείου με τη σημερινή street food κουλτούρα, με βάση το 100% ελληνικό κρέας και τις προσεγμένες πρώτες ύλες. Στο επίκεντρο βρίσκεται το Γυρλού, το signature πιάτο που έχει συνδεθεί με το όνομα του Σαββίκου και σερβίρεται σε τέσσερις διαφορετικές εκδοχές. Δίπλα του, τα χειροποίητα σουβλάκια και τα σουτζουκάκια διατηρούν τη σύνδεση με την παράδοση, ενώ τα μπέργκερ έρχονται να προσθέσουν μια σύγχρονη street food πλευρά σε ένα πλούσιο μενού με γνώριμες γεύσεις και ποιότητα υλικών που ταιριάζει στην καθημερινότητα της πόλης και ταυτόχρονα παραμένει εκλεκτό. Ο Σαββίκος ξέρει ότι στην καθημερινότητά μας έχει μπει πλέον και η συνήθεια του brunch, γι’ αυτό στο κατάστημα της Πραξιτέλους δημιούργησε και το νέο GGG Brunch, που περιλαμβάνει αλμυρές και γλυκές προτάσεις. Η αθηναϊκή διεύθυνση προστίθεται στα τρία καταστήματα της Θεσσαλονίκης, ενώ το όνομά του έχει ήδη φτάσει μέχρι την Κύπρο. Σύντομα θα βρούμε μπροστά μας ακόμα περισσότερα σημεία, μέσα από ένα ολοκληρωμένο δίκτυο franchise που κρατά σταθερές τις αξίες μιας διαδρομής που ξεκίνησε στον Βορρά.

Πραξιτέλους 43, Αθήνα savvikos.gr

THE GOOD LiFO 917

Ακολουθώντας με προσοχή τις τάσεις της εποχής και τις δικές μας επιθυμίες, το Savvikos App διευκολύνει τη διαδικασία της παραγγελίας και διαθέτει και ένα πρόγραμμα επιβράβευσης για τους σταθερούς πελάτες. Οι αγορές μετατρέπονται σε πόντους που εξαργυρώνονται σε δώρα, ενώ εδώ θα βρεις και αποκλειστικές προσφορές. Τρεις γενιές και σχεδόν οκτώ δεκαετίες ιστορίας συνθέτουν αυτό το κεφάλαιο του ελληνικού street food, που πλέον βρήκε τη θέση του στο κέντρο της Αθήνας.

SKG

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

νόμπελ

Ο μουσακάς γίνεται με χταπόδι και είναι για βραβείο.

Ο μουσακάς στο νόμπελ έχει χταπόδι και ταραμά και είναι ένα από τα πιάτα που εξηγούν στην πράξη τη μαγειρική ταυτότητα του μαγαζιού. Μια γνώριμη συνταγή αλλάζει υλικά, κρατώντας όμως τον οικείο χαρακτήρα της. Στην ίδια λογική, ο ξινός τραχανάς έρχεται με λαχανικά, γιαούρτι και καμένο βούτυρο, ενώ το καπνιστό σκουμπρί σερβίρεται με ριζόμπαρα και ταραμά. Το εστιατόριο της Καλαμαριάς είναι το εγχείρημα του Σάκη Τσερβέντη και του Γιάννη Αδαμόπουλου, της Πλατείας Θεάτρου στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, μαζί με τον Μπάμπη Συμεωνίδη. Τον κατάλογο επιμελήθηκε ο Αλέξανδρος Παππάς, με τον Στυλιανό Γεωργιάδη και τη σου σεφ Κατερίνα Νίτσιου στην κουζίνα. Η βάση είναι ελληνική και οι αναφορές έρχονται από διαφορετικά μέρη. Το γαμοπίλαφο, για παράδειγμα, συνοδεύει την πικάνια αρνιού μαζί με χόρτα και ψητό γιαούρτι. Το τραπέζι είναι εκείνη η απολαυστική στιγμή που μοιράζεσαι με την παρέα τις γεύσεις και σχολιάζει ο ένας μετά τον άλλον – αυτές οι συνταγές, άλλωστε, δεν περνούν απαρατήρητες. Χόρτα με αριάνι, λεμόνι και μπούκοβο, μαριναρισμένη γαρίδα και καπνιστή μελιτζάνα ή μοσχαρίσιο διάφραγμα με καμένη σελινόριζα και σάλτσα μανιταριών είναι κάποιες από τις επιλογές του μενού, ενώ η λίστα κρασιών δίνει βάρος στον ελληνικό αμπελώνα, με έμφαση στη Βόρεια Ελλάδα. Στα γλυκά, σε περιμένει μια πορτοκαλόπιτα που συνδυάζεται με σοκολάτα γάλακτος, καραμέλα και αμύγδαλο. Θεμιστοκλή Σοφούλη 57, Καλαμαριά 2310 403355

Ο χώρος έχει μια φωτεινή σάλα με industrial γραμμές και μεγάλη μπάρα. Έξω, οι μεγάλες γλάστρες με φυτά χωρίζουν τα τραπέζια από την κίνηση της Σοφούλη. Το πρωί τα τραπέζια φιλοξενούν καφέ και brunch γεύσεις όπως καγιανά με χωριάτικο λουκάνικο. Η ιδέα είναι η πάντα η ίδια: μια νέα ανάγνωση της γευστικής οικειότητας.

Νέα Διαγώνιος

Η γευστική μνήμη της Θεσσαλονίκης στη νέα της εποχή.

Στη Θεμιστοκλή Σοφούλη, λίγα μέτρα από τη θάλασσα της Καλαμαριάς, ένα όνομα πολύ γνώριμο στους Θεσσαλονικείς αλλά και τους επισκέπτες της πόλης που αναζητούν μια γαστρονομική εμπειρία ξεκινά το νέο του κεφάλαιο. Η Νέα Διαγώνιος διατηρεί τη ζεστασιά του ελληνικού τραπεζιού που βρίσκεται στον πυρήνα της φιλοσοφίας της και συστήνει τη σημερινή της ταυτότητα μέσα από δύο έννοιες στις οποίες δίνει ουσιαστικό περιεχόμενο: fine comfort και silent luxury. Στην κουζίνα, ο σεφ και ιδιοκτήτης Ιωάννης Χαντακής κρατά ως οδηγό του το τρίπτυχο «Γη, Φωτιά, Θάλασσα» και όπως πάντα αξιοποιεί τις διαλεχτές πρώτες ύλες για να αποδώσει με τέχνη πιάτα με ελληνική γεύση. Γνώριμες συνταγές εξελίσσονται και μας εκπλήσσουν, καθώς ανακαλύπτουμε λεπτομέρειες που τους δίνουν μια άλλη διάσταση. Κάπως έτσι η παράδοση ξεφεύγει από τη στασιμότητα και δεν είναι πια απλώς σταθερό σημείο αναφοράς αλλά μια ζωντανή μορφή που ακολουθεί την εποχή. Ο χειροποίητος γύρος και τα σουτζουκάκια Θεσσαλονίκης διατηρούν τη θέση τους στον κατάλογο, δίπλα σε επιλεγμένες κοπές, ψάρια, θαλασσινά και εποχικές προτάσεις, με το fine comfort να εκφράζεται μέσα από την οικειότητα ενός αγαπημένου πιάτου, δουλεμένου με φροντίδα και σύγχρονη ματιά. Θεμιστοκλή Σοφούλη 64Α, Καλαμαριά 2310 029085 neadiagonios.gr Social: neadiagonios

56 THE GOOD LiFO

Με τον ίδιο τρόπο λειτουργεί και ο χώρος, ο οποίος άλλαξε, αποχαιρετώντας τα περιττά στοιχεία, για να κινηθεί στη λογική του silent luxury. Η αρχιτεκτονική βασίζεται πλέον σε φυσικά υλικά, όπως το μάρμαρο και ο σχιστόλιθος, σε γήινους τόνους και σε μια μινιμαλιστική πολυτέλεια που αφήνει χώρο πρωτίστως στο φαγητό και τη φιλοξενία. Στη Νέα Διαγώνιο, η ανανέωση έχει ως αφετηρία τη μνήμη της γεύσης και μεταφράζεται σε πρόσκληση όπου οι παρέες κάθονται γύρω από ένα τραπέζι, απολαμβάνοντας τη χαρά τού να μοιράζονται στιγμές και αγαπημένα πιάτα.

12.11.26

SKG

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

The Oscar Olympic Hotel Επτά όροφοι σύγχρονης τέχνης στο Oscar Olympic Hotel.

Στο The Oscar Olympic Hotel Art Project, η διαδρομή προς το δωμάτιο περνά από μια έκθεση. Στους επτά ορόφους του πλήρως ανακαινισμένου ξενοδοχείου των 47 δωματίων παρουσιάζονται επτά έργα νέων δημιουργών. Η έκθεση εγκαινιάζει μια συνεργασία του ξενοδοχείου με το Εργαστήριο Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών της Σχολής Καλών Τεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η πρώτη διοργάνωση διαρκεί έναν χρόνο, ενώ ο διαγωνισμός θα επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Τεταρτοετείς φοιτητές/-τριες δούλεψαν πάνω σε ένα κοινό ερώτημα: τι συμβαίνει όταν άνθρωποι με διαφορετικές διαδρομές μοιράζονται για λίγο έναν χώρο, ενώ το δωμάτιο παραμένει ο ιδιωτικός τους τόπος; Η προσωρινή διαμονή και η σχέση ανάμεσα στους κοινόχρηστους χώρους και την ιδιωτικότητα έδωσαν το θέμα της έκθεσης. Κάθε όροφος φιλοξενεί μία από τις επιλεγμένες προτάσεις, από ζωγραφική και γλυπτική έως εγκαταστάσεις με βίντεο και φωτογραφία. Στον δεύτερο όροφο, το «Fit In» της Thalia Theodoroudi συνδυάζει ζωγραφικά και γλυπτικά έργα. Στον πέμπτο, η Elpida Panopoulou και ο Konstantinos Tsiantas παρουσιάζουν το «Rooms Between Rooms», με μια γλυπτική εγκατάσταση βίντεο και μια φωτογραφική εγκατάσταση. Στον έκτο, η Kyriaki Evangeloudi παρουσιάζει τη σειρά γλυπτών «The Niptra». Oι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν στην έκθεση και να ψηφίσουν το έργο που ξεχωρίζουν. Σύμφωνα με τους όρους που παρουσιάζει το εργαστήριο του ΑΠΘ, η ψήφος τους έχει βαρύτητα 70% στην τελική αξιολόγηση και η κρίση της επιτροπής 30%. Στην επιτροπή συμμετέχουν άνθρωποι από τον χώρο της τέχνης και εκπρόσωποι του ξενοδοχείου. Με τη λήξη του διαγωνισμού, το ξενοδοχείο θα απονείμει 2.000 ευρώ στην πρώτη πρόταση, 1.000 ευρώ στη δεύτερη και 500 ευρώ στην τρίτη. Όλοι οι συμμετέχοντες θα λάβουν δώρα ως αναγνώριση της δουλειάς τους.

Εγνατία 25 2316 033770

THE GOOD LiFO 917

Για το Oscar Olympic Hotel, οι επιχειρήσεις αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της τοπικής κοινωνίας και έχουν ευθύνη να τη στηρίζουν και να της ανταποδίδουν έμπρακτα. Η συνεργασία με το ΑΠΘ δίνει στους φοιτητές την ευκαιρία να παρουσιάσουν τα έργα τους σε ένα διεθνές κοινό. Το ξενοδοχείο υποδέχεται περισσότερους από 20.000 επισκέπτες τον χρόνο από όλο τον κόσμο. Για τους επισκέπτες, οι όροφοι του ξενοδοχείου λειτουργούν ως ζωντανή γκαλερί. Η επαφή με τη σύγχρονη τέχνη γίνεται μέρος της διαμονής τους . Με αφετηρία τις καλές τέχνες, το Oscar Olympic Art Project θα συνεχίσει να εξελίσσεται, ανοίγοντας σταδιακά νέες διαδρομές στον κινηματογράφο, τη μουσική, τη μόδα και τη λογοτεχνία.

SKG

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Wine Hideout

Μια ομάδα που ξέρει πραγματικά από καλό κρασί.

Το να σου αρέσει να πίνεις καλό κρασί δεν σημαίνει απαραίτητα ότι γνωρίζεις τα πάντα γι’ αυτό το κεφάλαιο. Στο Wine Hideout πιστεύουν ότι όλοι μπορούμε να απολαμβάνουμε ποικιλίες, χρονιές και οινοποιεία, αρκεί να έχουμε τους ανθρώπους που θα μας κατευθύνουν. Αυτό κάνει η ομάδα αυτή. Έχουν δημιουργήσει μια πολύ ενδιαφέρουσα λίστα κρασιών και ξέρουν πώς να βοηθήσουν τον καθένα να βρει τη φιάλη που πραγματικά του ταιριάζει. Γιατί η οινογνωσία είναι ένα πράγμα και η δυνατότητα να μπορείς να την προσφέρεις σε κάθε επισκέπτη ως πρόταση γεύσης είναι ένα άλλο. Ο χώρος είναι μικρός αλλά η συλλογή του κάθε άλλο παρά περιορισμένη. Περισσότερες από 400 ετικέτες από τον ελληνικό και τον διεθνή αμπελώνα καλύπτουν από γνώριμες επιλογές μέχρι σπάνιες και premium φιάλες. Ακόμα πιο ενδιαφέρουσα είναι η δυνατότητα να δοκιμάσεις πάνω από 100 κρασιά σε ποτήρι, με τη βοήθεια του συστήματος Coravin. Το φαγητό έχει επίσης τη δική του θέση στο Wine Hideout. Πλατό με εκλεκτά τυριά και αλλαντικά, φρέσκια βουβαλίσια burrata, pinsa και μοσχαρίσιο καρπάτσιο μοιράζονται το μενού με πιο ιδιαίτερες προτάσεις, όπως πάπια κονφί, καπνιστό φιλέτο ορτυκιού με μαύρη τρούφα και ιαπωνικό wagyu φυσικής ωρίμανσης, χοιρινό με καραμελωμένα κρεμμύδια,χαμόν ωρίμανσης bellota pata Negra. Παύλου Μελά 38, Θεσσαλονίκη 2310 263527

Για όσους προτιμούν κάτι διαφορετικό από κρασί, υπάρχουν limited edition αποστάγματα, κλασικά κοκτέιλ και επιλεγμένες μπίρες. Δίπλα στον κύριο χώρο βρίσκεται και ένα μικρό privé, κατάλληλο για μια πιο ήσυχη συνάντηση με την παρέα.

Κτήμα Γεροβασιλείου Κλείνει 40 χρόνια με το βλέμμα στον επόμενο τρύγο.

H ιστορία του ξεκινά πολύ πριν από την πρώτη ετικέτα. Το Κτήμα Γεροβασιλείου έχει τις ρίζες του στην Επανομή, στη γη του και στους ανθρώπους που καλλιεργούσαν αμπέλια προτού το ελληνικό κρασί αποκτήσει τη σημερινή του δυναμική. Φέτος, σαράντα χρόνια μετά τον πρώτο τρύγο και την πρώτη εμφιάλωση του 1986, αυτή η σχέση με τον τόπο αποκτά ξανά πρωταγωνιστικό ρόλο. Όταν ο Βαγγέλης Γεροβασιλείου επέστρεψε στο οικογενειακό αμπέλι, φύτεψε, μεταξύ άλλων, την τότε σχεδόν ξεχασμένη μαλαγουζιά και λίγο ασύρτικο. Επιθυμία του ήταν να δημιουργήσει ένα κρασί με τη σφραγίδα της Επανομής και τη δική του οινική ματιά. Εκείνη η επιλογή έγινε κομμάτι μιας διαδρομής που συνέβαλε στην αναβίωση της μαλαγουζιάς και συνεχίζει να εξελίσσεται μέχρι σήμερα με κάθε σοδειά. Σήμερα, στις πλαγιές της Επανομής, λίγο έξω από τη Θεσσαλονίκη, ο αμπελώνας περιβάλλει ένα οινοποιείο όπου το κρασί συναντά την τέχνη, τη γαστρονομία και τη φιλοξενία. Για τον επισκέπτη, η γνωριμία με το κτήμα γίνεται έτσι μια ευκαιρία να συνδέσει όσα δοκιμάζει στο ποτήρι με τον τόπο, τη σκληρή δουλειά και τις ιστορίες που βρίσκονται πίσω τους. Αυτήν τη συνύπαρξη εκφράζουν οι επετειακές «Πράξεις Συνέχειας»: γη, γεύση, τέχνη και παράδοση γίνονται αφορμές για να σκεφτούμε πως κάτι πολύτιμο παραμένει ζωντανό όταν το φροντίζουμε και του δίνουμε χώρο να αλλάξει. Σε αυτήν τη διαδρομή συμμετέχουν πλέον η Μαριάνθη, η Βασιλική και ο Αργύρης, η δεύτερη γενιά του κτήματος, προσθέτοντας τη δική τους ματιά σε μια ιστορία που εξακολουθεί να γράφεται.

gerovassiliou.gr

58 THE GOOD LiFO

Κάθε τρύγος παραλαμβάνει τη γνώση του προηγούμενου και φέρνει κάτι καινούργιο. Η επέτειος των 40 ετών γίνεται έτσι πρόσκληση να γνωρίσουμε όσα έχουν σημασία και συνέχεια: τη φροντίδα της γης, τη χαρά της συνάντησης και ένα κρασί που κουβαλά τον τόπο του.

12.11.26

SKG

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

The Caravan CAFÉ - BRUNCH

Το The Caravan B&B Thessaloniki, στη γωνία Ρεμπέλου και Βαμβακά, δίπλα στο Αλκαζάρ, κέρδισε φέτος δύο χρυσά βραβεία στα Greek Hospitality Awards 2026 και όσοι το ξέρουν απλώς χαμογέλασαν. Γιατί το περίμεναν. Το νεοκλασικό κτίριο του ξενώνα χτίστηκε το 1929 ως σεράι, ένα πανδοχείο για τους ταξιδιώτες που έφταναν στην πόλη. Από εκεί πήρε το όνομά της και η γειτονιά, το Καραβάν Σαράι, στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Χαρακτηρίστηκε διατηρητέο, αποκαταστάθηκε και από το 2016 λειτουργεί ως Bed & Breakfast ξενώνας με 17 δωμάτια, επιστρέφοντας στην αρχική του φιλοσοφία: εκείνη της φιλοξενίας. Tο Χρυσό Βραβείο ως Best Greek Heritage City Hotel δεν ήταν έκπληξη. Η κληρονομιά εδώ δεν κρέμεται κορνιζαρισμένη στον τοίχο. Παλιά και νέα στοιχεία συνυπάρχουν στους χώρους. Στο The Caravan, το πρωινό δεν σχεδιάστηκε για να γεμίσει απλώς ένα τραπέζι. Σχεδιάστηκε για να ξυπνήσει μια ανάμνηση. Η ιδέα πίσω από το The Caravan Brunch ξεκινά από εκείνες τις γεύσεις που έχουν συνδεθεί με τα παιδικά μας χρόνια και την ελληνική οικογενειακή κουζίνα και τις μεταφέρει στο σήμερα, με δημιουργικότητα, σύγχρονες τεχνικές και μια πολύ ξεχωριστή αισθητική.

Ρεμπέλου 1 & Βαμβακά 3 2313 062780 thecaravan.gr ΤikΤok: thecaravangr Instagram: thecaravangr

THE GOOD LiFO 917

Η φιλοσοφία φαίνεται αμέσως στο πιάτο. Η αυγόφετα με τσουρέκι, η σπανακόπιτα, το κουλούρι Θεσσαλονίκης, η μηλόπιτα και το γλυκό τριαντάφυλλο με φιστίκι Αιγίνης αποτελούν μέρος αυτής της γευστικής μνήμης. Δίπλα τους, οι vegan επιλογές είναι εξίσου ελκυστικές· είναι πιάτα με την ίδια φροντίδα, που συνδυάζουν τοπικά και εποχιακά προϊόντα, όπως ρεβίθια, πιπεριές Φλωρίνης και λιαστές ντομάτες. Δεν είναι τυχαίο ότι οι food bloggers γράφουν συνεχώς γι’ αυτό το brunch.Το Χρυσό Βραβείο ως Best Greek Hotel Breakfast απλώς επισημοποιεί αυτήν τη γαστρονομική εμπειρία. Το The Caravan B&B Thessaloniki επιβραβεύεται για τη συνέπεια. Το ίδιο χαμόγελο στο προσωπικό, οι γνώριμες γεύσεις με «ψυχή», η ίδια αίσθηση ότι μπήκες σε σπίτι και όχι σε ξενοδοχείο. Γι’ αυτό δεσπόζει σταθερά ανάμεσα στα 25 καλύτερα B&B και ξενώνες της Ελλάδας, και γι’ αυτό τα δύο χρυσά δεν ακούγονται υπερβολή. Το The Caravan δεν κέρδισε απλώς δύο βραβεία. Μας έδωσε δύο ακόμα λόγους να το συστήνουμε, αυτήν τη φορά λίγο πιο δυνατά.

POLAROIDS ΠΟΡΤΡΕΤΑ ΜΙΑΣ ΓΕΝΙΑΣ

Κρίστεν Λεωτσάκου, Content Creator/YouTuber

Πες μας ποια είσαι. Ονομάζομαι Κρίστεν Λεωτσάκου και είμαι content creator για sustainable fashion.

Ποια συμπεριφορά σε κάνει να χάνεις αμέσως το ενδιαφέρον σου για κάποιον; Η αγένεια και το μεγάλο «εγώ».

Τι ώρα ξυπνάς συνήθως; Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που κάνεις; Ξυπνάω κάθε πρωί στις 7:00 και κάνω διαλογισμό.

Τι σε αγχώνει περισσότερο αυτή την περίοδο; Τα οικονομικά, όπως όλους. Αν άλλαζες κάτι στη youth culture τού σήμερα, τι θα ήταν; Θα τους έλεγα να φοβούνται και να αγχώνονται λιγότερο.

Ποιο είναι το πιο συνηθισμένο πράγμα που παραγγέλνεις απ’ έξω; Μακαρόνια από τη Mystic Pizza.

Πώς φαντάζεσαι το μέλλον σου; Σε έναν πύργο στη Μάνη, με κήπο, γειτόνισσες και όλες μου τις φίλες.

Πόσα λεπτά μπορείς να περάσεις χωρίς να κοιτάξεις το κινητό σου; Θέλω να πιστεύω ένα 24ωρο.

Τι σε κάνει πραγματικά ευτυχισμένη; Η επαφή με τη φύση.

Ποιο είναι το τελευταίο πράγμα που κάνεις προτού κοιμηθείς; Διαβάζω το βιβλίο μου. Ποιο τραγούδι ακούς ξανά και ξανά αυτή την περίοδο; Το «I’m On Fire» του Μπρους Σπρίνγκστιν.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετώπισες σε σχέση με τους γονείς σου; Είναι boomers, δεν χρειάζεται παραπάνω εξήγηση.

Τι σ’ έκανε να κλάψεις τελευταία φορά; Δακρύζω από χαρά σχεδόν κάθε μέρα.

Σε ποια ταινία θα ήθελες να πρωταγωνιστείς; Στο Jurassic Park.

Ποιο είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο που αντιμετωπίζεις στην ελληνική κοινωνία; Τα πεζοδρόμια-τσουλήθρες στα Εξάρχεια είναι ένα θέμα.

Τι θα ήθελες να κάνεις, αλλά όλο αναβάλλεις; Να σβήσω όλα τα social media. Πες μου κάτι για το οποίο έχεις αλλάξει γνώμη τα τελευταία χρόνια; Παλιότερα ήθελα πολύ χρόνο μόνη μου, τώρα υπολειτουργώ στη μοναξιά.

Ποιο είναι το πιο πρόσφατο πράγμα που σε έκανε να γελάσεις πολύ; Τα χαζά reels που μου στέλνει ο ανιψιός μου.

Ποια είναι η πιο λάθος εντύπωση που έχουν οι άλλοι για σένα; Ότι όσα κάνω είναι με χρήματα των γονιών μου, ενώ στην πραγματικότητα είναι όλα με δικές μου οικονομίες.

Τι κάνεις όταν θέλεις να ξεφύγεις από όλους; Μετανάστευσα, αλλά επέστρεψα. Η φυγή δεν είναι κάτι που συνιστώ. Ποιο είναι το τελευταίο πράγμα που έψαξες στο Google; Τις διάφορες ανάμεσα σε συνθετικό και φυσικό λάστιχο.

Αν μπορούσες να εξαφανιστείς για ένα τριήμερο, πού θα πήγαινες; Στη Μάνη.

Τι αγαπάς περισσότερο στην Αθήνα; Την Ακρόπολη.

Ποια ερώτηση θα ήθελες να σου κάνουν πιο συχνά; Για φαντάσματα και τρομακτικές εμπειρίες.

Ποιο μέρος της Αθήνας θα έδειχνες σε κάποιον που έρχεται πρώτη φορά; Τον Λυκαβηττό, για να έχει την καλύτερη θέα της Αθήνας.

Instagram/YouTube: @kristenleo

ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΦΩΤΟ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΛΑΣΚΑΡΙΔΟΥ

60 THE GOOD LiFO

12.11.26

ΡΙΕ

ΑΠΟ

L Τ

ΤΑ

ΠΟ

Σ Α

ΙΣΤΟ

Εκείνοι που στολίζουν πάντα πρώτοι Όταν η χαρά περνά από πόρτα σε πόρτα, κάθε μήνας μπορεί να μοιάζει με Χριστούγεννα.

ΤΟ

L iD Ι

Στην πολυκατοικία της οδού Ασκληπιού, τα Χριστούγεννα έρχονται πάντα λίγο νωρίτερα. Για την ακρίβεια, κάπου στις αρχές Νοεμβρίου, όταν ο Στέλιος του τρίτου ορόφου αποφασίζει ότι ήρθε η ώρα να βγάλει τα λαμπάκια από την αποθήκη. Εδώ και έντεκα χρόνια, το μπαλκόνι του είναι το πρώτο που φωτίζεται γιορτινά σε ολόκληρο τον δρόμο.

Η Μαρίνα γελά και ύστερα της έρχεται μια ιδέα. Τόσα χρόνια ο Στέλιος φροντίζει να φέρνει πρώτος τα Χριστούγεννα στην πολυκατοικία. Τι θα γινόταν αν φέτος τον προλάβαιναν οι υπόλοιποι; Η κυρία Ρένα ενθουσιάζεται και μέσα στις επόμενες ημέρες η ιδέα περνά από διαμέρισμα σε διαμέρισμα.

Η πρώτη του επίσκεψη στα Lidl για τα χριστουγεννιάτικα έχει γίνει σχεδόν τελετουργία. Κάθε Νοέμβριο αναζητά τις πρώτες γιορτινές λιχουδιές Favorina, χαζεύει τα στολίδια και επιστρέφει με μερικά πράγματα παραπάνω απ’ όσα είχε υπολογίσει. Άλλωστε, με τόσες επιλογές και τιμές που του επιτρέπουν να χαίρεται τις μικρές υπερβολές του, δύσκολα αντιστέκεται. Τα πρώτα σοκολατάκια εμφανίζονται στο μπολ της εισόδου πρoτού ακόμη κατεβάσουν οι περισσότεροι τα χειμωνιάτικα παλτά τους.

Το Σάββατο το πρωί, η Μαρίνα περνά από τα Lidl για τις τελευταίες προμήθειες. Ξεκινά από τα λαμπάκια και τα στολίδια, συνεχίζει με σοκολατάκια και γιορτινά γλυκά Favorina, μπισκότα, ξηρούς καρπούς και μερικές επιλογές Deluxe για ένα αυτοσχέδιο κέρασμα.

Οι γείτονες έχουν συνηθίσει αυτήν τη μικρή ετήσια παράδοση. Η κυρία Ρένα από τον πρώτο τον βοηθά καμιά φορά να ξεμπερδέψει τα λαμπάκια και ο κύριος Αντώνης τού δανείζει τη σκάλα του. Ο ίδιος δέχεται με χαμόγελο τα περιστασιακά πειράγματα για τον πρόωρο στολισμό, προσφέροντας συνήθως ένα σοκολατάκι ως απάντηση. Με τον καιρό, τα φωτάκια του Στέλιου έχουν γίνει κάτι σαν ανεπίσημο ημερολόγιο της γειτονιάς. Μόλις ανάψουν, όλοι ξέρουν ότι ο χειμώνας πλησιάζει, ανεξάρτητα από το τι λέει το θερμόμετρο. Φέτος, όμως, ο Νοέμβριος μπαίνει διαφορετικά. Η Μαρίνα, που μένει στον τέταρτο, επιστρέφει ένα απόγευμα από τη δουλειά και παρατηρεί ότι το μπαλκόνι του Στέλιου παραμένει σκοτεινό. Είναι ήδη αρχές Νοεμβρίου. «Ο Στέλιος μάλλον θα μας αφήσει να φτάσουμε Δεκέμβριο φέτος», λέει μια μέρα στον κύριο Αντώνη, όταν συναντιούνται στην είσοδο. «Μπα, αποκλείεται. Μάλλον κάτι θα ετοιμάζει», της απαντά. Η Μαρίνα χαμογελά. Είναι περίεργο πόσο εύκολα συνηθίζει κανείς ακόμη και τις μικρές συνήθειες των άλλων. Λίγες ημέρες αργότερα, η Μαρίνα συναντά την κυρία Ρένα στο ασανσέρ με ένα ποτιστήρι στο χέρι. Ο Στέλιος βρίσκεται στην Ιταλία για ένα δεκαήμερο ταξίδι και της έχει αφήσει τα κλειδιά για να φροντίζει τα φυτά. «Πάντως, μέσα έχει στολίσει κανονικότατα», της λέει γελώντας. Απλώς ο Στέλιος έχει αφήσει για φέτος την πρώτη φωταγώγηση να περιμένει την επιστροφή του.

THE GOOD LiFO 917

Το απόγευμα η είσοδος γεμίζει κούτες, κορδέλες και ανθρώπους που συνήθως συναντιούνται για λίγα δευτερόλεπτα μπροστά στα γραμματοκιβώτια. Ο κύριος Αντώνης αναλαμβάνει τα φωτάκια, η κυρία Ρένα τη θέση κάθε στολιδιού και ο δεκάχρονος Ορέστης επιμένει ότι το αστέρι πρέπει να μπει τελευταίο, επειδή έτσι γίνεται στις ταινίες. Όταν τελειώνουν, έχει ήδη σκοτεινιάσει. Η Μαρίνα βγαίνει για λίγο στο πεζοδρόμιο και κοιτάζει την είσοδο. Στην πόρτα κρέμεται ένα στεφάνι που η κυρία Ρένα επιμένει ότι είναι τουλάχιστον είκοσι ετών. Ο Στέλιος επιστρέφει την Κυριακή το βράδυ. Το ταξί τον αφήνει στη γωνία. Η πόρτα ανοίγει προτού προλάβει να βγάλει τα κλειδιά. «Καλώς τον!», ακούγεται από μέσα. Ο Στέλιος κοιτάζει μία την είσοδο και μία τους γείτονές του. «Μα καλά, εσείς δεν λέγατε ότι είναι πολύ νωρίς;». Η Μαρίνα χαμογελά. «Είπαμε να σε προλάβουμε μια φορά!». Το καλωσόρισμα κρατά πολύ περισσότερο απ’ όσο έχουν υπολογίσει. Αργότερα, όταν οι περισσότεροι έχουν επιστρέψει στα διαμερίσματά τους, ο Στέλιος ανεβαίνει στον τρίτο και βγαίνει στο μπαλκόνι. Σκύβει προς την πρίζα και ανάβει επιτέλους τα δικά του λαμπάκια. Σχεδόν αμέσως ακούγεται από το απέναντι μπαλκόνι η φωνή του κυρίου Αντώνη: «Του χρόνου να αρχίσουμε από Οκτώβριο;». Ο Στέλιος γελά. «Επιτέλους συνεννοούμαστε». Και κάπως έτσι, έπειτα από έντεκα χρόνια, ο άνθρωπος που στολίζει πάντα πρώτος έρχεται… δεύτερος. Πράγμα που, αν τον ρωτήσει κανείς, είναι μακράν το καλύτερο χριστουγεννιάτικο δώρο που έχει λάβει ποτέ!

starfax

ΣΚΟΡΠΙΟΣ [23.10/22.11] Μια σπάνια σύνοδος του Άρη με τον Δία στις 16/11 σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου κύκλου, επομένως είναι διπλά σημαντική, καθώς μπορεί να πυροδοτήσει μια σειρά από νίκες στην καριέρα σας. Ο Δίας και ο Άρης σχηματίζουν μια σύνοδο περίπου κάθε δύο χρόνια, σε διαφορετικό ζώδιο κάθε φορά. Φέτος θα συναντηθούν στον Λέοντα, στον τομέα της φήμης και των φιλοδοξιών σας, κάτι που είναι πολύ σπάνιο. Η τελευταία φορά που αυτοί οι δύο πλανήτες συναντήθηκαν στον Λέοντα ήταν το 1991, πριν από 35 χρόνια! Μια προσεκτικά επιλεγμένη ενέργεια μπορεί να οδηγήσει σε συναρπαστικά και εξαιρετικά αποτελέσματα και πρέπει να δώσετε έμφαση στα επιχειρηματικά σας σχέδια. Στις 18 και 19/11, με τα τετράγωνα του Ήλιου με Δία και Άρη, προσέξτε επαγγελματικές και προσωπικές σχέσεις. Η εποχή του Τοξότη ξεκινά στις 22/11 που εισέρχεται ο Ήλιος στον τομέα των οικονομικών σας.

ΤΟΞΟΤΗΣ [23.11/21.12] Μια νέα εποχή ξε-

1 6 - 22 νο ε μ β ρ ιου 20 26

κινά για τη σταδιοδρομία σας, καθώς στις 16/11 ο Δίας και ο Άρης θα κάνουν μια ιστορική σύνοδο. Αν και ο Άρης και ο Δίας κάνουν σύνοδο περίπου κάθε δύο χρόνια, πάντα σε διαφορετικό ζώδιο, σπάνια συναντιούνται στον Λέοντα. Ο Δίας είναι ο κυβερνήτης σας και είναι ο πλανήτης της καλής τύχης, επομένως η δράση σας θα πρέπει να συνδέεται με ένα από τα θέματα που τονίζονται, όπως οι σπουδές, τα ταξίδια, οι νομικές υποθέσεις, οι διεθνείς συνεργασίες. Αν σκοπεύετε να ξεκινήσετε μια νέα επιχειρηματική προσπάθεια σε μακρινό προορισμό, είναι εξαιρετική στιγμή. Ωστόσο, στις 18 και 19/11 που έχουμε τα τετράγωνα του Ήλιου με Δία και Άρη, δεν θα είναι κατάλληλη στιγμή για ταξίδια και νέες συμφωνίες. Στις 22/11 ξεκινά η εποχή των γενεθλίων σας με την είσοδο του Ήλιου στο ζώδιό σας.

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ [22.12/19.1] Σκεφτείτε με ποιον τρόπο μπορείτε να αυξήσετε το εισόδημά σας και κυνηγήστε ευκαιρίες στις 16/11 που κορυφώνεται η σύνοδος του Δία με τον Άρη, μια όψη που αποτελεί ιστορικό γεγονός. Αν και οι δύο πλανήτες συναντιούνται περίπου κάθε δύο χρόνια σε διαφορετικό ζώδιο, σπάνια συναντιούνται στον Λέοντα και στον οικονομικό τομέα των κοινών σας πόρων –η τελευταία φορά ήταν το 1991, πριν από 35 χρόνια!–, οπότε συναντηθείτε με τον οικονομικό σας σύμβουλο ή προσεγγίστε έναν νέο πελάτη. Όταν δύο πλανήτες κάνουν σύνοδο, σηματοδοτούν την έναρξη ενός νέου κύκλου, όπου οι ενέργειες συχνά οδηγούν σε κέρδος. Ωστόσο, στις 18 και 19/11 που έχουμε τα τετράγωνα του Ήλιου με Δία και Άρη θα πρέπει να προσέξετε τη διαχείριση κοινών πόρων με φίλους και ομάδες. Στις 22/11 ξεκινά η εποχή του Τοξότη με την είσοδο του Ήλιου στον τομέα του ψυχισμού σας.

α πό τη μ αρ ιβ ίκυ κα λλέ ρ γ η (st ar f ax@ li f o. g r ) εικονογραφηση: bianka

LiFO

ΥΔΡΟΧΟΟΣ [20.1/19.2] Με καλούς οιωνούς ξεκινά η εβδομάδα, καθώς στις 16/11 ο Άρης θα μεταβεί σε ακριβή σύνοδο με τον Δία στον τομέα των σχέσεών σας. Οι δύο πλανήτες έχουν μια σύνοδο περίπου κάθε δύο χρόνια, αλλά το περίεργο είναι ότι πολύ σπάνια συναντιούνται στον Λέοντα. Η τελευταία φορά που συναντή-

θηκαν στον Λέοντα ήταν το 1991, πριν από 35 χρόνια. Αυτή η σύνοδος θα σας βοηθήσει να δημιουργήσετε καλές, σταθερές, χρήσιμες συνεργασίες στην προσωπική σας ζωή και στην εργασία και θα είναι εξαιρετική στιγμή για υπογραφές συμβολαίων, καθώς και για γάμο ή συμβίωση. Στις 18 και 19/11 που έχουμε τα τετράγωνα του Ήλιου με Δία και Άρη προσέξτε ώστε να αποφύγετε τις εντάσεις με εργοδότες, πρόσωπα εξουσίας ή ηλικιωμένους. Η εποχή του Τοξότη ξεκινά στις 22/11 με την είσοδο του Ήλιου στον τομέα της κοινωνικής σας δικτύωσης.

συνεννοήσεις με άτομα από τον χώρο της εργασίας και της υγείας. Στις 19/11 ακολουθεί και το τετράγωνο Ήλιου - Άρη και πρέπει να προσέξετε τις μετακινήσεις, καθώς θα είστε επιρρεπείς σε ατυχήματα. Στις 22/11 μπαίνουμε στην εποχή του Τοξότη που ενεργοποιεί τον τομέα των σχέσεών σας.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ [22.6/22.7] Μια πολύ ιδιαίτερη όψη πρόκειται να πραγματοποιηθεί στις 16/11 που κορυφώνεται η σύνοδος Άρη - Δία και θα μπορούσε να σας δώσει την ευκαιρία να βγάλετε περισσότερα χρήματα. Ενώ ο Άρης και ο Δίας έχουν τακτική σύνοδο περίπου κάθε δύο χρόνια, σε διαφορετικά ζώδια, σπάνια συναντιούνται στον Λέοντα. Η δυναμική σύνοδος σημαίνει ότι μια συνετή ενέργεια μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλο κέρδος, αρκεί να έχετε ελέγξει διεξοδικά όλες τις λεπτομέρειες. Επειδή είστε ενθουσιώδεις, προσέξτε στις 18/11 με το τετράγωνο Ήλιου - Δία τις υπερβολές με τα χρήματά σας σε απολαύσεις και ψυχαγωγία. Στις 19/11 το τετράγωνο Ήλιου - Άρη θα προκαλέσει εντάσεις με το ταίρι σας ή τα παιδιά για οικονομικά ζητήματα. Στις 22/11 ξεκινά η εποχή του Τοξότη με την είσοδο του Ήλιου στον τομέα της εργασίας.

ΙΧΘΥΣ [20.2/20.3] Μια νέα εποχή ξεκινά για τα επαγγελματικά σας στις 16/11 που κορυφώνεται η σύνοδος του Δία με τον Άρη στον Λέοντα, κάτι που είναι πολύ σπάνιο. Οι δύο πλανήτες συναντιούνται σε διαφορετικό ζώδιο κάθε δύο χρόνια, σπανιότατα όμως στον Λέοντα – η τελευταία φορά ήταν το 1991, πριν από 35 χρόνια, και η επόμενη θα είναι στις 26/9/2062! Αυτή η σύνοδος θα διευρύνει τις ευκαιρίες και θα σας βοηθήσει να έχετε περισσότερα έσοδα. Επίσης, σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου κύκλου και πρέπει να κυνηγήσετε την τύχη σας. Προσεγγίστε έναν πελάτη ή δώστε μια συνέντευξη για δουλειά. Στις 18 και 19/11 με τα τετράγωνα του Ήλιου με Δία και Άρη δεν θα είναι κατάλληλη στιγμή για επαγγελματικά ταξίδια. Στις 22/11 ξεκινά η εποχή του Τοξότη με την είσοδο του Ήλιου στον τομέα που αφορά την καριέρα σας.

ΛΕΩΝ [23.7/23.8] Βρίσκεστε σε έναν κρίσιμο νέο κύκλο που είναι εξαιρετικά ωφέλιμος για εσάς, καθώς στις 16/11 κορυφώνεται η σύνοδος Δία - Άρη στο ζώδιό σας. Ο Άρης και ο Δίας συναντιούνται πάντα για μία ημέρα περίπου κάθε δύο χρόνια, σε διαφορετικό ζώδιο, σπάνια όμως συναντιούνται στον Λέοντα, επομένως αυτή είναι μια ξεχωριστή και πολύ σπάνια όψη που πρέπει να αξιοποιήσετε! Υπογράψτε συμβόλαια, δώστε μια σημαντική συνέντευξη για δουλειά ή ξεκινήστε τη δική σας επιχείρηση: σκεφτείτε έναν τρόπο να επωφεληθείτε από αυτήν τη μαγική ημέρα. Στις 18 και 19/11, με τα τετράγωνα του Ήλιου με Δία και Άρη, προσέξτε για πιθανή ένταση. Από τις 22/11 η εποχή του Τοξότη σημαίνει για εσάς απολαύσεις και δημιουργικότητα.

ΚΡΙΟΣ [21.3/20.4] Με διασκέδαση και έντονη ερωτική ζωή ξεκινά η εβδομάδα, καθώς στις 16/11 κορυφώνεται η σύνοδος του κυβερνήτη σας Άρη με τον Δία. Φέτος –για πρώτη φορά από το 1991– ο ενεργητικός Άρης και ο ευεργετικός Δίας θα συναντηθούν στον Λέοντα και δεν θα ανθήσει μόνο η κοινωνική σας ζωή αλλά και η δημιουργικότητά σας. Ο χρόνος με τα παιδιά και η φροντίδα τους θα ενισχυθούν επίσης, ενώ θα είναι και ιδανική στιγμή για φλερτ ή δημιουργία ερωτικής σχέσης. Στις 18 και 19/11 έχουμε δύο δύσκολες όψεις: τα τετράγωνα του Ήλιου με τον Δία και τον Άρη που προμηνύουν αύξηση εξόδων, τα οποία θα σας αναγκάσουν να κάνετε κάποιες περικοπές. Στις 22/11 ξεκινά η εποχή του Τοξότη με την έλευση του Ήλιου στον τομέα της πνευματικής σας ανάπτυξης και θα είναι ιδανική εποχή για ταξίδια.

ΠΑΡΘΕΝΟΣ [24.8/22.9] Κάτι ξεχωριστό και ωφέλιμο θα συμβεί στις 16/11, όταν ο Άρης και ο Δίας θα κάνουν σύνοδο στον τομέα των μυστικών συναντήσεων. Οι δύο πλανήτες συναντιούνται μία ημέρα περίπου κάθε δύο χρόνια, πάντα σε διαφορετικό ζώδιο, σπάνια όμως στον Λέοντα. Δεδομένου ότι αυτή η όψη οδηγεί σε κέρδος, θα πρέπει να επιδιώξετε οτιδήποτε μπορεί να σας ενισχύσει οικονομικά. Δύσκολες ημέρες σε ό,τι αφορά την επικοινωνία είναι στις 18 και 19/11 με το τετράγωνο του Ήλιου με τον Δία και τον Άρη αντίστοιχα. Προσέξτε πώς θα διατυπώσετε τις απόψεις σας σε οικείους και τις μετακινήσεις σας. Στις 22/11 ξεκινά η εποχή του Τοξότη με την είσοδο του Ήλιου στον τομέα της οικιακής σας ζωής.

ΤΑΥΡΟΣ [21.4/20.5] Ένα χαρμόσυνο γεγονός στον τομέα της οικιακής σας ζωής φέρνει η σύνοδος του Άρη με τον Δία στον Λέοντα στις 16/11 και αυτή θα είναι μια πολύ ξεχωριστή μέρα. Αν και ο Άρης και ο Δίας συναντιούνται περίπου κάθε δύο χρόνια, σπάνια συναντιούνται στον Λέοντα. Την τελευταία φορά που συναντήθηκαν ήταν το 1991. Αυτήν τη φορά, υπάρχει μια συμμαχία και ένα θέμα συνεργασίας που μπορεί να σχετίζεται με την αγοραπωλησία ή την ανακαίνιση ενός ακινήτου. Ωστόσο, στις 18 και 19/11 τα τετράγωνα του Ήλιου με τον Δία και τον Άρη θα δημιουργήσουν πρόσφορο έδαφος για εντάσεις με αγαπημένα πρόσωπα και πολλά θα εξαρτηθούν από τη δική σας αντιμετώπιση. Στις 22/11 ξεκινά η εποχή του Τοξότη, καθώς εισέρχεται ο Ήλιος στον τομέα των κοινών σας πόρων όπου θα μείνει έως τις 21/12.

ΔΙΔΥΜΟΣ [21.5/21.6] Ο τομέας της επικοινωνίας είναι αυτός όπου διαπρέπετε και τη Δευτέρα ο Άρης και ο Δίας θα κάνουν μια ιστορική σύνοδο. Ενώ ο Δίας και ο Άρης συναντιούνται περίπου κάθε δύο χρόνια, σπάνια συναντιούνται στον Λέοντα, επομένως τη Δευτέρα θα ξεκινήσει ένας νέος ευεργετικός κύκλος και θα είναι εξαιρετική στιγμή για να αξιοποιήσετε τα επικοινωνιακά σας ταλέντα. Ιδιαίτερη προσοχή στις 18/11, που πραγματοποιείται το τετράγωνο Ήλιου - Δία, στις

ΖΥΓΟΣ [23.9/22.10] Μια σημαντική ευκαι-

Sudoku No 917 5 1 8 4 9

7 1

4 8

3 4

2 6 1 8 3

8 6

Η λύση του προηγούμενου 6 4 1 8 9 7 3 5 2

7 3 8 2 6 5 4 9 1

9 5 2 4 3 1 8 6 7

5 8 9 1 7 4 6 2 3

4 2 6 3 5 8 1 7 9

3 1 7 6 2 9 5 4 8

8 6 3 9 4 2 7 1 5

2 7 4 5 1 3 9 8 6

1 9 5 7 8 6 2 3 4

ρία έρχεται στις 16/11 με τη σύνοδο του Άρη με τον Δία στον τομέα της κοινωνικής σας ζωής. Οι δύο πλανήτες συναντιούνται κάθε δύο χρόνια για μια ημέρα, σε διαφορετικό ζώδιο, αλλά σπάνια κάνουν σύνοδο στον Λέοντα. Η τελευταία φορά που συναντήθηκαν στον Λέοντα ήταν το 1991 και θα συναντηθούν ξανά εκεί στις 26/9/2062! Όταν δύο πλανήτες κάνουν σύνοδο, σηματοδοτούν την έναρξη ενός νέου κύκλου, που σημαίνει ότι μια συνετή ενέργεια μπορεί να σας οδηγήσει σε ένα αξιοσημείωτο κέρδος. Μπορεί επίσης να γνωρίσετε μέσω φίλων τον έρωτα της ζωής σας ή να κάνετε μια νέα γνωριμία που θα σας ωφελήσει ποικιλοτρόπως. Στις 18 και 19/11, με το τετράγωνο Ήλιου - Δία και Ήλιου - Άρη, αποφύγετε τις οικονομικές δοσοληψίες. Στις 22/11 ξεκινά η εποχή του Τοξότη με την είσοδο του Ήλιου στον τομέα της επικοινωνίας σας.

12.11.26

LiFO 12.11.26