Τεύχος 908

2

LiFO

10.09.26

8 ΣΤΗΛΕΣ

index908

νικολασ σεβαστακησ

παραλλαγεσ

δημήτρης πολιτάκησ

φαγιουμ

κώστασ αναγνωστόπουλοσ

νεοσ αγνωστοσ κοσμοσ ερωφιλη κοκκαλη

πο(ρ)νογραφια γιάννησ πανταζόπουλοσ

talking points

στο εξωφύλλο: Στιγμιότυπο από ζωντανή εμφάνιση του Anyma στο οπτικοακουστικό show «Afterlife presents Anyma "The End of Genesys"».

20

40

Ο ΘΩΜΆΣ ΖΆΜΠΡΑΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

16

67 ΛΕΠΤΑ ΜΕ ΤOΥΣ VILLAGERS OF IOANNINA CITY ΑΦΙΕΡΩΜΑ

BACK TO SCHOOL

50 43

www.lifo.gr ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΒOΥΛΗΣ 22, 105 63 ΑΘΗΝΑ T 210 3254 290, F 210 3249 785 info@lifo.gr –––––– εκδοτης/διευθυντησ Στάθης Τσαγκαρουσιάνος chief executive officer/editor in chief Μιχάλης Μιχαήλ chief operating officer/commercial director Θανάσης Χαραμής creative director Γιάννης Καρλόπουλος διευθυντής συνταξησ Γιάννης Πανταζόπουλος διευθυντής εντυπησ εκδοσησ Τάσος Μπρεκουλάκης διευθυντής mikropragmata.lifo.gr Άρης Δημοκίδης αρχισυνταξία podcasts/vidcasts Μερόπη Κοκκίνη –––––– εμπορικο τμημα advertising director Ξένια Στασινοπούλου direct sales director Κώστας Μαντάς head of digital advertising Άννα Λαπαρδάγια direct sales Γιώργος Λυκουργιώτης advertising manager Πωλίνα Κουτσοβίλη (pkoutsovili@lifo.gr) advertising coordinator Κατερίνα Κουρμούζη (kkourmouzi@lifo.gr) head of creative Βασίλης Καψάσκης branded content managers Φιλιώ Ράγκου, Ιωάννα Παναγοπούλου digital campaign manager Γιώργος Γιαννή advertising executive Χριστίνα Καλλή –––––– ψηφιακή ανάπτυξη/προγραμματισμός lifo.gr Θανάσης Βιρβίλης, Γιώργος Ντούφας –––––– ατελιέ αrt director Μαργαρίτα Καμαριώτη, Νίκος Σιαμπανόπουλος φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης, Πάρις Ταβιτιάν, Freddie F. διαμόρφωση ψηφιακής εκδοσης Μαρούσα Θωμά, Ελπισία Σπαθάρη υπευθυνη υλης Μαρία Δρουκοπούλου συντονισμοσ υλης Γιάννης Κωνσταντίνου διορθωση/επιμελεια κειμένων Μυρτώ Αθανασοπούλου, Μαρία Μανθοπούλου –––––– συντακτικη ομαδα Θοδωρής Αντωνόπουλος, Λουίζα Αρκουμανέα, Μίνα Καλογερά, Ντίνα Καράτζιου, Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, Τίνα Μανδηλαρά, Αργυρώ Μποζώνη, Μαρία Παππά, Χρήστος Παρίδης, Δημήτρης Πολιτάκης, Γιώργος Τσαγκόζης συνεργατεσ Τζούλη Αγοράκη, Έφη Ανέστη, Αλέξανδρος Βουρλάκος, Ειρήνη Γιαννάκη, Λίνα Ιντζεγιάννη, Χάρης Καλαϊτζίδης, Ερωφίλη Κόκκαλη, Υρώ Κολιακουδάκη, Χρυσέλλα Λαγαρία, Στέλλα Λιζάρδη, Νίκος Γ. Μαστροπαύλος, Νίκη Μηταρέα, Αγιάτη Μπενάρδου, Σταυρούλα Παπασπύρου, Νικόλας Σεβαστάκης, Δέσποινα Τριβόλη, Φώντας Τρούσας, Θοδωρής Τσάτσος, Φώφη Τσεσμελή, Νίκος Τσέφλιος, Κορίνα Φαρμακόρη αρχισυνταξία ειδησεων Λία Φασόλη newsroom Αγάπη Βαρούνη, Μιχάλης Γιαννακίδης, Βασιλική Δρίβα, Ναζιγκέν Μάμο, Μαρία Μπαρλή, Ελένη Ποσνακίδου –––––– podcasts/vidcasts καμερα-μονταζ Γεράσιμος Δομένικος, Ελευθερία Λασκαρίδου ηχοληψια Φαίδωνας Κτενάς, Αλέξανδρος Αντωνίου social media Άκης Κατσούδας –––––– λογιστηριο οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο Βασίλης Κοτρωνάκης, Άκης Ιωάννου, Έφη Ηλιοπούλου γραμματεία Βιβίκα Ανδριανάτου –––––– κωδικος εντυπου 7639 –––––– μετοχος/νομιμοσ εκπροσωποσ Ευστάθιος Τσαγκαρουσιάνος –––––– MET 230578

παρακαλουμε ανακυκλωστε

LiFO 10.09.26

3

Feedback

Ο Βαγγέλης Ντεζές φτιάχνει την «Ιλιάδα» και την «Οδύσσεια» με Lego

ΕΝ Ψ Υ ΧΡΩ

Ο Έλληνας designer, που είδε το σχέδιό του για τα «Goonies» να γίνεται επίσημο σετ της Lego, κατασκευάζει έναν αμφορέα 2.033 κομματιών, μέσα από τον οποίο ζωντανεύουν ομηρικές ιστορίες.

Κόμμα Σαμαρά: Μα καλά, από πότε είναι αυτή η εφημερίδα;

LiFO

pageviews ti δ ι α β α σ α με αυ τη την εβ δομ α δ α σ το

LiFO.gr

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΥ

4

podcasts που αξίζει να ακούσετε

ΤΟΥ M. HULOT

Ένα νέο κόμμα, ένας παλιός πρωταγωνιστής και μια ρητορική που μοιάζει να έρχονται από άλλη εποχή.

Ο Αντώνης Σαμαράς μοιάζει να πιστεύει ότι η πολιτική είναι σαν τη μόδα: κι αν κάτι περάσει, κάποια στιγμή επιστρέφει. Το πρόβλημα είναι ότι στην πολιτική, όπως και στη μόδα, δεν είναι όλα τα παλιά vintage. Μερικά είναι απλώς παλιά. Αυτές τις μέρες, καθώς το όνομά του βρίσκεται και πάλι στην επικαιρότητα και το νέο του κόμμα φαίνεται να παίρνει σάρκα και οστά, ανέτρεξα σε μια συνέντευξη που είχε δώσει στον σπουδαίο δημοσιογράφο Α. Καρκαγιάννη. Την έχω ακόμη στο αρχείο μου. Εκεί, με τον γνωστό του στόμφο, έλεγε: «Δεν θα επιστρέψω στη ΝΔ και αν ακόμη αλλάξουν οι πολιτικές συνθήκες, έστω και αν με καλέσουν για να γίνω ο “αρχηγός” της». Κάνουμε μια γρήγορη αναδρομή και θυμόμαστε: ο Σαμαράς έχει ξαναφτιάξει κόμμα. Την Πολιτική Άνοιξη. Έχει διασπάσει ξανά τη Νέα Δημοκρατία. Έχει ξαναβρεθεί απέναντί της. Έχει επιστρέψει στη Νέα Δημοκρατία. Έχει γίνει αρχηγός της, με ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά στην ιστορία της να καταγράφεται στις εκλογές του 2012. Έχει γίνει πρωθυπουργός, αφήνοντας πίσω του μια πολιτική κληρονομιά που κάθε άλλο παρά έχει μείνει αλώβητη. Και τώρα, αρκετά χρόνια αργότερα, ετοιμάζεται να ξαναστήσει το ίδιο έργο με καινούργιο σκηνικό. Μου θυμίζει εκείνον τον καλεσμένο που έχει φύγει από το πάρτι, έχει χαιρετήσει τους πάντες, έχει πάρει το παλτό του, έχει φτάσει μέχρι την πόρτα και, λίγο προτού φύγει, επιστρέφει για να πει άλλη μία τελευταία κουβέντα. Μόνο που, στην περίπτωσή του, η τελευταία κουβέντα διαρκεί περισσότερο από το ίδιο το πάρτι. Κουραστικό; Προφανώς.

5

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

O Βαγγέλης Ντεζές είναι 3D artist, animator και graphic designer, με περισσότερα από είκοσι χρόνια εμπειρίας στον χώρο της ψηφιακής δημιουργίας. Έχει εργαστεί σε τηλεοπτικές παραγωγές, μεγάλα events, μουσικά πρότζεκτ και videogames, ενώ έχει ασχοληθεί και με τον σχεδιασμό εφαρμογών για Nintendo Switch και iOS. Παρότι το μεγαλύτερο μέρος της επαγγελματικής του διαδρομής έχει χτιστεί μέσα στον ψηφιακό κόσμο, η δημιουργική του αφετηρία ήταν πάντα πολύ πιο απλή: η ανάγκη να παίρνει υλικά, σχήματα και αντικείμενα και να τα μετατρέπει σε κάτι καινούργιο. Αυτή η ανάγκη τον οδήγησε στα Lego, τα οποία είχε γνωρίσει από παιδί αλλά ανακάλυψε ξανά ως ενήλικας μέσα από την κοινότητα των AFOLs (Adults Fans of Lego) και την πλατφόρμα LEGO Ideas. Από το 2016 έχει σχεδιάσει δεκάδες δικά του σετ, επιμένοντας σε μια διαδικασία που περιλαμβάνει σχεδιασμό, δοκιμές, ξήλωμα και ξαναχτίσιμο. Η επιμονή αυτή τον οδήγησε στον σχεδιασμό ενός σετ που κυκλοφόρησε τελικά επίσημα από τη Lego σε ολόκληρο τον κόσμο. Η πρότασή του για τα Goonies κέρδισε έναν διαγωνισμό της Lego για τις ταινίες των ’80s και μετατράπηκε σε επίσημο σετ, χαρίζοντάς του παγκόσμια δημοσιότητα. Τώρα, σε μια δημιουργία που μοιάζει εκ πρώτης όψεως πολύ διαφορετική, ο Ντεζές στρέφεται στην αρχαιότητα και κατασκευάζει έναν αμφορέα που αποτελείται από 2.033 κομμάτια· σε αυτόν συναντιούνται η Ιλιάδα και η Οδύσσεια, μαζί με έναν μηχανισμό που κάνει την κατασκευή να κινείται. Η πρόταση που έχει υποβάλει στο site της Lego συγκέντρωσε αριθμό-ρεκόρ υποστηρικτών σε τρεις μέρες, αλλά χρειάζεται κι άλλη υποστήριξη για να ξεπεράσει τους 10.000, οπότε θα έχει την πιθανότητα να γίνει επίσημο σετ. Μιλήσαμε μαζί του για τη διαδρομή από το 3D design στα Lego, για το πώς χωράς μια ολόκληρη ιστορία μέσα σε λίγες χιλιάδες κομμάτια και για το τι συμβαίνει όταν ένα παιδικό παιχνίδι μετατρέπεται σε εργαλείο σχεδιασμού, αφήγησης και προσωπικής έκφρασης. «Από παιδί ήμουν πολύ ανήσυχο πνεύμα», λέει. «Μου άρεσε πάρα πολύ να αποτυπώνω, να φαντάζομαι και να μετατρέπω οτιδήποτε σε οτιδήποτε άλλο. Μπορούσα να φτιάξω οτιδήποτε από πηλό, πακέτα τσιγάρων, μπαταρίες, ξύλα, καρφιά, ταινίες.

ΓΕΥΣΗ Το καλύτερο σουβλάκι της Ελλάδας θα το φας στα ΚΤΕΛ της Λιβαδειάς

Ακολουθήστε τα podcasts της LiFO στην Apple, στο Spotify ή στο LiFO.gr

1

Τάκης Κανελλόπουλος: «Όχι, δεν ήταν όλα σάπια στο ποδόσφαιρο» «ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ» ΜΕ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΛΥΚΟΥΡΟΠΟΥΛΟ

2

Βαγγέλης Ρωχάμης: Βίος και πολιτεία του διαβόητου δραπέτη «ΑΛΗΘΙΝΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ» ΜΕ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΤΣΕΦΛΙΟ

3

Νίκος Βέττας: «Ακόμα και το να βγεις να φας, το σκέφτεσαι εξαιτίας της ακρίβειας» «LIFO POLITICS» ΜΕ ΤΟΝ ΘΟΔΩΡΗ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟ

4

Δίπλα στα εκδοτήρια και τα λεωφορεία, κρυμμένο σε μια γωνιά, θα δεις ένα μικρό μαγαζί με λίγα τραπέζια. Μην το προσπεράσεις. Θα είναι το μεγαλύτερο λάθος της ζωής σου.

Κρεμάει το δέρμα με την εμμηνόπαυση;

ΤΟΥ ΑΚΗ ΚΑΤΣΟΥΔΑ

«ΨΥΧΗ ΚΑΙ ΣΩΜΑ» ΜΕ ΤΗΝ ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ

Κυριακή βράδυ, λίγο πριν από τις 11, στη Λιβαδειά. Στην οδό Ρούμελης δεν κουνιέται φύλλο. Μόνο μερικά πιτσιρίκια που βρήκαν την ευκαιρία να βγουν στον δρόμο με τα ποδήλατά τους για να κάνουν καμιά κόντρα. Βρισκόμαστε στην άκρη της πόλης. Από εκεί και μετά δεν υπάρχει σπίτι, μόνο ένα μεγάλο σούπερ μάρκετ και τα ΚΤΕΛ. Κι αυτά, όμως, έχουν κλείσει. Το μόνο που έχει μείνει και δίνει ακόμη φως στην περιοχή είναι η καντίνα του Χρήστου Σταμούλη. Με το που φτάνω, τον βλέπω να κάθεται σε μια καρέκλα, να τρώει από ένα πλαστικό μπολ ελιές και να βλέπει στην τηλεόραση τον Παναθηναϊκό. Το ίδιο και οι δυο-τρεις παρέες γύρω του. Μόνο που εκείνοι, αντί για ελιές, τρώνε σουβλάκια. Πρόκειται για ένα από τα πιο διάσημα σουβλατζίδικα της χώρας. Ένα από εκείνα που σίγουρα θα σου προτείνουν να επισκεφτείς, εάν πεις ότι πρόκειται να ταξιδέψεις στη Λιβαδειά. Πίσω από αυτό βρίσκεται, από την πρώτη μέρα, ο κύριος Χρήστος μαζί με τη σύζυγό του, την κυρία Έλλη. «Το μαγαζί το ανοίξαμε το 1979, Οκτώβριο μήνα. Πρώτα ήταν στο παλιό ΚΤΕΛ που βρισκόταν μέσα στην πόλη. Ήρθαμε εδώ στο καινούργιο το 1998 – σύνολο σαράντα εφτά χρόνια. Ήμουν 21 και τώρα πάω για σύνταξη», λέει βλέποντας ταυτόχρονα το ματς.

5

Πάνος Λαζαράτος: «Βρες 5 λεπτά την ημέρα και μην κάνεις τίποτα» «ΑΚΟΥ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ» ΜΕ ΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟ

10.09.26

LiFO 10.09.26

5

Η ΔΕΗ στην 90ή ΔΕΘ

Ενέργεια, τεχνολογία και συνδεσιμότητα σε ένα ενιαίο σημείο εμπειρίας για τους επισκέπτες.

η δεη συμμετέχει και φέτος στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, παρουσιάζοντας το ολοκληρωμένο οικοσύστημα λύσεων και υπηρεσιών της για το σπίτι και την επιχείρηση. Στο περίπτερό της, οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά τις προτάσεις της ΔΕΗ για την ενέργεια, την τεχνολογία και τη συνδεσιμότητα, να ενημερωθούν από εξειδικευμένους συμβούλους και να επωφεληθούν από ειδικές προσφορές που ισχύουν αποκλειστικά στο περίπτερο καθ’ όλη τη διάρκεια της έκθεσης. Οι επισκέπτες της 90ής ΔΕΘ μπορούν να επισκέπτονται το περίπτερο ΔΕΗ από τις 5 έως τις 13 Σεπτεμβρίου στον εκθεσιακό χώρο της ΔΕΘ HELEXPO, με είσοδο από την πύλη

6

LiFO

ΧΑΝΘ. Το ωράριο λειτουργίας είναι τα Σαββατοκύριακα από τις 10:00 έως τις 22:00 και τις καθημερινές από τις 16:00 έως τις 22:00. Το περίπτερο της ΔΕΗ έχει σχεδιαστεί ώστε να προσφέρει μία ολοκληρωμένη εμπειρία ενημέρωσης, αναδεικνύοντας το σύνολο των λύσεων, προϊόντων και υπηρεσιών της εταιρείας. Στο πλαίσιο αυτό, οι επισκέπτες μπορούν να γνωρίσουν από κοντά τη ΔΕΗ TechLiving Zone, όπου παρουσιάζεται η διευρυμένη γκάμα προϊόντων και υπηρεσιών ενέργειας και τεχνολογίας της ΔΕΗ, οργανωμένη σε έξι θεματικές κατηγορίες: Ενεργειακές Λύσεις, Connectivity, Smart Living, iExperience, Laptops & Περιφερειακά και Entertainment.

10.09.26

Για επιλεγμένα προϊόντα, υπάρχει δυνατότητα άμεσης αγοράς, με επιλογή παραλαβής από το περίπτερο ή αποστολής στο σπίτι, ενώ εξειδικευμένοι σύμβουλοι προτείνουν λύσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε επισκέπτη. Καθημερινά και καθ’ όλη τη διάρκεια της έκθεσης, στη ΔΕΗ TechLiving Zone θα ισχύει μία ειδική προσφορά σε προϊόντα τεχνολογίας με δώρο την αξία του ΦΠΑ. Παράλληλα, τα προϊόντα Ηλεκτρικός Πολιτισμός θα διατίθενται με έκπτωση 20%. Και οι δύο προσφορές ισχύουν αποκλειστικά στο περίπτερο της ΔΕΗ στη ΔΕΘ. Ξεχωριστή θέση στο περίπτερο έχει το ΔΕΗ Fiber, όπου οι επισκέπτες μπορούν να γνωρίσουν τις υπηρεσίες internet υπερυψηλών ταχυτήτων μέσω δικτύου FTTH. Το ΔΕΗ Fiber είναι ήδη διαθέσιμο σε περιοχές της Θεσσαλονίκης, όπως ο Εύοσμος, το Ελευθέριο-Κορδελιό, τα Πεύκα, ο Άγιος Παύλος, η Ευκαρπία, η Σταυρούπολη και το Ωραιόκαστρο, ενώ το δίκτυο επεκτείνεται σταδιακά σε ακόμη περισσότερες περιοχές.

Στον εξωτερικό χώρο του περιπτέρου παρουσιάζονται οι λύσεις ηλεκτροκίνησης ΔΕΗ blue, δίνοντας στους επισκέπτες την ευκαιρία να γνωρίσουν το μεγαλύτερο δημόσιο δίκτυο φόρτισης στην Ελλάδα και το ολοκληρωμένο οικοσύστημα υπηρεσιών ηλεκτροκίνησης της ΔΕΗ. Παράλληλα, το περίπτερο φιλοξενεί Quiet Corner, έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο ηρεμίας, μέσα από τον οποίο η ΔΕΗ αναδεικνύει τη δέσμευσή της στην προσβασιμότητα και τη συμπερίληψη. Οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά τη φιλοσοφία και τη λειτουργία του χώρου, ο οποίος έχει σχεδιαστεί για να προσφέρει ένα ήρεμο περιβάλλον σε άτομα που ενδέχεται να βιώσουν υπερδιέγερση ή άγχος. Η ΔΕΗ εξελίσσει διαρκώς την πρόταση αξίας προς τον πελάτη, διευρύνοντας το χαρτοφυλάκιο προϊόντων, υπηρεσιών και ψηφιακών λύσεων. Η παρουσία της στην 90ή ΔΕΘ αποτυπώνει στην πράξη αυτήν τη στρατηγική εξέλιξη, μέσα από ένα σύγχρονο εμπορικό μοντέλο που συνδυάζει ενέργεια, τεχνολογία, προϊόντα και υπηρεσίες.

LiFO 10.09.26

7

• Η πλατφόρμα του πένθους • Το καθαρό νερό, οι αμβλώσεις και η σωτηρία της ψυχής • Η woke ατζέντα άργησε μια μέρα

10 σ ε π τ ε μβ ρι ου 202 6

• «Πόση κακοποίηση μπορεί να κρύβεται πίσω από μια κλειστή πόρτα;»

alk of the town

908

Το κύμα

Ένα κρατίδιο της Γερμανίας περιγράφει τη μεγάλη εικόνα, όπου η άνοδος της άκρας δεξιάς σε χώρες της Ευρώπης και όχι μόνο βρίσκει καινούργια ερείσματα, ακολουθώντας μια συνταγή γενικευμένου κινδύνου. απ ό τ ο ν ν ι κόλ α σεβαστάκ η

ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ

8

LiFO

Όπως με κάθε εκλογική εκτίναξη ακροδεξιών κομμάτων, όλα βρίσκονται πάλι στο «τραπέζι» της ανάλυσης. Σαν σε λούπα εδώ και δεκαετίες, από την εποχή του 2000 με τον πατέρα Λεπέν στη Γαλλία και τον Χάιντερ στην Αυστρία ως αυτές τις μέρες με το 44% της «Εναλλακτικής για τη Γερμανία» στη Σαξονία-Άνχαλτ, στα ανατολικά της Γερμανίας. Ατέρμονη και συχνά δίχως έρμα είναι η διαμάχη για τους βαθύτερους λόγους αυτών των κυμάτων που τώρα, στη συγκυρία μετά το 2020-2022 (τραμπισμός, πόλεμος στην Ουκρανία, γεωπολιτικό χάος και AΙ τεχνολογίες), αποκτούν και άλλες διαστάσεις. Οικονομία ή κουλτούρα; Καρποί ενός σοκ υποβάθμισης για τους εργάτες (το 60% των εργατών ψήφισαν ακροδεξιά προχθές) ή η γενικότερη δυσφορία απέναντι στη «λιγότερο λευκή» Ευρώπη; Οι οικονομικές αγωνίες ή τα πολιτισμικά άγχη; Κάπως έτσι πάμε να απαντήσουμε, είτε πιο συγκεκριμένα ερευνητικά είτε με θεωρητικές γενικεύσεις, στην πρόκληση. Στο μεταξύ, όμως, όσες εξηγήσεις κι αν έχουν δει το φως (και υπάρχουν πια πολλές και η καθεμιά με το ενδιαφέρον αποδεικτικό της υλικό), το ζήτημα είναι ότι κάποια ποσοστά έχουν εκτοξευτεί και μαζί οι ιδέες και ένας τρόπος να εξηγούν οι άνθρωποι τα προβλήματά τους. Μια ολόκληρη πλατφόρμα ιδεών και συνθημάτων θυμίζει

10.09.26

LiFO 10.09.26

9

σε πολλά τον ριζοσπαστικό εθνικισμό της δεκαετίας του ’30, ασκώντας έλξη σε περισσότερα κοινά, σε μια μεγάλη φέτα νεότερων ανδρών, όπως και σε σημαντικό κομμάτι από τις εργατικές τάξεις. Θα έπρεπε όμως οι σκέψεις μας να ξεσυνηθίσουν το στερεότυπο, κι ας είχε, και έχει, ακόμα την αλήθεια του. Δεν πρόκειται πια για τον κόσμο των λιγότερων εκπαιδευτικών τίτλων, το «μη εγγράμματο» και πιο λαϊκό μέρος της κοινωνίας. Ναι μεν η πλειοψηφία των εργατών (ανδρών και λιγότερο γυναικών) ψήφισε την «Εναλλακτική για τη Γερμανία», ωστόσο τα στοιχεία δίνουν και ένα μεγάλο ποσοστό επιχειρηματιών που φαίνεται πως στράφηκε στην ίδια κατεύθυνση. Σε άλλες χώρες, μάλιστα, στη Γαλλία ας πούμε, η νέα επικράτεια των συμπαθούντων τον Εθνικό Συναγερμό περιλαμβάνει εδώ και καιρό ικανό μέρος ελεύθερων επαγγελματιών και επιχειρηματιών, μικρομεσαίων όπως και «εθνικών» πρωταθλητών (όχι μόνο τον μιντιάρχη Βενσάν Μπολορέ). Δεν το συνάντησα σε πολλά σχόλια, όμως η άνοδος της άκρας δεξιάς σε χώρες της Ευρώπης –για να μην αναφερθούμε στη Νότια Αμερική ή αλλού– βρίσκει καινούργια ερείσματα και στον επιχειρηματικό κόσμο. Όλο το προηγούμενο διάστημα στις Ηνωμένες Πολιτείες είδαμε την ύφανση δεσμών ανάμεσα στους επικεφαλής των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών και τον Τραμπ και τις προτεραιότητες του Λευκού Οίκου. Από μια άποψη, όμως, στη Γερμανία τα πράγματα ήταν πολύ διαφορετικά. Μέχρι πριν από λίγες μέρες, εμβληματικές εταιρείες όπως η Ζίμενς, η Μερσέντες-Μπενζ, η Μπάγιερ, η Μπος και δεκάδες άλλες πήραν θέση υπέρ του diversity και σχεδόν ευθέως κατά της άκρας δεξιάς. Ο Έκχαρτ φον Κλάιντεν, υπεύΤο μεγαλύτερο θυνος εξωτερικών υποθέσεων της Μερσέπαράλογο, όχι όμως ντες-Μπενζ, είχε δηλώσει ότι «η ξενοφοβία, το μίσος και ο κάθε λογής αντισημιτισμός είναι ανεξήγητο της στιγμής ξένα προς τις αξίες της Μερσέντες-Μπενζ». αυτής: το κόμμα με Ανάλογες δηλώσεις και κινήσεις έχουν υπάρτα πολλά δώρα στους ξει και από άλλους μεγάλους παράγοντες των οικονομικών ελίτ της χώρας. Στον χώρο της πλούσιους σκηνοθετεί γερμανικής ακροδεξιάς τα είδωλα είναι φυσιτον εαυτό του και κά ο Έλον Μασκ, ο Τραμπ και ο Πούτιν, όχι οι αναγνωρίζεται από το παραδοσιακοί ιθύνοντες της επιχειρηματικής τάξης που μέχρι πρότινος θα κατηγορούνταν εκλογικό σώμα ως το πιο λαϊκό και πληβειακό από τον λαό της άκρας δεξιάς για την ιδεολογία woke και την «εισβολή του Ισλάμ». κόμμα. Αυτή όμως είναι, σε μεγάλο βαθμό, μια εικόνα πρώτου επιπέδου. Γιατί, όπως και στη δεκαετία του ’30, οι κοινωνικές σχέσεις εξελίσσονται, τα σενάρια διακυβέρνησης τροποποιούνται και οι γέφυρες (που γίνονται συμμαχίες αμοιβαίων προσδοκιών) στήνονται με βάση τη δυναμική των πραγμάτων. Εδώ θα σταθώ. Από πλήθος κειμένων που διάβασα αυτό τον καιρό, αυτό που μου έκανε περισσότερο εντύπωση είναι μια συγκριτική έρευνα του Zew, του σημαντικού «Κέντρου για την ευρωπαϊκή οικονομική έρευνα». To συγκεκριμένο ινστιτούτο με έδρα την πόλη του Μανχάιμ ερεύνησε τις συνέπειες ή το «ποιους ωφελούν περισσότερο» τα οικονομικά προγράμματα των γερμανικών πολιτικών δυνάμεων. Η έρευνα είναι του 2025, όμως τα δεδομένα των προτάσεων δεν έχουν αλλάξει. Η σύγκριση, λοιπόν, με πολλά παραδείγματα και τεχνικές λεπτομέρειες, έδωσε σαφή αποτελέσματα. Από τα σχέδια για φορολογικές μεταρρυθμίσεις που προτείνουν τα κόμματα της δεξιάς και άκρας δεξιάς επωφελούνται περισσότερο τα «νοικοκυριά υψηλού εισοδήματος». Εκεί όμως που βρίσκεται η αιχμή του ενδιαφέροντος είναι στο πώς αξιολογούνται οι εξαγγελίες της «Εναλλακτικής για τη Γερμανία». Είναι λοιπόν το δικό της πρόγραμμα που αφήνει περισσότερα χρήματα στους εύπορους μέσα από μαζικές περικοπές φόρων και άλλες διευκολύνσεις. Με άλλα λόγια, το κόμμα που κερδίζει τη λαϊκή ψήφο εμφανίζεται πιο δελεαστικό και από τους γνωστούς οπαδούς του οικονομικού νεοφιλελευθερισμού Ελεύθερους Δημοκράτες (FDP) και από την κεντροδεξιά της CDU. Η έρευνα σκιτσάρει, μεταξύ άλλων, ένα παράδειγμα: Ένα παντρεμένο ζευγάρι με δύο παιδιά και ετήσιο ακαθάριστο εισόδημα 180.000 ευρώ θα λάμβανε επιπλέον 19.190 ευρώ (Εναλλακτική για τη Γερμανία), 11.990 ευρώ (Φιλελεύθεροι) ή 5.840 ευρώ (Χριστιανοδημοκρατική Ένωση). Με το πρόγραμμα του σοσιαλδημοκρατικού SPD, το εισόδημα της ίδιας οικογένειας θα αυξηθεί μεν αλλά κατά 2.200 ευρώ, με το πρόγραμμα των Πρασίνων μόνο κατά 100 ευρώ και με το σχέδιο του BSW (Εθνικιστική Φιλορωσική Αριστερά της Σάρας Βάγκενεχτ) θα παραμείνει αμετάβλητο. Το πρόγραμμα του κόμματος της αριστεράς (Die Linke) είναι το μόνο που θα μείωνε το εισόδημα αυτής της οικογένειας κατά περίπου 800 ευρώ. Θα σκεφτεί κανείς πως μέσα σε έναν πλούτο δεδομένων υπάρχουν πολλοί παράγοντες που επηρεάζουν τις συμπεριφορές των ατόμων και τη στάση των επιχειρήσεων. Λογικά, στον βαθμό που για μια ιστορική και κοινωνική φάση τόσο η «θεσμική» κεντροδεξιά με τη σφραγίδα της Μέρκελ όσο και η αριστερά

ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ

10

LiFO

και οι Πράσινοι είχαν αποδεχτεί και ενθαρρύνει κάποιες συμπεριληπτικές και ανοιχτές πολιτικές, μεγάλο τμήμα της επιχειρηματικής κοινότητας είχε σπεύσει να ενσωματώσει μια αντίστοιχη ρητορική και «φιλοσοφία» – κάτι αντίστοιχο με τη «φιλο-woke» φάση των μεγάλων επιχειρήσεων στις ΗΠΑ. Αυτή η φάση έχει περιοριστεί εδώ και κάποιο καιρό και μαζί με την έκρηξη των ινφλουένσερ του ΤikTok και τα ακροδεξιά pop icons, o άξονας έχει μετατοπιστεί. Ως γνωστόν, τα τελευταία χρόνια αλλάζει αισθητά το κυρίαρχο ιδεολογικό μείγμα και όλες οι εκδοχές φιλελευθερισμού των αξιών (είτε αστικές είτε πιο αριστερές) βρίσκονται σε άμυνα και συρρίκνωση. Αν δεν δούμε αυτή την ευρύτερη διάσταση, δηλαδή πέρα από τα γερμανικά επαρχιακά δράματα, θα πέφτουμε σε αξεπέραστες δυσκολίες. Τι σημαίνει όμως αυτό; Επιστρέφοντας στη διάθεση των ακροδεξιών της «Εναλλακτικής» για την οικονομία, είναι εμφανής η τάση τους να συντονιστούν με τις βαθύτερες προσδοκίες των επιχειρηματικών κύκλων της χώρας. Ανεξάρτητα από το αν ο συγκεκριμένος πολιτικός χώρος αποπνέει ερασιτεχνισμούς και «αδεξιότητες» (σύμφωνα τουλάχιστον με τη συμβατική επίκρισή του από επιχειρηματικούς παράγοντες και οικονομικά έντυπα), προωθεί το βασικό αφήγημα. Δεν υπόσχεται απλώς λιγότερους φόρους. Ο Ούλριχ Σίγκμουντ, ο φωτογενής σταρ του κόμματος στη Σαξονία-Άνχαλτ, προδικάζει ένα οικονομικό-αναπτυξιακό «μπουμ» με τη διευκόλυνση των επενδύσεων και την άρση εμποδίων και φραγμών. Με την κατάργηση των περιβαλλοντικών κανονισμών και την εγκατάλειψη των πράσινων πολιτικών και με άλλα μέτρα φιλικά προς την απαραίτητη ταχύτητα και αποτελεσματικότητα. Ως προς αυτό το παιχνίδι, μπορεί κανείς να ανατρέξει όντως σε κάποια στοιχεία από τις δυο δεκαετίες του Μεσοπολέμου. Τότε, σημαντικό μέρος του προγράμματος εξουσίας του εθνικοσοσιαλισμού προωθούσε προνόμια και απαλλαγές για την υψηλή βιομηχανική ελίτ, αλλά υπήρχε παράλληλα ένα δεύτερο κοινωνικό «πρόγραμμα», ένα εθνικοπροστατευτικό πλέγμα που έπρεπε να γοητεύσει τα λαϊκά και μεσαία στρώματα. Οι ευκαιρίες συντονίζονταν έτσι με γενναία βοηθήματα στην οικογένεια ή άλλα «φιλολαϊκά» μέτρα, σε εθνοφυλετική βάση εννοείται. Ένα παρόμοιο μείγμα επανέρχεται σήμερα με άλλους όρους, έχοντας αντικαταστήσει προ πολλού τον επικίνδυνο Εβραίο με τον μολυσματικό μουσουλμάνο. Το μείγμα περιέχει υποσχέσεις ελευθερίας για εύπορες και ισχυρές μερίδες του επιχειρείν και μέτρα προστασίας για τον γηγενή κόσμο της εργασίας. Πάντα με τους όρους ενός σοβινισμού της ευζωίας, συνδέοντας δηλαδή την όποια ανάκαμψη της ζωής των γηγενών «αληθινών Γερμανών» με την έξωση των πολλών ξένων. Προβάλλοντας τις δυσκολίες των ντόπιων με τη φαντασίωση καλοπέρασης των μεταναστών, σαν η δεύτερη να εξηγούσε τα δεινά των πρώτων. Όπως συμβαίνει με κάθε σύνθετη πραγματικότητα, κανένα μεμονωμένο αίτιο δεν εξηγεί πολιτικά αποτελέσματα. Ούτε όλα είναι οικονομία, ούτε κρίνονται μόνο από τη σύγκρουση τρόπων ζωής και αξιών. Δεν μπορούμε όμως πια να συνεχίσουμε να μιλάμε αφηρημένα για τη δημοκρατία, τον αυταρχισμό και τις φιλελεύθερες αξίες. Στην περίπτωση της Σαξονίας-Άνχαλτ, η αμιγώς τοπική διάσταση, δηλαδή οι τραυματικές μνήμες των Ανατολικοευρωπαίων πολιτών από την περιφρόνηση και την υποβάθμισή τους μετά το 1990, υπάρχει στο φόντο ιδεών και αισθημάτων που αναπτύσσονται μέσα στον χρόνο. Όμως η άκρα δεξιά «κάνει πολιτική». Διπλή πολιτική, και υλιστική και μετα-υλιστική, και για την ακρίβεια στα τρόφιμα και για την «υπαρξιακή απειλή» του έθνους. Και στη φάση που διανύουμε, εποχή των Τραμπ και των Πούτιν, τα ίδια τα κυρίαρχα συμφέροντα του μεγάλου εταιρικού καπιταλισμού και της οικονομίας μπορεί να αλλάζουν «ιδέες» πηδώντας (συχνά εν μια νυκτί) από τα ουράνια τόξα της συμπερίληψης στην ιδεολογία της «εθνικής ισχύος» και των σφιχτών αποκλεισμών. Το μεγαλύτερο παράλογο, όχι όμως ανεξήγητο της στιγμής αυτής: το κόμμα με τα πολλά δώρα στους πλούσιους σκηνοθετεί τον εαυτό του και αναγνωρίζεται από το εκλογικό σώμα ως το πιο λαϊκό και πληβειακό κόμμα. Ο αντι-ελιτισμός αποδεικνύεται κι εδώ μέρος μιας στρατηγικής για την αντικατάσταση μιας παλιάς και φθαρμένης ηγετικής κάστας από νέους φιλόδοξους παίκτες. Παίζεται έτσι μια άλλη εκδοχή «σοσιαλδημοκρατικής» συνάντησης μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας, αυτήν τη φορά με πρωτοβουλία της άκρας δεξιάς και όχι του κέντρου ή της κεντροαριστεράς. Με υπόσχεση για ευνοϊκό περιβάλλον για τους πλούσιους και για ασφάλεια και ανακούφιση για τους υπόλοιπους. Η διαφορά είναι ότι αυτή η «συναίνεση» χτίζεται πάνω σε μια ιδεολογία του ανταγωνιστικού μίσους, όχι φυσικά πάνω σε κάποιο ιδεαλιστικό σχήμα ταξικής συνεργασίας όπως στην κλασική σοσιαλδημοκρατία. Αυτό περισσότερο από άλλα δείχνει την ιδεολογική υποχώρηση των αριστερών ιδεών και κινημάτων. Το ότι το «κοινωνικό» περνάει στα χέρια ανθρώπων που έχουν ως είδωλό τους έναν τρισεκατομμυριούχο και τους Προέδρους των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Δεν είναι επομένως ένα κρατίδιο ή μία περιοχή που θα αποφασίσει το συλλογικό μας μέλλον στην Ευρώπη, όμως αυτή η συνάντηση δημοφιλών τύπων, κοινωνικής δημαγωγίας και επιλογών υπέρ των ελίτ είναι μια συνταγή γενικευμένου κινδύνου. Ίσως τη βρούμε κι εμείς μπροστά μας. 1 https://www.zew.de/fileadmin/FTP/gutachten/Bundestagswahlprogramme_ZEW_2025. pdf

10.09.26

ΑΔΜΗΕ

Ariadne Interconnection

Η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης - Αττικής διεκδικεί ευρωπαϊκό «αστέρι».

Η διασύνδεση Κρήτης - Αττικής, που υλοποιήθηκε από τη θυγατρική του ΑΔΜΗΕ, Αριάδνη Interconnection, αναδείχθηκε φιναλίστ των βραβείων REGIOSTARS 2026 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην κατηγορία Green Power, ενώ διεκδικεί παράλληλα και το Βραβείο Κοινού (People’s Choice Award). Επιλεγμένη ανάμεσα σε 274 έργα από ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, συγκαταλέγεται στα 25 μόλις έργα που προκρίθηκαν στον τελικό, αποτελώντας μία από τις πρώτες ελληνικές υποψηφιότητες από το 2009. O διαγωνισμός REGIOSTARS συνιστά το ευρωπαϊκό σήμα αριστείας για τα πιο επιδραστικά έργα περιφερειακής ανάπτυξης στην Ε.Ε. Η ελληνική πρωτοποριακή ενεργειακή υποδομή διαγωνίζεται με τέσσερα ακόμη έργα στην ειδική κατηγορία που αφορά την πράσινη μετάβαση ως μοχλό περιφερειακής ανάπτυξης. Η τελική φάση του διαγωνισμού για την ανάδειξη των επικρατέστερων έργων θα πραγματοποιηθεί στις 12-15 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες, κατά τη διάρκεια της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας των Δήμων και των Περιφερειών. Το έργο διεκδικεί επίσης τη διάκριση People’s Choice Award, στην οποία οι πολίτες καλούνται να επιλέξουν το πλέον αποδοτικό και ωφέλιμο έργο της περιόδου. Η σχετική ψηφοφορία διεξάγεται ήδη από τις 3 Σεπτεμβρίου και θα διαρκέσει έως τις 14 Οκτωβρίου 2026. Η πρόσβαση στη διαδικασία ψηφοφορίας γίνεται σκανάροντας το σχετικό QR Code.

Τα οφέλη για την Κρήτη και ολόκληρη τη χώρα

Ολοκληρωμένη κατασκευαστικά σε χρόνο-ρεκόρ τεσσάρων ετών (2020-2024) και σε λειτουργία από τον Μάιο του 2025, η ηλεκτρική διασύνδεση έθεσε οριστικά τέλος στην ενεργειακή απομόνωση της Κρήτης, ενισχύοντας την ασφαλή ηλεκτροδότηση του νησιού και την αξιοπιστία του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος. Με ισχύ μεταφοράς 1.000 MW, αποτελεί το μεγαλύτερο έργο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας που έχει κατασκευαστεί ποτέ στην Ελλάδα, καθώς και μία από τις βαθύτερες υποβρύχιες ηλεκτρικές διασυνδέσεις παγκοσμίως. Πέρα από την ενεργειακή ασφάλεια, το έργο υποστηρίζει την απανθρακοποίηση της παραγωγής ρεύματος, καθώς με το σβήσιμο των φουγάρων των τοπικών μονάδων, στις οποίες βασιζόταν μέχρι πρότινος η ηλεκτροδότηση του νησιού, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα υπολογίζεται ότι θα μειωθούν κατά 1,5 εκατ. τόνους κάθε χρόνο. Η διασύνδεση επιτρέπει επίσης την ενσωμάτωση περισσότερης καθαρής ενέργειας, ενώ με τη λειτουργία της το ετήσιο οικονομικό όφελος για τους καταναλωτές όλης της χώρας υπολογίζεται σε 500 εκατ. ευρώ, μέσω της ελάφρυνσης των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας στους λογαριασμούς ρεύματος. Η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης - Αττικής υλοποιήθηκε με συγχρηματοδότηση από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ΥΜΕΠΕΡΑΑ (ΕΣΠΑ 2014-2020) και από το «Περιβάλλον και Κλιματική Αλλαγή» του ΕΣΠΑ 2021-2027 μέχρι το ποσό των 535,5 εκατ. ευρώ.

LiFO 10.09.26

11

Το καθαρό νερό, οι αμβλώσεις και η σωτηρία της ψυχής

Η πλατφόρμα του πένθους

Ο Πάπας καλεί τους χριστιανούς να προστατεύσουν το νερό και οι τραμπικοί ξεσηκώνονται εναντίον του, καλώντας τον να αφήσει τις «σάχλες» και να ασχοληθεί με τις αμβλώσεις.

Όταν ξεκινούσε την απογείωσή του το επάρατο μέσο, πριν από καμιά εικοσαριά χρόνια, η φάση ήταν YOLO, για να θυμηθούμε μια vintage έκφραση. Τώρα θυμίζει νεκρώσιμη ακολουθία.

απ ό τ ο ν κ ώ σ τα α να γ ν ω σ τ ό π ουλο

απ ό τον δημήτρη π ολ ι τάκη

ΦΑΓΙΟΥΜ

12

LiFO

ΝΕΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Καθηγητής (αφ.), Πολυτεχνείο Ξάνθης ΔΠΘ

Το Facebook είναι όχι μόνο το πιο γερασμένο από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και το πιο «γηριατρικό», καθώς πολλοί από τους χρήστες του είναι κάποιας ηλικίας (και κάθε χρόνο ακόμα πιο πολύ), και ως εκ τούτου στατιστικά πιο ευάλωτοι και πιο επιρρεπείς στο… μοιραίο. Δεν περνά μέρα σχεδόν που δεν σημαδεύεται ένα μέσο (μεσήλικο) timeline από κάποια απώλεια, συχνά αιφνίδια και πάντα τραγική. Άνθρωποι που γνώρισες από το μέσο, άνθρωποι που έμαθες για την ύπαρξή τους από τις συγκινητικές αναρτήσεις των κοινών σας «φίλων», άνθρωποι που κάποτε μπορεί να γνώρισες κι από κοντά. Χωρίς μακάβρια διάθεση, θα μπορούσε να πει κανείς ότι το Facebook έχει καταστεί, σε έναν βαθμό τουλάχιστον, η πλατφόρμα του πένθους. Όταν ξεκινούσε την απογείωσή του Μια φορά στις τόσες το επάρατο μέσο, πριν από κααναρωτιέμαι τι απέγιναν, μιά εικοσαριά χρόνια, η φάση ήταν YOLO, για να θυμηθούμε άραγε, οι άνθρωποι που μια vintage έκφραση. Τώρα ξέραμε κάποτε αλλά θυμίζει νεκρώσιμη ακολουθία. Το μόνο που έχει απομείνει έχουν χαθεί προ πολλού είναι ένα κλειστό κύκλωμα γνωαπό τη ζωή μας, η ριμιών και αλληλεπιδράσεων. Όπως και στην πραγματική οποία περιλαμβάνει όλο ζωή δηλαδή. Μια φορά στις και λιγότερες τυχαίες τόσες αναρωτιέμαι τι απέγιναν, άραγε, οι άνθρωποι που ξέρασυναντήσεις ή μοιραίες με κάποτε αλλά έχουν χαθεί επανασυνδέσεις. προ πολλού από τη ζωή μας, η οποία περιλαμβάνει όλο και λιγότερες τυχαίες συναντήσεις ή μοιραίες επανασυνδέσεις. Τι απέγιναν εκείνοι που την κοπάνησαν νωρίς. Εκείνοι που ξενιτεύτηκαν κι έριξαν μαύρη πέτρα. Εκείνοι που γύρισαν πίσω με την ουρά στα σκέλια. Εκείνοι που έκαναν του κεφαλιού τους και το πλήρωσαν κι εκείνοι που δεν το πλήρωσαν. Οι άνθρωποι που θαυμάσαμε. Οι άνθρωποι που βαρεθήκαμε. Οι άνθρωποι που συναντούσαμε συχνά αλλά ποτέ δεν γνωρίσαμε. Οι άνθρωποι που φάνηκαν ότι ήρθαν για να μείνουν αλλά μια μέρα έγιναν καπνός χωρίς να αφήσουν πίσω τους ούτε ένα ίχνος. Εκείνοι που απογειώθηκαν ξαφνικά κι εκείνοι που κατέρρευσαν βαθμιαία. Εκείνοι που υποχώρησαν στον εαυτό τους κι εκείνοι που ξανοίχτηκαν στις περιστάσεις. Εκείνοι που χώρισαν κι εκείνοι που δεν χώρισαν. Εκείνοι που αποσύρθηκαν στην ύπαιθρο ή έγιναν αναχωρητές της πόλης. Εκείνοι που άλλαξαν δραματικά ρότα αλλά τελικά δεν τους πήγε και πολύ μακριά. Εκείνοι που ξέκοψαν κι εκείνοι που ξέμειναν. Εκείνοι που τους ζηλέψαμε για την ομορφιά ή για την επιτυχία ή για τα λεφτά τους. Εκείνοι που φέρνουμε συχνά στο μυαλό μας αλλά που ποτέ δεν τους βλέπουμε. Εκείνοι που αντιπαθούσαμε κάποτε αλλά με τα χρόνια δικαιώθηκαν μέσα μας. Εκείνοι που συμπαθούσαμε κάποτε και τρέχαμε από πίσω τους και τώρα δεν μπορούμε να θυμηθούμε γιατί. Εκείνοι που ήταν από άλλο κόσμο αλλά έγινε μια παρεξήγηση και πιστέψαμε κι εμείς κι εκείνοι ότι είμαστε από τον ίδιο. Εκείνοι που για κάποιον λόγο ποτέ δεν μπορέσαμε να τους κοιτάξουμε στα μάτια. Μόνο καμιά φορά ρίχνουμε μια ματιά στον λογαριασμό τους στο Facebook να δούμε αν ζουν ή αν πέθαναν.

Την 1η Σεπτεμβρίου, μέσω βίντεο, ο Πάπας Λέων ΙΔ' κάλεσε τους καθολικούς σε όλο τον κόσμο να προσευχηθούν για «τη φροντίδα του νερού» κατά τη διάρκεια του μήνα, στον οποίο γιορτάζουν την Παγκόσμια Ημέρα Προσευχής για τη Φροντίδα της Δημιουργίας («The Vatican News», 1/9/2026). Στην προσευχή ο Ποντίφικας ευχαριστεί τον Θεό που μας δώρισε το νερό, «πηγή καρποφορίας, φρεσκάδας και ελπίδας», που «σβήνει τη δίψα, θρέφει τη γη και γιατρεύει τις πληγές». Ζητάει να μας συγχωρέσει που το μετατρέψαμε σε εμπόρευμα, ξεχνώντας ότι είναι παγκόσμιο δώρο, ένα δικαίωμα χωρίς σύνορα, το οποίο προορίζεται για όλους, καθώς «βλέπουμε με πόνο τόσο πολλούς αδελφούς και αδελφές που στερούνται καθαρού νερού, που περπατούν χιλιόμετρα για να το βρουν, που αρρωσταίνουν λόγω της έλλειψής του». Ο Πάπας προσεύχεται ώστε οι χριστιανοί να γίνουν «προσκυνητές του ουσιώδους», να είναι σε θέση να ζουν απλά και να αποφεύγουν κάθε σπατάλη ή ρύπανση· μας ενθαρρύνει να υπερασπιστούμε το δικαίωμα όλων στο νερό, ώστε όλοι να μπορούν να πίνουν «χωρίς φόβο και χωρίς ανισότητα»· και καταλήγει με την ευχή «η φροντίδα μας για το νερό να είναι σημάδι αγάπης για τον Δημιουργό και δέσμευση για τις ζωές των φτωχών, εκπαιδεύοντας τις νέες γενιές να εκτιμούν και να προστατεύουν τους πόρους της Γης». Πριν αλέκτορα φωνήσαι, ξεσηκώθηκαν γνωστοί MAGA στα κοινωνικά μέσα εναντίον του Πάπα, επειδή παραμελούσε δήθεν τη σωτηρία των ψυχών, και τον καλούσαν να εστιαστεί στις αμβλώσεις («Letters from Leo», 3/9/2026). Ο Mάικ Τσέρνοβιτς, μία από τις πιο επιδραστικές φωνές του τραμπικού κινήματος με 1,5 εκατομμύριο ακόλουθους στο X, σχολίασε την ανάρτηση του Πάπα: «Είναι πολύ πιο εύκολο να δημοσιεύεις τέτοιες σάχλες παρά να συζητάς για τις αμβλώσεις». Βεβαίως, μάταια θα περιμένουμε να μας διευκρινίσει πόσο «σαχλό» είναι άνθρωποι να περπατούν χιλιόμετρα για να βρουν καθαρό νερό. Είχε ήδη προηγηθεί ο Νικ Ντόνελι, ένας Άγγλος διάκονος του οποίου το ιστολόγιο έκλεισε ο επίσκοπος το 2014: «Ο πιο απειλούμενος πόρος δεν είναι το νερό ή οι παγετώνες. Είναι η ανθρώπινη ψυχή. Ποτέ πριν στην ιστορία του κόσμου δισεκατομμύρια ψυχές δεν έχουν βρεθεί σε τόσο μεγάλο κίνδυνο να καταλήξουν στην κόλαση λόγω αιρέσεων και ανηθικότητας». Η σωτηρία της ψυχής είναι πολύ μεγάλο πράγμα, όπως λέει και το τραγούδι· μόνο που η σωτηρία της ξεκινά από το «επείνασα γαρ, και εδώκατέ μοι φαγείν, εδίψησα, και εποτίσατέ με, ξένος ήμην, και συνηγάγετέ» (Ματθ. 25:35). Σε ένα κρεσέντο διανοουμενίστικου φανφαρονισμού, ο λιμπερταριανός συγγραφέας του βιβλίου «Πώς η Καθολική Εκκλησία έχτισε τον δυτικό πολιτισμό», Τομ Γουντς, κάλεσε τους σχεδόν 250.000 Δεν έκαναν λάθος ακολούθους του να διαβάσουν όσα έχουν γράψει προηγούμενοι Πάπες, οι οποίοι «μίλησαν με αυθεντία για σημαντικά θέματα, σε οι τραμπικοί που αντίθεση με την παποσύνη μετά τη Β' Σύνοδο του Βατικανού, που έσπευσαν να περιορίζεται σε δηλώσεις όπως “το νερό είναι σημαντικό”, “ο αθλητισμός είναι καλό πράγμα” και “ο καρκίνος είναι κακό”». καταγγείλουν τον Δεν έκαναν λάθος οι τραμπικοί που έσπευσαν να καταγγείλουν Πάπα. Η αντίδρασή τον Πάπα. Η αντίδρασή τους αποδεικνύει τη βαθιά ρήξη μεταξύ τους αποδεικνύει τη της φονταμενταλιστικής άποψής τους περί του «MAGA Ιησού» – βαθιά ρήξη μεταξύ της σκληρότητα και βούληση για εξουσία στο όνομα του Ιησού– και του «ιστορικού (πραγματικού) Ιησού» που εκπροσωπεί ο Λέων ΙΔ' φονταμενταλιστικής (CNN, 19/4/2026). Ο Πάπας πατάει σε στέρεη βάση. Τον Ιούλιο του 2010, το Ψήάποψής τους περί φισμα 64/292 της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ επαναβεβαίωσε του «MAGA Ιησού» ότι η πρόσβαση στο καθαρό νερό αποτελεί καθολικό ανθρώπινο δικαίωμα λόγω της αυτονόητης σημασίας του για τη διατήρηση και του «ιστορικού της ζωής. H κατάσταση είναι απαράδεκτη. Ο Παγκόσμιος Οργανι(πραγματικού) Ιησού» σμός Υγείας και η UNICEF ανέφεραν πέρυσι ότι 2,1 δισεκατομμύρια που εκπροσωπεί ο άνθρωποι στερούνται ασφαλούς πόσιμου νερού – από αυτούς 106 εκατομμύρια πίνουν νερό απευθείας από ποτάμια και λίμνες. ΕπιΛέων ΙΔ'. πλέον, οι τραμπικοί έχουν λερωμένη τη φωλιά τους. Η κυβέρνηση Τραμπ διέλυσε την USAID αφήνοντας ημιτελή 21 έργα ύδρευσης που χρηματοδοτήθηκαν από τις ΗΠΑ σε 16 χώρες (Reuters, Ιούλιος 2025). Πετώντας την μπάλα στην εξέδρα με τις αμβλώσεις, τη σωτηρία της ψυχής και τις βαρύγδουπες παραπομπές σε παπικά κείμενα, ο τραμπισμός και οι παραλλαγές του καλύπτουν μέρα με τη μέρα τη φιλαλληλία και την κοινωφέλεια με το σκοτάδι της φιλαυτίας. Αυτό δεν είναι μονόδρομος. Ο Λέων ΙΓ' με το «Rerum Novarum» στάθηκε απέναντι στις πολλές οικονομικές και κοινωνικές στρεβλώσεις της βιομηχανικής επανάστασης. Ο τωρινός Πάπας πήρε το παπικό του όνομα από αυτόν. Κάποιος έγραψε ότι η σημαντικότερη κληρονομιά του αείμνηστου Πάπα Φραγκίσκου είναι ο Λέων ΙΔ'. Μέχρι σήμερα έχει αποδειχτεί ολόσωστη κουβέντα.

10.09.26

LiFO 10.09.26

13

Η woke ατζέντα άργησε μια μέρα

TALKING POINTS «Πόση κακοποίηση μπορεί να κρύβεται πίσω από μια κλειστή πόρτα;»

Γι’ αυτό κι εγώ δεν βιάζομαι διόλου, ας αποφασίσει κάποιος τι ατζέντα έχει για μένα –και αν έχει– και μετά θα δω τι μπορώ να κάνω με τη δική μου.

Η υπόθεση της Κυψέλης φέρνει ξανά στο προσκήνιο την αόρατη βία μέσα στην οικογένεια. Η ψυχολόγος Αντιγόνη Γινοπούλου μιλά στη LiFO για τα σημάδια που συχνά αγνοούμε, για τη σιωπή των παιδιών και την ευθύνη της κοινωνίας να παρέμβει προτού να είναι αργά.

α π ό τ ο ν γ ι ά ν ν η π α ν τα ζ ό π ουλο

απ ό την ε ρωφιλ η κ ο κκαλ η

Καλός ο Σεπτέμβριος, καλή και η Αθήνα, αλλά να που δεν πρόλαβε να αδειάσει και ξαναγέμισε πολλαπλάσια, αργοπορημένα ΜΜΜ που δεν προφταίνουν να μεταφέρουν έγκαιρα το επιβατικό κοινό στον προορισμό του, κλιματιστικά που δεν λειτουργούν μέσα σε βαγόνια ασφυκτικά γεμάτα – τι να σου κάνει το ανεμιστηράκι χειρός με μισοφορτισμένη μπαταρία; Τι να σου κάνει το βήμα ταχύ σε πεζοδρόμια όπου δεν χωράμε ούτε οι γειτόνισσες μεταξύ μας και σκουντιόμαστε; Μόνο το αθηναϊκό στρες έμεινε ίδιο κι απαράλλαχτο να ζει ανάμεσά μας, στα βήματά μας, στα εισερχόμενα μηνύματά μας, στους απλήρωτους λογαριασμούς μας. « Έφτασες; Σε πόση ώρα; Είμαι από κάτω». Και τι έγινε αν άργησα άλλα δέκα λεπτά, τι έγινε αν άργησα δύο μέρες, τι έγινε αν άργησα κάποια χρόνια; Η Αθήνα «φταίει», όχι εγώ. Φταίει η ασυνεννόητη Gen Z και οι αγέραστοι millennials, οι πασόκοι boomers, επίσης φταίνε οι πρόσφυγες, οι μετανάστες και ο Παναθηναϊκός, και τα θύματα βιασμών και αστυνομικής βίας. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν φταίει καμία κυΜόνο το αθηναϊκό βέρνηση. Ούτε πράσινη ούτε μπλε ούτε κόκκινη στρες έμεινε ίδιο κι ούτε πορτοκάλι. Άλλωστε καμία κυβέρνηση δεν υποχρεούται να έχει ατζέντα για τα πάντα, αλλά σίαπαράλλαχτο να ζει γουρα οφείλει να ενημερώσει από το βήμα της ΔΕΘ ανάμεσά μας, στα ότι δεν έχει woke ατζέντα. Τζους καλιαρντό η woke ατζέντα. Έξω από την κυβέρνησή μας. Γκέι, λεσβίες, βήματά μας, στα και όλο το Καλιαρντιστάν, όλα τα γράμματα εισερχόμενα μηνύματά τρανς της αλφαβήτου που τολμάνε να διεκδικούν ίσα διμας, στους απλήρωτους καιώματα χαλάνε τον «ύπνο» της κυβέρνησης. Και αυτό χρειάζεται να ειπωθεί προεκλογικά γιατί οι λογαριασμούς μας. ακροδεξιές διαρροές καιροφυλακτούν. Και όσο τα ποσοστά της AfD και του BSW στη Γερμανία εκτοξεύονται στα ύψη, τόσο οι ατζέντες πρέπει να σβήνονται. Ατζέντα για την ανεργία, για τη στέγαση, για την εκπαίδευση, για τις γυναικοκτονίες, για τη δημόσια υγεία, για την προστασία των ανήλικων παιδιών που πεθαίνουν μέσα στα διαμερίσματα. Πολύ καλά κάνει και δεν έχει woke ατζέντα η κυβέρνηση, αλλά τώρα που μάθαμε τι ατζέντα δεν έχει, θα μάθουμε και τι ατζέντα έχει; Γιατί οι αυξήσεις που προαναγγέλλονται ισοδυναμούν με ένα μέτριο φιλοδώρημα και όχι με μισθό στον τουριστικό παράδεισο της Ευρώπης. Δεν αντιστοιχούν ούτε στο 5% του κόστους στέγασης, διατροφής, εξόδων υγείας, και ούτε λόγος για ψυχαγωγία, διασκέδαση ή τις άλλοτε καλοκαιρινές διακοπές. Γι’ αυτό κι εγώ αργώ, καθυστερώ, κωλυσιεργώ και δεν βιάζομαι διόλου, ας αποφασίσει κάποιος τι ατζέντα έχει για μένα –και αν έχει– και μετά θα δω τι μπορώ να κάνω με τη δική μου ατζέντα, γιατί τώρα που όλοι οι ηλιοκαμένοι αρκούδοι επέστρεψαν στην πόλη, δύσκολα θα βρω χρόνο να ασχοληθώ με οτιδήποτε άλλο εκτός από το να ξεφλουδίζω τσουρουφλισμένες πλάτες αθλητών. Δουλεύοντας εφτά στα εφτά και περιμένοντας το μετρό στον υπόγειο σταθμό, ανάμεσα σε κόσμο που βιάζεται απελπισμένα να προλάβει δρομολόγια, ραντεβού και μεροκάματα, και σε κόσμο που επισκέπτεται την Αθήνα με θαυμασμό και απορία για το πώς καταφέρνουν να επιβιώσουν οι λόκαλς. Όλοι οι τουρίστες έχουν να πουν τα καλύτερα λόγια για τους λόκαλς, για τις κωλοτούμπες που κάνουν για να τους εξυπηρετήσουν, για τις ευχάριστες συζητήσεις, το μπρίο, το κέφι, την τσαχπινιά. Άραγε υποπτεύονται πως το credit score που μας ετοιμάζουν θα εξαφανίσει τους λόκαλς από την Αθήνα; Θα έρθει η εποχή που θα λέμε «Athens is free of locals, no more locals». Άλλοι δεν άντεξαν την ακρίβεια, άλλες δεν έβρισκαν δουλειά, άλλοι βαρέθηκαν τα σκουπίδια και το καυσαέριο και άλλες μετατοπίστηκαν βίαια αλλά μεθοδικά έξω από τα όρια της πόλης, εκεί που δεν φτάνει το μάτι του πλούσιου τουρίστα. Ένα είδος υπό εξαφάνιση, «ντόπια αθηναϊκά ανθρώπινα προϊόντα» για λίγες ακόμα εμφανίσεις στην πόλη σας. Ιδού οι τελευταίοι Αθηναίοι λόκαλς με πιστοποιητικό γνησιότητας. Θα ανέβουμε εμείς στα διώροφα κόκκινα λεωφορεία και θα φωτογραφίζουμε τα σπίτια που κάποτε μπορούσαμε να νοικιάσουμε. Θα λέμε «η κυβέρνησή μας είναι άψογη, άριστη, αλφαδιά. Απλώς δεν είχε woke ατζέντα».

αντιγονη γινοπουλου

14

Talk of the Town

* Ιστορίες για τον εξευγενισμό της πόλης και της επιθυμίας.

ΠΟ(Ρ)ΝΟΓΡΑΦΙΑ*

Τι μπορεί να οδηγήσει έναν γονιό στο σημείο να κακοποιεί συστηματικά τα παιδιά του και, στην πιο ακραία περίπτωση, στην παιδοκτονία; Ποιοι ψυχολογικοί και κοινωνικοί παράγοντες μπορεί να κρύβονται πίσω από μια τόσο ακραία συμπεριφορά; Η συστηματική παιδική κακοποίηση και η παιδοκτονία αποτελούν συνήθως πολυπαραγοντικά φαινόμενα. Τέτοιες ακραίες συμπεριφορές δεν αποδίδονται ποτέ σε μία μόνο αιτία αλλά στην αλληλεπίδραση πολλών παραγόντων, όπως η σοβαρή ψυχοπαθολογία του γονιού, οι διαταραχές προσωπικότητας, το διαγενεακό τραύμα, δηλαδή το τραύμα που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά, η συναισθηματική κακοποίηση και η εξάρτηση από ουσίες. Επιπλέον, σημαντικό ρόλο έχουν οι κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως ο κοινωνικός αποκλεισμός και η έλλειψη υποστηρικτικού δικτύου, επειδή αυξάνεται η απομόνωση του γονέα, γεγονός που εμποδίζει τον πρώιμο εντοπισμό επικίνδυνων συμπεριφορών. Η φτώχεια και η βία μεταξύ των γονιών αποτελούν έμμεσους παράγοντες που μπορεί επίσης να οδηγήσουν στην κακοποίηση των παιδιών, επειδή εξαντλούν τα ψυχικά αποθέματα του γονέα. Τι μας λέει μια υπόθεση σαν αυτή της Κυψέλης για το τι μπορεί να συμβαίνει πίσω από τις κλειστές πόρτες μιας οικογένειας; Υπάρχουν σημάδια κακοποίησης που συχνά δεν βλέπουμε ή επιλέγουμε να μη δούμε; Η υπόθεση της Κυψέλης φέρνει στην επιφάνεια τη σκοτεινή πλευρά της οικογενειακής ιδιωτικότητας και αναδεικνύει ότι πολύ συχνά η βία παραμένει αόρατη. Πολλοί θύτες έχουν μια καλή και αποδεκτή εικόνα προς τα έξω. Η κακοποίηση εκδηλώνεται συστηματικά στον ιδιωτικό χώρο, συνήθως στο σπίτι, όπου ο δράστης ασκεί απόλυτο έλεγχο. Για τη συντήρηση της κακοποίησης ο θύτης φροντίζει τον αποκλεισμό της οικογένειας από φίλους και συγγενείς, για να μη διαρρεύσουν πληροφορίες και τα θύματα να μη ζητήσουν βοήθεια. Η κακοποίηση είναι συνήθως και συναισθηματική και οικονομική, ώστε να υπάρχει πλήρης εξάρτηση από τον θύτη. Ας μιλήσουμε τώρα για τα σημάδια που δείχνουν κακοποίηση: στα παιδιά βλέπουμε απόσυρση, υπερβολική συστολή, αναπτυξιακή παλινδρόμηση, προσκόλληση σε ξένους ή, αντίθετα, ακραίο φόβο προς τους ενήλικες, συχνές απουσίες από το σχολείο. Τα παιδιά από φόβο και ντροπή κρύβουν τα σημάδια στο σώμα τους φορώντας μακριά ρούχα το καλοκαίρι. Η κοινωνική πεποίθηση ότι η οικογένεια είναι ένας ασφαλής θεσμός εμποδίζει τους γύρω να πιστέψουν ή να διανοηθούν ότι ένας γονέας μπορεί να βλάψει το παιδί του. Ενώ αντιλαμβανόμαστε ότι μπορεί να υπάρχει κακοποίηση, επιλέγουμε να «μη βλέπουμε και να μην ακούμε», με την ελπίδα ότι κάποιος άλλος θα πάρει την πρωτοβουλία να ειδοποιήσει τις αρχές, από φόβο μην εμπλακούμε σε ξένες οικογενειακές υποθέσεις και δικαστικές διαμάχες. Πώς μπορεί ένα παιδί που μεγαλώνει μέσα στη βία να αντιληφθεί ότι αυτό που ζει δεν είναι «φυσιολογικό»; Και πόσο δύσκολο είναι για ένα παιδί να μιλήσει όταν ο άνθρωπος που το κακοποιεί είναι ταυτόχρονα ο άνθρωπος από τον οποίο εξαρτάται; Η συνήθεια είναι ένα πολύ ισχυρό φαινόμενο, το παιδί που μεγαλώνει μέσα στη βία θεωρεί ότι αυτό είναι το φυσιολογικό περιβάλλον, ότι και οι άλλες οικογένειες έτσι είναι. Επίσης, σε μικρές ηλικίες, όταν υπάρχει κακοποίηση, τα παιδιά νιώθουν ότι τα ίδια φταίνε και ότι με τη συμπεριφορά τους έχουν προκαλέσει την αρνητική συμπεριφορά του γονιού. Το παιδί δεν μπορεί να αντιληφθεί τη βία σε μικρή ηλικία, εκτός κι αν υπάρχουν σημάδια που γίνονται αντιληπτά από το σχολικό περιβάλλον ώστε να γίνει η ανάλογη καταγγελία. Συνήθως ο γονιός που ασκεί βία στο παιδί φροντίζει ώστε αυτό να φοβάται και να μη μιλήσει στο σχολικό περιβάλλον. Τα παιδιά συχνά τρέφουν βαθιά πίστη και αγάπη προς τους γονείς τους, ανεξάρτητα από τη συμπεριφορά των τελευταίων. Φοβούνται ότι αν μιλήσουν θα «καταστρέψουν» την οικογένεια και θα οδηγήσουν τον γονέα στη φυλακή ή θα τα απομακρύνουν από το σπίτι. Οι θύτες συχνά επιβάλλουν ένα «συμβόλαιο σιωπής», χρησιμοποιώντας απειλές ή συναισθηματικό εκβιασμό, καλλιεργώντας στο παιδί έντονες ενοχές.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

LiFO

10.09.26

«Nurturing Mechanisms» Ένας ιστορικός ελαιώνας της Νάξου γίνεται μέρος της σύγχρονης τέχνης.

ΕΝΑΣ ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΕΛΑΙΩΝΑΣ ΣΤΗ ΝΑΞΟ γίνεται από τις 5 έως τις 19 Σεπτεμβρίου τόπος συνάντησης της σύγχρονης τέχνης με τη φύση, τη μνήμη και τις ιστορίες που κουβαλά ένα τοπίο μέσα στον χρόνο. Η έκθεση «Nurturing Mechanisms: Συνυφάνσεις στις Καμπόνες» φιλοξενείται σε έναν οικογενειακό ελαιώνα με υπεραιωνόβια δέντρα και επιχειρεί να προσεγγίσει την έννοια της φροντίδας μέσα από διαφορετικές καλλιτεχνικές ματιές. Οι καλλιτέχνιδες που συμμετέχουν δεν κλήθηκαν απλώς να μεταφέρουν τα έργα τους σε ένα διαφορετικό εκθεσιακό περιβάλλον. Περπάτησαν στον ελαιώνα, γνώρισαν την ιστορία του και παρατήρησαν τη γη, τα δέντρα, τους καρπούς και το φως του. Αυτά τα στοιχεία πέρασαν στη δημιουργική διαδικασία, ενώ ακόμη και η ακριβής θέση κάθε έργου επιλέχθηκε σε διάλογο με το φυσικό περιβάλλον. «Τα ίδια έργα, αν βρίσκονταν μέσα σε μια γκαλερί, θα δημιουργούσαν μια εντελώς διαφορετική εμπειρία», εξηγεί η Μαρία Πολυκρέτη, που βρίσκεται πίσω από την πρωτοβουλία. Για την ίδια, οι Καμπόνες είναι πρώτα απ’ όλα ένας προσωπικός τόπος. «Από παιδί, όταν με ρωτούσαν πού θα ήθελα κάποτε να ζήσω, απαντούσα “στις Καμπόνες”. Είναι ο τόπος όπου νιώθω στο σπίτι μου, όπου γαληνεύει η ψυχή μου». Μεγαλώνοντας ένιωσε μια ευθύνη απέναντί του. «Κάποια στιγμή το ερώτημα έγινε για μένα πολύ απλό: τι δίνω εγώ πίσω σε έναν τόπο που μου έχει δώσει τόσα;» Έτσι άρχισαν σταδιακά να ανοίγουν οι Καμπόνες προς τα έξω, αρχικά μέσα από τα μαθήματα μαγειρικής και στη συνέχεια μέσα από τη μουσική, το θέατρο και τον πολιτισμό. Η σύγχρονη τέχνη ήρθε ως φυσική συνέχεια αυτής της πορείας. Η φροντίδα, κεντρική έννοια του «Nurturing Mechanisms», αποκτά εδώ μια πολύ συγκεκριμένη διάσταση. Σημαίνει να σέβεσαι και να «ακούς» έναν τόπο, να προστατεύεις την ταυτότητά του χωρίς να εμποδίζεις την εξέλιξή του. Σημαίνει όμως και να διατηρείς τη γνώση, τις ανθρώπινες σχέσεις και τις ιστορίες που περνούν από γενιά σε γενιά. Στην έκθεση, όπως σημειώνει η Μ. Πολυκρέτη, η φροντίδα λειτουργεί περισσότερο ως στάση παρά ως θέμα. Η πρωτοβουλία ανοίγει παράλληλα μια ευρύτερη συζήτηση για την πολιτιστική ζωή των νησιών πέρα από τη θερινή σεζόν. Όπως σημειώνει η ίδια, η διάρκεια μπορεί να προκύψει μόνο όταν ο πολιτισμός απευθύνεται πρώτα στους ανθρώπους που ζουν στον τόπο, μέσα από σταθερές δράσεις, εργαστήρια, εκπαιδευτικά προγράμματα και συνεργασίες με την τοπική κοινωνία. Αυτή είναι και η κατεύθυνση που θα ήθελε να ακολουθήσουν οι Καμπόνες: να παραμείνουν ένας ζωντανός τόπος που εξελίσσεται οργανικά, χωρίς να μετατραπεί σε έναν συμβατικό χώρο εκδηλώσεων. Η Νάξος έχει το πλεονέκτημα ότι είναι ένας τόπος με ισχυρή ταυτότητα και μια κοινωνία που παραμένει ζωντανή όλο τον χρόνο. Το ζητούμενο δεν είναι να μεταφερθούν απλώς περισσότερες πολιτιστικές εκδηλώσεις εκτός καλοκαιριού, αλλά να δημιουργηθούν οι συνθήκες ώστε η πολιτιστική ζωή να αποτελεί μέρος της καθημερινότητας του νησιού. Τότε η διάρκεια δεν εξαρτάται πλέον από τη σεζόν. Όσο για την έννοια της φροντίδας που εδώ εκφράζεται μέσα από τα εξαιρετικά ενδιαφέροντα έργα γυναικών καλλιτεχνών, η Μ. Πολυκρέτη αναφέρει: «Θα ήθελα τελικά η έκθεση να μας οδηγεί σε κάτι ευρύτερο: να ξανασκεφτούμε τη φροντίδα ως μια αξία που μας αφορά όλους – στη σχέση μας με τους άλλους, με τον τόπο, με τη φύση και με όσα επιλέγουμε να παραδώσουμε στους ανθρώπους που έρχονται μετά από εμάς».

«Nurturing Mechanisms: Συνυφάνσεις στις Καμπόνες» 5-19/9/26 Ιστορικός Ελαιώνας Καμπόνες, Νάξος Συμμετέχουν: Φοίβη Γιαννίση, Ειρήνη Γκόνου, Σεβαστιάνα Κωνστάκη, Mariandrie, Κατερίνα Νάκου Σύλληψη και πρωτοβουλία έκθεσης: Μαρία Πολυκρέτη Επιμέλεια έκθεσης: Σεβαστιάνα Κωνστάκη Διοργάνωση: Πολυκρίτη - Νάξος

LiFO 10.09.26

15

TAL K OF THE TOWN

67' με τoυς

Villagers of Ioannina City σ υνε ντευξη: m. hu l o t | φωτογραφιεσ : ε λ ευθε ρ ια κ α λπ ε νιδου

Οι Villagers of Ioannina City επιστρέφουν με το πιο σκοτεινό και φιλόδοξο άλμπουμ τους. Ο Αλέξης Καραμέτης μιλά για την αποξένωση, τον φόβο και την ανάγκη να παραμένουμε αισιόδοξοι σε έναν κόσμο που μοιάζει όλο και πιο παράλογος.

από το 2014, όταν κυκλοφόρησε το πρώτο τους άλμπουμ, «Riza», οι Villagers of Ioannina City έχουν διανύσει μια από τις πιο ενδιαφέρουσες και απρόβλεπτες διαδρομές στο σύγχρονο ελληνικό ροκ. Ξεκινώντας από τα υπόγεια των Ιωαννίνων και έναν ήχο που έμοιαζε αρχικά δύσκολο να χωρέσει σε οποιαδήποτε κατηγορία, κατάφεραν μέσα από τις ζωντανές εμφανίσεις και τους δίσκους τους να δημιουργήσουν μια ταυτότητα ξεχωριστή και απολύτως αναγνωρίσιμη. Το «Age of Aquarius» του 2019 διεύρυνε θεαματικά το κοινό τους, ακολούθησαν μεγάλες συναυλίες και εμφανίσεις σε σημαντικά ευρωπαϊκά φεστιβάλ και, σταδιακά, οι Villagers έπαψαν να είναι απλώς ένα ελληνικό συγκρότημα με διεθνή παρουσία. Έγιναν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ονόματα του σύγχρονου heavy και progressive rock, με έναν ήχο στον οποίο οι κιθάρες, τα βαριά riffs και η ψυχεδέλεια συνυπάρχουν οργανικά με την γκάιντα, τον ζουρνά και τη μνήμη της ηπειρώτικης παράδοσης. Έξι χρόνια μετά το «Age of Aquarius», το «Venceremos» μοιάζει σαν το επόμενο, πιο σκοτεινό κεφάλαιο αυτής της διαδρομής. Είναι ο πιο φιλόδοξος και ίσως ο πιο πολιτικός δίσκος τους, όχι όμως με τη στενή έννοια. Η δυστοπική πραγματικότητα που περιγράφει, ένας κόσμος διαλυμένος από τον φόβο, τον έλεγχο, την αποξένωση και την απώλεια νοήματος, λειτουργεί περισσότερο ως καθρέφτης του παρόντος παρά ως πρόβλεψη ενός μακρινού μέλλοντος. Στην καρδιά του βρίσκεται η ιδέα της αντίστασης: όχι τόσο η νίκη απέναντι σε έναν συγκεκριμένο εχθρό όσο η άρνηση να σπάσεις, να παραιτηθείς, να αποδεχτείς ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει. Το «Venceremos» δεν είναι, για τον Αλέξη Καραμέτη, μια θριαμβευτική διακήρυξη. Είναι περισσότερο μια υπόσχεση αντοχής. «Δεν θα σπάσουμε», όπως λέει χαρακτηριστικά. Η ελευθερία, η αποξένωση, η διάλυση των κοινωνικών σχέσεων, η τεχνολογία και οι νέοι μηχανισμοί ελέγχου, αλλά και η ανάγκη για κοινότητα, καλοσύνη και αισιοδοξία, διατρέχουν έναν δίσκο που, παρά το σκοτάδι του, δεν εγκαταλείπει την ιδέα ότι υπάρχει ακόμη κάτι για το οποίο αξίζει να αγωνιστείς. Η αισιοδοξία, άλλωστε, η καλοσύνη και η ευγένεια είναι, όπως λέει ο Καραμέτης, «μεγάλες επαναστατικές πράξεις σήμερα». Μουσικά, οι Villagers δεν μοιάζει να ενδιαφέρονται να επαναλάβουν τη συνταγή που τους έκανε γνωστούς. Το «Venceremos» είναι πιο βαρύ, πιο άμεσο και περισσότερο στραμμένο προς το metal, χωρίς να εγκαταλείπει την progressive λογική και τα παραδοσιακά στοιχεία που αποτελούν μέρος του DNA τους. Τα μεγάλης διάρκειας κομμάτια δεν υπακούν σε κάποια στρατηγική, όπως εξηγεί ο Καραμέτης· η μπάντα αφήνει κάθε τραγούδι να αποφασίσει μόνο του πού θέλει να πάει. Το ίδιο συμβαίνει και με την παράδοση: η γκάιντα και ο ζουρνάς δεν υπάρχουν επειδή «πρέπει» να υπάρχουν, αλλά επειδή τους το ζητά η ίδια η μουσική. Με αφορμή την κυκλοφορία του δίσκου στις 18 Σεπτεμβρίου και τη μεγάλη εμφάνιση των Villagers of Ioannina City στο Θέατρο Λυκαβηττού δύο ημέρες αργότερα, στις 20 Σεπτεμβρίου, ο Αλέξης Καραμέτης μιλά για έναν δίσκο που γεννήθηκε μέσα σε μια εποχή αποξένωσης και φόβου, για το τι σημαίνει σήμερα ελευθερία, για την τεχνολογία, για την παράδοση, την πολιτική και, τελικά, για τον λόγο για τον οποίο εξακολουθεί να πιστεύει ότι αξίζει να κοιτάμε προς το φως.

16

LiFO

10.09.26

— Το «Venceremos» μοιάζει να είναι ο πιο πολιτικός και ταυτόχρονα ο πιο σκοτεινός δίσκος σας. Πόσο σχετίζεται με όσα συνέβαιναν την εποχή που δημιουργήθηκε; Η αφετηρία είναι κοινή σε όλους μας τους δίσκους: είναι τα εσώψυχά μας. Αυτά που νιώθουμε βγάζουμε προς τα έξω και είναι φυσικό επακόλουθο αυτά να επηρεάζονται από αυτά που ζούμε, από αυτά που σκεφτόμαστε και από αυτά που μας προβληματίζουν. Οπότε, είναι λογικό ο κάθε δίσκος να σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με την εποχή του. Ζούμε, κατά την άποψή μου, σε μια κοινωνία που σαπίζει κάθε μέρα όλο και περισσότερο, μέσα σε έναν κόσμο διαταραγμένο ψυχικά και πνευματικά και σε μια πραγματικότητα όλο και πιο διαστρεβλωμένη και παράλογη. Είναι δύσκολο να μην περάσουν όλα αυτά μέσα στη μουσική μας.

— Ο τίτλος «Venceremos» κουβαλά μια πολύ συγκεκριμένη ιστορική και πολιτική μνήμη. Γιατί επιλέξατε αυτήν τη λέξη; Τι είναι αυτό που πιστεύεις ότι πρέπει να νικήσουμε σήμερα; Για μένα το «Venceremos» δεν αφορά τόσο τη νίκη απέναντι σε κάποιον συγκεκριμένο εχθρό. Αφορά περισσότερο την άρνηση να σπάσεις, την ανθεκτικότητα, το να ξεπεράσεις τον φόβο, να επιλέξεις να σταθείς όρθιος και να υπερασπιστείς τη θέση σου, ακόμα κι όταν όλα γύρω σου μοιάζουν να είναι εναντίον σου. Και ίσως τελικά αυτό που πρέπει να νικήσουμε σήμερα να είναι ακριβώς ο φόβος, η παραίτηση και η αποδοχή ότι τα πράγματα δεν μπορούν να αλλάξουν. Το «Venceremos» δεν σημαίνει «θα νικήσουμε» με την έννοια μιας τελικής επικράτησης, αλλά περισσότερο «δεν θα σπάσουμε». Και αυτό από μόνο του είναι μια μορφή νίκης, ειδικά στο τέλος.

LiFO 10.09.26

17

TAL K OF THE TOWN 67 λεπτά με τους Villagers of Ioannina City — Τι σημαίνει ελευθερία για σένα σήμερα; Αυτή είναι η ερώτηση του ενός εκατομμυρίου. Πραγματικά δεν είμαι σίγουρος ότι μπορώ να απαντήσω, ούτε καν στον εαυτό μου. Είναι κάτι που προσπαθώ να ορίσω εδώ και πολλά χρόνια: τι σημαίνει πραγματικά η ελευθερία για μένα. Υποθέτω πως είναι ένα είδος γαλήνης και αρμονίας, μια κατάσταση ελάχιστης εντροπίας, όπου μπορείς απλώς να υπάρχεις, χωρίς να σε διαλύουν συνεχώς όλα όσα συμβαίνουν γύρω σου. Υπό αυτή την έννοια, ίσως η ελευθερία να είναι το αντίθετο από αυτό που βιώνουμε αυτήν τη στιγμή. — Έχετε μιλήσει πολλές φορές για την ανάγκη να κοιτάμε «προς το φως». Υπάρχει σήμερα κάτι που σου δίνει πραγματικά ελπίδα ή είναι περισσότερο μια συνειδητή επιλογή να μην παραδοθείς στην απαισιοδοξία; Ο Δον Κιχώτης είχε πει ότι η μεγαλύτερη τρέλα είναι να βλέπεις τη ζωή όπως είναι και όχι όπως θα έπρεπε να είναι. Μου αρέσει πολύ αυτή η φράση. Παρ’ όλη τη σαπίλα γύρω μου και την αναπόφευκτη απόγνωση, νιώθω χρέος μου να παραμείνω λογικός και να ονειρεύομαι έναν καλύτερο κόσμο. Ίσως αυτή να είναι τελικά η μάχη μας σε αυτόν τον κόσμο, και σκοπεύω να την κερδίσω. Παίρνοντας το βλέμμα μου από το απόλυτο σκοτάδι της κοινωνίας σήμερα και κοιτάζοντας προς τον ουρανό, τη φύση, τα ζώα, τους φίλους, νιώθω τυχερός που βρίσκομαι εδώ, αυτήν τη στιγμή. Μόνο και μόνο γι’ αυτά, άξιζε. Είναι αρκετά αυτά για να με κρατήσουν όρθιο και να συνεχίζω. — Έπειτα από όλα όσα έχουν συμβεί τα τελευταία χρόνια, εξακολουθείς να θεωρείς την αισιοδοξία μια μορφή αντίστασης; Η αισιοδοξία, η καλοσύνη και η ευγένεια είναι μεγάλες επαναστατικές πράξεις σήμερα. — Το πρώτο κομμάτι του δίσκου, η εισαγωγή, έχει τίτλο «Alienation». Η αποξένωση μοιάζει να είναι ένα από τα βασικά συναισθήματα της εποχής μας. Από τι αισθάνεσαι περισσότερο αποξενωμένος σήμερα; Πολλές φορές νιώθω ξένος μέσα στην ίδια την κοινωνία της οποίας είμαι μέλος. Νιώθω ότι έχουμε όλο και περισσότερα μέσα για να επικοινωνούμε και ταυτόχρονα όλο και λιγότερη πραγματική επικοινωνία. Με ανησυχεί αυτή η απομάκρυνση του ανθρώπου από τον άνθρωπο, αλλά και από τη φύση. Σαν να ζούμε όλο και περισσότερο μέσα σε μια κατασκευασμένη πραγματικότητα και να ξεχνάμε τι σημαίνει απλώς να είσαι παρών. — Και αμέσως μετά έρχεται το «Home». Έπειτα από τόσα χρόνια που έχετε ταξιδέψει, περιοδεύσει και ζήσει έξω από τα Γιάννενα, τι σημαίνει πλέον για σένα «σπίτι»; Σπίτι είναι τα παιδικά μας χρόνια και οι αναμνήσεις. Και καταφύγιο σήμερα είναι οι οικογένειές μας, οι φίλοι μας, οι σύντροφοί μας, τα παιδιά μας και τα ζώα μας. — Η δική σας σχέση με την παράδοση είναι έντονη, αλλά ποτέ δεν έδωσε την αίσθηση της πατριδολαγνείας. Ωστόσο, είναι πολύ εύκολο κάποιος που ασχολείται με οτιδήποτε εμπεριέχει κάπως τη λέξη «πατρίδα» να χαρακτηριστεί εθνικιστής. Νομίζω ότι αυτό έχει ξεπεραστεί εδώ και πολλά χρόνια. Κατά τα άλλα, στα social media σχεδόν μόνο βλακείες βλέπεις, οπότε δεν μου κάνει ούτε εντύπωση ούτε το παίρνω ιδιαίτερα στα σοβαρά. Μόνο το γεγονός ότι έχουμε αποβλακωθεί όλοι ως κοινωνία με ανησυχεί. — Τα τραγούδια είναι ασυνήθιστα μεγάλης διάρκειας για σύγχρονο άλμπουμ, ειδικά για ανθρώπους νεαρής ηλικίας που έχουν μάθει σε κομμάτια ενάμισι και δύο λεπτών. Πόσο εσκεμμένο ήταν αυτό, να επιστρέψετε στην κλασική μορφή ενός άλμπουμ, παρότι θεωρείται αντιεμπορική η μεγάλη φόρμα; Ενάμισι-δύο λεπτά είναι το στάνταρ πλέον; Το είχα αφήσει στα τριάμισι-τέσσερα. Πέρα από την πλάκα, εμείς δεν ξεκινάμε ποτέ να γράψουμε ένα τραγούδι με σκοπό να βγει μεγάλο, μικρό, εμπορικό, αντιεμπορικό, πολύπλοκο ή οτιδήποτε άλλο. Απλώς πάμε όπου μας πάει το ίδιο το τραγούδι κάθε φορά. Δεν κάνουμε τίποτα λιγότερο ή περισσότερο από αυτό που νιώθουμε ότι το τραγούδι και η αισθητική μας προστάζουν. Όλοι μας οι δίσκοι, πιστεύω, είναι ανεξάρτητες οντότητες και, ως έναν βαθμό, ολοκληρωμένες. Κάθε φορά που τελειώνει ένας δίσκος, βάζουμε πλέον μια τελεία στο συγκεκριμένο έργο και αυτό μας δίνει μια αίσθηση ολοκλήρωσης, που εγώ προσωπικά τη χρειάζομαι για να πω ότι ένας δίσκος είναι πλέον έτοιμος. Από μικρός έχω τη συνήθεια να βλέπω κάθε δίσκο ως μια ολότητα. Λατρεύω το ταξίδι που κάνεις μαζί τους και εξακολουθώ, όταν είναι να ακούσω μουσική, να προτιμώ να ακούω ολόκληρους δίσκους. Δυστυχώς όχι τόσο συχνά πλέον όσο παλιότερα, αλλά ακόμα αυτό εννοώ όταν λέω «ακούω μουσική». Βάζω το βινύλιο στο πικάπ και περιμένω να με πάει μια βόλτα. — Ποια είναι αυτά τα «φαντάσματα στον ουρανό»; Ο τίτλος μπορεί να παραπέμπει σε κάτι μεταφυσικό αλλά και σε κάτι πολύ σύγχρονο: δορυφόρους, drones, ψηφιακή

18

LiFO

παρακολούθηση. Πόσο σας απασχολεί η τεχνολογία ως εργαλείο ελέγχου; Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα «φαντάσματα στον ουρανό» είναι οι αστρικοί κουρσάροι της ιστορίας του δίσκου. Είμαστε όλοι εμείς που νιώθουμε εξόριστοι και πειρατές στον ίδιο μας τον τόπο και ονειρευόμαστε μια καλύτερη και πιο δίκαιη κοινωνία. Δεν είμαι εναντίον της τεχνολογίας, ίσα ίσα. Πιστεύω ότι για να φτάσουμε εκεί που ονειρευόμαστε, χρειαζόμαστε την τεχνολογία συνοδοιπόρο. Δεν με ανησυχεί η πρόοδος της τεχνολογίας, αλλά τρομάζω στην ιδέα του μέλλοντός μας όταν αυτή η τεχνολογία βρίσκεται στα χέρια αδίστακτων τεράτων. — Σήμερα ζούμε μέσα από οθόνες, αλγόριθμους και social media. Πιστεύεις ότι το ίντερνετ τελικά μας ελευθέρωσε ή δημιούργησε έναν διαφορετικό, πιο αόρατο τρόπο ελέγχου; Το ίντερνετ ήταν και είναι, κατά την άποψή μου, επαναστατικό στη βάση του. Το γεγονός ότι υπάρχει άπειρη πληροφορία, ελεύθερη και άμεσα διαθέσιμη στον καθένα, είναι επαναστατικό. Κάποτε αυτό φάνταζε τρελό όνειρο. Έλα όμως που τα βαμπίρ της εξουσίας που λέγαμε πιο πριν, μην μπορώντας να ανατρέψουν το μοίρασμα της πληροφορίας, βρήκαν άλλη λύση. Γέμισαν το ίντερνετ με ψέματα και σου λέει, ο κόσμος χαζός είναι, θα το φάει το κουτόχορτο. Και ίσως έχουν δίκιο. Πάντα αυτό έκαναν. Απλώς παλιότερα το μέσο που έλεγχαν ήταν οι εφημερίδες, λίγο πιο μετά τα κανάλια της τηλεόρασης και τώρα πλέον και τα social media. — Τα παραδοσιακά στοιχεία λειτουργούν πλέον περισσότερο ως οργανικό κομμάτι της σύνθεσης, το «Venceremos» είναι πιο international, με το heavy rock και το metal να είναι κυρίαρχα. Αυτό σημαίνει ότι στοχεύετε σε πιο διεθνές κοινό; Δεν στοχεύαμε ποτέ ούτε σε ελληνικό ούτε σε διεθνές κοινό συγκεκριμένα με τη μουσική μας. Άσε που, αν το σκεφτείς, τι πάει να πει ελληνικό κοινό και τι διεθνές; Εγώ που ζω δηλαδή στην Ελλάδα και ακούω Iron Maiden τι είμαι; Επίσης, μη νομίζεις, μερικές φορές για κάποιον μη Έλληνα μπορεί να είναι πιο εύκολο να ακούσει τα παραδοσιακά όργανα σε μια ροκ μουσική παρά σε έναν Έλληνα, που έχει, καλώς ή κακώς, μνήμες από αυτά τα όργανα. Για αρχή, κάνουμε αυτό που γεμίζει την ψυχή μας και μας βοηθάει να βγάλουμε αυτά που έχουμε μέσα μας, και από εκεί και πέρα απευθυνόμαστε σε όλο τον κόσμο. — Πριν από μερικά χρόνια γεμίζατε το Tae Kwon Do. Σήμερα είστε ένα συγκρότημα με διεθνές κοινό. Έχει αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο βλέπετε τον εαυτό σας ως μπάντα; Δεν νομίζω. Πάντα με την ίδια αφοσίωση ασχολούμασταν με το συγκρότημα και με τη μουσική μας. Το ίδιο πάθος έχουμε όταν παίζουμε μόνοι μας ή όταν παίζαμε σε πενήντα άτομα, και το ίδιο πάθος –με περισσότερη σιγουριά ίσως– όταν παίζουμε σε χιλιάδες κόσμο. — Έχετε πάντα πολύ καθαρή στάση απέναντι στον φασισμό, στον ρατσισμό και στην κοινωνική αδικία. Υπάρχει σήμερα μεγαλύτερη ανάγκη από ποτέ να παίρνουν θέση οι μουσικοί ή προτιμάς έναν καλλιτέχνη που δεν μιλάει πολιτικά και αφήνει τη μουσική να μιλήσει; Το έχω πει πολλές φορές: όταν εμείς ξεκινήσαμε να παίζουμε μουσική, δεν είπαμε «πάμε να φτιάξουμε μια μπάντα για να κάνουμε κοινωνική ή πολιτική κριτική». Φτιάξαμε την μπάντα γιατί μας γέμιζε όμορφες στιγμές το να παίζουμε μουσική παρέα. Στην πορεία, μεγαλώνοντας, συνειδητοποιήσαμε ότι μας γέμιζε και την ψυχή, ταξίδευε το μυαλό μας και μας βοηθούσε να εκφράσουμε αυτά που έχουμε μέσα μας. Αυτά που νιώθουμε και σκεφτόμαστε είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με αυτά που ζούμε και με αυτά που βλέπουμε να συμβαίνουν γύρω μας, όπως είναι φυσικό. Δεν έχω απαίτηση από καμία μπάντα ή μουσικό να λέει τις απόψεις του όπου σταθεί κι όπου βρεθεί. Δεν είναι πολιτικός φορέας. Αν με ρωτήσεις κάτι, θα σου πω πραγματικά αυτά που νιώθω, χωρίς να σκεφτώ αν θα πειράξουν κάποιον που ενδεχομένως του αρέσει η μουσική μας. Ειδικά σε θέματα όπως αυτά που ανέφερες, που τα θεωρώ εξ ορισμού ηλίθια, χωρίς καμία βάση και αποδεδειγμένα λάθος, ε, δεν θα κάτσω να το παίξω διπλωμάτης. Τι θα κερδίσω; Μερικά εισιτήρια ακόμα; Είναι μικρή η ζωή για να με νοιάζουν αυτά. Θα προτιμούσα να παίζουμε μουσική σε εκατό άτομα και η κοινωνία και ο κόσμος που ζούμε να ήταν καλύτερος και πιο δίκαιος. — Αν μπορούσες να πάρεις έναν άνθρωπο από το 1975, έναν από το 1995 και έναν από το 2026 και να τους βάλεις να ακούσουν το «Venceremos», ποιος πιστεύεις ότι θα το καταλάβαινε περισσότερο; Μάλλον αυτός από το 1975. Έχει, νομίζω, μια πιο ’70s αισθητική και θεματολογία ο δίσκος.

Η καλοσύνη ίσως αλλάξει τον κόσμο. Η μουσική πιστεύω πως όχι. Ένα λιθαράκι θα το βάλει βέβαια, αλλά με σιγουριά πιστεύω ότι η μουσική μπορεί να αλλάξει κάθε άνθρωπο ξεχωριστά και, στο τέλος, να τους ενώσει, που ίσως είναι και το πιο σημαντικό.

Το «Venceremos» κυκλοφορεί από τη Napalm Records στις 18/9. Οι Villagers of Ioannina City θα το παρουσιάσουν ζωντανά στο Θέατρο του Λυκαβηττού στις 20/9. vic-band.com/epk Instagram: villagersofioanninacity Spotify: villagers-ofioannina-city

10.09.26

LiFO 10.09.26

19

FALL

ΣΙΝΕΜΑ, ΘΕΑΤΡΟ, ΜΟΥΣΙΚΗ, ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ, ΒΙΒΛΙΟ:

20

LiFO

10.09.26

PREVIEW

ΤΑ 30 ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΤΟΥ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟΥ

ΓΡΑΦΟΥΝ ΟΙ: Μ. HULOT, ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ, ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ, ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ, ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΗ, ΦΩΦΗ ΤΣΕΣΜΕΛΗ, ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΠΑ, ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ

LiFO 10.09.26

21

LiFO

OΥΊΛΛΙΑΜ ΣΑΊΞΠΗΡ – ΜΑΚΜΠΈΘ

Ένας μυστηριώδης βράχος που λαμπυρίζει σαν τεράστια φεγγαρόπετρα δεσπόζει στη σκηνή. Νερό πλημμυρίζει τον χώρο, μεταμορφώνοντάς τον σε ένα φυσικό τοπίο όπου οι χορευτές τρέχουν, στροβιλίζονται, βουτούν από τον βράχο, γλιστρούν πάνω στη σκηνή έπειτα από παράτολμες πτώσεις. Βήματα και χειρονομίες ελευθερώνονται από τη βαρύτητα της μελαγχολίας. Το νερό ως επαναλαμβανόμενο μοτίβο μαρτυράει αυτά που είναι αδύνατον να συγκρατήσουμε ή να ελέγξουμε. Κι όλα αυτά για να μας μιλήσει για ακόμα μια φορά το εμβληματικό Χοροθέατρο του Βούπερταλ της Πίνα Μπάους, με τη χαρακτηριστική ποιητική του γλώσσα, για τα παιχνίδια εξουσίας, την απαρχή του φλερτ, το τελετουργικό της προσέγγισης και τη μικρότητα στις σχέσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών. «Vollmond», λοιπόν, που θα πει «Πανσέληνος». Έρωτας, πόθος, τρυφερότητα και σύγκρουση ανάμεσα στα δύο φύλα, σε μια αδιάκοπη εναλλαγή έντασης και λυρισμού στη σκηνή του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών για τέσσερις παραστάσεις (6-9 Νοεμβρίου). Όσοι έχουν παρακολουθήσει την πηγαία ομορφιά του Vollmond, ενός από τα τελευταία έργα που δημιούργησε η πρωτοπόρος Γερμανίδα χορογράφος πριν από τον θάνατό της το 2009, επιμένουν ότι ο σκηνογράφος Πέτερ Παμπστ είναι εξίσου δημιουργός του έργου όσο και η ίδια η Μπάους. «Οι άνδρες της είναι πάντα κομψά ντυμένοι με πουκάμισα, ενώ οι γυναίκες εμφανίζονται πάντοτε λαμπερές, με φορέματα με λεπτές τιράντες και μακριά μαλλιά που ανεμίζουν. Νοσταλγούν μια πιο εκλεπτυσμένη και λαμπερή εποχή, ενώ ταυτόχρονα χλευάζουν τις αντιλήψεις και τα ήθη της», έγραψε η «Guardian» μετά το περσινό πέρασμα του Vollmond από τον λονδρέζικο ναό του χορού Sadler’s Wells. Μέσα από μια φαινομενικά ανέμελη κίνηση την οποία οδηγούν μουσικές του Τομ Γουέιτς, της Κατ Πάουερ, του Ρενέ Ομπρί, οι χορευτές έρχονται αντιμέτωποι με τις πρωτόγονες δυνάμεις που ορίζουν τη ζωή του ανθρώπου. Είκοσι χρόνια μετά την πρεμιέρα του, ο κύκλος εξακολουθεί να μικραίνει και να μεγαλώνει, όπως το φεγγάρι που γεμίζει και αδειάζει.

«Έχω σχεδόν ξεχάσει τι γεύση έχει ο φόβος. Παλιότερα οι αισθήσεις μου πάγωναν όταν άκουγα κραυγή τη νύχτα και μια ιστορία τρομακτική έκανε τα μαλλιά μου να ορθώνονται λες κι ήταν ζωντανά. Τη χόρτασα τη φρίκη: ο τρόμος είναι πια οικείος στις φονικές μου σκέψεις, που δεν μπορεί να με ταράξει». Η αγωνία είναι ατελείωτη. Οι εφιάλτες επιβεβαιώνονται. Η εξουσία φωνάζει «το αίμα θέλει αίμα». Οι αποφάσεις συνθλίβονται από τη συνειδητοποίηση «καλύτερα να μην ήξερα ποιος είμαι, παρά να ξέρω τι έχω κάνει». Και για πρωταγωνιστές, ένας βασιλιάς τέλειο υποχείριο της γυναίκας του που μανιασμένος και θιγμένος σκορπάει τον θάνατο και μια βασίλισσα που επιστρατεύει κάθε ανήθικο εξαναγκασμό. Ο Μακμπέθ είναι η μικρότερη τραγωδία του Σαίξπηρ. Αλλά τόσο περιεκτική σε δηλητήριο, ένταση, βία, ηδονή για εξουσία που μάλλον δεν χρειαζόταν περισσότερο χώρο ο Άγγλος δραματουργός για να περιγράψει ποια ταπεινά ένστικτα οδηγούν στα μεγαλύτερα εγκλήματα. Η ιστορία του Μακμπέθ και της λαίδης Μακμπέθ, που πιστεύεται ότι γράφτηκε μεταξύ του 1603 και του 1606, ζωντανεύει στη σκηνή του θεάτρου Κατερίνα Βασιλάκου—Μαριάννα Τόλη, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Ευαγγελάτου, με δύο κορυφαίους ερμηνευτές στους ρόλους του αδηφάγου ζευγαριού: τον Γιώργο Γάλλο και την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη. Η διανομή συμπληρώνεται από τους/τις Μιχάλη Μιχαλακίδη, Λευτέρη Πολυχρόνη, Έλενα Τοπαλίδου, Αλεξάνδρα Λέρτα, Ερρίκο Μηλιάρη, Χρήστο Διαμαντούδη, Σταύρο Καλλιγά, Γιώργη Παρταλίδη, Βασίλη Μίχα και Γιώργο Μπραουδάκη. Η Κατερίνα Ευαγγελάτου, έχοντας επιστρέψει από την Κίνα, όπου παρουσίασε τη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη στο Εθνικό Θέατρο της Σανγκάης, σκηνοθετεί την πιο σκοτεινή σαιξπηρική τραγωδία. Η παράσταση, που είχε αρχικά προγραμματιστεί να ανεβεί στο Αμφι—Θέατρο Σπύρου Α. Ευαγγελάτου, αλλά λόγω ειδικών τεχνικών απαιτήσεων μεταφέρθηκε, κάνει πρεμιέρα στις 13 Νοεμβρίου. Στο περίφημο «καταραμένο» έργο του Σαίξπηρ η εξουσία είναι ο στόχος και οι φόνοι ο μόνος δρόμος προς αυτήν.

6—9/11. Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη, λεωφόρος Βασιλίσσης Σοφίας & Πέτρου Κόκκαλη 1

Από 13/11. Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου— Μαριάννα Τόλη, Προφήτου Δανιήλ 3 & Πλαταιών

—Ματούλα Κουστένη

—Ματούλα Κουστένη

Η ΚΑΡΥΟΦΥΛΛΙΆ ΚΑΡΑΜΠΈΤΗ ΚΑΙ Ο ΓΙΏΡΓΟΣ ΓΆΛΛΟΣ ΣΤΟΝ ΜΆΚΜΠΕΘ ΤΟΥ ΟΥΊΛΛΙΑΜ ΣΑΊΞΠΗΡ ΠΟΥ ΣΚΗΝΟΘΕΤΕΊ Η ΚΑΤΕΡΊΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΆΤΟΥ. ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ: ΈΦΗ ΓΟΎΣΗ

PREVIEW 22

ΧΟΡΟΘΈΑΤΡΟ ΠΊΝΑ ΜΠΆΟΥΣ – VOLLMOND

10.09.26

SEBASTIAN & BELLE

FALL

BELLE & SEBASTIAN

Τριάντα χρόνια μετά, το «If you’re feeling sinister» εξακολουθεί να είναι ένα από τα πιο τρυφερά και διαχρονικά άλμπουμ της βρετανικής indie pop. Οι Belle & Sebastian επιστρέφουν στην Αθήνα για να το παρουσιάσουν ολόκληρο, σε μια συναυλία που λειτουργεί ταυτόχρονα ως επέτειος και ως αναδρομή στη θρυλική ιστορία τους, που μετρά τρεις δεκαετίες αξέχαστων μελωδιών. Από το «The stars of track and field» και το «Like Dylan in the movies» μέχρι το «Get me away from here, Ι’m dying», οι μικρές ιστορίες του Στιούαρτ Μέρντοχ για μοναχικούς, αμήχανους και ερωτευμένους ανθρώπους διατήρησαν μια παράξενη φρεσκάδα, ενώ η μπάντα εξελίχθηκε χωρίς να χάσει ποτέ την αγάπη της για το χιούμορ και τη μελαγχολία. Μετά την εκτέλεση ολόκληρου του δίσκου θα ακολουθήσει δεύτερο set με τραγούδια από το έργο τους συνολικά, από το «Tigermilk» μέχρι το «The Boy with the Arab Strap» και τις πιο πρόσφατες κυκλοφορίες τους. Μια βραδιά που μάλλον θα μοιάζει περισσότερο με γιορτή. 27/11. Floyd Live Music Venue, Πειραιώς 117 —Μαρία Παππά

PUSSY

RIOT

ΛΑΡΣ ΦΟΝ ΤΡΊΕΡ – DOGVILLE PUSSY RIOT – RIOT DAYS Οι Pussy Riot δεν υπήρξαν ποτέ ένα συμβατικό πανκ συγκρότημα και το «Riot Days» που φέρνουν στην Αθήνα απέχει εξίσου από την έννοια μιας συνηθισμένης συναυλίας. Με κεντρικό πρόσωπο τη Mαρία «Mάσα» Αλιόκινα, μία από τις γυναίκες που φυλακίστηκαν μετά την περίφημη δράση κατά του Πούτιν στον Καθεδρικό του Σωτήρος Χριστού το 2012, το πρότζεκτ συνδυάζει ζωντανή μουσική, spoken word, βίντεο, θέατρο και πολιτική διαμαρτυρία. Βασισμένο στο ομώνυμο βιβλίο της Aλιόκινα, αφηγείται την ιστορία των Pussy Riot αλλά ταυτόχρονα τη φέρνει στο σήμερα, με αναφορές στον πόλεμο στην Ουκρανία, στην καταστολή στη Ρωσία και στα LGBTQΙ+ δικαιώματα. Είναι περισσότερο ένα επιθετικό, multimedia πανκ μανιφέστο παρά ένα παραδοσιακό live, όπου η μουσική λειτουργεί σε συνδυασμό με εικόνες, αφήγηση και περφόρμανς. Σχεδόν δεκαπέντε χρόνια μετά τη στιγμή που τις έκανε παγκόσμιο σύμβολο καλλιτεχνικής και πολιτικής αντίστασης, το μήνυμά τους παραμένει ανατριχιαστικά επίκαιρο. 8/10. Gazarte — Ground Stage, Βουτάδων 32—34 —Μαρία Παππά

Το κινηματογραφικό αριστούργημα Dogville του Λαρς φον Τρίερ που τάραξε το 2003 το Φεστιβάλ των Καννών έχει ανέβει επανειλημμένως στο θέατρο, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, χάρη στην ιδιοφυή του σύλληψη αλλά και την ενδογενή θεατρική του δομή – πρόκειται για μια μπρεχτική σκηνογραφική προσέγγιση, όπου τα όρια των σπιτιών σηματοδοτούνται από γραμμές κιμωλίας, ενώ τα αντικείμενα ορίζονται με ταμπέλες. Αυτή η συνθήκη αφενός ανάγει την αγγλόφωνη ταινία με τη διεθνή διανομή σε «πειραματική» και αφετέρου πετυχαίνει τον σκοπό του δημιουργού του: κάνει προφανείς τις προθέσεις και τις αντιδράσεις των κατοίκων του απομονωμένου χωριού, όπου καταφεύγει η όμορφη Γκρέις για να αποφύγει μια συμμορία γκάνγκστερ. Ενώ αρχικά της προσφέρουν καταφύγιο, σταδιακά οι συμπεριφορές γίνονται όλο πιο απαιτητικές και ταπεινωτικές με αντίκρισμα μια αμφισβητούμενη προστασία – μέχρι που το μέγεθος του κυνισμού και της εκμετάλλευσης γονατίζουν τη νέα γυναίκα. Τον Νοέμβριο ο Άρης Μπινιάρης σκηνοθετεί το Dogville στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, με το ιδιαίτερο σκηνοθετικό του ύφος, όπου ρυθμός, μουσική και θεατρικός λόγος κλιμακώνονται τελετουργικά, αγγίζοντας έναν μυσταγωγικό διονυσιασμό και τις υπόγειες συνδέσεις της παραβολής του Δανού auteur, αποκαλύπτοντας το μέγεθος της ανθρώπινης κτηνωδίας και θέτοντας ταυτόχρονα αμείλικτα ερωτήματα ηθικής τάξης. 25/11/26—14/2/27. Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, λεωφόρος Ηρώων Πολυτεχνείου 32, Πειραιάς —Χρήστος Παρίδης

LiFO 10.09.26

23

ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ

ΤΟΥ

PLATON

FALL

AUTECHRE

PLATON – PEOPLE POWER

Για περισσότερες από τρεις δεκαετίες οι Autechre παραμένουν από τα πιο αινιγματικά και επιδραστικά ονόματα της ηλεκτρονικής μουσικής. Οι Ρομπ Μπράουν και Σιν Μπουθ ξεκίνησαν από την τέκνο, την ελέκτρο και το χιπ—χοπ των late ’80s και των αρχών των ’90s, αλλά μέσα από τη Warp οδηγήθηκαν σταδιακά σε έναν ήχο τόσο περίπλοκο και προσωπικό που δύσκολα χωρά πλέον σε οποιαδήποτε κατηγορία. Τα beats αποδομούνται, οι ρυθμοί αλλάζουν μορφή σχεδόν οργανικά και οι μελωδίες εμφανίζονται και εξαφανίζονται μέσα σε πυκνές ψηφιακές κατασκευές. Ακόμα πιο ιδιαίτερα είναι τα live τους, τα οποία συχνά πραγματοποιούνται σχεδόν ή εντελώς στο σκοτάδι, χωρίς visuals και χωρίς το συνηθισμένο θέαμα μιας ηλεκτρονικής συναυλίας. Ολόκληρη η προσοχή μεταφέρεται στον ήχο, που μεταλλάσσεται συνεχώς και κάνει κάθε εμφάνιση διαφορετική. Η επιστροφή τους στην Αθήνα στο πλαίσιο της περιοδείας Τwentytwentysix θα γίνει με ένα live που πραγματικά είναι «άχαστο».

Έχει κάνει εξώφυλλο για το «ΤΙΜΕ», μεταξύ άλλων, τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ενώ έχει φωτογραφίσει τους σημαντικότερους ηγέτες της εποχής μας, τον Μπιλ Κλίντον, τον Μπαράκ Ομπάμα, τον Τόνι Μπλερ αλλά και τον Μουαμάρ Καντάφι και τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Για τέσσερις δεκαετίες ο γεννημένος στην Ελλάδα φωτογράφος Platon συνεργάζεται με τα ισχυρότερα διεθνή μέσα ενημέρωσης («Τhe New Yorker», «Rolling Stone», «Vogue», «Vanity Fair»), ενώ παράλληλα έχει ιδρύσει τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό The People’s Portfolio, που είναι αφιερωμένος στην ανάδειξη όσων υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα σε όλο τον κόσμο. Το Μουσείο Μπενάκη στην Πειραιώς 138 εγκαινιάζει τον Νοέμβριο την έκθεση «People Power», η οποία δομείται σε δύο ενότητες. Η πρώτη παρουσιάζει τα εμβληματικά πορτρέτα του Platon προσωπικοτήτων που διαμόρφωσαν την πρόσφατη ιστορία: διασημότητες, κορυφαίες μορφές του πολιτισμού, ανατρεπτικούς ή περιθωριακούς χαρακτήρες, ιδιοφυΐες της τεχνολογίας και των επιστημών, σχεδιαστές μόδας, ηγέτες παγκόσμιας εμβέλειας αλλά και ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η δεύτερη ενότητα περιλαμβάνει επιλογή φωτογραφιών από την Πάρο, αποτίνοντας φόρο τιμής στην ελληνική καταγωγή του φωτογράφου και στον ελληνικό πολιτισμό. Η έκθεση πλαισιώνεται από την κυκλοφορία μιας μονογραφίας με τίτλο «Ρlaton Ρaros».

3/10. Universe | S—2000, λεωφόρος Κηφισού 87 —Mαρία Παππά

5/11/26—31/1/27. Μουσείο Μπενάκη, Πειραιώς 138

AUTECHRE

—Xρήστος Παρίδης

24

LiFO

10.09.26

ΤΟ ΤΕΎΧΟΣ 24 ΤΩΝ «CAHIERS D’ART» ΜΕ ΈΡΓΟ ΤΟΥ MUSÉE ZERVOS, VÉZELAY, CONSEIL DÉPARTEMENTAL

FERNAND LÉGER ΣΤΟ ΕΞΏΦΥΛΛΟ. ΕΥΓΕΝΙΚΉ ΠΑΡΑΧΏΡΗΣΗ: DE L’YONNE ΚΑΙ ΕΚΔΌΣΕΙΣ CAHIERS D’ART.

Εκατό χρόνια συμπληρώνονται από την κυκλοφορία του θρυλικού περιοδικού «Cahiers d’Art» από τον ιστορικό τέχνης Κριστιάν Ζερβός, και το Μουσείο Μπενάκη, όπως και σημαντικά μουσεία απ’ όλο τον κόσμο, συμμετέχει στο διεθνές επετειακό αφιέρωμα που συντονίζει ο ομώνυμος εκδοτικός οίκος με εκθέσεις, εκδόσεις και άλλες εκδηλώσεις. Η έκθεση στο Μπενάκη, αντλώντας από τις ετερογενείς συλλογές του, επικεντρώνεται στον παγκόσμιο και διαπολιτισμικό χαρακτήρα του εντύπου, από το οποίο πέρασαν οι σημαντικότεροι καλλιτέχνες του πρώτου μισού του 20ού αιώνα. Προσεκτικά επιλεγμένες, οι σελίδες ζωντανεύουν μέσα από μια εγκατάσταση πολυμέ-

PREVIEW

ΜΟΥΣΕΊΟ ΜΠΕΝΆΚΗ – CAHIERS D’ART 100 ΧΡΌΝΙΑ

σων σε επιμέλεια της εικαστικού Ναταλίας Παπαδοπούλου, αναδεικνύοντας την ουσιαστική ιστορική και εννοιολογική συνάφεια μεταξύ του εκδοτικού οράματος του Ζερβός και της συλλεκτικής φιλοσοφίας του Αντώνη Μπενάκη. Η επιμέλεια είναι της Πολύνας Κοσμαδάκη και της Βασιλικής Δανιήλ. 14/10/26—24/1/27. Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού, Κουμπάρη 1 & Βασιλίσσης Σοφίας, Κολωνάκι —Xρήστος Παρίδης

LiFO 10.09.26

25

PREVIEW

A$AP ROCKY

Από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές του σύγχρονου αμερικανικού χιπ—χοπ, ο A$AP Rocky έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα σε μια περίοδο που βρίσκεται ξανά στην επικαιρότητα λόγω του γάμου του με τη Ριάνα. Από το «Peso» και το «Goldie» μέχρι τα «L$D», «Praise the Lord (Da Shine)» και «Sundress», ο ράπερ από το Χάρλεμ κατάφερε να δημιουργήσει έναν ήχο που κινείται με άνεση ανάμεσα στο cloud rap, την ψυχεδέλεια και την πιο mainstream πλευρά του είδους. Παράλληλα, η σχέση του με τη μόδα, το σινεμά και την ευρύτερη ποπ κουλτούρα τον έχει κάνει κάτι πολύ περισσότερο από έναν ακόμη σούπερ σταρ. Η εμφάνισή του εδώ αποτελεί μέρος της «Don’t Be Dumb» World Tour, που ακολούθησε το πρώτο ολοκληρωμένο άλμπουμ του μετά από οκτώ χρόνια. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες συναυλίες του φθινοπώρου, αν και περισσότερο ιντριγκάρει το αν θα τον ακολουθήσει και η Ριάνα σε αυτήν τη στάση του στην Αθήνα. 11/10. Telekom Center Athens, ΟΑΚΑ, Μαρούσι —Μαρία Παππά

ΆΑΡΟΝ ΣΌΡΚΙΝ – THE SOCIAL RECKONING

Στη σκιά των καταγγελιών κατά της Meta και του Μαρκ Ζάκερμπεργκ, οι οποίες κατέληξαν στον πρόσφατο εξωδικαστικό συμβιβασμό, έρχεται το άκρως επίκαιρο –περίπου, αλλά όχι ακριβώς σίκουελ του Social Network– Social Reckoning. Ο πολυτάλαντος Άαρον Σόρκιν, αυτήν τη φορά, εκτός από το σενάριο, αναλαμβάνει και τη σκηνοθεσία σε μια ταινία που αποτελεί μία από τις πολυαναμενόμενες κινηματογραφικές παραγωγές του φθινοπώρου. Το σενάριο βασίζεται στα γεγονότα που οδήγησαν στην αποκάλυψη της «Wall Street Journal» με τίτλο «The Facebook Files». Η Mάικι Μάντισον του Anora εμφανίζεται στον ρόλο της Φράνσις Χάουγκεν, της πρώην μηχανικού πληροφορικής του Facebook, από την οποία το 2021 διέρρευσαν δεκάδες χιλιάδες εσωτερικά έγγραφα της εταιρείας και η οποία κατέθεσε δημόσια για τις πρακτικές της. Κεντρικό ρόλο στην ταινία διαδραματίζει η σχέση της Χάουγκεν με τον πρώην δημοσιογράφο της «Wall Street Journal», Τζεφ Χόργουιτζ, τον οποίο υποδύεται ο πρωταγωνιστής του «Bear», Τζέρεμι Άλεν Γουάιτ, ενώ ως Μαρκ Ζάκερμπεργκ θα δούμε τον πρωταγωνιστή του «Succession», Τζέρεμι Στρονγκ, και όχι τον Τζέσι Άιζενμπεργκ. Αν στην πρώτη ταινία για τον ιδρυτή του μέσου κοινωνικής δικτύωσης που άλλαξε τον πλανήτη παρακολουθήσαμε τη δημιουργία και την άνοδο του Facebook, στο Social Reckoning περιμένουμε με μεγάλο ενδιαφέρον να δούμε τις σκοτεινές όψεις της λειτουργίας του και τη στιγμή της λογοδοσίας του. Θα καταφέρει, άραγε, ο Σόρκιν να επαναλάβει το αριστοτεχνικό αποτέλεσμα του Social Network, κρατώντας αυτήν τη φορά και τα ηνία της σκηνοθεσίας; Θα κυκλοφορήσει στις ελληνικές αίθουσες στις 8/10 —Ειρήνη Γιαννάκη

ΑΛΈΚΟΣ ΛΕΒΊΔΗΣ: ΖΩΓΡΑΦΙΚΉ 1961–2026. ΔΙΆ ΒΊΟΥ ΠΑΙΧΝΊΔΙ

Το Μουσείο Μπενάκη εγκαινιάζει στις 7 Οκτωβρίου στην Πειραιώς 138 μια αναδρομική έκθεση αφιερωμένη στη ζωή και στο σύνολο του έργου του ζωγράφου και ακαδημαϊκού Αλέκου Λεβίδη. Έχοντας ξεκινήσει να ζωγραφίζει και να σχεδιάζει από παιδί, όπως έχει πει και ο ίδιος, η ζωγραφική αποτελούσε γι’ αυτόν ό,τι για τους συνομηλίκους του το παιχνίδι. Ωστόσο δεν ήταν ένα απλό «παιχνίδι»: απαιτούσε προσήλωση, δημιουργική φαντασία και επιμονή, και παράλληλα πρόσφερε βαθιά και γόνιμη απόλαυση. Μια δημιουργική εσωστρέφεια που οδηγούσε στη μέθεξη και δεν έπαψε να συντροφεύει τον Λεβίδη σε όλη του τη ζωή μέχρι την ωριμότητά του. Στην έκθεση με τίτλο «Ζωγραφική 1961—2026. Διά βίου παιχνίδι», που επιμελείται ο ίδιος σε συνεργασία με τη Μαρίκα Ρόμπου—Λεβίδη, θα παρουσιάσει πάνω από πεντακόσια έργα που φιλοτέχνησε από τα νεανικά του χρόνια μέχρι σήμερα – σε αυτά περιλαμβάνονται συνθέσεις με χρώμα, σχέδια, ζωγραφικές μακέτες εξωφύλλων βιβλίων, εικαστικά σημειωματάρια, τοιχογραφίες, εγκαταστάσεις και σκηνικά. Το αποτέλεσμα ενός ιδιαίτερα σοβαρού, όπως τελικά αποδείχτηκε για τον ίδιο, παιχνιδιού ζωής που έχει φτάσει στην ολοκλήρωσή του. 8/10/26—14/2/27. Μουσείο Μπενάκη, Πειραιώς 138 —Χρήστος Παρίδης

26

LiFO

10.09.26

O A$AP ROCKY ΣΤΗ ΣΚΗΝΉ ΤΟΥ ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ: SCOTT LEGATO / GETTY IMAGES

LITTLE

CAESARS

ARENA

ΣΤΟ

ΠΛΑΊΣΙΟ

ΤΗΣ

ΠΕΡΙΟΔΕΊΑΣ

«DON'T

BE

DUMB».

ΝΤΙΤΡΌΙΤ,

FALL

LiFO 10.09.26

27

ΜΊΣΙΓΚΑΝ,

ΙΟΎΛΙΟΣ

2006.

TΖΕΦ ΜΙΛΣ – TOMORROW COMES HARVEST

FALL

Ο Τζεφ Μιλς αντιμετωπίζει τη μουσική ως ένα ερώτημα που δεν πρέπει να απαντηθεί οριστικά. Ίσως γι’ αυτό, σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά την εμφάνισή του στη σκηνή του Ντιτρόιτ, εξακολουθεί να κοιτάζει μόνο μπροστά – σαν να μην τον ενδιαφέρει η ιστορία που γράφτηκε όσο εκείνη που δεν έχει ακόμη συμβεί. Για τον Mιλς, η τέκνο ήταν και είναι «Underground Resistance», ένας ανοιχτός τρόπος να σκεφτόμαστε την τεχνολογία, το σύμπαν, τον χρόνο, το ανθρώπινο σώμα και την ίδια την εξέλιξη. To πρότζεκτ Tomorrow Comes The Harvest συμπυκνώνει αυτήν τη φιλοσοφία. Ξεκίνησε από τη συνάντησή του με τον σημαντικό Τόνι Άλεν και από μία απλή, αλλά συγχρόνως ανατρεπτική ιδέα: τι συμβαίνει όταν αφήνεις τη μουσική να υπάρξει πρoτού προλάβεις να την ελέγξεις; Ο αυτοσχεδιασμός δεν επικροτεί την τεχνική, αλλά μεταμορφώνεται σε μία πράξη εμπιστοσύνης. Τα πλήκτρα, τα κρουστά και οι μηχανές, με κοινό δίαυλο το ανθρώπινο σώμα, συνομιλούν χωρίς να ξέρουν πού ακριβώς θα καταλήξουν. Μετά τον θάνατο του Άλεν, ο Μιλς δεν επέλεξε να μετατρέψει το πρότζεκτ σε ένα μουσειακό αντικείμενο. Μαζί με τον Ζαν—Φι Νταρί, τον Πραμπού Εντουάρ και συχνά με την προσθήκη της Ρασίντα Άλι, συνεχίζει αυτή την αναζήτηση, χωρίς πλάνο, χωρίς πρόβες. Ίσως αυτή να είναι και η πιο ενδιαφέρουσα εμμονή του, το ότι αρνείται να αντιμετωπίσει ακόμα και τη δική του κληρονομιά ως κάτι τελειωμένο. Η (ηλεκτρονική) μουσική συχνά ανακυκλώνει το παρελθόν μέχρι να το εξαντλήσει. Ο Μιλς θα ψάχνει πάντα το επόμενο άγνωστο κι αυτό είναι σίγουρα το πιο τέκνο πράγμα που μπορεί να κάνει, γιατί η πιο ενδιαφέρουσα εκδοχή του μέλλοντος είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμη τη γλώσσα για να περιγράψουμε. 20/9. Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη», Κύπρου 50—54, Βύρωνας

28

LiFO

ΤΕΟΦΙΛ—ΑΛΕΞΑΝΤΡ ΣΤΑΪΝΛΕΝ (1859—1923), «LA RUE. AFFICHES CHARLES VERNEAU», ΠΕΡΊΠΟΥ 1896.

ΤΖΕΦ

ΜΙΛΣ

—Φώφη Τσεσμελή

10.09.26

ΡΌΛΟ. ΣΚΗΝΟΘΕΣΊΑ

Από 19/12. Θέατρο Βεάκη, Στουρνάρη 32

ΣΕ

ΔΗΜΉΤΡΗ

ΚΑΡΑΝΤΖΆ

ΜΕ

ΤΗ

ΣΤΕΦΑΝΊΑ

ΓΟΥΛΙΏΤΗ

ΣΤΟΝ

ΟΜΏΝΥΜΟ

«Πάντα είχα μια έλξη γι’ αυτό το έργο κι έτρεμα πότε θα έρθει η στιγμή να το πιάσω. Όταν, λοιπόν, το αποφάσισα και ξεκίνησα, ήταν σαν να μην μπορούσα να ακούσω αντρική φωνή να εκφέρει τα λόγια του. Όχι γιατί ήθελα να πω κάτι συγκεκριμένο με την επιλογή μιας γυναίκας στον ρόλο του Άμλετ, αλλά γιατί ειδικά η Στεφανία φέρει κάτι αδρό και άφυλο, κάτι πολύ ελκυστικό που μοιάζει να κουβαλά όλες τις μεταπτώσεις και μεταστροφές του ήρωα». Ήρθε, λοιπόν, η στιγμή του Άμλετ για τον Δημήτρη Καραντζά. Σε λίγες μέρες ξεκινά εντατικές πρόβες και στις 19 Δεκεμβρίου ο Άμλετ του κάνει πρεμιέρα στο θέατρο Βεάκη με τη Στεφανία Γουλιώτη στον ομώνυμο ρόλο. Τη διανομή συμπληρώνουν οι Φιντέλ Ταλαμπούκας, Θεοδώρα Τζήμου, Νατάσα Εξηνταβελώνη, Συμεών Τσακίρης, Θανάσης Ραφτόπουλος, Νίκος Μήλιας, Νίκος Κουσούλης, Γρηγόρης Μπαλλάς, Μιχάλης Αναγνώστου, Πασχάλης Τερζής, Μιχάλης Ψαλίδας. «Ποτέ στη λογοτεχνία, κανένα άλλο πλάσμα δεν μίλησε τόσο ωμά, άκαμπτα, βάναυσα για θέματα ουσίας του ανθρώπου όπως μίλησε ο Άμλετ», έγραφε για τον ήρωα ο Γιώργος Χειμωνάς, τη μετάφραση του οποίου θα χρησιμοποιήσει ο Καραντζάς. Με φόντο μια κοινωνία σε αποσύνθεση, ο Σαίξπηρ συνθέτει μια τραγωδία για έναν κύκλο εκδίκησης όπου το ερώτημα της ύπαρξης αποκτά οικουμενικές διαστάσεις και κληροδοτεί στην κριτική σκέψη μια απ’ τις πιο σύνθετες και συναρπαστικές μορφές της παγκόσμιας δραματουργίας. Στη σκηνική ανάγνωση που επιχειρεί ο Καραντζάς η εποχή είναι ρευστή και ολισθηρή, ο κόσμος απομακρύνεται επικίνδυνα από τον ανθρωπισμό, ένα πολύ καλά οργανωμένο σύστημα εξουσίας καταπίνει τη σκέψη, την ατομικότητα, κάθε αθώο κύτταρο˙ η Δανία, και όχι μόνο, σαπίζει. Κι ο Άμλετ οφείλει να εκδικηθεί για τον θάνατο του πατέρα του. «Ψάχνω κι εγώ τι είναι όλη αυτή η αναρώτηση. Τι κάνεις όταν έχει κοπεί η κλωστή που σε συνδέει με τον πατέρα, παρ’ όλα αυτά η ρίζα σου απαιτεί από εσένα να αναλάβεις την εκδίκηση», εξηγεί. «Κι εκεί ξεκινά ένα μακρύ και μαρτυρικό ταξίδι του εαυτού προς αυτό που ονομάζουμε αλήθεια. Μια επίσκεψη στις πιο σκοτεινές αλήθειες του “είναι”. Αυτή την αβυσσαλέα κατάβαση στα ζητήματα της ταυτότητας, της ύπαρξης, της αντίστασης απέναντι στα εξουσιαστικά καθεστώτα και τη βία θα κάνουμε με τον Άμλετ».

BELLE ÉPOQUE

ΣΑΊΞΠΗΡ

—Ματούλα Κουστένη

«ΆΜΛΕΤ»

ΤΟΥ

ΟΥΊΛΛΙΑΜ

Η περίοδος που αποκαλείται Belle Époque τοποθετείται χρονικά μεταξύ του τέλους του Γαλλοπρωσικού Πολέμου το 1871 και την έναρξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου το 1914, μια εποχή έκρηξης των τεχνών και της ευζωίας που διαμόρφωσε καθοριστικά την πολιτιστική και κοινωνική ιστορία της Γαλλίας αλλά και της υπόλοιπης Ευρώπης. Αυτή η περίοδος ανάτασης επικεντρώνεται στο Παρίσι χάρη στην εντυπωσιακή ανάπτυξη της αφίσας, η οποία κυριαρχούσε στον δημόσιο χώρο, ενώ την ίδια στιγμή η πόλη ζούσε σε ένα κλίμα υπέρμετρων φιλοδοξιών, δικαιολογημένων ανησυχιών και αδυσώπητων αντιφάσεων – η κοινωνία βρισκόταν σε μετάβαση. Ακριβώς τότε η διεύρυνση της πρόσβασης στην τέχνη, η άνθηση του κόσμου του θεάματος, η ενδυνάμωση της ελευθερίας του Τύπου και η άνοδος της σύγχρονης διαφήμισης ήρθαν να συμπληρώσουν τον καθοριστικό ρόλο που έπαιξε η βιομηχανική ανάπτυξη. Το Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή εγκαινιάζει στις 31 Οκτωβρίου μια νέα έκθεση, η οποία μέσα από περίπου 90 έργα αναδεικνύει τη δημιουργική ιδιοσυγκρασία καλλιτεχνών όπως οι Ανρί ντε Τουλούζ Λοτρέκ, Αλφόνς Μούχα, Τεοφίλ-Αλεξάντρ Στάινλεν, Πιερ Μπονάρ, Μορίς Ντενί, Φελίξ Βαλοτόν και ΑνρίΓκαμπριέλ Ιμπέλ, συνθέτοντας ένα γοητευτικό πανόραμα μιας λαμπρής εποχής. 31/10/26—15/2/27. Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή, Ερατοσθένους 13, Παγκράτι —Χρήστος Παρίδης

ΔΈΣΠΟΙΝΑ ΜΕΪΜΆΡΟΓΛΟΥ – ΤHIS IS NOT A MOVIE

PREVIEW

ΟΥΊΛΛΙΑΜ ΣΑΊΞΠΗΡ – ΆΜΛΕΤ

Στο πλαίσιο του νέου εκθεσιακού κύκλου της περιόδου 2026-2027 του ΕΜΣΤ γύρω από τη θεματική ενότητα του κοσμοπολιτισμού, εγκαινιάζεται στις 10 Δεκεμβρίου η ατομική έκθεση της Δέσποινας Μεϊμάρογλου με τίτλο «This is not a movie». Η Δέσποινα Μεϊμάρογλου (γεν. 1944), με καταγωγή από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, αποτελεί κορυφαία καλλιτέχνιδα της γενιάς της σε ό,τι αφορά την αποδόμηση της γλώσσας των media. Έχει αναπτύξει μια υβριδική καλλιτεχνική πρακτική ιδιοποίησης δημοσιευμένου υλικού –εικόνες και κείμενα από άρθρα εφημερίδων, ρεπορτάζ περιοδικών, διαφημίσεις και ειδήσεις από την τηλεόραση–, αποδομώντας τον τρόπο με τον οποίο τα ΜΜΕ κατασκευάζουν την πραγματικότητα και αναπαράγουν στερεοτυπικές εικόνες. Η έκθεση εμπνέεται από την επικαιρότητα, ενώ παράλληλα συνοψίζει και επαναφέρει στο προσκήνιο το πολυδιάστατο έργο της καλλιτέχνιδας, από τη δεκαετία του 1990 έως σήμερα. Η έκθεση συνομιλεί με την ιστορική ατομική έκθεσή της που πραγματοποιήθηκε το 1996 στην Αίθουσα Τέχνης Μύλος στη Θεσσαλονίκη, αναδεικνύοντας τη διαχρονικότητα μιας τέχνης που βρίσκεται σε διαρκή διάλογο με την κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα. Zητήματα που απασχολούν έντονα το παρόν –όπως η έμφυλη βία– αποκτούν στο έργο της μια ιδιαίτερη βαρύτητα. Από 10/12. Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, λεωφόρος Καλλιρρόης & Αμβροσίου Φραντζή (πρώην εργοστάσιο Φιξ) —Eιρήνη Γιαννάκη

ΜΠΕΡΝΆΡ–ΜΑΡΊ ΚΟΛΤΈΣ – ΡΟΜΠΈΡΤΟ ΤΣΟΎΚΟ

Στις 16 Οκτωβρίου ο Δημήτρης Καραντζάς παρουσιάζει στο θέατρο Προσκήνιο τον Ρομπέρτο Τσούκο του Μπερνάρ-Μαρί Κολτές, στην κλασική πια μετάφραση του Δημήτρη Δημητριάδη, με τον Δημήτρη Καπουράνη στον ομώνυμο ρόλο. Το εμβληματικό έργο του Γάλλου συγγραφέα –το ολοκλήρωσε λίγο προτού πεθάνει από επιπλοκές λόγω AIDS τον Απρίλιο του 1989 και δεν πρόλαβε να το δει στη σκηνή, καθώς ανέβηκε ακριβώς έναν χρόνο αργότερα από τον Πέτερ Στάιν στη Σάουμπινε του Βερολίνου– θεωρείται η πνευματική του παρακαταθήκη. Εμπνευσμένο από την πραγματική ιστορία ενός έφηβου Ιταλού σίριαλ κίλερ, δεν παραθέτει τα γεγονότα με ρεαλιστική διάθεση, κάτι που άλλωστε δεν θα μπορούσε ποτέ να είναι ο καλλιτεχνικός του στόχος. Αντιθέτως, τα περιορίζει σε μια απόπειρα να αναδείξει με ποιητικο—ψυχαναλυτικούς όρους την πολυπλοκότητα του ψυχισμού ενός νέου άντρα που αρνείται να ενταχθεί σε ένα προδιαγεγραμμένο σύστημα αξιών και επιλέγει τη ρήξη. Ο Κολτές, έχοντας κρατήσει τη φιλοσοφική στόφα των προηγούμενων έργων του και επιστρατεύοντας μια πιο συμβατική θεατρική φόρμα, ξεδιπλώνει μέσα από δεκαπέντε σκηνές πυρετικής έντασης την πορεία ενός σύγχρονου Άμλετ που σκοτώνει μάνα και πατέρα, απορρίπτει κάθε έννοια ταυτότητας και οδηγείται στον απόλυτο καθαγιασμό. Έτσι, ο νεαρός δολοφόνος αποκαλύπτεται ως ένας αποσυνάγωγος που, αρνούμενος την ένταξη και καθυπόταξή του στην κοινωνία, προσφέρει στην παγκόσμια δραματουργία μία ακόμα ανάληψη –σαν άλλη Μήδεια– στους ουρανούς. 23/10—29/11. Θέατρο Προσκήνιο, Καπνοκοπτηρίου 8 & Στουρνάρη —Xρήστος Παρίδης

LiFO 10.09.26

29

ΛΟΎΚΑΣ ΤΒΑΡΚΌΦΣΚΙ – ORACLE

Τι θα γινόταν αν κάποιοι άνθρωποι μπορούσαν να δουν το μέλλον πριν από όλους τους άλλους; Και τι τίμημα πληρώνουν όταν κανείς δεν τους πιστεύει; Το Oracle του Πολωνού σκηνοθέτη Λούκας Τβαρκόφσκι είναι μια καθηλωτική παράσταση για την τεχνητή νοημοσύνη και τη σκοτεινή σχέση επιστήμης, τεχνολογίας και πολέμου. Μετά τα ROHTKO και Respublika του ίδιου, το Oracle είναι ένα πολυμεσικό θέαμα στο οποίο θέατρο, ζωντανός κινηματογράφος, μουσική, προβολές και πραγματικές ιστορίες συνυπάρχουν. Στο κέντρο βρίσκεται ο Άλαν Τούρινγκ, η μαθηματική ιδιοφυΐα που βοήθησε να σπάσει ο κώδικας Enigma στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και έθεσε τις βάσεις για

30

LiFO

32ο ΔΙΕΘΝΈΣ ΦΕΣΤΙΒΆΛ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΆΦΟΥ ΤΗΣ ΑΘΉΝΑΣ «ΝΎΧΤΕΣ ΠΡΕΜΙΈΡΑΣ» Το αφιέρωμα στη φιλμογραφία του σπουδαίου Νοτιοκορεάτη δημιουργού Λι Τσανγκ-Ντονγκ είναι από τα highlights της φετινής διοργάνωσης, που θα πραγματοποιηθεί από τις 30 Σεπτεμβρίου έως τις 11 Οκτωβρίου. Η είδηση είναι η προβολή για μία και μοναδική φορά στην Ελλάδα στη μεγάλη οθόνη τού Possible Love, της πολυαναμενόμενης ταινίας του που ενθουσίασε στο φετινό Φεστιβάλ Βενετίας και είναι φαβορί για τον Χρυσό Λέοντα. Περιμένουμε επίσης σε πανελλήνια πρώτη προβολή την επανέκδοση της δεκαετίας, του βέβηλου magnum opus του αιρετικού Κεν Ράσελ, Οι Δαιμονισμένες (The Devils), που επιστρέφει μισό αιώνα μετά σε πλήρως αποκατεστημένη βερσιόν (uncut) σε ανάλυση 4K, σηματοδοτώντας ένα από τα σημαντικότερα κινηματογραφικά γεγονότα των τελευταίων ετών! (Αυτή η βερσιόν των Δαιμονισμένων θα κυκλοφορήσει στις ελληνικές αίθου-

IMAGES

—Mαρία Παππά

—M. Hulot

GETTY

11/9. ΟΑΚΑ, Κηφισίας 37, Mαρούσι

15—18/10. Στέγη Iδρύματος Ωνάση, Κεντρική Σκηνή, λεωφόρος Συγγρού 107, Νέος Κόσμος

ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ:

Χωρίς τον Skepta, η ιστορία του βρετανικού grime των τελευταίων είκοσι χρόνων θα ήταν πολύ διαφορετική. Από την εποχή του «Boy better know» και τα πρώτα underground mixtapes μέχρι το «That’s not me», το «Shutdown» και το Mercury Prize του «Konnichiwa», υπήρξε από τους καλλιτέχνες που μετέφεραν έναν κατεξοχήν λονδρέζικο ήχο από τα πειραματικά ραδιόφωνα και τα μικρά αντεργκράουντ κλαμπ στις μεγαλύτερες σκηνές του κόσμου, χωρίς να χάσει ποτέ τη χαρακτηριστική ωμότητά του. Η πρώτη του εμφάνιση στην Ελλάδα γίνεται στο πλαίσιο του Off The Hook Festival, σε μια στιγμή που η βρετανική ραπ έχει πλέον τεράστια επίδραση και στην ελληνική χιπ χοπ σκηνή. Το συγκεκριμένο live έχει ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον επειδή δίπλα στον Skepta θα εμφανιστούν οι Toquel, Εθισμός, Vlospa, Gxhan και Lunar, δημιουργώντας μια απευθείας συνάντηση του grime και της νεότερης ραπ γενιάς. Ένα εκρηκτικό lineup που δείχνει πόσο έχουν αλλάξει οι καιροί.

τον σύγχρονο υπολογιστή και την τεχνητή νοημοσύνη. Η ίδια, όμως, η Βρετανία που αξιοποίησε τη μεγαλοφυΐα του τον καταδίωξε αργότερα εξαιτίας της ομοφυλοφιλίας του. Γύρω από την ιστορία του εμφανίζονται πρόσωπα όπως η ηθοποιός και εφευρέτρια Χέντι Λαμάρ, το μέντιουμ Έλεν Ντάνκαν και ο πρώην μηχανικός της Google, Μπλέικ Λεμοάν, δημιουργώντας ένα δίκτυο ιστοριών για ανθρώπους που προσπάθησαν να προβλέψουν ή να αλλάξουν το μέλλον. Με περιστρεφόμενη σκηνή, κάμερες, θερμικές και υπέρυθρες εικόνες και έντονη μουσική, το Oracle μετατρέπει την ιστορία της τεχνολογίας σε μια συναρπαστική εμπειρία και θέτει ένα ερώτημα που μοιάζει όλο και πιο επίκαιρο: ποιος αποφασίζει πώς θα είναι το μέλλον μας;

SKEPTA.

PREVIEW

OFF THE HOOK FESTIVAL – SKEPTA

10.09.26

σες από την εταιρεία Tanweer στις 12 Νοεμβρίου για περιορισμένο αριθμό προβολών με τον χαρακτηρισμό «Αυστηρώς Ακατάλληλο»). Πολυαναμενόμενη είναι και η προβολή του ντοκιμαντέρ Do you love me σε συνεργασία με το Onassis Culture, παρουσία της σκηνοθέτιδας Lana Daher: εβδομήντα χρόνια εικόνων και ήχων από τον Λίβανο συμπυκνώνονται σε ένα καθηλωτικό κινηματογραφικό ταξίδι. 30/9-11/10 —M.Hulot

ANYMA – ÆDEN

31/10. ΟΑΚΑ, Κηφισίας 37, Μαρούσι

ΟΙ

«ΔΑΙΜΟΝΙΣΜΈΝΕΣ»

ΤΟΥ

ΚΕΝ

ΡΆΣΕΛ

ΣΤΙΣ

«ΝΎΧΤΕΣ

ΠΡΕΜΙΈΡΑΣ»

—Φώφη Τσεσμελή

FALL

Ο Ματέο Μιλέρι aka Anyma γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη και μεγάλωσε στην Ιταλία. Εκεί γνώρισε τον Καρμίν Κόντε με τον οποίο συνδημιούργησαν το ντουέτο των Tale Of Us, το οποίο αναδείχθηκε σε ένα από τα πιο σημαντικά πρότζεκτ στη διαμόρφωση και εξάπλωση του ήχου που θα ονομαζόταν melodic techno. Παράλληλα, οι δυο τους ίδρυσαν την Afterlife, τη δισκογραφική και event series, που έγιναν τα απόλυτα συνώνυμα μιας πιο συναισθηματικής, κινηματογραφικής και, τελικά, θεαματικής πλευράς της χορευτικής μουσικής. Το 2021, ο Μιλέρι παρουσίασε τον Anyma, το προσωπικό του πρότζεκτ, μεταφέροντας αυτή την αισθητική που είχε χτιστεί σε ένα πιο φιλόδοξο επίπεδο, χρησιμοποιώντας νέες τεχνολογίες. Από το «Genesys»

του 2023 και το «Genesys II», μέχρι το «The end of Genesys» (2024— 2025), που τον ανέδειξε στον πρώτο καλλιτέχνη ηλεκτρονικής μουσικής που έπαιξε στο sold out Sphere του Λας Βέγκας, ο Anyma δημιούργησε ένα ολόκληρο σύμπαν γύρω από την Eva, μια οντότητα που εξελίσσεται από την τεχνική συνείδηση σε κάτι που προσεγγίζει το ανθρώπινο. Το φουτουριστικό σύμπαν του προσπαθεί εμμονικά να αποτυπώσει την επόμενη τεχνολογική υπέρβαση και η μουσική του λειτουργεί ως το σημείο συνάντησης της τεχνολογίας με την ανθρώπινη φύση. Εκεί αποτυπώνεται και η πραγματική δύναμη του Anyma, που φανερώνεται στη σκηνή. Η εικόνα συγχρονίζεται με τον ήχο παρουσιάζοντας ένα αποτέλεσμα που θυμίζει περισσότερο ταινία επιστημονικής φαντασίας παρά ένα DJ set. Αυτό θα δούμε και στο live show του, το ΑΕDEN, που έρχεται στην Αθήνα τον Οκτώβριο. Το ενδιαφέρον ερώτημα για τον ίδιο, που διχάζει τον κόσμο της ηλεκτρονικής μουσικής, παραμένει: άραγε πόσο από αυτό που βλέπουμε είναι μουσική και πόσο ένα εντυπωσιακό θέαμα που την υπερσκελίζει; Φαίνεται πως ο Μιλέρι ξέρει πολύ καλά ότι στη σημερινή κουλτούρα μία viral εικόνα μπορεί να ταξιδέψει πολύ μακρύτερα από ένα καλό κομμάτι. Ο Anyma δεν πουλάει απλώς ήχο, πουλάει έναν ολόκληρο κόσμο στο κοινό, βάζοντας το DJing σε μια εμπορική, ποπ διάσταση.

LiFO 10.09.26

31

PREVIEW 32

LiFO

10.09.26

ΛΟΎΚΑΣ

ΤΒΑΡΚΌΦΣΚΙ,

«ORACLE».

ΙΔΡΎΜΑΤΟΣ

ΩΝΆΣΗ.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ:

MARKO

RASS

FALL

ΣΤΈΓΗ

33

LiFO 10.09.26

ΣΕΛΈΣΤ ΜΠΟΥΖΙΈ– ΜΟΥΖΕΝΌ – CLINAMEN

26/9—6/12. Onassis Mandra, Διονυσίου Αρεοπαγίτου, Πλάκα —M. Hulot

ΕΘΝΙΚΉ ΠΙΝΑΚΟΘΉΚΗ – ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ ΛΎΤΡΑΣ

«Πατέρας» της νεοελληνικής ζωγραφικής και ένας από τους βασικότερους εκπροσώπους της Σχολής του Μονάχου. Ζωγράφος που, αν και γοητεύτηκε από τον ιμπρεσιονισμό, παρέμεινε πιστός στην ακαδημαϊκή παράδοση. Καλλιτέχνης που περπάτησε σε όλες σχεδόν τις θεματογραφικές περιοχές: πορτρέτα, νεκρές φύσεις, ιστορικές σκηνές και μυθολογικά θέματα. Ανανεωτής της προσωπογραφίας. Και πάνω απ’ όλα ο ζωγράφος που με τις ηθογραφικές του παραστάσεις κληροδότησε στην ελληνική ζωγραφική σκηνές από την ελληνική επαρχία και τον αστικό χώρο, την ελληνική οικογένεια και τον κόσμο του παιδιού, το τυχαίο της στιγμής, απεικονίσεις ιστορικών σκηνών αλλά και θέματα από τη μυστηριακή Ανατολή. Η Εθνική Πινακοθήκη εργάζεται σε πυρετώδεις ρυθμούς καθώς σε τρεις περίπου μήνες από σήμερα εγκαινιάζει μια μεγάλης κλίμακας, φιλόδοξη έκθεση για

—Mατούλα Κουστένη

ΤΟ

«CLINAMEN»

ΤΗΣ

ΣΕΛΈΣΤ

ΜΠΟΥΖΙΈ-ΜΟΥΖΕΝΌ

ΌΠΩΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΆΣΤΗΚΕ

ΣΤΟ

ΠΑΡΊΣΙ.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ:

GETTY

IMAGES

FALL

Τρεις στρογγυλές πισίνες γεμάτες νερό και εκατοντάδες λευκά πορσελάνινα μπολ που επιπλέουν πάνω στην επιφάνειά τους. Τα μπολ παρασύρονται από ένα ήπιο ρεύμα, κινούνται, πλησιάζουν και συγκρούονται, δημιουργώντας συνεχώς διαφορετικούς, λεπτούς ήχους. Αυτό είναι το «Clinamen», η πολυαισθητηριακή εγκατάσταση του Γάλλου εικαστικού και μουσικού Σελέστ Μπουζιέ—Μουζενό, που παρουσιάζεται για πρώτη φορά σε εξωτερικό χώρο, στην Onassis Mandra. Το έργο δεν έχει μουσικούς ή προκαθορισμένη σύνθεση. Η μουσική παράγεται από την ίδια την κίνηση του νερού και των μπολ, έτσι ώστε κάθε στιγμή να είναι διαφορετική. Ο καλλιτέχνης δημιούργησε το συγκεκριμένο έργο για πρώτη φορά το 1997, χρησιμοποιώντας για τίτλο την αρχαιοελληνική λέξη «παρέγκλισις», που σημαίνει την απρόβλεπτη μικρή απόκλιση στην κίνηση των ατόμων, που αφήνει χώρο στο τυχαίο και το απροσδόκητο. Στην Αθήνα, το έργο συνδιαλέγεται με τον ανοιχτό χώρο, το φως, τον καιρό και τους ήχους της πόλης. Ο επισκέπτης δεν παρακολουθεί απλώς μια εγκατάσταση, αλλά βρίσκεται μέσα σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο τοπίο νερού και ήχου. Ακόμη και η βροχή μπορεί να γίνει μέρος της «παρτιτούρας».

να τιμήσει τον κορυφαίο Τηνιακό, Νικηφόρο Λύτρα (1832—1904). Η «Επιστροφή από το πανηγύρι», τα «Κάλαντα», η «Αναμονή», ο «Καλόγερος», ο «Ζεϊμπέκης», ο «Γαλατάς σε ώρα ανάπαυσης», το «Ψαριανό μοιρολόι», το «Παιδί που στρίβει τσιγάρο», το «Θυμίαμα στον τάφο», το «Παιδί που καπνίζει», το «Φίλημα», η «Αντιγόνη εμπρός στο νεκρό Πολυνείκη», προσωπογραφίες της συζύγου του και οικείων του προσώπων, από τους αθηναϊκούς καλλιτεχνικούς κύκλους της εποχής του μέχρι τα ολόσωμα πορτρέτα του Όθωνα και της βασίλισσας Αμαλίας, είναι μερικοί από τους πιο εμβληματικούς του πίνακες. Με σαφή προσπάθεια ψυχολογικής διείσδυσης στο εκάστοτε θέμα του, ο Λύτρας σφράγισε το καλλιτεχνικό τοπίο στην Ελλάδα κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα και εισήγαγε την ηθογραφία στην ελληνική ζωγραφική. Μια καθοριστική φυσιογνωμία της καλλιτεχνικής και πνευματικής ζωής της Αθήνας, που ανταποκρίθηκε στην κυρίαρχη ιδεολογία της αστικής τάξης για την απόδειξη της ιστορικής συνέχειας των Ελλήνων, συγχρόνως, όμως, ζωγράφιζε με μαεστρία, ακρίβεια και βαθύ συναίσθημα καθώς, όπως έλεγε: «Η αγάπη προς το ωραίον είναι η γέφυρα μεταξύ Θεού και ανθρώπου». Η αναδρομικού χαρακτήρα έκθεση είναι η πρώτη ολοκληρωμένη παρουσίαση του έργου του σπουδαίου Έλληνα καλλιτέχνη. Εκτός από τα εμβληματικά έργα που ανήκουν στην Εθνική Πινακοθήκη, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να δει σημαντικές δημιουργίες του που συγκεντρώθηκαν από μουσεία, οργανισμούς και ιδιωτικές συλλογές της Ελλάδας και του εξωτερικού. Συνολικά περιμένουμε περισσότερα από 100 έργα ζωγραφικής, ορισμένα από τα οποία εμφανίζονται για πρώτη φορά ή έπειτα από πολλές δεκαετίες. Επιπλέον, περίπου 300 σχέδια, που είτε σχετίζονται με ολοκληρωμένες συνθέσεις είτε όχι και στη συντριπτική τους πλειονότητα ήταν αδημοσίευτα έως σήμερα, καθώς και ορισμένα τεκμήρια που ολοκληρώνουν το αφιέρωμα. Την έκθεση επιμελείται η Μαρία Κατσανάκη και αναμένεται να ξεκινήσει στα μέσα Δεκεμβρίου του 2026.

34

LiFO

10.09.26

ΝΙΚΗΦΌΡΟΣ

ΛΎΤΡΑΣ,

«ΕΠΙΣΤΡΟΦΉ

ΑΠΌ

ΤΟ

ΠΑΝΗΓΎΡΙ»,

ΑNYMA

ΠΕΡ.

1865—1872.

ΣΥΛΛΟΓΉ

ΙΔΡΎΜΑΤΟΣ

Ε.

ΚΟΥΤΛΊΔΗ,

ΕΘΝΙΚΉ

ΠΙΝΑΚΟΘΉΚΗ

PREVIEW

LiFO 10.09.26

35

Ο

ΤΟΜ

ΚΡΟΥΖ

ΣΤΟ

«DIGGER»

ΤΟΥ

ΑΛΕΧΆΝΤΡΟ

ΙΝΙΑΡΊΤΟΥ.

LiFO  ΣΚΊΤΣΟ

ΤΟΥ

ΟΥΊΛΙΑΜ

ΚΈΝΤΡΙΤΖ

ΓΙΑ

ΤΗΝ

ΠΑΡΆΣΤΑΣΗ

«ΟΡΦΈΑΣ».

PREVIEW

36

10.09.26

ΑΛΕΧΆΝΤΡΟ ΓΚΟΝΖΆΛΕΣ ΙΝΙΆΡΙΤΟΥ – DIGGER

Ένας αρχαιοελληνικός μύθος που αγγίζει θεμελιώδη υπαρξιακά ζητήματα, όπως ο έρωτας, η απώλεια, ο φόβος του θανάτου και η ακατανίκητη ανθρώπινη επιθυμία να τον υπερβούμε. Μια παρτιτούρα που καθόρισε τις μουσικές εξελίξεις και σηματοδότησε τη γέννηση της όπερας ως ολοκληρωμένης δραματικής τέχνης. Ένα έργο που παρουσιάζεται για πρώτη φορά από την Εθνική Λυρική Σκηνή. Και στη μέση η υπογραφή ενός σπουδαίου, πολυσχιδούς καλλιτέχνη. Στις 30 Οκτωβρίου η Λυρική εγκαινιάζει την καλλιτεχνική περίοδο με τον Ορφέα του Μοντεβέρντι σε σκηνοθεσία Ουίλιαμ Κέντριτζ, σε μια μεγάλη διεθνή συμπαραγωγή με δύο κορυφαίους οπερατικούς οργανισμούς από Ευρώπη και Αμερική: το Φεστιβάλ του Γκλάιντμπορν και τη Μητροπολιτική Όπερα της Νέας Υόρκης. Έτσι, ο Ορφέας του 1607, που ένωσε τη μουσική, τον λόγο και τη θεατρική πράξη σε ένα ενιαίο εκφραστικό σύστημα, μετατρέπεται σε ένα πολυεπίπεδο οπτικοακουστικό τοπίο, όπου η μνήμη, ο χρόνος και η απώλεια αποκτούν μορφή και κίνηση. Ξέρει πώς να στοχεύει στον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης και να θέτει τα σημερινά ζητήματα σε ήρωες, κείμενα, συνομιλητές άλλων εποχών ο Ουίλιαμ Κέντριτζ. Γεννημένος το 1955 στο Γιοχάνεσμπουργκ, ο πολύπλευρος και ασταμάτητος εικαστικός, που ενώνει στα έργα του αποκόμματα πολιτικής, επιστήμης, λογοτεχνίας και ιστορίας, αναζητά αυτήν τη φορά την έμπνευση σε μια μπαρόκ υπόθεση τεσσάρων αιώνων. Η σκηνοθετική του προσέγγιση θέλει, όπως λέει, να αναδείξει την ανοιχτότητα του Ορφέα μέσα από ένα περίτεχνο σύμπλεγμα ζωντανής δράσης, κινουμένων σχεδίων, βιντεοπροβολών και κολάζ, δημιουργώντας ένα πολυεπίπεδο σκηνικό περιβάλλον. Η σκηνοθεσία του δεν θα επιχειρήσει να εξηγήσει το έργο, αλλά να ανοίξει πεδία ερμηνείας, αναδεικνύοντας τα κενά και τις σιωπές του ως ενεργά στοιχεία της δραματουργίας.

Με το Digger ο Αλεχάντρο Γκονζάλες Ινιάριτου επιστρέφει στο σινεμά με μια ταινία που μοιάζει να βρίσκεται πολύ μακριά από το γνώριμο, βαρύ δραματικό του σύμπαν. Πρόκειται για μια μαύρη κωμωδία και πολιτική σάτιρα, με πρωταγωνιστή τον Τομ Κρουζ στον ρόλο του ισχυρότερου ανθρώπου στον κόσμο, ο οποίος προσπαθεί να αποδείξει ότι είναι ο σωτήρας της ανθρωπότητας, την ώρα που η καταστροφή που ο ίδιος προκάλεσε απειλεί να τα διαλύσει όλα. Η ιδέα για την ταινία γεννήθηκε στον σκηνοθέτη αμέσως μετά το Revenant και χρειάστηκαν περίπου δέκα χρόνια μέχρι να βρει τη σωστή μορφή. Το σενάριο συνυπογράφει ο ίδιος με τη Σαμπίνα Μπερμάν, τον Αλεξάντερ Ντινελάρις Τζούνιορ και τον Νικολάς Γιακομπόνε. Δίπλα στον Κρουζ συναντάμε ένα εντυπωσιακό καστ, αποτελούμενο από τους Ριζ Άχμεντ, Τζον Γκούντμαν, Σάντρα Χίλερ, Μάικλ Στούλμπαργκ και Τζέσι Πλέμονς.

Παραστάσεις: 1, 4, 6, 8, 10, 12, 14/11. Εθνική Λυρική Σκηνή — ΚΠΙΣΝ, Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος, λεωφόρος Συγγρού 134, Καλλιθέα —Mατούλα Κουστένη

Θα κυκλοφορήσει στις ελληνικές αίθουσες την 1η/10 —M.Hulot

FALL

ΠΑΡΩΠΊΔΑ ΊΠΠΟΥ ΜΕ ΑΝΆΓΛΥΦΗ ΔΙΑΚΌΣΜΗΣΗ. 9ΟΣ ΑΙ. Π.Χ. ΧΑΛΚΌΣ. ΕΡΈΤΡΙΑ, ΙΕΡΌ ΤΟΥ ΔΑΦΝΗΦΌΡΟΥ ΑΠΌΛΛΩΝΑ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΌ ΜΟΥΣΕΊΟ ΕΡΈΤΡΙΑΣ, ΑΡ. ΕΥΡ. 7007 © ΕΦΟΡΕΊΑ ΑΡΧΑΙΟΤΉΤΩΝ ΕΎΒΟΙΑΣ (ΑΝΔΡΈΑΣ ΣΚΙΑΔΑΡΈΣΗΣ)

ΚΛΆΟΥΝΤΙΟ ΜΟΝΤΕΒΈΡΝΤΙ – ΟΡΦΈΑΣ

ΑΡΧΑΊΑ ΑΡΜΕΝΊΑ – ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ

Ένας πολιτισμός που παραμένει σχετικά άγνωστος στο ελληνικό κοινό έρχεται στο προσκήνιο μέσα από περίπου 200 αρχαιότητες, σε μια έκθεση που ανοίγει ένα διαφορετικό παράθυρο στον αρχαίο κόσμο. Από τα μέσα Νοεμβρίου έως την άνοιξη του 2027, το Μουσείο Ακρόπολης θα παρουσιάσει την αρχαία Αρμενία μέσα από αντικείμενα που καλύπτουν μια εντυπωσιακά μεγάλη χρονική διαδρομή, από την Παλαιολιθική Εποχή έως τον 4ο αιώνα μ.Χ. Η έκθεση προκύπτει από τη συνεργασία του Μουσείου Ακρόπολης με το Ιστορικό Μουσείο της Αρμενίας. Το σχετικό μνημόνιο συνεργασίας υπέγραψαν στην Αθήνα τον Φεβρουάριο του 2026 ο διευθυντής του Ιστορικού Μουσείου της Αρμενίας Νταβίτ Μπογοσιάν και ο Νίκος Σταμπολίδης. Στο επίκεντρο βρίσκεται η περίοδος του Urartu, ένα από τα πιο γοητευτικά και λιγότερο γνωστά κεφάλαια της αρμενικής ιστορίας – ελάχιστα είναι γνωστά γενικά για την Αρμενία και τον πολιτισμό της από τα παλαιολιθικά χρόνια, την Εποχή του Χαλκού, την πρώιμη Εποχή του Σιδήρου, τα αρχαϊκά, κλασικά, ελληνιστικά και ρωμαϊκά χρόνια μέχρι την αυγή του χριστιανισμού τον 4ο αι. μ.Χ.

LiFO 10.09.26

37

ΓΟΥΆΛΑΣ ΦΌΣΤΕΡ ΝΤΈΙΒΙΝΤ

IMAGES GETTY ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ: KΙΤΑΜΟΎΡΑ.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg —Τίνα Μανδηλαρά

KΈΙΤΙ

FALL

προέβλεπε την επόμενη κίνηση σαν ιδανικός τενίστας, τότε μιλάμε για το έργο που διαμόρφωσε τον δικό του, τεράστιο μύθο. Είναι άλλωστε αυτό που ανανέωσε την παράδοση του εγκυκλοπαιδικού μυθιστορήματος, συνδυάζοντας την κληρονομιά του Πίντσον με τη βαθιά ανθρώπινη αγωνία για την ανάγκη επικοινωνίας, με έναν τρόπο σχεδόν προφητικό. Μιλώντας για τις ζωές των μαθητών μιας ακαδημίας τένις και των τροφίμων μιας μονάδας απεξάρτησης, που συνδέονται με μια μυστηριώδη ταινία –το Ατέλειωτο Αστείο– ο Γουάλας εξερευνά τον εθισμό, την τυραννία της επιτυχίας και την ακατάπαυστη αναζήτηση της απόλαυσης, προτού τα κοινωνικά δίκτυα μετατρέψουν την προσοχή μας σε αντικείμενο εκμετάλλευσης. Όσο για την απόδοση του βιβλίου στα ελληνικά, δεν είναι μόνο στοίχημα ζωής αλλά και λογοτεχνικού κάματου: όλοι υποστήριζαν ότι το Infinite Jest είναι από τα πιο δύσκολα να μεταφραστούν μυθιστορήματα και όλοι περιμένουμε με αγωνία να δούμε τα αποτελέσματα της επικής αναμέτρησης του μεταφραστή Κώστα Καλτσά με ένα έργο από πολλές απόψεις πέρα από τα ανθρώπινα μέτρα.

Με επίκεντρο τα υψίπεδα γύρω από τη λίμνη Βαν, το βασίλειο του Urartu αναπτύχθηκε κατά την πρώιμη Εποχή του Σιδήρου και εξελίχθηκε σε σημαντική δύναμη της Εγγύς Ανατολής. Τα εκθέματα φωτίζουν έναν κόσμο που συνδέθηκε με τους μεγάλους πολιτισμούς της περιοχής ενώ παράλληλα διατηρεί τη δική του ιδιαίτερη καλλιτεχνική και τεχνολογική ταυτότητα. Κεραμικά, μεταλλικά αντικείμενα, όπλα, κοσμήματα, γλυπτά και άλλα ευρήματα αφηγούνται την ιστορία κοινωνιών, ηγεμόνων και ανθρώπων που έζησαν σε μια γεωγραφική ζώνη—σταυροδρόμι. Παράλληλα, αποκαλύπτουν τις επαφές και τις ανταλλαγές που διαμόρφωσαν τον κόσμο της πρώιμης Εποχής του Σιδήρου, δημιουργώντας απρόσμενες γέφυρες ανάμεσα στην Αρμενία, την Εγγύς Ανατολή και το Αιγαίο. Μέσα Νοεμβρίου 2026 – Άνοιξη 2027. Μουσείο Ακρόπολης, Διονυσίου Αρεοπαγίτου 15 —Γιάννης Πανταζόπουλος

ΝΤΈΙΒΙΝΤ ΦΌΣΤΕΡ ΓΟΥΆΛΑΣ – ΑΤΈΛΕΙΩΤΟ ΑΣΤΕΊΟ Τριάντα χρόνια έχουν περάσει από την πρώτη κυκλοφορία του, κι όμως το Infinite Jest παραμένει ακρογωνιαίος λίθος της αμερικανικής μυθολογίας ως το βιβλίο που έμελλε να εκραγεί σαν πραγματική βόμβα στο εσωτερικό της λογοτεχνίας, δείχνοντας ένα νέο, χωρίς όρια τερέν. Όσο και να προσπαθείς να το ορίσεις, οι λέξεις δεν φτάνουν για να περιγράψουν αυτό το συγκλονιστικό μετα—βιβλίο με τις απανωτές ιδέες, τις εξωφρενικές περιγραφές, το ατελείωτο υπερκείμενο, τη σαρωτική λεκτική λαίλαπα που καίει ακόμα τις σκεπτόμενες υπάρξεις και τα ανήσυχα, στο υπέρτατο όριο, πνεύματα. Αν σε όλα αυτά προσθέσεις τον πρόωρο θάνατο του αυτόχειρα ευφυούς συγγραφέα που έγραφε με άνεση μυθοπλασία, σκεπτόταν σαν ώριμος φιλόσοφος και

38

LiFO

KΈΙΤΙ KΙΤΑΜΟΎΡΑ – ΈΝΑΣ ΧΩΡΙΣΜΌΣ Αυτή η κρίσιμη στιγμή, όπου έπειτα από κάθε χωρισμό ο πρώην σύντροφος φαντάζει ανεπίλυτο αίνιγμα, βρίσκεται στον πυρήνα του βιβλίου της Κιταμούρα, με την ιστορία να ξεδιπλώνεται όταν ο εν διαστάσει σύζυγος εξαφανίζεται και τα ίχνη του οδηγούν στην Ελλάδα. Έχοντας ως σημείο αναφοράς το ερώτημα της αναζήτησης ταυτότητας, η πολυσυζητημένη και στα μέρη μας συγγραφέας της υποψήφιας για Πούλιτζερ και Μπούκερ Οντισιόν επιστρέφει με το Ένας χωρισμός (μτφρ. Γιώργος Μαραγκός), μυθιστόρημα που εντάσσεται σε μια άτυπη τριλογία με γυναίκες πρωταγωνίστριες, διερευνώντας τις

10.09.26

MICHAEL RAKOWITZ & ANCIENT CULTURES, Γ΄ ΜΈΡΟΣ Τέλος Νοεμβρίου ανοίγει μετά από δεκαεννιά χρόνια που είχε παραμείνει κλειστό, καθώς τα εκθέματά του μεταφέρθηκαν στο νέο μουσείο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, το ανακαινισμένο Παλαιό Μουσείο της Ακρόπολης επάνω στον βράχο. Ο καλλιτεχνικός οργανισμός ΝΕΟΝ, σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών του υπουργείου Πολιτισμού, εγκαινιάζει την έναρξη της λειτουργίας του με το τρίτο μέρος της τριλογίας «Michael Rakowitz & Ancient Cultures» – αυτή η έκθεση σηματοδοτεί και το τέλος των δημόσιων δραστηριοτήτων του οργανισμού. Πρόκειται για μια νέα ανάθεση στον Αμερικανο—ιρακινό καλλιτέχνη, που ολοκληρώνει έτσι τη θεματική της συλλογικής πολιτισμικής μνήμης η οποία ξεκίνησε με την πρώτη του έκθεση το 2025 στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης. Όπως και τότε, περιστρέφεται γύρω από ιστορίες διασποράς και τον τρόπο που αντικείμενα από διαφορετικά ιστορικά, γεωγραφικά και αρχαιολογικά πλαίσια διαμορφώνουν αφηγήσεις σχετικές με τη γεωγραφία και την Ιστορία. Στο επίκεντρό της βρίσκεται η αρχαία πλίνθος –το τούβλο– ως δομικό

ΠΟΛ ΓΚΡΊΝΓΚΡΑΣ – THE UPRISING

Στην Αγγλία του 1381, λίγες δεκαετίες μετά την πανδημία του Μαύρου Θανάτου που αφάνισε σχεδόν τον μισό πληθυσμό, μια νέα φορολογική επιβάρυνση γίνεται η σπίθα για να ξεκινήσει μία από τις μεγαλύτερες λαϊκές εξεγέρσεις στη μεσαιωνική Ευρώπη. Αυτή είναι η αφετηρία του Uprising, του νέου ιστορικού δράματος του Πολ Γκρίνγκρας, που μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη την Αγροτική Εξέγερση της Αγγλίας και την ιστορία που βρίσκεται πίσω από τον θρύλο του Ρομπέν των Δασών. Ο Άντριου Γκάρφιλντ υποδύεται έναν αγρότη που, έχοντας χάσει την οικογένειά του από την πανώλη, έρχεται αντιμέτωπος με την αυθαιρεσία των φοροεισπρακτόρων και γίνεται απρόθυμα ηγέτης μιας εξέγερσης που εξαπλώνεται σε ολόκληρη τη χώρα. Στο πλευρό του βρίσκονται ο Γουότ Τάιλερ, παλιός στρατιώτης του βασιλιά, και ο ριζοσπάστης ιερέας Τζον Μπολ. Η πορεία τους τους οδηγεί στο Λονδίνο, όπου η εξέγερση μετατρέπεται σε ανοιχτή σύγκρουση με την εξουσία. Στο φινάλε, ο αγρότης μεταμορφώνεται στον Ρομπέν των Δασών, συνδέοντας την πραγματική εξέγερση με έναν από τους διασημότερους θρύλους της Αγγλίας.

RAKOWITZ MICHAEL

—Χρήστος Παρίδης

ΚΑΛΛΙΤΈΧΝΗΣ

—Tίνα Μανδηλαρά

Tέλος Νοεμβρίου. Παλαιό Μουσείο της Ακρόπολης, Ιερός Βράχος

Ο

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Διόπτρα

υλικό που μετατρέπεται ταυτόχρονα σε υλικό οικοδόμησης ιστοριών και αναμνήσεων, και συμπληρώνεται από το υλικό κατασκευής του, τον πηλό. Αρχές του 2026, διαφορετικές προσφυγικές κοινότητες που σήμερα αποτελούν κομμάτι της πόλης προσκλήθηκαν να συμμετάσχουν στο έργο και το αποτέλεσμα είναι μια αφήγηση που προέκυψε από τις ιστορίες των αντικειμένων και των συμμετεχόντων/—ουσών.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΖΕΤΑΙ

ΈΞΩ

ΑΠΌ

ΤΟ

ΠΑΛΙΌ

ΜΟΥΣΕΊΟ

ΤΗΣ

ΑΚΡΌΠΟΛΗΣ.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ:

ΝΑΤΑΛΊΑ

ΤΣΟΥΚΑΛΆ

PREVIEW

σύνθετες οικογενειακές σχέσεις, τις αδιόρατες μεταμορφώσεις της οικειότητας και τον ανέφικτο χαρακτήρα της. Το δύσβατο, βραχώδες τοπίο της Μάνης λειτουργεί ως ψυχολογικός καθρέφτης, ενώ η λιτή, ελεγχόμενη γραφή της Κιταμούρα, με τη λεπτή ειρωνεία και την επώδυνη διαύγειά της, καταδεικνύει, όπως έχουν γράψει και οι κριτικοί, τη δύναμη της απλότητας και της σιωπής. Ένα μυθιστόρημα για το πένθος, την απώλεια και τον χωρισμό, αλλά και για τον τρόμο της αβεβαιότητας που προκύπτει όταν ανακαλύπτουμε ότι ο άνθρωπος που θεωρούσαμε οικείο μπορεί να είναι, τελικά, απολύτως άγνωστος.

Θα κυκλοφορήσει στις ελληνικές αίθουσες την 1η/10 —M. Hulot

LiFO 10.09.26

39

q Γεννήθηκα στην Αθήνα, αλλά έφυγα όταν ήμουν περίπου δύο ετών. Οι γονείς μου ήθελαν να μεγαλώσω στα Τρίκαλα και εκεί πέρασα όλη την παιδική και εφηβική μου ηλικία, μέχρι τα 18. Είμαι ευγνώμων γι’ αυτό. Αν μου πεις σήμερα «παιδική ηλικία», η πρώτη εικόνα που μου έρχεται είναι να παίζω. Να παίζουμε μπάλα έξω, να κάνουμε βόλτες με τα ποδήλατα. Οι πρώτες μου αναμνήσεις είναι περισσότερο εικόνες με φίλους παρά με τους γονείς μου μέσα στο σπίτι. Η παιδική μου ηλικία είναι κυρίως έξω. Έχω έναν αδελφό, τέσσερα χρόνια μικρότερο. Οι γονείς μου ήταν και οι δύο πολύ αστείοι άνθρωποι. Δεν ήμουν απαραίτητα ο «αστείος της παρέας», με την έννοια που έχουμε συνήθως στο μυαλό μας. Νομίζω ότι αυτό είναι λίγο μύθος: δεν χρειάζεται να είσαι ο τύπος που βρίσκεται διαρκώς στο επίκεντρο, που λέει συνέχεια αστεία ή που είναι η ψυχή της παρέας για να γίνεις κωμικός. Ξέρω πολλούς πολύ πετυχημένους κωμικούς που, ως άνθρωποι, δεν είναι καθόλου έτσι.

Κωμικός. Γεννήθηκε στην Αθήνα, ζει στον Νέο Κόσμο.

q Εμένα, πάντως, μου άρεσε πάντα πολύ το χιούμορ. Από μικρός παρατηρούσα τι συμβαίνει σε μια παρέα όταν κάποιος κάνει ένα πραγματικά καλό αστείο: πώς αλλάζει η διάθεση, πώς τον κοιτάζουν οι άλλοι, πόση συμπάθεια μπορεί να κερδίσει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Ο πατέρας μου είχε πολύ έξυπνο χιούμορ και η μητέρα μου επίσης. Μεγάλωσα, λοιπόν, βλέποντας τη δύναμη του χιούμορ στην πράξη και νομίζω ότι κάπως έτσι το αγάπησα κι εγώ. Στις παρέες μου υπήρχε πάντα πολύς σαρκασμός και πολλή ειρωνεία. Δεν ήμουν απαραίτητα ο πιο αστείος της παρέας, αλλά σίγουρα μου άρεσε να κάνω τους άλλους να γελάνε.

q Ο πατέρας μου ήταν αστυνομικός και τώρα είναι συνταξιούχος. Η μητέρα μου έκανε διάφορες δουλειές, χωρίς να έχει ποτέ μια συγκεκριμένη επαγγελματική ταυτότητα. Κυρίως μας μεγάλωνε, αλλά κατά διαστήματα δούλευε εδώ κι εκεί και συνεχίζει να δουλεύει, γιατί της αρέσει. Είναι πολύ κοινωνικός άνθρωπος, πολύ περισσότερο απ’ όσο κατάφερα ποτέ να γίνω εγώ. Υπάρχει ένα περιστατικό που το περιγράφει τέλεια. Είχε έρθει στην Αθήνα και τους είχα κλείσει ένα Airbnb όπου έμειναν μια-δυο μέρες. Κάποια στιγμή της λέω: «Μάνα, πάμε κάτω να πάρουμε έναν καφέ;». Κατεβαίνουμε σε μια καφετέρια στο Κουκάκι και, μόλις μπαίνει, ο άνθρωπος πίσω από τον πάγκο τής λέει: «Κυρία Ανθή, τι γίνεται;». Και εκείνη: «Α, Γιώργο μου, τι κάνει η Μαρία;». Και αρχίζουν να μιλάνε σαν να γνωρίζονται χρόνια. Και σκέφτομαι: μάνα, είσαι δύο μέρες εδώ. Εγώ μένω δέκα χρόνια στην πολυκατοικία μου και δεν ξέρω κανέναν γείτονα. Εκείνη, μέσα σε δύο μέρες, έχει μάθει τους πάντες. Είναι εντυπωσιακό. Της αρέσει πολύ να συνδέεται με τους ανθρώπους. Μακάρι να είχα κι εγώ αυτή την κοινωνικότητα. Από τους γονείς μας παίρνουμε και τα καλά και τα κακά. Το αστείο είναι ότι μεγαλώνοντας λες «δεν θα γίνω ποτέ, π.χ., σαν τον πατέρα μου» και κάποια στιγμή ανακαλύπτεις ότι κάνεις ακριβώς τα ίδια πράγματα. Ειδικότερα, από τον πατέρα μου έχω πάρει το χιούμορ αλλά και τα νεύρα. Είναι άνθρωπος με πολύ έντονο ταμπεραμέντο και χρειάστηκε να δουλέψει με τον εαυτό του για να διαχειρίζεται τον θυμό του. Κάτι από αυτό υπάρχει στην οικογένεια. Και οι δύο γονείς μου, όμως, είχαν πολύ ισχυρό ηθικό κώδικα. Αυτό είναι κάτι που επίσης κουβαλάω και θεωρώ σημαντικό. Στα 18 ήρθα στην Αθήνα μαζί με έναν φίλο μου από τα Τρίκαλα. Περάσαμε και οι δύο στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς και τον πρώτο χρόνο μέναμε μαζί. Εγώ μπήκα στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών και εκείνος στη Διοίκηση Επιχειρήσεων. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν ήξερα καθόλου τι ήθελα να κάνω. Το πρόβλημα είναι ότι στα 16-17 σού ζητούν ουσιαστικά να αποφασίσεις τι θα γίνεις στη ζωή σου, ενώ δεν ξέρεις καν πώς λειτουργεί ο κόσμος. Θυμάμαι στη Β΄ Λυκείου να μην καταλαβαίνω καν τι σημαίνει «κατεύθυνση». Επειδή ήμουν κακός στα μαθηματικά, πήγα θεωρητική. Και ξαφνικά, χωρίς να το καταλαβαίνω, είχα αρχίσει να αποφασίζω το επαγγελματικό μου μέλλον.

q Όταν μπήκα στο πανεπιστήμιο, κατάλαβα ότι αυτό που σπούδαζα δεν ήταν αυτό που ήθελα. Στο τέλος του πρώτου έτους είπα στους γονείς μου ότι ίσως έπρεπε να αλλάξω. Δεν το πήραν πολύ καλά. Στην Ελλάδα υπάρχει μια τεράστια πίεση να τελειώσεις αυτό που ξεκίνησες, επειδή θεωρείται αποτυχία να φύγεις. Έτσι έμεινα σε μια σχολή που δεν με ενδιέφερε, χωρίς καν να έχω αποφασίσει ότι θα την τελειώσω. Κάποια στιγμή είπα «εντάξει, πάμε να το τελειώσουμε». Υπήρχε και η λογική ότι πρέπει να έχεις ένα χαρτί. Το πτυχίο μου απαιτούσε 74 μαθήματα. Είχα φίλους που είχαν τελειώσει, είχαν φύγει από την Αθήνα κι εγώ είχα μείνει μόνος μου να τελειώσω κάτι που δεν ήθελα. Είχα μόλις χωρίσει από μια πολύχρονη σχέση και γενικά ήμουν σε μια δύσκολη φάση. Ένα πρωί ξύπνησα και σκέφτηκα: «Γιατί το κάνω αυτό; Δεν πρόκειται να χρησιμοποιήσω ποτέ αυτό το πτυχίο». Και το άφησα. Αυτό είναι ίσως ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που έχω μάθει στη ζωή: ότι πρέπει να μπορείς να παρατάς τα λάθος πράγματα. Έχουμε μάθει ότι επιτυχία σημαίνει να ολοκληρώνεις. Αν δεν τελειώσεις κάτι, είσαι αποτυχημένος. Όμως μπορεί να έχεις επενδύσει χρόνο, χρήματα, ενέργεια και ψυχικά αποθέματα σε κάτι που τελικά είναι λάθος. Αν το καταλάβεις, δεν είναι κακό να πεις «γάμα το, αυτό που ξεκίνησα είναι μαλακία» και να φύγεις. Δεν λέω να τα παρατάμε όλα με την πρώτη δυσκολία. Λέω να μη φοβόμαστε να φύγουμε από κάτι που ξέρουμε πλέον ότι δεν μας κάνει.

q Ένα αστείο που ήταν απολύτως φυσιολογικό πριν από δέκα χρόνια μπορεί σήμερα να μην το έγραφα. Και δεν θεωρώ απαραίτητα ότι αυτό είναι κακό. Έχουμε αλλάξει ως κοινωνία. Υπάρχουν πράγματα που σήμερα τα κοιτάμε και λέμε «πώς το βρίσκαμε αυτό αστείο;». Η κωμωδία αλλάζει επειδή αλλάζουν οι άνθρωποι. Αυτό δεν σημαίνει ότι μου αρέσει κάθε εκδοχή της woke κουλτούρας ή ότι δεν μπορεί να γίνει υπερβολική και υποκριτική. Υπάρχει η «ηθική αστυνομία», όπως υπάρχει υπερβολή σε κάθε κίνημα. Άλλο όμως woke culture και άλλο cancel culture. Με τη δεύτερη έχω μεγαλύτερο πρόβλημα, ειδικά όταν ακολουθεί τη διαδικασία «είπε αυτό, άρα δεν θέλω να ξαναδουλέψει». Δεν φοβάμαι ιδιαίτερα ότι θα με ακυρώσουν. Στην Ελλάδα, άλλωστε, ελάχιστοι έχουν πραγματικά ακυρωθεί για ένα προβληματικό αστείο ή ένα παλιό tweet. Συνήθως υπάρχει κάτι πολύ βαρύτερο από πίσω. Και, αν το καλοσκεφτείς, στην Ελλάδα ακόμα και άνθρωποι που έχουν κάνει πράγματα τα οποία θα έπρεπε να τους έχουν τελειώσει επαγγελματικά επιστρέφουν μετά από λίγο. Αν υπήρχε πραγματικό cancel culture, θα είχαμε ακυρώσει τον Γιώργο Λιάγκα.

q Αυτό που με θυμώνει περισσότερο σήμερα είναι η αδιαφορία. Βλέπεις συνεχώς τα ίδια: σκάνδαλα, λεφτά που χάνονται, κτίρια που καταρρέουν επειδή δεν ελέγχθηκαν, νοσοκομεία που δεν λειτουργούν όπως πρέπει. Κάθε φορά αποκαλύπτεται κάτι και λες «τώρα κάποιος θα τιμωρηθεί, τώρα κάτι θα αλλάξει». Και τελικά όλοι τη γλιτώνουν και προχωράμε στο επόμενο. Αυτό το εισπράττω ως παντελή αδιαφορία της χώρας μου απέναντι στη δική μου ζωή. Δεν μιλάω για πολυτέλειες. Θέλω να μπορώ να κάνω διακοπές, να έχω ένα σπίτι που μου αρέσει, να μπορώ να αλλάξω ένα ψυγείο χωρίς να μαζεύω λεφτά οκτώ μήνες. Αλλά υπάρχουν και πολύ πιο βασικά πράγματα: να μη σκοτωθώ σε ένα τρένο, να μην καώ μέσα στο σπίτι μου, να μη μου κλέβουν χρήματα μέσα από σκάνδαλα. Κάποια στιγμή, ακόμα και τα έκτακτα μέτρα της κρίσης γίνονται μόνιμα. Ένας φόρος που μπήκε ως προσωρινός καταλήγει να υπάρχει χρόνια μετά. Μπορεί να σου πουν «έβγαλες δέκα χιλιάδες; Φέρε μου πίσω είκοσι». Και κάπως έτσι η διαχείριση της κρίσης έχει γίνει θέαμα.

q Δεν θα καλούσα εύκολα κάποιον πολιτικό σε πόντκαστ. Όχι επειδή δεν έχω ερωτήσεις, αλλά επειδή δεν ξέρω αν θα μπορούσα να πιέσω έναν πολιτικό αρκετά ώστε να μη μετατραπεί τελικά η συνέντευξη σε εργαλείο για την εικόνα του. Υπάρχουν ομάδες ανθρώπων που οργανώνουν τέτοιες εμφανίσεις, λένε τι μπορείς να ρωτήσεις και τι όχι. Ένας πολιτικός δεν θα πάει κάπου αν υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να βγει πολιτικά ζημιωμένος. Και πολλές φορές μια εμφάνιση στην τηλεόραση ή σε ένα πόντκαστ τον κάνει απλώς πιο ανθρώπινο. Αυτό από μόνο του είναι πολιτική επικοινωνία.

40

LiFO

απο τον γιάννη πανταζόπουλο φωτογραφιeσ: παρισ ταβιτιαν

10.09.26

επιτυχία σημαίνει Έχουμε μάθει ότι επιτυχία σημαίνει να ολοκληρώνεις. Αν δεν τελειώσεις κάτι, είσαι αποτυχημένος. Όμως μπορεί να έχεις επενδύσει χρόνο, χρήματα, ενέργεια και ψυχικά αποθέματα σε κάτι που τελικά είναι λάθος. Αν το καταλάβεις, δεν είναι κακό να πεις «γάμα το, αυτό που ξεκίνησα είναι μαλακία» και να φύγεις.

LiFO 10.09.26

41

q Στην Αθήνα έχω ζήσει περίπου δεκαοκτώ χρόνια και επειδή ήρθα από επαρχιακή πόλη, τη ρούφηξα. Στα 20 μου, χωρίς λεφτά, έβγαινα, έψαχνα εστιατόρια, μπαρ, γειτονιές. Στα 30 μου έκανα το ίδιο με περισσότερα χρήματα. Νομίζω ότι πολλοί άνθρωποι που έχουν μεγαλώσει στην Αθήνα δεν την εξερευνούν με τον ίδιο τρόπο. Μπορεί να έχεις μεγαλώσει στο Χαλάνδρι και να κινείσαι σε τρεις περιοχές γύρω από το Χαλάνδρι. Εγώ ακόμα ανακαλύπτω καινούργια μέρη. Η Αθήνα δεν είναι εύκολη, ούτε καθαρή πόλη, έχει θόρυβο, κίνηση, πολυκατοικίες, αλλά έχει ταυτότητα και αλλάζει συνεχώς. Μου αρέσει αυτή η αντίθεση: να περπατάς ανάμεσα σε πολυκατοικίες και ξαφνικά να βλέπεις την Ακρόπολη. Είμαι εξερευνητής, γι’ αυτό δεν έχω χορτάσει την πόλη. Ταυτόχρονα, όσο περνούν τα χρόνια, με ενοχλεί περισσότερο η πίεσή της. Όταν επιστρέφω από τα Τρίκαλα, χρειάζομαι λίγο χρόνο για να ξανασυνηθίσω. Ξαφνικά καταλαβαίνω τη μυρωδιά του αέρα, το πόσο κλειστό είναι το τοπίο, τα κτίρια που βρίσκονται ακριβώς μπροστά σου, την απουσία ορίζοντα. Στο Πήλιο μπορώ να κάθομαι και να σκέφτομαι «θα μπορούσα να έχω ένα σπίτι εδώ». Να πηγαίνω σε μια ταβέρνα, να οδηγώ ανάμεσα στα δέντρα και να βλέπω τη θάλασσα δεξιά. Στην Αθήνα υπάρχουν πολυκατοικίες τόσο κοντά η μία στην άλλη που νιώθεις ότι μπορείς να πηδήσεις στο απέναντι μπαλκόνι. Αυτό είναι το τίμημα της μεγάλης πόλης.

q Νομίζω ότι οι δύσκολες εμπειρίες μένουν περισσότερο από τις καλές. Η έλλειψη χρημάτων, ένας δύσκολος χωρισμός, οι αποτυχίες, οι κακές σχέσεις είναι αυτά που σε διαμορφώνουν και πολλές φορές σου δίνουν και υλικό για να δημιουργήσεις. Οι άνθρωποι που περνούν μαζί δύσκολες καταστάσεις δένονται διαφορετικά. Δες ανθρώπους που υπηρέτησαν μαζί στον στρατό: μπορεί να μη συναντηθούν ξανά, αλλά έχουν ένα κοινό βίωμα που τους ενώνει. Μου λείπει κάποιες φορές η εποχή που δεν είχα τόσα ψυχολογικά «μπαγκάζια». Όταν το μεγαλύτερο πρόβλημά σου ήταν ότι τσακώθηκες με έναν φίλο στο τρίτο διάλειμμα της Δευτέρας. Μεγαλώνοντας έρχονται προδοσίες, αποτυχίες, χωρισμοί, τραύματα, τοξικές σχέσεις. Παρ’ όλα αυτά, είμαι αυτήν τη στιγμή σε μια πολύ καλή φάση της ζωής μου. Επαγγελματικά είμαι καλά, προσωπικά είμαι καλά, το μυαλό μου είναι διαχειρίσιμο. Δεν θα άλλαζα κάτι. Εντάξει, ίσως ένα μεγαλύτερο σπίτι και μια Πόρσε.

q Ακόμη και σήμερα, η κωμωδία μπορεί να με εκπλήξει. Μπορεί να σκεφτώ «πολύ καλό αστείο» χωρίς να γελάσω αυθόρμητα. Όταν όμως κάποιος με πετύχει απροετοίμαστο, όταν δεν δω το αστείο να έρχεται, νιώθω ευφορία. Είχα πάντα πρότυπα. Κάποια σήμερα δεν έχουν γεράσει τόσο καλά, αλλά στην εποχή τους ήταν πολύ σημαντικά. Ο Αρκάς ήταν τεράστια επιρροή. Είχα πολλά κόμικς του στο σπίτι. Όλο αυτό το σεξουαλικό και παράλογο χιούμορ ήταν για ένα παιδί 15 ετών ένα τεράστιο σχολείο. Μεγάλη επιρροή ήταν και ο Αστερίξ με τον Οβελίξ. Νομίζω ότι υποτιμάμε πόσο αστείες ήταν αυτές οι ιστορίες, πέρα από τον κόσμο και τους χαρακτήρες τους. Τότε δεν υπήρχε ίντερνετ και αυτά τα πράγματα ήταν πολύ σημαντικά. Μετά ήρθαν οι «Δύο Ξένοι», ίσως η καλύτερη ελληνική κωμική σειρά, και τα «Φιλαράκια». Αναρωτιέμαι συχνά γιατί σήμερα δεν έχουμε σειρές με ατάκες που μένουν όπως οι «Δύο Ξένοι» ή το «Ευτυχισμένοι μαζί». Νομίζω ότι φταίει η έλλειψη ρίσκου. Οι άνθρωποι γράφουν περισσότερο πάνω σε αντιδράσεις, γκριμάτσες και καταστάσεις και λιγότερο πάνω στην ίδια την ατάκα. Η ελληνική τηλεοπτική κωμωδία έχει κάπως παγιωθεί έτσι. Ο Γιώργος Καπουτζίδης, νομίζω, ήταν ο τελευταίος μεγάλος writer κωμωδίας.

q Στο ιδανικό μου σύμπαν θα έγραφα σενάρια για ταινίες και σειρές, θα έκανα δικά μου πρότζεκτ και δεν θα υπήρχαν social media. Δεν είμαι φτιαγμένος γι’ αυτό. Άλλοι το κάνουν καλύτερα, έχουν περισσότερα αποτελέσματα και λέω «γαμώ, μπράβο τους». Εγώ απλώς θα ήθελα να μπορώ να δουλεύω σε ένα άλλο επίπεδο του επαγγέλματός μου. Bullying, πάντως, έχω δεχτεί. Ποιος δεν έχει; Στο σχολείο, εννοείται. Είχα βέβαια την τύχη να είμαι μεγαλόσωμος τύπος όλη μου τη ζωή, κάτι που μειώνει κάπως τις πιθανότητες να σε βάλει κάποιος εύκολα στο στόχαστρο. Αλλά πάντα θα υπάρχει κάποιος που δεν το υπολογίζει αυτό. Μέχρι το σχολείο θα έλεγα ότι το έζησα περισσότερο ως σωματικό bullying. Μετά, κυρίως λεκτικό. Λεκτικό bullying έχουμε δεχτεί όλοι, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Κάνω ψυχοθεραπεία περίπου δέκα χρόνια, με διαλείμματα. Μεγάλωσα σε μια μικρή επαρχιακή πόλη και υπήρχε το κλασικό στίγμα ότι αν πας σε ψυχολόγο είσαι τρελός, ότι παραδέχεσαι πως έχεις αποτύχει ως άνθρωπος και έχεις πρόβλημα. Έπρεπε να βγάλω από το κεφάλι μου αυτές τις φωνές και να δοκιμάσω. Με βοήθησε πάρα πολύ. Έμαθα να βλέπω τον κόσμο, τη συμπεριφορά και τα συναισθήματά μου από διαφορετική οπτική. Απέκτησα, όπως το λέω, «ψυχολογική σκέψη»: γιατί κάνω κάτι, τι σημαίνει, από πού προέρχεται ένα συναίσθημα. Δεν είναι εύκολο να ξεκινήσεις, ούτε είναι βέβαιο ότι θα σου πάει καλά από την αρχή. Μπορεί μάλιστα κάποια πράγματα να γίνουν χειρότερα προτού γίνουν καλύτερα. Αλλά υπάρχουν πράγματα που δεν μπορείς να ξεμπερδέψεις μόνος σου. Και κάποιες ψυχολογικές δυσκολίες έχουν και βιοχημική διάσταση. Δεν λύνονται όλα απλώς επειδή ξεκουράστηκες ή επειδή έλυσες ένα πρόβλημα. Κάποιοι άνθρωποι χρειάζονται συγκεκριμένη θεραπεία ή φαρμακευτική αγωγή. Η βοήθεια ενός ειδικού μπορεί να είναι πολύ σημαντική.

q Δεν έχω πλέον πολύ μεγάλους φόβους. Έχω δουλέψει αρκετά με τον εαυτό μου ώστε να μη με κυβερνούν καταστροφικές σκέψεις. Δεν ξυπνάω κάθε μέρα σκεπτόμενος «τι θα γίνει αν πεθάνει αυτός;», «τι θα γίνει αν χάσω τον πατέρα μου;». Αν έχω ένα σύμπτωμα, δεν σκέφτομαι αμέσως το χειρότερο. Μέχρι να μου πει ο γιατρός ότι είναι κάτι σοβαρό, θεωρώ ότι δεν είναι. Μπορεί να έχει και μια δόση άρνησης αυτό, αλλά προτιμώ να μη ζω περιμένοντας κάθε μέρα μια καταστροφή.

Δεν χρειάζεται να είσαι ο τύπος που βρίσκεται διαρκώς στο επίκεντρο, που λέει συνέχεια αστεία ή είναι η ψυχή της παρέας για να γίνεις κωμικός. q Δεν πιστεύω στον Θεό. Από όσα ξέρω για το σύμπαν και από όσα έχω διαβάσει, μου φαίνεται πιο λογική η ιδέα της τυχαιότητας παρά η ύπαρξη μιας οντότητας που δημιούργησε τα πάντα. Το σημαντικότερο πράγμα Ξέρω πολλούς στη ζωή είναι για μένα η ψυχική ηρεμία και, προφανώς, η σωματική υγεία. Μπορεί αντικειμενικά όλα να πολύ πετυχημένους είναι καλά κι εσύ να νιώθεις χάλια. Η ψυχική ηρεμία είναι κάτι πολύ προσωπικό. Ο δικός μου δείκτης είναι απλός: όταν βάζω το κεφάλι στο μαξιλάρι, μπορώ να κοιμηθώ χωρίς ένα εκατομμύριο σκέψεις; Χρειάζομαι κωμικούς που, ως την τηλεόραση ανοιχτή για να μη σκέφτομαι; Είτε ζεις με 500 είτε με 5.000 ευρώ τον μήνα, είτε είσαι μόνος άνθρωποι, δεν είναι είτε με έναν σύντροφο, το ερώτημα είναι αν μπορείς να είσαι ήρεμος μέσα στη μέρα. Όλα τα υπόλοιπα είναι συνθήκες που προσπαθείς να διαμορφώσεις για να φτάσεις εκεί. Δεν πιστεύω ότι η ζωή έχει ένα κεντρικό καθόλου έτσι. q Όσο μεγαλώνω, η εμφάνιση με ενδιαφέρει λιγότερο. Η σωματική έλξη εξακολουθεί να είναι απαραί-

τητη, αλλά συνδέεται πολύ με την πνευματική έλξη. Αν μου αρέσεις ως άνθρωπος, γίνεσαι και πιο όμορφος στα μάτια μου. Υπάρχουν πράγματα που απλώς «κουμπώνουν». Με τόση υπερδιέγερση και τόσα ερεθίσματα, είναι δύσκολο ένας άνθρωπος να σε κάνει να ξεχάσεις όλα τα υπόλοιπα. Όταν όμως συμβεί, μπορεί να είναι ο τρόπος που μιλάει, που κινείται, που κοιμάται, συνολικά η παρουσία του. Ένα πολύ σημαντικό πράγμα για μένα είναι η κατανόηση. Με τη σύντροφό μου σήμερα υπάρχει κάτι που δεν ήξερα ότι μου έλειπε: ο άλλος άνθρωπος καταλαβαίνει τι σημαίνει να δουλεύεις δημιουργικά. Καταλαβαίνει τις κρίσεις δημιουργικότητας, τον τρόπο που συνεργάζεσαι με ανθρώπους, την ψυχολογία πριν και μετά από μια ζωντανή εμφάνιση. Αυτά είναι πολύ δύσκολο να τα εξηγήσεις σε κάποιον που δεν τα έχει ζήσει. Είναι η πρώτη φορά που είμαι με έναν άνθρωπο που δουλεύει επίσης σε δημιουργικό πεδίο. Είμαστε τυχεροί γιατί ο ένας ενδιαφέρεται πολύ για τη δουλειά του άλλου και μας αρέσει. Και γνωριστήκαμε μέσω social media.

ΙNFO

Ο Θωμάς Ζάμπρας παρουσιάζει στη LiFO μια εβδομαδιαία στήλη με τίτλο «Άλλο ένα πόντκαστ».

42

LiFO

νόημα, και μου αρέσει αυτό. Πολλοί άνθρωποι ψάχνουν μια μεγάλη απάντηση, μια ηθική, μια κατεύθυνση, και απογοητεύονται όταν καταλαβαίνουν ότι ίσως δεν υπάρχει. Εγώ βρίσκω αισιόδοξη την αντίθετη σκέψη: αν δεν υπάρχει ένα νόημα δοσμένο από τον Θεό ή από το σύμπαν, τότε οποιοδήποτε επιλέξεις εσύ είναι έγκυρο. Δεν υπάρχει μια απόλυτη αλήθεια με την οποία να συγκρίνεις τη δική σου ζωή και να σου πει ότι κάνεις λάθος. Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

10.09.26

908

44

THE WEEK ΠΕΡΦΟΡΜΑΝΣ

A Man To Pet Presents: Pet Studio Ο A Man To Pet στήνει στο Κλακάζ το Pet Studio, μια κουίρ βραδιά που μπλέκει βαριετέ, freak show και πάρτι σε ένα απρόβλεπτο σκηνικό. Guest performers συμπληρώνουν τη βραδιά, ενώ ο Summer Lovers αναλαμβάνει τα decks με ντίσκο, ποπ και χορευτικές επιλογές. 11/9, 21:00, Κλακάζ, Αβραμιώτου 6-8, Μοναστηράκι, είσοδος: 10 ευρώ

Όσα ξεκινάνε αυτή την εβδομάδα

46

ΣΙΝΕΜΑ Οι νέες ταινίες της εβδομάδας

48

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μια μεγάλη αρχή για τη νέα σεζόν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

LiFO 10.09.26

43

the week

στη σκιά της ιστορίας. Η Μαρίνα Βρόντη μετατρέπει τον αρχικό μονόλογο σε ένα πολυφωνικό ποιητικό σύνολο γύρω από τη μνήμη, την ταυτότητα και τους κοινωνικούς περιορισμούς μιας εποχής. 16/9, 21:00, Δίπυλον, Καλογήρου Σαμουήλ & Διπύλου, Ψυρρή, είσοδος: 10-15 ευρώ

6 ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ Dub Inc

Οι Dub Inc μάς επισκέπτονται ξανά με τον χαρακτηριστικό συνδυασμό reggae, dub, dancehall και world music που τους έχει καθιερώσει ως ένα από τα σημαντικότερα γκρουπ της γαλλικής reggae σκηνής. Με τις φωνές των Bouchkour και Komlan και τη γνωστή εκρηκτική live ενέργειά τους, έρχονται για μια βραδιά γεμάτη ρυθμό και πολυπολιτισμικότητα. 12/9, 20:00, Gagarin 205, Λιοσίων 205, Αθήνα, είσοδος: από 25 ευρώ

STOEP TH S PR ES

CLUBBING Slam! Season Opening

10-16 σεπ τε μ β ρ ιου 20 26

1 ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ IAMX Στο σκοτεινό, θεατρικό σύμπαν του Chris Corner, το darkwave και το synthpop συναντούν την industrial ηλεκτρονική και την ένταση του alternative rock για ακόμη μια φορά στην Αθήνα. Μια εμφάνιση που υπόσχεται αισθησιασμό, δραματικότητα και την ιδιαίτερη οπτικοακουστική αισθητική που χαρακτηρίζει το πρότζεκτ εδώ και δύο δεκαετίες.

βρετανική σκηνή με διαφορετικές γενιές του σύγχρονου ελληνικού ραπ. 11/9, 19:00, ΟΑΚΑ, λεωφ. Ολυμπιονίκη Σπύρου Λούη 1, Μαρούσι, είσοδος: από 45 ευρώ

4 CLUBBING Pan-Pot

2 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Korea - Greece 65th Anniversary Modern Art Invitational Exhibition

LiFO

11/9, 21:00, Bolivar Beach Bar, Ακτή του Ήλιου, Άλιμος, είσοδος: από 20 ευρώ

8 ΦΕΣΤΙΒΑΛ Τeletech Athens 2026

Το Teletech έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, μεταφέροντας στο Universe τον γρήγορο και ακραία ενεργητικό ήχο που το έχει κάνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα brands της νέας hard techno σκηνής. Στο lineup συναντάμε τους Vieze Asbak, Onlynumbers, AZYR, SHANIXX, Até και Salin, σε μια βραδιά με hard techno, trance και rave εντάσεις.

Με αφορμή τα 65 χρόνια διπλωματικών σχέσεων Ελλάδας και Κορέας, η έκθεση «In search of the dream of peace and love» παρουσιάζει 194 έργα σύγχρονων Κορεατών καλλιτεχνών μαζί με έργα Ελλήνων δημιουργών. Ζωγραφική και διαφορετικές εικαστικές πρακτικές συνθέτουν μια συνάντηση αφιερωμένη στη φιλία και την πολιτιστική ανταλλαγή.

Οι Pan-Pot επιστρέφουν στην Αθήνα για μια μεγάλη open-air βραδιά δίπλα στη θάλασσα. Το βερολινέζικο δίδυμο, από τα πιο σταθερά ονόματα του σύγχρονου τέκνο, φέρνει στο Bolivar τον χαρακτηριστικό συνδυασμό δυναμικών grooves, μίνιμαλ αισθητικής και σκοτεινής έντασης, με τους Steve Sai b2b Steph να συμπληρώνουν το lineup.

Έως 14/9, Κέντρο Τεχνών Δήμου Αθηναίων, Βασ. Σοφίας, Πάρκο Ελευθερίας, Τρ.-Παρ. 11:0019:00, Σάβ.-Κυρ. 10:00-15:00.

12/9, 21:00, Bolivar Beach Bar, λεωφ. Ποσειδώνος, Ακτή του Ήλιου, Άλιμος, είσοδος: από 20 ευρώ

9 CLUBBING ACN

5 ΘΕΑΤΡΟ Αγγέλικα Νίκλη Σολωμού, η Διάφανη

Το ACN φιλοξενεί τον Dauwd στα decks του, παραγωγό με κυκλοφορίες στη Ninja Tune και ήχο που κινείται ανάμεσα σε lo-fi house, τέκνο και πιο λεπτοδουλεμένες ηλεκτρονικές υφές. Μαζί του οι Ayshel και IOANNES, σε μια βραδιά που δίνει έμφαση στα βαθιά grooves και τη σκοτεινή ατμόσφαιρα.

3 ΦΕΣΤΙΒΑΛ Off The Hook Festival 2026

44

Ο Massano έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα του melodic techno, με ήχο που βασίζεται σε υπνωτικά grooves, δυναμικά builds και μεγάλες μελωδικές κορυφώσεις. Στο Bolivar x Blend πλαισιώνεται από τους Nick Devon, Maria Papidaki και Steph.

12/9, 21:00, Romantso, Αναξαγόρα 3-5, Αθήνα, είσοδος: 12 ευρώ

13/9, 21:00, Death Disco, Ωγύγου 16, Ψυρρή, είσοδος: από 22 ευρώ

απο τη μαρια παππα

Το Slam! ανοίγει τη νέα σεζόν με την 35η διοργάνωσή του και καλεσμένο τον Βερολινέζο Olsvangèr, έναν από τους πιο ενδιαφέροντες DJs της σύγχρονης χάουζ σκηνής. Μαζί του οι ClubKid, K.atou, .Fro. και Bête Noire, σε δύο stages που κινούνται από euphoric house και acid μέχρι πιο γρήγορο, ιδρωμένο κλαμπ ήχο.

7 CLUBBING Massano

Ο Skepta είναι ο μεγάλος headliner του φετινού Off The Hook και φέρνει στο ΟΑΚΑ τον ήχο που τον έκανε μία από τις καθοριστικές μορφές του βρετανικού grime. Στο lineup συμμετέχουν επίσης οι Toquel, Εθισμός, Vlospa, Gxhan και Lunar, συνδέοντας τη

Η παράσταση του Περικλή Μοσχολιδάκη φέρνει στο προσκήνιο την Αγγελική Νίκλη, μητέρα του Διονύσιου Σολωμού, μια γυναικεία μορφή που έμεινε

11/9, 23:00, Universe Athens, λεωφ. Κηφισού 87, Αιγάλεω, είσοδος: από 35 ευρώ

11/9, 23:00, Astron, Κωνσταντινουπόλεως 121, Αθήνα, είσοδος: 15 ευρώ

10.09.26

10 ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ Model/Actriz Οι Model/Actriz φέρνουν στο An Club την εκρηκτική τους εκδοχή του σύγχρονου noise rock, εκεί όπου το post-punk συναντά την club ένταση και την performance art. Με τον Cole Haden σε διαρκή κίνηση και το νέο άλμπουμ «Pirouette» στις αποσκευές τους, υπόσχονται μία από τις πιο σωματικές μουσικές εμπειρίες της σεζόν.

ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ

the week

EKΔΗΛΩΣΕΙΣ

Kosheen Μια συναυλία-γιορτή για τα 25 χρόνια του «Hide U» και του εμβληματικού ντεμπούτου τους «Resist». Με τη Sian Evans στα φωνητικά, οι Kosheen θα ξαναφέρουν στη σκηνή τον χαρακτηριστικό συνδυασμό drum’n’bass, breakbeat, trip-hop και ηλεκτρονικού rock που τους καθιέρωσε στις αρχές των ’00s. 13/9, 20:00, ΠΛΥΦΑ, Κορυτσάς 39, Βοτανικός, είσοδος: από 25 ευρώ

15/9, 20:30, An Club, Σολωμού 13-15, Εξάρχεια, είσοδος: από 20 ευρώ

11 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Juxtapositions Η ομαδική έκθεση «Juxtapositions», σε επιμέλεια της Ρανίν Χαϊδή, φέρνει σε διάλογο διαφορετικές καλλιτεχνικές πρακτικές, μέσα και τρόπους σκέψης. Κάθε θεματική προσεγγίζεται από δύο δημιουργούς με διαφορετική εικαστική γλώσσα, δημιουργώντας δίπτυχα που βασίζονται στην αντίθεση, την απόσταση αλλά και στις απροσδόκητες συνδέσεις μεταξύ των έργων.

ΦΕΣΤΙΒΑΛ Rock Hard Festival 2026

11/9-31/12, Pirée, Κάστορος 78, Πειραιάς

12 ΠΑΡΤΙ Huntrix Back to the School Party Ένα K-pop πάρτι εμπνευσμένο από το φιλμ κινουμένων σχεδίων του Netflix K-pop Demon Hunters. Το πρόγραμμα συνδυάζει χορογραφίες, παιχνίδια, meet & greet και K-pop hits, ενώ ο Αργύρης Ναστόπουλος κλείνει τη βραδιά με ένα disco-pop DJ set. 11/9, 21:00, Δημοτικό Αμφιθέατρο «Θανάσης Βέγγος», Πελοποννήσου 173, Κορυδαλλός, είσοδος: από 10 ευρώ

Το Rock Hard Festival πραγματοποιεί τη δεύτερη αθηναϊκή του διοργάνωση με δύο ημέρες αφιερωμένες στο heavy και power metal. Στο φετινό line-up ξεχωρίζουν οι Stratovarius, Angra με τον Kiko Loureiro για τα 30 χρόνια του «Holy Land», Primordial, Blaze Bayley και Dirkschneider, μαζί με αρκετά ακόμη ονόματα της διεθνούς και ελληνικής σκηνής. 11-12/9, 17:30, Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, Πειραιώς 100, Γκάζι, είσοδος: από 67 ευρώ

13 ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ Allah-Las Οι Allah-Las επιστρέφουν στην Αθήνα με τον χαρακτηριστικό, ηλιόλουστο ψυχεδελικό τους ήχο, ένα μείγμα από garage, surf rock, folk και ’60s αναφορές που μοιάζει να έρχεται κατευθείαν από την Καλιφόρνια. Στο Gazarte θα παρουσιάσουν τραγούδια από ολόκληρη τη διαδρομή τους, με opening act τους Noda & The Pappas.

14/9, 21:30, Gazarte Ground Stage, Βουτάδων 32-34, Γκάζι, είσοδος: από 29 ευρώ

LiFO 10.09.26

45

Σινεμά

απο toν θοδωρη κουτσογιαννοπουλο

Hope

πλάκα, οι σκηνές δράσης τα σπάνε με μουσικά κρεσέντι, σπρινταρίσματα της κάμερας και σπινιαρίσματα χωρίς τέλος, αλλά η σοβαρή υπόθεση μέσα στην ταινία μένει ξεκρέμαστη, σαν τηλεοπτικό cliffhanger βγαλμένο από άλλο ανέκδοτο.

Η μαεστρία του Να περιορίζεται σε ψυχαγωγικές επιδόσεις, υψηλής ποιότητας μεν αλλά μονότονες. ΣΥΝΟΨΗ: Οι κάτοικοι μιας απομακρυσμένης παρα-

θαλάσσιας κωμόπολης πρέπει να υπερασπιστούν την κοινότητά τους απέναντι σε ένα μυστηριώδες πλάσμα, όταν οι δασικές πυρκαγιές διακόπτουν κάθε επικοινωνία με τον έξω κόσμο. Αυτό που ξεκινά ως αίνιγμα κλιμακώνεται μέσα από ανθρώπινες συγκρούσεις και καταλήγει σε μια περιπέτεια συμπαντικών διαστάσεων.

Σ

Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο Κακό

46

LiFO

αν τρελό φορτηγό χιούμορ και φρίκης, το Hope συγκρούεται πλαγιομετωπικά με εξωγήινους, ξεκινώντας ξέφρενα με κωμικότατη δράση, συνεχίζοντας με ξεφούσκωτη πλοκή και καταλήγοντας σε WTF φινάλε με ανταγωνιστικά aliens βασιλικής στόφας από τον πλανήτη Γκέρτου, που ενσαρκώνουν ο Μάικλ Φασμπέντερ, η Αλίσια Βικάντερ και η Τέιλορ Ράσελ! Ένα ολόκληρο χωριό δεν δίνει σημασία στα σημεία, και τα τέρατα καραδοκούν, σε μια απομακρυσμένη, παραθαλάσσια περιοχή στην Κορέα. Ε, λοιπόν, η αδιαφορία πληρώνεται και η απερισκεψία τιμωρείται με τον χειρότερο πιθανό και απίθανο τρόπο στο Hope, τη μεγαλεπήβολη, φιλόδοξη, πολυρρυθμική, άνιση επιστροφή του Χονγκ-τζιν Να σχεδόν μια δεκαετία μετά το στιβαρό Wailing. Με συμμετοχή στο επίσημο διαγωνιστικό του 79ου Φεστιβάλ Καννών, το horror επιστημονικής φαντασίας, ένα είδος εντελώς ασυνήθιστο στην ιστορία του θεσμού, και σίγουρα πιο εύκολο να επιλεγεί αν δεν προέρχεται από την αμερικανική παραγωγή, ξύπνησε τις βυθισμένες στους κοινωνικούς προβληματισμούς και τα βαριά θέματα Κάννες, με μια περιπέτεια υπερκινητική και διασκεδαστική, τουλάχιστον

στο πρώτο μισό, εκεί που κάνουμε 45 λεπτά να δούμε κι εμείς τι είναι αυτό που σαρώνει τα πάντα στο πέρασμά του από το κορεατικό λιμανάκι, ξεκοιλιάζει τις αγελάδες, τους ταύρους και τις αρκούδες, εκσφενδονίζει βαριά αντικείμενα σαν να είναι φτερά στον άνεμο και αιματοκυλίζει όσους μάταια προσπαθούν να το ξεπαστρέψουν, με δεδομένο πως μόνο ένας κατατρομαγμένος αστυνομικός βρίσκεται σε βάρδια, και ευτυχώς μια ατρόμητη συνάδελφός του έρχεται για βοήθεια οπλισμένη μέχρι το κόκαλο, βρίζοντας και πυροβολώντας μια άγνωστης ταυτότητας, ταχύτατη και μαλλιαρή, απέθαντη οντότητα. Κι ενώ νομίζουμε πως ο εχθρός είναι ένας, ο Κορεάτης σκηνοθέτης που προετοίμαζε σαν επτασφράγιστο μυστικό το Hope του –το έχει γυρίσει εδώ και δυο χρόνια– μετατοπίζει τη δράση στα ψηλά βουνά και τα ρημαγμένα (θα δείτε γιατί) λαγκάδια, προϋπαντώντας μια πιθανότατη συνέχεια που περισσότερη σχέση έχει με οραματικό Άβαταρ, παρά με τα ad hoc Σαγόνια του επίγειου Καρχαρία. Η μαεστρία του Να περιορίζεται σε ψυχαγωγικές επιδόσεις, υψηλής ποιότητας μεν αλλά μονότονες. Βάζει μπουφόνικους τύπους, καλοπροαίρετους γκαφατζήδες που ισοφαρίζουν την αφέλεια με το θάρρος τους, ιδρώνουν και ξεφυσούν στη θέα μιας τερατόμορφης απειλής (μια από αυτές έχει κόκκινα μάτια και εξογκώματα, παραπέμποντας στο Wailing) να κυνηγούν το κακό που δεν κατάφεραν να προλάβουν και να τρέχουν ιλιγγιωδώς μήπως και βρουν μια άκρη στο μυστήριο – και βέβαια να σώσουν τον εαυτό τους. Έχει

INFO HOPE

VILLAGE RENTI 4,10,13 - VILLAGE RENTI 7 - VILLAGE MALL 6 - VILLAGE PAGRATI 3 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 4 VILLAGE GLYFADA 3 - ΝΑΝΑ CINEMAX 6 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 2, ΘΕΡΙΝΟ - ΑΘΗΝΑΙΟΝ 1,3 - ΑΙΓΛΗ 2 - ΑΡΙΑΝ ΘΕΡΙΝΟ - ΔΑΝΑΟΣ 2 - ΛΑΟΥΡΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΦΙΛΟΘΕΗ ΘΕΡΙΝΟ - CINOBO ΜΑΣΚΩΤ ΘΕΡΙΝΟ - CINE ΠΑΝΘΕΩΝ ΑΓΙΑ ΒΑΡΒΑΡΑ ΘΕΡΙΝΟ

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ:

Χονγκ-τζιν Να ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟYΝ:

Χουάνγκ Τζουνγκ Μιν, Ζο Ιν-σουνγκ, Μάικλ Φασμπέντερ, Αλίσια Βικάντερ

The Match ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Χουάν Καμπράλ, Σαντιάγο Φράνκο ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Γκάρι Λίνεκερ, Χόρχε Βαλντά-

νο, Πίτερ Σίλτον, Όσκαρ Ρουγκέρι, Τζον Μπαρνς, Ρικάρντο Τζούστι, Χόρχε Μπουρουτσάγα, Χούλιο Ολαρτικοετσέα ΣΥΝΟΨΗ: Σαράντα χρόνια μετά τη θρυλική αναμέ-

τρηση Αργεντινής - Αγγλίας στο Μουντιάλ του 1986, επιστρέφουμε σε μία από τις πιο συγκλονιστικές στιγμές στην ιστορία του αθλητισμού. Είκοσι χρόνια μετά τον προβληματικό αγώνα του 1966 και μόλις τέσσερα μετά τη σύρραξη στα Φόκλαντ, ένας πόλεμος, ένας ημιτελικός, δυο τέρματα του Μαραντόνα, ένα παράνομο κι ένα θεσπέσιο. ΤΟ ματς του 1986, και σίγουρα από τα πιο αξιομνημόνευτα όλων των εποχών, δεν ήταν απλώς ένας κρίσιμος αγώνας μεταξύ Αργεντινής και Αγγλίας για τον τίτλο που τελικά έσφιξε στα χέρια της η ομάδα του Κάρλος Μπιλάρδο, νικώντας τη Γερμανία στον τελικό, αλλά μια σοβαρή υπόθεση γοήτρου και υπερηφάνειας, ένα πολιτικό και αθλητικό ξεκαθάρισμα

10.09.26

ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ λογαριασμών που κρατούσαν αιώνες και, όπως φάνηκε και από το πρόσφατο Μουντιάλ με την τιμωρία που επιβλήθηκε στην Εθνική Αργεντινής για την ντροπιαστική συμπεριφορά της με την ανάρτηση του πανό για τις Μαλβίνες, διαρκεί ακόμη. Σαράντα χρόνια μετά το ντέρμπι στο καυτό Μεξικό, Λίνεκερ, Μπαρνς, Μπουρουτσάγκα, Βαλντάνο, Ρουτζέρι, Σίλτον, Τζιούστι και Ολαρτικοετσέα κάθονται μονοιασμένοι και συζητούν με χιούμορ και οξυδέρκεια τι έγινε τότε, διατυπώνοντας τις απόψεις τους με ωριμότητα και ποικιλία, αναλύοντας τις σημαντικές φάσεις και κυρίως το «χέρι του Θεού» και το γκολ του αιώνα από τον πανούργο «κάπτεν». Με ενδιαφέρουσα, «σπαστή» δομή και αναπόφευκτη έμφαση στο φαινόμενο Μαραντόνα, το ντοκιμαντέρ των Καμπράλ και Φράνκο που έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο 79ο Φεστιβάλ Καννών πιάνει την πολιτιστική διάσταση και το ιστορικό υπόβαθρο της μακράς έντασης, το πριν και το μετά μιας συναρπαστικής αναμέτρησης, με λεπτομέρειες που μας διέφυγαν και υποσημειώσεις που αξίζει να φωτιστούν. Ενώ νομίζουμε πως έχουμε εξαντλήσει το θέμα, υπάρχουν ακόμη εκκρεμότητες και αποκλίσεις προς συζήτηση. ΑΙΓΛΗ CINEMA ΘΕΡΙΝΟ - ΔΑΝΑΟΣ 1 - ΔΙΑΝΑ - STUDIO NEW STAR - ΦΙΛΟΘΕΗ ΘΕΡΙΝΟ

Υπόθεση 137 DOSSIER 137

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Ντομινίκ Μολ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Λεά Ντρικέρ, Ζονατάν

Τερνμπόλ ΣΥΝΟΨΗ: Mια αστυνομικός που ψάχνει την αλήθεια

βρίσκεται αντιμέτωπη με τους συναδέλφους της και με την ίδια της τη συνείδηση, στο συγκλονιστικό αστυνομικό θρίλερ του Ντομινίκ Μολ, που βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα του Δεκεμβρίου του 2018. Στην Υπόθεση 137, που διαγωνίστηκε για τον Χρυσό Φοίνικα στο 78ο Φεστιβάλ Καννών, ένας αστυνομικός πυροβολεί με σφαίρες καουτσούκ και τραυματίζει σοβαρά έναν διαδηλωτή του κινήματος των Κίτρινων Γιλέκων και η επιθεωρήτρια Στεφανί Μπερτράν, γνωστή της μητέρας του θύματος, όπως αποδεικνύεται στη συνέχεια, εξετάζει ενδελεχώς και αμφίπλευρα τα πρακτικά και τα δεδομένα, δεχόμενη πίεση από το Σώμα που ούτως ή άλλως αμφισβητείται σφοδρά από τον κοινωνικό ιστό – συχνά υπενθυμίζοντας στους συναδέλφους της πως κι εκείνη είναι αστυνομικός, αν και επιφορτισμένη με μια άχαρη αποστολή. Με την τυπικά σοβαρή, κλινικά αυστηρή προσέγγισή του, ο Γερμανο-γάλλος σκηνοθέτης Ντομινίκ Μολ στεγνώνει το συναίσθημα σε μια γραφειοκρατική πλοκή κυρίως ανακριτικής διαδικασίας που, σημειωτέον, βασίζεται σε αληθινό γεγονός, και μόνο η Λεά Ντρικέρ, που ήταν υποψήφια για τα Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου και τιμήθηκε με Σεζάρ Α' ρόλου για τη στιβαρή ερμηνεία της, ισορροπεί το προγραμματικό καθήκον με υπόγεια συμπόνια. ΝΑΝΑ CINEMAX 4 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX ΘΕΡΙΝΟ - ΕΛΛΗΝΙΣ CINEMAX ΘΕΡΙΝΟ - ΚΟΡΑΛΛΙ CINEMAX ΘΕΡΙΝΟ ΑΘΗΝΑΙΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΙΓΛΗ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΙΓΛΗ CINEMA ΘΕΡΙΝΟ - ΑΜΥΝΤΑΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΒΑΡΚΙΖΑ 3 ΘΕΡΙΝΗ - CINE ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΡΙΝΟ - ΦΙΛΟΘΕΗ ΘΕΡΙΝΟ ΦΛΕΡΥ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΡΤΕΜΙΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΓΕΡΑΚΑΣ ΘΕΡΙΝΟ

Oasis: Don’t look back in anger ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Γουίλ Λάβλεϊς, Ντίλαν Σάδερν ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Λίαμ Γκάλαχερ, Νόελ

Γκάλαχερ ΣΥΝΟΨΗ: H μετεωρική άνοδος του συγκροτήματος

μέσω σπάνιων γυρισμάτων και ιστοριών που δεν έχουν ειπωθεί, με αφορμή την επανένωση των μελών του για το Oasis Live 25, που αφηγούνται το ταξίδι τους από τους δρόμους του Μάντσεστερ μέχρι την παγκόσμια φήμη. Μετά τον διαβόητο καβγά τους για ασήμαντη αφορμή πριν από μια συναυλία στη Γαλλία και τη ρήξη των προβληματικών τους σχέσεων, ο Νόελ που δεν συγχωρεί και ο Λίαμ που αδιαφορεί επιδεικτικά για το αν ο Νόελ δεν συγχωρεί πέρυσι θυμήθηκαν να τα ξαναφτιάξουν, μετά από δεκαέξι χρόνια φαινομενικά αμετάκλητης σιωπής. Όπως και στο σύμπαν των υπερηρώων, έτσι και στο αιωνίως εφηβικό, ανεξαρτήτως ηλικίας, τσίρκο του ροκ εν ρολ, καμία διαφορά δεν μένει αγεφύρωτη και τίποτε δεν τελειώνει οριστικά, και η sold out τουρνέ που ακολούθησε απέδειξε πως ο κόσμος μπορεί να κρυφογελάει με τα καμώματα των καβγατζήδων με το ιρλανδικό αίμα ή και να γουστάρει το αλήτικο beef τους, αλλά βασικά αγαπά χωρίς όρια τα δυο πρώτα τους άλμπουμ και πεθύμησε πολύ να τους ξαναδεί πάνω στη σκηνή. Θυμάμαι κι εγώ, ως συντάκτης του «Ποπ και Ροκ» κάπου στα μακρινά ’90s, να επιλέγω τους Blur στο κλασικό δίλημμα, όχι για κανέναν άλλο λόγο αλλά γιατί έβρισκα πως το θεατρινίστικο της υπόθεσης είναι πιο στημένο και από το ευχάριστο στο αυτί, αλλά προφανώς υπολογισμένο, υβρίδιο Beatles με U2, μουσικά μιλώντας. Μικρή σημασία έχουν οι αναλύσεις πάνω σε λεπτομέρειες και αναφορές: οι Oasis, μία από τις πιο ευπώλητες μπάντες στη βρετανική ιστορία και όχι μόνο, δεν καυχιούνται για επιδραστικό νέο υλικό, αλλά παίζουν τα παλιά σαν να μην πέρασε μια μέρα, με τον ίδιο κιθαριστικό καταιγισμό και τον μεταδοτικό παλμό του Λίαμ, ο οποίος εξακολουθεί να έχει πλάκα, και μόνος του και ως ντουέτο με τον αδελφό του που κάνει μούτρα αλλά ανακαλεί ρεφλέξ οικειότητας, αστείο συγχρονισμό και την ευδιάκριτη mancunian αιχμή. Το ντοκιμαντέρ Don’t look back in anger των Λάβλεϊς και Σάδερν κάνει φιλότιμες προσπάθειες να αναμοχλεύσει τον αρχαίο αδελφικό θυμό, γίνεται γρήγορα όμως σαφές πως ο Λίαμ και ο Νόελ όχι μόνο δεν έχουν τίποτε να χωρίσουν αλλά τα πάνε περίφημα, πάνω και κάτω από τη σκηνή, σαν φιλαράκια σε αγαπημένο οικογενειακό reunion, έτσι όπως κατέπλευσαν πιασμένοι χεράκι χεράκι στο Φεστιβάλ Βενετίας. Ο Στίβεν Νάιτ του «Peaky Blinders» έγραψε το σενάριο ώστε να επισημανθεί η επίδραση της μουσικής τους σε νεότερα παιδιά από όλον τον κόσμο και να ανακουφιστούν οι φαν: όλα θα πάνε καλά και οι Γκάλαχερ είναι μονοιασμένοι και χαρούμενοι που πλέον δεν διαφωνούν… για τα ρούχα που φοράνε. VILLAGE RENTI 3,4 - VILLAGE MALL 4,9 - ΝΑΝΑ CINEMAX 3

LiFO 10.09.26

47

φωτο: uwe stratmann

Πολιτισμός

Vollmond - Pina Bausch

Mao Fujita

Petr Popelka

Μια μεγάλη αρχή για τη νέα σεζόν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών Από τις μεγάλες ορχήστρες και τον χορό, στη σύγχρονη ελληνική σκηνή.

Η

νέα σεζόν του Μεγάρου κοιτάζει προς τη διεθνή σκηνή, φέρνοντας στην Αθήνα ορχήστρες και καλλιτέχνες που σπάνια έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε ζωντανά. Η Cleveland Orchestra (για πρώτη φορά στην Ελλάδα), το Tanztheater Wuppertal Pina Bausch, οι Wiener Symphoniker, η Ζανίν Γιάνσεν, ο Μπίλι Κόμπαμ και ένα μεγάλο αφιέρωμα στον Διονύση Σαββόπουλο βρίσκονται ανάμεσα στα highlights του νέου προγράμματος. Στις 7 Οκτωβρίου, το Quatuor Modigliani εγκαινιάζει τον κύκλο «Μπετόβεν 200», μια σειρά που θα ξεδιπλωθεί σε όλη τη διάρκεια της σεζόν, παρουσιάζοντας, μεταξύ άλλων, τα ύστερα κουαρτέτα του συνθέτη με τη συμμετοχή διαφορετικών συνόλων. Ο Οκτώβριος συνεχίζεται με ένα τριήμερο αφιερωμένο στον Γιώργο Απέργη, με αφορμή τα 80ά του γενέθλια. Από τις 9 έως τις 11 Οκτωβρίου, το Μέγαρο τιμά έναν από τους σημαντικότερους διεθνώς Έλληνες συνθέτες της εποχής μας μέσα από τρεις διαφορετικές συναυλίες: ένα ρεσιτάλ τρομπέτας με τον Μάρκο Μπλάου, ένα ρεσιτάλ βιολοντσέλου με

48

LiFO

τη Βάλερι Φριτς και μια συναυλία του Ventus Ensemble. Από τις σημαντικότερες στιγμές της σεζόν είναι αναμφίβολα η εμφάνιση της Cleveland Orchestra στις 21 Οκτωβρίου. Μία από τις κορυφαίες αμερικανικές ορχήστρες έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα υπό τον Φραντς Βέλζερ-Μεστ, τον αρχιμουσικό που συνέδεσε το όνομά του μαζί της επί 24 χρόνια. Στις 25 Οκτωβρίου, oι παγκοσμίου φήμης σολίστ Ζανίν Γιάνσεν και Ντένις Κοζούχιν συναντιούνται και πάλι στη σκηνή του Μεγάρου, ερμηνεύοντας έργα Μπετόβεν και Προκόφιεφ για βιολί και πιάνο, εκφράζοντας στο μέγιστο τη μουσική σύμπνοια που τους διακρίνει. Στις 27 Οκτωβρίου, η σπουδαία βιολονίστα και αρχιμουσικός Ελίζαμπεθ Μπλούμενστοκ, από τις σημαντικότερες εκπροσώπους της ιστορικά τεκμηριωμένης ερμηνείας, συμπράττει με την Καμεράτα - Ορχήστρα των Φίλων της Μουσικής, ερμηνεύοντας αποκλειστικά έργα Μπαχ. Συμμετέχει η υψίφωνος Μυρσίνη Μαργαρίτη και ο φλαουτίστας Ζαχαρίας Ταρπάγκος. Στο τέλος του μήνα, το κλίμα αλλάζει εντελώς. Στις 31 Οκτωβρίου, η Orchestra Popolare

La Notte della Taranta μεταφέρει στην Αθήνα την ενέργεια του Σαλέντο. Το επίσημο μουσικοχορευτικό συγκρότημα ενός από τα μεγαλύτερα φεστιβάλ παραδοσιακής μουσικής της Ευρώπης φέρνει στη σκηνή χορούς και τραγούδια της Κάτω Ιταλίας, (σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού, την ιταλική πρεσβεία και το υπουργείο Πολιτισμού της Ιταλίας). Την 1η Νοεμβρίου ο Γαλλοκαναδός πιανίστας Αλέν Λεφέβρ συναντά την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών και τον Καρλ Σεντ Κλερ σε ένα πρόγραμμα με Γκέρσουιν και Μπέρνσταϊν. Το Κοντσέρτο σε φα και η «Γαλάζια Ραψωδία» συνομιλούν με το «Slava!» και τους Συμφωνικούς Χορούς από το West Side Story, αποτυπώνοντας τον ήχο της αμερικανικής μητρόπολης (με την υποστήριξη της MOTOR OIL). Από τις 6 έως τις 9 Νοεμβρίου, το Tanztheater Wuppertal Pina Bausch φέρνει στο Μέγαρο το Vollmond (Πανσέληνος), ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα έργα της σπουδαίας Γερμανίδας χορογράφου. Είκοσι χρόνια μετά τη δημιουργία του, το έργο διατηρεί στο έπακρο όλη τη σωματική και συναισθηματική ένταση που έκανε τη γλώσσα της Μπάους να αλλάξει για πάντα τον σύγχρονο χορό. (Χορηγός: ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ) Για πέμπτη συνεχή χρονιά συνεχίζεται ο κύκλος Jazz@Megaron (Χορηγός: MOTOR OIL), με κεντρικό πρόσωπο έναν πραγματικό θρύλο: τον Μπίλι Κόμπαμ. Ο ντράμερ που συνέδεσε το όνομά του με τον Μάιλς Ντέιβις και υπήρξε καθοριστική μορφή της jazz fusion εμφανίζεται στις 14 Νοεμβρίου με το νέο του συναυλιακό πρότζεκτ «Time Machine». Μία ημέρα αργότερα, στις 15 Νοεμβρίου, ο Ανδρέας Πολυζωγόπουλος και οι συνεργάτες του παρουσιάζουν το νέο άλμπουμ

10.09.26

«Petrichor», ενώ στις 18 Νοεμβρίου έρχεται η Εκέπ Ινκουέλε με το κουαρτέτο της. Έχοντας στο ενεργητικό της συνεργασίες με προσωπικότητες όπως η Νταϊάν Ριβς και ο Ουίντον Μαρσάλις, η Ινκουέλε ανήκει στα νέα πρόσωπα που ξεχωρίζουν στη διεθνή τζαζ σκηνή. Η σειρά ολοκληρώνεται στις 21 Νοεμβρίου με την Κατερίνα Πολέμη και τον Στάθη Άννινο στο «Τοπίο μυστικό», ένα αφιέρωμα στο μουσικό σύμπαν του Διονύση Σαββόπουλου. Στις 30 Νοεμβρίου, το Μέγαρο υποδέχεται μία ακόμη μεγάλη ευρωπαϊκή ορχήστρα. Η ιστορική Συμφωνική Ορχήστρα της Βιέννης έρχεται στην Αθήνα υπό τον Τσέχο αρχιμουσικό Πετρ Ποπέλκα. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται η Πέμπτη Συμφωνία του Μάλερ, ένα από τα εμβληματικότερα συμφωνικά έργα του 20ού αιώνα, και το Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 21 του Μότσαρτ με σολίστ τον χαρισματικό νέο πιανίστα Μάο Φουτζίτα. Παράλληλα, συνεχίζονται οι μεταδόσεις MET HD Live και National Theatre Live. Από τη Metropolitan Opera θα μεταδοθούν τα «Cosi fan tutte» και «Τhe Magic Flute» του Μότσαρτ, «Macbeth» του Βέρντι, «Samson et Dalila» του Σαιν-Σανς, ενώ από το National Theatre έρχονται τα «Les Liaisons dangereuses» και «Le Misanthrope». Στις 10 και 11 Δεκεμβρίου, ο Γιώργος Πέτρου και η Καμεράτα επαναφέρουν τον «Candide» του Λέοναρντ Μπερνστάιν, μετά την ιδιαίτερα επιτυχημένη πρώτη πανελλήνια παρουσίασή του. Το χριστουγεννιάτικο πρόγραμμα ανοίγει ακόμη περισσότερο τη βεντάλια του Μεγάρου. Το Μπαλέτο της Εθνικής Όπερας της Οδησσού παρουσιάζει από τις 14 έως τις 17 Δεκεμβρίου το «Les Sylphides», ενώ από τις

18 έως τις 30 Δεκεμβρίου ακολουθεί η παγκόσμια πρεμιέρα του Γύρου του Κόσμου σε 80 Ημέρες, μιας νέας μεγάλης παραγωγής βασισμένης στο μυθιστόρημα του Ιουλίου Βερν. O Hλίας Καρελλάς επιστρέφει επίσης με τν νέα του παραγωγή, Τα Χριστούγεννα του Καραγκιόζη στον Βόρειο Πόλο, από τις 18 Δεκεμβρίου έως τις 5 Ιανουαρίου 2027. Στις 27 Δεκεμβρίου η Καμεράτα, με τον Βασίλη Χριστόπουλο και όργανα εποχής, αφιερώνει μια βραδιά στον Μότσαρτ, παρουσιάζοντας το Κοντσέρτο για κλαρινέτο, τη Συμφωνία της Πράγας και το «Exsultate, jubilate». Στις 29 και 30 Δεκεμβρίου, η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών υπό τον Στάθη Σούλη υποδέχεται την αλλαγή του χρόνου με μελωδίες από δημοφιλή μιούζικαλ, ενώ στις 4 Ιανουαρίου η Καμεράτα και ο Κορνήλιος Μιχαηλίδης περνούν τη σκυτάλη στην οικογένεια Στράους με ήχους πόλκας, εμβατηρίων και βαλς με άρωμα Βιέννης. Στις 8 και 9 Ιανουαρίου 2027, το Μέγαρο αφιερώνει δύο βραδιές στον Διονύση Σαββόπουλο, με ένα «θέατρο τραγουδιών» του Αλέξη Κυριτσόπουλου και με ένα καστ που φέρνει κοντά διαφορετικές γενιές της ελληνικής μουσικής: Φοίβος Δεληβοριάς, Χρήστος Θηβαίος, Εύη Μάζη, Πάνος Μουζουράκης, Νίκος Πορτοκάλογλου, Άγγελος Παπαδημητρίου, Μελίνα Τανάγρη, Μαρίζα Ρίζου και άλλοι συμμετέχουν στη μουσική διαδρομή, υπό τη διεύθυνση του Γιώτη Κιουρτσόγλου. Το πρόγραμμα του Μεγάρου, ωστόσο, δεν περιορίζεται στις αίθουσες συναυλιών. Το annexM παρουσιάζει από τις 8 Οκτωβρίου 2026 έως τις 31 Ιανουαρίου 2027 τη νέα sitespecific έκθεση της Δανάης Στράτου, «Αφάλες | Navels», την τελευταία έκθεση που σχεδίασε η Άννα Καφέτση, σε επιμέλεια Άλιας Τσαγκά-

Billy Cobham-Erlwein.DD

φωτο: h.j.maquet

Βασίλης Χριστόπουλος

φωτο: maria grammatikou

Janine Jansen

Candide φωτο: kaupo kikkas

Cleveland Orchestra φωτο: werner kmetitsch

Πολιτισμός

φωτο: julian dube

φωτο: dovile sermokas

ΜΈΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΉΣ

ρη. Η εγκατάσταση διερευνά τη σχέση ανθρώπου και φυσικού περιβάλλοντος μέσα από τον χρόνο, τη βαρύτητα, τη ροή του νερού και τον σεληνιακό κύκλο, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Καθώς ετοιμαζόμαστε για τις πρώτες φθινοπωρινές βόλτες στην πόλη, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών γίνεται και πάλι σημείο αναφοράς, φιλοξενώντας στη σκηνή του έργα και δημιουργίες που δεν περιορίζονται σε ένα είδος, ανοίγοντας τις πόρτες του σε όλους και προσφέροντας μια εμπειρία μουσικής, τέχνης και πολιτισμού. Quatuor Modigliani© Stéphanie Lacombe

Από τις σημαντικότερες στιγμές της σεζόν είναι αναμφίβολα η εμφάνιση της Cleveland Orchestra στις 21 Οκτωβρίου. Μία από τις κορυφαίες αμερικανικές ορχήστρες έρχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

LiFO 10.09.26

49

THE

g ood LiF O

908

Α ΦΙΕΡΩΜ Α

BACK TO SCHOOL

Ξεκινάμε τη σεζόν με νέα χόμπι, πολύ στυλ και όρεξη να μάθουμε κάτι καινούργιο. ΚΕΙΜΕΝΑ: ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ, ΦΙΛΙΩ ΡΑΓΚΟΥ, ΛΙΝΑ ΙΝΤΖΕΓΙΑΝΝΗ | ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: ΑΤΕΛΙΕ LiFO

PERSONAL

50

LiFO

SHOPPER

-

ΈΧΕΙΣ

ΓΟΎΣΤΟ

-

ΙΣΤΟΡΙΕΣ

ΑΠΟ

ΤΑ

LIDL

10.09.26

LiFO 10.09.26

51

good LiFO THE

ΕΚΠΑΙ Δ Ε Υ Σ Η

Ψηφιακά εργαλεία, νέα χόμπι, curated εμπειρίες: Πώς μαθαίνουμε τώρα Από τα ψηφιακά εργαλεία στις σχολικές και τις φοιτητικές αίθουσες στα χόμπι, τις ξένες γλώσσες και τις curated ξεναγήσεις και εμπειρίες, όλοι οι τρόποι που μαθαίνουμε κάτι καινούργιο σήμερα, σε κάθε ηλικία.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ BACK TO SCHOOL

ΑΠΟ

52

LiFO

Π

ΤΗΝ

ΙΩΑΝΝΑ

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ

ρόσφατα, μια φίλη μού έλεγε ότι παρακολουθεί στο TikTok μια Gen Z ιστορικό τέχνης η οποία επισκέπτεται μεσαιωνικά κάστρα και μοιράζεται ενδιαφέροντα ιστορικά facts με τους followers της. Οι σημερινοί τριαντάρηδες είναι ίσως η τελευταία γενιά που μπορεί να θυμηθεί τον διαχωρισμό: μάθηση στο φυσικό χαρτί, διασκέδαση και «χάζι» στο πρώιμο διαδίκτυο. Σταδιακά, οι συσκευές έγιναν σε τέτοιο βαθμό προέκταση του εαυτού μας, ώστε όχι μόνο μαθαίνουμε online (συχνά χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε), αλλά ζούμε ένα ολόκληρο, πραγματικό κομμάτι της ζωής μας. Δεν μαθαίνουμε, όμως, μόνο online, ρωτώντας την τεχνητή νοημοσύνη ή συγκεντρώνοντας αποσπασμα-

τικές πληροφορίες από τα social media. Ένα ολόκληρο σύμπαν από χόμπι, δραστηριότητες, μικρές κοινότητες και experiences εξασφαλίζει ότι υπάρχει άφθονη παροχή νέων δεξιοτήτων, αρκεί να απλώσουμε το χέρι μας (πιο μακριά από το κινητό).

Πώς μοιάζει, λοιπόν, η εκπαίδευση σήμερα; Το ψηφιακό σχολείο

Το βιβλίο μπορεί να μην πηγαίνει πουθενά, αλλά πλέον έχει καλή ψηφιακή παρέα. Μια σειρά από τεχνολογικά εργαλεία όπως διαδραστικοί πίνακες, πρόβλεψη για ελεύθερη πρόσβαση των μαθητών στην εφαρμογή Canva αλλά

και σταδιακή, πιλοτική ενσωμάτωση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης φέρνουν τη σύγχρονη εκπαίδευση σε επαφή με την πραγματικότητα εκτός της σχολικής αίθουσας και δίνουν στα παιδιά πολύτιμα skills για ένα ολοένα πιο ψηφιακό μέλλον. Αλλά και εκτός της τάξης, online εκπαιδευτικό υλικό και βοηθήματα, διαδραστικά παιχνίδια, οδηγοί και ψηφιακό φροντιστήριο φέρνουν τη μελέτη ή την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας στα μέτρα των μαθητών, που είναι πλήρως εξοικειωμένοι με την οθόνη από την πρώτη μέρα. Σε φοιτητικό επίπεδο το πράγμα «ξεφεύγει», σε ένα σύστημα όπου κάθε φοιτητής φτιάχνει μόνος του το εκπαιδευτικό του πλάνο. Οι παραδόσεις είναι μόνο η αρχή, και μετά ξεκινάει ένα «πάρτι» από explainers στο Youtube

10.09.26

Είτε το κάνουμε για τη δουλειά είτε από τον ενθουσιασμό που μας προκάλεσε κάποιο ταξίδι, το να μαθαίνουμε ξένες γλώσσες παραμένει, ευτυχώς, εξαιρετικά in. Μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις, οι ενήλικες δεν ξαναπιάνουν τα γερμανικά ή τα γαλλικά που έκαναν στο σχολείο, αλλά ξεκινούν κάτι εντελώς καινούργιο, μόνοι τους ή με παρέα. Από το ζευγάρι που ξεκίνησε ισπανικά μετά από διακοπές στη Βαρκελώνη στις τρεις φίλες που είπαν να δοκιμάσουν ιαπωνικά ή σε εκείνον τον φίλο που κάνει ευλαβικά τις ασκήσεις στο Duolingo του ενώ είναι έξω για ποτό, οι ξένες γλώσσες είναι ακόμα κάτι που αγαπάμε να μαθαίνουμε και ένας αυθεντικός τρόπος να γνωρίσουμε μια άλλη κουλτούρα χωρίς να ταξιδέψουμε.

Νέα και παλιά χόμπι

Ένα ολόκληρο σύμπαν από χόμπι, δραστηριότητες, μικρές κοινότητες και experiences εξασφαλίζει ότι υπάρχει άφθονη παροχή νέων δεξιοτήτων, αρκεί να απλώσουμε το χέρι μας (πιο μακριά από το κινητό).

Αν και δεν είναι καινούργιο σπορ, είναι σχετικά καινούργιοι (και πιο μαζικοί) οι κανόνες του. Είναι η ώρα της εβδομάδας που αφήνουμε ευχαρίστως το κινητό στην άκρη για να κάνουμε τη δραστηριότητα που προτιμάμε, από μια –πραγματικά ατελείωτη– ποικιλία επιλογών. Εργαστήρια κεραμικής, κεντήματος και πλεξίματος, workshops μαγειρικής και διακόσμησης –μια φίλη με προσκάλεσε πρόσφατα σε τρίωρο σεμινάριο art de la table–, γκρουπ για διαδραστικά παιχνίδια, ομάδες θεατρικού αυτοσχεδιασμού, μαθήματα μουσικής και χορού είναι μόνο μερικά από όσα μπορεί να σου πει ένας ενήλικας στην πόλη ότι έχει βάλει στο πρόγραμμά του τελευταία. Το διάβασμα θεωρώ ότι είναι μια κατηγορία μόνο του, αφού είναι κάτι βαθιά εκπαιδευτικό αλλά πολύ ιδιωτικό,

ωστόσο τελευταία έχει το δικό του hype στα social media με book clubs διασήμων (βλέπε Dua Lipa) αλλά και μικρές λέσχες ανάγνωσης σε διάφορες γειτονιές και πόλεις. Και βέβαια, στον πλανήτη της φυσικής άσκησης, τα αθλήματα, το γυμναστήριο και το pilates ή η yoga διανθίζονται πλέον με εμπειρίες όπως ομάδες που συνδυάζουν τρέξιμο με μια ωραία διαδρομή στην πόλη και μίνι event μετά, τα trekking groups σε λίμνες και διάσημες ορεινές διαδρομές που συνδυάζονται με συλλογή μανιταριών και τα wellness retreats όπου εμβαθύνεις στη γιόγκα ή τον διαλογισμό σε μεγαλύτερη κλίμακα από όσο επιτρέπει ένα εβδομαδιαίο μάθημα.

Ταξίδια και νέα experiences Είναι αλήθεια ότι τα ταξίδια λειτουργούν εξ ορισμού εκπαιδευτικά – ακόμα και αν δεν το προσπαθήσεις καθόλου, μαθαίνεις πράγματα για τον τρόπο ζωής, την αρχιτεκτονική και την ιστορία ενός τόπου. Ιδιαίτερα στα πρώτα, άγουρα ταξίδια που μπορεί να κάνεις ως φοιτητής, μαθαίνεις όχι μόνο πώς να επιβιώσεις σε μια ξένη πόλη αλλά και πολλά από τα πρακτικά «γύρω γύρω» που σε ξεψαρώνουν μια και καλή για το μέλλον. Πλέον, όμως, κερδίζουν έδαφος και τα experiences, δηλαδή ένα ταξίδι ή μια δραστηριότητα στην πόλη που είναι διαμορφωμένη έτσι ώστε να σου μαθαίνει κάτι καινούργιο. Από θεματικά τουρ οινογνωσίας και retreats στη φύση που περιλαμβάνουν επίσκεψη σε μποστάνια και μαγειρική με φρέσκα υλικά, σε ξεναγήσεις σε μουσεία, εκθέσεις και αρχαιολογικούς χώρους που συνοδεύονται από after event με μουσική, δείπνο ή χειροτεχνίες με βάση τις εντυπώσεις από τα εκθέματα, αυτοί είναι μερικοί από τους τρόπους με τους οποίους βγαίνουμε, ψυχαγωγούμαστε και εκπαιδευόμαστε τώρα – όλα σε ένα.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ BACK TO SCHOOL

Ξένες γλώσσες forever

ή στο TikTok και εφαρμογές που αναδιοργανώνουν τη βιβλιογραφία και τις σημειώσεις σου ή τις φιλτράρουν και συγκεντρώνουν τα βασικά συμπεράσματα. Παράλληλα, υπάρχει μια ολόκληρη online κουλτούρα με tips για μελέτη, apps για συγκέντρωση όπου βάζεις τους στόχους της ημέρας και λογοδοτείς αυστηρά, ακόμα και live chats με κάμερα όπου μπορείς να διαβάσεις με αγνώστους. Μια φοιτήτρια οδοντιατρικής στο UCLA απέκτησε εκατομμύρια ακόλουθους στο TikTok επειδή γύριζε χιουμοριστικά βιντεάκια για όλα τα βράδια της εξεταστικής που το πήγαινε σερί, διαβάζοντας μέχρι και λίγο πριν από την ώρα της εξέτασης.

good LiFO

Η διάχυση της τεχνητής νοημοσύνης σε όλους τους τομείς της σύγχρονης ζωής έκανε ακόμα πιο σαφές αυτό που οι νεότερες γενιές είχαν ήδη αρχίζει να υποψιάζονται – τα παραδοσιακά μοντέλα καριέρας κατέρρευσαν, η αγορά εργασίας αναδιοργανώθηκε πλήρως και η «συνταγή της επιτυχίας» είναι σήμερα περισσότερο από ποτέ το να ακολουθήσεις αυτό που σε εκφράζει περισσότερο. Έτσι, σχολές εκπαίδευσης και εξειδίκευσης σε τομείς με μεγάλη ζήτηση τώρα, όπως τα τουριστικά, και ακαδημίες που προσφέρουν άμεσα πρακτική άσκηση ανεβαίνουν στις προτιμήσεις των νέων ανθρώπων, ενώ παράλληλα «παίζουν» και οι παράλληλες ή δεύτερες σπουδές και τα προγράμματα επιμόρφωσης. Σύντομα εκπαιδευτικά προγράμματα (τρίμηνα ή εξάμηνα) προσφέρουν εξειδίκευση σε skills που ζητά η αγορά και ανοίγουν πόρτες σε εναλλακτικές καριέρες, ενώ summer courses ή ακόμη και δωρεάν online μαθήματα βαθαίνουν τη γνώση που ήδη έχουν οι φοιτητές ή δίνουν ένα νέο challenge και ευκαιρίες δικτύωσης σε νέους επαγγελματίες.

THE

Μια άλλη εκπαίδευση

LiFO 10.09.26

53

Public: Όλα τα σχολικά σε έναν προορισμό

Το back to school έχει πάντα μια μικρή δόση χάους. Αν είσαι γονιός, ξέρεις ότι η επιστροφή στο σχολείο δεν αρχίζει ακριβώς με το πρώτο κουδούνι, αλλά λίγο νωρίτερα, με τετράδια, μαρκαδόρους, ντοσιέ, κασετίνα, τσάντα, παγούρι, αυτοκόλλητα και αμέτρητα βιβλία για ντύσιμο. Κι αν πάλι είσαι μαθητής, ξέρεις επίσης ότι κάθε Σεπτέμβρη θα υπάρχει πάντα κάτι καινούργιο που πρέπει να προσθέσεις στη λίστα σου. Καλά νέα, αφού και φέτος μπορείς να το κάνεις πιο εύκολο, με μια βόλτα στα Public. Η φετινή καμπάνια των Public το λέει, άλλωστε, καθαρά: «Επιστροφή στην τάξη, Public και είσαι ΕΝΤΑΞΕΙ!». Γιατί όποια κι αν είναι η σχολική φάση σου και ό,τι κι αν γράφει η λίστα σου, στα Public βρίσκεις όλα όσα χρειάζεσαι για το ξεκίνημα της χρονιάς. Από χιλιάδες σχολικά είδη, τετράδια, γραφική ύλη και αξεσουάρ, μέχρι σχολικές τσάντες, είδη οργάνωσης και αγαπημένα brands, μπορείς να φτιάξεις το school kit σου όπως ακριβώς σου ταιριάζει. Και όλα αυτά είτε στα καταστήματα Public σε όλη την Ελλάδα είτε online στο public.gr. Το καλό, βέβαια, είναι ότι δεν χρειάζεται να τα κάνεις όλα μόνος σου, οπότε επειδή το back to school έχει ήδη αρκετό τρέξιμο, τα Public αναλαμβάνουν επίσης μερικά από τα πιο χρονοβόρα tasks. Αυτό σημαίνει ότι μπορείς να βρεις ή να αναζητήσεις τη σχολική λίστα του σχολείου σου, να επιλέξεις ολοκληρωμένα πακέτα σχολικών βιβλίων ανά τάξη, ενώ για το κλασικό «ποιος ντύνει τώρα όλα αυτά τα βιβλία;» υπάρχει και αντίστοιχη υπηρεσία!

Βack to school με τα Public για να βρεις όλα όσα χρειάζεσαι για τη νέα σχολική χρονιά.

Και επειδή η επιστροφή στο σχολείο δεν χρειάζεται να είναι μόνο λίστες και ψώνια, τα Public βάζουν και λίγο fun στην εξίσωση με 70 εκδηλώσεις, με παιχνίδι, δημιουργικές δραστηριότητες και στιγμές διασκέδασης για παιδιά και γονείς, σε όλο το δίκτυο των καταστημάτων τους, για να ξεκινήσει η νέα σχολική χρονιά λίγο πιο ευχάριστα.

Και το καλύτερο; Ευελιξία και στο κομμάτι των αγορών, αφού μπορείς να πληρώσεις σε 3 ή 4 άτοκες δόσεις μέσω Klarna ή Snappi, ενώ για online αγορές άνω των €25 έχεις δωρεάν μεταφορικά σε BOX NOW lockers, ώστε να παραλάβεις στον χρόνο και στο σημείο που σε εξυπηρετεί.*

Σημείωσε επίσης ότι αν είσαι μέλος του Public+, κάθε αγορά μπορεί να σου επιστρέφει € για την επόμενη, τα οποία συγκεντρώνονται στο ψηφιακό Public Wallet σου. Οπότε, το μόνο που μένει είναι να τσεκάρεις τη λίστα. Αλλά τώρα ξέρεις ακριβώς από πού να ξεκινήσεις: Επιστροφή στην τάξη, Public και είσαι ΕΝΤΑΞΕΙ! * Η προσφορά δωρεάν μεταφορικών ισχύει για online αγορές έως 20/09 και για προϊόντα που χωρούν σε lockers. Εξαιρούνται τα προϊόντα που πωλούνται από Public Partners.

54

LiFO

10.09.26

LiFO 10.09.26

55

good LiFO THE

ΜΟΔΑ & Σ Τ Υ Λ

Από το δημοτικό μέχρι το πανεπιστήμιο: Τι φοράμε όταν επιστρέφουμε στα θρανία; Από την κασετίνα πάνω στο θρανίο μέχρι το laptop στο αμφιθέατρο, κάθε ηλικία έχει τα δικά της essentials για τη νέα σχολική χρονιά.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ BACK TO SCHOOL

ΑΠΟ ΤΗ ΦΙΛΙΩ ΡΑΓΚΟΥ

56

LiFO

Υ

πήρχε πάντα μια πολύ συγκεκριμένη αγωνία πριν από την πρώτη μέρα στο σχολείο. Και όχι, δεν ήταν μόνο το αν θα ξαναδούμε τους φίλους μας ή ποια θέση θα πιάσουμε στην τάξη. Ήταν και το τι θα φορέσουμε. Κάπου στα τέλη Αυγούστου άνοιγε η ντουλάπα για το μεγάλο mental styling και μετά ερχόταν η πολυπόθητη βόλτα για τα σχολικά, με τσάντες, κασετίνες, τετράδια, μολύβια, μαρκαδόρους και στυλό σε κάθε πιθανή απόχρωση. Και φυσικά, η δύσκολη επιλογή των τετραδίων, γιατί τα εξώφυλλα έπρεπε οπωσδήποτε να είναι ακριβώς όπως τα ήθελες. Κάπως έτσι καταλάβαμε από μικροί ότι το στυλ δεν είναι απλά και μόνο ρούχα. Είναι ένας από τους πρώτους τρόπους προσωπικής έκφρασης· δοκιμάζεις trends, κρατάς ό,τι σου ταιριάζει και κάπως μέσα από αυτά αρχίζεις να καταλαβαίνεις ποιος είσαι. Και αυτό δεν περιορίζεται στην εμφάνιση. Είναι και όσα κουβαλάς, όσα έχεις πάνω στο θρανίο σου, ακόμη και ο τρόπος που έχεις φτιάξει τη γωνιά σου για διάβασμα. Στο δημοτικό, για παράδειγμα, η κασετίνα είναι ξεκάθαρα statement piece. Την αφήνεις πάνω στο θρανίο και, χωρίς να πεις λέξη, έχεις ήδη κάνει το introduction σου. Το ίδιο ισχύει και με την τσάντα, που πρέπει και να είναι cool και να χωράει περίπου όλο το σχολείο. Και φυσικά το lunch box, το παγούρι και η τσάντα φαγητού συμπληρώνουν το καθημερινό school kit. Εν τω μεταξύ, στο σπίτι, back to school σημαίνει και reset στο γραφείο: νέα καρέκλα, φωτιστικό, βιβλιοθήκη, όλα στη θέση τους. Γιατί η νέα σχολική χρονιά θέλει ανανέωση όχι μόνο στο outfit αλλά και στον χώρο όπου

θα διαβάζεις όλη τη χρονιά. Μεγαλώνοντας, βέβαια, το παιχνίδι αλλάζει, μαζί –προφανώς– και τα references. Στο γυμνάσιο και το λύκειο, το outfit γίνεται αυστηρά προσωπικό. Ένα oversized hoodie, ένα wide-leg παντελόνι, και φυσικά, τα sneakers που είναι πάντα μια κατηγορία από μόνα τους. Η τσάντα έχει γίνει backpack που μπορεί να σε ακολουθήσει από το σχολείο μέχρι την έξοδο, ενώ τα αξεσουάρ αρχίζουν να λειτουργούν πλέον ως μικρά signatures. Kάπου εδώ μπαίνει ακόμη περισσότερο στο παιχνίδι η τεχνολογία: ένα laptop για τα μαθήματα, ένας εκτυπωτής για εκείνη την εργασία που θυμήθηκες στις 11 το βράδυ, ακουστικά για το διάβασμα ή απλώς για να δημιουργήσεις το δικό σου bubble μέσα σε ένα γεμάτο σπίτι. Mετά φτάνεις στο πανεπιστήμιο, όπου το back to school αλλάζει level. Δεν υπάρχει πια «σχολική λίστα» με μαρκαδόρους και ξύστρες, αλλά το προσωπικό σου starter pack: τα sneakers που θα φοράς non-stop, το backpack που πρέπει να χωράει τα πάντα και, φυσικά, το laptop που θα ανοίξεις από το αμφιθέατρο και τη βιβλιοθήκη μέχρι το καφέ δίπλα στη σχολή, ανάμεσα σε δύο μαθήματα. Κάπως έτσι, κάθε Σεπτέμβριος γίνεται ένα μικρό reset. Νέα τάξη, νέα χρονιά, νέο mood. Τα essentials μπορεί να αλλάζουν, αλλά η ανάγκη να δείξεις ποιος είσαι μέσα από αυτά παραμένει. Γιατί τελικά, είτε είσαι 6, είτε 16, είτε 26, το back to school θα έχει πάντα κάτι από εκείνη την πρώτη μέρα: την ανυπομονησία να ανοίξεις την τσάντα σου και να δεις μέσα όλα όσα θα σε ακολουθήσουν στη νέα χρονιά.

10.09.26

ΙΣΠΑΝΙΚΆ

Μαθαίνεις όπως σου ταιριάζει, με νέα τμήματα σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και online.

THE

good LiFO

atenas.cervantes. es/gr/, tienda. cervantes.org/el

τα ισπανικά είναι σήμερα μία από τις πιο διαδεδομένες γλώσσες στον κόσμο, με περισσότερους από 630 εκατομμύρια ομιλητές, και η χρησιμότητά τους ξεπερνά κατά πολύ τα ταξίδια ή την καθημερινή επικοινωνία. Από τον τουρισμό και τις διεθνείς σπουδές μέχρι τον πολιτισμό, την επιστήμη και την επαγγελματική εξέλιξη, η γνώση των ισπανικών είναι αναμφισβήτητα ένα σημαντικό εφόδιο που ανοίγει πόρτες και σου δίνει την ευκαιρία να γνωρίσεις τον κόσμο. Η εκμάθηση των ισπανικών είναι απόλυτα συνδεδεμένη με το Ινστιτούτο Θερβάντες. Μάλιστα, για τη νέα εκπαιδευτική περίοδο Σεπτεμβρίου 2026-Φεβρουαρίου 2027, το πρόγραμμα μαθημάτων του διευρύνεται σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη αλλά και online, με τμήματα που απευθύνονται τόσο σε όσους ξεκινούν τώρα όσο και σε όσους θέλουν να εξελίξουν ή να εξειδικεύσουν τις γνώσεις τους. Στα γενικά τμήματα ενηλίκων, οι επιλογές καλύπτουν διαφορετικά επίπεδα, ημέρες και ωράρια, από πρωινά μέχρι βραδινά μαθήματα και τμήματα Σαββάτου. Παράλληλα, η δυνατότητα εξ αποστάσεως παρακολούθησης κάνει το πρόγραμμα πιο ευέλικτο για όσους δεν μπορούν να βρίσκονται σταθερά σε Αθήνα ή Θεσσαλονίκη. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η γκάμα των ειδικών μαθημάτων. Το Ινστιτούτο προσφέρει προετοιμασία για τις εξετάσεις DELE, τμήματα συνομιλίας, μετάφρασης, πολιτισμού και λογοτεχνίας, αλλά και προγράμματα που συνδέουν άμεσα τη γλώσσα με συγκεκριμένα επαγγελματικά πεδία. Ανάμεσά τους περιλαμβάνεται μάθημα ισπανικής νομικής ορολογίας, με έμφαση στη διαπιστευμένη μετάφραση και στη χρήση της γλώσσας σε δικαστικό και διοικητικό περιβάλλον, καθώς και ειδικό πρόγραμμα για επαγγελματίες του τουρισμού. Το τελευταίο απευθύνεται, μεταξύ άλλων, σε ξεναγούς, εργαζομένους σε μουσεία, αρχαιολογικούς χώρους και ξενοδοχεία που έρχονται σε επαφή με ισπανόφωνους επισκέπτες. Υπάρχουν ειδικά τμήματα σχεδιασμένα για μικρότερες ηλικίες. Για παιδιά 4-12 ετών που είτε ξεκινούν από το μηδέν είτε επιθυμούν να συνεχίσουν να αναπτύσσουν τις γλωσσικές τους ικανότητες μέσα από ψυχαγωγικές και διαδραστικές δραστηριότητες και για εφήβους 13-16 ετών που θέλουν να ακονίσουν τις επικοινωνιακές τους δεξιότητες στα ισπανικά σε πραγματικές συνθήκες χρήσης της γλώσσας. Το Ινστιτούτο Θερβάντες είναι ο επίσημος φορέας του ισπανικού κράτους για τη διάδοση της ισπανικής γλώσσας και του ισπανόφωνου πολιτισμού διεθνώς, ενώ τα μαθήματά του βασίζονται σε σύγχρονες, επικοινωνιακές μεθόδους διδασκαλίας και διδάσκονται από έμπειρους καθηγητές που αποτελούν τη μεγάλη δύναμή του. Μια παγκόσμια κοινότητα που σε καλεί να γίνεις μέλος της και να ανακαλύψεις το μεγαλείο ενός σημαντικού πολιτισμού. Οι εγγραφές για τα νέα τμήματα έχουν ήδη ξεκινήσει, με αναλυτικές πληροφορίες για επίπεδα, ωράρια και διαθέσιμα προγράμματα στην ιστοσελίδα και το e-shop του Ινστιτούτου Θερβάντες.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ BACK TO SCHOOL

Ινστιτούτο Θερβάντες

LiFO 10.09.26

57

ΑΠΟ

ΤΗ

LIFO

TEAM

ö

Vans

î

Old Skool sneakers από σουέντ.

Huawei

epapoutsia.gr

Ακουστικά FreeBuds 5 σε πορτοκαλί χρώμα. kotsovolos.gr

THE

good LiFO

PERS O N A L S H OP P E R

ô

New Balance Αθλητικά παπούτσια Abzorb 2000. newbalance.gr

ó

Ikea Σκαμπό KJUGE με αποθηκευτικό χώρο.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ BACK TO SCHOOL

ikea.gr

58

LiFO

î

Levi’s Ντένιμ chore coat Berkeley με τσέπες.

î

levi.gr

Public Ημερολόγιο Legami 2026-2027 Sunset Vibes. public.gr

ô

Polo Τσάντα πλάτης με μαντίλι σε σκούρο μοβ. Plaisio.gr

ô

Converse Unisex μποτάκια Chuck 70 σε σκούρο πράσινο. converse.gr

10.09.26

Η αγάπη για τη γαστρονομία γίνεται επιτυχημένη επαγγελματική καριέρα.

THE

good LiFO

η σύγχρονη γαστρονομία απαιτεί πολύ περισσότερα από ταλέντο και αγάπη για τη μαγειρική. Ο σημερινός σεφ χρειάζεται τεχνική κατάρτιση, δημιουργικότητα, γνώση των πρώτων υλών, αλλά και την ικανότητα να οργανώνει μια επαγγελματική κουζίνα, να διαχειρίζεται την ομάδα του και να παρακολουθεί όσα αλλάζουν διαρκώς στον διεθνή γαστρονομικό χάρτη. Γι’ αυτό και η επιλογή της σωστής εκπαίδευσης είναι ουσιαστικά το πρώτο επαγγελματικό βήμα. Η LE MONDE, με εξειδίκευση στον Τουρισμό και τη Γαστρονομία, έχει δημιουργήσει ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον που φέρνει από την πρώτη στιγμή τη θεωρία κοντά στην πραγματικότητα της επαγγελματικής κουζίνας. Στο νέο campus των 6.100 τ.μ., δίπλα στον σταθμό «Μοσχάτο», οι σπουδαστές εκπαιδεύονται σε σύγχρονες εργαστηριακές εγκαταστάσεις με εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας, ενώ τα εκπαιδευτικά της προγράμματα είναι πιστοποιημένα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού (UNWTO), προσφέροντας μια εκπαίδευση που ανταποκρίνεται στα διεθνή πρότυπα. Η πρακτική βρίσκεται στον πυρήνα της εκπαιδευτικής φιλοσοφίας της σχολής. Ήδη από το πρώτο εξάμηνο το πρόγραμμα μοιράζεται σε 50% θεωρία και 50% εργαστηριακή διδασκαλία, με καθηγητές που προέρχονται από τον χώρο της γαστρονομίας. Οι guest chefs από την Ελλάδα και το εξωτερικό και οι εκπαιδευτικές επισκέψεις σε επιχειρήσεις εστίασης είναι βασικό κομμάτι της καθημερινότητας των σπουδαστών. Στην κορυφή της εκπαιδευτικής εμπειρίας βρίσκονται οι καθηγητές της σχολής: έμπειροι επαγγελματίες που λειτουργούν ως μέντορες και μεταδίδοντας τη γνώση τους εμπνέουν τους σπουδαστές να βρουν τον δικό τους ξεχωριστό δρόμο και να χαράξουν μια επιτυχημένη πορεία στον κόσμο της γαστρονομίας. Στη LE MONDE η επόμενη ημέρα είναι σημαντική. Μέσα από το οργανωμένο Γραφείο Επαγγελματικής Σταδιοδρομίας, οι σπουδαστές συνδέονται με την αγορά εργασίας και την πρακτική άσκηση, ενώ υπάρχει δυνατότητα συνέχισης των σπουδών σε συνεργαζόμενα ιδρύματα του εξωτερικού, από ελβετικές και γαλλικές σχολές μέχρι βρετανικά πανεπιστήμια. Τη σύνδεση της σχολής με την επαγγελματική πραγματικότητα δείχνουν και οι διαδρομές αποφοίτων της. Ο Άκης Πετρετζίκης, ο Μιχάλης Νουρλόγλου, ο Γκίκας Ξενάκης και ο Σταύρος Βαρθαλίτης είναι μερικά μόνο από τα ονόματα που ξεκίνησαν από τις αίθουσες και τα εργαστήρια της LE MONDE. Η σχολή προσφέρει διετή προγράμματα Chef – Τεχνικός Μαγειρικής Τέχνης – Αρχιμάγειρας και Pastry Chef – Τεχνικός Ζαχαροπλαστικής & Αρτοποιίας, με τέσσερα εξάμηνα φοίτησης και ένα εξάμηνο πρακτικής άσκησης. Οι νέοι κύκλοι σπουδών ξεκινούν τον Οκτώβριο και τον Φεβρουάριο.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ BACK TO SCHOOL

LE MONDE

lemonde.edu.gr

LiFO 10.09.26

59

good LiFO THE

ΕΧΕΙΣ Γ Ο Υ Σ Τ Ο annu Τ Ρ Α Γ Ο Υ Δ ΊΣ Τ Ρ ΙΑ/ Σ Τ Ι Χ Ο Υ Ρ Γ ΌΣ

Ποια είσαι και με τι ασχολείσαι; Είμαι η annu και ασχολούμαι με το τραγούδι και τη μουσική. Πώς διαλέγεις τα ρούχα σου; Ανάλογα με το mood της δεδομένης στιγμής, με το πού έχω να πάω ή με το αν έχω κάποια περφόρμανς. Πάντα προσπαθώ να συνδυάζω το casual με το classy. Αυτό που φοράς τώρα σε τι mood σε βάζει; Σήμερα φοράω ένα λευκό baggy παντελόνι, λευκό πουκάμισο, ένα κοντομάνικο πουκάμισο με μοτίβο και τα αγαπημένα μου αξεσουάρ. Αυτός ο συνδυασμός με βάζει σε ένα mood καλοκαιρινό, ανάλαφρο και δημιουργικό. Νιώθω άνετα, αλλά ταυτόχρονα αρκετά προσεγμένη, κι αυτό εκφράζει την προσωπικότητά μου. Μου αρέσουν τα ρούχα που δεν με περιορίζουν αλλά μου δίνουν αυτοπεποίθηση χωρίς να προσπαθούν υπερβολικά. Τι έχεις στις τσέπες σου ή στο τσαντάκι σου; Αυτό που έχω πάντα μαζί μου, ακόμα και όταν δεν κρατάω τσαντάκι, είναι το τετράδιο στο οποίο γράφω τα τραγούδια μου, γιατί ανά πάσα στιγμή μπορεί να μου έρθει κάποιος στίχος και να θέλω να τον καταγράψω – λειτουργεί και λίγο ως ημερολόγιο! Τι φοράς και πόσο κοστίζει; Στο συνολάκι αυτό υπάρχουν κάποια κομμάτια από thrift, όπως το σακάκι (€15) και το πουκάμισο (€5). Το παντελόνι είναι Zara (€30) και τα παπούτσια adidas, τα Samba (€100). Τα δαχτυλίδια και η αλυσίδα είναι όλα αγορασμένα από πλανόδιους και κοστίζουν από 10 ευρώ το καθένα, εκτός από την αλυσίδα (€15). Τα γυαλιά είναι Marc Jacobs (€60). Το ρολόι είναι δώρο από ένα σημαντικό πρόσωπο, οπότε είναι ανεκτίμητης αξίας! Πού πας τώρα; Σε μια συνέντευξη για δουλειά, γιατί δεν ασχολούμαι μόνο με τη μουσική και το τραγούδι, είμαι και barista.

60

LiFO

ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΦΩΤΟ: ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΔΟΜΕΝΙΚΟΣ

ΑΦΙΕΡΩΜΑ BACK TO SCHOOL

@annu.music

10.09.26

Μια πρώτη μέρα στο σχολείο γίνεται αφορμή για ένα διαφορετικό μάθημα ετοιμότητας.

Σ

good LiFO

εκεί όταν χρειαστεί», της απαντά. Της δίνει ένα φιλί και κλείνει απαλά την πόρτα πίσω του. Οι ώρες που ακολουθούν είναι ατελείωτες. Για τον Μάνο σημαίνουν ζέστη, κούραση, συνεχείς μετακινήσεις και ελάχιστο χρόνο για οτιδήποτε άλλο. Κάποια στιγμή φτάνουν νερά και αναγκαίες προμήθειες για όσους βρίσκονται στο πεδίο. Παίρνει ένα μπουκάλι, πίνει σχεδόν το μισό μονορούφι και βάζει το υπόλοιπο στην άκρη. Είναι μια μικρή, απολύτως συνηθισμένη κίνηση μέσα σε μια εξαντλητική ημέρα. Εκείνη τη στιγμή δεν σκέφτεται ποιος φρόντισε να βρίσκεται το νερό εκεί. Ούτε χρειάζεται. Κάποιος το έχει ήδη κάνει. Γιατί η ετοιμότητα έχει κάτι παράξενο. Τις περισσότερες φορές περνά απαρατήρητη. Συμβαίνει νωρίτερα, όταν όλα είναι ακόμη ήσυχα. Στο Χαλάνδρι, ο Κόμβος Αντιμετώπισης Κρίσεων λειτουργεί με αυτήν ακριβώς τη λογική. Η δομή που δημιουργήθηκε με τη στήριξη της Lidl Ελλάς συγκεντρώνει νερό, τρόφιμα και βασικά είδη ώστε, όταν υπάρξει ανάγκη, να μπορούν οι προμήθειες να διατεθούν άμεσα σε ανθρώπους της πρώτης γραμμής, αλλά και σε πολίτες που πλήττονται. Μερικές ημέρες αργότερα, η μαύρη τσάντα επιστρέφει στο χολ. Ο Μάνος βγάζει όσα χρειάζονται πλύσιμο, αντικαθιστά ό,τι χρησιμοποίησε και αφήνει την τσάντα πάλι δίπλα στην πόρτα. Η Μυρτώ τον παρακολουθεί. Δίπλα στη μαύρη τσάντα βρίσκεται τώρα και η δική της. Όσο πλησιάζει το πρώτο κουδούνι, το περιεχόμενό της αλλάζει σχεδόν καθημερινά. Το προηγούμενο βράδυ τα ετοιμάζουν όλα μαζί. Αυτήν τη φορά η Μυρτώ δεν αφαιρεί τίποτα. Το επόμενο πρωί στέκεται στην είσοδο με τη σχολική τσάντα στην πλάτη. Ο Μάνος παίρνει τα κλειδιά και ανοίγει την πόρτα. Η Μυρτώ κάνει ένα βήμα και σταματά. Κοιτάζει τη μαύρη τσάντα που μένει πίσω. «Η δική σου είναι έτοιμη;». «Πάντα», της απαντά με χαμόγελο ο μπαμπάς της. Κοιτάζει για λίγο τη δική της, τραβά τα δύο λουριά προς τα κάτω και τα σφίγγει στους ώμους της. «Κι η δική μου». Ο Μάνος κλείνει την πόρτα και κατεβαίνουν μαζί τις σκάλες. Σε λίγη ώρα θα χτυπήσει το πρώτο κουδούνι. Κανείς δεν ξέρει ακριβώς τι τον περιμένει όταν ανοίξει μια πόρτα. Μερικές φορές αρκεί να είσαι αληθινά έτοιμος να βγεις λίγο πέρα από το κατώφλι της.

THE

το σπίτι του Μάνου υπάρχουν αυτές τις μέρες δύο τσάντες έτοιμες δίπλα στην πόρτα. Η μία είναι ροζ, ολοκαίνουρια και λίγο μεγαλύτερη απ’ όσο θα έπρεπε για την πλάτη της εξάχρονης Μυρτώς. Μέσα έχει δύο τετράδια και μια κασετίνα που ανοιγοκλείνει τουλάχιστον δέκα φορές την ημέρα. Η άλλη είναι μαύρη, λίγο σκονισμένη και βρίσκεται κρεμασμένη στον καλόγερο σχεδόν όλο το καλοκαίρι. Κρύβει μέσα της μια δεύτερη μπλούζα, κάλτσες, φορτιστή και μερικά ακόμη πράγματα που ο Μάνος μπορεί να χρειαστεί αν χτυπήσει το τηλέφωνο. Η πρώτη περιμένει το σχολικό κουδούνι. Η δεύτερη εύχεται, κατά κάποιον τρόπο, να μη χτυπήσει ποτέ. Η Μυρτώ αρχίζει την Α' Δημοτικού και μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες αυτό της φαινόταν εξαιρετική ιδέα. Όσο πλησιάζει όμως η πρώτη μέρα, ο ενθουσιασμός υποχωρεί. Ένα βράδυ κάθεται στο πάτωμα του χολ και βγάζει πάλι τα πράγματα από την τσάντα της. «Δεν νομίζω ότι θέλω να πάω», ανακοινώνει. Ο Μάνος, πυροσβέστης στο επάγγελμα –αλλά και στη ζωή–, χαμηλώνει στο ύψος της. «Γιατί;» «Δεν ξέρω κανέναν». «Θα γνωρίσεις». «Κι αν δεν μου αρέσει;» «Θα μου το πεις όταν γυρίσεις». Η Μυρτώ δεν φαίνεται ιδιαίτερα ικανοποιημένη από τις απαντήσεις του. Κοιτάζει απέναντι τη δική του τσάντα και αναρωτιέται γιατί πρέπει να είναι πάντα έτοιμη. Ο Μάνος τής εξηγεί πως έτσι, όταν έρθει η στιγμή να φύγει, δεν θα χρειαστεί να χάσει χρόνο ετοιμάζοντάς την. Η τσάντα του μένει μήνες στην ίδια θέση. Κάποιες μέρες δεν την αγγίζει κανείς. Άλλες, ένα τηλεφώνημα αρκεί για να εξαφανιστεί μαζί της. Αυτό συμβαίνει ένα ζεστό πρωινό στις αρχές του Σεπτέμβρη. Η Μυρτώ τρώει πρωινό, όταν ακούει τον πατέρα της να μιλά έντονα στο τηλέφωνο. Λίγα λεπτά αργότερα τον βλέπει να φορά τα παπούτσια του και να σηκώνει την τσάντα. «Φεύγεις;», τον ρωτά. «Ναι». «Θέλεις να πας;» Η ερώτηση τον κάνει να σταματήσει για μια στιγμή. «Θέλω να είμαι

ΑΦΙΕΡΩΜΑ BACK TO SCHOOL

ΤΣΆΝΤΑ ΈΤΟΙΜΗ;

LiFO 10.09.26

61

starfax

ΠΑΡΘΕΝΟΣ [24.8/22.9] Μια ξαφνική αύξηση εσόδων θα μπορούσε να είναι το δώρο του τριγώνου του κυβερνήτη σας Ερμή με τον Ουρανό στους Διδύμους, τον Ποσειδώνα στον Κριό και τον Πλούτωνα στον Υδροχόο στα οικονομικά και δημόσια πεδία σας στις 14/9. Αυτό ευνοεί επίσης μια ασυνήθιστη στροφή στη δημοσιότητα και θα είναι ιδανική στιγμή για να στείλετε βιογραφικά ή να περάσετε από συνέντευξη. Ωστόσο, στις 15/9 θα πρέπει να προσέξετε την επικοινωνία, καθώς η Αφροδίτη που τώρα βρίσκεται σε αυτόν τον τομέα του ωροσκοπίου σας σχηματίζει τετράγωνο με τον απαιτητικό Πλούτωνα. Στις 18/9, ο Ερμής σε αντίθεση με τον Κρόνο δεν θα ευνοήσει την αναζήτηση χρηματοδότησης. Η διαχείριση κοινών πόρων ή κάποια έκτακτη δαπάνη θα αποτελέσουν πηγή άγχους.

1 4 - 20 σεπ τε μ β ρ ιου 20 26

ΖΥΓΟΣ [23.9/22.10] Τα οικονομικά σας βελτιώνονται στο ξεκίνημα της εβδομάδας, καθώς το εξάγωνο Ήλιου - Άρη φέρνει έσοδα μέσω κοινών πόρων και μπορείτε να διευθετήσετε τις υποχρεώσεις σας. Επίσης, μπορεί να σας στηρίξει οικονομικά ένα ηλικιωμένο άτομο ή να αυξηθούν τα κέρδη της επιχείρησής σας. Ταυτόχρονα, έχουμε το τρίγωνο του Ερμή στο ζώδιό σας με τον Ουρανό στους Διδύμους, τον Ποσειδώνα στον Κριό και τον Πλούτωνα στον Υδροχόο που ενεργοποιεί τους τομείς της πνευματικής σας ανάπτυξης, των ταλέντων και των διαπροσωπικών σας σχέσεων. Ένα ταξίδι μπορεί να φέρει μια νέα συνεργασία ή έναν νέο έρωτα με άτομο διαφορετικής κουλτούρας. Επίσης, μέσω κάποιας επένδυσης ή των δημιουργιών σας μπορεί να αυξήσετε τα έσοδά σας. Οι γονείς θα έχετε καλά νέα που θα αφορούν τα παιδιά. Ακατάλληλη στιγμή για επενδύσεις στις 15/9. ΣΚΟΡΠΙΟΣ [23.10/22.11] Ένα ταξίδι ή μια ομαδική δράση στις 14/9 που πραγματοποιείται το εξάγωνο Ήλιου - Άρη θα σας δώσει την ευκαιρία να διευρύνετε τον κύκλο των γνωριμιών σας και ενδεχομένως να ωφεληθείτε σε επαγγελματικό ή προσωπικό επίπεδο. Την ίδια ημέρα έχουμε τον Ερμή στον Ζυγό με τον Ουρανό στους Διδύμους, τον Ποσειδώνα στον Κριό και τον Πλούτωνα στον Υδροχόο που ενεργοποιούν τους τομείς της οικιακής σας ζωής, της εργασίας και των κοινών σας πόρων. Μυστικές επαφές για αγοραπωλησίες ακινήτων ή αναζήτηση εργασίας θα έχουν αίσια αποτελέσματα. Ωστόσο, στις 15/9 το τετράγωνο της Αφροδίτης στο ζώδιό σας με τον Πλούτωνα θα αναδείξει προβλήματα στην οικογένεια, ενώ στις 18/9 με την αντίθεση Ερμή - Κρόνου μπορεί να αυξηθούν οι πιέσεις στην εργασία.

α πό τη μ αρ ιβ ίκυ κα λλέ ρ γ η (st ar f ax@ li f o. g r ) εικονογραφηση: bianka

62

LiFO

ΤΟΞΟΤΗΣ [23.11/21.12] Η εβδομάδα ξεκινά με το εξάγωνο Ήλιου - Πλούτωνα στις 14/9 και θα αυξηθούν τα έσοδά σας μέσω ενός επιδόματος ή της ακίνητης περιουσίας, καθώς και μέσω της επιχείρησής σας. Ταυτόχρονα, ο πλανήτης της επικοινωνίας Ερμής επανασυνδέεται με τον Ουρανό στους Διδύμους, τον Ποσειδώνα στον

Κριό και τον Πλούτωνα στον Υδροχόο και είναι σημαντικό γιατί θα ευνοήσει την επικοινωνία και την προώθηση υπηρεσιών, καινοτόμων ιδεών, καθώς και το φλερτ. Οι γονείς θα έχετε κάποια καλά νέα που θα αφορούν τα παιδιά. Εξαιρετική στιγμή για συμμετοχή σε ομάδες. Στις 15/9 με το τετράγωνο Αφροδίτης - Πλούτωνα οι σχέσεις σας μπορεί να δοκιμαστούν. Στις 18/9 θα σας απασχολήσουν θέματα παιδιών.

ανήσυχοι όσον αφορά τη σχέση, τον γάμο σας ή μια συνεργασία. Αποφύγετε τη λήψη βιαστικών αποφάσεων.

ΤΑΥΡΟΣ [21.4/20.5] Ο πλανήτης της επικοινωνίας Ερμής επανασυνδέεται στις 14/9 με τον Ουρανό στους Διδύμους, τον Ποσειδώνα στον Κριό και τον Πλούτωνα στον Υδροχόο και είναι σημαντικό για εσάς, γιατί φωτίζει τους τομείς των χρημάτων και της εργασίας του ωροσκοπίου σας. Τα ζώδια του αέρα ευνοούν τα δίκτυα, τις διασυνδέσεις και τη χρήση της τεχνολογίας για να σας υποστηρίξουν και να σας βοηθήσουν. Την ίδια ημέρα το εξάγωνο Ήλιου-Άρη αυξάνει τον δυναμισμό σας και είναι μια πολύ δυνατή στιγμή για επενδύσεις, προώθηση ταλέντων, φλερτ και δημιουργία ερωτικής σχέσης. Στις 15/9 με το τετράγωνο Αφροδίτης - Πλούτωνα προσέξτε οι γεννημένοι το 1ο δεκαήμερο για πιθανή ρήξη στη σχέση με εργοδότες. Στις 18/9 με την αντίθεση Ερμή-Κρόνου ρίξτε τους ρυθμούς σας.

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ [22.12/19.1] Στην αρχή της εβδομάδας, να είστε σε εγρήγορση, καθώς ο πλανήτης της επικοινωνίας Ερμής επανασυνδέεται με τον Ουρανό στους Διδύμους, τον Ποσειδώνα στον Κριό και τον Πλούτωνα στον Υδροχόο. Οι τομείς της εργασίας, της οικιακής σας ζωής, των χρημάτων και της καριέρας ενεργοποιούνται και θα έχετε αύξηση εσόδων. Την ίδια ημέρα, με το εξάγωνο Ήλιου-Άρη μπορεί να προκύψει μια συνεργασία. Ωστόσο, στις 15/9 μια κοινωνική κατάσταση θα μπορούσε να έχει προβλήματα, καθώς η Αφροδίτη στον τομέα της φιλίας σας σχηματίζει τετράγωνο με τον Πλούτωνα. Αποφύγετε τις οικονομικές δοσοληψίες με φίλους. Στις 18/9, που έχουμε την αντίθεση Ερμή - Κρόνου, η επικοινωνία θα είναι πιεστική.

ΔΙΔΥΜΟΣ [21.5/21.6] Τα οικονομικά σας βελτιώνονται στις 14/9 που πραγματοποιείται το εξάγωνο Ήλιου - Άρη και θα είναι εξαιρετική στιγμή για διαπραγματεύσεις. Την ίδια ημέρα έχουμε το τρίγωνο του Ερμή με τον Ουρανό στους Διδύμους, τον Ποσειδώνα στον Κριό και τον Πλούτωνα στον Υδροχόο. Αυτό δημιουργεί ένα δυναμικό μοτίβο που σας ενθαρρύνει να εστιάσετε στα πράγματα και τους ανθρώπους στη ζωή σας που σας φέρνουν ευχαρίστηση. Ένα ταξίδι θα σας δώσει την ευκαιρία να διευρύνετε τον κύκλο των γνωριμιών σας και να βελτιώσετε την ερωτική σας ζωή. Ωστόσο, η σύγκρουση Αφροδίτης - Πλούτωνα στις 15/9 μπορεί να σας βγάλει εκτός εαυτού. Αργότερα, η αντίθεση του Κρόνου με τον Ερμή στον διασκεδαστικό πέμπτο οίκο σας θα μπορούσε να φρενάρει τη διασκέδαση.

ΥΔΡΟΧΟΟΣ [20.1/19.2] Επαγγελματικά και οικονομικά ζητήματα που σχετίζονται με κοινούς πόρους βαίνουν καλώς, καθώς στις 14/9 με το εξάγωνο Ήλιου-Άρη θα ικανοποιηθούν οι προσδοκίες σας. Ενδεχομένως να λάβετε κάποια χρηματοδότηση ή χρήματα μέσω μιας παράλληλης πηγής εσόδων, ενώ θα είναι και καλή στιγμή για τα επαγγελματικά σας. Την ίδια ημέρα, έχουμε τον Ουρανό στους Διδύμους, τον Ποσειδώνα στον Κριό και τον Πλούτωνα στο ζώδιό σας που φέρνει ταξίδια, απολαύσεις και επιτυχίες στο φλερτ. Ωστόσο, το τετράγωνο της Αφροδίτης στον τομέα της καριέρας σας με τον Πλούτωνα στις 15/9 μπορεί να προκαλέσει μια σύγκρουση με έναν συνάδελφο. Επιπλέον, αμφιβολίες για την κατεύθυνσή σας μπορεί να προκύψουν στις 18/9, καθώς ο Ερμής θα είναι σε αντίθεση με τον Κρόνο στον τομέα της επικοινωνίας. Αποφύγετε τη λήψη επαγγελματικών αποφάσεων.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ [22.6/22.7] Ο πλανήτης της δράσης, ο Άρης, βρίσκεται στο ζώδιό σας και στις 14/9 σχηματίζει εξάγωνο με τον Ήλιο στην Παρθένο, που σημαίνει ότι θα είναι εξαιρετική στιγμή για διαπραγματεύσεις, προώθηση υπηρεσιών, καθώς και εμπορικές συμφωνίες. Την ίδια μέρα έχουμε επίσης το τρίγωνο του Ερμή με τον Ουρανό στους Διδύμους, τον Ποσειδώνα στον Κριό και τον Πλούτωνα στον Υδροχόο. Αυτό είναι ενδιαφέρον για εσάς και υποδηλώνει ότι μπορεί να έχετε κέρδη. Η μέρα ενδείκνυται και για μυστικές επαφές με εργοδότες και πρόσωπα με εξουσία. Στις 15/9 το τετράγωνο Αφροδίτης - Πλούτωνα φρενάρει τα σχέδια για απολαύσεις και ψυχαγωγία, ενώ στις 18/9 που έχουμε την αντίθεση Ερμή-Κρόνου μπορεί να σας απογοητεύσει η στάση ενός μέλους της οικογένειας.

ΙΧΘΥΣ [20.2/20.3] Μια εποχή αφθονίας ξεκινά για εσάς από τις 14/9, καθώς ο πλανήτης της επικοινωνίας Ερμής επανασυνδέεται με τον Ουρανό στους Διδύμους, τον Ποσειδώνα στον Κριό και τον Πλούτωνα στον Υδροχόο, ενεργοποιώντας τους τομείς των χρημάτων και της οικιακής σας ζωής. Ενδεχομένως να αυξηθούν τα έσοδά σας. Εξαιρετική στιγμή για διαπραγματεύσεις σε θέματα που αφορούν ακίνητα και αναζήτηση χρηματοδότησης. Την ίδια ημέρα το εξάγωνο Ήλιου - Άρη προσδίδει δυναμισμό και μπορεί να κλείσετε μια πολλά υποσχόμενη συνεργασία. Ωστόσο, στις 15/9 με το τετράγωνο Αφροδίτης - Πλούτωνα προσέξτε μπλεξίματα με τον νόμο. Στις 18/9 με την αντίθεση Ερμή - Κρόνου θα προκύψει μια έκτακτη δαπάνη.

ΛΕΩΝ [23.7/23.8] Η εβδομάδα ξεκινά με

Sudoku No 908

ΚΡΙΟΣ [21.3/20.4] Θέματα της καθημερινότητας θα σας απασχολήσουν στις 14/9 και καθώς θα έχετε την ώθηση του εξαγώνου Ήλιου - Άρη θα καταφέρετε να διευθετήσετε επαγγελματικά ζητήματα και ό,τι αφορά την οικιακή σας ζωή. Την ίδια ημέρα έχουμε το τρίγωνο του Ερμή με τον Ουρανό στους Διδύμους, τον Ποσειδώνα στον Κριό και τον Πλούτωνα στον Υδροχόο που φέρνει νέες ιδέες και θα ευνοήσει την έναρξη μιας συνεργασίας. Στις 15/9 πραγματοποιείται το τετράγωνο Αφροδίτης - Πλούτωνα και πρέπει οι γεννημένοι το 1ο δεκαήμερο να προσέξετε τη διαχείριση κοινών πόρων με φίλους και ομάδες. Επιπλέον, στις 18/9 ο Ερμής μπλοκάρεται από τον Κρόνο στο ζώδιό σας, σε μια απαιτητική όψη τετραγώνου. Ίσως να νιώθετε αβέβαιοι ή

4 3 5 1 5

8 7

6 2 3

6 4

7 5 4

2 1

2 7 3

Η λύση του προηγούμενου 2 9 4 5 7 1 3 8 6

8 3 6 4 9 2 1 7 5

7 5 1 6 3 8 9 4 2

4 1 9 7 2 5 6 3 8

3 2 7 1 8 6 4 5 9

5 6 8 3 4 9 2 1 7

6 7 2 8 1 4 5 9 3

9 4 3 2 5 7 8 6 1

1 8 5 9 6 3 7 2 4

θετικό πρόσημο καθώς το εξάγωνο του Άρη με τον κυβερνήτη σας Ήλιο στις 14/9 φέρνει αύξηση εσόδων και ευνοεί τις μυστικές διαπραγματεύσεις και συμφωνίες, επομένως αξιοποιήστε τη μέρα και κυνηγήστε ευκαιρίες. Εξαιρετική στιγμή για αναζήτηση μιας νέας απασχόλησης με καλύτερες αποδοχές. Την ίδια μέρα ο πλανήτης της επικοινωνίας Ερμής επανασυνδέεται με τον Ουρανό στους Διδύμους, τον Ποσειδώνα στον Κριό και τον Πλούτωνα στον Υδροχόο και είναι σημαντικό γιατί αυτό θα ευνοήσει ταξίδια, σπουδές, νομικές υποθέσεις, εμπορικές συμφωνίες και προώθηση καινοτόμων ιδεών. Στις 15/9 το τετράγωνο Αφροδίτης - Πλούτωνα φέρνει αποκαλύψεις που θα δοκιμάσουν τις σχέσεις στην οικογένεια, ενώ στις 18/9 η αντίθεση Ερμή Κρόνου δεν θα ευνοήσει τις μετακινήσεις και τις επαφές με το εξωτερικό. Ακατάλληλη στιγμή για δημόσιες σχέσεις, επίλυση νομικών ζητημάτων και διαφορών με αδέλφια, γείτονες και συγγενικά πρόσωπα.

10.09.26

LiFO 10.09.26

63