912
FREE PRESS
08.10.2026
ΟΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ! ΔΩΡΕΑΝ ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΚΑΘΕ ΠΕΜΠΤΗ
Αδύναμα έργα – Η αρχιτεκτονική του Χρήστου Παπούλια και οι φίλοι του σε μια σημαντική έκθεση
2
LiFO
08.10.26
αδεσποτοσ
πολιτικο επταημερο
www.lifo.gr
γιάννησ πανταζόπουλοσ
talking points
26
Η ΔΗΏ ΚΑΓΓΕΛΆΡΗ ΕΙΝΑΙ Η ΑΘΗΝΑΙΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
16
46 ΛΕΠΤΑ ΜΕ ΤOΝ ΒΕΝΣΆΝ ΚΑΣΈΛ
νικολασ σεβαστακησ
παραλλαγεσ
δημήτρης πολιτάκησ
φαγιουμ
κώστασ αναγνωστόπουλοσ
νεοσ αγνωστοσ κοσμοσ
Μια έκθεση για τον Χρήστο Παπούλια
ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΒOΥΛΗΣ 22, 105 63 ΑΘΗΝΑ T 210 3254 290, F 210 3249 785 info@lifo.gr
ΑΦΙΕΡΩΜΑ Τέχνης (MAXXI), Ρώμη, Ιταλία, 1998
στο εξωφύλλο: Μακέτα του Χρ. Παπούλια για το Νέο Μουσείο Σύγχρονης
index912
6 ΣΤΗΛΕΣ
ΠΑΓΚΡΑΤΙ
36 20
29
παρακαλουμε ανακυκλωστε
εκδοτης/διευθυντησ Στάθης Τσαγκαρουσιάνος chief executive officer/ editor in chief Μιχάλης Μιχαήλ chief operating officer/ commercial director Θανάσης Χαραμής creative director Γιάννης Καρλόπουλος διευθυντής συνταξησ Γιάννης Πανταζόπουλος διευθυντής εντυπησ εκδοσησ Τάσος Μπρεκουλάκης διευθυντής mikropragmata.lifo.gr Άρης Δημοκίδης αρχισυνταξία podcasts/vidcasts Μερόπη Κοκκίνη –––––– εμπορικο τμημα advertising director Ξένια Στασινοπούλου direct sales director Κώστας Μαντάς head of digital advertising Άννα Λαπαρδάγια direct sales Γιώργος Λυκουργιώτης advertising manager Πωλίνα Κουτσοβίλη (pkoutsovili@lifo.gr) advertising coordinator Κατερίνα Κουρμούζη (kkourmouzi@lifo.gr) head of creative Βασίλης Καψάσκης branded content managers Φιλιώ Ράγκου, Ιωάννα Παναγοπούλου digital campaign manager Γιώργος Γιαννή advertising executive Χριστίνα Καλλή –––––– ψηφιακή ανάπτυξη/ προγραμματισμός lifo.gr Θανάσης Βιρβίλης –––––– ατελιέ αrt director Μαργαρίτα Καμαριώτη, Νίκος Σιαμπανόπουλος φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης, Πάρις Ταβιτιάν, Freddie F. διαμόρφωση ψηφιακής εκδοσης Μαρούσα Θωμά, Ελπισία Σπαθάρη υπευθυνη υλης Μαρία Δρουκοπούλου
συντονισμοσ υλης Γιάννης Κωνσταντίνου διορθωση/επιμελεια κειμένων Μυρτώ Αθανασοπούλου, Μαρία Μανθοπούλου –––––– συντακτικη ομαδα Θοδωρής Αντωνόπουλος, Λουίζα Αρκουμανέα, Μίνα Καλογερά, Ντίνα Καράτζιου, Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, Τίνα Μανδηλαρά, Μαρία Παππά, Χρήστος Παρίδης, Δημήτρης Πολιτάκης, Γιώργος Τσαγκόζης συνεργατεσ Τζούλη Αγοράκη, Έφη Ανέστη, Αλέξανδρος Βουρλάκος, Ειρήνη Γιαννάκη, Λίνα Ιντζεγιάννη, Χάρης Καλαϊτζίδης, Ερωφίλη Κόκκαλη, Υρώ Κολιακουδάκη, Χρυσέλλα Λαγαρία, Στέλλα Λιζάρδη, Νίκος Γ. Μαστροπαύλος, Νίκη Μηταρέα, Αγιάτη Μπενάρδου, Σταυρούλα Παπασπύρου, Νικόλας Σεβαστάκης, Δέσποινα Τριβόλη, Φώντας Τρούσας, Θοδωρής Τσάτσος, Φώφη Τσεσμελή, Νίκος Τσέφλιος, Κορίνα Φαρμακόρη αρχισυνταξία ειδησεων Λία Φασόλη newsroom Αγάπη Βαρούνη, Μιχάλης Γιαννακίδης, Βασιλική Δρίβα, Ναζιγκέν Μάμο, Μαρία Μπαρλή, Ελένη Ποσνακίδου, Γιάννης Σταθόπουλος, Χρήστος Ψυχογιός –––––– podcasts/vidcasts καμερα-μονταζ Γεράσιμος Δομένικος, Ελευθερία Λασκαρίδου ηχοληψια Φαίδωνας Κτενάς, Αλέξανδρος Αντωνίου social media Άκης Κατσούδας –––––– λογιστηριο οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο Βασίλης Κοτρωνάκης, Άκης Ιωάννου, Έφη Ηλιοπούλου γραμματεία Βιβίκα Ανδριανάτου –––––– κωδικος εντυπου 7639 –––––– μετοχος/νομιμοσ εκπροσωποσ Ευστάθιος Τσαγκαρουσιάνος –––––– MET 230578
LiFO 08.10.26
3
Feedback
Tα στρώματα που πετάς στον δρόμο είναι γεμάτα κοριούς Τα πεταμένα στρώματα είναι μια συνηθισμένη εικόνα στους δρόμους της Αθήνας. Οι ειδικοί επισημαίνουν πως όταν αυτά φιλοξενούν κοριούς και απορρίπτονται χωρίς την κατάλληλη διαχείριση, αποτελούν δυνητικό μέσο διασποράς.
DA I LY
«Ανατολικά της Εδέμ» στο Netflix: Άσε το κακό να μπει
Εβδομήντα χρόνια μετά, η Ζόι Καζάν, η εγγονή του μεγάλου δημιουργού (αλλά και αιωνίως στιγματισμένου ως «ρουφιάνου» του Χόλιγουντ), παρουσιάζει –ως δημιουργός και συγγραφέας αλλά όχι ως σκηνοθέτης– τη δική της εκδοχή, η οποία πιάνει την ιστορία από την αρχή, επιχειρώντας συγχρόνως ένα «πραξικόπημα» στο βιβλίο του Στάινμπεκ, με τον τρόπο που διαχειρίζεται την απόκοσμα «σατανική» ηρωίδα του.
4
LiFO
ti δ ι α β α σ α με αυ τη την εβ δομ α δ α σ το
LiFO.gr
Περίπου 450.000 στρώματα, συνολικού βάρους 7-8 χιλιάδων τόνων, εκτιμάται ότι αποσύρονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα και σήμερα μεγάλο μέρος τους οδηγείται σε ταφή. Η νομοθεσία έχει προβλέψει από το 2021 ένα διαφορετικό μοντέλο, στο οποίο την ευθύνη και το κόστος της οργανωμένης διαχείρισης αναλαμβάνει ο κλάδος της στρωματοποιίας.
pageviews
ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΟΛΙΤΑΚΗ
Ως γνωστόν, ήταν η πρώτη πρωταγωνιστική εμφάνιση του Τζέιμς Ντιν στη μεγάλη οθόνη και η μοναδική από τις τρεις (Επαναστάτης χωρίς αιτία και Γίγας οι άλλες δύο) που η πρεμιέρα της τον πρόλαβε ζωντανό. Δεν ήξερα όμως ότι η πλοκή της διάσημης ταινίας του Ηλία Καζάν αντιπροσωπεύει μόνο το τέταρτο και τελευταίο μέρος της επικής (βιβλικής) οικογενειακής ιστορίας που αφηγείται το βιβλίο (από το τέλος του αμερικανικού Eμφυλίου μέχρι την αρχή του Α' Παγκοσμίου Πολέμου), με βάση τον αρχέγονο μύθο του Κάιν και του Άβελ.
podcasts & vidcasts που δεν πρέπει να χάσετε
ΤΗΣ ΝΤΙΝΑΣ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Εβδομήντα χρόνια μετά την ταινία του Καζάν, η εγγονή του παρουσιάζει τη δική της εκδοχή στο βιβλικό μελόδραμα του Τζον Στάινμπεκ, τοποθετώντας την «τερατώδη» ηρωίδα του στην καρδιά της αφήγησης.
Κάποτε τα βιβλία του Στάινμπεκ αποτελούσαν σχεδόν υποχρεωτικό εξωσχολικό ανάγνωσμα. Κατά κάποιον τρόπο, ήταν ο Αμερικανός Λουντέμης. Είχα διαβάσει κι εγώ σε τρυφερή ηλικία πολλά από τα διάσημα έργα του (Τα σταφύλια της οργής, Άνθρωποι και ποντίκια, Ο δρόμος με τις φάμπρικες κ.λπ.) αλλά όχι το «τούβλο» (σε μέγεθος) που λεγόταν Ανατολικά της Εδέμ. Είχα δει όμως (με δέος) την ταινία του 1955 στους θερινούς και στην τηλεόραση, οπότε ένιωθα «καλυμμένος».
5
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ
Ακολουθήστε τα podcasts & τα vidcasts της LiFO στην Apple, στο Spotify ή στο LiFO.gr
1
Η σκληρή αλήθεια για τον Τζίμη Πανούση «ΣΚΛΗΡΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ» ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΗ ΔΗΜΟΚΙΔΗ
Το σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης με βασικό στόχο την ανακύκλωση των παλιών στρωμάτων δεν έχει ακόμη λειτουργήσει. Η εφαρμοστική Κοινή Υπουργική Απόφαση τέθηκε τελικά σε δημόσια διαβούλευση τον περασμένο Ιούνιο, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει υπογραφεί. Εν τω μεταξύ, τα πεταμένα στρώματα είναι μια συνηθισμένη εικόνα στην καθημερινότητα της Αθήνας. Τα βλέπουμε δίπλα στους κάδους, έξω από πολυκατοικίες, να περιορίζουν ακόμη περισσότερο τον λιγοστό χώρο που απομένει για τους πεζούς στα στενά και ταλαιπωρημένα πεζοδρόμια της πόλης. Ένας διανομέας που περνά μεγάλο μέρος της ημέρας πάνω στη μηχανή και διασχίζει καθημερινά διαφορετικές γειτονιές μάς έλεγε ότι τον τελευταίο ενάμιση περίπου χρόνο βλέπει πολύ περισσότερα πεταμένα στρώματα στις διαδρομές του. Μέρος του προβλήματος είναι ασφαλώς και η αυθαίρετη απόρριψη. Πολίτες κατεβάζουν ένα στρώμα ή άλλο ογκώδες αντικείμενο στο πεζοδρόμιο χωρίς να έχουν προηγουμένως ενημερώσει τον δήμο. Στην Αθήνα ο δημότης πρέπει να επικοινωνήσει με τον δήμο ώστε να προγραμματιστεί η παραλαβή και, όπως δείχνει η καθημερινή εικόνα της πόλης, αρκετοί δεν το κάνουν. Από την άλλη, υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες τα ογκώδη αντικείμενα παραμένουν για μεγάλο διάστημα στον δρόμο, δείχνοντας ότι και η περισυλλογή δεν γίνεται πάντοτε όσο γρήγορα απαιτείται. Μαζί με τα περισσότερα στρώματα στα πεζοδρόμια, οι διανομείς μάς μετέφεραν και κάτι ακόμη. «Παρατηρούμε με τους συναδέλφους αύξηση σε παραγγελίες σκευασμάτων από τα φαρμακεία για την αντιμετώπιση τσιμπημάτων, κάτι που δεν συμβαίνει μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες. Σε συνδυασμό με την εικόνα των πολλών πεταμένων στρωμάτων που βλέπουμε τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, έχω την αίσθηση ότι πολλά στρώματα πετιούνται λόγω κοριών», μας είπε διανομέας. Η παρατήρηση αυτή δεν αρκεί, βέβαια, για να αποδείξει ότι υπάρχει σύνδεση. Γι’ αυτό ρωτήσαμε τον Γιώργο Λάμπρου, γεωπόνο και πρόεδρο του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Απεντομώσεων και Μυοκτονιών Ελλάδος, αν η παρουσία εγκαταλελειμμένων στρωμάτων στους δρόμους μπορεί όντως να σχετίζεται με περιστατικά κοριών. «Υπάρχει πράγματι πιθανότητα σύνδεσης, αλλά χρειάζεται προσοχή στον τρόπο που τη διατυπώνουμε. Δεν μπορούμε να θεωρούμε ότι κάθε στρώμα που βλέπουμε εγκαταλελειμμένο στον δρόμο έχει απορριφθεί λόγω κοριών. Ένα στρώμα από χώρο με ενεργή προσβολή θα μπορούσε πράγματι να φιλοξενεί κοριούς ή αυγά και, εφόσον απορριφθεί χωρίς την κατάλληλη διαχείριση, να αποτελέσει δυνητικό μέσο διασποράς.
ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ Αλέξης Τσίπρας: Ευλαβικά συστημικός, βαθιά αντισύριζα Από τον ΣΥΡΙΖΑ στην ΕΛΑΣ και από τον ΣΚΑΪ στο Άγιο Όρος: ο Τσίπρας επιστρέφει με νέα πολιτική ταυτότητα, αλλά απέναντι σε μια κοινωνία που δυσκολεύεται να ξεχάσει τόσο εύκολα την παλιά.
2
Ο Ντένης Ζαχαρόπουλος μιλά για τον Γιάννη Τσαρούχη ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ
3
Φλόγα ή «φλόμπα» το «Digger»; PULP FICTION ΜΕ ΤΟΝ ΘΟΔΩΡΗ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟ
4
Είναι superfood το παντζάρι; Ένας γιατρός απαντά «HEALTHY PEOPLE» ΜΕ ΤΟΝ ΣΤΕΛΙΟ ΠΑΝΤΑΖΗ
ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΥ
Δεν υπάρχει τίποτα μεμπτό σε μια επίσκεψη στο Άγιο Όρος. Ούτε σε μια συνέντευξη στον ΣΚΑΪ. Το ενδιαφέρον βρίσκεται αλλού: στον συμβολισμό των επιλογών. Σήμερα, ο «νέος» Τσίπρας δεν προσπαθεί να μιλήσει στην Ελλάδα που θέλει να ανατρέψει το σύστημα. Επιχειρεί να δημιουργήσει ένα νέο πολιτικό προϊόν, το οποίο παρουσιάζεται περίπου ως παρθενογένεση, σαν να μην έχει προηγηθεί μια ολόκληρη πολιτική διαδρομή. Το ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι ότι ο Τσίπρας δεν επιδιώκει πρώτα να κάνει αντιπολίτευση στην κυβέρνηση αλλά στον παλιό του εαυτό. Ο πολιτικός που κάποτε υποσχόταν ότι θα αλλάξει την Ευρώπη, θα σκίσει τα μνημόνια και θα τελειώσει με το «παλιό», εμφανίζεται σήμερα ως ένας έμπειρος πρώην πρωθυπουργός που ζητά από την κοινωνία να τον εμπιστευτεί ξανά.
5
«Είπαμε “πάμε και βλέπουμε” και τελικά ταξιδέψαμε 8.000 χλμ.» ΟΙ ΑΛΛΟΙ
08.10.26
LiFO 08.10.26
5
• Η Ευρώπη της νέας γενιάς: Ακριβότερη, πιο άνιση και πιο αβέβαιη • Παίζοντας φτηνά παιχνίδια με το «χάος» • Φίλιππος Καμπούρης: Πατρίς, ληστεία, οικογένεια
08 οκ τω β ρι ου 2026
912
• Υποκρισίας εγκώμιον
alk of the town
Το μένος Σαμαρά, ο Δούκας της Αθήνας και τα ρετάλια του ΠΑΣΟΚ Καλώς βρεθήκαμε, σε μια στήλη που θα σχολιάζει την πολιτική επικαιρότητα και τους πρωταγωνιστές της, που θα ενοχλεί, θα αναλύει, θα «γαβγίζει» σε πολλές αυλές αλλά δεν θα ανήκει σε καμία. απ ό τ ο ν αδεσπ ο τ ο
Δούκα της Αθήνας, ιδού η Ρόδος...
ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ
6
LiFO
Ενοχλήθηκε ο Χάρης Δούκας από την κριτική της LiFO. Ξαμολήθηκε μάλιστα εναντίον μας ένας στρατός από τρολ μπας και φοβηθούμε. Τόσο τους κόβει… Αν ο Δουξ των Αθηνών (λέμε τώρα…) νομίζει ότι έχουμε προηγούμενα μαζί του, ας του πει κάποιος με τρόπο ότι τα ίδια πιστεύει η πλειοψηφία των Αθηναίων επειδή ο ίδιος δίνει δικαιώματα. Προτού καν ζεστάνει την καρέκλα του δημάρχου, αποφάσισε να διεκδικήσει εκείνη του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, θεωρώντας τη δημαρχία πάρεργο. Την περασμένη εβδομάδα έκανε προοδευτικό ακτιβισμό στην Ισπανία, λες και εδώ πάνε όλα ρολόι. Τι καλή πίστη να υπάρχει μετά, όταν μάλιστα η πόλη επί των ημερών του έγινε χειρότερη; Υπάρχει όμως ένας τρόπος να το μαζέψει: να δεσμευτεί τώρα ότι θα είναι ξανά υποψήφιος δήμαρχος το 2028 και ότι δεν πρόκειται να βάλει υποψηφιότητα για βουλευτής με κανένα κόμμα. Ούτε με σταυρό προτίμησης ούτε στο Επικρατείας. Ούτε σε πρώτες ούτε σε δεύτερες εκλογές. Να δεσμευτεί ότι θα αρνηθεί κάθε πρόταση, όποιες κι αν είναι οι συνθήκες στις ερχόμενες εθνικές εκλογές. Ότι δεν θα συμβάλει στην «ενότητα της προοδευτικής παράταξης» όσο κι αν του ζητηθεί, επειδή απλούστατα θέλει να ασχοληθεί με την Αθήνα, όπως του έχει ήδη ζητηθεί. Αν το κάνει, τότε θα δικαιούται να ζητάει καλή πίστη. Αλλιώς θα δικαιώσει όσους τον βλέπουν ως έναν πολιτικάντη που απλώς ψάχνει το επόμενο στασίδι του, αδιαφορώντας για την Αθήνα και όσους ζουν σε αυτήν.
08.10.26
LiFO 08.10.26
7
TALKING POINTS Η Ευρώπη της νέας γενιάς: Ακριβότερη, πιο άνιση και πιο αβέβαιη
Μήπως έχει απλώς λαλήσει; Λέει ο Άδωνις Γεωργιάδης ότι το ΕΣΥ είναι σε καλύτερη κατάσταση από ποτέ. Τα στοιχεία δείχνουν ότι έχουν γίνει όντως κάποια πράγματα. Στις αξιολογήσεις των ασθενών, οι θετικές είναι επίσης ψηλά. Για όλα αυτά δεν θα έπρεπε ο υπουργός να εισπράττει κάποια εύσημα; Το ότι ο πολύς κόσμος δεν του το αναγνωρίζει τον έχει απασχολήσει καθόλου; Έχει σκεφτεί ότι η δική του τοξική εικόνα –που τον κάνει αντιπαθή ακόμα και σε ένα τμήμα εντός της ΝΔ– υπονομεύει τελικά το ίδιο του το έργο; Όταν τον βλέπεις σε έναν μόνιμο παροξυσμό, να μανουριάζει κάθε μέρα, να τσακώνεται με όλο τον κόσμο, όταν μιλάει τη μια για το Ισραήλ, την άλλη για τον Εμφύλιο, την παράλλη διαφημίζει χασαποταβέρνες και ενδιαμέσως μας απασχολεί μια με τα μαλλιά του, μια με τα γυαλιά του και, ταυτόχρονα, λέει χοντράδες παριστάνοντας τον «Τραμπ από το Αμύνταιο», είναι δύσκολο να του πιστώσεις τα κενά γιατρών και νοσηλευτών που καλύφθηκαν και το ότι μειώθηκαν οι αναμονές στα χειρουργεία. Ο κόσμος κράζει για την Υγεία επειδή θέλει να κράξει τον υπουργό. Κι επειδή αυτό αποκλείεται να μην το καταλαβαίνει ένας λογικός άνθρωπος, επειδή αποκλείεται να μην του το έχουν πει φίλοι και συνεργάτες του ή ο ίδιος ο Μητσοτάκης, το ερώτημα που προκύπτει είναι αν ο Άδωνις έχει απλώς λαλήσει και δεν μπορεί να ελέγξει πλέον ούτε τον ίδιο του τον εαυτό.
ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ
Ποντίκια και ζαμπονοτυρόπιτες Μαζεύτηκαν, δηλαδή, στο ΠΑΣΟΚ και σκέφτηκαν: «Τι μας λείπει τώρα για να απογειωθούμε;». Κάποιος απάντησε «ο Μιχελογιαννάκης!». Κάποιος άλλος «η Τζάκρη!». Ένας τρίτος «η Κασιμάτη!». Το βρήκαν καλή ιδέα και είπαν να τους πάρουν πίσω. Να πάρουν πίσω τα πρώτα «ποντίκια» που εγκατέλειψαν το πλοίο όταν το ΠΑΣΟΚ κατέρρεε υπό το βάρος των μνημονίων. Εκείνους που τους αποκαλούσαν «γερμανοτσολιάδες», προτού υπογράψουν βέβαια κι εκείνοι μνημόνια, ως βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ πια, που, όπως και να το κάνουμε, είχε άλλη χάρη! Ας αφήσουμε στην άκρη το ηθικό σκέλος και ας δούμε τα πολιτικά ζητήματα. Πώς ακριβώς θα συνυπάρξουν αυτοί με τους βουλευτές και τα στελέχη που δέχτηκαν όλη τη βιαιότητα εκείνης της εποχής; Τι μήνυμα εκπέμπει αυτή η καιροσκοπική συγκόλληση; «Σε αυτά θα μείνουμε;», θα αναρωτηθούν οι κυνικοί που στηρίζουν τις επιστροφές. «Ας μαζέψουν πίσω ψηφοφόρους, μικρομεσαία στελέχη, κάποιους λιγότερο προκλητικούς. Όχι αυτούς που πήγαν να διαλύσουν το ΠΑΣΟΚ και το θυμήθηκαν ξανά όταν διαλύθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ», θα μπορούσε να τους απαντήσει ένας λογικός. Πόση ανάγκη έχει το ΠΑΣΟΚ έναν γραφικό πρώην βουλευτή που έκανε απεργία πείνας στο Σύνταγμα χλαπακιάζοντας ζαμπονοτυρόπιτες ή μια πολιτεύτρια που όταν δεν περιοδεύει στην Πέλλα, περιοδεύει από κόμμα σε κόμμα, ή την πρώτη «ποντικίνα» που εγκατέλειψε το πλοίο, εκφράζοντας μάλιστα κάποτε την απογοήτευσή της που ένας βομβιστής στον Καναδά σκότωσε κάτι αθώους αντί για τον Γιώργο Παπανδρέου; Αντί να μετράνε φραγκοδίφραγκα σαν τον Ζήκο στην μπακαλοταβέρνα, ας καταλάβουν κάτι πιο απλό: ο κόσμος δεν ψηφίζει αναξιοπρεπή κόμματα. Το να μαζεύει το ΠΑΣΟΚ ρετάλια που κάποτε αγωνίστηκαν για τη διάλυσή του δείχνει έλλειψη σοβαρότητας και κυρίως αξιοπρέπειας.
«Ψάχνει Τζανετάκους, καμώνεται τον Κωνσταντάρα» Ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται να έχει μια περίεργη σαδιστική συνήθεια: απολαμβάνει να ξεφτιλίζει ανθρώπους. Το έκανε με τον έρμο τον Κουβέλη: αφού τον τραμπούκισε δεόντως για να μη γίνει Πρόεδρος της Δημοκρατίας το 2014 ώστε να πέσει η τότε κυβέρνηση, τον είχε τέσσερα χρόνια στο περίμενε των ανασχηματισμών για να τον κάνει, λίγο πριν από το τέλος, υφυπουργό του Καμμένου. Το έκανε με τους μνημονιακούς υπουργούς του ΠΑΣΟΚ που μάζεψε στον ΣΥΡΙΖΑ, βάζοντάς τους να λένε κι από πάνω πόσο δίκιο είχε όταν τους έλεγε «γερμανοτσολιάδες». Κωλοτούμπα ο Τσίπρας; Κόντρα κωλοτούμπα αυτοί. Μπροστά στην καρέκλα επιδείκνυαν την αγέρωχη στάση του Αλέκου Τζανετάκου όταν τον πλάκωνε στις σφαλιάρες ο Λάμπρος Κωνσταντάρας. Το ίδιο κάνει τώρα ο Τσίπρας και με τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ. Όχι μόνο τους έχει στο περίμενε μέχρι να αποφασίσει αν θα τους δεχτεί, αλλά τους βάζει και όρους από πάνω. Και αυτοί, που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα, θα πάνε και θα πουν κι ένα τραγούδι. Πώς πιστεύουν όμως ότι ο κόσμος θα ψηφίσει κάποιους που γίνονται Τζανετάκοι και κάποιον που καμώνεται –χωρίς να είναι– τον Κωνσταντάρα;
Τα οστά του Σαμουήλ και το νέο συκώτι (από το γέλιο…) Λένε ότι οι εμφύλιοι πόλεμοι είναι οι πιο σκληροί. Με το μένος του Σαμαρά κατά της κυβέρνησης –την οποία βέβαια στήριζε στα 5 από τα 7 χρόνια της–, φαίνεται ότι ενίοτε μπορεί να βγάζουν και γέλιο. Όπως κατάφερε να βγάλει γέλιο ο Σαμαράς χαρακτηρίζοντας «εθνική υποχώρηση» το γεγονός ότι η Ελλάδα έδωσε στη Βουλγαρία τα οστά του τσάρου Σαμουήλ (αν είναι δυνατόν δηλαδή!), παίρνοντας ως αντάλλαγμα την επιστροφή κλεμμένων θρησκευτικών κειμηλίων. Στο μυαλό του Σαμαρά είναι υποχώρηση να πάρεις πίσω έστω ένα μέρος των κειμηλίων (κάτι το οποίο χαιρέτισε η Εκκλησία), είναι υποχώρηση να κάνει η Ελλάδα μια κίνηση μεγαθυμίας σε μια γειτονική χώρα (με την οποία πρέπει να έχουμε καλές σχέσεις), αλλά είναι εθνικά υπερήφανη στάση να κρατάς τα λείψανα ενός ξένου τσάρου που πέθανε πριν από χίλια χρόνια και κανείς δεν ήξερε ούτε πού βρίσκονταν ούτε τι τα κάναμε όλα αυτά τα χρόνια. Είπε και κάτι ακόμα ο Σαμαράς: ότι ο ίδιος, λέει, ως πρωθυπουργός, ήθελε πίσω όλα τα κλεμμένα και είχε «απαιτήσει» να τα πάρει όλα πίσω. Δεν μας λέει βέβαια τι πήρε όταν το «απαίτησε», αλλά δεν θα το πω εγώ για να μη με κακοχαρακτηρίσετε στην πρεμιέρα της επικοινωνίας μας. Τελείωσαν οι λέξεις της στήλης και δεν πρόλαβα να γράψω για κάποιους κυβερνητικούς βύες (νεοελληνιστί μπούφους), τη Λατινοπούλου και την πολιτική ως stand up comedy, την Καρυστιανού, που την αδικούν, λέει, τα μέσα ενημέρωσης, και κάμποσα ακόμα. Την άλλη εβδομάδα με το καλό.
8
LiFO
από τον γιάννη πανταζόπουλο
τριαντάφυλλος καρατράντος
Talk of the Town
Ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται να έχει μια περίεργη σαδιστική συνήθεια: απολαμβάνει να ξεφτιλίζει ανθρώπους. Το έκανε με τον έρμο τον Κουβέλη, αφού τον τραμπούκισε δεόντως για να μη γίνει Πρόεδρος της Δημοκρατίας το 2014, το έκανε και με τους μνημονιακούς υπουργούς του ΠΑΣΟΚ.
Μιλά στη LiFO ο δρ. Ευρωπαϊκής Ασφάλειας και Νέων Απειλών και κύριος ερευνητής του ΕΛΙΑΜΕΠ, Τριαντάφυλλος Καρατράντος.
Βλέπουμε στη Γαλλία και την Ισπανία δύο διαφορετικές αφετηρίες της κρίσης, την εκπαίδευση στη μία περίπτωση, τη στέγαση στην άλλη, αλλά πίσω τους μοιάζει να υπάρχει η ίδια γενιά που αισθάνεται ότι το μέλλον της γίνεται ολοένα πιο ακριβό και πιο αβέβαιο. Είναι αυτό ένα νέο πολιτικό ρήγμα στην Ευρώπη; Ναι, μπορούμε να μιλήσουμε για ένα ρήγμα που αφορά τη δυνατότητα πρόσβασης στο μέλλον. Η εκπαίδευση και η κατοικία είναι βασικές προϋποθέσεις για να αποκτήσει ένας νέος ανεξαρτησία, να εργαστεί και να δημιουργήσει οικογένεια. Όταν αυτές οι προϋποθέσεις γίνονται επισφαλείς, αμφισβητείται η ίδια η υπόσχεση της κοινωνικής προόδου: ότι η προσπάθεια μπορεί να οδηγήσει σε μια καλύτερη ζωή. Ωστόσο, δεν θα αντιμετώπιζα τη νεολαία ως ενιαίο πολιτικό σώμα. Οι κοινωνικές ανισότητες διαπερνούν και τις γενιές. Διαφορετικές δυνατότητες έχει ένας νέος με οικογενειακή περιουσία και διαφορετικές κάποιος που πρέπει να καλύπτει μόνος του κάθε ανάγκη. Η κοινή συνισταμένη των δύο χωρών είναι η αίσθηση ότι οι θεσμοί δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν αυτή την ανασφάλεια. Χρειάζεται όμως προσοχή στις εξομοιώσεις: μπορούμε να αναγνωρίσουμε κοινούς μηχανισμούς δυσαρέσκειας χωρίς να θεωρούμε τα κινήματα, τις κοινωνίες και τις πολιτικές συνθήκες ταυτόσημα. Αυτή είναι μια διάκριση που θεωρώ κρίσιμη και στην ανάλυση της πόλωσης. Στην Ισπανία, η στεγαστική κρίση βγήκε στον δρόμο, πέρασε μέσα από το κοινοβούλιο και τελικά συνδέθηκε με την απόφαση για πρόωρες εκλογές. Τι σημαίνει όταν ένα τόσο καθημερινό ζήτημα όπως το ενοίκιο μετατρέπεται σε ζήτημα επιβίωσης μιας κυβέρνησης; Σημαίνει ότι η καθημερινότητα γίνεται το ουσιαστικό μέτρο αξιολόγησης της πολιτικής. Ο πολίτης κρίνει την οικονομία από το αν μπορεί να πληρώσει το ενοίκιο, να διατηρήσει το σπίτι του και να σχεδιάσει τη ζωή του. Όταν η οικονομική πρόοδος δεν μεταφράζεται σε προσωπική ασφάλεια, η απόσταση ανάμεσα στο κυβερνητικό αφήγημα και την κοινωνική εμπειρία μεγαλώνει. Στην Ισπανία, η απόρριψη των στεγαστικών μέτρων και η ανακοίνωση πρόωρων εκλογών δείχνουν πώς ένα κοινωνικό πρόβλημα μπορεί να εξελιχθεί σε κρίση κοινοβουλευτικής στήριξης και πολιτικής νομιμοποίησης. Δεν θα απέδιδα, βέβαια, συνολικά την κυβερνητική κρίση αποκλειστικά στο ζήτημα της στέγασης. Το βαθύτερο ζήτημα είναι ποιος μπορεί να δώσει πειστικές και υλοποιήσιμες απαντήσεις-προγραμματικές δεσμεύσεις. Η κοινωνική οργή δεν εξασφαλίζει από μόνη της ούτε κοινοβουλευτική πλειοψηφία ούτε αποτελεσματική πολιτική. Οι εκλογές μπορούν να ανανεώσουν την εντολή, αλλά η εμπιστοσύνη θα κριθεί τελικά από το αποτέλεσμα: πιο προσιτή κατοικία και μεγαλύτερη ασφάλεια για όσους κινδυνεύουν να αποκλειστούν από αυτήν.
Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.
08.10.26
LiFO 08.10.26
9
Παίζοντας φτηνά παιχνίδια με το «χάος»
Αντί η σκέψη μας να ψάχνει πραγματικά πώς παράγεται η κοινωνική αποσταθεροποίηση, σκαλώνει σε εικόνες καταστροφής, μικραίνοντας έτσι την απόσταση από την άνετη συνδιαλλαγή με την ακροδεξιά και τους ανθρώπους της. απ ό τον νικόλ α σε βαστάκη
H γαλλική λέξη «bascule» σημαίνει τραμπάλα, ισορροπία και συγχρόνως αλλαγή και ανατροπή. Κάποιος «τραμπαλίζεται», ταλαντεύεται και γέρνει προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση. Παρακολουθώ εδώ και κάμποσο καιρό τα μικρά βίντεο του Γάλλου ιστορικού Γιοάν Σαπουτό (Johann Chapoutot), όπου επιχειρεί ασκήσεις ιστορικού στοχασμού στα ίχνη της δεκαετίας του ’30, μιλώντας όμως και για τη σημερινή συνθήκη. Αυτές τις μέρες κυκλοφόρησε μάλιστα το βιβλίο του με τον τίτλο La Bascule. Γερμανία 1933 (από τις εκδόσεις Gallimard), όπου ο ιστορικός εκθέτει τους καρπούς μιας ανάλυσης όπως ένας ερευνητής επιμελείται το αποδεικτικό του υλικό. Τι συνέβη από τα τέλη Ιανουαρίου του 1933, όταν ο Χίτλερ ορκίζεται καγκελάριος, μέχρι την Πράξη Εξουσιοδότησης τον Μάρτιο που μεταφέρει όλες τις εξουσίες στην κυβέρνηση; Και έπειτα, ποιο είναι το παρασκήνιο μέχρι την απαγόρευση όλων των αριστερών κομμάτων και την αυτοδιάλυση των αστικών πολιτικών δυνάμεων; Ο Σαπουτό εξιστορεί, με στοιχεία, πώς το ένα μετά το άλλο τα θεσμικά και επαγγελματικά κάστρα της αξιοσέβαστης αστικής Γερμανίας προσαρμόστηκαν και εν τέλει «τα βρήκαν» με τους ναζί – στηρίζοντας μάλιστα. Η Καθολική Εκκλησία, ενώσεις βιΑποθεώνοντας την ομηχάνων, πρυτανείες, επιστημονικά σωματεία και ο τεχνικός υποθετική πυγμή κόσμος θα προτιμήσουν, τελικά, τον Χίτλερ από την αριστερά. Οι φιλελεύθερες ελίτ –στη Γερμανία έχοντας πάντα μια ισχυρή του νόμου απέναντι σφραγίδα συντηρητικού εθνικισμού– θεώρησαν πως μπορούστα «κωλόπαιδα», ο σαν να απαλλαγούν από κόμματα, συνδικάτα και άλλες μορφές θεατής προετοιμάζεται, κοινωνικής αναταραχής, «χρησιμοποιώντας», κατά κάποιον τρόπο, τον Χίτλερ και τους ναζί. Οι ναζιστές, παρότι χοντροκομμέπροθερμαίνεται νοι και μη συμπαθείς, θα μπορούσαν να φέρουν τα πράγματα σχεδόν να προτιμήσει σε μια κατάσταση «ηρεμίας», μέχρι οι παραδοσιακές δυνάμεις τη Λε Πεν από τον να επανέλθουν στα πράγματα. Αυτό ήταν το αρχικό σενάριο, Μελανσόν, τους dress η ενδόμυχη ευχή και προσδοκία που κινητοποίησε ποικίλους παίκτες, από τους ηγέτες της ισχυρής αυτοκινητοβιομηχανίας code εθνορατσιστές μέχρι μια ορισμένη κομφορμιστική και ψοφοδεή διανόηση, στο της Εναλλακτικής για να αποδεχτούν την Führerprinzip. Ο Χάιντεγκερ θα φτάσει στο τη Γερμανία από την σημείο να ταυτίσει το νόημα του Είναι και της αυθεντικότητας με τον ίδιο τον Φίρερ. «Τουρκάλα» του Die Αυτό δεν σημαίνει πως δεν αντιστάθηκαν ή δεν μαρτύρησαν Linke. κιόλας μεμονωμένες προσωπικότητες, εκκλησιαστικοί παράγοντες ή εκπαιδευτικοί, ακόμα και μέλη της αριστοκρατικής στρατιωτικής κάστας. Όμως αυτό που έχει αποδειχθεί –και αποδεικνύεται και από τον Σαπουτό– είναι ότι το καθοριστικό γεγονός στην πολιτική είναι οι μεγάλες συγκλίσεις συμφερόντων και βλέψεων. Ανεξάρτητα από τις ηθικές φωνές λίγων γενναίων προσώπων ή ορισμένες πολιτικές ευαισθησίες, τα οργανωμένα συμφέροντα του επιχειρηματικού κόσμου και των άλλων γραφειοκρατικών σωμάτων «προτίμησαν» τον χιτλερισμό. Αυτό όμως που ενοχλεί και προκαλεί σχόλια για τις σκέψεις του Γιοάν Σαπουτό (ιδίως με τον τρόπο που εκφράζεται ο ίδιος στα βίντεο αυτά) δεν είναι τόσο οι ιστορικές του αναφορές όσο το ότι έρχεται στο παρόν για να φωτογραφίσει τον τρόπο με τον οποίο το σημερινό κυρίαρχο ρεύμα στα γαλλικά ΜΜΕ, στην ολιγαρχική επιχειρηματική πυραμίδα και στην ίδια τη γαλλική προεδρία (παράταξη Μακρόν) «παίζει», καιρό τώρα, με την άκρα δεξιά. Διαπιστώνουμε ότι θέματα, περιγραφές και συλλογιστικές της άκρας δεξιάς έχουν γίνει τυποποιημένα προϊόντα προς χρήση μεγάλων ακροατηρίων.
ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ
10
LiFO
Παρένθεση: βλέπω, ας πούμε, ορισμένους τίτλους και στην ελληνική ενημερωτική σφαίρα. «Χάος στη Γαλλία, βία και ταραχές», γράφουν. Από μια πολύμορφη, απλωμένη σε πολλές πόλεις κινητοποίηση μαθητών και άλλων κοινωνικών κατηγοριών, οι τίτλοι καρφώνονται στη λέξη-κλειδί που οδηγεί κατευθείαν τον φοβισμένο άνθρωπο (ιδίως της «μεσαίας τάξης») στην επιθυμία για αποκατάσταση της τάξης. Χάος. Σαν οι μαθητές, οι πυροσβέστες, τα συνδικάτα (που έχουν συμπαραταχθεί) στη Γαλλία να είναι κυρίως πράκτορες της διάλυσης και της εθνικής αποσταθεροποίησης. Σαν όλο το ρεπερτόριο της συλλογικής δράσης νεαρών παιδιών (που έχει και ακρότητες) να εξαντλείται στις καταστροφές και στις πιο θεαματικές εκδοχές παραβατικότητας. Ηθική κατακραυγή, ισλαμοφοβική γενίκευση και γελοιογραφική παραγνώριση όλων των αιτημάτων, των φωνών και της αγωνίας μιας γενιάς. Που έτσι κι αλλιώς, όπως είπε ο πολιτικός στοχαστής Πιερ Ροζανβαλόν, οι αγωνίες και οι ανάγκες της δεν αντιπροσωπεύονται πολιτικά. Μια τόσο συμβατική αφήγηση περί κοινωνικών συγκρούσεων προσφεύγει λοιπόν σε πιπεράτες ιστορίες νεανικής αλητείας ή «ισλαμιστικής εξέγερσης». Τα δημιουργικά στοιχεία της αφύπνισης των νέων που θέλουν να δείξουν την υποβάθμιση, τα κενά στα σχολεία τους, την κατάρρευση υποδομών, χάνονται κάτω από τη σωφρονιστική ρητορική του μπάχαλου. Είναι όμως αυτή η ρητορική, και ιδίως το να καθηλώνεται το βλέμμα κυρίως στις καταστροφές, που πολλαπλασιάζει τα ακροατήρια της άκρας δεξιάς. Γιατί ενισχύεται το συναίσθημα της μνησίκακης απόλαυσης όταν ένας τεραστίων διαστάσεων άνδρας των γαλλικών ΜΑΤ σφίγγει με επικίνδυνη λαβή τον λαιμό μιας κοπέλας. Αποθεώνοντας την υποθετική πυγμή του νόμου απέναντι στα «κωλόπαιδα», ο θεατής προετοιμάζεται, προθερμαίνεται σχεδόν να προτιμήσει στο τέλος τον Μπολσονάρο από τον Λούλα, τη Λε Πεν από τον Μελανσόν, τους dress code εθνορατσιστές της Εναλλακτικής για τη Γερμανία από την «Τουρκάλα» του Die Linke. Ο ίδιος θεατής-καταναλωτής stories βίας δεν αξιολογεί ως σοκαριστική την αστυνομική βαναυσότητα – αντιθέτως, την ενσωματώνει στον ψυχισμό του ως λύτρωση από το περιρρέον χάος. Μην έχουμε αυταπάτες. Τα πολιτικά φαινόμενα δεν δημιουργούνται μόνο ή κυρίως από τα επίσημα προγράμματα μιας πολιτικο-εκλογικής σκηνής ηλικιωμένων. Χτίζονται και από τον τρόπο που αναπαριστούμε την τάξη, την αταξία, τις κοινωνικές αλήθειες. Αντί η σκέψη μας να ψάχνει πραγματικά πώς παράγεται το χάος και ποιοι ακριβώς χορηγούν ισχυρές δόσεις κοινωνικής αποσταθεροποίησης, ένα πανικόβλητο βλέμμα σκαλώνει για άλλη μια φορά στον καμένο κάδο. Στέκεται, κατά βάση, εκεί. Έτσι, γίνεται όλο και πιο μικρή πια η απόσταση από την άνετη συνδιαλλαγή με την ακροδεξιά, τους ανθρώπους της και ιδίως τα λόγια της. Επιστρέφοντας στον Σαπουτό και στις έρευνές του για τις ρητές και άρρητες συμπαιγνίες που ενθρόνισαν το καθεστώς των ναζί, μπορούμε, τηρουμένων των αναλογιών, να βρούμε αντιστοιχία με το σήμερα: ο τρόπος που αντιμετωπίζουν τις κρίσεις –από μια βίαιη και δίχως κανόνες τεχνολογική αλλαγή ως τα ενεργειακά, τη δημογραφική κρίση και το μεταναστευτικό– οι φιλελεύθερες ελίτ είναι σαν να επιλέγουν την παράδοση των κλειδιών της «αντιπροσώπευσης» σε ό,τι ονομάζεται κατ’ ευφημισμό «δεξιός λαϊκισμός». Αρκεί δηλαδή να μην αλλάξει κάτι ουσιαστικό, αρκεί να μείνουν τα πράγματα κλειδωμένα στη φανταστική τους σταθερότητα. Ωσότου να στραφούν και εκλογικά προς την πλευρά του φαιού.
08.10.26
LiFO 08.10.26
11
Υποκρισίας εγκώμιον
Φίλιππος Καμπούρης
Αν υποθέσουμε ότι η υποκρισία διασφαλίζει τους κανόνες στο πεδίο της πολιτικής και την αποτελεσματικότητά της, ο Τραμπ κατάφερε να καταλύσει και αυτό το όριο, φέρνοντάς μας ένα βήμα πιο κοντά στην αναρχία.
Πατρίς, ληστεία, οικογένεια.
απ ό τον δημήτρη π ολ ι τάκη
ΦΑΓΙΟΥΜ
12
LiFO
απ ό τ ο ν κ ώ σ τα α να γ ν ω σ τ ό π ουλο
«Η υποκρισία είναι μια προνομιούχα κακία (vice) που κλείνει το στόμα ολωνών», υποχρεώνει ο Μολιέρος τον Δον Ζουάν να πει, «μια κακία της μόδας», «όλες οι κακίες της μόδας θεωρούνται αρετές» και «ο ρόλος του ενάρετου άντρα είναι ο καλύτερος από όλους τους ρόλους που μπορεί κανείς να υποδυθεί σήμερα». Δίχως προσωπείο και κόμπλεξ, ο ταρτουφισμός επιτίθεται μετωπικά στα άγια των αγίων της ηθικής. Η ανηλεής επίθεση στοχεύει την Εκκλησία, τον τότε οιονεί μονοπωλιακό θεματοφύλακα της ηθικής, που ανέκαθεν θεωρούσε την υποκρισία ασυγχώρητη αμαρτία και περιφρονούσε τον υποκριτή, διότι κρύβει επιμελώς τις ενδότερες σκέψεις του προκειμένου να εξαπατήσει και να βλάψει τον πλησίον του. «Ουαί υμίν, γραμματείς και Φαρισαίοι υποκριταί», λέει ο Ιησούς (Λουκάς 11:44). Υποκριταί, δηλαδή ηθοποιοί στον «καλύτερο από όλους τους ρόλους», που διαπρέπουν στη θεατρική «υπόκρισιν» –τον ετυμολογικό γεννήτορα της υποκρισίας– φορώντας πάλι θεατρικά μια μάσκα (persona) για να προσποιηθούν άλλο από αυτό που είναι. Εντούτοις, αυτές οι θρησκευτικές διαμάχες, που πέρασαν με την ίδια ένταση στις σύγχρονες ιδεολογικές συγκρούσεις, δεν είναι το μείζον στις σύγχρονες φιλελεύθερες δημοκρατίες. Η υποκρισία είναι μεν πανταχού παρούσα, ασφαλώς παραμένει καταδικαστέα, αλλά η Τζούντιθ Σκλαρ στο Ordinary Vices (1984) της μας παροτρύνει να σταματήσουμε να της δίνουμε μεγάλη σημασία και να σπαταλάμε πολύ χρόνο ασχολούμενοι μαζί της, αφού οι πολιτικοί στοχοποιούνται εύκολα, επειδή κατά κανόνα κάνουν συμβιβασμούς. Παράλληλα, το παράδοξο της φιλελεύθερης δημοκρατίας είναι ότι ενθαρρύνει την υποκρισία, διότι η πολιτική της πειθούς απαιτεί, όπως γνωρίζουμε ήδη από τον Αριστοτέλη, έναν ορισμένο βαθμό υποκρισίας εκ μέρους όλων των ομιλητών. Κυρίως, δεν πρέπει να προσπερνάμε εύκολα το σχεδόν αδιαμφισβήτητο γεγονός: «Είναι ευκολότερο να διασύρεις τον χαρακτήρα ενός αντιπάλου εκθέτοντας την υποκρισία του, παρά να δείξεις ότι οι πολιτικές του πεποιθήσεις είναι εσφαλμένες». Με τον ακροδεξιό λαϊκισμό, αυτή η εύθραυστη ισορροπία ανατρέπεται, παρότι οι πολίτες ανέχονταν, εντός ορισμένων ορίων πάντα, ακόμη και την ιδέα ότι οι πολιτικοί ούτε λένε αυτό που εννοούν ούτε εννοούν αυτό που λένε. Οι φασιστικές ιδέες βρήκαν πρόθυμο ακροατήριο σε όσους ήθελαν να ακούσουν ότι ο κόσμος μας είναι σάπιος, τα περί ηθικών αξιών σκέτη κοροϊδία, το σωστό και το λάθος αυταπάτη. Ο Τραμπ κατέλυσε αυτά τα ταμπού, ενθουσιάζοντας τα ακροατήριά του με την «ειλικρίνειά» του, δηλαδή με τον καθαγιασμό της ωμότητας και τα βρεφονηπιακής απλοϊκότητας σχόλια αναμασώντας παλιές ιδέες: ο κόσμος μας είναι χωρισμένος σε «φίλους και εχθρούς» (Καρλ Σμιτ)· Το παράδοξο της υπάρχουν μόνο «νικητές και ηττημένοι» και οι άνθρωποι πρέπει φιλελεύθερης να «πετάξουν τη μάσκα της υποκρισίας», όπως περιέγραψε τον δημοκρατίας είναι φασισμό η Χάνα Άρεντ. Προφανώς, αυτές οι ιδέες προορίζονται για εσωτερική και εξωότι ενθαρρύνει την τερική χρήση, εμείς πάντως τις βλέπουμε ξεκάθαρα στις διεθνείς υποκρισία, διότι η σχέσεις. Ο αναπληρωτής προσωπάρχης του Λευκού Οίκου, Στίβεν Μίλερ, δεν θα μπορούσε να είναι πιο ωμός (CNN, 5/1/2026): πολιτική της πειθούς «Ζούμε σε έναν κόσμο στον οποίο μπορείς να μιλάς όσο θέλεις για απαιτεί, όπως διεθνείς ευγένειες και όλα τα άλλα, αλλά ζούμε σε έναν κόσμο, στον πραγματικό κόσμο, που κυβερνιέται από την ισχύ, η οποία γνωρίζουμε ήδη από με τη σειρά της κυβερνιέται από τη βία, και αυτή από την εξουσία. τον Αριστοτέλη, έναν Αυτοί είναι οι σιδηροί νόμοι του κόσμου από την αρχή του χρόορισμένο βαθμό νου». Τρεις μέρες αργότερα, ο Τραμπ δεν άφησε την παραμικρή σκιά («The New York Times», 8/1/2026). Το μόνο που ελέγχει την υποκρισίας εκ μέρους εξουσία του είναι η δική του ηθική: «Είναι το μόνο πράγμα που όλων των ομιλητών. μπορεί να με σταματήσει… Δεν χρειάζομαι το Διεθνές Δίκαιο». Και το επιστέγασμα ήρθε από τον ίδιο: η Ουκρανία πρέπει να συνάψει συμφωνία για να τερματιστεί ο πόλεμος, επειδή «η Ρωσία είναι μεγάλη δύναμη, ενώ η Ουκρανία δεν είναι» (Reuters, 17/8/2025). Με τον Τραμπ καταλύεται η έσχατη γραμμή άμυνας της αρετής, όπως μας την περιέγραψε ευφυέστατα ο Λα Ροσφουκό: «Η υποκρισία είναι ο φόρος τιμής που αποτίει η κακία στην αρετή». Κανένας δεν πίστευε ότι το Διεθνές Δίκαιο και οι θεσμοί του ήταν η πανάκεια για την επιβολή διεθνούς έννομης τάξης. Ωστόσο, σε έναν άναρχο κόσμο λειτουργούσαν ως έναν βαθμό σαν αμορτισέρ και βαλβίδες αποσυμπίεσης των εντάσεων. Με άλλα λόγια, η υποκρισία κρατούσε ζωντανό το δίκαιο και τις αξίες. Η μετονομασία του υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ σε υπουργείο Πολέμου, μια παραδιαστολή που αντικαθιστά έναν ευφημισμό –μια υποκριτική φιλοφρόνηση στην αρετή– με δυσφημισμό, καταδεικνύει την αδιαφορία του Τραμπ για την κακία. Αν αυτό θεωρηθεί ψιλά γράμματα, η πλήρης αδιαφορία του να διατυπώσει μια ελάχιστα συνεκτική δικαιολογία για την επίθεσή του εναντίον του Ιράν είναι κολοσσιαία. Ούτε το Διεθνές Δίκαιο ούτε οι υποστηρικτικοί του θεσμοί μπορούν να επιβιώσουν, όταν σπάσει η τελευταία γραμμή άμυνας της αρετής. Είτε αυθεντική είτε υποκριτική, η απόδοση του φόρου τιμής στην αρετή είναι το ελάχιστο προαπαιτούμενο για να μη βυθιστούμε στη βαναυσότητα του «πόλεμος όλων εναντίον όλων».
ΝΕΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
Καθηγητής (αφ.), Πολυτεχνείο Ξάνθης ΔΠΘ
Για πολλά τον είχα (όλα σκοτεινά), αλλά όχι για αρχηγό σπείρας… Κι όμως, κατόπιν επισταμένων ερευνών, οι αρχές προέβησαν χθες στη σύλληψη του 45χρονου τηλεπαρουσιαστή και πολιτευτή, της συζύγου του και ακόμη έξι ατόμων, οι οποίοι κατηγορούνται για τη λειτουργία κυκλώματος που εξαπατούσε συστηματικά τον ΕΦΚΑ, προκαλώντας ζημιά εκατομμυρίων ευρώ στο Δημόσιο. Πιο πολύ σε serial killer φέρνει πάντως, παρά σε εγκέφαλο οικονομικού εγκλήματος… Είναι σίγουρα διαφορετική φυσιογνωμία και περίπτωση από τον Μένιο Φουρθιώτη, ας πούμε. Ο Φίλιππος Καμπούρης είναι εκείνος ο αόρατος, απομονωμένος συμμαθητής με το μοχθηρό βλέμμα στο βάθος της τάξης που τον ξαναείδες έπειτα από χρόνια στην τηλεόραση ως επιφανή εκπρόσωπο της δεύτερης γενιάς «επιμελητών» του τρελού θηριοτροφείου που βασίλευε στη μεταμεσονύκτια ζώνη. Σκουπίδια και μαργαριτάρια… Στην πρώτη φάση της καριέρας του άρμεγε αργά κάθε βράδυ προσωπικότητες του πολυέστερ περιθωρίου, όπως ο αείμνηστος Γιώργος Σταυρόπουλος («Μίστερ Μπούτια») ή ο «Εθνικός Σταρ» Ανδρέας Ευαγγελόπουλος, μεταξύ διάφορων άλλων «καλτ» μορφών, όπως η Έφη Θώδη ή η Ελένη Λουκά. Βασισμένο στις στημένες ακρότητες του διαβόητου αμερικανικού σόου του Τζέρι Σπρίνγκερ, το νυχτερινό βαριετέ περιλάμβανε άγριες έριδες, ουρλιαχτά, χαστούκια, συμπλοκές, ακόμα και εξορΟ Φίλιππος Καμπούρης κισμούς. Πάρις Χίλτον εναντίον «Μίστερ είναι εκείνος ο αόρατος, Μπούτια»… Σε μια από τις εκπομπές του είχε στήσει, μαζί με τον «Εθνικό Σταρ», απομονωμένος κι ένα πάρτι, ζωντανά στον αέρα, για τα συμμαθητής με το γενέθλια της διάσημης κληρονόμου και μοχθηρό βλέμμα τρας ιέρειας Πάρις Χίλτον, με τη διαβεβαίωση προς το κοινό ότι από στιγμή σε στο βάθος της τάξης στιγμή θα συνδέονταν τηλεφωνικά με που τον ξαναείδες την ίδια, κάτι που ποτέ δεν συνέβη. Ίσως έφταιγε η διαφορά της ώρας. έπειτα από χρόνια Είδες η τρας TV; Ναι, είδαμε και την στην τηλεόραση ως κανονική. Ο ίδιος πάντως είδε ότι οι επιφανή εκπρόσωπο εποχές είχαν αλλάξει και από το «αγνό» βαριετέ τού τρας πέρασε στο «αποκατης δεύτερης γενιάς λυπτικό» ρεπορτάζ και στις γκρίζες ζώ«επιμελητών» του νες της ενημέρωσης. Η «ψέκα» ως performance art… Κοτρελού θηριοτροφείου ρυφαία «ενημερωτική» στιγμή του ήταν που βασίλευε στη όταν, προκειμένου να πείσει το κοινό για τις απόκοσμες παρενέργειες του εμβομεταμεσονύκτια ζώνη. λιασμού για τον Covid, παρουσίασε ζωντανά στην εκπομπή του («Στη φόρα») ένα μοναδικό πείραμα, τοποθετώντας πάνω στο (εμβολιασμένο) χέρι του διάφορα μεταλλικά αντικείμενα, τα οποία φαίνονταν να κολλάνε στο δέρμα του σαν μαγνήτης, χωρίς να πέφτουν, μέχρι να τα απομακρύνει ο ίδιος. Μα πώς έφτασε να γίνει η «φωνή του λαού»; Εύκολο στις μέρες μας. Ένα «πατρίς, θρησκεία, οικογένεια» αρκεί, στη σύγχρονη εκδοχή του, με όλο το εθνικιστικό, ρατσιστικό, χριστιανοταλιμπάν παραλήρημα που το συνοδεύει. Από το σκουπιδαριό της τηλεόρασης στα ακροδεξιά παραμάγαζα… Στη μέχρι τώρα πολιτική σταδιοδρομία του, ο Φίλιππος Καμπούρης έχει εκλεγεί δημοτικός σύμβουλος Πειραιά, ενώ διεκδίκησε επίσης και τη δημαρχία στον δήμο ΚερατσινίουΔραπετσώνας. Έχει βάλει επίσης υποψηφιότητα με το κόμμα του Κυριάκου Βελόπουλου, ενώ ανακηρύχτηκε και πρόεδρος του ΛΑΟΣ, επιχειρώντας να ανανεώσει το brand του κόμματος που ίδρυσε ο Γιώργος Καρατζαφέρης και ανέδειξε τόσα πολιτικά ταλέντα στον χώρο της «εναλλακτικής» δεξιάς. Έγινε και στόχος τζιχαντιστών, λέει… Έτσι λέει. Τον Αύγουστο που μας πέρασε κατήγγειλε απόπειρα δολοφονίας «από έναν ακραίο Ισλαμιστή, τζιχαντιστή, ο οποίος πήγε να μου αφαιρέσει τη ζωή με ένα μαχαίρι στο χέρι, φωνάζοντας “είμαι μουσουλμάνος, θα σε σκοτώσω”. Η Παναγία και ο Χριστούλης μας με προστάτευσαν και με έσωσαν… Στην Ελλάδα του 2026 κινδυνεύουμε». Πράγματι, αλλά όχι από τους «τζιχαντιστές». Στην πιο πρόσφατη εκλογική του κάθοδο, με στόχο την περιφέρεια Αττικής, ο Φίλιππος Καμπούρης τιμήθηκε με περίπου 40.000 ψήφους.
08.10.26
LiFO 08.10.26
13
Όταν ο καφές γίνεται εμπειρία Το illy Cube έφερε το «Why We Make It» στην καρδιά της Αθήνας. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καφέ, η παγκόσμια καμπάνια «Why We Make It» ζωντάνεψε στην Πλατεία Συντάγματος, προσκαλώντας μας να ανακαλύψουμε όλα τα «γιατί» που κάνουν τον illy μοναδικό.
14
LiFO
08.10.26
Ο
καφές αποτελεί ήδη αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, και χάρη στην παγκόσμια καμπάνια «Why We Make It» είχαμε την ευκαιρία να ανακαλύψουμε όλα τα «γιατί» που κάνουν κάθε φλιτζάνι illy ξεχωριστό. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Καφέ, το illy Cube επέστρεψε στην πλατεία Συντάγματος, προσκαλώντας το κοινό σε μια διαδραστική εμπειρία αφιερωμένη στον κόσμο του καφέ. Ολοκληρώνοντας το φετινό ταξίδι του σε διαφορετικές πόλεις της Ελλάδας –με σταθμούς τη Θεσσαλονίκη και τη Λάρισα–, ο χαρακτηριστικός κόκκινος κύβος επέστρεψε στην καρδιά της πρωτεύουσας με μια ακόμη πιο ολοκληρωμένη εμπειρία, που συνδύαζε αρώματα, γεύσεις, γνώση, τέχνη και παιχνίδι.
Στο ευρύτερο επικοινωνιακό πλάνο της καμπάνιας συμμετείχε και η Ηλιάνα Παπαγεωργίου, μέσα από ειδικά διαμορφωμένο περιεχόμενο που ανέδειξε τη φιλοσοφία του «Why We Make It». Φεύγοντας από το illy Cube, γεμάτοι αρώματα, γεύσεις και νέες γνώσεις, είχαμε την αίσθηση ότι γνωρίσαμε λίγο καλύτερα όλα όσα βρίσκονται πίσω από μια αγαπημένη καθημερινή συνήθεια. Και, κυρίως, ανακαλύψαμε τα «γιατί» που κάνουν τον καφέ illy ξεχωριστό: την προσήλωση στην ποιότητα, την τεχνογνωσία, την καινοτομία, τη δημιουργικότητα και την τέχνη που συναντιούνται σε κάθε φλιτζάνι.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.
ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΟΝΤΑΣ ΤΑ «ΓΙΑΤΙ» ΣΤΟ CUBE WALL Το ταξίδι μας μέσα στο illy Cube ξεκίνησε από το Cube Wall, το κεντρικό σημείο της εμπειρίας: μια εντυπωσιακή διαδραστική εγκατάσταση αποτελούμενη από κύβους, τους οποίους μπορούσαμε να περιστρέψουμε και να εξερευνήσουμε, ανακαλύπτοντας πληροφορίες για όλα όσα βρίσκονται πίσω από κάθε φλιτζάνι illy. Από την επιλογή της πρώτης ύλης και την τεχνογνωσία έως την καινοτομία, τη βιωσιμότητα και το πάθος των ανθρώπων του illy, κάθε πλευρά του Cube Wall αποκάλυπτε και ένα διαφορετικό «γιατί». Μάθαμε, μεταξύ άλλων, περισσότερα για τους αυστηρούς ποιοτικούς ελέγχους που πραγματοποιούνται σε κάθε στάδιο, για την αξιολόγηση των αρωμάτων και για τη σχολαστική διαδικασία επιλογής των κόκκων – μικρές αλλά ουσιαστικές λεπτομέρειες που συνθέτουν τη διαδρομή προς το τελικό φλιτζάνι.
ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΩΝ ΑΡΩΜΑΤΩΝ ΣΤΟ AROMA EXPERIENCE Η δεύτερη στάση μάς οδήγησε σε ένα πολυαισθητηριακό ταξίδι στον κόσμο των αρωμάτων του καφέ. Μπροστά μας βρίσκονταν δοχεία με διαφορετικές αρωματικές νότες: κάποιες πιο αναμενόμενες, όπως το κακάο, η καραμέλα και τα μπαχαρικά, και άλλες πιο απρόσμενες, όπως το φρυγανισμένο ψωμί, το τριαντάφυλλο και η αμυγδαλόπαστα. Οι illy experts, πιστοποιημένοι από το Università del Caffè, μας καθοδήγησαν στην εμπειρία, εξηγώντας πώς κάθε άρωμα συμβάλλει με τον δικό του τρόπο στη συνολική γευστική ταυτότητα του illy blend.
Η ΓΕΥΣΗ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΙ ΣΤΟ TASTING EXPERIENCE
Το illy Cube ανέδειξε τον κόσμο του καφέ μέσα από τη γνώση, τη γεύση, τα αρώματα, την τέχνη και τη διαδραστική συμμετοχή του κοινού.
Έχοντας ήδη γεμίσει με νέες πληροφορίες και αρώματα, ήρθε η στιγμή να περάσουμε στο επόμενο στάδιο: τη γευστική δοκιμή. Η εμπειρία ξεκίνησε με το illy Classic Blend, το οποίο δοκιμάσαμε καταγράφοντας τις προσωπικές μας εντυπώσεις σε ειδική κάρτα – από την οξύτητα και τη γλυκύτητα έως τις αρωματικές νότες που ξεχώριζαν περισσότερο. Στη συνέχεια, οι baristas μάς ετοίμασαν τον illy Arabica Selection Brazil Cerrado Mineiro, έναν καφέ που συνδέει τη γευστική εμπειρία με τη φιλοσοφία της αναγεννητικής γεωργίας. Σε αυτό το σημείο μάς περίμενε ακόμη μία δημιουργική λεπτομέρεια: τα χάρτινα ποτήρια είχαν φιλοτεχνηθεί από φοιτητές της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, υπογραμμίζοντας τη διαχρονική σχέση του illy με την τέχνη και τη δημιουργικότητα. Βγαίνοντας από το illy Cube, η εμπειρία συνεχιζόταν με ένα Coffee Quiz, όπου μπορούσαμε να δοκιμάσουμε τις γνώσεις μας γύρω από τον καφέ, αλλά και με ένα Memory Game, μέσα από το οποίο οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να διεκδικήσουν illy branded δώρα.
ΜΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΠΟΥ ΑΠΛΩΘΗΚΕ ΣΕ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΠΟΛΗ Η εμπειρία, όμως, δεν περιορίστηκε στην πλατεία Συντάγματος. Παράλληλα με το illy Cube, η καμπάνια επεκτάθηκε στο δίκτυο συνεργαζόμενων HORECA σημείων της Αθήνας, μέσα από branded υλικό, digital content και στοχευμένες in-store activations. Με αυτόν τον τρόπο, τα cafés όπου το κοινό απολαμβάνει καθημερινά τον καφέ illy λειτούργησαν ως φυσική προέκταση της κεντρικής ενέργειας, μεταφέροντας το πνεύμα της καμπάνιας σε ακόμη περισσότερα σημεία της πόλης.
LiFO 08.10.26
15
TAL K OF THE TOWN
46' με τoν
Βενσάν Κασέλ σ υνεντ ευξ η: θ οδω ρή σ κ ουτ σογ ι αννόπουλοσ φ ω τ ογ ραφ ι εσ : π αρι σ ταβι τια ν
Ο Γάλλος ηθοποιός βρέθηκε στην Αθήνα για την πρεμιέρα της «Θυσίας», της νέας ταινίας του Ρομέν Γαβρά στην οποία πρωταγωνιστεί, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας γυρίστηκε στα λατομεία του Βώλακα στη Δράμα. Μιλάει στη LiFO για την ταινία, τον Ελληνογάλλο σκηνοθέτη αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο βλέπει τη ζωή και την τέχνη του.
16
LiFO
08.10.26
LiFO 08.10.26
17
TAL K OF THE TOWN 46 λεπτά με τον Βενσάν Κασέλ προσπαθώντας να κρατήσει μια υγιή καλλιτεχνική απόσταση από τους ιδεολογικούς φόβους που περιγράφει στις ταινίες του για να αποτυπώσει αιχμηρά τον παραλογισμό που ζούμε, ο Ρομέν Γαβράς ειλικρινά πιστεύει πως όλοι μας «χορεύουμε στην άκρη ενός ηφαιστείου», όπως η τρομοκράτισσα σε μια χαρακτηριστική σκηνή της Θυσίας – «δεν είναι απαραίτητα κακό, ή όσο επικίνδυνο φαίνεται», όπως προσθέτει. Στο πρώτο του γύρισμα επί ελληνικού εδάφους, πριν από οκτώ χρόνια, ο Γάλλος σκηνοθέτης είχε επιλέξει το λατομείο του Διονύσου Αττικής. Μαγεύτηκε από τον χώρο αλλά και από τον μεγαλοπρεπή συμβολισμό της ύβρεως: άνθρωποι που σκάβουν τη γη για να χτίσουν μνημεία μεγαλύτερα κι από τον ίδιο τον Θεό. Τώρα, για τη νέα του ταινία βρέθηκε στο αντίστοιχο λατομείο μαρμάρου στον Βώλακα της Δράμας, σε ένα φυσικό σκηνικό που αποκτά διεθνή προβολή και διαμορφώθηκε ειδικά για τις ανάγκες των γυρισμάτων – με όλες τις απαραίτητες παρεμβάσεις να πραγματοποιούνται τηρώντας αυστηρά τους κανόνες ασφαλείας. Σκοπός του Ελληνογάλλου σκηνοθέτη, όταν επέλεγε το συγκεκριμένο σημείο για μία από τις μεγαλύτερες σκηνές της παραγωγής, ήταν να φιλοξενήσει ένα γκαλά δισεκατομμυριούχων που «κανείς δεν ξέρει ακριβώς τι προσπαθούν να σώσουν και γιατί βρίσκονται εκεί». Ήταν από την αρχή στις προθέσεις του Γαβρά να κάνει γυρίσματα στην Ελλάδα, και το πραγματοποίησε, με εξαίρεση ένα location στη Βουλγαρία που του άρεσε πολύ και κάποιες σκηνές «ηφαιστειακές» στην Ισλανδία, κι αν πρέπει να ψυχαναλύσει το έργο του μέχρι τώρα, βλέπει μια ασυνείδητη τάση να εξετάζει την ανδρική τοξικότητα και τη σύγχυση του αρσενικού. Παραδέχεται αναδρομικά πως οι γυναίκες λείπουν από τους πρωταγωνιστικούς ρόλους, ίσως γι’ αυτό να διορθώνει την παράλειψη με τη δυναμική παρουσία της Άνια Τέιλορ Τζόι στο επίκεντρο του οικολογικού χαμού στη Θυσία. Με ταλέντο ταχυδακτυλουργού στην εικόνα, έτσι ώστε οι ανεξάρτητες ταινίες του να μη χρειάζεται να γίνουν στο Χόλιγουντ που «έχει την τάση να αφομοιώνει και να εξαφανίζει τη φωνή και τον εξωτισμό των σκηνοθετών» αλλά να έχουν την όψη μεγάλης παραγωγής, και δύναμη στις ιδέες του, χάρη στην οποία έπεισε τον Κρις «Captain America» Έβανς, τη Σάλμα Χάγιεκ, την Charlie XCX και τον Τζον Μάλκοβιτς –πρόκειται για ένα διαγώνιο καστ ποικιλίας και πλουραλισμού–, ο γιος του δημιουργού τού Ζ διαμόρφωσε το γούστο του από την ποπ κουλτούρα και την αισθητική του MTV και έφτιαξε «υπόληψη» με τα βίντεο και το knack του για έντονες οπτικοακουστικές εμπειρίες, προτού περάσει στην παραδοσιακή αφήγηση. Πάντα μαζί του, συνοδοιπόρος και συνένοχος στο όραμά του, είναι ο Βενσάν Κασέλ, φίλος από τα παλιά, παραγωγός στην πρώτη του ταινία, πρόθυμος να τον ακολουθήσει στην τρέλα των σχεδίων του, ακόμη και την τελευταία στιγμή, όπως μου εκμυστηρεύεται. Κάθονται μαζί για μια συνέντευξη στην Αθήνα, την επομένη της πανελλήνιας πρεμιέρας στη Στέγη, και είμαι αρκετά περίεργος να μάθω τις απαρχές της μακρόχρονης συνεργασίας των γιων δύο πατεράδων με έντονη καλλιτεχνική προσωπικότητα. — Πώς γνωριστήκατε με τον Ρομέν; Τον γνώρισα όταν ήταν ακόμη 15-16 χρονών. Ο Ρομέν συγκατοικούσε με τους φίλους του σε ένα διαμέρισμα, τον Κιμ Σαπιρόν, τον Τουμανί Σανγκαρέ και τον Λατζ Λι, την ομάδα που κάποια στιγμή ονόμασαν Kourtrajmé. Στην ίδια πολυκατοικία έμενε ο Ματιέ Κασοβίτς, που ήταν επίσης φίλος μου, αλλά και ο Κρις Μαρκέρ – ναι, ο θρυλικός Κρις Μαρκέρ έμενε ρετιρέ! Εκείνη την περίοδο δούλευα πολύ με τον Κασοβίτς, γυρίσαμε και το Μίσος μαζί, και συναντούσα τον Ρομέν στους διαδρόμους – λίγο αργότερα κάναμε την πρώτη μικρού μήκους του και η φιλία μας δημιουργήθηκε πολύ φυσικά. — Αν και τον Κώστα Γαβρά τον θεωρούν Γάλλο στην Ελλάδα και Έλληνα στη Γαλλία, πώς βιώσατε την ενηλικίωσή σας ως γιοι διασημότατων ανδρών του κινηματογράφου στη Γαλλία, που ακολουθήσατε αμφότεροι το ίδιο επάγγελμα με εκείνους; Ο δικός μου πατέρας, που ήταν ηθοποιός αλλά και χορευτής, μου προσέφερε το δώρο της κίνησης. Από ένα σημείο κι έπειτα ξεκίνησα μαθήματα κουνγκ φου και καποέιρα, πήγα σε σχολή τσίρκου και ασχολήθηκα με τη συμπεριφορά του σώματος πιο εμπεριστατωμένα. Πολύ συχνά, όταν έχουμε γονείς που μας καθορίζουν έντονα με το επάγγελμά τους, κάνουμε ό,τι μπορούμε για να απομακρυνθούμε εντελώς από αυτό, αλλά πάντα επιστρέφουμε στο ίδιο σημείο. Στην πραγματικότητα, είμαστε όλοι τα παιδιά των γονιών
18
LiFO
μας, όσο κι αν προσπαθούμε να αποκολληθούμε. Όσο περνά ο καιρός συνειδητοποιώ όλο και περισσότερο πόσο σημαντικό είναι να έχουμε γονείς που ασχολούνται με οτιδήποτε εμπλουτίζει το πνεύμα και ενθαρρύνει τη δημιουργικότητα, με την προϋπόθεση να το κάνουν με χαρά. Βλέπω και στα δικά μου παιδιά, που δουλεύουν τη φαντασία τους και ετοιμάζονται να διαγράψουν τη δική τους πορεία, την ελευθερία σκέψης που τους προσφέρει η δημιουργικότητα. — Αναφέρατε τον κυνισμό της ελίτ απέναντι στον φανατισμό των απελπισμένων, μιλώντας για τη «Θυσία» στο ελληνικό κοινό που ήρθε στην πρεμιέρα. Ακριβώς αυτό ήταν το pitch της ταινίας που βρήκαμε στα γυρίσματα, ο συνοπτικός ορισμός του νοήματός της. Νομίζω πως είναι προφανές: το υπαρξιακό αδιέξοδο των τρομοκρατών μεταφέρεται στη θρησκευτική λατρεία του ηφαιστείου. Είναι άνθρωποι έτοιμοι για τον απόλυτο ριζοσπαστισμό στο όνομα της σωτηρίας, στην υπηρεσία ενός ανώτερου σκοπού. — Εσάς τι σας φοβίζει στη σύγχρονη κοινωνία; Η ιδεολογική σύγχυση, η ασύδοτη κερδοσκοπία, η παράλυση της μάζας με σκοπό να αναπτυχθούν καταστάσεις που αγνοούμε και που δεν γνωρίζουμε από πού προέρχονται. Ο έλεγχος του κόσμου βασικά, που έχει ως αποτέλεσμα την αποδυνάμωση της συλλογικής σκέψης. — Όταν συναντηθήκαμε πρόσφατα στις Κάννες, αναφέρατε την επιθυμία ως το νούμερο ένα κίνητρο για σας. Πώς την εννοείτε; Κυρίως ως περιέργεια και φιλομάθεια. Να ερωτευθείς, να γυρίσεις ταινίες, να ταξιδέψεις, να διδάξεις τα παιδιά σου, να κάνεις σέρφινγκ! Όταν δεν επιθυμείς, βαριέσαι ή πεθαίνεις. Όλα αυτά με απασχολούν στο σήμερα. Κι επειδή ο χρόνος είναι σχετικός και ενδεχομένως σε λίγο να μη ζούμε ή να βρισκόμαστε ανάμεσα σε πολλούς ανθρώπους και να μην κάνουμε τίποτε ουσιώδες, ή μπορεί κάποιος να πιστεύει πως δεν είναι δυνατόν να τα προλάβεις όλα, το κόλπο είναι να ελευθερωθείς από τα δεσμά του, να μην τον σκέφτεσαι. Όλα γίνονται αμέσως! — Καταστρώνετε κινηματογραφικά σχέδια; Ποτέ δεν είχα όνειρα και φιλοδοξίες για κάτι συγκεκριμένο. Αυτό που με ενδιαφέρει αλλά και με συναρπάζει στον χώρο είναι ότι δεν έχω την παραμικρή ιδέα για το τι θα μου συμβεί και τι ακριβώς θα προκύψει έπειτα από λίγο. Ζω για την έκπληξη. Είμαι κάπου, χτυπάει το τηλέφωνο, είναι ο Ρομέν και σε λίγες μέρες βρίσκομαι στο χείλος ενός ηφαιστείου. Έτσι ξαφνικά συνέβη στ’ αλήθεια με τη Θυσία. Ο κόσμος δεν αντιλαμβάνεται πλήρως πόσο χαοτικές είναι οι καταστάσεις στο σινεμά, ακόμη και σε ταινίες λεπτομερώς σχεδιασμένες, με μεγάλο προϋπολογισμό. Το ταλέντο ενός σκηνοθέτη και ενός παραγωγού έγκειται στο να καταφέρουν να υλοποιήσουν το σενάριο και μετά να μοντάρουν όλο το υλικό. Είναι πέρα από τη λογική και την οργάνωση όλο αυτό. — Υπάρχει κρίσιμη καμπή στη ζωή σας, το σημείο before and after του Βενσάν όπως τον γνωρίζουμε; Σίγουρα ναι. Πέρασα το μεγαλύτερο μέρος της εφηβικής μου ηλικίας εσώκλειστος σε σχολεία και κολέγια και όταν έφτασα στο Παρίσι είπα στον εαυτό μου πως πρέπει να αποδράσω από τη φυλακή. Γράφτηκα σε σχολή τσίρκου, έμαθα τεχνικές και βγήκα στους δρόμους για να κάνω ακροβατικά, κόλπα με καρέκλες και σόου ως κλόουν. Δεν ήταν οικονομικό το θέμα, γιατί έβγαζα απλώς τα προς το ζην, αλλά η επαφή με το κοινό ήταν άμεση και εποικοδομητική. Το ουσιαστικό κέρδος ήταν ότι έγινα κύριος του εαυτού μου, πήρα τη ζωή στα χέρια μου. Το καλύτερο σχολείο! — Πιστεύετε κάπου; Στη δύναμη του σινεμά για παράδειγμα; Θα συμφωνήσω με τον Ρομέν ότι το να γυρίσεις μια ταινία σε πείσμα των δυσκολιών, με φόντο τα στοιχεία της φύσης και βασικό θέμα την προσπάθεια ενός ανθρώπου να αλλάξει τον κόσμο αφού πρώτα σώσει την ψυχή του, είναι ένα ειλικρινές άλμα στο κενό και μια πράξη πίστης, αν και έχω να προσθέσω πως για μένα η πίστη είναι ο τρόπος να «διαβάσεις» την πραγματικότητα. Όλα είναι τόσο παράλογα και τρελά και τόσο πέρα από την αντίληψή μας, που χρειαζόμαστε ένα ζευγάρι γυαλιά για να διακρίνουμε τι γίνεται. Άλλος διαλέγει τα γυαλιά της θρησκείας, άλλος της αγάπης ή της αξίας της οικογένειας. Ως καλλιτέχνες, είμαστε σε θέση να τα αλλάζουμε συχνότερα από τους άλλους. Διαθέτουμε το προνόμιο της επιλογής – ή έτσι νομίζουμε; Δεν είμαι σίγουρος, αν και λίγοι, τους οποίους σέβομαι ιδιαίτερα, έχουν τη δυνατότητα να επανεφεύρουν τον εαυτό τους, μακριά από την καταγωγή και την ανατροφή τους. Ο ασφαλής δρόμος είναι να ακολουθείς τους δικούς σου ανθρώπους, αλλά αληθινά πιστεύω πως είναι θέμα προσωπικό, του καθενός ξεχωριστά.
Θα συμφωνήσω με τον Ρομέν ότι το να γυρίσεις μια ταινία σε πείσμα των δυσκολιών, με φόντο τα στοιχεία της φύσης και βασικό θέμα την προσπάθεια ενός ανθρώπου να αλλάξει τον κόσμο αφού πρώτα σώσει την ψυχή του, είναι ένα ειλικρινές άλμα στο κενό και μια πράξη πίστης.
Η ταινία θα κυκλοφορήσει στους κινηματογράφους στις 15 Οκτωβρίου, από τη Rosebud.21
08.10.26
LiFO 08.10.26
19
APXITEKTONIKH
Εριχθόνειο Μουσείο Ακροπόλεως, 1990–1991(μη υλοποιημένο έργο) Σχέδιο εγκατάστασης των γλυπτών στο Εριχθόνειο Μουσείο. Εκτύπωση και γραφίτης σε χαρτί, 57 x 76,5 εκ. Δωρεά του αρχιτέκτονα, 2000. AM 2000-28. © Christos Papoulias. Centre Pompidou, Musée national d’art moderne - Centre de création industrielle, Paris
20
LiFO
08.10.26
Τα «αδύναμα έργα» μιας αρχιτεκτονικής «γεμάτης αμφιβολίες και προσωπικές σκέψεις» Μια έκθεση αφιερωμένη στον σημαντικό Έλληνα αρχιτέκτονα και στοχαστή Χρήστο Παπούλια, με αρχειακό υλικό πλαισιωμένο από έργα φίλων εικαστικών της διεθνούς σκηνής. ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΟ ΠΑΡΙΔΗ
ΕΠΑΝΩ ΔΕΞΙΑ
Εριχθόνειο Μουσείο Ακροπόλεως, 1990–1991 (μη υλοποιημένο έργο) Χωρικό ιδεόγραμμα της οροφής του νέου Μουσείου στο επίπεδο της εισόδου. Εκτύπωση και γραφίτης σε διάφανο χαρτί (καλκ), 29,3 x 42 εκ. Δωρεά του αρχιτέκτονα, 2000 AM 2000-2-14. © Christos Papoulias. Centre Pompidou, Musée national d’art moderne - Centre de création industrielle, Paris
Εριχθόνειο Μουσείο Ακροπόλεως, 1990–1991 (μη υλοποιημένο έργο) Αρχικό σκίτσο. Γραφίτης σε χαρτί, 13,4 x 21 εκ. Δωρεά του αρχιτέκτονα, 2000. AM 2000-2-11 © Christos Papoulias. Centre Pompidou, Musée national d’art moderne - Centre de création industrielle, Paris
LiFO 08.10.26
21
APXITEKTONIKH «Το έργο μου είναι μια αντίδραση στην πολιτική της Μελίνας Μερκούρη. Το κράτος σκεφτόταν ένα μουσείο σαν όλα τα άλλα του κόσμου, θεαματικό, να βγάζει πολλά εισιτήρια, κι αυτό το κατόρθωσε με το υπάρχον μουσείο. Εγώ εξαρχής δεν θα δεχόμουν να μπω σε έναν διαγωνισμό που θα απομάκρυνε τα αρχαία γλυπτά από τον ιερό βράχο, λόγω του ότι η σύγχρονη Αθήνα δεν θα μπορούσε ποτέ να τα υποδεχτεί». Με αυτά τα λόγια ο αρχιτέκτονας Χρήστος Παπούλιας (1953-2024), καλεσμένος στο πρώτο επεισόδιο της εκπομπής της δημόσιας τηλεόρασης «Πάνω Κάτω, ένα ταξίδι στο χρόνο», εξηγούσε στον Γιώργο Βέλτσο, ο οποίος είχε την επιμέλεια της τηλεοπτικής σειράς, την πρότασή του για ένα «Εριχθόνειο Μουσείο της Ακρόπολης», η οποία τον έκανε διάσημο σε όλο τον κόσμο. Επρόκειτο για μια μάλλον μη πραγματοποιήσιμη ιδέα, για τα δεδομένα της ελληνικής πραγματικότητας, που όμως εκτιμήθηκε διεθνώς, αφού πρώτα παρουσιάστηκε ως μελέτη το 1997 στην Ντοκουμέντα Χ του Κάσελ και το 1999 στην κεντρική έκθεση της Μπιενάλε Τέχνης της Βενετίας, για να καταλήξει στο Παρίσι, στη μόνιμη συλλογή του Centre Pompidou, το οποίο αγόρασε τα σχέδια μαζί με μια ακόμα ιδιάζουσα πολεοδομική μελέτη του για τη Λουμπλιάνα, η οποία επίσης δεν υλοποιήθηκε, αλλά για διαφορετικούς λόγους.
ΈΝΑ ΜΟΥΣΕΊΟ ΕΠΆΝΩ ΣΤΗΝ ΑΚΡΌΠΟΛΗ Η πρόταση για ένα μουσείο επάνω στην Ακρόπολη ήταν μια ιδέα του Παπούλια, ο οποίος θα εκμεταλλευόταν έναν υπόσκαφο χώρο μέσα στον ιερό βράχο που σχεδόν εφαπτόταν με το παλιότερο μυκηναϊκό τείχος, διαφορετικό από αυτό που γνωρίζουμε σήμερα. Ο αρχιτέκτονας εντόπισε τα αρχεία της Γερμανικής Σχολής η οποία είχε επιμεληθεί τις ανασκαφές κατά τον 19ο αιώνα, σύμφωνα με τα οποία βρέθηκε ένα «τεράστιο μπάζωμα το οποίο μέσα του κατακρατεί επί 2.500 χιλιάδες χρόνια την ιδέα του Μουσείου», όπως έλεγε ο ίδιος. Αυτό το σκάμμα οραματιζόταν ότι θα μετέτρεπε σε μουσείο, το οποίο αποκαλούσε «Κρύπτη» και στο οποίο το φως θα έμπαινε από την οροφή, δηλαδή από το έδαφος του αρχαιολογικού χώρου δίπλα στον Παρθενώνα. Συμπλήρωνε τη σκέψη του λέγοντας: «Για να έρθεις σε μια μυστηριακή σχέση, για να κατανοήσεις το αρχαίο ελληνικό γλυπτό, όσο μπορούμε να το κατανοήσουμε, που είναι αδύνατο, πρέπει να υπάρξει ένας ημισκότεινος χώρος στον οποίο παρεμβάλλεται μπροστά σου το αρχαίο τείχος, που εμποδίζει την ορατότητα προς τη σύγχρονη Αθήνα των πολυκατοικιών. Έτσι, έχεις πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να πλησιάσεις κάπως περισσότερο τι είναι αυτά τα γλυπτά». Η πρόταση αυτή, που όπως ήταν αναμενόμενο δεν υλοποιήθηκε ποτέ, καταρχάς γιατί ποτέ δεν υποβλήθηκε καν στον διαγωνισμό, αποτελεί το magnum opus του σπουδαίου Έλληνα αρχιτέκτονα και στοχαστή Χρήστου Παπούλια, ενός ξεχωριστού ανθρώπου που ξεκίνησε από το μεταπολεμικό Μεταξουργείο, όπου μεγάλωσε, για να κατακτήσει την ευρωπαϊκή διανόηση, αρχικά ως αριστούχος φοιτητής στη σπουδαία Αρχιτεκτονική Σχολή της Βενετίας, με καθηγητές τον Κάρλο Σκάρπα και τον Άλντο Ρόσι ανάμεσα σε άλλους, και αργότερα ως ένας από τους πιο καταξιωμένους Έλληνες αρχιτέκτονες, με μια ιδιαίτερη αν και αντισυμβατική επαγγελματική προσέγγιση στον ελληνικό χώρο. Αν δεν ένιωθε πνευματική «συγγένεια» με τον πελάτη και αναθέτη του, δεν προχωρούσε σε καμία συνεργασία.
της αρχιτεκτονικής του διάνοιας. Ωστόσο, ο ίδιος παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του ερημίτης (με την έννοια του πνευματικού αναχωρητισμού), κάτοικος των Αναφιώτικων, αποτραβηγμένος από την «πολλή συνάφεια του κόσμου», ταμένος ψυχή τε και σώματι στην αρχιτεκτονική για την οποία ζούσε, όπως έλεγε· ουσιαστικά ένας διανοούμενος καλλιτέχνης. Αυτό αποπειράται να αναδείξει η έκθεση «Αδύναμα έργα – Η αρχιτεκτονική του Χρήστου Παπούλια και οι φίλοι του» του Ιδρύματος Β. & Μ. Θεοχαράκη, την οποία έχουν επιμεληθεί ο αρχιτέκτονας, θεωρητικός και επιμελητής εκθέσεων Γιώργος Τζιρτζιλάκης, φίλος του εκλιπόντος από τα φοιτητικά τους χρόνια, και η αρχιτεκτονική ομάδα Ασκήσεις Εδάφους, που την απαρτίζουν οι Κώστας Ευσταθίου, Νίκος Λάμπρου, Κωνσταντίνος Τσέλλος, τρεις νέοι αρχιτέκτονες και μελετητές στους οποίους ο ίδιος ο Χρήστος Παπούλιας είχε εμπιστευτεί το αρχείο του, που απετέλεσε και τη βάση για την έκθεση. Πρόκειται για ένα πολύτιμο αλλά αταξινόμητο αρχείο, το οποίο οι τρεις τους χρειάστηκε να βάλουν καταρχάς σε τάξη και να το χωρίσουν σε κατηγορίες ώστε να μπορέσουν να καταδυθούν σε ένα χαοτικό υλικό που περιλαμβάνει αρχιτεκτονικά σχέδια, φωτογραφίες, αποκόμματα εφημερίδων και περιοδικών, βιβλία, θεωρητικά κείμενα και σημειώσεις ημερολογιακού χαρακτήρα. Ένας άθλος, που όμως του τον όφειλαν – όπως και η Ελλάδα με την ευρύτερη έννοια. Το αποτέλεσμα είναι μια αντισυμβατική έκθεση, ένα ανοιχτό πεδίο έρευνας, η πιστοποίηση μιας ακάματης διαδρομής και μιας διαδοχής από ατελή ίχνη προθέσεων, αναζητήσεων, διασταυρώσεων, παρεκκλίσεων, επαναλήψεων ή ακόμη και εμμονών του καλλιτέχνη-αρχιτέκτονα. Ανοιχτή στον πειραματισμό αλλά, όπως αποδεικνύεται, και στη διάψευση ή την αποτυχία. Έτσι, στους δύο ορόφους του ιδρύματος της Βασιλίσσης Σοφίας παρατίθεται ένας καταιγισμός τεκμηρίων από τα πρώιμα χρόνια της επαγγελματικής δραστηριότητας του Παπούλια,
ΈΝΑ ΠΟΛΎΤΙΜΟ ΑΡΧΕΊΟ ΓΊΝΕΤΑΙ ΜΙΑ ΑΝΤΙΣΥΜΒΑΤΙΚΉ ΈΚΘΕΣΗ Οπωσδήποτε όμως το γεγονός ότι το 1999 το όνομά του εμφανίζεται στην τελική λίστα των 10 αρχιτεκτόνων –ανάμεσά τους οι Ρεμ Κόολχαας, Ζαν Νουβέλ, Kazuyo Sjima, Ζάχα Χαντίντ – που προσκλήθηκαν σε διεθνή διαγωνισμό για το Μουσείο MAXXI της Ρώμης πιστοποιεί το μέγεθος
Υπόσκαφη εξοχική κατοικία Πούντα, Ίος, Ελλάδα, 2003
22
LiFO
Υπόσκαφη εξοχική κατοικία Πούντα, Ίος, Ελλάδα, 2003
Νέο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (MAXXI,) Ρώμη, Ιταλία, 1998 Συνεργάτες: Αλέξης Δάλλας, Ειρήνη Χατζηδημητρίου
08.10.26
Εριχθόνειο Μουσείο Ακροπόλεως, 1990–1991 (μη υλοποιημένο έργο) Κάτοψη εσωτερικού. Γραφίτης σε ιαπωνικό χαρτί, 60,5 x 80,5 εκ. Αγορά από τον αρχιτέκτονα, 2000. AM 20002-2. © Christos Papoulias. Centre Pompidou, Musée national d’art moderne - Centre de création industrielle, Paris
Σπίτι διακοπών Μώλος, Ύδρα, Ελλάδα, 1992
Μνήμα Χ. Καρατζά Λιβαδειά, 1990 Θησείον – ένα θέατρο για τις τέχνες, Ψυρρή, Αθήνα, 1996 Συνεργάτες: Αλέξης Δάλλας, Ειρήνη Χατζηδημητρίου
LiFO 08.10.26
23
APXITEKTONIKH από τις δεκαετίες του ’80 και του ’90 μέχρι την περίοδο της ωριμότητάς του, μπαίνοντας και προχωρώντας στα ’00s, με δείγματα μελετών του για επεμβάσεις σε κτίρια που υπήρχαν, σχέδια και φωτογραφίες ολοκληρωμένων έργων. Πρόκειται για κατοικίες, όπως μια από τις πρώτες του στη Λιβαδειά, στην οποία είχε δώσει και το όνομα «Πήγασος» (η οποία συμπληρώνεται από τον τάφο του ιδιοκτήτη, μια κατασκευή που γίνεται ταυτόχρονα τόπος συνάθροισης πουλιών, καθώς μια χαραγμένη Βασιλική εκκλησία στην ταφόπλακα γεμίζει με νερό της βροχής καλώντας τα να πιουν και να «συντροφεύσουν» τον νεκρό), υπόσκαφες κατοικίες στις Κυκλάδες, πέτρινες κατασκευές στην Τήνο, διαμόρφωση κατοικιών στην Ύδρα, όπως του Γιάννη Κουνέλλη (για τον οποίο εργαζόταν και για ένα οίκημα στην Τοσκάνη, αλλά τον πρόλαβε ο θάνατος του καλλιτέχνη), του Μπράις Μάρντεν (δύο κατοικίες συν μία στη Νέα Υόρκη), ένα άλλο θαυμάσιο σύμπλεγμα παράσπιτων, εφαρμογή της έννοιας του διασκορπισμένου σπιτιού που τον απασχολούσε. Σχεδόν σε όλα επανέρχονται οι προσωπικές του εμμονές: αναζήτηση του υδροφόρου ορίζοντα σκάβοντας στη γη, σκάμματα, παιχνίδι με το φως, αλλά και η σχέση του με τον «Τόπο», όχι με την έννοια του τοπικισμού αλλά ως αντανάκλαση και αποτύπωση του τοπίου στο εκάστοτε οικοδόμημα. Αυτός ήταν και ο λόγος που προκάλεσε το ιδιαίτερο ενδιαφέρον των διοργανωτών σημαντικών διεθνών καλλιτεχνικών θεσμών όπως η Documenta X στο Κάσελ, η 48η Μπιενάλε Τέχνης της Βενετίας, η Documenta 14 στην Αθήνα, στις οποίες συμμετείχε. Η έκθεση πλαισιώνεται από έργα φίλων του Χρήστου Παπούλια τα οποία προέρχονται από δανεισμούς του Centre Pompidou, της Συλλογής Ειρήνης Παναγοπούλου, της Συλλογής Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ), της Συλλογής Χρίστου Χριστοφή, της Συλλογής Δημήτρη Αντωνίτση/Hydra School Projects, καθώς και από άλλες σημαντικές ιδιωτικές συλλογές. Με τον τίτλο «Αδύναμα έργα» οι διοργανωτές δεν αναφέρονται σε ελλιπή, «φτωχά» ή ανεπαρκή έργα, αλλά σε μια αρχιτεκτονική «γεμάτη αμφιβολίες και προσωπικές σκέψεις», η οποία δεν επιβάλλεται, δεν κυριαρχεί στο τοπίο. Μια «αδυναμία» απαραίτητη για τη διερώτηση και τον στοχασμό, που γίνεται προϋπόθεση και κινητήριος δύναμη της σύγχρονης αρχιτεκτονικής και καλλιτεχνικής δημιουργίας.
ΣΧΈΔΙΑ ΠΟΥ ΈΜΕΙΝΑΝ ΣΤΟ ΧΑΡΤΊ ΚΑΙ ΆΛΛΑ ΠΟΥ ΥΛΟΠΟΙΉΘΗΚΑΝ Η σχέση του με το νερό αποκαλύπτεται και με το άλλο μεγάλο του όραμα, εκτός της Ακρόπολης, σε συνεργασία με τον Ιταλό καλλιτέχνη και έναν εκ των βασικών εκφραστών της arte
povera, Μικελάντζελο Πιστολέτο, έπειτα από μια ανάθεση του δήμου της Λιουμπλιάνα. Τα «Αστικά Δωμάτια» που επρόκειτο να δημιουργήσει στις όχθες του ποταμού που διασχίζει την πρωτεύουσα της Σλοβενίας –και σε αυτή την περίπτωση υπόσκαφο μουσείο– θα αποτελούνταν από έργα του Πιστολέτο, ξαναφτιαγμένα έτσι ώστε να αποτελούν μέρος του μουσείου και τρόπον τινά να στηρίζουν την οροφή του. Και αυτό το έργο δεν ολοκληρώθηκε και τα σχέδιά του είναι επίσης στην κατοχή του Centre Pompidou στο Παρίσι. Ωστόσο, απασχόλησε θεωρητικούς όπως ο Γιεχούντα Σαφράν, ο Κένεθ Φράμπτον και η Κάθριν Ντέιβιντ, που συμμετείχαν με κείμενά τους στην έκδοση Υπερτόπος. Δύο αρχιτεκτονικές μελέτες (Reihe Cantz, 1998, ελληνική έκδοση: futura, 1999). Ανάμεσα στα παράδοξα μη υλοποιημένα έργα του Παπούλια είναι και μια έπαυλη που σχεδίαζε από απόσταση για την καλλιτέχνιδα Τζέιν Μότλεϊ στην Κόστα Ρίκα (καθώς το νησί έχει μεγάλο αριθμό αιλουροειδών τζάγκουαρ, που οι ντόπιοι τα αποκαλούν «τίγρεις», δημιούργησε μια μακέτα η οποία απεικονίζει ένα ξεκοιλιασμένο ζώο, τα σωθικά μιας τίγρης· η καλλιτέχνιδα απεβίωσε προτού το χτίσει), όπως και ένα σπίτι με συμβολισμούς αφιερωμένο στη Δήμητρα Μαργέτη, μία εκ των «Σατανιστών της Παλλήνης». Η οικία του Δάκη Ιωάννου στην Ύδρα διαθέτει μια υπερμεγέθη γυάλα με νερό στη θέση της παλιάς υπόγειας στέρνας, στην κορυφή της οποίας θα βρισκόταν η κρεβατοκάμαρα – άλλη μια θαυμάσια αλλά ανολοκλήρωτη σύλληψη. Για τον σημαντικό συλλέκτη δημιούργησε ένα «τέχνασμα» που καθόρισε τη λειτουργία του εκθεσιακού χώρου του ΔΕΣΤΕ στη Νέα Ιωνία, προσθέτοντας μια εσωτερική σκάλα που ελάχιστοι κατάφεραν να εξηγήσουν πώς εντάχθηκε στον χώρο, συνδέοντας διαφορετικά κτίρια μεταξύ τους. Συχνά οι αναλήψεις του δεν είχαν να κάνουν με ολόκληρα κτίρια αλλά με αποσπασματικές ή ακόμα και πυροσβεστικές «σημειακές» παρεμβάσεις σε υπάρχοντα οικήματα. Συνυπέγραψε και την κατοικία του επιχειρηματία Πρόδρομου Εμφιετζόγλου, από τις ελάχιστες «εμπορικές» συνεργασίες του, ένα συγκρότημα από διάσπαρτα κτίσματα, πολλά από τα οποία λειτούργησαν ως χώροι τέχνης. Και ενώ τα συγκεκριμένα κτίσματα δεν είναι προσβάσιμα στο ευρύτερο κοινό, οι Αθηναίοι θεατρόφιλοι θα αναγνωρίσουν τη δουλειά του στο θέατρο Θησείον, το γραφείο-σκάλα και τα υπόγεια καμαρίνια.
Ο ΣΤΑΘΕΡΌΣ ΔΙΆΛΟΓΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΚΌΣΜΟ ΤΗΣ ΤΈΧΝΗΣ
ΦΩΤΟ: ΣΠΥΡΟΣ ΣΤΑΒΕΡΗΣ
Ο Παπούλιας συνδέθηκε από πολύ νωρίς με χώρους τέχνης, δημιουργώντας την γκαλερί Επίκεντρο αλλά και τον προσωπικό χώρο της Μαρίνας Ηλιάδη στο Κολωνάκι. Συμμετείχε στην εκδοτική ομάδα του περιοδικού «Τεύχος» μαζί με τους Γιώργο Τζιρτζιλάκη, Γιώργο Σημαιοφορίδη και Τάκη Κουμπή, και επιμελήθηκε σημαντικό αριθμό εκθέσεων αλλά και κειμένων και εκδόσεων, πάντα σε ανοιχτή επικοινωνία με καλλιτέχνες όπως ο Γιάννης Κουνέλλης και ο Μπράις Μάρντεν. Οι δύο σπουδαίοι καλλιτέχνες δεν ήταν οι μόνοι με τους οποίος συνδέθηκε ο Παπούλιας. Αντιθέτως, καλλιέργησε έναν σταθερό διάλογο και συνεργασίες με καλλιτέχνες όπως ο Μικελάντζελο Πιστολέτο, ο Γιώργος Χατζημιχάλης, ο Γιώργος Λάππας, ο Νίκος Μπάικας, η Μαριέλα Σιμόνι, η Μαρία Παπαδημητρίου και η Βασιλική Τσεκούρα. Επίσης αναφέρθηκε στο έργο καλλιτεχνών όπως o Τζιοβάνι Μπατίστα Πιρανέζι, ο Ρίτσαρντ Λονγκ, ο Μάριο Μερτς και ο Χουάν Μουνιόθ, και συμπορεύθηκε με ιστορικούς και κριτικούς της τέχνης και της αρχιτεκτονικής όπως ο Ντένης Ζαχαρόπουλος, η Κάθριν Ντέιβιντ, ο Harald Szeemann, ο Κένεθ Φράμπτον, ο Γιεχούντα Σαφράν και φυσικά με την ομάδα του περιοδικού «Τεύχος». Τα τελευταία χρόνια της ζωής του δίδασκε στις αρχιτεκτονικές σχολές του Βόλου, της Κρήτης και των Ιωαννίνων, εγκαταλείποντας το γραφείο του στα Αναφιώτικα, το οποίο βρισκόταν δίπλα στην κατοικία που μοιραζόταν με τον Αμερικανό ποιητή και σύντροφό του Τίμοθι Τζένινγκς, μέχρι τον θάνατό του τον Ιούνιο του 2024.
ΥΠΕΡΤΌΠΟΣ Αστικά Δωμάτια για τα Oggetti in Μeno του Michelangelo Pistoletto, στις όχθες του ποταμού στο κέντρο της Λιουμπλιάνα,Σλοβενία, 1995-1997, (μη υλοποιημένο έργο) Έργο που σχεδιάστηκε στο πλαίσιο εργαστηρίου που διοργανώθηκε από τη Σχολή Αρχιτεκτονικής της Λιουμπλιάνα. Αρχικό σκίτσο, 1996. Γραφίτης και χρωματιστά μολύβια λαδιού σε χαρτί επικολλημένο σε χαρτί , 20,5 × 29 εκ. Δωρεά του καλλιτέχνη, 2000.AM 2000-2-24. © Christos Papoulias Centre Pompidou, Musée national d’art moderne - Centre de création industrielle, Paris
24
LiFO
Με την ευκαιρία της έκθεσης, επανεκδόθηκε το εξαντλημένο του βιβλίο Υπερτόπος. Δύο αρχιτεκτονικές μελέτες (εκδόσεις futura, 1999), θα διοργανωθούν παράλληλες εκδηλώσεις και δημόσιες συζητήσεις, ενώ θα εκδοθεί συγκεντρωτικός κατάλογος με τη μορφή ενός «έργου εν προόδω» (work in progress).
INFO: Αδύναμα έργα – Η αρχιτεκτονική του Χρήστου Παπούλια και οι φίλοι του 6/10/2026-21/2/2027 Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη Βασιλίσσης Σοφίας 9 & Μέρλιν 1 Ώρες λειτουργίας: Δευτ.-Κυρ. 10:00-18:00, Πέμ. 10:00-20:00
08.10.26
LiFO 08.10.26
25
q Γεννήθηκα και πέρασα τα πρώτα παιδικά μου χρόνια στο Μεταξουργείο, μια γειτονιά συνυφασμένη με το θέατρο: Εθνικό, Περοκέ, Βέμπο και άλλα που δεν τα πρόλαβα, όπως του Σαμαρτζή και του Λαού, που λειτουργούσε πια ως κινηματογράφος. Ήταν μια ολοζώντανη γειτονιά με οικογένειες και παιδιά που έπαιζαν στις αυλές, στις ταράτσες και στους δρόμους, με βέρους Αθηναίους και εσωτερικούς μετανάστες, μεσοαστούς σε νεοκλασικά σπίτια και ανθρώπους της βιοπάλης που μοιράζονταν νοικιασμένα δωμάτια σε αυλές μαζί με φοιτητές, μποέμ καλλιτέχνες και κάποια λούμπεν στοιχεία. Με υπόγειες ταβέρνες και μηχανουργεία ανάμεσα σε ταπεινά μονώροφα σπίτια με «κόκκινα φωτάκια»· μέσα από τους υπαινιγμούς των αγοριών αισθανόμουν ότι κρύβουν κάτι απαγορευμένο.
Θεατρολόγος. Γεννήθηκε στο Μεταξουργείο, ζει στον Λυκαβηττό.
q Ήμουν το παιδί της ελπίδας μετά την ήττα. Ανάμεσα στον μεγαλύτερο αδελφό μου και σε μένα είχαν μεσολαβήσει οι εξορίες του πατέρα μας. Η πολιτική μου συνείδηση άρχισε να αναπτύσσεται παιδιόθεν. Οι διηγήσεις για τα κατορθώματα και τις πράξεις αυτοθυσίας της Εθνικής Αντίστασης μπλέκονταν στο μυαλό μου με τα «Κλασσικά Εικονογραφημένα» και τους άθλους του Ηρακλέους. Ιστορίες που διαδραματίζονταν στο «βουνό» και χειροποίητα δώρα που μου έστελνε ένας θείος Φώτης από το «νησί». Τα πράγματα γίνονταν ακόμη πιο περίπλοκα όταν η αφήγηση επεκτεινόταν χρονικά και η ηρωική ρίζα έφτανε στον προπάππου του πατέρα μου, Βασίλη Μπούτουνα, έμπιστο οπλαρχηγό του Κολοκοτρώνη. Όλος αυτός ο κόσμος που με συγκινούσε ταυτόχρονα με δυσκόλευε, ένιωθα να με διαφοροποιεί από τους γύρω μου και ζητούσα εις μάτην από τους γονείς μου να μου επιτρέψουν να γίνω κι εγώ μυροφόρα στον επιτάφιο του Αγίου Κωνσταντίνου, όπως οι συμμαθήτριές μου. Τώρα που ζούμε καθημερινά τις σκοτεινές όψεις της προόδου, σκέφτομαι με απέραντη τρυφερότητα και σεβασμό εκείνους τους ανυποψίαστους ανώνυμους άντρες και γυναίκες της αυταπάρνησης και της θυσίας.
q Έφτασα για πρώτη φορά στη στοά του Ορφέα και κατέβηκα τα σκαλιά του Θεάτρου Τέχνης με τον αδελφό μου. Έκτοτε δεν σταμάτησα να τον παρακινώ να πηγαίνουμε όλο και συχνότερα. Ένιωθα σαν την Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων που πέφτει, πέφτει και δεν ξέρει πού βρίσκεται. Κάπως έτσι ήταν το βάπτισμά μου στο μυθικό Υπόγειο. Η παράσταση που με συγκλόνισε ήταν το Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας, σε σκηνοθεσία του Κουν που αποθέωνε τη θεατρική σύμβαση, με έναν υπέροχο θίασο. Επίσης πρόλαβα να δω τα ιερά τέρατα: την Κατίνα Παξινού στη Μάνα Κουράγιο του Μπρεχτ και φυσικά τη Λαμπέτη σε πολλές παραστάσεις.
q Με την αποφοίτησή μου από το σχολείο έφυγα για σπουδές στη Γαλλία. Οι γονείς μου δεν ήταν σύμφωνοι και ο μετέπειτα άντρας μου, που ήδη σπούδαζε στη Νίκαια, με «έκλεψε», όπως ο παππούς μου ο Αποστόλης τη γιαγιά μου τη Δήμητρα. Με πρόσχημα ένα βραβείο σε έναν διαγωνισμό, φύγαμε για τη Γενεύη και από εκεί για τον γαλλικό Νότο. Είχαμε σκοπό να αναζητήσουμε στο Παρίσι τον αδελφό του πατέρα μου –παππού της Αντέλ Εξαρχόπουλος– ώστε να πάρω στη συνέχεια την έγκριση των γονιών μου, αλλά όταν φτάσαμε εκεί διαπιστώσαμε με μεγάλη λύπη πως είχε αλλάξει διεύθυνση. Επιστρέψαμε στη Νίκαια και μια μέρα που περπατούσαμε άφραγκοι με τον σκύλο μας τον Μαρς, μας πλησίασε ένας καλοβαλμένος κύριος, μας συστήθηκε ως ο πρόεδρος της Φιλοζωικής Εταιρείας της Νίκαιας και μας πρότεινε να πρωταγωνιστήσει ο Μαρς σε μια εκπαιδευτική ταινία για την τηλεόραση του Μόντε Κάρλο. Συμφωνήσαμε και τελικά παίξαμε κι εμείς και μάλιστα πληρωθήκαμε για τη συμμετοχή του Μαρς και τη δική μας, καθώς και ως συνοδοί του πρωταγωνιστή. Δυστυχώς δεν είδα ποτέ την ταινία γιατί, καθώς αργούσα να επιστρέψω στην Ελλάδα, οι γονείς μου ανησύχησαν και ήρθε η μάνα μου και με πήρε πίσω. Έπειτα από αυτήν την περιπέτεια, δεν υπήρχε άλλος τρόπος ως ανήλικη να φύγω παρά να πείσω τους γονείς μου να δώσουν τη συγκατάθεσή τους για γάμο. Παντρευτήκαμε στον Άγιο Δημήτριο Λουμπαρδιάρη. Είχαμε όλα μας τα πράγματα φορτωμένα στο αυτοκίνητο και φύγαμε αμέσως μετά, μαζί με τον Μαρς, για τη Γαλλία.
q Στο Παρίσι ξεκίνησα σπουδές στη Θεατρολογία με σπουδαίους δασκάλους: Μπερνάρ Ντορτ, Αν Ιμπερσφέλντ, Μαρτίν ντε Ρουζμόν, Ζορζ Μπανί, Πατρίς Παβί, Μονίκ Μπορί, Ρισάρ Ντεμαρσί. Παράλληλα σπούδαζα Λογοτεχνία και παρακολουθούσα μαθήματα υποκριτικής στη Σχολή Λεκόκ. Νόμιζα ότι η καρδιά μου χτυπούσε πρωτίστως για το σανίδι, αλλά όταν μετά το πρώτο τρίμηνο με φώναξε ο Λεκόκ και μου είπε ότι έπρεπε να επιλέξω μεταξύ του πανεπιστημίου και της σχολής, προτίμησα τελικά τις ακαδημαϊκές σπουδές. Φαντάζομαι ότι αν ήθελα πραγματικά να γίνω ηθοποιός, θα συνέχιζα εκεί χωρίς δεύτερη σκέψη. Το Παρίσι ήταν ένα ανοιχτό παράθυρο στο θέατρο και στον κόσμο. Παρακολουθούσαμε συστηματικά παραστάσεις γιατί τα μαθήματα ήταν συνυφασμένα με τη θεατρική πράξη. Κάθε παράσταση ήταν και μια νέα αποκάλυψη.
q Συμμετείχα σε έναν κύκλο θεωρητικών εκπομπών για το μοντέρνο ευρωπαϊκό δράμα, στο Τρίτο Πρόγραμμα, που είχε σχεδιάσει η Άσπα Τομπούλη. Σε μία από αυτές κάλεσα τον θεατρολόγο Νικηφόρο Παπανδρέου να μιλήσει για το καινούργιο βιβλίο του με θέμα τον Ίψεν στην Ελλάδα, με συνομιλητή τον Δημήτρη Σπάθη, τον πρώτο Έλληνα θεατρολόγο με σπουδές στη Σοβιετική Ένωση. Στο τέλος της ηχογράφησης ο Σπάθης εξέφρασε την επιθυμία να διαβάσει κείμενά μου και λίγο καιρό αργότερα μου τηλεφώνησε για να μου προτείνει να αναλάβω τη στήλη της κριτικής θεάτρου σε μια νεοσύστατη εφημερίδα της ανανεωτικής αριστεράς, την «Εποχή». Αρχικά αρνήθηκα γιατί δεν είχα διανοηθεί μέχρι τότε να ασχοληθώ με την κριτική. «Πρέπει να το τολμήσετε», επέμεινε, και στο τέλος με έπεισε. Το πιλοτικό φύλλο της κυριακάτικης «Εποχής» κυκλοφόρησε τον Μάιο του 1988 και από το φθινόπωρο συνέχισε σε σταθερή βάση. Τον πρώτο καιρό αντιμετώπιζα με δέος την κριτική αποτίμηση, έγραφα και ξαναέγραφα με τις ώρες το κείμενο, νόμιζα ότι με έκρινε ο Σπάθης, μέχρι που σε μια χριστουγεννιάτικη εκδήλωση γνώρισα τη γυναίκα του, τη μεταφράστρια Χρύσα Προκοπάκη. Μου είπε «κυνηγός ταλέντων ο Σπάθης. Μπράβο!» κι έτσι κατάλαβα ότι είχα την έγκρισή του. Ήταν μια ανακούφιση. Στην «Εποχή» είχα την τύχη να συνεργαστώ με τον Μπάμπη Γεωργούλα και τον Παύλο Κλαυδιανό, και βέβαια με τον Άγγελο Ελεφάντη και τον Δαμιανό Παπαδημητρόπουλο από τον «Πολίτη», που εκείνη την πρώτη περίοδο συμμετείχαν στο εγχείρημα της νέας εφημερίδας. Στην «Εποχή» και στον «Πολίτη» στη συνέχεια ξαναβρήκα τη μυρωδιά των εφημερίδων και των περιοδικών που είχα γνωρίσει εξ απαλών ονύχων και κάτι από την ασυμβίβαστη αριστερά της οικογένειάς μου, αλλά με κριτικό πνεύμα. Παράλληλα, ήρθε η πρόταση από τον Βασίλη Ραφαηλίδη να αναλάβω τη θέση κριτικού θεάτρου στο « Έθνος», μετά την αποχώρηση του Μηνά Χρηστίδη, όπου παρέμεινα σχεδόν μια τριετία, ώσπου ένας νέος διευθυντής αποφάσισε να καταργήσει τη στήλη της κριτικής.
q Ο δάσκαλός μου, Μπερνάρ Ντορτ, έχει παρομοιάσει τους κριτικούς που γράφουν σε εβδομαδιαία βάση με γευσιγνώστες. Σε μια συνέντευξη στο «Marie Claire» ο Δημήτρης Παπαϊωάννου είχε ρωτηθεί από την Κλημεντίνη Βουνελάκη για την κριτική και απάντησε ότι χαίρεται που η κριτική, σαν τη γνωστή διαφήμιση της εποχής, τον χαϊδεύει και δεν τον παιδεύει, αλλά προτιμά τις κριτικές της Δηώς Καγγελάρη που ανοίγουν διάλογο. Αυτό βέβαια με χαροποίησε, αλλά φοβάμαι ότι δεν κατάφερα πάντα να συνομιλώ με τις παραστάσεις και να αποφεύγω τη γευσιγνωσία. Μια μέρα η κόρη μου με ρώτησε ποιοι διαβάζουν τις κριτικές μου και κατά πόσο θεωρούμαι γνωστή. Αποκρίθηκα ότι με γνωρίζουν μέσα από τα κείμενά μου όσοι αναγνώστες της εφημερίδας νοιάζονται για το θέατρο και όσοι καλλιτέχνες του θεάτρου ενδιαφέρονται για τις κριτικές. «Α, κατάλαβα», μου απάντησε, «παγκοσμίως είσαι μια άγνωστη». Από παιδί, λέει η παροιμία, μαθαίνεις την αλήθεια…
26
LiFO
απο τον χρήστο παρίδη φωτογραφιeσ: παρισ ταβιτιαν
08.10.26
αναζητωντας τον χαμενο χρονο Επί Λούκου είδαμε για πρώτη φορά ταυτοχρόνως παραστάσεις που υπέγραφαν σκηνοθέτες διαφορετικών γενεών. Παράλληλα, οι εναλλακτικοί χώροι του Φεστιβάλ πλημμύρισαν από ένα νέο ανήσυχο κοινό. Αρκεί η σύγκριση με το Φεστιβάλ των τελευταίων προ Λούκου χρόνων για να φανεί η μεταβολή του ορίζοντα προσδοκιών που συντελέστηκε.
LiFO 08.10.26
27
q Στο μεταξύ είχα αρχίσει να δουλεύω ως επισκέπτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πατρών και στη συνέχεια στο Τμήμα Θεάτρου στη Θεσσαλονίκη. Το 2005 υποστήριξα τη διδακτορική μου διατριβή στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ με θέμα Ελληνική σκηνή και θέατρο της Ιστορίας, που είχα ξεκινήσει με επιβλέποντα τον Δημήτρη Σπάθη, αλλά στη συνέχεια συνταξιοδοτήθηκε και αντικαταστάθηκε από την καθηγήτρια Μαίρη Μικέ. Καθώς αποχωρίζομαι εξαιρετικά δύσκολα τα κείμενά μου, χρωστώ χάρη στον Νικηφόρο Παπανδρέου, που ως μέλος της τριμελούς επιτροπής πήρε την πρωτοβουλία να ορίσει ο ίδιος την ημερομηνία υποστήριξης. Τον επόμενο χρόνο εξελέγην στο Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ, όπου είχα εργαστεί ως επισκέπτρια καθηγήτρια.
q Την ίδια χρονιά άρχισα τη συνεργασία μου στο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου ως σύμβουλος καλλιτεχνικού προγραμματισμού του Γιώργου Λούκου – ένα μεγάλο κεφάλαιο της επαγγελματικής μου ζωής. Ο κοσμοπολίτης Λούκος μοιράστηκε μαζί μας την τεράστια εμπειρία του από σημαντικές αντίστοιχες διοργανώσεις του εξωτερικού, επιθυμώντας να προσφέρει στην πατρίδα του. Τον είχα γνωρίσει για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, που αποτελούσε μια όαση μέσα στο άνυδρο πολιτιστικό καλοκαίρι, και με την παρουσία του στήριζε την πρωτοβουλία της Βίκυς Μαραγκοπούλου. Συμπτωματικά έγραψα πρόσφατα για το παρηκμασμένο Φεστιβάλ Αθηνών, που θα έπρεπε άμεσα να ανανεωθεί. Εργαζόμενοι, καλλιτέχνες και θεατές ζήσαμε μια πρωτόγνωρη αίσθηση γιορτής. Η Πειραιώς 260, «η παρακαταθήκη» του, έγινε το νέο τοπόσημο της θερινής καλλιτεχνικής Αθήνας. Κορυφαίοι ξένοι δημιουργοί ήρθαν για να ενισχύσουν τον θεσμό και έγινε κάλεσμα σε πολυάριθμους, καταξιωμένους και νέους, Έλληνες καλλιτέχνες. Σε «αναζήτηση του χαμένου χρόνου», είδαμε για πρώτη φορά ταυτοχρόνως παραστάσεις που υπέγραφαν σκηνοθέτες διαφορετικών γενεών – Μνουσκίν, Καστελούτσι, Όστερμαϊερ, Γούστερ Γκρουπ. Παράλληλα, οι εναλλακτικοί χώροι του Φεστιβάλ πλημμύρισαν από ένα νέο ανήσυχο κοινό. Αρκεί η σύγκριση με το Φεστιβάλ των τελευταίων προ Λούκου χρόνων για να φανεί η μεταβολή του ορίζοντα προσδοκιών που συντελέστηκε. Ο τρόπος που έφυγε ο Λούκος έπειτα από δέκα χρόνια προσφοράς ήταν τραυματικός για όλους. Και η απογοήτευση ήταν διπλή γιατί υπουργός Πολιτισμού ήταν ο Αριστείδης Μπαλτάς, γνώριμός μου από τον χώρο του «Πολίτη». Επιπλέον, την πρωτοβουλία για την αποπομπή του πήρε ερήμην του υπουργού ο Παναγιώτης Δούρος, διευθυντής του γραφείου του, ενώ εκείνος συζητούσε με μια επιτροπή καλλιτεχνών τη δυνατότητα να παραμείνει ο Λούκος ώσπου να διαλευκανθεί η υπόθεση: «ο δικός μας Παναγιώτης», που επί δέκα χρόνια εργαζόταν στο γραφείο του Λούκου… Ας κρατήσουμε τη γενναιόδωρη γιορτή που διοργάνωσε ως αντίδωρο ο Μιχαήλ Μαρμαρινός στην κατάμεστη Πειραιώς 260 φέτος το καλοκαίρι με την προβολή της ταινίας του Ηλία Γιαννακάκη.
q Την τελευταία επταετία έχω αναλάβει τη διεύθυνση σπουδών στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου, μια θέση τιμής και ευθύνης· και στο πανεπιστήμιο αισθάνομαι προνομιούχος που μπορώ να βρίσκομαι σε καθημερινή βάση ανάμεσα σε νέους ανθρώπους. Η διδασκαλία είναι ταυτόχρονα και μαθητεία. Από την πρώτη χρονιά της θητείας μου στη σχολή χρειάστηκε να αντιμετωπίσουμε αλλεπάλληλες κρίσεις: πανδημία Covid 19, ΜeΤoo, κινητοποιήσεις για την αναγνώριση των πτυχίων. Εν μέσω της πανδημίας και της ακύρωσης των πρακτικών μαθημάτων που προκάλεσε ο εγκλεισμός, η καταγγελία της Σοφίας Μπεκατώρου για σεξουαλική βία και της Ζέτας Δούκα, στη συνέχεια, για σωματική και λεκτική βία στον εργασιακό χώρο άνοιξαν τον ασκό του Αιόλου και στη σχολή μας. Ο νεοσύστατος σύλλογος σπουδαστών και σπουδαστριών δημοσίευσε δήλωση συμπαράστασης προς τις ηθοποιούς που προέβησαν στις καταγγελίες, αφήνοντας αιχμές για «αντίστοιχα περιστατικά», τα οποία έχουν αντιμετωπίσει και οι ίδιοι/-ες, χωρίς να μπορέσουν να τα «αρθρώσουν». Ακολούθησε το δικό μου κάλεσμα και η ενθάρρυνση προς τους σπουδαστές και τις σπουδάστριες για να κατονομάσουν πρόσωπα και πράγματα («χωρίς φόβο· με τη δύναμη της αλήθειας σας») και ορίστηκε τηλεδιάσκεψη στις 6 Φεβρουαρίου του 2021 με όλο το διδακτικό προσωπικό και τον σπουδαστικό σύλλογο. Στη σύσκεψη είχε προσκληθεί και ο τότε καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου, Δημήτρης Λιγνάδης, αλλά την ίδια μέρα υπέβαλε την παραίτησή του. Στη θυελλώδη διαδικτυακή συνάντηση καταγγέλθηκαν τραυματικές συμπεριφορές που είχαν σημειωθεί παλαιότερα και δεν στάθηκε δυνατόν το χάσμα που δημιούργησαν να γεφυρωθεί στις επόμενες διαδικτυακές συζητήσεις. Η τέχνη της υποκριτικής είναι εξ ορισμού αλληλένδετη με το σώμα του άλλου και προφανώς δεν θα πρέπει να φτάσουμε σε ένα σημείο που ο ηθοποιός να μην μπορεί να συμπεριφέρεται αυθόρμητα με τον συμπαίκτη του. Ωστόσο τα προβλήματα πρέπει, πιστεύω, να τίθενται και να συζητούνται με ειλικρίνεια.
q Τον Δεκέμβριο του 2022 το Προεδρικό Διάταγμα για τον καθορισμό προσόντων διορισμού σε φορείς
Ένας από τους αγαπημένους μου δρόμους είναι η Αθηνάς, «οδός των Θαυμάτων και των Τεράτων». Ως flâneuse με έλκουν οι άσκοπες βόλτες μέσα στο άγνωστο πλήθος και οι πόλεις-παλίμψηστα με τις επάλληλες επιστρώσεις μνήμης, όπου σε κάθε βήμα νιώθεις σαν να περπατάς πάνω στην Ιστορία.
του Δημοσίου υπήρξε η θρυαλλίδα που πυροδότησε εκρηκτικές κινητοποιήσεις για την αναγνώριση των πτυχίων των δραματικών σχολών, καθώς επισφράγισε την κατάργηση της ανώτερης βαθμίδας εκπαίδευσης, η οποία είχε ήδη συντελεστεί από το 2003. Οι διαμαρτυρίες είχαν ως αποτέλεσμα την ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, στην οποία θα ενσωματωθούν οι πέντε κρατικές σχολές (Εθνικό Θέατρο, Εθνική Λυρική Σκηνή, Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης, Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης) και θα λειτουργήσει από το επόμενο ακαδημαϊκό έτος. Μαζί με τον αγαπημένο μου Νίκο Χατζόπουλο εκπροσωπούμε τη Σχολή του Εθνικού Θεάτρου στη διοικούσα επιτροπή του νέου φορέα και ασκώ χρέη προέδρου. Πρέπει να πω ότι η αγωνία μας να θωρακιστεί ο αμιγώς καλλιτεχνικός χαρακτήρας της σχολής μας και να διατηρηθεί η φυσιογνωμία έγινε κατανοητή από την υπουργό Παιδείας, κυρία Σοφία Ζαχαράκη, που συμπεριέλαβε στον νόμο τις σχετικές προτάσεις μου και μας περιβάλλει εν γένει με εμπιστοσύνη. Βέβαια, η έγνοια όσων διευθύνουν και διδάσκουν στη Δραματική Σχολή δεν μπορεί να περιορίζεται στα χρόνια των σπουδών, θα πρέπει να επεκτείνεται και στην επόμενη μέρα μετά την αποφοίτηση. Και ξέρουμε ότι το θεατρικό τοπίο που περιμένει τους αποφοίτους μας έχει κατά κύριο λόγο αφεθεί στους νόμους της αγοράς, με αμέτρητες παραστάσεις ευκαιριακών θιάσων που συνθέτουν ένα off off off Athens σύστημα. Φυσικά, σε αυτήν την κατασπατάληση δυνάμεων καθοριστικό ρόλο έπαιξε η μείωση των επιχορηγήσεων που επέβαλε η κρίση.
q Σήμερα, ένας από τους αγαπημένους μου δρόμους είναι η Αθηνάς, «οδός των Θαυμάτων και των Τεράτων». Ως
ΙNFO
Η Δηώ Καγγελάρη είναι διευθύντρια σπουδών της Δραματικής Σχολής και Εθνικού Θεάτρου και πρόεδρος της διοικούσας επιτροπής της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών.
28
LiFO
flâneuse με έλκουν οι άσκοπες βόλτες μέσα στο άγνωστο πλήθος και οι πόλεις-παλίμψηστα με τις επάλληλες επιστρώσεις μνήμης, όπου σε κάθε βήμα νιώθεις σαν να περπατάς πάνω στην Ιστορία – η Αθήνα, η Κωνσταντινούπολη, η Ρώμη, το Παρίσι, το Βερολίνο. Κρατώ τη θέα προς τον βράχο της Ακρόπολης από το Μοναστηράκι, το οθωμανικό τζαμί, τα ερείπια της Βιβλιοθήκης του Αδριανού και τους βυζαντινούς τρούλους, ένα σταυροδρόμι πολιτισμών σε μια εικόνα. Περπατώ στην οδό Αθηνάς και ζωντανεύουν οι διηγήσεις του Τσαρούχη για τις ξύλινες παράγκες-καμπαρέ πλάι στα δημοτικά ουρητήρια, εκεί όπου κάποτε τραγούδησε η Ρόζα Εσκενάζυ. Βλέπω το φάντασμα του κατεδαφισμένου, από τον δήμαρχο Κοτζιά, Δημοτικού Θεάτρου και θυμώνω που εξακολουθούμε να αποκαλούμε με το όνομά του την πλατεία Εθνικής Αντιστάσεως. Ένα μαγικό φυσικό σκηνικό προσφέρει τη νύχτα η ιχθυαγορά με τις φωτισμένες λυχνίες.
q Ξέρω πώς η γενιά μου δεν μπόρεσε να αλλάξει τον κόσμο. Αλλά προσπαθώ να αντιταχθώ με κάθε τρόπο σε αυτήν τη βεβαιότητα, αλλιώς δεν θα μπορέσω να κάνω ούτε αυτό το ελάχιστο που είμαι ίσως σε θέση να πετύχω. Αυτό προσπαθώ να κάνω, στο πανεπιστήμιο, στη σχολή… Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.
08.10.26
912
30
THE WEEK Όσα ξεκινάνε αυτή την εβδομάδα
32
ΣΙΝΕΜΑ Οι νέες ταινίες της εβδομάδας
ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ
A$AP Rocky: Don’t Be Dumb World Tour Ο A$AP Rocky εμφανίζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, με την περιοδεία του «Don’t be dumb». Ο Νεοϋορκέζος ράπερ φέρνει νέο υλικό και κομμάτια από τη διαδρομή που τον καθιέρωσε στο σύγχρονο χιπ χοπ. Κατά πάσα πιθανότητα θα είναι και η Ριάνα, όχι στη σκηνή, στη θέση του κοινού. 11/10, 19:30, Telekom Center Athens, ΟΑΚΑ, Μαρούσι, είσοδος: από 69 ευρώ
LiFO 08.10.26
29
EKΔΗΛΩΣΕΙΣ
the week
AVATOS και Nivk Jane, MAXImum και syrup-E μοιράζονται τα ντεκ από το απόγευμα. 11/10, 18:00, Κλακάζ, Αβραμιώτου 6-8, είσοδος: 20 ευρώ
7 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Ρlease behave
Στην πρώτη ατομική του έκθεση, ο Νίκος Κομιώτης ζωγραφίζει ανθρώπινες μορφές που μοιάζουν εγκλωβισμένες στους κοινωνικούς τους ρόλους. Αμηχανία, αποξένωση και η προσταγή της συμμόρφωσης κυριαρχούν σε μια περιορισμένη χρωματική παλέτα. 8/10-28/11, Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα, Αρματολών & Κλεφτών 48
8 CLUBBING FSI: Tsuyoshi, Ajja, Drip Drop STOEP TH S PR ES
ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ Buzzcocks
8-14 οκτ ω β ρ ιου 2 0 26
1 ΦΕΣΤΙΒΑΛ Borderline Festival
4 CLUBBING 303 Rave x Vinka Wydro
Ricardo Villalobos, Nightmares on Wax, Yasmine Hamdan και Σtella βρίσκονται στο ίδιο πρόγραμμα. Το Borderline καταλαμβάνει τρία stages του Onassis Ready, συνδέοντας τη minimal house με το τραγούδι και τις αναζητήσεις του Stegi.Radio.
Η Vinka Wydro φέρνει στο Oddity hard techno με industrial, rawstyle και hardcore επιρροές. Το άνοιγμα της σεζόν της 303 Rave συμπληρώνουν οι Christian Cambas, Deherian b2b SCTR, Tanison και Ezara.
9/10, 21:00, Onassis Ready, Στρατή Τσίρκα 2, Άγιος Ιωάννης Ρέντης, είσοδος: 10-30 ευρώ
10/10, 23:30, Oddity Club, Ηρακλειδών 61, είσοδος: 15 ευρώ
2 CLUBBING Tunnel presents John Talabot & Sofia Kourtesis
5 ΦΕΣΤΙΒΑΛ Just Gazing Festival
10/10, 20:00, Gazarte Ground Stage, Βουτάδων 32-34, εισιτήρια από 25 ευρώ
Μια γυναίκα πιστεύει ότι αναγνωρίζει τον βασανιστή της στο πρόσωπο ενός επισκέπτη. Αθηνά Μαξίμου, Αιμίλιος Χειλάκης και Αντώνης Μυριαγκός αναμετριούνται με τη δικαιοσύνη και την εκδίκηση στο έργο του Άριελ Ντόρφμαν.
απο τη μαρια παππα
30
LiFO
9/10/26-9/5/27, θέατρο Αθηνών, Βουκουρεστίου 10, Πέμ.-Παρ. 21:00, Σάβ. 18:00 & 21:00, Κυρ., Τετ. 19:00, είσοδος: 15-27 ευρώ
9/10, 20:30, Κύτταρο, Ηπείρου 48 και Αχαρνών, είσοδος: από 23 ευρώ
10/10, Bolivar Beach Bar, Ακτή του Ήλιου, Άλιμος
9 ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ Pussy Riot: Riot Days
Οι Pussy Riot αφηγούνται τη διαδρομή τους από τη διαμαρτυρία στη Μόσχα μέχρι τη φυλάκιση. Βασισμένο στο βιβλίο της Μαρία Αλιόχινα, το Riot Days συνδυάζει ζωντανή μουσική, spoken word και προβολές. 8/10, 21:30, Gazarte, Βουτάδων 34
10 CLUBBING Sonotopia: Global South Grooves
Η νέα σειρά πάρτι της ομάδας του Plisskën ξεκινά στο Gazarte με τους Tζον Τάλαμποτ και Σοφία Κουρτέσις. Μια βραδιά αφιερωμένη στη house και την techno, με τον Thanasis Karanikas να ανοίγει το πρόγραμμα.
3 ΘΕΑΤΡΟ Ο Θάνατος και η Κόρη
Πενήντα χρόνια μετά την πρώτη πανκ έκρηξη, οι Buzzcocks φέρνουν στο Κύτταρο τις κοφτές μελωδίες τους και το νέο «Attitude Adjustment». Με τον Στιβ Ντιγκλ στα φωνητικά, συναντούν τους Stress, που ανοίγουν τη βραδιά.
Ο Tsuyoshi Suzuki συνδέει το παρελθόν με το παρόν της psytrance σε ένα τρίωρο set. Ajja και Drip Drop εμφανίζονται live, με τον XDimension να ανοίγει τη βραδιά δίπλα στη θάλασσα.
Sugar For The Pill, Fotoform και Iceblynk συναντιούνται σε μια βραδιά για όσους αγαπούν τις κιθάρες μέσα στην ομίχλη. Το Just Gazing κινείται ανάμεσα στο shoegaze, την dream pop και την cold wave. 9/10, 21:00, Death Disco, Ωγύγου 16
6 CLUBBING Apocalypse w/ The Muffin Man & Gina Demarchi Οι REJUV και Soundnow στήνουν ένα κυριακάτικο rave με techno, trance και αποκλειστικά backto-back σετ. The Muffin Man και Gina Demarchi,
Η Binetou Sylla συζητά με τον Aδαμάντιο Καφετζή για την αφρικανική μουσική και τη διάδοσή της. Στη συνέχεια, η Kampire της κολεκτίβας Nyege Nyege και ο Adamantios αναλαμβάνουν ένα πάρτι με αφρικανικούς χορευτικούς ήχους. 9/10, 20:00, PLEX, Κεραμεικού 28, είσοδος ελεύθερη
11 CLUBBING Kinetica: Warehouse Rave Η Kinetica μεταφέρει την techno σε μια εγκαταλελειμμένη αποθήκη της Αθήνας. Late C/O, Leftyt, Motiva, Nyereia, R4ST και RAVAR b2b NOSIR παίζουν μέχρι το πρωί, με τη διεύθυνση να αποκαλύπτεται στους κατόχους εισιτηρίων. 10/10, 23:00, μυστική τοποθεσία, είσοδος ελεύθερη με κράτηση στο Resident Advisor
08.10.26
LiFO 08.10.26
31
Σινεμά
απο toν θοδωρη κουτσογιαννοπουλο
Primetime Ο Οπενχάιμ επιχειρεί ένα μεγάλο άλμα από τον ρεαλισμό του ντοκιμαντέρ στη στυλιζαρισμένη θεατρικότητα. ΣΥΝΟΨΗ: Το 2006, ο παρουσιαστής της εκπομπής
«To catch a predator», Κρις Χάνσεν, αποφασίζει να γράψει ιστορία στην τηλεόραση.
Ο
Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο Κακό
32
LiFO
Λανς Οπενχάιμ έχει άγχος να αποδείξει πως δεν έκανε άκοπα τη μετάβαση από την τεκμηρίωση στη μυθοπλασία: αν και βασισμένο σε αληθινά γεγονότα, το Primetime, που έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο 83ο Φεστιβάλ Βενετίας, είναι τόσο απομακρυσμένο από τις τεχνικές και την αίσθηση του ντοκιμαντέρ, που αναρωτιόμαστε αν ο Κρις Χάνσεν, στην εκπομπή του οποίου βασίζεται η ταινία, έχει κάποιο δίκιο που ζητά εξηγήσεις για τη βαμπιρική, όπως δήλωσε, ενσάρκωσή του από τον Ρόμπερτ Πάτινσον. Ο Πάτινσον είναι όντως επιτηδευμένα δραματικός, συχνά υπερβολικός και γκροτέσκος, αλλά έτσι ήταν και η εκπομπή του Χάνσεν, με τίτλο «To catch a predator», τηλεοπτικό ένθετο που ξεκίνησε πριν από είκοσι και πλέον χρόνια στην ειδησεογραφική ροή του NBC. Θέμα και σκοπός τού αδιανόητα παρακινδυνευμένου εγχειρήματος ήταν να μπει σε ένα σπίτι γεμάτο ενεργοποιημένες κάμερες ο παιδόφιλος που η ομάδα της εκπομπής είχε προσεγγίσει με ψευδή ονόματα και εξαντλητική έρευνα, να συναντήσει για πρώτη φορά από κοντά το θύμα του, έναν ή μία ηθοποιό που πόζαρε ως ανήλικο αγόρι ή κορίτσι, και κάποια στιγμή να μπουκάρει στο κεντρικό σκηνικό, συνήθως τον προθάλαμο ή το σαλόνι ή την κουζίνα (δεν έφταναν ποτέ ως την κρεβατοκάμαρα, ευτυχώς), συχνότατα κατεβαίνοντας από μια σκάλα για έμφαση, ο ίδιος ο Χάνσεν, ως άλλος δημόσιος κατήγορος, ώστε να εκθέσει τον θύτη, να τον φέρει προ των ευθυνών και των πράξεών του με ένα προβαρισμένο λογύδριο, κάτι ανάμεσα σε
ηθοποιίστικο κείμενο ηρωισμού και διδακτική κατήχηση, ενώ ήδη περιμένουν οι μιλημένοι αστυνομικοί έξω, στην κοντινή περίμετρο του χώρου, για να συλλάβουν τον γελοιοποιημένο άνδρα, που πλέον μοιάζει με καπλάνι παγιδευμένο σε φάκα. Ποιος είναι το αρπακτικό; Ο Χάνσεν σίγουρα ποτέ δεν σκέφτηκε την ειρωνεία… Απίστευτο αλλά αληθινό, από έναν σχετικά ξεχασμένο και πλέον ξεπερασμένο δημοσιογράφο που δεν ήταν ένας ακόμη επονείδιστος Τζέρι Σπρίνγκερ της τηλεοπτικής αρένας μα βραβευμένος ρεπόρτερ με πολλά Emmy αλλά και με δύο κρίσιμα συμπλέγματα: της κατωτερότητας απέναντι στους σοβαρούς παρουσιαστές ειδήσεων και της ανώτερης ευσπλαχνίας απέναντι στην ανθρωπότητα και τους συνεργάτες του. Το αφεντικό του δικτύου τού είχε πει ξεκάθαρα πως θεωρούσε το κόνσεπτ ντροπιαστικό σκουπίδι, αλλά δεν μπορούσε να αγνοήσει την εμπορικότητα της εκπομπής, κι έτσι τη μετακίνησε στη ζώνη υψηλής θέασης, στις 9 το βράδυ, στο περίφημο primetime, όταν τα μάτια στρέφονται στη μικρή οθόνη και καταναλώνουν ό,τι πιο ανώριμο έχει να παρουσιάσει η αμερικανική κουλτούρα, έτσι ώστε να ικανοποιήσει το μέσο κοινό, δηλαδή το μέσο γούστο της κοινής γνώμης. Υπάρχουν πολλά ορόσημα για την τηλεόραση, στα θετικά και τα αρνητικά της, και ο Χάνσεν (αυτο)τοποθετείται κοντά στον πάτο, όχι γιατί μετέτρεψε το «κουτί» σε ρινγκ, αλλά γιατί μπέρδεψε ακόμη περισσότερο, προς ίδιον όφελος και περιφρονώντας την ηθική, τα όρια της δικαιοδοσίας του νόμου με εκείνα της ελεύθερης διακίνησης της πληροφορίας. Αφορμή για την παρακμή του είδους που λάνσαρε και υπηρέτησε με σαιξπηρικό στόμφο ήταν η αυτοκτονία ενός δη-
INFO PRIMETIME ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ:
Λανς Οπενχάιμ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟYΝ:
Ρόμπερτ Πάτινσον, Σκάιλερ Τζιζόντο, Μέριτ Γουίβερ
μόσιου προσώπου, που πρόλαβε τις κάμερες και αποχαιρέτησε τραγικά τον μάταιο κόσμο προτού τον τσακώσουν επ’ αυτοφώρω – η κομβική στιγμή που η λεπίδα του παρεμβατικού ρεπορτάζ προκάλεσε αιμορραγία στην παραδοσιακή διάκριση των εξουσιών. Παιδόφιλοι και αρπακτικά έμπλεξαν τους ρόλους τους, με τους τηλεθεατές να αδημονούν για ένα σίκουελ ακόμη πιο ακραίο. Ίσως το πιο αναμενόμενο φιλμ-γεγονός του φεστιβάλ, το Primetime είναι κάτι ανάμεσα στο American Psycho και το I saw the TV glow, γλιστρώντας ανάμεσα στο θρίλερ, τη σάτιρα και τον τρόμο, αλλά παράξενα αποφεύγοντας τα είδη, για χάρη μιας λυρικής σαπουνόπερας – αν ποτέ μπορεί να λοκάρει ένα είδος σε αυτήν τη γλαφυρή, στυλιζαρισμένη υποκατηγορία αβάσταχτης ελαφρότητας. Ο Οπενχάιμ επιχειρεί ένα μεγάλο άλμα από τον ρεαλισμό του ντοκιμαντέρ στη στυλιζαρισμένη θεατρικότητα. Χειρίζεται σωστά το στόρι του, εκτός από τις συζυγικές και εξωσυζυγικές λεπτομέρειες της ασαφούς ζωής του Χάνσεν μακριά από τις κάμερες και την ιερή αποστολή του, αν και περιπλέκει την εικόνα με φορτωμένο θόρυβο. Κυρίως, αποσπά απολαυστικές ερμηνείες όχι μόνο από τον Πάτινσον και τον ψυχικά ασταθή καμποτίνο που ζωγραφίζει ζωηρά αλλά και από τη Μέριτ Γουίβερ, την παραγωγό που σπρώχνει ακόμη βαθύτερα τον Χάνσεν στην άβυσσο της τηλεθέασης, και κυρίως από τον συγκινητικό Σκάιλερ Τζιζόντο, που είχαμε δει στα National Lampoon, Πίτσα Γλυκόριζα και Booksmart. Εδώ παίζει τον άνευ αυτοπεποίθησης ηθοποιό που, αν και πλημμελώς προετοιμασμένος, προσπαθεί να ξεπεράσει το σοκ της αυτοσχεδιαστικής αντιπαράθεσης με τους πραγματικούς παιδόφιλους ως ψευτοέφηβος και να γίνει μέλος μιας απίθανης, εντελώς αντικαλλιτεχνικής ομάδας για να σταθεί στον χώρο. VILLAGE RENTI 12,14 - VILLAGE MALL 11 - VILLAGE PAGRATI 2 - VILLAGE ESCAPE ILION 7 - VILLAGE GLYFADA 2 - ΝΑΝΑ CINEMAX 5 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 2 - ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 2 - ΝΙΡΒΑΝΑ CINEMAX 2 - ABANA - ΑΘΗΝΑΙΟΝ 1,4 - ΒΑΡΚΙΖΑ 1 - CINOBO OPERA 1,2 - ΓΑΛΑΞΙΑΣ 1 - WEST CITY 4 - ΔΕΞΑΜΕΝΗ ΘΕΡΙΝΟ - ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ - ΖΕΑ
Αναγέννηση RESURRECTION
ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Μπι Γκαν ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Τζάκσον Γι, Σου Κι
ΣΥΝΟΨΗ: Σε ένα απροσδιόριστο μέλλον, η ανθρωπό-
τητα έχει ανακαλύψει το μυστικό της μακροβιότητας στην παρεμπόδιση των ονείρων. Λίγοι μονάχα «επαναστάτες» αρνούνται πεισματικά να τα εγκαταλείψουν, επιλέγοντας μια σύντομη αλλά συναρπαστική ζωή σε αντάλλαγμα της επιθυμίας τους να ονειρεύονται. Αφή, οσμή, γεύση, όραση, ακοή και το σώμα: πέντε συν μία αισθήσεις οδηγούν τα ισάριθμα κεφάλαια που αποτελούν την Αναγέννηση, την πρωτότυπη, θαρραλέα, εντυπωσιακή ερωτική επιστολή του Κινέζου δημιουργού Μπι Γκαν στην τεχνοτροπία του σινεμά που χάνεται και στην παράπλευρη απώλεια των ονείρων. Μια γυναίκα που κρύβεται μέσα σε ταινίες εντοπίζει σε μια από αυτές (βωβή, φυσικά) έναν τερατώδη «deliriant» που κρύβει στα σωθικά του μια μηχανή προβολής και καταναλώνει όπιο για
08.10.26
ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ να μη σταματήσει να ονειρεύεται, αν και αργοπεθαίνει από τα όνειρα! Σε έξι διαφορετικές μεταμορφώσεις του, τα κινηματογραφικά σκηνικά αλλάζουν ύφος και κατευθύνσεις, σαν οπτασίες που προβάλλονται από έξω προς τα μέσα. Η Αναγέννηση δεν θα μπορούσε να είναι πιο συμβολική και μεταφορική, μια αγρίως σινεφίλ, πλήρως κοντρολαρισμένη επιστημονική φαντασία από έναν μοναδικό καλλιτέχνη (και λάτρη του ταρκοφσκικού Στάλκερ) που περνά βιρτουόζικα από το ρετρό και τον εξπρεσιονισμό στον μοντερνισμό και το αβανγκάρντ, με τεχνικές που δεν είναι εύκολο να αναλυθούν, σε πείσμα της συχνά αδιαπέραστης, αινιγματικά πυκνής πλοκής και για χάρη του κινηματογραφικού μυστικισμού που υπηρετεί ευλαβικά από το πρώτο καρέ της ταινίας του ως το απολλώνειο φινάλε – πού αλλού, μέσα στην αίθουσα. Η Αναγέννηση απέσπασε το ειδικό βραβείο στο περσινό Φεστιβάλ Καννών, τεκμήριο αμηχανίας και θαυμασμού της κριτικής επιτροπής. NEWMAN
The Social Reckoning ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Άαρον Σόρκιν ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Τζέρεμι Στρονγκ, Μάικι Μά-
ντισον, Τζέρεμι Άλεν Γουάιτ ΣΥΝΟΨΗ: Η ταινία είναι εμπνευσμένη από την αλη-
θινή ιστορία της Φράνσις Χάουγκεν, μιας νεαρής μηχανικού του Facebook, η οποία ζητά τη βοήθεια του Τζεφ Χόρβιτς, ενός δημοσιογράφου της «Wall Street Journal», για να ξεκινήσει ένα επικίνδυνο ταξίδι που καταλήγει να αποκαλύψει τα πιο καλά φυλαγμένα μυστικά του κοινωνικού δικτύου. «Reckoning» σημαίνει υπολογισμός, εκτίμηση, σκέψη και ξεκαθάρισμα. Στο λεξικό του Άαρον Σόρκιν, όπου κάθε λέξη ζυγίζει χρυσάφι, ισχύουν όλα τα παραπάνω. Άτυπη συνέχεια του Social Network, η φάση που διανύει ο Μαρκ Ζούκεμπεργκ στο κατά βάθος αισιόδοξο για την αμερικανική δημοκρατία The Social Reckoning είναι ακόμα πιο δεινή: η ταινία του Αμερικανού σεναριογράφου (πρωτίστως) και σκηνοθέτη των δικών του ιστοριών περιγράφει όλα τα στάδια της δημοσιογραφικής αποκάλυψης της «Wall Street Journal» για τον αλγόριθμο που εφάρμοσε το Facebook, λίγο προτού μετονομαστεί σε Meta, για να αγκιστρώσει τους χρήστες που έβλεπε να μειώνονται δραματικά, αφήνοντας εν γνώσει του να επηρεάζονται κυρίως μικρά παιδιά από οργανωμένες ομάδες μίσους – χώρια οι ανεξέλεγκτες, ανεπιβεβαίωτης προέλευσης πολιτικές διαφημίσεις. Την ώρα που ο ιδρυτής της πλατφόρμας και διαβόητα αντικοινωνικός τύπος προετοιμαζόταν από ομάδα ειδικών συμβούλων να αντιμετωπίσει τη δυσμενή εξέταση των Αρχών, μια υπάλληλος της εταιρείας, η Φράνσις Χάουγκεν (η Μάικι Μάντισον στην επιστροφή της στη μεγάλη οθόνη μετά το Όσκαρ για την Ανόρα) συνεργάστηκε με τον δημοσιογράφο Τζεφ Χόρβιτς, έναν λουδίτη αναλογικής επεξεργασίας των δεδομένων –λόγω της τεχνικής ορολογίας που κατέκλυζε τα αποδεικτικά στοιχεία–, για να ξεσκεπάσει τον οργανισμό που, για χάρη του κέρδους, πρόδωσε στεγνά το όνειρό της για μια ενωμένη ανθρωπότητα μέσα από το θαύμα του δια-
δικτύου. Σε μια σαφή παραλλαγή τού Όλοι οι άνθρωποι του Προέδρου, το «καρφί» προβιβάζεται σε πρωταγωνιστικό ρόλο, με τη Μάντισον να προσδίδει νευρικότητα στη ρομαντική ψυχή της ιδεαλίστριας Χάουγκεν, ο Τζέρεμι Άλεν Γουάιτ είναι ο αφοσιωμένος λειτουργός της αλήθειας (σαν τον Γούντγουορντ και τον Μπερνστάιν που υποδύθηκαν οι Ρέντφορντ και Χόφμαν πριν από πενήντα χρόνια), ενώ ο Τζέρεμι Στρονγκ «κλειδώνει» δεξιοτεχνικά στη συναισθηματική ακαμψία του Ζούκεμπεργκ που ενσαρκώνει, ξεχωρίζοντας στον δυσάρεστο διάλογο που έχει με έναν πρώην στενό συνεργάτη του (εύστοχος ο κωμικός Μπιλ Μπερ). Σε μια πρώιμη φάση, ο Ντέιβιντ Φίντσερ ήθελε να εμπλακεί, αλλά, όπως δήλωσε, το σενάριο του φάνηκε «μια κονσέρβα γεμάτη σκουλήκια», και τελικά λείπει πολύ από το τελικό αποτέλεσμα η κινηματογραφική ροή – το αβίαστο χάρισμά του να διασταυρώνει τους χαρακτήρες με τα γεγονότα. Ο Σόρκιν ενώνει με το ζόρι τη Χάουγκεν με τον Χόρβιτς σε μια σχέση απαραίτητη μόνο για δραματουργικό σκοπό και η ενδιαφέρουσα προσθήκη που επιχειρεί είναι η σύνδεση των Facebook Files με την αιματηρή και εν τέλει ατιμώρητη επίθεση στο Καπιτώλιο. Όπως φαίνεται, είναι ο μόνος που εντοπίζει μια στάλα ανθρωπιάς στο ανέκφραστο τέρας, που αναγκάστηκε να αποζημιώσει αδρά ανύποπτα θύματα των επτασφράγιστα μυστικών μηχανισμών του και να διαφοροποιήσει, έστω με ελαφρές διορθωτικές κινήσεις, την εθιστικά διαβρωτική εφεύρεσή του. VILLAGE RENTI 8,12,14 - VILLAGE MALL 1,12 - VILLAGE PAGRATI 1,2 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 4 - VILLAGE ESCAPE ILION 5 - VILLAGE GLYFADA 4 - ΝΑΝΑ CINEMAX 5 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX ΘΕΡΙΝΟ - ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 2 - WEST CITY 1 - ΑΘΗΝΑΙΟΝ 1,4 - ΑΙΓΛΗ 2 - CINE ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΡΙΝΟ - CINOBO OPERA 2 - ΦΙΛΟΘΕΗ ΘΕΡΙΝΟ
Άλλη μαμά OTHER MOMMY
ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Ρομπ Σάβατζ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Τζέσικα Τσαστέιν, Αραμπέλα
Ολίβια Κλαρκ, Τζέι Ντούπλας, Ντίτσεν Λάχμαν, Αριάν Μογιέντ, Κάρεν Αλεν, Σον Κάουφμαν ΣΥΝΟΨΗ: H Μπέλα, ένα 8χρονο κορίτσι που ζει σε
ένα σπίτι με προβλήματα, έρχεται αντιμέτωπη με μια απειλητική οντότητα που βγαίνει από την ντουλάπα της. Η παρουσία αυτή γίνεται όλο και πιο απειλητική για εκείνη και την οικογένειά της. Ο Τζέιμς Γουάν και το γούστο του στο horror είναι πίσω από τη θεωρητικά, αν και στην πράξη καθόλου τρομακτική ταινία Άλλη μαμά, μια αλληγορία για την ψευδαίσθηση της οικογενειακής ευτυχίας. Αναμειγνύει σωματοποιημένους εφιάλτες, ψηφιακά τέρατα, ολίγη από Conjuring, το τέλειο, παγωμένο χαμόγελο της μάνας Τζέσικα Τσαστέιν κι ένα κοριτσάκι που καλείται να ξορκίσει τα πολύ απτά οράματά του για χάρη της ισορροπίας που επιθυμεί διακαώς. Αποκλειστικά για να φοβηθείτε, αλλά μόνο αν το θέλετε πολύ. VILLAGE RENTI 4,7,10,11,12,13 - VILLAGE MALL 3,4,12 - VILLAGE PAGRATI 4,5 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 2,3 VILLAGE ESCAPE ILION 3,6 - VILLAGE GLYFADA 1,3 - WEST CITY 3 - ΑΘΗΝΑΙΟΝ 4 - ΑΙΓΛΗ 1 - ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ-ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ 2 - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 1 ΣΙΣΣΥ
LiFO 08.10.26
33
SKINCARE
ΣΏΜΑ ΧΩΡΊΣ ΣΠΥΡΆΚΙΑ Η ΑΚΜΉ ΠΟΥ ΚΡΎΒΕΤΑΙ ΠΊΣΩ ΑΠΌ ΤΑ ΡΟΎΧΑ
ΑΠΟ
ΤΗΝ
ΕΦΗ
ΑΝΕΣΤΗ
Πέρα από τα φίλτρα και την εικόνα της αψεγάδιαστης επιδερμίδας, η ακμή στην πλάτη, στους ώμους και στο στήθος αφορά ανθρώπους κάθε φύλου και ηλικίας, φέρνοντας στο προσκήνιο καθημερινές συνήθειες που συχνά περνούν απαρατήρητες.
34
LiFO
Μ
ιλάμε ασταμάτητα για σπυράκια, πόρους και ατέλειες στο πρόσωπο, αναζητώντας τη λεγόμενη «αλαβάστρινη επιδερμίδα». Όταν όμως η ακμή κάνει την εμφάνισή της στην πλάτη, στους ώμους ή στο στήθος, η συζήτηση γίνεται ξαφνικά σχεδόν ανύπαρκτη. Κι όμως, πρόκειται για ένα ζήτημα που αφορά εξίσου γυναίκες και άνδρες, εφήβους αλλά και ενήλικες, επηρεάζοντας βαθιά την ψυχολογία και τον τρόπο που στεκόμαστε απέναντι στον καθρέφτη μας. Πίσω από αυτές τις επίμονες εξάρσεις δεν κρύβονται πάντα ορμονικές θύελλες ή γενετικοί παράγοντες. Πολύ συχνά, οι ένοχοι είναι αόρατοι και βρίσκονται στις πιο απλές, καθημερινές μας συνήθειες. Τα συνθετικά υφάσματα που δεν αφήνουν το δέρμα να αναπνεύσει, τα βαριά προϊόντα σώματος, τα αθλητικά ρούχα που μένουν πάνω μας για ώρα μετά την προπόνηση, ακόμα και η λανθασμένη σειρά με την οποία ξεπλένουμε το σαμπουάν και το μαλακτικό στο ντους, δημιουργούν το τέλειο περιβάλλον για την ανάπτυξη ατελειών. Το θέμα με το σώμα είναι πως, σε αντίθεση με το πρόσωπο, το δέρμα σ’ αυτό είναι πιο παχύ, οι σμηγματογόνοι αδένες λειτουργούν διαφορετικά και η περιοχή μένει κρυμμένη κάτω από στρώματα ρούχων. Αυτό οδηγεί συχνά σε έναν φαύλο κύκλο λανθασμένης περιποίησης ή αποσιώπησης. Το ζητούμενο δεν είναι η εύρεση κάποιου μαγικού προϊόντος, αλλά η κατανόηση των αναγκών της επιδερμίδας μας πέρα από το πρόσωπο. Η
προσέγγιση απαιτεί ψυχραιμία και γνώση: να δούμε το σώμα μας συνολικά, να αναγνωρίσουμε τους πραγματικούς παράγοντες πίσω από τη φλεγμονή και να αποβάλουμε το αδικαιολόγητο ταμπού γύρω από μια τόσο φυσική δερματική κατάσταση. Στην καθημερινότητα, μικρές κινήσεις μπορούν να βοηθήσουν. Το ντους μετά την άσκηση, η γρήγορη αλλαγή των ιδρωμένων ρούχων, τα πιο άνετα υφάσματα όταν υπάρχει έντονη τριβή και το καλό ξέβγαλμα των προϊόντων μαλλιών ώστε να μην παραμένουν στην πλάτη είναι μια καλή αρχή. Στο μπάνιο, αντί για έντονο τρίψιμο και σκληρά σφουγγάρια, προτιμάμε ήπιο καθαρισμό. Και όταν οι βλάβες επιμένουν, πονάνε ή αφήνουν σημάδια, η επίσκεψη στον δερματολόγο είναι η πιο σωστή κίνηση. Η ακμή του σώματος, όμως, δεν αφορά μόνο το πώς την αντιμετωπίζουμε, αλλά και το πόσο άνετα μιλάμε γι’ αυτήν. Έχουμε μάθει να μιλάμε ανοιχτά για την ακμή του προσώπου, να δείχνουμε σπυράκια χωρίς φίλτρα, ακόμη και να τα μετατρέπουμε σε μέρος μιας νέας αισθητικής αυθεντικότητας. Κι όμως, εξακολουθούμε να αισθανόμαστε αμήχανα όταν η ίδια επιδερμίδα εμφανίζει ατέλειες λίγα εκατοστά πιο κάτω. Σαν να επιτρέπεται στο πρόσωπο να μην είναι αψεγάδιαστο, αλλά το σώμα να οφείλει ακόμη να είναι. Ας ανοίξουμε τη συζήτηση για την ακμή του σώματος με την ίδια ειλικρίνεια που το κάνουμε και για το πρόσωπο.
08.10.26
LiFO 08.10.26
35
THE
good LiF O
912
ΑΦΙΕΡΩ Μ Α
ΠΑΓΚΡΑΤΙ
Βγαίνουμε για καλό φαγητό, ποτό και παγωτό στη γειτονιά όπου πάντα κάτι (καλό) παίζει. ΚΕΙΜΕΝΑ: ΛΙΝΑ ΙΝΤΖΕΓΙΑΝΝΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΘΑΛΕΙΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: ΑΤΕΛΙΕ LiFO
PERSONAL
36
LiFO
SHOPPER
-
ΙΣΤΟΡΙΕΣ
ΑΠΟ
ΤΑ
LIDL
-
ΈΧΕΙΣ
ΓΟΎΣΤΟ
08.10.26
Στρώνει ιταλικό τραπέζι στον πεζόδρομο της Ευφορίωνος.
Ευφορίωνος 13, Παγκράτι 210 7104040 www.cupola.gr Instagram: cupola_trattoria
η τρατορία του παγκρατίου είναι από τις πρώτες που σου έρχονται στο μυαλό όταν έχεις όρεξη για ιταλικό. Ναπολιτάνικες πίτσες, φρέσκα ζυμαρικά και τραπεζάκια έξω στον πεζόδρομο της Ευφορίωνος, που όσο κρατάει ο καλός καιρός παραμένει αγαπημένο σημείο συνάντησης. Το Cupola βρίσκεται σε αυτή την περιοχή από το 2017 και είναι πλέον iconic spot για μεσογειακές γεύσεις παρέα με ένα κρασί ή ένα κοκτέιλ. Στην κουζίνα, ο executive chef Τάσος Θεοτόκης παραμένει προσηλωμένος στην ιταλική παράδοση και σε συνταγές στις οποίες τα υλικά μιλούν από μόνα τους. Μεγάλο κεφάλαιο είναι η ναπολιτάνικη πίτσα, με μια από τις καλύτερες ζύμες που συναντάμε εκεί έξω – το αφράτο cornicione της είναι χαρακτηριστικό και δεν μας έχει απογοητεύσει μέσα στα χρόνια. Στο μενού θα βρεις κλασικές προτάσεις που, χωρίς να φωνάζουν, έχουν πολλά να πουν χάρη στις λεπτομέρειές τους: Melanzana με σάλτσα ντομάτας San Marzano, μελιτζάνα, ελιές και πίκλα από ντοματίνια, Parma με μοτσαρέλα, prosciutto di Parma, San Marzano, Grana Padano και ρόκα ή η λευκή Prosciutto e Funghi με prosciutto di Parma, μανιτάρια trifolata, taleggio, μοτσαρέλα, Parmigiano Reggiano και θυμάρι. Τα φρέσκα ζυμαρικά είναι εξίσου βασικό κομμάτι της κουζίνας. Τα paccheri bolognese σερβίρονται με σιγομαγειρεμένο μοσχαρίσιο κιμά και κρέμα Parmigiano Reggiano 36 μηνών και οι tagliatelle funghi e speck συνδυάζουν speck, porcini και σοταρισμένα μανιτάρια, αλλά αν επιλέξεις να προσθέσεις μαύρη τρούφα, το πιάτο αποκτά ένα άλλο βάθος που αξίζει να το δοκιμάσεις. Η Πόπη Σεβαστού είναι η bar manager του Cupola και επιμελείται το ποτό που θα συνοδεύσει το γεύμα σου – ένα ακόμα κεφάλαιο στο οποίο δίνει σημασία αυτή η τρατορία, η οποία διαθέτει και μια ενδιαφέρουσα λίστα κρασιών από τον ιταλικό και τον ελληνικό αμπελώνα.
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΠΑΓΚΡΑΤΙ
Cupola
Tre Sorelle
Συστήθηκε με την πίτσα, καθιερώθηκε και για την pasta.
THE
good LiFO
Αρχελάου 19, Παγκράτι 211 4072172 Instagram: tre_sorelle_pizza
από το 2018, το tre sorelle έχει γίνει κομμάτι της αρχελάου και μιας γειτονιάς που ξέρει καλά από ιταλικό φαγητό. Η πίτσα ήταν αυτή που το σύστησε στο κοινό του, με ένα ζυμάρι που ωριμάζει για 48 ώρες, ψήνεται μόλις 90 δευτερόλεπτα σε παραδοσιακό ιταλικό φούρνο και αποκτά εκείνο το αέρινο, τραγανό cornicione που σε γεμίζει με γεύση χωρίς να σε βαραίνει. Με αυτήν τη ζύμη ξεχνάς τις πίτσες που κανείς δεν τρώει το «γύρω γύρω» τους. Στο Tre Sorelle οι πίτσες τρώγονται μέχρι το τελευταίο ψίχουλο – από την απλή Margherita και την πικάντικη Diavola μέχρι τη Zucchini με φρέσκια μοτσαρέλα, γκοργκοντζόλα και βασιλικό. Τα τελευταία χρόνια, όμως, στο τραπέζι του ιταλικού έχει κερδίσει σημαντικό χώρο και η pasta. Η Calamarata Gamberi με γαρίδες, ζωμό, ντομάτα και κολοκυθάκι είναι από τις πιο ανάλαφρες επιλογές, ενώ οι ταλιατέλες με σιγομαγειρεμένα μοσχαρίσια μάγουλα θυμίζουν το ραγού σε μια πληθωρική εκδοχή. Στο μενού παραμένουν επίσης κλασικές ιταλικές συνταγές όπως Cacio e Pepe με bucatini και Rigatoni alla Carbonara με αυγό, Pecorino Romano και γκουαντσάλε, που δίνει μαθήματα ιταλικής καρμπονάρας. Δύσκολα προσπερνάς και τα νιόκι πατάτας με γκοργκοντζόλα, salsiccia και αχλάδι κομπόστα – ένας συνδυασμός που αξίζει να τον γευτείς μόνο και μόνο για να δεις πόσο ταιριάζει η γλύκα του φρούτου με την ένταση του αλλαντικού. Στη μέση μπαίνει η tagliata 300 γραμμαρίων, ενώ η λίστα κρασιών και τα κοκτέιλ συνοδεύουν τα πιάτα όπως πρέπει για ένα after office ή μια βραδιά με ιταλική γευστική ταυτότητα.
LiFO 08.10.26
37
good LiFO THE
NOB Burger
Ξεκίνησε από το Παγκράτι να παρουσιάζει «μη συνηθισμένα μπέργκερ».
το concept του σεφ βαγγέλη λεούση και του επιχειρηματία πέτρου φουστέρη ξεκίνησε από το Παγκράτι και αυτή παραμένει η γειτονιά του. Αν και πλέον μπορούμε να βρούμε τα Not Ordinary Burgers σε Χαλάνδρι, Κυψέλη και σύντομα σε νέα καντίνα που θα εμφανιστεί στο Golden Hall, η Ερατοσθένους είναι μέχρι σήμερα το σημείο όπου γνωρίσαμε αυτό το όνομα και τη φιλοσοφία που υποστηρίζει στο κεφάλαιο street food. Η ιδέα του σεφ ήταν μια πολύ συγκεκριμένη προσέγγιση στο μπέργκερ: να αφαιρέσει ό,τι περιττό και να δώσει βάρος σε αυτά που πραγματικά καθορίζουν τη γεύση του. Ζουμερό μπέργκερ με καραμελωμένο μοσχαρίσιο patty, αφράτο potato bun, χειροποίητες σάλτσες και καλές πρώτες ύλες μπήκαν σε ένα μικρό μενού που αποδεικνύει καθημερινά την αξία της εξειδίκευσης. Το Classic Cheeseburger, το Double Smash Nduja και το Smashed Beef Baconnaise είναι μερικά από τα μπέργκερ που έχουν συνδεθεί με το NOB, ενώ το Double Smash Wagyu με παλαιωμένο τσένταρ ανέβασε κι άλλο τον πήχη της γεύσης και το Smash Spicy Beef Nduja με πιπεριές jalapenos μίλησε στην καρδιά των spicy lovers. Η κάρτα παραμένει συγκεκριμένη και ίδια σε όλα τα σημεία όπου βρίσκουμε το NOB. Σε λίγο καιρό, όμως, σε κάθε ένα από αυτά θα υπάρχει κι ένα επιπλέον μπέργκερ που θα βρίσκεις μόνο στο συγκεκριμένο κατάστημα. Το Παγκράτι λοιπόν θα αποκτήσει τον δικό του exclusive κωδικό και περιμένουμε να τον δοκιμάσουμε. Μέχρι τότε θα παίζουν σταθερά στο repeat τα smashed burgers με τις συνταγές του NOB – ανάμεσά τους και μια vegan εκδοχή που επίσης είναι not ordinary.
Ερατοσθένους 3, Παγκράτι Instagram: nob.burger
Λούβρον ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΠΑΓΚΡΑΤΙ
Το καφενείο του Παγκρατίου επιμένει παραδοσιακά και απλά.
38
LiFO
στη γειτονιά του παγκρατίου βλέπουμε τα τελευταία χρόνια να ανοίγουν συνεχώς νέα μαγαζιά, να προστίθενται νέες ιδέες ή να αλλάζουν κάποιες παλιές. Μέσα σε αυτόν τον χαμό, το Λούβρον παραμένει σταθερό στη θέση του και διατηρεί τους άρρηκτους δεσμούς του με την περιοχή, αλλά και μια ταυτότητα που δεν επηρεάζεται από τάσεις και trends. Ένα καφενείο με στοιχεία που έχουν παραμείνει στον χώρο από τη δεκαετία του ’40, τραπεζάκια έξω και μια καθημερινότητα που ξεκινά με καφέ και καταλήγει –εντελώς φυσικά και αβίαστα– σε μεζέδες που συνοδεύονται από κρασί ή τσίπουρο. Αν υπάρχει τελικά η ταμπέλα «σύγχρονο καφενείο», σίγουρα εδώ ταιριάζει. Το φαγητό στο Λούβρον πατάει γερά στην παραδοσιακή ελληνική κουζίνα, χωρίς όμως να αντιμετωπίζει τις γνώριμες γεύσεις ως κάτι ιερό που πρέπει να μείνει ανέγγιχτο. Το μενού αλλάζει κάθε τόσο, με μικρές προσθήκες που είναι πάντα σχεδιασμένες για να μπαίνουν στη μέση του τραπεζιού και να τις μοιράζεσαι. Στον κατάλογο συναντάμε μπουρεκάκια με μυζήθρα, μέλι και σουσάμι, έναν γαύρο μαρινάτο που συνοδεύεται από μαρμελάδα ντομάτας, ταραμοσαλάτα και φρυγανισμένο ψωμί, αλλά και μανιτάρια σοτέ με κρέμα παστινάκι και φουντούκια ή λεμονάτα ρεβίθια με σαλάμι Λευκάδος. Στα best sellers οι σεφταλιές με πιτάκια και γιαούρτι και το απάκι σχάρας με σάλτσα λαδολέμονο, ενώ δίπλα στα πιατάκια σταθεροί παρτενέρ είναι το κρασί, το παλαιωμένο τσίπουρο, οι τσικουδιές, ακόμα και signature cocktails που φτιάχνονται για να συνοδεύουν –ή να συνοδεύονται από– τις γεύσεις. Εκείνο που δεν αλλάζει με τίποτα είναι ο χαλαρός χαρακτήρας του Λούβρου. Ένα καφενείο της πλατείας Προσκόπων με κόσμο που σταματά για καφέ και πρωινό ή επιστρέφει για το ραντεβού με την παρέα χωρίς να το πολυσκεφτεί – δεν το συναντάμε πια συχνά στην Αθήνα αυτό.
Ερατοσθένους 6, Παγκράτι 210 7016594 Instagram: louvron
08.10.26
Το νέο σουβλατζίδικο που παίζει με τις λεπτομέρειες και κερδίζει στη γεύση.
η ομάδα του nob burgers πέρασε ακριβώς απέναντι, στην Ερατοσθένους 2, και ο σεφ Βαγγέλης Λεούσης έστησε ένα μικρό street food μενού με δική του πίτα, χειροποίητες αλοιφές και προσεγμένη πρώτη ύλη. Δηλαδή έναν συνδυασμό επιτυχίας για νόστιμο σουβλάκι που επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά ότι η ουσία βρίσκεται στην ποιότητα της κάθε συνταγής και όχι στο πλήθος των πιάτων.
Ερατοσθένους 2, Παγκράτι
Ο Λούης άναψε τα κάρβουνα στη σχάρα του πολύ πρόσφατα και προσφέρει λίγα και καλά: σουβλάκι χοιρινό και κοτόπουλο, και μοσχαρίσιο μπιφτέκι. Μπορείς να τα πάρεις σε τεμάχιο, μερίδα ή τυλιχτό, ανάλογα με την όρεξη. Ειδικά, όμως, στην επιλογή του τυλιχτού παίζει τον δικό της ρόλο νοστιμιάς και η πίτα που φτιάχνεται με δική τους συνταγή, ενώ μέσα μπαίνει και μια σάλτσα ντομάτας, in house παρασκευή, από ντοματίνια και αρωματικά μπαχαρικά. Η ίδια προσοχή δίνεται και στα συνοδευτικά: μια σαλάτα με ξεφλουδισμένη ντομάτα –λεπτομέρεια που εκτιμάς όταν τη δοκιμάσεις– και δυο χειροποίητες αλοιφές, τυροκαυτερή και τζατζίκι, ενώ το κρεμμύδι ξεπλένεται για να χάσει την αψάδα του και να κρατήσει τη γλυκύτητα και τη νοστιμιά του και μαρινάρεται με μαϊντανό και σουμάκ. Με λίγα λόγια, ο Λούης έρχεται να θυμίσει τα βασικά αλλά το κάνει με μια επιμονή στις λεπτομέρειες ώστε να προσφέρει νόστιμα ψητά –τα διαλεχτά κρέατα είναι δεδομένη συνταγή επιτυχίας– και λίγα extras που συνοδεύουν όπως πρέπει τα πιάτα.
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΠΑΓΚΡΑΤΙ
Λούης Σουβλάκι
Μπαρδóν
Ελληνικές γεύσεις και ιδιαίτερη ατμόσφαιρα στην καρδιά της γειτονιάς.
THE
good LiFO
Πλ. Βαρνάβα 9, Παγκράτι Facebook: Μπαρδόν Instagram: metompardon
το μπαρδόν ξεχωρίζει στην πλατεία βαρνάβα, δημιουργώντας έναν all-day χώρο με έντονη ατμόσφαιρα. Οι μεγάλες τζαμαρίες και τα τραπέζια μπροστά στην πλατεία συνθέτουν ένα σκηνικό για χαλαρά μεσημέρια και βραδιές με ελληνικές γεύσεις και αποστάγματα. Και όταν λέμε all-day χώρος το εννοούμε, αφού μπορείς να απολαύσεις τον καφέ σου συνοδεία ωραίων πιάτων (brunch) από νωρίς το πρωί μέχρι το μεσημέρι στις 2:30. Αμέσως μετά η κουζίνα κινείται σε καθαρά ελληνικές γεύσεις, με επιρροές από την Κρήτη, προσφέροντας ποικιλία από μεζεδάκια, κρεατικά και παραδοσιακές επιλογές. Στον κατάλογο ξεχωρίζουν πιάτα όπως το ψητό συκώτι, τα χειροποίητα ντολμαδάκια και διάφορες εκδοχές ελληνικού λουκάνικου. Ιδιαίτερη θέση έχουν τα ελληνικά αποστάγματα, με επιλογές από διάφορες περιοχές της χώρας, όπως τσίπουρο, ούζο, ρακόμελο και οινόμελο. Παράλληλα, υπάρχουν επιλεγμένες ετικέτες από τον ελληνικό αμπελώνα, καθώς και κοκτέιλ με ελληνικό χαρακτήρα, ενώ όπως είναι φυσικό δεν λείπουν τα live sets για να απολαύσεις το φαγητό με καλή μουσική και όμορφη ατμόσφαιρα. Το Μπαρδόν ξέρει να συνδυάζει φαγητό και ποτό, και αποτελεί μια όμορφη επιλογή για όσους θέλουν να απολαύσουν την ελληνική γαστρονομία σε ένα ζεστό περιβάλλον.
LiFO 08.10.26
39
good LiFO THE
Ροζ Πάνθηρας Κάρβουνο, καλό κρέας και πρώτες ύλες από την Παύλιανη.
το grill house της εμπεδοκλέους βρίσκεται ήδη σχεδόν έξι χρόνια στο Παγκράτι και έχει φτιάξει ένα κοινό που περιλαμβάνει τους πάντες: κατοίκους της γειτονιάς, οικογένειες, νεαρές παρεες και λάτρεις του κρέατος που έρχονται στοχευμένα για τα ψητά του. Πρόκειται για μια περίπτωση μαγαζιού που επιβεβαιώνει ότι ο «παλιός είναι αλλιώς», αφού ο ιδιοκτήτης, ο Σπύρος Κατσίμπας –που βρίσκεται και στην κουζίνα–, συνεχίζει μια οικογενειακή παράδοση τεσσάρων γενεών· η τέχνη του ψητού κυλάει στο αίμα του. Πολύ σημαντικό ρόλο παίζει και η σύνδεση με την Παύλιανη, τον τόπο καταγωγής της οικογένειάς του, που παραμένει ουσιαστική για την ποιότητα όσων θα γευτείς στον Ροζ Πάνθηρα. Πολλά από τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται έρχονται από την ευρύτερη περιοχή της Φθιώτιδας αλλά και από διαφορετικά μέρη της Ελλάδας, μετά από προσωπική αναζήτηση ανάμεσα σε μικρούς παραγωγούς της χώρας. Η λογική της κουζίνας ακολουθεί την παράδοση της πρώτης γενιάς και μέχρι τώρα δεν μας έχει απογοητεύσει ποτέ. Τα πιάτα ετοιμάζονται τη στιγμή της παραγγελίας, τα ψησίματα γίνονται αποκλειστικά στα κάρβουνα και το μενού είναι εντελώς εποχικό, οπότε αλλάζει κάθε τόσο για να περιλαμβάνει φρέσκα προϊόντα που βρίσκονται στην καλύτερη στιγμή τους. Μέσα σε όλα αυτά βάλε και τις μερίδες που παραμένουν πληθωρικές και ταυτόχρονα ποιοτικές για να καταλάβεις γιατί ξεχωρίζει ανάμεσα σε όσους ξέρουν από κρέας. Βέβαια, η κουζίνα δεν περιορίζεται στις κοπές, αντίθετα ετοιμάζει πολύ νόστιμα μαγειρευτά πιάτα, όπως τα χειροποίητα ραβιόλι με κιμά προβάτου και κρέμα Μετσοβόνε ή τα μοσχαρίσια μάγουλα με πουρέ καπνιστής μελιτζάνας. Σε όλα πρωταγωνιστούν η ελληνική πρώτη ύλη, οι παραδοσιακές τεχνικές και φυσικά η μυρωδιά από το κάρβουνο που δίνει στα κρέατα μια άλλη νοστιμιά. Στα αδιαμφισβήτητα πλεονεκτήματα, η ατμόσφαιρα που επιμένει να εκφράζει ένα μαγαζί της γειτονιάς το οποίο σε καλοδέχεται σαν να είσαι φίλος.
Εμπεδοκλέους 29, Παγκράτι 211 1167228 Instagram: rozpanthiras
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΠΑΓΚΡΑΤΙ
Geppetto The Bar
40
LiFO
Από τον πρώτο καφέ μέχρι τα βραδινά ποτά στην πλατεία Βαρνάβα.
η πλατεία βαρνάβα είναι μια ζωντανή γωνιά του κέντρου που παίρνει διαφορετικές μορφές από το πρωί μέχρι το βράδυ. Κομμάτι της είναι και το Geppetto the Bar, που ακολουθεί τους ρυθμούς της πόλης και των ανθρώπων που περνούν από αυτήν τη γειτονιά του Παγκρατίου. Αυτό το μαγαζί το λες και κλασικό, γιατί πάνε χρόνια που βρίσκεται εδώ και έχει φανατικό κοινό – ακόμα κι αν δεν σε έχει βγάλει ο δρόμος στη Στίλπωνος, δεν υπάρχει περίπτωση να μην το έχεις ακουστά. Τα γνώριμα τραπεζάκια του γεμίζουν όλη μέρα με παρέες κάθε ηλικίας που έρχονται για καφέ και brunch το πρωί ή για φαγητό και ποτό όταν πέσει ο ήλιος. Ο specialty καφές είναι σταθερό κομμάτι της πρωινής του πλευράς, με ένα επιλεγμένο blend και μια ομάδα baristi που γνωρίζει καλά το αντικείμενο. Μαζί του σερβίρεται καθημερινά brunch μέχρι τις 17:00 το απόγευμα, με πιάτα όπως αυγά Benedict με σολομό και αβοκάντο, ομελέτες, παραδοσιακές τηγανίτες με γραβιέρα Νάξου, σάντουιτς σε μπριός και γλυκά ή αλμυρά pancakes. Αργότερα, εμφανίζεται η all-day λογική του καταλόγου, με χειροποίητες πίτσες, risotti, μπρουσκέτες και πλατό με αλλαντικά και τυριά που είναι ακριβώς αυτό που θέλεις όταν απολαμβάνεις ένα γρήγορο ποτό μετά τη δουλειά. Το Geppetto δεν λέγεται τυχαία μπαρ. Το βράδυ η μπάρα πρωταγωνιστεί με signature cocktails και οι μουσικές –από funk ως house– φτιάχνουν μια ατμόσφαιρα που ξεχωρίζει από μακριά και δύσκολα της αντιστέκεσαι.
Στίλπωνος 2, Παγκράτι 210 7525665 Instagram: geppetto_thebar
08.10.26
Δημιουργεί γεύσεις παγωτού μένοντας πιστό στην ταυτότητά του.
ΦΩΤΟ: ΑΛΙΝΑ ΛΕΦΑ
Αρχελάου 17, Παγκράτι 210 7247037 marabooicecream.gr Facebook: Maraboo Ice Cream Instagram: marabooicecream
όταν άνοιξε το μαραμπού, πριν από οχτώ χρόνια, είδαμε ένα παράθυρο να ανοίγει στην Αρχελάου κι από εκεί να προσφέρονται τα παγωτά και τα σορμπέ που φτιάχνουν η Βίκυ και ο Ιγκόρ. Χωρίς κάποια μεγάλη σάλα ή τεράστιες βιτρίνες, αυτό το μικροσκοπικό σημείο έβαλε την ταμπέλα του παγωτατζίδικου και την υπηρετεί πιστά τόσον καιρό, χωρίς να παρεκκλίνει από την αρχική ιδέα. Ποια ήταν αυτή; Η δημιουργία φυσικών γεύσεων με αγνά υλικά, πρωτότυπους συνδυασμούς και έμπνευση που γίνεται πειραματισμός και καταλήγει σε νέες προτάσεις. Το Μαραμπού είναι case study για το πώς ένα tiny spot διαθέτει τόσο μεγάλο εκτόπισμα και διατηρεί αναλλοίωτη την ταυτότητά του κάνοντας αυτό που ξέρει καλά. Κάθε μέρα πίσω από αυτό το παράθυρο κρύβονται δοκιμές, νέες ανακαλύψεις και μπελαλίδικες παρασκευές που καταλήγουν να μπουν στα pozetti, αποδεικνύοντας ότι το πορτοκάλι ταιριάζει με τον μαϊντανό και γίνεται σορμπέ. Ανάμεσα στις ιδιαίτερες γεύσεις είναι και το ανθότυρο με γλυκό κρασί Σάμου και σταφίδες, η καραμελωμένη λευκή σοκολάτα με φρούτα του πάθους, η κλασική μόκα αλλά και μια εκδοχή με φουντούκια, το τιραμισού κι ένα παγωτό μαύρο σουσάμι (!), ενώ στην κατηγορία σορμπέ ξεχωρίζουμε το μύρτιλο και το κόκκινο σταφύλι. Νέα προσθήκη – εμπνευσμένη από ένα ταξίδι στην Κοπεγχάγη– είναι το παγωτό καμένο βούτυρο, που αξίζει να περάσεις από εδώ μόνο και μόνο για να το δοκιμάσεις. Η φράση «μικρό αλλά θαυματουργό» σού έρχεται αυθόρμητα όταν μιλάς για το Μαραμπού. Το παγωτατζίδικο του Παγκρατίου έχει αποδείξει ότι η συνέπεια στη φιλοσοφία του είναι και η βασική του αξία. Κάπου εκεί βρίσκεται η επιμονή στην ποιότητα των υλικών –την καταλαβαίνεις αμέσως–, η φαντασία που δεν περιορίζεται από στερεότυπα και φυσικά το πάθος για δημιουργία που κάνει κάθε γεύση να έχει τη δική της προσωπικότητα.
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΠΑΓΚΡΑΤΙ
Μαραμπού
RAW Street Burger
Tο επόμενο burger crush σου είναι στο Παγκράτι.
THE
good LiFO
RAW Street Burger Υμηττού 130, Παγκράτι 211 0154553 rawstreetburger.gr
κάποιες φορές κανονίζεις πρώτα την παρέα και μετά το φαγητό. Στην περίπτωση του RAW Street Burger, έχεις ήδη αποφασίσει τι θα φας και απλώς στέλνεις «Παγκράτι;». Προορισμός: Υμηττού 130. Διάθεση: πεινασμένη. Στο μενού, τα ονόματα θυμίζουν κινηματογραφικό cast και οι συνδυασμοί έχουν τον δικό τους χαρακτήρα. Το Punisher έρχεται με τρία smashed μπιφτέκια από 100% μοσχαρίσιο κιμά, λιωμένο τσένταρ, μαγιονέζα καμένου βουτύρου και τραγανό κρεμμύδι. Το Hannibal βάζει στο παιχνίδι pulled pork, πίκλα λάχανο και smokey sauce. Και το Sicario ανεβάζει την ένταση με chorizo, BBQ sauce και μαγιονέζα καμένου βουτύρου. Αν η παραγγελία σου ξεκινάει πάντα με κοτόπουλο, κράτα το Tokyo Crisp: τραγανό κοτόπουλο σε Korean style sauce, σουσάμι, cheesy και spicy sauce. Αν πάλι έχεις αδυναμία στην τρούφα, το The Truffle Snatch συνδυάζει μοσχαρίσιο μπιφτέκι με τραγανό μανιτάρι, παρμεζάνα και μαγιονέζα τρούφας. Εδώ το «θα πάρω το ίδιο» θέλει λίγη σκέψη. Φυσικά, υπάρχει χώρος και για sides. Οι Rock’n’Rolla fries με μαγιονέζα τυριού και τραγανό μπέικον μπαίνουν δίπλα στα onion rings και τα mozzarella sticks. Παραγγέλνονται «για τη μέση». Το πόσο θα μείνουν εκεί είναι άλλη ιστορία. Το επόμενο burger night, λοιπόν, έχει διεύθυνση. Εσύ φέρε την παρέα και άφησε λίγο χώρο για εκείνο το έξτρα που θα σου γυαλίσει στον κατάλογο.
LiFO 08.10.26
41
õ
ö
PUMA
SKIMS
Unisex αθλητικά Suede Classic σε καφέ χρώμα.
Balconette bra σε απαλό καφέ χρώμα. skims.com
Στα φυσικά καταστήματα της PUMA και στο eu.puma.com/gr
THE
good LiFO
PERS O N A L S H OP P E R
ô
Bioderma Sébium Gel moussant actif. Καταπραϋντικό τζελ καθαρισμού για μεικτό προς λιπαρό δέρμα με τάση ακμής.
ô
lilidrogerie.gr
Mastiha Shop Ορός λάμψης και ενυδάτωσης με μαστίχα, νιασιναμίδη, υαλουρονικό οξύ και φυσικό ΑΗΑ. mastihashop.com
ñ
MOSES
î
Κούπα θερμός Mountain με πράσινο κρίκο 300 ml.
Maybelline New York
public.gr
Setting spray Grippy Setting Mist που μεταμορφώνεται από τζελ σε ανάλαφρο mist, «κλειδώνοντας» το μακιγιάζ για έως και 24 ώρες. maybelline.gr
ò
Levi’s Ανδρικό Denim Jacket με relaxed fit.
ΑΠΟ
ΤΗ
LIFO
TEAM
levi.gr
ï
Carhartt WIP Ανδρικό cargo παντελόνι Mandler με ελαστική μέση και πλαϊνές τσέπες. atticadps.gr
42
LiFO
08.10.26
THE
Καμιά φορά, η επόμενη λίστα ξεκινά εκεί ακριβώς όπου τελείωσε η προηγούμενη.
good LiFO
ΠΌΣΟ ΦΑΓΗΤΌ «ΤΡΏΕΙ» ΤΕΛΙΚΆ ΤΟ ΠΊΣΩ ΡΆΦΙ ΤΟΥ ΨΥΓΕΊΟΥ;
Σ
άββατο πρωί και η Λήδα γράφει τη λίστα για τα ψώνια όπως σχεδόν κάθε εβδομάδα, λίγο από συνήθεια και λίγο με τη βεβαιότητα ότι, αν κάτι λείπει, θα το θυμηθεί μπροστά στο ράφι. Αυγά, γιαούρτια, τυρί, μακαρόνια, λαχανικά, ψωμί. Στον καφέ κοντοστέκεται. Νομίζει ότι έχει, αλλά δεν θυμάται πόσο, οπότε τον γράφει κι αυτόν. Από το σαλόνι ακούγεται η τηλεόραση και ο οκτάχρονος Σπύρος, που έχει περάσει το τελευταίο δεκάλεπτο αποφασίζοντας τι θέλει για πρωινό. Η Λήδα προσθέτει δύο ακόμη πράγματα στη λίστα, πίνει την τελευταία γουλιά από τον καφέ της και φορά το μπουφάν της. Το συνηθισμένο δρομολόγιο προς τα Lidl της περιοχής είναι έτοιμο να ξεκινήσει. Τα κλειδιά, βέβαια, έχουν άλλη άποψη. Ψάχνοντας στην τσάντα της, η Λήδα βρίσκει ένα lip balm χωρίς καπάκι, δύο κέρματα, μια ζωγραφιά διπλωμένη στα τέσσερα και μια τσαλακωμένη απόδειξη από τα Lidl. Είναι από το προηγούμενο Σάββατο, αρκετά μεγάλη ώστε να της θυμίσει τις δύο γεμάτες τσάντες που είχε κουβαλήσει μέχρι το σπίτι. Πάει να την πετάξει, αλλά το μάτι της πέφτει τυχαία σε μία λέξη: «αυγά». Κοιτάζει το κινητό της. Αυγά είναι το πρώτο πράγμα και στη σημερινή λίστα. Ανοίγει το ψυγείο και τραβά τη θήκη από το ράφι. Έξι. Σβήνει τη λέξη από το κινητό και κοιτάζει ξανά την απόδειξη. Τα γιαούρτια βρίσκονται πίσω από τη μαρμελάδα. Το τυρί είναι ήδη ανοιχτό, αλλά έχει περισσέψει αρκετό. Οι πιπεριές χρειάζονται λίγο περισσότερη αναζήτηση και τελικά εμφανίζονται στο κάτω συρτάρι, μαζί με τρία καρότα, ένα κολοκύθι και μισό ματσάκι μαϊντανό που έχει αρχίσει να δείχνει ότι ο χρόνος… πιέζει. Κάπου εδώ η έξοδος για ψώνια αλλάζει λίγο χαρακτήρα. Η Λήδα βγάζει το μπουφάν, αφήνει το κινητό στον πάγκο και ανοίγει την κατάψυξη. Πρoτού συμπληρώσει όσα λείπουν, θέλει να δει τι υπάρχει ήδη. Εκεί τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο ενδιαφέροντα. Ψωμί, αρακάς, δύο μερίδες από ένα φαγητό που είχε φυλάξει για ώρα ανάγκης. Στο ντουλάπι βρίσκει δύο πακέτα μακαρόνια, το ένα τελείως κλειστό. Σβήνει και τα μακαρόνια. Η λίστα που πριν από δέκα λεπτά
μεγάλωνε σχεδόν μόνη της, τώρα έχει αρχίσει να μικραίνει αισθητά! Ο Σπύρος εμφανίζεται στην πόρτα της κουζίνας με τις πιτζάμες και κοιτάζει τον πάγκο. «Δεν θα πας για ψώνια;». Η Λήδα κρατάει την απόδειξη στο ένα χέρι και το κινητό στο άλλο. «Μάλλον αυτό κάνω», του απαντά. Εκείνος αποφασίζει να μην το ψάξει περισσότερο. Η απόδειξη μοιάζει ξαφνικά με μικρό ημερολόγιο της εβδομάδας που πέρασε. Οι πιπεριές ήταν για την Τετάρτη, αλλά την Τετάρτη γύρισε αργά και έφαγαν κάτι στα γρήγορα. Τα γιαούρτια ήταν για το πρωινό της στο γραφείο, απλώς τη μία μέρα πήραν όλοι μαζί τυρόπιτες και την άλλη έφυγε από το σπίτι χωρίς να προλάβει καν να σκεφτεί. Όλα είχαν αγοραστεί με κάποιο σχέδιο. Απλώς τα σχέδια… άλλαξαν. Κάπως έτσι, σκέφτεται, τα πράγματα μετακινούνται προς τα πίσω. Πρώτα στο ψυγείο και ύστερα στη μνήμη. Η απόδειξη βρίσκεται τώρα απλωμένη δίπλα στο κινητό της και, για πρώτη φορά, τη διαβάζει ανάποδα. Σαν υπενθύμιση πως μερικά πράγματα χάνονται πολύ προτού πεταχτούν, τη στιγμή που παύουμε να θυμόμαστε ότι υπάρχουν. «Τι θα φάμε για μεσημέρι;», ακούγεται λίγο αργότερα από τον Σπύρο. «Έχουμε επιλογές», του λέει. Το μεσημεριανό προκύπτει από όσα χρειάζεται να φαγωθούν πρώτα. Ο μαϊντανός κερδίζει οριακά άλλη μία εμφάνιση, το ψωμί βγαίνει από την κατάψυξη. Έχει πάει σχεδόν μεσημέρι όταν η Λήδα φορά ξανά το μπουφάν της. Ο Σπύρος έχει επιστρέψει στο σαλόνι, ενώ στο πιάτο του εντοπίζονται μόνο λίγα ψίχουλα. Παίρνει την τσάντα της, αυτήν τη φορά βρίσκει τα κλειδιά με την πρώτη και ρίχνει μια τελευταία ματιά στη λίστα. Είναι μικρότερη, αλλά τώρα ξέρει ακριβώς τι χρειάζεται να αγοράσει. Όσα υπάρχουν ήδη θα βρουν τη θέση τους στα γεύματα των επόμενων ημερών· όσα λείπουν, στο καλάθι της. Γιατί, τελικά, πίσω από κάθε καινούργιο καλάθι υπάρχει πάντα κάτι από το προηγούμενο. Και η απόδειξη βρίσκεται συχνά στο ψυγείο. Μερικές φορές, το μόνο που χρειάζεται είναι να ξεκινήσεις τα ψώνια… από το σπίτι!
LiFO 08.10.26
43
good LiFO
ΕΧΕΙΣ Γ Ο Υ Σ Τ Ο DISPLAY
THE
D J / M U S I C P R O DUCER
Ποιος είσαι και με τι ασχολείσαι; Είμαι ο DISPLAY και είμαι DJ και μουσικός παραγωγός με έμφαση στην all around/urban μουσική. Ταξιδεύω σε όλη την Ελλάδα για τα DJ shows μου όλο τον χρόνο και, παράλληλα, έχω ένα music studio όπου κάνω παραγωγές για μεγάλους και μικρούς καλλιτέχνες της σκηνής. Πώς διαλέγεις τα ρούχα σου; Τα σποτάρω όταν είναι ιδιαίτερα και τρελιάρικα. Τα δοκιμάζω και, αν μου πάνε, τα παίρνω. Ποια είναι η σχέση σου με τη μόδα; Παρακολουθώ τους καλλιτέχνες και τι φοράνε και εμπνέομαι, τίποτα άλλο. Αυτό που φοράς τώρα σε τι mood σε βάζει; Σε mood συνέντευξης. Αν μπορούσες να αλλάξεις τη δική σου ντουλάπα με κάποιου άλλου, ποιο πρόσωπο θα διάλεγες; Bad Bunny, Diplo ή Pharrell. Τι έχεις στο τσαντάκι σου; Πορτοφόλι, κλειδιά, κινητό και ακουστικά. Τι φοράς και πόσο κοστίζει; Θεωρώ ότι δεν παίζει ρόλο το κόστος των ρούχων στο στυλ. Έχω και κομμάτια από thrift shops και κομμάτια από ντιζάινερ. Πού πας τώρα; Στο στούντιό μου.
ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΦΩΤΟ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΛΑΣΚΑΡΙΔΟΥ
@displaydeejay
44
LiFO
08.10.26
Μιράν
THE
Ευριπίδου 45, Αθήνα/Τσαμαδού 2, Πειραιάς/Ανδρέα Παπανδρέου 35, Χαλάνδρι www.mirandeli.com Social: miranpastourma5
ΣΤΟΝ ΜΙΡΑΝ ΕΤΟΙΜΑΖΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ. Όχι τα δικά τους. Τα δικά μας. Για να έχουμε εμείς νέα προϊόντα να δοκιμάζουμε, να μοιραζόμαστε με φίλους και καλεσμένους ή να τα έχουμε στο ψυγείο μας για εκείνες τις βραδιές στο σπίτι που εξελίσσονται σε μικρές γευσιγνωσίες. Κάθε χρόνο τέτοια εποχή οι άνθρωποι του Μιράν επισκέπτονται τους παραγωγούς τους ή αναζητούν καινούργιους, ψάχνουν τα νέα τους προϊόντα που φτιάχνονται με τη φροντίδα που βρίσκεις ακόμα στις μικρές φάρμες της χώρας και δοκιμάζουν εκείνα που θα μας προτείνουν. Μάλιστα, σύντομα αυτές οι επισκέψεις θα προβληθούν στα social media του Μιράν, ώστε να γνωρίσουμε τους παραγωγούς που φιγουράρουν μέσα από τα προϊόντα τους στα ράφια των καταστημάτων, στο κέντρο της Αθήνας, στο Χαλάνδρι και στον Πειραιά. Τα τρία αυτά σημεία δεν ήταν ποτέ ένα απλό σημείο πώλησης. Ήταν και εξακολουθούν να είναι μια εμπειρία γεύσης που σε ταξιδεύει σε όλη την Ελλάδα, που σε καλεί να ρωτήσεις και να μάθεις, να δοκιμάσεις και να διαλέξεις, να απολαύσεις και να νιώσεις τη μαγεία της εγχώριας παραγωγής που παραμένει ζωντανή παρά τις αντιξοότητες. Ανάμεσα στα κλασικά που ήδη ξέρουμε, σύντομα θα βρούμε στα καταστήματα Μιράν γραβιέρα με φράουλες και διάφορα delicatessen τυριά με μέλι ή πιπεριές Φλωρίνης, με ρούμι και ταμπάσκο ή πεκορίνο με μήλο και ουίσκι (προτάσεις άκρως εορταστικές). Ανάλογες προσθήκες έρχονται και στα αλλαντικά. Σύντομα έρχεται ένα σαλάμι με πάπρικα από την Ουγγαρία, ενώ ήδη μπορείς να βρεις το σαλάμι με πράσινο σκόρδο Γρεβενών που φτιάχνεται στη Βόρεια Ελλάδα. Στις νέες προσθήκες και ο βουβαλίσιος καβουρμάς –από τη φάρμα του Μπόρα στην Κερκίνη– με κομμάτια παστουρμά, αλλά και ένας εντελώς διαφορετικός παστουρμάς από κόκκινο τόνο που ψαρεύεται στο Αιγαίο μία φορά τον χρόνο και είναι εντελώς limited. Όλα τα αλλαντικά του Μιράν έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη και λίγα λιπαρά, γι’ αυτό και η πλούσια γεύση τους σε ταξιδεύει στα βάθη της παράδοσης χωρίς να κάνει καμία έκπτωση στην ποιότητα αλλά και στην ουσία της νοστιμιάς. Αν έχεις λίγο χρόνο, μπορείς να καθίσεις στο πίσω μέρος του καταστήματος της Αθήνας και να απολαύσεις στο Miran Meze πιατάκια φτιαγμένα από όλα όσα βρίσκεις στα ράφια του ή να πάρεις στο χέρι ένα σαντουιτσάκι με φοκάτσια, αλλαντικά και τυριά της επιλογής σου που κόβονται εκείνη την ώρα.
good LiFO
Κάθε χρόνο φέρνει νέες προτάσεις deli από την εγχώρια παραγωγή.
LiFO 08.10.26
45
starfax
ΖΥΓΟΣ [23.9/22.10] Ο Άρης και ο Δίας βρίσκονται και οι δύο στον Λέοντα, στον τομέα των ελπίδων και των ονείρων, καθιστώντας αυτή την εποχή εξαιρετική για να αρχίσετε να κάνετε βήματα προς έναν πολυπόθητο στόχο. Ο Δίας, ο πλανήτης της καλής τύχης, βρίσκεται για πρώτη φορά μετά από 12 χρόνια στον συγκεκριμένο τομέα και το εξάγωνο με τον Ήλιο στο ζώδιό σας στις 15/10 θα φέρει ένα νέο πρόσωπο που θα παίξει καταλυτικό ρόλο στην πρόοδό σας. Στις 16/10 ακολουθεί και το εξάγωνο του Άρη με τον Κρόνο στον Κριό και θα είναι εξαιρετική στιγμή για ξεκίνημα μιας νέας φιλίας ή μιας συνεργασίας με φιλικό σας πρόσωπο. Την ίδια μέρα ο Πλούτωνας στον Υδροχόο επιστρέφει σε ορθή φορά, στον τομέα που αγαπά τη διασκέδαση. Έως τις 6/5/2027 θα είστε σε θέση να μη συμβιβάζεστε είτε στον έρωτα είτε στην τέχνη σας.
ΣΚΟΡΠΙΟΣ [23.10/22.11] Ο Δίας, ο πλανή-
1 2- 1 8 οκτ ω β ρ ιου 20 26
της της τύχης, βρίσκεται έπειτα από 12 χρόνια στον Λέοντα, στον τομέα της καριέρας και της φήμης σας, κι αυτό σας καθιστά το πιο ευνοημένο από όλα τα ζώδια όσον αφορά την επαγγελματική ανέλιξη. Στις 15/10 με το εξάγωνο του Ήλιου στον Ζυγό, τον τομέα των εμπιστευτικών συνομιλιών, πρέπει να δώσετε έμφαση σε επαφές με πιθανούς εργοδότες. Ταυτόχρονα είναι και ο Άρης στον Λέοντα, επομένως σας δίνεται η απαραίτητη ώθηση να κυνηγήσετε ευκαιρίες με σθένος. Στις 16/10 το εξάγωνο με τον Κρόνο στον Κριό στον τομέα της εργασίας είναι μια σημαντική όψη για τα επαγγελματικά σας και με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θα ανταμειφθούν οι προσπάθειές σας. Αλλά το κύριο κοσμικό γεγονός της εβδομάδας είναι ότι ο κυβερνήτης σας, Πλούτωνας, στον Υδροχόο, γυρνάει σε ορθή πορεία την ίδια μέρα, που θα διαρκέσει έως τις 6/5/2027.
ΤΟΞΟΤΗΣ [23.11/21.12] Ταξίδια, σπουδές και νομικές υποθέσεις, καθώς και ό,τι αφορά τις δημοσιεύσεις ευνοούνται με τον κυβερνήτη σας, Δία, στον Λέοντα, και στις 15/10 που πραγματοποιείται το εξάγωνο με τον Ήλιο στον Ζυγό μπορεί να προκύψει μια νέα συνεργασία στο εξωτερικό. Εξαιρετική στιγμή για προώθηση υπηρεσιών και συμφωνίες με μακρινούς συνεργάτες. Στον Λέοντα επίσης βρίσκεται και ο Άρης έπειτα από δύο χρόνια και σας ενθαρρύνει να βγείτε από τη ζώνη της άνεσής σας και να ανοίξετε τα φτερά σας προς νέες κατευθύνσεις. Μπορεί να αποφασίσετε να δουλέψετε ή να σπουδάσετε στο εξωτερικό. Το εξάγωνο με τον Κρόνο στον Κριό στις 16/10 μπορεί να φέρει έναν νέο έρωτα, αρκεί να είστε πρόθυμοι για νέες γνωριμίες. Την ίδια μέρα, ο Πλούτωνας στον Υδροχόο επιστρέφει σε ορθή φορά, στον τομέα της επικοινωνίας. Έως τις 6/5/2027 μπορεί να κλείσετε μια σημαντική εμπορική συμφωνία.
ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ [22.12/19.1] Τις επόμενες μέρες
α πό τη μ αρ ιβ ίκυ κα λλέ ρ γ η (st ar f ax@ li f o. g r ) εικονογραφηση: bianka
46
LiFO
θα έχετε εξαιρετική βοήθεια από τον Δία, ο οποίος έπειτα από 12 χρόνια βρίσκεται ξανά στον Λέοντα, στον τομέα των χρημάτων που έρχονται μέσω τρίτων. Το εξάγωνο με τον Ήλιο στον Ζυγό, στον τομέα της καριέρας, μπορεί να γεμίσει την τσέπη σας με χρήματα. Ενδεχομένως να λάβετε ένα μπόνους ή ένα καλό χρηματικό ποσό. Στον Λέοντα επίσης είναι και ο Άρης, που κάνει εξάγωνο με τον Κρόνο στον Κριό στις 16/10. Ο Κριός είναι ο τομέας της οικιακής σας ζωής, επομένως μπορεί να ρυθμίσετε μια οφειλή που θα αφορά ένα ακίνητο ή να έχετε
αύξηση εσόδων μέσω της ακίνητης περιουσίας, ενός επιδόματος ή μιας χρηματοδότησης. Την ίδια μέρα, ο Πλούτωνας στον Υδροχόο επιστρέφει σε ορθή φορά, στον τομέα των οικονομικών. Έως τις 6/5/2027 θα έχετε ευκαιρίες να αυξήσετε τα κέρδη σας.
νέα απασχόληση, θα σας δοθούν ευκαιρίες για ένα καλύτερο μέλλον. Αν είστε αυτοαπασχολούμενος, μια επικερδής ευκαιρία μπορεί να κάνει την εμφάνισή της.
ΔΙΔΥΜΟΣ [21.5/21.6] Αξιοποιήστε τις επικοινωνιακές σας δεξιότητες που είναι άριστες και μη διστάσετε να προσεγγίσετε το άτομο που σας έχει γοητεύσει. Μια εξαιρετική μέρα για φλερτ ή επικοινωνία είναι στις 15/10, όταν ο Ήλιος στον Ζυγό θα σχηματίσει εξάγωνο με τον Δία στον Λέοντα. Αυτή θα ήταν και ιδανική στιγμή για να ξεκινήσετε ταξίδι στην εξοχή και να απολαύσετε την αλλαγή της εποχής. Στις 16/10 ακολουθεί και το εξάγωνο του Άρη, επίσης στον Λέοντα, με τον Κρόνο στον Κριό, που ευνοεί τη συγγραφή, τις δημόσιες σχέσεις, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις διαπραγματεύσεις. Επικοινωνήστε με φίλους, ξεκινήστε ένα χόμπι και προωθήστε τις ιδέες σας. Την ίδια μέρα, ο Πλούτωνας στον Υδροχόο επιστρέφει σε ορθή πορεία και έως τις 6/5/2027 μπορεί να ταξιδέψετε, να ολοκληρώσετε τις σπουδές ή μια νομική υπόθεση.
ΥΔΡΟΧΟΟΣ [20.1/19.2] Η παρουσία του Δία στον Λέοντα, στον τομέα της συνεργασίας, καθιστά το ζώδιό σας το πιο πιθανό να παντρευτεί ή να κάνει μια επωφελή συνεργασία. Στις 15/10 το εξάγωνο με τον Ήλιο στον Ζυγό, που είναι ο τομέας των ταξιδιών και της σταδιοδρομίας σας, μπορεί να φέρει μια νέα συνεργασία σε μακρινό προορισμό. Επίσης, θα ευνοήσει μια νομική σας υπόθεση. Εκτός από τον Δία, είναι και ο Άρης στον Λέοντα, που σας κάνει πιο θαρραλέους και αποφασιστικούς, και στις 16/10 που έχουμε το εξάγωνο με τον Κρόνο στον Κριό, τον τομέα της επικοινωνίας, μπορείτε να πετύχετε πολλά σε ό,τι έχει να κάνει με σπουδές, διαπραγματεύσεις και εμπορικές συμφωνίες. Την ίδια μέρα, ο Πλούτωνας στο ζώδιό σας επιστρέφει σε ορθή πορεία και έως τις 6/5/2027 ο πλανήτης της μεταμόρφωσης θα σας βοηθήσει να εκφράσετε τον εαυτό σας πιο αυθεντικά.
ΚΑΡΚΙΝΟΣ [22.6/22.7] Μια καλή μέρα για τα οικονομικά σας θα είναι στις 15/10, όταν ο Ήλιος στον Ζυγό και ο Δίας στον Λέοντα θα σχηματίσουν εξάγωνο, οπότε διαθέστε χρήματα στο σπίτι. Ενδεχομένως να έχετε αύξηση εσόδων μέσω της ακίνητης περιουσίας κι αυτό θα σας δώσει τη δυνατότητα να κάνετε βελτιώσεις στο σπίτι. Αγοραπωλησίες ακινήτων θα ευνοηθούν. Στις 16/10 ο Άρης, ο πλανήτης της δράσης, επίσης στον Λέοντα, στον τομέα του εισοδήματος, μπορεί να σας βοηθήσει να επιτύχετε αύξηση στον μισθό σας. Το εξάγωνο με τον Κρόνο στον τομέα της καριέρας σας δείχνει ότι είστε σε ένα κρίσιμο επαγγελματικό στάδιο και έτοιμοι να αναλάβετε έναν ηγετικό ρόλο. Την ίδια μέρα, ο Πλούτωνας στον Υδροχόο επιστρέφει σε ορθή πορεία που θα διαρκέσει έως τις 6/5/2027, φέρνοντας μια νέα πηγή εσόδων.
ΙΧΘΥΣ [20.2/20.3] Ο τομέας της εργασίας και της καθημερινότητας παίρνει σημαντική ώθηση με τον Δία και τον Άρη στον Λέοντα. Στις 15/10 που πραγματοποιείται το εξάγωνο του Ήλιου στον Ζυγό με τον Δία στον τομέα των κοινών σας πόρων θα είναι μια καλή στιγμή για ρύθμιση οφειλών και αναζήτηση χρηματοδότησης. Έτσι, θα μπορέσετε να βάλετε σε εφαρμογή τα επαγγελματικά σας σχέδια ή να κάνετε κάποια θεραπεία. Στις 16/10 ακολουθεί και το εξάγωνο του Άρη με τον Κρόνο στον Κριό, στον τομέα των οικονομικών σας, και θα έχετε αύξηση εσόδων μέσω της εργασίας. Αν αναζητάτε μια νέα απασχόληση με καλύτερες αποδοχές, θα είναι μια καλή στιγμή να στείλετε βιογραφικά, να δώσετε συνεντεύξεις και να διαπραγματευτείτε. Ο Πλούτωνας στον Υδροχόο επιστρέφει σε ορθή φορά την Πέμπτη. Έως τις 6/5/2027 θα διανύετε μια περίοδο που θα δείτε να πραγματοποιούνται τα όνειρά σας.
ΛΕΩΝ [23.7/23.8] Με τον Δία και τον Άρη στο ζώδιό σας, έχετε την τύχη με το μέρος σας και τον απαραίτητο δυναμισμό για να κυνηγήσετε ευκαιρίες. Στις 15/10, με το εξάγωνο του κυβερνήτη σας, Ήλιου, στον Ζυγό με τον Δία, υπογράψτε συμβάσεις, προωθήστε τις υπηρεσίες σας, δώστε έμφαση σε δημόσιες σχέσεις. Στις 16/10 ο Άρης θα κάνει εξάγωνο με τον Κρόνο, φέρνοντας σταθεροποιητικές δονήσεις και προσθέτοντας μια πινελιά ρεαλισμού στα σχέδιά σας. Αυτές οι δύο μέρες θα συνδυαστούν και θα αποτελέσουν μια θεαματική περίοδο για να αναλάβετε μια δέσμευση και να κάνετε ένα νέο ξεκίνημα οποιουδήποτε είδους. Αλλά το κύριο κοσμικό γεγονός αυτής της εβδομάδας είναι ο Πλούτωνας στον Υδροχόο, που επιστρέφει σε ορθή πορεία στον τομέα των συντροφικών σας σχέσεων. Έως τις 6/5/2027 ο πλανήτης της μεταμόρφωσης θα σας βοηθήσει να επανεκτιμήσετε μια στενή σχέση ή συνεργασία.
ΚΡΙΟΣ [21.3/20.4] Μια όψη μεγάλης ευκαιρίας και ανάπτυξης πραγματοποιείται στις 15/10, καθώς ο Δίας στον Λέοντα σχηματίζει εξάγωνο με τον Ήλιο στον Ζυγό. Ο Δίας βρίσκεται στον ερωτικό σας τομέα, οπότε σε οτιδήποτε σχεδιάζετε το αποτέλεσμα θα είναι εξαιρετικό – εναλλακτικά, ανταποκριθείτε στις προσκλήσεις. Εν τω μεταξύ, στις 16/10, ο κυβερνήτης σας, ο Άρης, θα σχηματίσει εξάγωνο με τον Κρόνο στο ζώδιό σας και είναι σημαντικό επειδή αυτή η όψη σάς δίνει μια σίγουρη προοπτική για τον μακρύ δρόμο που έχετε μπροστά σας με κάποιον με τον οποίο μπορεί ήδη να είστε δεμένοι. Την ίδια μέρα, ο Πλούτωνας στον Υδροχόο επιστρέφει σε ορθή πορεία. Μέχρι τις 6/5/2027 ενδεχομένως να ολοκληρώσετε κάποια ιδέα που έμεινε ημιτελής ή να αυξήσετε τα κέρδη σας.
Sudoku No 912
ΤΑΥΡΟΣ [21.4/20.5] Θέματα της οικιακής σας ζωής θα σας απασχολήσουν, καθώς στις 15/10 πραγματοποιείται το εξάγωνο του Δία στον Λέοντα με τον Ήλιο στον Ζυγό και θα είναι μια καλή στιγμή για να κάνετε κάποιες εργασίες βελτίωσης στο σπίτι ή στην επιχείρησή σας. Αν συνεργάζεστε με έναν διακοσμητή, εργολάβο, μεσίτη ή άλλο σύμβουλο ή ειδικό που σχετίζεται με το σπίτι ή την οικογένεια, αυτή η μέρα θα είναι ξεχωριστή για το σπίτι και την οικογένεια, γι’ αυτό επωφεληθείτε από ό,τι σχεδιάζετε να κάνετε. Στις 16/10 έχουμε και το εξάγωνο του Άρη επίσης στον Λέοντα με τον Κρόνο στον Κριό, που θα ευνοήσει μυστικές διαπραγματεύσεις για αγοραπωλησίες ακινήτων. Την ίδια μέρα, ο Πλούτωνας στον Υδροχόο επιστρέφει σε ορθή πορεία και έως τις 6/5/2027 θα συμβάλει στην επαγγελματική σας ανέλιξη. Αν αναζητάτε μια
ΠΑΡΘΕΝΟΣ [24.8/22.9] Ο Δίας και ο Άρης
8
7
4 8
2 4 3 3 8 7 9 3 9 4
2 5 4 1 3 7 6 5
Η λύση του προηγούμενου 2 8 1 7 9 4 3 6 5
6 3 5 1 8 2 4 9 7
7 9 4 3 5 6 8 1 2
1 6 8 5 2 7 9 3 4
3 7 9 4 1 8 2 5 6
5 4 2 6 3 9 7 8 1
8 1 3 2 7 5 6 4 9
9 2 6 8 4 1 5 7 3
4 5 7 9 6 3 1 2 8
στον Λέοντα ενεργοποιούν τον τομέα των εμπιστευτικών συνομιλιών και το εξάγωνο με τον Ήλιο στον Ζυγό στις 15/10 θα ευνοήσει τις μυστικές διαπραγματεύσεις και συμφωνίες. Ο Δίας κυβερνά τον τομέα της επικοινωνίας, επομένως μπορεί να κλείσετε μια εμπορική συμφωνία που θα αυξήσει τα κέρδη σας. Από την άλλη, ο Άρης κυβερνά τον τομέα των χρημάτων που σχετίζονται με μπόνους, διακανονισμούς, φόρους, κληρονομιές. Το εξάγωνο με τον Κρόνο στις 16/10 φέρνει ευκολίες στη διευθέτηση τέτοιων θεμάτων και αύξηση εσόδων μέσω τρίτων. Η τύχη θα είναι με το μέρος σας σε αυτές τις συναντήσεις, αρκεί να κρατάτε τις συνομιλίες ιδιωτικές. Την ίδια μέρα, ο Πλούτωνας στον Υδροχόο επιστρέφει σε ορθή πορεία έως τις 6/5/2027 και υποστηρίζει τη λήψη μέτρων για τη βελτίωση της υγείας σας και την εύρεση μιας νέας απασχόλησης.
08.10.26
LiFO 08.10.26
47