Τεύχος 906

16.07.26 ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Nέες Εκδόσεις ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Υγεία

LiFO free press

906

SummerArt Οι εκθέσεις του καλοκαιριού

2

LiFO

16.07.26

6 ΣΤΗΛΕΣ

index906

νικολασ σεβαστακησ

παραλλαγεσ

γιάννησ πανταζόπουλοσ

talking points

κώστασ αναγνωστόπουλοσ

νεοσ αγνωστοσ κοσμοσ

δημήτρης πολιτάκησ

φαγιουμ

χάρησ καλαϊτζίδησ

ιλεκτρισιτυ

δεσποινα τριβολη

footnotes

24 SummerArt Οι εκθέσεις του καλοκαιριού

APhF:26

εικονα εξωφύλλου: Olga Cafiero, «Ephemeris», από την έκθεση Athens Photo Festival στο Μουσείο Μπενάκη, Πειραιώς 138

20

34

Ο ΓΙΆΝΝΗΣ ΤΣΟΡΤΈΚΗΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

16

47 ΛΕΠΤΑ ΜΕ ΤOΝ OBI ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΕΞΆΝΔΡΑ ΕΠΊΘΕΤΗ

64 ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

37 57

www.lifo.gr ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΒOΥΛΗΣ 22, 105 63 ΑΘΗΝΑ T 210 3254 290, F 210 3249 785 info@lifo.gr –––––– εκδοτης/διευθυντησ Στάθης Τσαγκαρουσιάνος chief executive officer/editor in chief Μιχάλης Μιχαήλ chief operating officer/commercial director Θανάσης Χαραμής creative director Γιάννης Καρλόπουλος διευθυντής συνταξησ Γιάννης Πανταζόπουλος διευθυντής εντυπησ εκδοσησ Τάσος Μπρεκουλάκης διευθυντής mikropragmata.lifo.gr Άρης Δημοκίδης αρχισυνταξία podcasts/vidcasts Μερόπη Κοκκίνη –––––– εμπορικο τμημα advertising director Ξένια Στασινοπούλου direct sales director Κώστας Μαντάς head of digital advertising Άννα Λαπαρδάγια direct sales Γιώργος Λυκουργιώτης advertising manager Πωλίνα Κουτσοβίλη (pkoutsovili@lifo.gr) advertising coordinator Κατερίνα Κουρμούζη (kkourmouzi@lifo.gr) head of creative Βασίλης Καψάσκης branded content managers Φιλιώ Ράγκου, Ιωάννα Παναγοπούλου digital campaign manager Γιώργος Γιαννή advertising executive Χριστίνα Καλλή –––––– ψηφιακή ανάπτυξη/προγραμματισμός lifo.gr Θανάσης Βιρβίλης, Γιώργος Ντούφας –––––– ατελιέ αrt director Μαργαρίτα Καμαριώτη, Νίκος Σιαμπανόπουλος φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης, Πάρις Ταβιτιάν, Freddie F. διαμόρφωση ψηφιακής εκδοσης Μαρούσα Θωμά, Ελπισία Σπαθάρη υπευθυνη υλης Μαρία Δρουκοπούλου συντονισμοσ υλης Γιάννης Κωνσταντίνου διορθωση/επιμελεια κειμένων Μυρτώ Αθανασοπούλου, Μαρία Μανθοπούλου –––––– συντακτικη ομαδα Θοδωρής Αντωνόπουλος, Λουίζα Αρκουμανέα, Νικήτας Δεσποτίδης, Μίνα Καλογερά, Ντίνα Καράτζιου, Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, Τίνα Μανδηλαρά, Αργυρώ Μποζώνη, Μαρία Παππά, Χρήστος Παρίδης, Δημήτρης Πολιτάκης, Γιώργος Τσαγκόζης συνεργατεσ Τζούλη Αγοράκη, Έφη Ανέστη, Αλέξανδρος Βουρλάκος, Ειρήνη Γιαννάκη, Λίνα Ιντζεγιάννη, Χάρης Καλαϊτζίδης, Ερωφίλη Κόκκαλη, Υρώ Κολιακουδάκη, Χρυσέλλα Λαγαρία, Στέλλα Λιζάρδη, Νίκος Γ. Μαστροπαύλος, Νίκη Μηταρέα, Αγιάτη Μπενάρδου, Σταυρούλα Παπασπύρου, Νικόλας Σεβαστάκης, Δέσποινα Τριβόλη, Φώντας Τρούσας, Θοδωρής Τσάτσος, Φώφη Τσεσμελή, Νίκος Τσέφλιος, Κορίνα Φαρμακόρη αρχισυνταξία ειδησεων Λία Φασόλη newsroom Αγάπη Βαρούνη, Μιχάλης Γιαννακίδης, Βασιλική Δρίβα, Ναζιγκέν Μάμο, Μαρία Μπαρλή, Ελένη Ποσνακίδου –––––– podcasts/vidcasts καμερα-μονταζ Γεράσιμος Δομένικος, Ελευθερία Λασκαρίδου ηχοληψια Φαίδωνας Κτενάς, Αλέξανδρος Αντωνίου social media Άκης Κατσούδας –––––– λογιστηριο οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο Βασίλης Κοτρωνάκης, Άκης Ιωάννου, Έφη Ηλιοπούλου γραμματεία Βιβίκα Ανδριανάτου –––––– κωδικος εντυπου 7639 –––––– μετοχος/νομιμοσ εκπροσωποσ Ευστάθιος Τσαγκαρουσιάνος –––––– MET 230578

παρακαλουμε ανακυκλωστε

LiFO 16.07.26

3

Feedback

#CoolAthens: Πόσο cool είναι, τελικά, η Αθήνα του Χάρη Δούκα; (όχι και τόσο) Την ώρα που ο Χάρης Δούκας προβάλλει μια πράσινη και σύγχρονη Αθήνα, η εικόνα στις γειτονιές, η καθαριότητα και οι πολιτικές του κινήσεις γεννούν όλο και περισσότερα ερωτήματα.

DA I LY

Και τότε κατέφθασε ο Μάξιμος με τη Νιόβη

Τότε σηκώθηκα κι εγώ και του απάντησα, σε καθόλου ήπιο, αλλά πλήρως αλαζονικό και εξυπνακίστικο τόνο, ότι η παραλία δεν είναι ούτε βιβλιοθήκη ούτε υπνωτήριο (άκου «υπνωτήριο», πού πήγα και το βρήκα…). Φουλ κωλόπαιδο, δηλαδή.

4

LiFO

pageviews ti δ ι α β α σ α με αυ τη την εβ δομ α δ α σ το

LiFO.gr

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΟΛΙΤΑΚΗ

Όπως, ας πούμε, το να βάζεις μουσική ή να μιλάς (ακόμα χειρότερο, να γελάς) φωναχτά. Εμείς τα κάναμε και τα δύο, οπότε κάποια στιγμή μάς πλησίασε ένας τύπος γυμνός, μεσήλικας και με ένα βιβλίο στο χέρι, το οποίο διάβαζε όρθιος στην ακροθαλασσιά και μας ζήτησε, χαμηλόφωνα και διακριτικά, να κατεβάσουμε λίγο την ένταση, υποδηλώνοντας με κάποιες ενδεικτικές χειρονομίες ότι αυτή δεν είναι μια συνηθισμένη παραλία.

podcasts που αξίζει να ακούσετε

ΤΗΣ ΝΤΙΝΑΣ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ

Με και χωρίς οικογένεια στις εσχατιές της καλοκαιρινής εμπειρίας.

Μία από τις πρώτες φορές που βρέθηκα σε κλασική, ειδυλλιακή, ερημική παραλία «γυμνιστών», πριν από καμιά τριανταριά χρόνια, σ’ ένα νησί της λεγόμενης ακόμα τότε άγονης (και νυν «premium») γραμμής, είχα μια λογομαχία σε έντονο ύφος, αταίριαστη με το vibe ησυχαστηρίου που επικρατούσε στο μέρος. Μας άρεσε πολύ που ήμασταν εκεί (ήταν σαν να εκπληρώθηκε κάποιο αποκλειστικό πεπρωμένο) και νιώθαμε πως είχαμε ανακαλύψει το επόμενο –και δυνάμει οριστικό– επίπεδο των καλοκαιρινών μας διακοπών, επίσης όμως ήμασταν ακόμα σχετικά μικροί και συνηθισμένοι (εθισμένοι) σ’ έναν πιο θορυβώδη και «διονυσιακό» τρόπο παραθερισμού. Συνεπώς δεν είχαμε εξοικειωθεί ακόμα με την ιδιοσυγκρασία και με το savoir faire που διακρίνει τέτοιες «αυτόνομες ζώνες» στην καρδιά του καλοκαιριού και με το «καλημέρα» σχεδόν είχαμε ήδη παραβιάσει κώδικες ιερούς και χαραγμένους στην πέτρα.

5

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Ακολουθήστε τα podcasts της LiFO στην Apple, στο Spotify ή στο LiFO.gr

1

« Ένα στα δύο περιστατικά αστυνομικής βίας δεν διερευνάται ποτέ» «LIFO POLITICS» ΜΕ ΤΟΝ ΘΟΔΩΡΗ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟ

Η Κ. επέστρεψε στην Αθήνα έπειτα από έξι μήνες. Η μόνιμη κατοικία της βρίσκεται στην Κυψέλη, αλλά το τελευταίο διάστημα ζει εκτός Αθηνών για επαγγελματικούς λόγους. Η επιστροφή στη γειτονιά της δεν ήταν αυτή που περίμενε. Η εικόνα που αντίκρισε την απογοήτευσε: «Σακούλες σκουπιδιών στοιβαγμένες γύρω από ξεχειλισμένους κάδους, χαρτιά και πλαστικά στις άκρες των δρόμων, πεζοδρόμια βρόμικα, με έντονη δυσοσμία. Ποτέ δεν θυμάμαι την Κυψέλη τόσο παρατημένη», λέει. Στα ήδη στενά πεζοδρόμια, οι σπασμένες πλάκες, οι λακκούβες, τα παρκαρισμένα μηχανάκια και τα κάθε λογής εμπόδια αναγκάζουν συχνά τους πεζούς να κατεβαίνουν στο οδόστρωμα. «Δεν θυμόμουν την πόλη έτσι. Μπορεί η Αθήνα να μην ήταν ποτέ η πιο καθαρή πόλη, αλλά δεν υπήρχε αυτό το χάλι. Η επιστροφή μου ήταν μια απότομη προσγείωση», συμπληρώνει. Η Κ. συμπυκνώνει αυτή την απογοήτευση σε μία φράση: «Ο Δούκας κατάφερε ακόμη κι αυτοί που τον ψήφισαν, όπως εγώ, να λένε πού είναι ο Μπακογιάννης». Παρεμφερή σχόλια μπορεί να διαβάσει κανείς και στα social και στις αναρτήσεις του δήμου, στις οποίες προβάλλει τις δράσεις καθαρισμού και τις νέες υποδομές. Θα μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι όλες αυτές οι οργισμένες πολλές φορές αναρτήσεις μπορούν να αποδοθούν σε πολιτικούς αντιπάλους, σε υπερβολές ή ακόμη και σε οργανωμένα τρολ. Όταν, όμως, παρόμοια παράπονα επαναλαμβάνονται από κατοίκους διαφορετικών περιοχών, δεν μπορεί κανείς να τα απορρίψει όλα ως προϊόν πολιτικής αντιπαράθεσης. Κάτοικοι από την Κυψέλη, τα Πατήσια και το Παγκράτι μέχρι το Μεταξουργείο περιγράφουν την ίδια εικόνα: ξεχειλισμένους κάδους, σκουπίδια στα πεζοδρόμια και επίμονη δυσοσμία. Πολλοί υποστηρίζουν ότι ολόκληρες γειτονιές παραμένουν αόρατες για τον δήμο. Και, απ’ ό,τι φαίνεται, σε αυτές συγκαταλέγονται πλέον ακόμη και κατεξοχήν τουριστικές περιοχές και σημεία που βρίσκονται στη «βιτρίνα» της πόλης. Κάτοικος του κέντρου μάς μιλούσε πρόσφατα για ένα εγκαταλελειμμένο περίπτερο στο Κουκάκι, το οποίο, όπως λέει, έχει μετατραπεί σε ετοιμόρροπο παράπηγμα. «Τι περιμένει ο δήμος για να το απομακρύνει; Να γίνει κάποιο ατύχημα;», αναρωτιόταν.

ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ «Δεν έζησε για να χωρέσει στον κόσμο, τον άλλαξε» Η πάνδημη κηδεία της Πάολας Ρεβενιώτη στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών ήταν πολιτική όχι μόνο κατ’ όνομα αλλά και κατ’ ουσία. ΤΟΥ ΘΟΔΩΡΗ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ

Τα στεφάνια του Γιάνη Βαρουφάκη, του ΜεΡΑ25, της νεολαίας του κόμματος και του Τμήματος Δικαιωμάτων του ΠΑΣΟΚ είχαν τοποθετηθεί από νωρίς έξω από την αίθουσα τελετών του Α’ Νεκροταφείου, έναν χώρο που της ασκούσε από παλιά ιδιαίτερη γοητεία και για τον οποίο είχε γυρίσει ένα από τα ντοκιμαντέρ της δώδεκα χρόνια πριν. Αριστερά και δεξιά από το φέρετρο της Πάολας Ρεβενιώτη, δύο ακόμα στεφάνια με λευκά τριαντάφυλλα: του αδελφού της, Αντώνη, με τον οποίο η σχέση της είχε αποκατασταθεί τα τελευταία χρόνια και τη συνέτρεξε, και δύο ανιψιών της, της Μαγδαληνής και της Μυρτώς, με την επιγραφή «Δεν έζησες για να χωρέσεις στον κόσμο, τον άλλαξες». Δεν γνωριζόμαστε προσωπικά, δεν έχω ιδέα τι κάνουν στη ζωή τους και πώς έβλεπαν την Πάολα, όμως αυτή η φράση, έτσι όπως ήταν γραμμένη, προξενούσε ανατριχίλα. Πολλά έχουν γραφτεί και ειπωθεί για την «εθνική αμαρτία των Ελλήνων», όπως η ίδια με χάρη αυτοχαρακτηριζόταν, κι ακόμα περισσότερα θα ειπωθούν και θα γραφτούν, γιατί η πνευματική και ακτιβιστική κληρονομιά που άφησε είναι τεράστια – στο ΛΟΑΤΚΙ+ αλλά και στο ευρύτερα κινηματικό πεδίο, στην εγχώρια αντικουλτούρα, της οποίας υπήρξε εξέχουσα μορφή.

2

Ο αποικίες των Μεγαρέων άλλαξαν τον αρχαίο κόσμο «ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΠΟΛΗΣ» ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ

3

«Ο Μαραντόνα είναι όλα τα βιβλία που έχω διαβάσει μαζί» «ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ» ΜΕ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΛΥΚΟΥΡΟΠΟΥΛΟ

4

Το κορίτσι με το τατουάζ και το φονικό στο παιδικό δωμάτιο «ΑΛΗΘΙΝΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ» ΜΕ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΤΣΕΦΛΙΟ

5

Η σκληρή αλήθεια για την Ωραία Ελένη στην αρχαιότητα «ΣΚΛΗΡΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ» ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΗ ΔΗΜΟΚΙΔΗ

16.07.26

Energy Out Loud

Ο απόλυτος ψηφιακός προορισμός για μουσική, πολιτισμό και αθλητισμό με την ενέργεια της ΔΕΗ Το νέο site που έχει δημιουργήσει η ΔΕΗ δίνει ενέργεια στα μεγαλύτερα events και σε φέρνει εκεί που χτυπά ο παλμός.

Τ

ο energyoutloud.gr, ο νέος ψηφιακός προορισμός από τη ΔΕΗ, συγκεντρώνει όλα όσα αξίζει να γνωρίζει κανείς για τις σημαντικότερες μουσικές, πολιτιστικές και αθλητικές διοργανώσεις σε όλη την Ελλάδα. Μέσα από το νέο site που έχει δημιουργήσει η ΔΕΗ, οι επισκέπτες του μπορούν να ανακαλύπτουν ξεχωριστά events σε όλη την Ελλάδα όπως συναυλίες, φεστιβάλ, παραστάσεις και κορυφαία αθλητικά γεγονότα, να ενημερώνονται για αποκλειστικές εμπειρίες και να συμμετέχουν σε διαγωνισμούς για προσκλήσεις και δώρα. Το περιεχόμενο του energyoutloud.gr οργανώνεται σε τρεις βασικές θεματικές ενότητες: Μουσική, Πολιτισμός και Αθλητισμός. Σε καθεμία από τις τρεις αυτές κατηγορίες, οι επισκέπτες μπορούν να ενημερώνονται για τις μεγαλύτερες διοργανώσεις, τις κορυφαίες πολιτιστικές εκδηλώσεις και παραστάσεις, καθώς επίσης να βρίσκουν τις σημαντικότερες αθλητικές διοργανώσεις και δράσεις που στηρίζει η ΔΕΗ, από το μπάσκετ 3x3 και την ποδηλασία έως μοναδικές εμπειρίες για κάθε φίλο του αθλητισμού. Παράλληλα, οι επισκέπτες του website έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε διαγωνισμούς και να διεκδικούν προσκλήσεις για να ζήσουν από κοντά την εμπειρία των μεγαλύτερων μουσικών, πολιτιστικών και αθλητικών events της χρονιάς. Κάθε κατηγορία περιλαμβάνει επίσης άρθρα και αφιερώματα, αναδεικνύοντας στιγμές που έφεραν το κοινό πιο κοντά στη μουσική, την τέχνη και τον αθλητισμό και προσέφεραν αξέχαστες στιγμές γεμάτες ενέργεια, συγκίνηση, δράση και ένταση.

Ξεχωριστή θέση στο νέο site κατέχει η ενότητα «Νέα», μέσα από την οποία οι επισκέπτες μπορούν να μαθαίνουν πρώτοι όλα τα νέα για τις εκδηλώσεις, τους διαγωνισμούς, τις συνεργασίες και τις Energy Out Loud εμπειρίες. Παράλληλα, στη στήλη «Η agenda της εβδομάδας» συγκεντρώνονται οι εκδηλώσεις που ξεχωρίζουν, αποτελώντας έναν εύχρηστο οδηγό για όσα αξίζει να παρακολουθήσει κανείς. Αυτή την περίοδο, όσοι επισκέπτονται το site μπορούν επίσης να συμμετέχουν σε διαγωνισμούς, διεκδικώντας προσκλήσεις για μοναδικές εμπειρίες σε μουσικές, πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις. Πίσω από τις μοναδικές εμπειρίες του Energy Out Loud βρίσκονται σημαντικές συνεργασίες της ΔΕΗ με κορυφαίους φορείς και διοργανώσεις σε όλη την Ελλάδα. Μέσα από αυτές τις συνεργασίες, η ΔΕΗ προσφέρει στο κοινό πρόσβαση σε ξεχωριστές εμπειρίες και περιεχόμενο που ανανεώνεται διαρκώς. Μέσα από το energyoutloud.gr, η ΔΕΗ δημιουργεί έναν σύγχρονο ψηφιακό προορισμό για όλους όσοι θέλουν να ανακαλύπτουν τις σημαντικότερες μουσικές, πολιτιστικές και αθλητικές διοργανώσεις, να ενημερώνονται για όλα τα νέα του Energy Out Loud και να διεκδικούν μοναδικές εμπειρίες. Με κεντρικό μήνυμα «Energy Out Loud», η ΔΕΗ συνεχίζει να δίνει ενέργεια σε εμπειρίες που εμπνέουν, ψυχαγωγούν και φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά.

LiFO 16.07.26

5

• Τι πραγματικά θα κρίνει τις επόμενες εκλογές; • Ο Λίντσεϊ Γκράχαμ και η παρακμή του αμερικανικού συντηρητισμού • Μιχάλης Χρυσοχοΐδης: Ανησυχία, τάξη κι ασφάλεια

16 ι ουλι ου 202 6

• Ως πότε θα ανεχόμαστε την ασυδοσία των αστυνομικών; • Εμιγκρέδες της Ρουμανίας

alk of the town

906

Μειωμένες προσδοκίες και πολιτικός μαρασμός

Ζούμε πια σε μια κοινωνία που δεν πράττει, ενώ, σε μεγάλο βαθμό, γνωρίζει περισσότερα από ποτέ για τον εαυτό της αλλά και για τον κόσμο γύρω της. απ ό τ ο ν ν ι κόλ α σεβαστάκ η

ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ

6

LiFO

Είναι κάποια σχήματα λόγου και εκφράσεις που αποπνέουν συγχρόνως σοβαροφάνεια και χλιαρότητα. Αποτυπώνουν μεν μια αλήθεια, μια πραγματική τάση, με λέξεις όμως αμήχανες και ψυχρές. Στέκομαι, έτσι, στον χαρακτηρισμό «μια κοινωνία μειωμένων προσδοκιών». Τα τελευταία χρόνια η φράση έχει περάσει σε πλήθος αναλύσεων, στα συμπεράσματα κοινωνικών ερευνών, σε κομματικά κείμενα. Έγινε γενικός τίτλος για το ύφος των καιρών που διανύουμε, περιγράφοντας τη συμφιλίωση της πλειοψηφίας με χαμηλωμένους συντελεστές ύπαρξης. Φωτογραφίζοντας, επίσης, τεχνικές ατομικής επιβίωσης σε συνθήκες που δεν ευνοούν τα συλλογικά πράγματα. Στεγάζοντας, τέλος, το μούδιασμα ή μια κατήφεια που αλληθωρίζει άλλοτε προς τον εκτονωτικό θυμό και άλλοτε προς την απάθεια. Αν ψάξουμε τις συνηθισμένες της εκδοχές, κοινωνία μειωμένων προσδοκιών είναι εκείνη στην οποία κάποιες παλιές δόξες ξεφτίζουν δίχως να ενθρονίζεται κάτι άλλο και ισχυρό στη θέση τους. Παλιές δόξες, όπως

16.07.26

LiFO 16.07.26

7

TALKING POINTS η αισιόδοξα ανερχόμενη μεσαία τάξη, το αίσθημα της οικονομικής ασφάλειας, μαζί με δυνατές διεκδικητικές φιλοδοξίες και ιδεολογικές βεβαιότητες. Ιδέες και συναισθήματα με προέλευση τον προηγούμενο αιώνα, που εδώ και χρόνια κάνουμε την απογραφή των απωλεσθέντων τους. Όλα αυτά περιέχονται στον κρύο όρο «μειωμένες προσδοκίες». Υπάρχει όμως κάτι πιο βαρύ εδώ. Ίσως να είναι και πιο σημαντικό, γιατί αφορά μια στάση παθητικής θέασης αυτών των απωλειών. Θέαση και ταυτόχρονη κατανάλωση της ίδιας μας της αδυναμίας να πράξουμε. Φαίνεται στη συντριπτική υπεροχή του σχολιασμού έναντι της δράσης, στο πώς η μεμψιμοιρία έχει πάρει ύψος σε σχέση με τις πραγματικές αντιστάσεις. Η καταπόνηση των αντιστάσεων, η κάμψη της βούλησης και έπειτα η προσαρμοστικότητα σε στενότερους χώρους θα έλεγε κανείς πως διατρέχει τη συγκυρία. Είναι ενδιαφέρων ο τρόπος με τον οποίο καταγγέλλονται και ταυτοποιούνται χίλια δυο δεινά. Η ανάλυση των αδιεξόδων και των προβλημάτων στα έντυπα και στις οθόνες έχει προχωρήσει αξιοθαύμαστα, οι εξηγήσεις για τις κρίσεις και την αιτία τους είναι πειστικές και κάποιες συναρπαστικές. Η χαρτογράφηση των προβλημάτων ποτέ δεν υπήρξε τόσο πολυδιάστατη Οι μειωμένες προσδοκίες και χορταστική. Νεότεροι ερευνητές με όλα τα εργαλεία στη διάθεσή τους, τα λοξά βλέμματα σε μια καλή δεν σηματοδοτούν δημοσιογραφία που επιμένει, ένας προβληματισμένος πάντως μια κατάσταση κόσμος παράγουν έννοιες, ώριμες περιγραφές και ευρηματικές διαγνώσεις. Για τον σημερινό καπιταλισμό, νωθρότητας, όσο έναν τη δημοκρατία, τις νέες μορφές φασισμού, τα ιδιαίτετρόπο να ζούμε με ρα προβλήματα των κοινωνιών μας και την παθολογία κάποια δυσθυμία, των κρίσεων. Εξαιρετικές συζητήσεις τώρα διεθνώς για τα data centers, εμπεριστατωμένα κείμενα για το περιμένοντας να πρόβλημα των απορριμμάτων και του δημόσιου χώσυμβεί το θαύμα ή μην ρου, για τη μία ή άλλη κοινωνική και περιβαλλοντική περιμένοντας πια κάτι. βλάβη στον δικό μας τόπο και αλλού. Το ίδιο συμβαίνει με κάθε στοιχείο δημόσιας ζωής – ας πούμε, την τραγική κατάσταση με το πολιτικό προσωπικό και τα κόμματα, τα καινούρια λόμπι στο σύστημα εξουσίας των Βρυξελλών, τις υποδομές, τα γεωπολιτικά. Σε Βορρά και σε Νότο, έχει αναδυθεί μια σφαίρα δημόσιας ανάλυσης και τεκμηρίωσης εντυπωσιακή στην ευρυμάθεια και στα βάθη που φτάνει. Η γνώση περισσεύει, και ακόμα και η κριτική, ανατρεπτική, out of the box αποδεικτική εργασία για το γιατί και το πώς. Τι συμβαίνει όμως στην κοινωνία των μειωμένων προσδοκιών; Όλα αυτά τα ικανά αποθέματα γνώσης και κριτικής διαύγειας –εκλαϊκευμένα και διασκευασμένα καταλλήλως και για το ευρύτερο κοινό– δεν (συν)κινούν. Σαν να έχεις ένα σωρό καλούς δασκάλους που δεν καταφέρνουν να μεταδώσουν τίποτα εκτός από bites πληροφορίας. Όγκος ενημέρωσης και άπειρες ποσότητες πληροφορίας σκάνε απλώς και διαλύονται δίχως να αφήνουν αξιόλογα ρήγματα στο πώς λειτουργεί η πολιτική εξουσία, οι αποφάσεις και τα συστήματα που καθορίζουν τη ζωή μας. Στο τέλος έρχεται ένα «εμείς τα λέμε, εμείς τα ακούμε» μέσα στις παράλληλες κοινότητες των συζητήσεων και των εργαστηρίων τους. Την κοινωνία των μειωμένων προσδοκιών δεν πρέπει να τη φανταζόμαστε σαν μια απληροφόρητη κοινωνία όπου οι πολίτες βρίσκονται, σώνει και καλά, στο σκοτάδι για όσα τους συμβαίνουν και τους αφορούν. Ποτέ δεν ήταν περισσότερες οι εκστρατείες ενημέρωσης, όπως και οι αφορμές ευαισθητοποίησης. Ποτέ δεν γνωρίζαμε περισσότερα για την υγεία, την ατμόσφαιρα, τη σύσταση των προϊόντων, τις τεχνολογίες. Το ζήτημα είναι πως η κοινωνία δεν πράττει ενώ, σε μεγάλο βαθμό, γνωρίζει περισσότερα από ποτέ για τον εαυτό της αλλά και για τον κόσμο γύρω της. Έχοντας όμως γλιστρήσει και αφεθεί στις μικρές τεχνολογίες μιας καθημερινής πλοήγησης, η κοινωνία των μειωμένων προσδοκιών δεν έχει πια ανοιχτό χώρο για την ανθεκτική συλλογική δράση. Τη βλέπει εχθρικά, τη σνομπάρει ως αναχρονισμό ή το πολύ πολύ ως διάλειμμα και περιστασιακό πασπάλισμα μιας απολιτικής ρουτίνας. Είναι ίσως λάθος να μιλάμε για παθητικότητα. Διότι οι άνθρωποι νιώθουν και διαβεβαιώνουν ότι δρουν στ’ αλήθεια όταν, ας πούμε, χειρίζονται ένα πρόγραμμα που τους βρίσκει τις καλύτερες ημερομηνίες για το αεροπορικό ταξίδι ή την κράτηση για τη συναυλία του Ρόμπερτ Πλαντ π.χ. Είμαστε πλέον «ενεργοί πολίτες», απαντώντας σε ερωτηματολόγια και μέιλ, σερφάροντας σε εργαλεία διευκόλυνσης, μπαίνοντας, οι νεότεροι, σε dating apps και όλα όσα προσφέρει η διαθέσιμη σφαίρα της κυκλοφορίας εμπορευμάτων και επιθυμιών. Σε αυτήν όμως την ενεργητικότητα, η οποία αγγίζει συχνά την εξάντληση, μια από όλες τις προσδοκίες φαίνεται πως εξέπεσε αισθητά: η επιθυμία να ασκούμε έλεγχο στους όρους της ζωής μας. Είναι η προσδοκία που θέλει τα σώματα να τεθούν σε κίνηση για να συναντήσουν άλλα σώματα και να σταθούν από κοινού κάπου, σε μια διεκδίκηση, σε μια δημόσια μαρτυρία: να επινοήσουν κάτι άλλο από το ισχύον και το ήδη γνωστό. Οι μειωμένες προσδοκίες δεν σηματοδοτούν πάντως μια κατάσταση νωθρότητας, όσο έναν τρόπο να ζούμε με κάποια δυσθυμία, περιμένοντας να συμβεί το θαύμα ή μην περιμένοντας πια κάτι. Κοινωνία μειωμένων προσδοκιών είναι τελικά κάθε οντότητα που μετατρέπει τα παθήματά της σε ουρανοκατέβατα ατυχήματα ή σε ασύλληπτα περίπλοκες συνωμοσίες για τις οποίες δεν μπορείς να κάνεις και πολλά και στο τέλος σε κουράζουν. Και εδώ ακουμπάει ο βαθύτερος μαρασμός της πολιτικής, όχι στις μεταγραφές των πολιτικών και στο παιχνίδι των κομματικών υποσχέσεων που περιμένει τον Σεπτέμβριο για να καταλάβει την κεντρική σκηνή.

Τι πραγματικά θα κρίνει τις επόμενες εκλογές; Γιατί η συμμετοχή θα αποδειχθεί καθοριστική; Ο αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Γιάννης Κωνσταντινίδης, εξηγεί.

α π ό τ ο ν γ ι ά ν ν η π α ν τα ζ ό π ουλο

ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ

LiFO

Talk of the Town

8

γιάννης κωνσταντινίδης Το αποτέλεσμα των επόμενων εκλογών μοιάζει αβέβαιο σε πολλές παραμέτρους του. Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, η μεγαλύτερη πρόκληση που έχουν να αντιμετωπίσουν σε μια τέτοια συνθήκη τα πολιτικά κόμματα; Πρακτικά, η παρατηρούμενη μεταβλητότητα των προτιμήσεων ψήφου σημαίνει ότι το τελικό αποτέλεσμα της κάλπης μπορεί να είναι διαφορετικό αν οι εκλογές γίνονταν ακόμα και τη Δευτέρα αντί της Κυριακής, πολύ περισσότερο αν γίνονταν μία ή δύο Κυριακές πριν ή μετά. Υπό αυτή την έννοια, η μεταβλητότητα αποτελεί ευκαιρία και απειλή για όλους. Ευκαιρία να κερδίσουν, απειλή να χάσουν ψήφους. Συνεπώς, η πρόκληση για κάθε κόμμα συνίσταται στη διατήρηση θετικού ισοζυγίου μεταξύ ευκαιριών και απειλών. Η ΝΔ, ως το κόμμα με τον μεγαλύτερο αριθμό βέβαιων ψηφοφόρων, αντιμετωπίζει τη μικρότερη πρόκληση. Για τα κόμματα της αντιπολίτευσης, ιδιαιτέρως τα νεοϊδρυθέντα κόμματα, η πρόκληση είναι μεγαλύτερη, καθώς σημαντικό τμήμα όσων δηλώνουν δυνητικοί ψηφοφόροι τους διατηρούν ισχυρή και την πιθανότητα μη προσέλευσης στην κάλπη, μια «άσφαιρη» μεν επιλογή στο ατομικό επίπεδο, η οποία ωστόσο λειτουργεί στο συλλογικό επίπεδο υπέρ της ΝΔ. Για τα κόμματα της αντιπολίτευσης λοιπόν, το να πείσουν τους ψηφοφόρους να φτάσουν στην κάλπη συνιστά τη δική τους πρόκληση. Η ΝΔ διατηρεί διψήφια διαφορά, αλλά η ΕΛ.Α.Σ. εμφανίζεται σταθερά δεύτερη. Πιστεύετε ότι πρόκειται για μια παροδική τάση ή για αναδιαμόρφωση του πολιτικού σκηνικού; Ο πολιτικός ανταγωνισμός στην Ελλάδα οργανώνεται παραδοσιακά γύρω από δύο επιλογές –άλλοτε δύο κόμματα, άλλοτε δύο πρόσωπα– που είτε ελέγχουν είτε διεκδικούν την εξουσία, δηλαδή το κράτος και τα πελατειακά δίκτυα. Χωρίς σαφείς κοινωνικές αναφορές, οι εκάστοτε δύο παίκτες δυναμώνουν από την ίδια την αντιπαράθεση μεταξύ τους, από το σχήμα «εμείς και οι άλλοι». Ο παρατεταμένος έλεγχος της εξουσίας από τη ΝΔ οδήγησε στην αγωνιώδη αναζήτηση από τους εκλογείς τού αντιπάλου της στο σχήμα «εμείς και οι άλλοι». Η αγωνία αυτή ήταν βέβαιο ότι θα ευνοούσε εκείνον που θα καταγραφόταν δημοσκοπικά υψηλότερα από τους υπόλοιπους. Τώρα που η ΕΛ.Α.Σ. απέκτησε διακριτή απόσταση από τα μικρότερα κόμματα, είναι πιθανό ότι θα ενισχυθεί περαιτέρω. Ο πολιτικός ανταγωνισμός στην Ελλάδα δείχνει να βρίσκει λοιπόν το κλασικό σημείο ισορροπίας του. Δεν πρόκειται περί αναδιαμόρφωσης του σκηνικού βεβαίως, αλλά για διαφορετική «διανομή ρόλων» στο ίδιο έργο. Το ΠΑΣΟΚ καταγράφει χαμηλή αξιολόγηση ως αξιωματική αντιπολίτευση. Πού εντοπίζετε τις βασικές αδυναμίες του και τι θα έπρεπε να αλλάξει για να ανακτήσει πολιτική δυναμική; Παρά τον τίτλο του ως «αξιωματικής αντιπολίτευσης», το ΠΑΣΟΚ δεν εξελήφθη ποτέ ως δυνητικός αντικαταστάτης της ΝΔ στην κυβέρνηση, για δύο λόγους. Πρώτον, γιατί το μέγεθός του ήταν μικρό και η ανάδειξή του στην αξιωματική αντιπολίτευση ήταν προϊόν συγκυρίας. Δεύτερον, γιατί η ανάμνηση της συγκυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ υπό τον Αντώνη Σαμαρά την περίοδο 2012-2015 είναι νωπή και θέτει σε αμφιβολία την προοπτική πραγματικής πολιτικής αλλαγής.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

16.07.26

LiFO 16.07.26

9

Ο Λίντσεϊ Γκράχαμ και η παρακμή του αμερικανικού συντηρητισμού

Ο θάνατος του Ρεπουμπλικάνου γερουσιαστή, που πρωταγωνίστησε στη μετατροπή του κόμματος σε τραμπικό μόρφωμα, προκάλεσε κύματα ενθουσιασμού αλλά και εγκώμια για το έργο του, που σε κάποιες περιπτώσεις έφτασαν στην αγιογραφία.

Καθηγητής (αφ.), Πολυτεχνείο Ξάνθης ΔΠΘ

απ ό τον κώστα αναγνωσ τ ό π ουλο

10

Ο 71χρονος Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής, Λίντσεϊ Γκράχαμ, πέθανε από «σύντομη και ξαφνική ασθένεια», λίγο μετά την επιστροφή του από ένα ακόμη ταξίδι στην Ουκρανία. «Τον τεθνηκότα μη κακολογείν», υπέδειξε ο Χίλων ο Λακεδαιμόνιος, και ύστερα από περίπου 2.000 χρόνια η Δύση υιοθέτησε τον αφορισμό του ως «De mortuis nil nisi bonum» («για τους νεκρούς [πες] μόνο καλό»). Ο κανόνας τηρείται σχεδόν ευλαβικά στον δημόσιο λόγο. Σεβόμαστε τον θάνατο, ακόμη και αν δεν σεβόμαστε τον θανόντα. Άλλωστε, ο Χίλων καταδικάζει μεν την κακολογία, αλλά δεν προτρέπει να επαινεθεί ανάξιος νεκρός. Εντούτοις, μόλις μαθεύτηκε ο θάνατος του Γκράχαμ, ξέσπασαν δύο ειδών αντιδράσεις. Από τη μία εκδηλώσεις χαράς και ενθουσιασμού και από την άλλη εγκώμια για την προσωπικότητά του. Η ευχαρίστηση είναι ανησυχητικό φαινόμενο για τα ήθη της κοινωνίας, αφού η σιωπή είναι υπεραρκετή. Εξίσου ακατανόητο είναι γιατί κάποιος δεν αρκείται σε συμβατικές υποχρεώσεις και φτιάχνει ανούσιες αγιογραφίες. Όταν μάλιστα ο ακροδεξιός υπουργός του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, εκθειάζει την «ηθική σαφήνεια» του Γκράχαμ, η αγιογραφία καταντά πρόκληση. Ωστόσο, τα πράγματα είναι και εύκολα και πολιτικά πολύ ενδιαφέροντα για τον γερουσιαστή από τη Νότια Καρολίνα. Είναι εύκολα διότι υπάρχουν αναρίθμητα βίντεο και δηλώσεις του, οπότε δεν χρειάζεται κανείς να καταφύγει σε ψυχολογικού τύπου ερμηνείες. Είναι ο ίδιος που μιλάει και η μεροληψία περιορίζεται δραστικά. Επιπλέον, ο Γκράχαμ είναι πιθανόν ο πολιτικός που ενσάρκωσε περισσότερο από κάθε άλλον τη μετάλλαξη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος από συντηρητικό σε τραμπικό μόρφωμα. Από τούτη την άποψη, συγκεφαλαιώνει την παρακμή του κλασικού αμερικανικού συντηρητισμού. Υπάρχουν δύο Λίντσεϊ Γκράχαμ: ο πριν και ο μετά τη νίκη του Τραμπ το 2016. Αναμφίβολα υπήρξε κεντρική μορφή των Ρεπουμπλικάνων σε θέματα εξωτερικής πολιτικής ήδη από τις αρχές του αιώνα, που εξελέγη στη Γερουσία. Στενός φίλος του γερουσιαστή Τζον Μακέιν, με τον οποίο σίγουρα έμοιαζε «και, από πολλές απόψεις, κληρονόμησε αυτόν τον ρόλο, αν και όχι με την ίδια ηθική σαφήνεια που ο Μακέιν φαινόταν να διατηρεί» (Μπρετ Μπρουέν, πρώην διευθυντής διεθνών σχέσεων στον Λευκό Οίκο επί Ομπάμα). Επιπλέον, θεωρούσε τον εαυτό του αντιλαϊκιστή και αντιμετώπιζε σοβαρά την πρακτική της αμερικανικής δημοκρατίας στο εσωτερικό. Συντηρητικός με αρχές, αλλά και φιλοπόλεμο γεράκι από τότε. Υποστήριξε την επέμβαση στο Ιράκ το 2003 υιοθετώντας απροκάλυπτα τα κραυγαλέα ψεύδη της διοίκησης Μπους για την ύπαρξη όπλων μαζικής καταστροφής: «Η ιρακινή απάντηση “δεν έχουμε όπλα μαζικής καταστροφής” είναι ξεκάθαρο ψέμα. Ελπίζω ότι ο κόσμος θα υποστηρίξει τον Πρόεδρο Μπους για να διασφαλίσει ότι αυτός ο άνθρωπος [ο Σαντάμ] δεν μπορεί να συνεχίσει το εξοπλιστικό του πρόγραμμα. Είτε πρέπει να αφοπλιστεί είτε να αντικατασταθεί». Μετά τη νίκη του Ομπάμα το 2012, που άρχισε να φουσκώνει η τραμπική παλίρροια, στάθηκε απέναντι στον νεοφερμένο Τραμπ χρησιμοποιώντας βαριές εκφράσεις: «Ο Τραμπ είναι ένας ρατσιστής, ξενοφοβικός και θρησκευτικά μισαλλόδοξος. Δεν εκπροσωπεί το κόμμα μου. Δεν εκπροσωπεί τις αξίες για τις οποίες αγωνίζονται οι άνδρες και οι γυναίκες που φορούν τη στολή». Και λίγο αργότερα έγραψε το διάσημο πλέον τουίτ του: «Αν χρίσουμε υποψήφιο τον Τραμπ, θα καταστραφούμε… και θα το αξίζουμε». Όταν ο Τραμπ κέρδισε, εμφανίστηκε ο δεύτερος Γκράχαμ που, με μια τεράστια κωλοτούμπα, μεταμορφώθηκε σε ένθερμο υποστηρικτή του νέου Προέδρου. Δεν ήταν ο μόνος Ρεπουμπλικάνος με τέτοια καιροσκοπική συμπεριφορά, αλλά σίγουρα ήταν μία από τις εντυπωσιακές περιπτώσεις. Έκτοτε, έγινε ένας φωνακλάς συνήγορος του Τραμπ, δικαιολογώντας παντοιοτρόπως τις ασυναρτησίες του στη διεθνή πολιτική και την υπονόμευση των θεσμών στη χώρα. Η αμετάκλητη υποταγή του στον Τραμπ συνέβη το 2021, όταν ο Γκράχαμ αρνήθηκε να ψηφίσει υπέρ της καταδίκης του Τραμπ εξαιτίας της επίθεσής του στο Καπιτώλιο και της προσπάθειας να ανατρέψει τα αποτελέσματα των εκλογών. «Η κληρονομιά του αφορά μόνο ένα πράγμα, και δεν είναι καλό… Θα μπορούσε να προσπαθήσει να σταματήσει τον Ντόναλντ Τραμπ, ειδικά μετά τις 6 Ιανουαρίου. Επέλεξε να μην το κάνει. Αυτό πρέπει να θυμόμαστε σήμερα» («The New Republic», 13/7/2026). Οι Αμερικανοί θα θυμούνται την καιροσκοπική μεταστροφή του, αλλά η διεθνής κοινότητα θα έχει εντυπωμένη την εικόνα ενός πολεμοχαρούς γερακιού με ακραία μανιχαϊστική άποψη για την εξωτερική πολιτική. Η κλιμάκωση των συγκρούσεων και οι ακραίες λύσεις ανεξαρτήτως του κόστους σε ανθρώπινες ζωές και καταστροφές υπήρξαν το σταθερό του μοτίβο, οπουδήποτε η Αμερική είχε άμεσα ή έμμεσα συμφέροντα. Η εμπρηστική ρητορεία και η αναισθησία του ήταν αναπόσπαστα συνδεδεμένες με την όποια επιχειρηματολογία του («Η Γάζα πρέπει να ισοπεδωθεί», «Αν πεθάνουν χιλιάδες, θα πεθάνουν εκεί. Δεν πρόκειται να πεθάνουν εδώ», για ενδεχόμενο πόλεμο με τη Βόρεια Κορέα). Ο Μάικλ Χάνα του International Crisis Group δήλωσε ότι η κληρονομιά του εκλιπόντος γερουσιαστή θα καθοριστεί από την ψυχροπολεμική υποστήριξή του στις στρατιωτικές επεμβάσεις και την ακλόνητη στήριξή του προς τον Ντόναλντ Τραμπ. Είναι πάντως αμφίβολο αν είτε το ένα είτε το άλλο θα καταγραφεί στις χρυσές σελίδες της αμερικανικής πολιτικής ζωής.

LiFO

Μιχάλης Χρυσοχοΐδης: Ανησυχία, τάξη κι ασφάλεια Ο «νυν και αεί» υπουργός Προστασίας του Πολίτη είναι εδώ και τρεις δεκαετίες σχεδόν ο official, ο καθεστωτικός διώκτης του εγκλήματος. α π ό τ ο ν δ η μ ή τ ρ η π ολι τά κ η

Υ.ΠΡΟ.ΠΟ., νυν και αεί…: Υπάρχουν πολλοί συμπατριώτες μας που η ηλικία τους δεν τους επιτρέπει να θυμηθούν πιο παλιό υπουργό «Προστασίας του Πολίτη» από τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ο οποίος κατείχε το ίδιο πόστο και στα τέλη του προηγούμενου αιώνα, όταν ακόμα λεγόταν υπουργείο Δημόσιας Τάξης, και το 2009, όταν έγινε ο «εξευγενισμός» του ονόματος, και το 2010 κατά την τραγωδία της Marfin, και σήμερα, που διανύει την πέμπτη θητεία του. «Ο άνθρωπος που ήταν πάντα εκεί», δηλαδή. Μοιάζει με τίτλο ταινίας…: Μα και ο ίδιος είναι ο ήρωας μιας αστυνομικής σειράς που διαρκεί περίπου όσο και οι 25 κύκλοι που έχει συμπληρώσει το αμερικανικό «Law & Order», και ξεκίνησε με την περιπετειώδη εξάρθρωση της 17Ν, γεγονός που φαίνεται να τον καθόρισε σε υπερβατικό (ή μεταφυσικό) βαθμό. Πώς και δεν ενδιαφέρθηκε το Χόλιγουντ; Υπήρξαν φήμες κάποτε ότι υπήρχε στα σκαριά ταινία με θέμα τη δράση του εναντίον της 17Ν, με πιθανότερο πρωταγωνιστή τον Τζορτζ Κλούνι, μάλιστα. Σημαντικό ρόλο στη φημολογία αυτή είχε παίξει ένα άρθρο με τίτλο «Race against terror» που είχε δημοσιευτεί στο τεύχος Ιανουαρίου του 2007 του περιοδικού «Vanity Fair» και έφερε την υπογραφή του Ελληνοαμερικανού αρθρογράφου και συγγραφέα Nicholas Gage ή Νίκου Γκατζογιάννη, γνωστού κυρίως από το –διχαστικό στα μέρη μας– βιβλίο του Ελένη. «Στον ίδιο δρόμο», στο ίδιο έργο…: Η ταινία δεν έγινε ποτέ, όμως ο διεθνής ντόρος και το μέγεθος του επιτεύγματος τού άφησαν ενδεχομένως κάποιες ψευδαισθήσεις (κινηματογραφικού) μεγαλείου, όπως μπορεί να διαπιστώσει κανείς ανατρέχοντας σε διάφορα «νουάρ» αποσπάσματα από το βιβλίο απομνημονευμάτων του με τίτλο Στον ίδιο δρόµο, το οποίο κυκλοφόρησε στα τέλη του 2024. Ένα απόσπασμα από το βιβλίο: « Έκανα έναν διπλό σκέτο καφέ, πέταξα λίγα ρούχα στον σάκο μου και μπήκα στο αυτοκίνητο», γράφει για τη μοιραία εκείνη νύχτα που πληροφορήθηκε από τον αρχηγό της αστυνομίας Φώτη Νασιάκο για το περιστατικό με τη χειροβομβίδα που έσκασε στα χέρια του Σάββα Ξηρού. «Δεν τηλεφώνησα καν στον υπηρεσιακό οδηγό που είχα στη Βέροια, ο οποίος θα κοιμόταν ήσυχος στο σπίτι του. Προτίμησα να οδηγήσω μόνος μου για να σκεφτώ. Έφυγα λίγο μετά τις δύο τη νύχτα. Το αμάξι ήταν ένα δυνατό Audi και πάτησα το γκάζι φουλ. Οδηγούσα με διακόσια μιλώντας παράλληλα συνεχώς σε ανοιχτή ακρόαση με τον Νασιάκο…» Σκιές και ομίχλη…: Στο βιβλίο περιγράφονται και οι συναντήσεις του με τον άνθρωπο που πρόσφερε πολύτιμες πληροφορίες στις Αρχές για το modus operandi των εγχώριων οργανώσεων «ένοπλης πάλης» και είχε βαφτιστεί με την κωδική ονομασία «κύριος Χι»: «Τον Χι τον συνάντησα αρκετές φορές, µε προσφωνούσε “υπουργέ”, ήταν ευγενής και µετρηµένος, κάπνιζε πολύ, κάπνιζα και εγώ εκείνη την εποχή, και το δωµάτιο ντουµάνιαζε καθώς µιλούσαµε…». Παράνομη συμβίωση: Λίγο καιρό μόνο πριν από την έκδοση της αυτοβιογραφίας του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, είχε κυκλοφορήσει, με τίτλο Μια φυσιολογική ζωή, το βιβλίο του Βασίλη Παλαιοκώστα, ο οποίος κατηγορείται για την απόπειρα δολοφονίας του υπουργού που έγινε το 2010 με την έκρηξη βόμβας που εστάλη μέσω ΕΛΤΑ στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και είχε ως αποτέλεσμα να σκοτωθεί ο υπασπιστής του, Γιώργος Βασιλάκης. Τα Χριστούγεννα του 2024 μπορούσε να δει κανείς τα δύο βιβλία να στέκονται πλάι-πλάι στις προθήκες των βιβλιοπωλείων. Από την «ΑΡΕΤΗ» στην «ΑΡΙΑΔΝΗ»: Ήταν Φεβρουάριος του 2003 όταν ο υπουργός Δημοσίας Τάξης (τότε ακόμα) Μιχάλης Χρυσοχοΐδης έδινε το σύνθημα να ξεκινήσει η επιχείρηση «ΑΡΕΤΗ» που είχε στόχο κέντρα «ακολασίας και ανομίας», όπως τα γκέι μπαρ. Προχθές μόλις έγινε ο απολογισμός του σχεδίου «ΑΡΙΑΔΝΗ» για την ασφάλεια στα μέσα μαζικής μεταφοράς, κατά το οποίο πραγματοποιήθηκαν τους τελευταίους δεκαέξι μήνες, όπως μαθαίνουμε, εκατοντάδες χιλιάδες έλεγχοι, συλλήψεις, προσαγωγές και «παρεμβάσεις για τη διαχείριση τοξικοεξαρτημένων ατόμων και επαιτών». Σέρλοκ Χολμς ή «Βρόμικος Χάρι»; Μάλλον τίποτα από τα δύο, καθόσον, και παρά τις χαοτικές διαφορές τους, αμφότεροι οι χαρακτήρες είχαν διάφορα θέματα με την επίσημη εξουσία, ενώ ο «νυν και αεί» υπουργός Προστασίας του Πολίτη είναι εδώ και τρεις δεκαετίες σχεδόν ο official, ο καθεστωτικός διώκτης του εγκλήματος –με μια γκάμα που ακουμπά τους πάντες και τα πάντα, από Κρητικούς μέχρι Ρομά κι από τρομοκράτες μέχρι χούλιγκαν– και ο εμπνευστής μιας σειράς από ομάδες, παρα-ομάδες και κλιμάκια στη διαρκώς εξελισσόμενη Ελληνική Αστυνομία, με αποκορύφωμα, πρόσφατα, το περιβόητο «ελληνικό FBI». «Ελληνικό FBI» όπως «Greek Mafia»; Κάπως έτσι. Η παράλληλη γκλαμουροποίηση του εγχώριου εγκλήματος και των εγχώριων διωκτικών αρχών. «Ελληνικό FBI» είναι το προσωνύμιο της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (ΔΑΟΕ). «Με διαρκή προσπάθεια, με έρευνες, με τόλμη, γιατί χρειάζεται πολλή τόλμη, πολύ θάρρος, δεν φοβόμαστε κανέναν, θα μας φοβούνται οι παράνομοι, οι μπράβοι, οι εγκληματίες, όλοι αυτοί που πίστεψαν ή πιστεύουν ότι το κράτος είναι αδύναμο», σημείωσε πριν από λίγο καιρό ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης στον χαιρετισμό του κατά την κοπή της πίτας της (κόβουν άραγε πίτα στο FBI;).

16.07.26

LiFO 16.07.26

11

Ως πότε θα ανεχόμαστε την ασυδοσία των αστυνομικών; Ο βιασμός της 19χρονης, το victim blaming και το «κολαστήριο» της Ομόνοιας. απ ό τον χάρη καλ αϊτζίδη

Εμιγκρέδες της Ρουμανίας

Η ιστορία μιας εξωσωματικής στους διαδρόμους και στα δωμάτια μιας κλινικής σε ύφος ρετρό-παραδοσιακό. α π ό τ η δ ε σ π ο ι να

Την περασμένη Παρασκευή, το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο της Αθήνας καταδίκασε δύο αστυνομικούς για τον βιασμό της 19χρονης στο Α.Τ. Ομονοίας τον Οκτώβριο του ’22. Η κοπέλα είχε απευθυνθεί στους αστυνομικούς ενώ έκαναν περιπολία στο Θησείο, ζητώντας βοήθεια για ένα περιστατικό στον χώρο εργασίας της. Εκείνοι την οδήγησαν στο Α.Τ. Ομονοίας και εν συνεχεία στα αποδυτήρια, όπου τη βίασαν. Ένας απ’ τους δύο κατέγραψε τις πράξεις στο κινητό του, ξεχωριστό αδίκημα για το οποίο επίσης καταδικάστηκε. Η καταδίκη έρχεται μια μέρα μετά την πρόταση του εισαγγελέα για απαλλαγή των αστυνομικών, η οποία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Πράγματι, διαβάζοντας τις δηλώσεις του εισαγγελέα, βλέπει κανείς μια σειρά από λογικά άλματα και μια νοοτροπία «victim blaming», σύμφωνα με την οποία το θύμα της σεξουαλικής βίας κατηγορείται για τη «λάθος» στάση που επέδειξε, μοιραζόμενο την ευθύνη του θύτη ή και απορροφώντας την εντελώς. Συγκεκριμένα, ενώ οι δηλώσεις του εισαγγελέα ξεκινούν με την παραδοχή ότι «μία από τις πιθανές αντιδράσεις του θύματος είναι η λεγόμενη κατάσταση παγώματος (freeze)», προχωρούν αντιφατικά, απορρίπτοντας το ενδεχόμενο του βιασμού, μεταξύ άλλων, επειδή η κοπέλα «δεν έφυγε από το δωμάτιο ακόμα και όταν ήταν μόνη της, παρότι η πόρτα ήταν μισάνοιχτη», επειδή «δεν φώναξε σε βοήθεια» και επειδή δεν πήγε στο γραφείο ενδοοικογενειακής βίας που βρίσκεται στο Α.Τ.1 Ταυτόχρονα, ο εισαγγελέας υποστήριξε ότι η συναίνεση της 19χρονης «φαίνεται και στις εικόνες», αναφερόμενος στα κακής ανάλυσης thumbnails των διαγραμμένων βίντεο που τράβηξε ο αστυνομικός, ενώ αμφισβήτησε την τέλεση του βιασμού, γιατί «εκτιμάται ότι [οι αστυνομικοί] θα επέλεγαν διαφορετικό τόπο [για να διαπράξουν βιασμό] από αυτόν της εργασίας τους». Η αγόρευσή του κατέληξε μ’ ένα ακόμα λογικό σφάλμα, εξηγώντας ότι η 19χρονη «έτυχε εκμετάλλευσης [γιατί οι αστυνομικοί] εκμεταλλεύτηκαν την ιδιότητά τους», αλλά ότι, παρ’ όλα αυτά, δεν υπήρξε «κατάχρηση» της εν λόγω ιδιότητας και βιασμός· «το δικαστήριο δεν καλείται να αποφασίσει αν τελέστηκε ή όχι βιασμός. Είναι ψευδοδίλημμα […] Το ζήτημα είναι να αποδειχθεί χωρίς αμφιβολία αν τελέστηκε».2 Αυτές οι δηλώσεις, σε συνδυασμό με τη στάση του δικηγόρου των αστυνομικών –ο οποίος ειρωνεύτηκε επανειλημμένα τη 19χρονη, λέγοντας, μεταξύ άλλων, ότι «το βάδισμά της δεν αντιστοιχεί σε όσα καταθέτει» και υπονοώντας ότι κατήγγειλε ψευδώς τους αστυνομικούς για να λάβει δημοσιότητα, καθώς, πριν από τις δίκες, «δεν είχε μεγάλο κύκλο, αλλά να, δείτε εδώ, απέκτησε κοινό»3– αποκαλύπτουν το σκληρά πατριαρχικό περιβάλλον κρατικής αντιμετώπισης της σεξουαλικής βίας, στο οποίο το θύμα βιώνει χλεύη, προσβολές και εκφοβισμό, ζώντας ξανά το τραύμα του υπό τις χειρότερες συνθήκες. Ούτε πρόκειται για την πρώτη υπόθεση αστυνομικής βίας εντός του Α.Τ. Ομονοίας. Το συγκεκριμένο τμήμα έχει μια μακρά ιστορία κατάχρησης εξουσίας, σεξουαλικής και σωματικής κακοποίησης, βασανισμών και θανάτων, υποθέσεις που συχνότερα αφορούν μετανάστες και που πολλές φορές μένουν αδιερεύνητες. Περιστατικά σημειώνονται εδώ και δεκαετίες,4 αλλά, αν κοιτάξουμε μόνο τα τελευταία δέκα χρόνια, συναντάμε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα γεγονότα. Τον φετινό Μάρτιο, μετανάστης που τελεί υπό διοικητική κράτηση στο τμήμα εντοπίζεται νεκρός. Τον Οκτώβριο του ’24, ο Μπαγκλαντεσιανός Μία Χαριζούλ πεθαίνει στα κρατητήρια, έχοντας, σύμφωνα με την αστυνομία, αυτοκτονήσει με το πουκάμισό του. Ο θάνατος σημειώνεται μόλις δέκα μέρες μετά τον βασανισμό και θάνατο του Πακιστανού Μοχάμεντ Καμράν Ασίκ στο Α.Τ. Αγίου Παντελεήμονα.5 Το 2023, ένας Γερμανός τουρίστας πεθαίνει στο τμήμα της Ομόνοιας πηδώντας απ’ το παράθυρο. Το 2022, Τυνήσιος μετανάστης καταγγέλλει ότι αστυνομικοί τον κράτησαν για ώρες γυμνό σε κελί και τον βασάνισαν, ενώ ο αναρχικός Αντώνης Ζήβας καταγγέλλει ότι αστυνομικοί τον οδήγησαν στις τουαλέτες του τμήματος και τον ξυλοκόπησαν. Το 2019, αστυνομικοί βασανίζουν κι εξευτελίζουν γυναίκα ΑμεΑ έξω απ’ το τμήμα, ενώ δένουν ταξιτζή που έχουν συλλάβει, σε στάση «σταυρωμένου» απ’ τα κάγκελα του παραθύρου. Και τα δύο περιστατικά υπάρχουν καταγεγραμμένα σε βίντεο κι έχουν ανέβει στο διαδίκτυο. Κάποιους μήνες νωρίτερα, ο Νιγηριανός Εµπουκά Μαµάν Σουµπέκ προσάγεται στο τμήμα για εξακρίβωση στοιχείων και πεθαίνει κάτω από ύποπτες συνθήκες. Στο Α.Τ. Ομονοίας υπάγονται και οι αστυνομικοί που εμπλέκονται στη δολοφονία του Ζακ το ’18, οι οποίοι, σύμφωνα με το πόρισμα της ΕΔΕ, άσκησαν «άσκοπη βία στην προσπάθεια δέσμευσης». Το 2017, υπάρχει καταγγελία για ξυλοδαρμό μετανάστη μουσικού του δρόμου στο τμήμα και, το 2016, καταγγελίες για εξευτελιστική συμπεριφορά από σεξεργάτριες που συνελήφθησαν σε επιχείρηση-«σκούπα» και από 12χρονα παιδιά μεταναστών τα οποία προσήχθησαν και εξαναγκάστηκαν να γδυθούν και να κάνουν κύκλους στο δωμάτιο. Οι περισσότερες από τις παραπάνω υποθέσεις δεν έφτασαν στα δικαστήρια. Ορισμένες δεν πήγαν καν σε πειθαρχικό έλεγχο. Διαβάζοντας τη λίστα των περιστατικών, τρομάζει κανείς σκεπτόμενος πόσα ακόμα συνέβησαν χωρίς να δουν το φως της δημοσιότητας. Και, φυσικά, δεν πρόκειται απλώς για το Α.Τ. Ομονοίας. Ο συγκεκριμένος χώρος αποτελεί μόνο την κορυφή του παγόβουνου, το πιο τρανταχτό παράδειγμα ενός συστήματος το οποίο, στους δρόμους και στα τμήματα, ασκεί βία μ’ ένα έντονο αίσθημα ατιμωρησίας. Ακόμα και μια «καλή είδηση», όπως η απόφαση του ΜΟΔ της Αθήνας να αγνοήσει τις προτάσεις του εισαγγελέα και να καταδικάσει τους αστυνομικούς, κηλιδώνεται απευθείας. Αφενός, οι ποινές που επέβαλε το δικαστήριο είναι σοκαριστικά μικρές, μειωμένες λόγω του ελαφρυντικού του σύννομου βίου των καταδικασθέντων –τέσσερα και τεσσεράμισι χρόνια αντίστοιχα–, χωρίς περιοριστικούς όρους για ένα κακούργημα του οποίου η ποινή φτάνει μέχρι τα ισόβια. Αφετέρου, μια μέρα πριν από την ανακοίνωση των ποινών, μαθαίνουμε ότι αστυνομικοί στο Άργος πυροβόλησαν στο κεφάλι έναν άνδρα με 89% αναπηρία όσο εκείνος σκαρφάλωνε τοίχο κτιρίου για να τους ξεφύγει. Οι αστυνομικοί έριξαν πάνω από 13 σφαίρες και ο 20χρονος κατέληξε την περασμένη Κυριακή. Η ερώτηση που απομένει είναι ως πότε θα ανεχόμαστε αυτήν τη βία.

1 https://www.news247.gr/ellada/at-omonoias-enoxoi-oi-dio-astinomikoi-gia-ton-omadiko-viasmo-tis-19xronis/ 2 https://omniatv.com/853506535/apallagi-ton-astynomikon-proteine-o-eisaggeleas-gia-tin-ypothesi-viasmoy-stoa-t-omonoias/ 3 https://thepressproject.gr/ypothesi-viasmou-19chronis-sto-a-t-omonoias-apallagi-gia-tous-astynomikous-proteineo-eisangeleas-pseftodilimma-an-telestike-i-ochi-viasmos-apodeiknyetai-choris-amfivolia/ 4 Για ένα πλήρες ιστορικό, δείτε: https://www.in.gr/2022/10/29/greece/astynomiki-via-amartoli-omonoia-kai-alla/ 5 https://www.lifo.gr/stiles/optiki-gonia/friktos-basanismos-kai-ohi-tyhaios-thanatos

12

LiFO

τ ρ ι β ολη

Θυμάμαι πολύ καθαρά τη στιγμή που συνειδητοποίησα πως ίσως να μη γινόμουν ποτέ μητέρα. Ήταν στη διάρκεια μιας σαλπιγγογραφίας. Το δωμάτιο εξέτασης θύμιζε μισοφωτισμένο ψυγείο, όλο inox επιφάνειες και κρυφούς φωτισμούς. Πάνω δεξιά υπήρχε μια ασημένια εικόνα της Παναγίας. Ούρλιαζα τόσο δυνατά που μπορούσα να ακούσω τον ήχο της φωνής μου να επιστρέφει σαν αντίλαλος ξανά και ξανά. Στον δρόμο για το γραφείο –γιατί ήμουν τόσο αφελής που είχα πάει εκεί μόνη μου σε ένα διάλειμμα από τη δουλειά–, κλαίγοντας ανάμεσα σε παρκαρισμένα αμάξια και λακκούβες σε έναν παράδρομο στον Χολαργό, σκεφτόμουν τη διαφάνεια που μου είχε δείξει ο γιατρός. Οι σάλπιγγές μου δεν ήταν ακριβώς βουλωμένες αλλά ήταν σαν κορδελάκια – θύμιζαν πατημένες σερπαντίνες τις Απόκριες. Κάποιος θα μπορούσε να γράψει ένα διήγημα ή κι ένα μυθιστόρημα, με μια γυναίκα να περιφέρεται άσκοπα στους διαδρόμους μιας κλινικής υπογονιμότητας ή, όπως λέγεται πιο κομψά, μιας μονάδας υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Η δική μας ήταν σε ύφος ρετρό-παραδοσιακό. Οι τοίχοι, γεμάτοι από το πάτωμα ως το ταβάνι με φωτογραφίες μωρών, μια ταπετσαρία τρόμου που ξεδιπλωνόταν από διάδρομο σε διάδρομο και από δωμάτιο σε δωμάτιο: δίδυμα και τρίδυμα ντυμένα με παστέλ βαφτιστικά ή στολές ομάδων και αφιερώσεις «Γιατρούλη μου, σε ευχαριστούμε που μας έφερες στη ζωή. Τα διδυμάκια Ευθύμιος-Ραφαήλ και Μαρία-Τσαμπίκα». Τα μωρά δίπλα σε εικονίτσες και φωτογραφίες αγίων και μητροπολιτών, προεκλογικά φυλλάδια και καδραρισμένα δημοσιεύματα με τίτλους όπως «Η πρώτη παρένθετη γιαγιά στα 87. Γέννησε την εγγονούλα της». Όλα αυτά εν μέσω συνωστισμού –στα γκισέ, στα εξεταστήρια, στους διαδρόμους–, όρθιοι, ο ένας μετά τον άλλον, σαν να ήμασταν χαμένοι μεταξύ μητρώου και πρωτόκολλου στην εφορία. Να και κάτι που δεν σου λέει κανείς: αυτοί που θέλουν και δεν μπορούν να κάνουν παιδιά είναι πολλοί, πολλοί περισσότεροι απ’ όσο νόμιζα εγώ τουλάχιστον. Δεν υπάρχει καμία δικαιοσύνη στη γονιμότητα. Θυμίζει λοταρία. Μπορεί να μείνεις έγκυος κατά λάθος στα 44, μπορεί να μπεις σε πρόωρη εμμηνόπαυση στα 33. Δεν υπάρχει γιατί. Γιατί έτσι. Εγώ αντιμετώπισα την εξωσωματική σαν να συνέβαινε σε κάποιον άλλον, σαν να ήταν ένα πρότζεκτ στη δουλειά. Σκέφτηκα να μετρήσω τις ενέσεις ή τα χάπια, να βγάλω φωτογραφία τη μελανιασμένη κοιλιά μου σαν κάποιο hip project, αλλά βαρέθηκα. Την ημέρα που μπήκα να κάνω την εμβρυομεταφορά συνειδητοποίησα πως στους τοίχους του δωματίου υπήρχε μόνο ένας πίνακας με φελλό. Πάνω ήταν καρφιτσωμένα δεκάδες κομποσκοίνια και εικόνες αγίων. Τα έβγαλα βιαστικά φωτογραφία προτού μπει μέσα ο γιατρός και ξαπλώσω: πρώτα αυτά και μετά τη θέα στη Μεσογείων. Στην αναμονή έξω από το λογιστήριο περιμέναμε μαζί με κάτι Ρουμάνους. Κάναμε πλάκα ότι μπορεί να γεννήσω κατά λάθος το παιδί του Ρουμάνου και μετά τραγουδούσαμε πολύ σιγά και λίγο κοροϊδευτικά ένα τραγούδι της Λένα Πλάτωνος: «Πόσο μ’ αρέσει ν’ ακούω τους ανθρώπους ν’ ανεβαίνουν με τ’ ασανσέρ / Και να μιλάνε ρουμάνικα / Εμιγκρέδες της Ρουμανίας / Πιθανότητες ευτυχίας / Στην περιοχή της Αμερικάνικης Πρεσβείας». Εννιά μήνες μετά γεννήθηκε ο γιος μας.

16.07.26

LiFO 16.07.26

13

ΣΟΦΊΑ ΟΥΖΟΥΝΊΔΟΥ: «ΣΤΗ LIDL ΕΛΛΆΣ ΕΞΑΣΦΑΛΊΖΟΥΜΕ ΈΝΑ ΕΡΓΑΣΙΑΚΌ ΠΕΡΙΒΆΛΛΟΝ ΟΠΟΥ ΟΙ ΆΝΘΡΩΠΟΙ ΜΠΟΡΟΎΝ ΝΑ ΕΊΝΑΙ Ο ΕΑΥΤΌΣ ΤΟΥΣ» Η Chief People Officer της Lidl Ελλάς μιλά για την πρόσφατη πιστοποίηση της εταιρείας με το «Σήμα Διαφορετικότητας» και για το πώς μεταφράζεται η συμπερίληψη στην καθημερινότητα των εργαζομένων της.

Σ

ε μια εποχή που το εργασιακό τοπίο μεταβάλλεται με ταχύτατους ρυθμούς, η επιτυχία μιας επιχείρησης συνδέεται άμεσα με τον τρόπο με τον οποίο επενδύει στους ανθρώπους της. Η διαφορετικότητα, η ισότητα και η συμπερίληψη αποτελούν βασικούς πυλώνες μιας σύγχρονης και βιώσιμης εργασιακής κουλτούρας, όχι ως αξίες στη θεωρία, αλλά ως στρατηγικές στην πράξη. Η πρόσφατη απονομή του «Σήματος Διαφορετικότητας» στη Lidl Ελλάς από το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, με την υψηλότερη βαθμολογία μεταξύ των επιχειρήσεων που αξιολογήθηκαν, επιβεβαιώνει ακριβώς αυτό: μια έμπρακτη, καθημερινή δέσμευση στο ανθρώπινο δυναμικό της, που ξεκινά ήδη από τη διαδικασία πρόσληψης. Η Chief People Officer της Lidl Ελλάς, Σοφία Ουζουνίδου, μιλά για τις πρωτοβουλίες που διαμορφώνουν ένα εργασιακό περιβάλλον όπου κάθε άνθρωπος μπορεί να είναι ο εαυτός του, να εξελίσσεται και να νιώθει ότι ανήκει.

14

LiFO

— Η Lidl Ελλάς πιστοποιήθηκε πρόσφατα με το «Σήμα Διαφορετικότητας» από το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, με την υψηλότερη βαθμολογία ανάμεσα στις επιχειρήσεις που συμμετείχαν στην αξιολόγηση. Τι σημαίνει αυτό για την εταιρεία; Η απόκτηση του «Σήματος Διαφορετικότητας» αποτελεί για μας μια πολύ σημαντική επιβεβαίωση ότι όσα εφαρμόζουμε καθημερινά έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στους ανθρώπους μας. Αυτό που θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι δεν αξιολογηθήκαμε μόνο σε επίπεδο προθέσεων ή δεσμεύσεων. Αξιολογηθήκαμε για συγκεκριμένες πολιτικές, διαδικασίες και πρακτικές που εφαρμόζονται καθημερινά. Η Lidl Ελλάς συγκέντρωσε την υψηλότερη συνολική βαθμολογία μεταξύ όλων των επιχειρήσεων που συμμετείχαν από όλους τους κλάδους, ενώ πέτυχε κορυφαία επίδοση στον πυλώνα που αφορά τις πρακτικές συμπεριληπτικού εργασιακού περιβάλλοντος. Παράλληλα, αξιολογήθηκε με το απόλυτο σκορ σε βασικούς άξονες, όπως η στρατηγική, η εκπαίδευση, οι εσωτερικές διαδικασίες και η

16.07.26

εξωτερική επικοινωνία. Για εμάς όμως οι αριθμοί έχουν αξία μόνο όταν αντικατοπτρίζουν την καθημερινότητα. Αυτό σημαίνει ένα εργασιακό περιβάλλον με ξεκάθαρους κανόνες, ίσες ευκαιρίες για όλους και όλες, αξιοκρατικές διαδικασίες επιλογής και εξέλιξης, συνεχή εκπαίδευση και μια κουλτούρα όπου κάθε άνθρωπος αισθάνεται ότι ανήκει και μπορεί να εξελιχθεί. Το «Σήμα Διαφορετικότητας» είναι μια ακόμη επιβεβαίωση ότι βρισκόμαστε στον σωστό δρόμο, αλλά και μια υπενθύμιση ότι όσο μεγαλύτερο είναι το αποτύπωμά σου στην αγορά εργασίας, τόσο μεγαλύτερη είναι και η ευθύνη σου να ανοίγεις τον δρόμο για ένα πρότυπο εργασιακό περιβάλλον για την ελληνική πραγματικότητα.

— Η διαφορετικότητα και η συμπερίληψη συζητιούνται πολύ τα τελευταία χρόνια. Πώς μεταφράζονται όμως στην καθημερινότητα ενός τόσο μεγάλου εργοδότη όπως η Lidl Ελλάς; Στη Lidl Ελλάς επενδύουμε με συνέπεια τα τελευταία χρόνια, ώστε να χτίσουμε μια καθημερινότητα διαφορετικότητας, ενσωμάτωσης και συμπερίληψης για όλο το team Lidl. Αυτό πρακτικά ξεκινάει ήδη από τις αγγελίες μας και τον τρόπο που απευθυνόμαστε στους υποψήφιους και τις υποψήφιές μας, και συνεχίζεται σε κάθε βήμα του employee lifecycle, τόσο με μικρές πράξεις –όπως τα δωρεάν προϊόντα περιόδου που διαθέτουμε για όλες τις εργαζόμενές μας– όσο και με μεγάλες πρωτοβουλίες, όπως το δωμάτιο μητρικής και βρεφικής φροντίδας, οι πολιτικές μας κατά της βίας και παρενόχλησης στον χώρο εργασίας, οι σταθερές εκπαιδεύσεις στο πεδίο του DEI, η ανάπτυξη των ταλέντων μας βάσει μοντέλου δεξιοτήτων κ.λπ. Θα ήθελα να σταθώ όμως λίγο περισσότερο στη δική μας πολιτική ισότητας, που φέτος εμπλουτίσαμε με μια σειρά από βίντεο, στα οποία επιλέξαμε να αναδείξουμε ιστορίες και καταστάσεις που μας υπενθυμίζουν ότι πίσω από κάθε ρόλο υπάρχει ένας άνθρωπος με μια μοναδική διαδρομή. Θέλαμε να ανοίξουμε έναν ουσιαστικό διάλογο γύρω από τη διαφορετικότητα και να δείξουμε ότι στη Lidl Ελλάς δεν αναζητούμε ανθρώπους που ταιριάζουν σε ένα συγκεκριμένο πρότυπο, αλλά ανθρώπους που μπορούν να είναι ο εαυτός τους. Το ίδιο σημαντικό όμως είναι ότι δεν βασιζόμαστε μόνο στην αίσθησή μας για το πώς βιώνουν οι άνθρωποί μας το εργασιακό τους περιβάλλον. Συλλέγουμε συστηματικά δεδομένα, μετράμε τον παλμό της ομάδας μας και ακούμε το feedback των ανθρώπων μας, ώστε να εντοπίζουμε τι λειτουργεί καλά και πού μπορούμε να γίνουμε ακόμα πιο συμπεριληπτικοί και συμπεριληπτικές.

— Οι νέοι σήμερα αναζητούν κάτι περισσότερο από μια θέση εργασίας. Με ποιους τρόπους το εξασφαλίζει αυτό η Lidl Ελλάς; Οι νέοι σήμερα αναζητούν έναν εργοδότη που θα επενδύσει στην εξέλιξή τους, θα τους δώσει πραγματικές ευκαιρίες και θα είναι ξεκάθαρος για το τι μπορούν να πετύχουν. Αυτό ακριβώς επιδιώκουμε κι εμείς. Δεν αναζητούμε μόνο έτοιμα στελέχη. Τα δημιουργούμε. Πιστεύουμε ότι η εμπειρία δεν πρέπει να αποτελεί προϋπόθεση για να ξεκινήσει κάποιος την καριέρα του. Γι’ αυτό σχεδιάζουμε προγράμματα που απευθύνονται σε νέους και νέες χωρίς προηγούμενη εργασιακή εμπειρία, παρέχοντάς τους όλα τα απαραίτητα εφόδια – εκπαίδευση, καθοδήγηση, πραγματική εμπειρία και ανταγωνιστικές αποδοχές από την πρώτη κιόλας ημέρα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το πρόγραμμα Lidl UP: Learn & Work, του οποίου ο τρίτος κύκλος «τρέχει» αυτή την περίοδο, με ανοιχτές αιτήσεις για Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που συνδυάζει δωρεάν σπουδές με αμειβόμενη πρακτική εμπειρία. Οι συμμετέχοντες λαμβάνουν μηνιαίες αποδοχές 1.000 ευρώ κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής τους και, μέσα σε δύο χρόνια, έχουν τη δυνατότητα να εξελιχθούν στον ρόλο του υποδιευθυντή/-τριας καταστήματος. Είναι μια ολοκληρωμένη πρόταση που ετοιμάζει τα στελέχη λιανικού εμπορίου τού αύριο, για όσους θέλουν να ξεκινήσουν την καριέρα τους με γερές βάσεις. Παράλληλα, μέσα από το Lidl UP: Area Manager Trainee δίνουμε τη δυνατότητα σε νέους αποφοίτους να αναλάβουν, μέσα από ένα δομημένο πρόγραμμα ανάπτυξης, διάρκειας επίσης σχεδόν 2 ετών, έναν ρόλο με σημαντικές ευθύνες, τη διοίκηση μιας ομάδας περίπου 100 ατόμων και απεριόριστες προοπτικές εξέλιξης, με μεικτό μηνιαίο μισθό που από την πρώτη μέρα της εκπαίδευσης ξεκινάει από τα 2.360€ — Η διαφάνεια στις αμοιβές είναι κι αυτή μια από τις απαιτήσεις των νέων υποψηφίων αλλά πλέον και εθνικός νόμος. Πώς αντιμετωπίζει η Lidl Ελλάς το θέμα αυτό και τι μήνυμα στέλνει στους υποψηφίους; Η συζήτηση αυτή έχει ανοίξει έντονα τους τελευταίους μήνες, όμως για εμάς δεν αποτελεί μια νέα υποχρέωση. Είναι μια πρακτική που εφαρμόζουμε εδώ και χρόνια, επιλέγοντας να δημοσιεύουμε στις αγγελίες μας τον συγκεκριμένο μισθό κάθε θέσης και όχι ένα γενικό εύρος αποδοχών. Πιστεύουμε ότι η διαφάνεια είναι η βάση κάθε σχέσης εμπιστοσύνης. Όταν ένας υποψήφιος γνωρίζει από την πρώτη στιγμή τι προσφέρει μια θέση, μπορεί να αξιολογήσει την ευκαιρία με ξεκάθαρους όρους και να πάρει μια συνειδητή απόφαση. Παράλληλα, η ύπαρξη προκαθορισμένων αποδοχών ενισχύει την αξιοκρατία, καθώς η αμοιβή συνδέεται με τον ρόλο και όχι με προσωπικά χαρακτηριστικά ή την ικανότητα διαπραγμάτευσης του κάθε υποψηφίου. Το μήνυμα που θέλουμε να στείλουμε είναι απλό: στη Lidl Ελλάς όλα είναι ξεκάθαρα από την αρχή. Θεωρούμε ότι η ειλικρίνεια δεν ξεκινάει με την πρόσληψη,

Nα εργάζεσαι σε έναν χώρο όπου μπορείς να είσαι ο εαυτός σου, να εξελίσσεσαι και να ξέρεις ότι η προσπάθειά σου αναγνωρίζεται. Αυτό είναι και το δικό μας «Γιατί Αξίζει».

αλλά από την πρώτη επαφή ενός ανθρώπου με την εταιρεία. Και όταν αυτή η πρώτη εμπειρία βασίζεται στην εμπιστοσύνη, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για μια μακροχρόνια και ουσιαστική συνεργασία.

— Αν έπρεπε να εξηγήσετε με μία εικόνα ή ένα μήνυμα γιατί αξίζει σήμερα να εργάζεται κάποιος στη Lidl Ελλάς, ποιο θα ήταν αυτό; Και ποιο είναι το επόμενο μεγάλο στοίχημα της Lidl ως εργοδότη; Αν έπρεπε να το αποτυπώσω με μία εικόνα, θα ήταν μια ομάδα ανθρώπων με διαφορετικές ηλικίες, εμπειρίες και διαδρομές, που όμως μοιράζονται τον ίδιο στόχο και νιώθουν ότι ανήκουν. Γιατί τελικά αυτό είναι που αξίζει: να εργάζεσαι σε έναν χώρο όπου μπορείς να είσαι ο εαυτός σου, να εξελίσσεσαι και να ξέρεις ότι η προσπάθειά σου αναγνωρίζεται. Αυτό είναι και το δικό μας «Γιατί Αξίζει». Το επόμενο μεγάλο μας στοίχημα είναι να συνεχίσουμε να είμαστε η πρώτη επιλογή, όχι μόνο για τους πελάτες μας, αλλά και για τους ανθρώπους μας και για όσους αναζητούν τον επόμενο εργοδότη τους. Και αυτό δεν κατακτάται με μία πρωτοβουλία ή μία καμπάνια. Κατακτάται καθημερινά, ακούγοντας τους ανθρώπους μας, εξελισσόμενοι μαζί τους και δημιουργώντας ένα εργασιακό περιβάλλον που ανταποκρίνεται στις ανάγκες τού σήμερα και στις προσδοκίες τού αύριο.

LiFO 16.07.26

15

TAL K OF THE TOWN

47'

με τον

Obi Αλεξάνδρα Επίθετη και την

σ υ ν εν τ ευξη: m. hu lot | φωτογ ραφ ιε σ: π α ρ ισ τα β ιτ ια ν

Ένα τραγούδι σε μουσική του Obi που ξεκίνησε ως φόρος τιμής στο «Ζεϊμπέκικο της Ευδοκίας» κατέληξε να γίνει viral με τη φωνή του Γιώργου Μαργαρίτη και της Επίθετης. Το «Αρχιπέλαγος ΙΙ» είναι η πιο απρόσμενη μουσική ιστορία του φετινού καλοκαιριού.

το «αρχιπέλαγος ιι» έσκασε ξαφνικά μέσα στον πανζουρλισμό για τη δυναμική επιστροφή της Μαντόνα, εντυπωσίασε, έγινε είδηση στο σύνολο των ελληνικών μέσων, έγινε viral στο TikTok και είναι ένα από τα τραγούδια που σημάδεψαν (ήδη) το φετινό καλοκαίρι. Το τραγούδι που έγραψε ο Obi (ναι, ο Obi των Baby Guru) στην πρώτη του απόπειρα να γράψει ελληνόφωνο λαϊκό, και που ερμήνευσαν ο Γιώργος Μαργαρίτης με την Αλεξάνδρα Επίθετη (η οποία κερδίζει τις εντυπώσεις στο spoken word), σε μεταφέρει στην ατμόσφαιρα της Ευδοκίας και στον χορό του φαντάρου αλλά και στη στιγμή από την Παραγγελιά που η Κατερίνα Γώγου απαγγέλλει την ποίησή της. Μεγάλες στιγμές του ελληνικού κινηματογράφου, που ζωντανεύουν στο βίντεο, με τον Γουίλεμ Νταφόε να χορεύει ζεϊμπέκικο, σε μια σκηνή από την ταινία The Birthday Party που σκηνοθέτησε ο Μιγκέλ Άνχελ Χιμένεθ, η οποία αυτόν τον καιρό προβάλλεται στη μεγάλη οθόνη. Το τραγούδι δεν ακούγεται στην ταινία. Ο Obi έχει γράψει τη μουσική, αλλά το κομμάτι δημιουργήθηκε αφού ολοκληρώθηκε το σάουντρακ – στην ταινία ο Νταφόε χορεύει την instrumental εκδοχή, χωρίς τους στίχους. Το στόρι του τραγουδιού –του καλύτερου ζεϊμπέκικου σε ελληνική ταινία από την εποχή του «Ζεϊμπέκικου της Ευδοκίας» του Λοΐζου– το αφηγούνται ο Obi και η Επίθετη και έχει μεγάλο ενδιαφέρον: «Είχα πάει για δυο μέρες στη Μεσσηνία όταν κυκλοφόρησε το βίντεο του κομματιού και ξαφνικά ανοίγω το laptop και ήμουν σε όλες τις εφημερίδες. Δεν το περίμενα», λέει ο Obi, που θεωρεί απρόσμενη την επιτυχία του τραγουδιού – είχαν προηγηθεί άλλα τρία single από το σάουντρακ, χωρίς ιδιαίτερες αντιδράσεις. «Καταρχάς, η vocal version του κομματιού με τον Μαργαρίτη και την Αλεξάνδρα Επίθετη δημιουργήθηκε αφού είχε κλείσει το σάουντρακ. Το κομμάτι που ντύνει τον συγκλονιστικό χορό του Νταφόε είναι η instrumental εκδοχή, το “Αρχιπέλαγος”, γι’ αυτό και το τραγούδι λέγεται “Αρχιπέλαγος ΙΙ”, η vocal version. Mε τον Γιώργο Καρναβά, παραγωγό και σεναριογράφο της ταινίας, είχαμε συνεργαστεί για τους ΓΑΜΜΑΓΑΜΜΑ, είχαμε καλή χημεία, σύμπνοια, και μου πρότεινε να δουλέψω για την επερχόμενη ταινία της Heretic, το The Birthday Party. Στην ταινία είμαι vocal coach των ηθοποιών αλλά και διευθυντής της μπάντας που εμφανίζεται live, για τη σκηνική της παρουσία στην ταινία, αλλά το σημαντικότερο είναι ότι συνέθεσα αρκετή μουσική για το σάουντρακ. Ήταν μια φανταστική εμπειρία, γιατί βγήκα αρκετά έξω από το comfort zone μου ως συνθέτη. Ο σκηνοθέτης και ο παραγωγός

16

LiFO

16.07.26

LiFO 16.07.26

17

TAL K OF THE TOWN 47' με τον Obi και την Αλεξάνδρα Επίθετη word και ρεφρέν, αλλά η ερμηνεία να γίνει εξ ολοκλήρου από κάποιον άλλον. Δεν είχα μπει εξαρχής στο παιχνίδι της φωνής. Η αρχική σκέψη ήταν να το κάνει όλο ο θρυλικός Γιώργος Μαργαρίτης. Στην πορεία, όμως, φάνηκε ότι ίσως υπήρχε ανάγκη να μπει και μια δεύτερη φωνή μέσα στο κομμάτι, να υπάρξει ένας διάλογος. Η απόφαση δεν ήταν δική μου· ήταν της Αγγέλας και του Νεκτάριου, που είχαν αναλάβει το curation και την παραγωγή του τραγουδιού αλλά και συνολικά του σάουντρακ της ταινίας από τη Minos EMI. Κάποια στιγμή μου είπαν: “Άλεξ, γιατί δεν κάνεις εσύ το spoken;”. Η πρώτη μου αντίδραση ήταν μάλλον αρνητική. Το συζητούσα και με τον Γιώργο Δημάκη (τον Obi) και του εξέφραζα τον προβληματισμό μου ότι ίσως το αποτέλεσμα να κατέληγε σε κάτι σαν “Frankenstein”: από τη μία ο Γιώργος Μαργαρίτης, που είχε ήδη ηχογραφήσει ένα εξαιρετικό ρεφρέν, και από την άλλη εγώ να προσπαθώ να μπω μέσα σε αυτό το σύμπαν. Τελικά, όμως, συνέβη το αντίθετο. Η πραγματικότητα διέψευσε τον φόβο μου και το αποτέλεσμα είναι κάτι που μου αρέσει πραγματικά πολύ. Δεν το βλέπω απλώς ως ένα αξιοπρεπές κομμάτι που έγινε για την περίσταση· είναι κάτι που με εξέπληξε και εμένα την ίδια. Και αυτό ήταν μια πολύ σημαντική διαδικασία, γιατί ως καλλιτέχνες πρέπει κάποιες φορές να ερχόμαστε αντιμέτωποι με τις δικές μας προκαταλήψεις απέναντι στον εαυτό μας και στη δουλειά μας. Εγώ ήμουν αυτή που πίστευε ότι ίσως δεν έπρεπε να μπω σε αυτό το τραγούδι και τελικά διέψευσα τον εαυτό μου. Οι στίχοι είναι σε μεγάλο βαθμό εμπνευσμένοι από τον χαρακτήρα του Μάρκου Τιμολέοντα. Προσπάθησα να μπω στη διαδικασία να καταλάβω πώς θα μπορούσε να σκέφτεται αυτός ο άνθρωπος, τι θα μπορούσε να λέει μέσα του εκείνη τη στιγμή που χορεύει αυτό το εκπληκτικό ζεϊμπέκικο που χορεύει ο Γουίλεμ Νταφόε – ένα ζεϊμπέκικο που, για όσους γνωρίζουν την ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, είναι και το πρώτο ζεϊμπέκικο για έναν ξένο ηθοποιό. Ήθελα να μπω μέσα στον χαρακτήρα και να αποτυπώσω τη δική του εσωτερική φωνή. Ήταν μια πρωτόγνωρη διαδικασία για μένα, αλλά ταυτόχρονα ήταν κάτι που πάντα με γοήτευε: να μελετάω σε βάθος τα πράγματα, ακόμα και μια ταινία που έχω δει, να ψάχνω πώς δημιουργήθηκε, ποιο είναι το υπόβαθρο, ποιο είναι το lore πίσω από αυτήν. Μου βγήκε πολύ φυσικά. Η εμπειρία της ηχογράφησης με τον Γιώργο Μαργαρίτη ήταν σουρεαλιστική. Ακόμη και τη δεύτερη φορά που πήγαινα στο στούντιο, γνωρίζοντας πλέον ότι θα είναι εκεί, δεν μπορούσα να συνειδητοποιήσω πλήρως ότι πήγαινα να συναντήσω τον Γιώργο Μαργαρίτη για να ηχογραφήσουμε μαζί ένα τραγούδι. Αυτό που με εντυπωσίασε περισσότερο ήταν η προσωπικότητά του. Έχει απίστευτο χιούμορ, είναι πολύ γειωμένος και πολύ ανοιχτός. Στη ζωή μου έχω καταλήξει στο “kill your idols” – στο ότι πολλές φορές δεν πρέπει να συναντάς τους ανθρώπους που θαυμάζεις, γιατί μπορεί να απογοητευτείς. Με τον Γιώργο Μαργαρίτη συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Είναι ένας πολύ φωτεινός άνθρωπος, πολύ ανοιχτός στη συνεργασία. Και αυτό, για έναν άνθρωπο τέτοιου βεληνεκούς, είναι πραγματικά εντυπωσιακό. Δείχνει έναν καλλιτέχνη που δεν έχει κλειστεί σε μια φόρμουλα, που συνεχίζει να ψάχνεται. Το τραγούδι με έκανε να σκεφτώ αρκετά πράγματα γύρω από τον ήχο μου και τη δουλειά μου συνολικά. Με έκανε ανοιχτή στην ιδέα ότι ίσως κάποια στιγμή θα μπορούσα να πειραματιστώ περισσότερο με το ελληνικό στοιχείο. Δεν ξέρω αν θα πήγαινα απαραίτητα προς το ζεϊμπέκικο ή το πιο βαρύ λαϊκό, ίσως να μην είναι το φυσικό μου πεδίο, αλλά σίγουρα αυτή η εμπειρία άνοιξε μια πόρτα».

φωτο: γιωργος γερανιος

ήταν πολύ ανοιχτόμυαλοι και μου άφησαν πολύ χώρο να πειραματιστώ, να εκφραστώ δημιουργικά και να δοκιμάσω πράγματα που δεν έχω ξανακάνει. Μου τηλεφώνησε λοιπόν ο Γιώργος δύο μέρες προτού πάω στην Κέρκυρα για τα γυρίσματα, γιατί έπαιξα κιόλας, και μου ζήτησε να του γράψω ένα ζεϊμπέκικο στα πρότυπα του “Ζεϊμπέκικου της Ευδοκίας”. Με το που κλείσαμε το τηλέφωνο κάθισα στο πιάνο –αυτό είναι το βασικό μου όργανο ως συνθέτη– και κατευθείαν μου βγήκε αυτό το κομμάτι. Τους το έστειλα, βοήθησε πολύ και ο Χρήστος Σκόνδρας στο μπουζούκι να καταλάβουν πιο πολύ τον ρυθμό, και τους άρεσε. Και παρότι ο Νταφόε πρόβαρε και έμαθε τον χορό με τη χορογράφo πάνω στο “Ζεϊμπέκικο της Ευδοκίας”, έφτιαξα κι εγώ κάτι με σημείο αναφοράς αυτό το δωρικό αριστούργημα, στο ίδιο τέμπο. Τελικά κόλλησε ωραία, το δέχτηκαν και χάρηκα πολύ. Μετά, αφού είχε κλείσει το σάουντρακ και είχε μπει το instrumental στον χορό του Νταφόε, με φώναξαν η Αγγέλα Κόλλια από τη Minos EMI και ο Καρναβάς και μου είπαν: “Γιώργο, μας αρέσει πολύ αυτό το κομμάτι και θέλουμε να κάνουμε μια vocal version, δηλαδή να βάλουμε από πάνω έναν λαϊκό τραγουδιστή και extra vocals”. Εγώ, επειδή είχε κλείσει στο κεφάλι μου η δουλειά για το σάουντρακ, ήμουν λίγο επιφυλακτικός στην αρχή, αλλά μου είπαν “ας δοκιμάσουμε, δεν χάνουμε κάτι” και με έπεισαν. Η Αγγέλα Κόλλια είχε την ιδέα για την Αλεξάνδρα Επίθετη, την οποία έφερε να γράψει στίχους και να κάνει το spoken word, και από λαϊκούς τραγουδιστές είπα ότι ιδανικά θα ήθελα τον Γιώργο Μαργαρίτη. O Μαργαρίτης, εκτός από θρύλος, φανταστικός τραγουδιστής, είναι και εξαιρετικός άνθρωπος, τον συμπαθώ πολύ. Τον ήξερα από τον θείο μου που είναι διευθυντής της Φιλαρμονικής της Νέας Ιωνίας, είχαμε τραγουδήσει και μαζί σε ένα κονσέρτο και είχαμε ήδη καλές σχέσεις. Τυχαίνει να είναι και γείτονάς μου εδώ στην Κηφισιά, μένει εδώ παρακάτω με τον γιο του. Δουλέψαμε πολύ σκληρά για να γίνει αυτό το υβρίδιο μεταξύ spoken word και λαϊκού άσματος στο ρεφρέν, στο στούντιο με έναν φανταστικό ηχολήπτη, τον Ηλία Λάκκα. Έτσι προέκυψε αυτό το vocal version, το οποίο ντύνει το εντυπωσιακό βιντεοκλίπ (που υπογράφει ο Λάμπης Χαραλαμπίδης, μοντέρ και της ταινίας, ενώ τα πλάνα έχει τραβήξει ο Γιώργος Γερανιός). Η πλάκα είναι ότι ο Νταφόε με τον Μαργαρίτη μοιάζουν πάρα πολύ φυσιογνωμικά, εκ των υστέρων καταλάβαμε ότι μοιάζουν σαν χαμένα δίδυμα αδέρφια! Δεν είχα συνειδητοποιήσει ότι το spoken word της Επίθετης θυμίζει τη σκηνή με τη Γώγου στην Παραγγελιά του Τάσσιου, αλλά είναι πολύ εντυπωσιακό, αλήθεια, όλο αυτό που συμβαίνει, γιατί το “Αρχιπέλαγος” ήταν η πρώτη μου απόπειρα να γράψω ένα αμιγώς ελληνικό κομμάτι. Το χρωστούσα και στον παππού μου τον μακαρίτη, που πέθανε κατά τη διάρκεια της καραντίνας και με τον οποίο μεγάλωσα στην Κινέτα. Έπιανε την κιθάρα ή το μπουζούκι και έπαιζε λαϊκά τραγούδια, και από αυτόν είχα τέτοια ακούσματα, οπότε ήθελα να αφιερώσω ένα λαϊκό κομμάτι στη μνήμη του. Αν δεις τα credits στο τέλος της ταινίας, λέει ότι είναι “αφιερωμένο στον Γιώργο Δημάκη senior”. Για να πω την αλήθεια, δεν την περίμενα αυτήν την ανταπόκριση από τον κόσμο, περίμενα να γίνει χιτ το electro disco track που έγραψα για την πρωταγωνίστρια, Βικ Κάρμεν Σόνε, αλλά τελικά έγινε το ζεϊμπέκικο». «Η πρώτη φορά που άκουσα το κομμάτι δεν ήταν με την προοπτική να το ερμηνεύσω εγώ», προσθέτει η Επίθετη. «Η αρχική ιδέα ήταν να γράψω κάτι πάνω στη μουσική του Prins Obi, να δημιουργηθεί ένα κομμάτι με spoken

Στη ζωή μου έχω καταλήξει στο «kill your idols» – στο ότι πολλές φορές δεν πρέπει να συναντάς τους ανθρώπους που θαυμάζεις, γιατί μπορεί να υπάρξει απογοήτευση. Με τον Γιώργο Μαργαρίτη συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Είναι ένας πολύ φωτεινός άνθρωπος.

Το «Archipelagos II» κυκλοφορεί από τη Minos-EMI SA. Tο «Birthday Party», τα γυρίσματα του οποίου έγιναν στην Κέρκυρα και στην Αττική, βασίζεται στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Πάνου Καρνέζη (2007) και το σενάριό του υπογράφουν ο σκηνοθέτης, ο Νίκος Παναγιωτόπουλος και ο Γιώργος Καρναβάς.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

18

LiFO

16.07.26

TGI Fridays

™

Kαλοκαιρινές βόλτες στα στέκια που μας θυμίζουν διακοπές.

ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΕΧΕΙ ΤΙΣ ΔΙΚΕΣ ΤΟΥ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. Όσοι μένουμε στην πόλη αυτή την περίοδο γνωρίζουμε καλά ότι οι μέρες τελειώνουν αργά και πάντα υπάρχει χρόνος για ένα αυθόρμητο ραντεβού, μια βόλτα μετά τη δουλειά κι ένα παγωμένο κοκτέιλ που θυμίζει διακοπές, ακόμα κι αν πρέπει να ξυπνήσεις νωρίς την άλλη μέρα. Άλλωστε τα TGI Fridays™ φροντίζουν να σε βάζουν συνεχώς σε mood διακοπών. Στις καταπράσινες αυλές της Κηφισιάς, της Γλυφάδας και των Αμπελοκήπων ή στη μαρίνα του Φλοίσβου με τη θέα στη θάλασσα, ακόμα και στο πιο urban σκηνικό του Κολωνακίου και της Καπνικαρέας, κάθε κατάστημα έχει τη δική του προσωπικότητα, με κοινό παρονομαστή πάντα τη χαλαρή ατμόσφαιρα που σε κάνει να ξεχνάς ότι βρίσκεσαι στην πόλη.

Oι γευστικές προτάσεις ακολουθούν την ίδια λογική. Πιάτα με φρέσκες γεύσεις, δροσερές λεπτομέρειες και εξωτικές πινελιές που ταιριάζουν στην καλοκαιρινή όρεξη να μείνεις έξω λίγο περισσότερο. Τα Tequila Lime Shrimp Tacos συνδυάζουν τις ζουμερές γαρίδες με τη σπιρτάδα του lime, ενώ το Coconut Lime Chicken αναδεικνύει πόσο ταιριάζει το κοτόπουλο με την απαλή γεύση της καρύδας και τα αρώματα των εσπεριδοειδών. Για όσους αγαπούν το ψάρι, το Hoisin Salmon είναι ένα τρυφερό φιλέτο σολομού που ισορροπεί με τη γλυκόξινη σάλτσα. Επειδή το καλοκαίρι τραβάει τις ελαφριές γεύσεις, η Strawberry Salad είναι ένα δροσερό, ολοκληρωμένο γεύμα και το Ginger Bowl συνδυάζει φρέσκα υλικά, αρωματικό ginger και έντονα χρώματα σε ένα πιάτο που ταιριάζει απόλυτα στις ζεστές ημέρες. Και φυσικά, κανείς δεν λέει όχι στα διάσημα Potato Twisters, που εξακολουθούν να είναι από τα πιο αγαπημένα sharing πιάτα για όλη την παρέα. Το καλοκαίρι στα TGI Fridays™ περνάει από την μπάρα τους και γίνεται πολύχρωμο κοκτέιλ. Μια Passion Margarita, με τα αρώματα του passion fruit, ή μια Spicy Pineapple Margarita, όπου η γλύκα του ανανά συναντά μια διακριτική πικάντικη επίγευση είναι οι δροσερές προτάσεις που αγαπάμε και κάνουν τις καλοκαιρινές βραδιές να μοιάζουν με βόλτα σε νησί. Τα TGI Fridays™ ετοιμάζονται να ανοίξουν και νέο σημείο στη μαρίνα Ζέας, για να έχουμε έναν ακόμα καλό λόγο να βολτάρουμε δίπλα στη θάλασσα. Μέχρι τότε, διαλέγουμε την αυλή που θέλουμε και ζούμε με όλη την παρέα μοναδικές καλοκαιρινές στιγμές μέσα στην πόλη, απολαμβάνοντας that Friday feeling.

www.fridays.gr Facebook: TGI Fridays Greece Instagram: tgifridaysgr YouTube: TGI Fridays Greece

LiFO 16.07.26

19

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ

APhF:26

At h e n s P h o to Fe s t i va l : Το με γ α λύτε ρ ο φ ωτογρ αφ ι κό e

20

LiFO

16.07.26

eve n t τ η ς πόλη ς επ ισ τρ έ φ ε ι σ το Μ ο υ σε ίο Μπε ν ά κ η

Σε μια εποχή καταιγισμού εικόνων μέσα από το διαδίκτυο, τι προσφέρει ένα φεστιβάλ φωτογραφίας; Εκατό καλλιτέχνες από τριάντα πέντε χώρες δίνουν την απάντηση και το «παρών» στο ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΟ ΠΑΡΙΔΗ ετήσιο ραντεβού τους στην Αθήνα.

LiFO 16.07.26

21

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ «Ξεκοιλιασμένα» κτίρια, χαλάσματα σε έναν διαλυμένο τόπο, ερείπια που φέρουν επάνω τους ίχνη και μνήμες μιας αλλοτινής ζωής στον Νότιο Λίβανο, όπως τα απαθανάτισε η Randa Mirza τον Νοέμβριο του 2024, έπειτα από βομβαρδισμούς του ισραηλινού στρατού, ώστε να ολοκληρώσει το πρότζεκτ της με τίτλο «ATLAL». Αυτό το έργο της το συνδέει με τους προ-ισλαμικούς ποιητές, οι οποίοι συνέθεταν στίχους που αναφέρονταν σε ερείπια ως σύμβολα της απώλειας, του νόστου και του περάσματος του χρόνου.

Snapshots από γυναικείες κλινικές που καλύπτουν έναν ολόκληρο τοίχο απαρτίζουν το φωτογραφικό «μωσαϊκό» της Carmen Winant με τίτλο «The last safe abortion», που αναδεικνύει το σημαντικό έργο που επιτελείται σε αυτά τα ιατρικά κέντρα στις ΗΠΑ τα τελευταία πενήντα χρόνια. Πρόκειται για φωτογραφίες που προέρχονται από αρχεία κλινικών των Μεσοδυτικών Πολιτειών αλλά και για λήψεις που τράβηξε η ίδια μετά την ανατροπή της απόφασης Roe v. Wade, στρέφοντας το βλέμμα στην «αόρατη εργασία» του προσωπικού αυτών των ιδρυμάτων. Τι συμβαίνει όταν αναθέτεις σε στρατιώτες που πολεμούν στην πρώτη γραμμή να φωτογραφίσουν στιγμές από το μέτωπο; Το 2025 ο Serhii Melnychenko έπεισε την εταιρεία FOTOVRAMCI να εξοπλίσει 25 άντρες του ουκρανικού στρατού με αναλογικές κάμερες μιας χρήσης, ώστε να καταγράψουν με αυτές την καθημερινότητά τους. Επιπροσθέτως, τους ζητήθηκε να τις παραδώσουν συνοδευόμενες από ένα γράμμα και ένα προσωπικό αντικείμενο. Το έργο συλλογικής μνήμης και κοινών εμπειριών που προέκυψε φέρει τον τίτλο «Frontline Rolls: Photos, letters, and artifacts from Ukrainian Soldiers». Στη μεγάλων διαστάσεων εγκατάσταση «Everything I want to tell you», μια εν εξελίξει εργασία του καλλιτεχνικού διδύμου Sadie Cook & Jo Pawlowska, η οποία καλύπτει έναν ολόκληρο εκθεσιακό χώρο από μόνη της, περίπου δυόμισι χιλιάδες φωτογραφίες συγκροτούν ένα διευρυμένο αρχείο εικόνων που σχετίζονται με τις ασαφείς πλην όμως ασφυκτικές νόρμες της τάξης, της ασθένειας, της μετανάστευσης, του φύλου και της σεξουαλικότητας – μια έκρηξη θραυσμάτων του μυαλού και της μνήμης.

22

LiFO

Αυτά είναι μερικά μόνο δείγματα από όσα παρουσιάζονται στο πολυσήμαντο Athens Photo Festival 2026, όπου περισσότεροι από 100 καλλιτέχνες/-ιδες και καλλιτεχνικές ομάδες από 35 χώρες καταλαμβάνουν όλους τους χώρους του Μουσείου Μπενάκη της Πειραιώς, στο ισόγειο και στους δύο ορόφους. Μαζί με ένα παράλληλο πρόγραμμα σημαντικών διεθνών προσκεκλημένων κι ένα ευρύ φάσμα δράσεων, φέρνει την Αθήνα για μια ακόμα χρονιά στο επίκεντρο της διεθνούς φωτογραφικής σκηνής. Το φεστιβάλ αποτελεί ένα γεγονός καλλιτεχνικής έρευνας, δημόσιας ανταλλαγής και στοχασμού, όπου διαφορετικές φωνές, εμπειρίες και καλλιτεχνικές θέσεις διασταυρώνονται μέσα από τη σύγχρονη τέχνη της φωτογραφίας. Εικαστικές και πολυθεματικές προσεγγίσεις, ευφάνταστα και αλλόκοτα πρότζεκτ, μνήμη και νοσταλγία, αντανακλάσεις μιας πολυτάραχης και αντιφατικής εποχής: η φωτογραφία σήμερα προτείνει μια άλλη ερμηνεία του κόσμου και της ανθρώπινης εμπειρίας. Συχνά προσωπική, ενίοτε συλλογική, τρομακτική αλλά και αισιόδοξη, αντανακλά τους άγριους καιρούς μας, τις μεταλλάξεις ενός κόσμου που δεν ξέρει πώς να αντιμετωπίσει την επέλαση της τεχνολογίας και τις εξελίξεις του ιστορικού γίγνεσθαι. Κριτική ματιά, αρχειακό υλικό, ευρηματικές εκδόσεις, καταγγελτικές τοποθετήσεις, ποίηση, αγωνία για το μέλλον, πολιτική, εξουσία, απογοήτευση, απόγνωση: ένας ζωντανός διάλογος δημιουργικών καλλιτεχνών της εικόνας και ταυτόχρονα μια μεγάλη γιορτή της πιο δημοφιλούς και πιο προσιτής τέχνης των ανθρώπων παγκοσμίως.

16.07.26

Ένα γεγονός καλλιτεχνικής έρευνας, δημόσιας ανταλλαγής και στοχασμού, όπου διαφορετικές φωνές, εμπειρίες και καλλιτεχνικές θέσεις διασταυρώνονται μέσα από τη σύγχρονη τέχνη της φωτογραφίας.

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής Μανόλης Μωρεσόπουλος εξηγεί: «Σήμερα δεν μας λείπουν οι εικόνες. Ζούμε ήδη μέσα σε έναν καταιγισμό οπτικής πληροφορίας. Αυτό που μας λείπει είναι ο χρόνος, η απόσταση και το πλαίσιο για να μπορέσουμε να δούμε πραγματικά. Το φεστιβάλ δημιουργεί ακριβώς αυτήν τη συνθήκη: ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο οι εικόνες, ο χώρος και ο θεατής συνδέονται μεταξύ τους. Η χωροθέτηση, η κλίμακα, η υλικότητα, η αλληλουχία αλλά και οι συνδέσεις και οι ρήξεις ανάμεσα στα έργα παράγουν νοήματα που δεν ανήκουν σε καμία εικόνα ξεχωριστά. Αναδύονται από τη σχέση των έργων μεταξύ τους και από τη διαδρομή του ίδιου του επισκέπτη. Επιπλέον, η σύγχρονη φωτογραφία δεν περιορίζεται πλέον στο κάδρο. Συνομιλεί με το αρχείο, το κείμενο, τον ήχο, το βίντεο και την εγκατάσταση. Έτσι, η έκθεση δεν προσφέρει απλώς περισσότερες εικόνες, αλλά μια διαφορετική χωρική εμπειρία θέασης, τη δυνατότητα να επιβραδύνουμε και να επανεξετάσουμε τη θέση από την οποία κοιτάζουμε. Πολλά έργα της έκθεσης ξεκινούν από ιστορικά ή προσωπικά γεγονότα, έναν πόλεμο, έναν εκτοπισμό, μια περιβαλλοντική καταστροφή ή μια οικογενειακή απώλεια. Η βαρύτητα αυτών των εμπειριών παραμένει ακέραιη. Το ενδιαφέρον βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο η φωτογραφία δεν περιορίζεται στην καταγραφή τους αλλά ανοίγει ερωτήματα γύρω από τη μνήμη, την ιστορία και την ευθύνη.

APhF:26 Μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα ο στοχασμός πάνω στο ίδιο το φωτογραφικό μέσο: όχι μόνο τι δείχνει μια εικόνα, αλλά πώς οργανώνει μια αφήγηση, πώς αμφισβητεί κυρίαρχους τρόπους θέασης και πώς μεταβάλλει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε ένα γεγονός. Ένα κατεστραμμένο σπίτι, ένα καθημερινό αντικείμενο ή ένα αρχειακό ίχνος δεν λειτουργούν εδώ απλώς ως τεκμήρια. Γίνονται σημεία συμπύκνωσης μνήμης, ιστορίας και ανθρώπινης εμπειρίας. Δεν μας πληροφορούν μόνο για ό,τι συνέβη· καθιστούν αισθητές τις ζωές, τις σχέσεις και τις συνέπειες που άφησε πίσω του». Εκτός από την έκθεση που τρέχει στο Μουσείο Μπενάκη, το Πρόγραμμα Νέοι Έλληνες Φωτογράφοι, το οποίο αποτελεί θεσμό για πάνω από τέσσερις δεκαετίες, το Book Program, που αναδεικνύει το φωτογραφικό βιβλίο ως αυτόνομο μέσο καλλιτεχνικής αφήγησης, και το Satellite Program, που επεκτείνει τις δράσεις του φεστιβάλ σε ανεξάρτητους χώρους, ιδρύματα και πολιτιστικούς φορείς, στο Athens Photo Festival προστίθεται φέτος η νέα πλατφόρμα έρευνας, τεκμηρίωσης και γνώσης «Athens Photo Research Center» με προγράμματα φιλοξενίας, εκπαιδευτικές δράσεις και διεθνείς συνεργασίες.

LiFO 16.07.26

23

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Καλοκαίρι 2026 Ένας χάρτης σημαντικών εικαστικών εκθέσεων που θα γίνουν στα νησιά. ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΟ ΠΑΡΙΔΗ

24

LiFO

16.07.26

Δημήτρης Φατούρος, 1950, μελάνι σε χαρτί, 15 x 24,5 εκ. / ΕΥΒΟΙΑ

LiFO 16.07.26

25

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Το Νησί των Φαιάκων φιλοξενεί σαράντα έξι έργα του Φασιανού από τη συλλογή της Εθνικής Πινακοθήκης, το Μουσείο Αλέκος Φασιανός και ιδιωτικές συλλογές, τα οποία καλύπτουν σχεδόν έξι δεκαετίες καλλιτεχνικής παραγωγής του σημαντικού Έλληνα ζωγράφου με τη μοναδική εικαστική ματιά. Το Παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης στην Κέρκυρα παρουσιάζει την έκθεση «Αλέκος Φασιανός - Κάτω από τον ήλιο του καλοκαιριού», που αναδεικνύει τη χαρακτηριστική και ιδιαίτερη εικόνα της δημιουργικής του πορείας. Λάδια, ακρυλικά και χαρακτικά όπου ξεδιπλώνεται η ποιητική ματιά του Αλέκου Φασιανού (1935-2022) μέσα από μορφές, χρώματα και στιγμές που αντλούν έμπνευση από την καθημερινότητα και τη μνήμη. (Έως τις αρχές του 2027)

Ίνγκερ Κάρλσον, «Traveller coat»

26

LiFO

Αλέκος Φασιανός, «Συγκέντρωση», 1977

Η ομάδα ΑΦΗ απαρτίζεται από επτά διακεκριμένους στην τέχνη τους καλλιτέχνες, οι οποίοι, χρησιμοποιώντας διαφορετικά υλικά (χρώματα, πινέλα, ξύλο, σίδερο, πηλό, χειροποίητο χαρτί, νήμα, ύφασμα) και ασκώντας την αργή (slow making) χειρωνακτική εργασία, μεταφέρουν ιδέες και παλιές τεχνικές σ’ ένα σύγχρονο εικαστικό πλαίσιο. Η νέα τους έκθεση στον ιστορικό χώρο του Πύργου Μπαζαίου στη Νάξο υπερβαίνει τη μονοσήμαντη αισθητηριακή παράθεση έργων τέχνης, ανοίγοντας έναν πραγματικό, ουσιαστικό διάλογο με τη χειροτεχνική, πλαστική αρχιτεκτονική του μνημείου και προτείνοντας μια διαφορετική και συνάμα συμβατή, πολυαισθητηριακή και πολυδιάστατη κατοίκησή του. Η επιμέλεια είναι του Μάριου Βαζαίου. (Έως 27/9)

16.07.26

Ηλίας Παπαηλιάκης, «Δυο φιγούρες»

Ένα σημαντικό μέρος της συλλογής του επιμελητή και ιστορικού τέχνης Χριστόφορου Μαρίνου παρουσιάζει για πρώτη φορά δημόσια η έκθεση «Ο μαρμάρινος κατάλογος. Επιμελητική αυτομυθοπλασία» στο Αρχοντικό Χρυσανθόπουλου, στον Πύργο Κύμης στην Εύβοια. Έργα 81 καλλιτεχνών συμπληρώνουν μια αφήγηση γύρω από την επιμελητική πράξη και ταυτότητα, το χρονικό ενός βλέμματος και το αποτύπωμα μιας διαδρομής που ξεκίνησε το 2001 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Η συλλογή αρθρώνεται ως ένα ιδιότυπο αρχείο σχέσεων και συσχετισμών –πολύτιμα σημεία επαφής με καλλιτέχνες που υπήρξαν συνομιλητές και συνοδοιπόροι του Μαρίνου–, ενώ απομακρύνεται από τη γραμμική αφήγηση της ιστορίας της τέχνης και από τα αυστηρά χρονολογικά κριτήρια. Συνυπάρχουν έργα διαφορετικών γενεών, μέσων και αισθητικών κατευθύνσεων, συνδέοντας χρόνους, εικόνες και αναφορές. (25/7-30/8)

φωτο: πηνελοπη γερασιμου

Νάρι Γουόρντ, «Until that day»

Βένια Δημητρακοπούλου, «Του αιθέρα και της θάλασσας»

••• Το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ παρουσιάζει στα πρώην Σφαγεία της Ύδρας την έκθεση «Until that day» του Τζαμαϊκανού Nάρι Γουόρντ, που ζει και εργάζεται στη Νέα Υόρκη. Ο καλλιτέχνης, θέλοντας να σχολιάσει το φαινόμενο της μετανάστευσης ως βασικό χαρ α κ τ η ρ ι σ τ ι κ ό τ ο υ σ ύ γ χ ρ ονου κόσμου, εμπνεύστηκε από απόσπασμα ομιλίας του Χαϊλέ Σελασιέ Α' στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών το 1963, ο οποίος, αναφερόμενος στις μεγάλες ανισότητες και στη φυλετική αδικία, κατέληγε: «Μέχρι τότε, το όραμα της διαρκούς ειρήνης, της παγκόσμιας υπηκοότητας κ α ι η κ υ ρ ι α ρ χ ί α τ η ς δ ι εθνούς ηθικής θα παραμείνουν μια φευγαλέα ψευδαίσθηση…». Απαντώντας στην εμβληματική ομιλία του Αυτοκράτορα της Αιθιοπίας, ο καλλιτέχνης προσκάλεσε τον οργανοπαίχτη Άγγελο Αγγέλου και Αφροέλληνες μουσικούς να πλαισιώσουν με μια περφόρμανς την παρουσίαση ενός γλυπτού ανθρώπινο ομοίωμα όπου τρεις σφαίρες, παραγεμισμένες με βαλίτσες, είναι ζωσμένες με μάνικες. Η μουσική θα ακούγεται ηχογραφημένη καθ’ όλη τη διάρκεια της έκθεσης.

(Έως 31/10)

••• Ο εικαστικός Δημήτρης Αντων ί τ σ η ς δ ι ο ρ γ α ν ώ ν ε ι τ η ν ο μ α δ ική έκθεση «Hydor/Onar (Water of Dreams)» στο Hydra School Projects. Πρόκειται για το δεύτερο μέρος μιας τριλογίας που διερεύνα το έργο καλλιτεχνών των οποίων η πρακτική επικεντρώνεται σε έννοιες όπως το νερό, η μεταμόρφωση, η μνήμη και οι ονειρικές καταστάσεις. Με φόντο το στιλπνό τοπίο της Ύδρας, η έκθεση εξερευνά τους τρόπους με τους οποίους η καλλιτεχνική δημιουργία αναδύεται μέσω της διαίσθησης και του ενστίκτου παρά της βεβαιότητας. Στον πυρήνα αυτής της εν εξελίξει τριλογίας βρίσκεται ο καλλιτεχνικός διάλογος μεταξύ δύο εμβληματικών προσωπικοτήτων, των οποίων η ζωή και το έργο επηρεάστηκαν βαθιά από την Ύδρα, του Μπράις Μάρντεν και του Γιάννη Κουνέλλη. (Έως 6/9)

• • • Η Ε λ έ ν η Β α ρ ο π ο ύ λ ο υ ε π ι μ ελείται την έκθεση της γλύπτριας Βένιας Δημητρακοπούλου με τίτλο «Του αιθέρα και της θάλασσας», σε συνδιοργάνωση του Ιστορικού Αρχείου-Μουσείου Ύδρας και της γκαλερί Kourd. Περιλαμβάνει έργα σε μάρμαρο και σε λεπτό χειροποίητο χαρτί, ενώ το «Anadyomene», ένα έργο μεγάλης κλίμακας σε μέταλλο, υποδέχεται τον επισκέπτη στην είσοδο του μουσείου, προλογίζοντας τη διαδρομή που ακολουθεί.

(31/7-28/8)

LiFO 16.07.26

27

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Maarten Vanden Eynde, «Leopold’s Ghost», 2018-2026

Η ομαδική έκθεση «Fragments and Futures» στο Art Space P y t h a g o r i o n , τ ο ν ε κ θ ε σ ι ακό χώρο του Ιδρύματος Schwarz στη Σάμο, συγκεντρώνει σύγχρονους καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, οι οποίοι δ ι ε ρ ε υ ν ο ύ ν τ α ε ι κ α σ τ ι κ ά ι δ ιώ μ α τ α , τ α υ λ ι κ ά κ α ι π ο λ ι τ ισμικά ίχνη και τα μυθολογικά αφηγήματα της κλασικής αρχαιολογίας. Μέσα από τη ζωγραφική, τη γλυπτική, τις εγκαταστάσεις, την κινούμενη εικόνα και τα ψηφιακά μέσα, αναστοχάζονται τους τρόπους με τους οποίους οι αρχαίες μορφές και τα αρχαιολογικά ευρήματα εξακολουθούν να διαμορφώνουν τη σύγχρονη πολιτισμική φαντασία. Αφετηρία αποτελεί η αρχαιολογική κληρονομιά της Σάμου, μιας ισχυρής πόληςκράτους της αρχαιότητας, από την οποία αναδύονται ευρύτερα ερωτήματα για την πολιτική διάσταση της αρχαιολογίας, τη σχέση υλικών καταλοίπων και ιστορικής αλήθειας, καθώς και τον ρόλο της στη συγκρότηση εθνικής και πολιτισμικής ταυτότητας. Η επιμέλεια είναι της Κατερίνας Γρέγου και της Ιόλης Τζανετάκη. (3/7-2/10)

Γεννημένος το 1934, ο Ρόμπερτ Μακέιμπ ξεκίνησε να φωτογραφίζει από την ηλικία των πέντε ετών. Πραγματοποίησε το πρώτο του ταξίδι στην Ελλάδα ως φοιτητής το 1954. Μαγεμένος με το ανεπιτήδευτο τοπίο και την αγνότητα των ανθρώπων, αποτύπωσε με τη μηχανή του μια Ελλάδα που δεν υπάρχει πια, τόσο την ενδοχώρα όσο και τα νησιά, ανάμεσα σε άλλα τη Μύκονο και τη Σαντορίνη, πολύ προτού μεταμορφωθούν σε κοσμοπολίτικους προορισμούς. Το Περιβαλλοντικό και Πολιτιστικό Πάρκο Πάρου, σε συνεργασία με τον χώρο τέχνης Porto Aoussa στη Νάουσα Πάρου, παρουσιάζει την έκθεση «Αναμνήσεις από το Αιγαίο», με 82 φωτογραφίες επιλεγμένες από τον ίδιο τον φωτογράφο, σε επιμέλεια του Κώστα Βιδάκη. (Έως 30/9)

28

LiFO

Ρόμπερτ Μακέιμπ, «Αναμνήσεις από το Αιγαίο»

Πάνος Προφήτης, «The herald», 2023

16.07.26

Τζάκι Νίκερσον, «Clear Head», 2019

Η ομαδική έκθεση «Spectral», η οποία συγκεντρώνει νέα και ιστορικά έργα δημιουργών από διαφορετικά πεδία, φέρνοντας τα εικαστικά σε διάλογο με τη φωτογραφία, τον χορό και τη μόδα, διερευνά πώς η παρουσία και η απουσία μπορούν να συνυπάρχουν στον ίδιο χώρο. Πρόκειται για μια προσπάθεια να κατανοήσουμε αυτές τις έννοιες που μοιάζει με απόπειρα να δώσουμε σχήμα σε όσα δεν μπορούμε εύκολα να δούμε ή να ονομάσουμε: το άλλο, το αόρατο, το ανείπωτο. Κι ενώ η μνήμη δεν ανακαλεί μια σταθερή εικόνα, αλλά συχνά εισάγει μια ρωγμή σε ό,τι θεωρούμε οικείο, η έκθεση προσεγγίζει αυτό το ρευστό πεδίο όχι μόνο ως ατμόσφαιρα αλλά και ως χειρονομία. Παράλληλα, η K-Gold Temporary Gallery, η οποία ιδρύθηκε με σκοπό να φέρει τη σύγχρονη τέχνη κοντά στο ευρύ κοινό μέσα από καινοτόμες πολιτιστικές και εκπαιδευτικές δράσεις, παρουσιάζει την ετήσια έκθεση «Re-Collection» με έργα από τη συλλογή της και υλικό που προέκυψε μέσα από δράσεις στη Λέσβο. Η επιλογή αναδεικνύει καλλιτεχνικές συνεργασίες που διαμορφώθηκαν από την ίδρυση του οργανισμού, το 2014, έως σήμερα, προτείνοντας νέες συναντήσεις και αναγνώσεις. (25/7-6/9)

Αν βρεθείτε στον Πόρο, μη χάσετε την ευκαιρία να επισκεφθείτε την ατομική έκθεση της Αφροδίτης Λίτη, «Το παιχνίδι της ανάδυσης», και την ατομική έκθεση του Νίκου Ποδιά, «Ίχνη», στη Citronne Gallery, που διοργανώνεται σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων. Η Αφροδίτη Λίτη συγκροτεί έναν γλυπτικό κόσμο όπου η θάλασσα, η μνήμη και ο μύθος συνυπάρχουν ως ενιαία χωρική εμπειρία, με αποτέλεσμα να αναδεικνύεται μία σύγχρονη και εννοιολογική πρακτική. Ο χώρος της γκαλερί μετατρέπεται σε ένα εσωτερικό θαλάσσιο πέρασμα όπου κολυμβήτριες, δελφίνια, όστρακα και μια βάρκα απαρτίζουν ένα πεδίο υπαινιγμών. Ο Νίκος Ποδιάς αντιπαραβάλλει ταπεινά υλικά στα αρχαία εκθέματα, μετατρέποντάς τα σε πολύτιμα, σχεδόν λατρευτικά αντικείμενα. Το εύθραυστο υλικό, το χαρτί, τα φακελάκια τσαγιού, τα χρυσόχαρτα, συναντούν τη στιβαρότητα του μαρμάρου, τη σκληρότητα του μετάλλου και τη γήινη πυκνότητα του πηλού. Η επιμέλεια είναι της Τατιάνας Σπινάρη-Πολλάλη και της Μαρίας Γιαννοπούλου. (Έως 13 & 30/9)

Αφροδίτη Λίτη, «Το παιχνίδι της ανάδυσης»

LiFO 16.07.26

29

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ ••• ΧΑΝΙΑ Περισσότερα από 150 ζωγραφικά έργα, εγκαταστάσεις, animation, κόμικς, γλυπτά, σημειώσεις και προσχέδια του Αλέξανδρου Ψυχούλη βλέπουμε στη νέα του έκθεση, «Κινδύνεψα μόνο από ανεξέλεγκτες σκέψεις», που φιλοξενείται στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων. Χωρίς να ακολουθεί τη γραμμική αφήγηση μιας κλασικής αναδρομικής έκθεσης, φωτίζει την ανανεωτική ματιά που εισήγαγε ο εικαστικός στη σύγχρονη ελληνική τέχνη, επηρεασμένη από τα media, την ιδιωτική τηλεόραση, τις νέες τεχνολογίες, τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, την ποπ κουλτούρα, τη μουσική, τα κόμικς, τη γραφιστική, τη μόδα, το ντιζάιν και την αρχιτεκτονική. Παράλληλα, αναδεικνύει τα «κλειδιά» της δουλειάς του Ψυχούλη, τη γλώσσα που διατρέχει και καθορίζει το σύνολο του έργου του και το χειροποίητο που συνυπάρχει με την τεχνολογική διαμεσολάβηση. Η επιμέλεια είναι του Χριστόφορου Μαρίνου. (Έως 4/10)

Αλέξανδρος Ψυχούλης, «Κινδύνεψα μόνο από ανεξέλεγκτες σκέψεις»

Μαρία Λουτζακλή, «Τι βλέπουν τα αγάλματα – Η αθέατη ζωή του Μουσείου Ακρόπολης και των ενοίκων του» Νίκος Αλεξίου, «Συρταριέρα»

φωτο: ποπη αλεξιου

••• ΡΕΘΥΜΝΟ Την αναδρομική έκθεση του γεννημένου στο Ρέθυμνο Νίκου Αλεξίου (1960-2011) με τίτλο «Τα εύθραυστα ίχνη των συμβόλων» θα έχουν την ευκαιρία να δουν όσοι βρεθούν αυτό το καλοκαίρι στο Ρέθυμνο, και συγκεκριμένα στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης. Πρόκειται για μια έκθεση που επιδιώκει να αναδείξει αποσπάσματα από το σύνολο της πορείας του σημαντικού καλλιτέχνη, η δουλειά του οποίου έχει τη βάση της στις μνήμες –από την παιδική του κουβέρτα έως το Άγιο Όρος, στο οποίο έζησε ένα μεγάλο χρονικό διάστημα– που συνυφαίνονται με εκατοντάδες «ρόλους», ενώ η εμμονή στη λεπτομέρεια ορίζει το παιχνίδι μιας αθωότητας με τραγικές εκφάνσεις. Καλάμια και σπάγκοι ή χαρτιά που ισορροπούν αλλά κινδυνεύουν να καταστραφούν με την παραμικρή αδέξια κίνηση. Η επιμέλεια είναι της Μαρίας Μαραγκού. (Έως 6/11)

Η έκθεση φωτογραφίας της ψυχαναλύτριας Μαρίας Λουτζακλή «Τι βλέπουν τα αγάλματα – Η αθέατη ζωή του Μουσείου Ακρόπολης και των ενοίκων του» στο Μεγάλο Αρσενάλι, στο Ενετικό Λιμάνι Χανίων, προέκυψε έπειτα από πολύωρη παραμονή στο μουσείο, σε διαφορετικές εποχές και ώρες της ημέρας. Η έκθεση συγκροτεί ένα φωτογραφικό σώμα εικόνων που αναζητά την αθέατη ζωή των εκθεμάτων. Ο φακός της Λουτζακλή στρέφεται προς τις σκιές, τις αντανακλάσεις, τους αντικατοπτρισμούς και τις διαθλάσεις, αποκαλύπτοντας έναν οπτικά παράδοξο κόσμο, όπου το μέσα συνομιλεί με το έξω, το υλικό με το άυλο, το διαχρονικό με το σύγχρονο. Η επιμέλεια είναι του Χριστόφορου Μαρίνου. (15-28/7)

30

LiFO

16.07.26

Το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Άνδρο, του Ιδρύματος Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή, κάνει ένα αφιέρωμα σε μια από τις σημαντικότερες μορφές της ευρωπαϊκής γλυπτικής του 20ού αιώνα, τη Ζερμέν Ρισιέ (1902-1959), με την έκθεση «Germaine Richier (1902-1959) - Συνομιλίες», αναδεικνύοντας το σύνολο της καλλιτεχνικής της πορείας. Παρά τον πρόωρο θάνατό της σε ηλικία 57 ετών, η Ρισιέ άφησε ένα αξιοθαύμαστο έργο αφιερωμένο εξ ολοκλήρου στη διερεύνηση των ζώντων μορφών. Υπήρξε η μοναδική γλύπτρια που συμμετείχε στην ιστορική έκθεση «The New Decade» του 1955 που διοργάνωσε το MoMA στη Νέα Υόρκη και έναν χρόνο αργότερα το Εθνικό Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στο Παρίσι τής έκανε αναδρομική έκθεση. Στην Άνδρο εκτίθεται και το ατελιέ της Ρισιέ, ενώ γίνεται αναφορά και στην ενασχόλησή της με τη χαρακτική. Η επιμέλεια είναι της Μαρίας Κουτσομάλλη-Moreau και της Λοράνς Ντιριέ. (Έως 27/7)

Germaine Richier (1902-1959), «Συνομιλίες»

Αργύρης Ραλλιάς, «Λιτανεία»

Το Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς διοργανώνει στο Μουσείο Μαρμαροτεχνίας, στον Πύργο της Τήνου, την ατομική έκθεση του γλύπτη Αργύρη Ραλλιά, «Λιτανεία», παρουσιάζοντας μια γλυπτική που αντλεί από την αγροτική και νησιωτική ζωή, από προσωπικές μνήμες, οικογενειακές ιστορίες, τοπικές δοξασίες και πρακτικές χειρωνακτικής εργασίας. Οι μορφές της είναι συχνά τραχιές αλλά και τρυφερές, βιωματικές αλλά και ειρωνικές, ευάλωτες και παράδοξα ανθεκτικές. Η ύλη γίνεται φορέας μνήμης και βιωμένης εμπειρίας, ενώ παράλληλα η έκθεση αναφέρεται στο κυκλαδικό τοπίο, το οποίο μεταβάλλεται με ταχύτητα που αλλοιώνει το μέτρο και την κλίμακά του. Η επιμέλεια είναι του Χριστόφορου Μαρίνου.

(22/7-30/11) «Από το χάος στον κόσμο» είναι ο τίτλος της έκθεσης που παρουσιάζει το Ίδρυμα Τηνιακού Πολιτισμού με έργα της Άννας-Μαρίας Τσακάλη και του Εδουάρδου Σακαγιάν. Πρόκειται για έναν δημιουργικό διάλογο μεταξύ δύο σημαντικών ζωγράφων της σύγχρονης ελληνικής εικαστικής σκηνής, οι οποίοι μέσα από τις διαφορετικές ζωγραφικές τους γλώσσες συνομιλούν με τα υπαρξιακά, κοινωνικά και οικολογικά ερωτήματα της εποχής μας. (10/7-23/8)

LiFO 16.07.26

31

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Ο Ντάνιελ Μέντελσον δεν είναι απλώς ένας από τους σημαντικότερους κριτικούς λογοτεχνίας και τέχνης της νεοϋορκέζικης σκηνής αλλά και ένας κλασικός φιλόλογος, βαθύς γνώστης της Οδύσσειας και της Ιλιάδας. Έχοντας γράψει το συναρπαστικό Μια Οδύσσεια, ένας πατέρας, ένας γιος, ένα έπος (εκδ. Πατάκης) και εκδόσει πρόσφατα μια νέα μετάφραση της Οδύσσειας (Penguin Classics, 2025), η γνώμη του για την ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν έχει ιδιαίτερο βάρος. Είδε πριν από μία εβδομάδα την πολυαναμενόμενη ταινία, για την οποία τόσος λόγος γίνεται αυτήν τη στιγμή, σε δημοσιογραφική προβολή στη Νέα Υόρκη –σε imax οθόνη («οπωσδήποτε πρέπει να τη δει κανείς σε αυτό το φορμάτ για να απολαύσει τον οπτικό της πλούτο», μου λέει)– και είχε κάθε λόγο να μιλήσει για το αγαπημένο του θέμα, το οποίο διδάσκει χρόνια τώρα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Τον βρήκα στη δική μας πλευρά, στην καλοκαιρινή του κατοικία σε ένα χωριό στη Νορμανδία. Μου μιλούσε καθώς διέσχιζε την εξοχή. από τον χρήστο παρίδη

—Ξαναδιαβάζοντας την παλιά σας κριτική για την Τροία του Πίτερσεν που δημοσιεύσατε τον Ιούνιο του 2002 στο «New York Review of Books», σκέφτηκα ότι ο Κρίστοφερ Νόλαν δεν μπορεί παρά να πρόσεξε την παρατήρησή σας ότι στην Οδύσσεια «όλα τα επιμέρους επεισόδια διαθλούν αυτό που λέει στον περίφημο εναρκτήριο στίχο της, ότι έχει ως θέμα τον “άνδρα… πολύτροπο’’». Κι έχει μεγάλο ενδιαφέρον ότι ξεκινάει με έναν ράπερ να ερμηνεύει το τραγούδι του Οδυσσέα, σαν να βρίσκει μια αναλογία τού σήμερα με τους παραμυθάδες τού τότε. Ναι, αυτό μου άρεσε και μένα, το βρήκα διασκεδαστικό, ο ράπερ είναι μια ωραία πινελιά. Είναι ένας τρόπος να αναγνωρίσουμε ότι το ομηρικό έπος ξεκίνησε ως επαναλαμβανόμενος αυτοσχεδιασμός. Ωστόσο, το πιο ενδιαφέρον με την περίπτωση του Νόλαν όσον αφορά τη δημιουργία της συγκεκριμένης ταινίας είναι η αφηγηματική του τεχνική. Όπως γνωρίζεις, ένα από τα ενδιαφέροντα στοιχεία της Οδύσσειας είναι η αφήγηση. Δεν είναι γραμμική, αλλά in medias res, κινείται μπρος-πίσω στον χρόνο, επιστρέφει στο παρελθόν, προλαβαίνει το μέλλον, μας παρουσιάζει τη στιγμή της γέννησης του Οδυσσέα και προσβλέπει στη στιγμή του θανάτου του. Έτσι, όταν έμαθα ότι ο Νόλαν επρόκειτο να αναλάβει τη σκηνοθεσία, σκέφτηκα ότι είναι πραγματικά μια πολύ καλή επιλογή, καθώς το αφηγηματικό του ύφος είναι εξαιρετικά ελλειπτικό. Αν έχεις δει τις ταινίες του –και εγώ τις έχω δει όλες– έτσι ακριβώς δουλεύει. Επομένως, ήταν ιδανικός από πολλές απόψεις, καθώς η δική του αφηγηματική τεχνική μοιάζει πάρα πολύ με αυτή του Ομήρου. Είδα την ταινία σε ειδική δημοσιογραφική προβολή και πιστεύω ότι, από ορισμένες απόψεις, όντως μού θύμιζε πολύ τον Όμηρο με τον τρόπο που επιστρέφει συνεχώς στο σημείο εκκίνησης, στην ιδέα της κυκλικής σύνθεσης. Όλα αυτά έχουν αποδοθεί αρκετά καλά, αλλά υπάρχει πιθανότητα όσοι δεν γνωρίζουν την ιστορία να μπερδευτούν.

—Η ταινία έχει μια ιδιαίτερα μοντέρνα κινηματογραφική γλώσσα. Αυτό πιστεύω κι εγώ, και οπωσδήποτε κατά κάποιον τρόπο μιλάει για σύγχρονες ανησυχίες. Το δικό μου πρόβλημα με την ταινία είναι ότι ο Νόλαν έχει κάνει τον Οδυσσέα έναν δικό του χαρακτήρα, λίγο σαν τον Batman. Τον ερμηνεύει σαν έναν χαρακτήρα γεμάτο ενοχές για τον Τρωικό Πόλεμο, κάτι που δεν είναι ιδιαίτερα «ομηρικό». Τον μετατρέπει σε έναν διαλυμένο ψυχολογικά ήρωα με τον οποίο οι θεατές μπορούν να συνδεθούν, αλλά αυτό δεν είναι κάτι που εισπράττεις διαβάζοντας τον Όμηρο.

—Οπως λέτε στο άρθρο σας για την Τροία, ο πόλεμος στα έπη αποθεώνεται, δεν υπάρχει η έννοια της ενοχής στον ομηρικό κόσμο. Ο μυθικός ήρωας στην αρχαία ελληνική γραμματεία δεν έχει πρόβλημα με τη βία, δεν νιώθει ενοχή γι’ αυτήν. Αλλά για να κάνεις την ιστορία προσιτή και ενδιαφέρουσα σε ένα σύγχρονο κοινό, πρέπει να μετατρέψεις τον Οδυσσέα σε ένα πρόσωπο του 21ου αιώνα. Αυτό δεν είναι απαραίτητα λάθος, η ταινία λειτουργεί ως έχει,

ΝΤΆΝΙΕΛ ΜΈΝΤΕΛΣΟΝ 32

LiFO

16.07.26

αλλά δεν είναι καθόλου Όμηρος. Επίσης, έχει αφαιρέσει όλα τα επεισόδια που αναδεικνύουν τη θετική πλευρά του Οδυσσέα. Παραδείγματος χάριν, όταν κερδίζει τον Κύκλωπα, δεν είναι επειδή είναι έξυπνος· επίσης εξαφάνισε τους Φαίακες, που αποτελεί ένα από τα πιο γοητευτικά περιστατικά ολόκληρου του έπους. Ως εκ τούτου, οτιδήποτε είναι αστείο, διασκεδαστικό, μυστηριώδες, δεν υπάρχει. Νομίζω ότι είναι μια συνειδητή προσπάθεια του Νόλαν να τον δείξει ως έναν σύγχρονο ήρωα με προβλήματα.

—Με αυτή την έννοια είναι και πολύ αμερικανική ταινία. Εντελώς.

—Εσάς σας απασχόλησε όλη αυτή η διαμάχη για τη μαύρη Ελένη; Όχι, καθόλου. Πλέον όλοι έχουμε δει παραστάσεις του Σαίξπηρ με αποκλειστικά μαύρο καστ ή μια γυναίκα να υποδύεται τον Πρόσπερο στην Τρικυμία. Ζούμε σε μια εποχή που τα κλασικά έργα και οι χαρακτήρες τους μπορούν να ενσαρκώνονται από ανθρώπους διαφορετικούς από αυτούς που είχε φανταστεί ο συγγραφέας. Δεν έχω κανένα πρόβλημα με αυτό. Επίσης, οι Έλληνες γνωρίζετε πολύ καλά αυτές τις ιστορίες και ξέρετε ότι η Ελένη δεν είναι παρά ένας πολύ μικρός ρόλος στην Οδύσσεια. Δεν είναι πρωταγωνίστρια, οπότε ποιον αφορά όλη αυτή η κουβέντα; Προφανώς, το έκανε σκόπιμα για να προκαλέσει, δεν υπάρχει αμφιβολία. Πριν από μία εβδομάδα έγραψα ένα άρθρο στους «New York Τimes» για τη διαμάχη γύρω από τη μαύρη ηθοποιό κι αυτό που επισημαίνω είναι ότι όποιος είναι ουσιαστικά εξοικειωμένος με την ελληνική λογοτεχνία γνωρίζει ότι η Ελένη δεν είναι διάσημη τόσο για την ομορφιά της όσο για τις ρητορικές της ικανότητες. Είναι μια προσωπικότητα με ρητορική δεινότητα. Βλέπουμε πώς μιλάει στις Τρωάδες, είναι μια έξυπνη ομιλήτρια. Οπότε, όλη αυτή η διαμάχη είναι εκτός θέματος.

—Πάντως, η ταινία αναφέρεται συνεχώς στην Τροία. Όπως ξέρεις, υπάρχουν φλας μπακ της ιστορίας της Τροίας στην Οδύσσεια, στο τραγούδι του τυφλού αοιδού Δημόδοκου, που αφηγείται την ιστορία του Δούρειου Ίππου και τον καβγά που ξέσπασε μεταξύ του Αχιλλέα και του Οδυσσέα. Θα έλεγα ότι η Οδύσσεια προσφέρεται για φλας μπακ. Απλώς νομίζω ότι η ταινία έχει πολύ περισσότερα από το ίδιο το έπος, αλλά αυτό εμένα δεν με ενοχλεί. Πιστεύω ότι ο Όμηρος κατά κάποιον τρόπο δίνει την άδειά του ο Τρωικός Πόλεμος να υπάρχει σε μια ταινία για την Οδύσσεια.

—Εν τέλει, η ταινία γίνεται υπερβολικά action movie, ειδικά όσο πλησιάζουμε στο τέλος. Φυσικά η Οδύσσεια του Ομήρου έχει σκηνές δράσης προς το τέλος, με την εξολόθρευση των μνηστήρων, την περίφημη «Μνηστηροφονία», αλλά ο Νόλαν τις διπλασιάζει, γιατί στη σφαγή τους προσθέτει και την πτώση της Τροίας. Ούτε με αυτό έχω πρόβλημα. Το δικό μου πρόβλημα με την ταινία είναι ότι ο χαρακτήρας του Οδυσσέα δεν θυμίζει τον έξυπνο, ύπουλο Οδυσσέα του Ομήρου.

—Τι είναι τότε; Ένας χαρακτήρας που παραπέμπει στον μέσο Αμερικανό; Είναι καταθλιπτικός,

έχει μετατραυματικό στρες, όλα αυτά τα σύγχρονα προβλήματα, που δεν είναι καθόλου ομηρικά.

—Άρα είναι περισσότερο οι ενοχές του σύγχρονου πολίτη της Αμερικής και της Δύσης; Γενικά, οι σύγχρονοι Αμερικανοί, σε αντίθεση με τους αρχαίους Έλληνες, έχουν ιδιαίτερα βασανιστική σχέση με τον πόλεμο, κάτι για το οποίο, όπως είπαμε, εκείνοι δεν ένιωθαν καμία ενοχή, σίγουρα όχι ο Όμηρος. Εμείς νιώθουμε ενοχή για τους πολέμους μας και αυτό χρωματίζει και την άποψη της ταινίας για τον Τρωικό Πόλεμο.

—Πάντως, το καστ είναι πολυφυλετικό, κι αυτό καθρεφτίζει τη σύγχρονη Αμερική. Καθρεφτίζει τον τρόπο που κάνουμε ταινίες σήμερα. Δεν περιοριζόμαστε στη διανομή του λευκού ξανθού. Αυτός είναι ο κινηματογράφος σήμερα. Θα μπορούσαν όμως να έχουν κι έναν Έλληνα ηθοποιό.

—Υπάρχει ένας χωρικός που τον παίζει ο Γιάννης Κοκιασμένος, που μιλάει ελληνικά. Ναι, πράγματι. Εννοώ, όμως, κάποιον από τους κύριους χαρακτήρες. Κατάφεραν να χωρέσουν Πορτορικανούς και μαύρους ηθοποιούς, θα μπορούσαν να έχουν και έναν Έλληνα, δεδομένου ότι το έπος είναι ένα ελληνικό έργο τέχνης.

—Θα τη δουν την ταινία εκατομμύρια σε όλο τον κόσμο. Δεν νομίζετε ότι κάτι θα κερδίσει η αυθεντική Οδύσσεια; Βεβαίως και θα κερδίσει. Καταρχάς καμία ταινία δεν είναι ικανή να πειράξει την Οδύσσεια. Στην πραγματικότητα, θα κάνει πάρα πολύ κόσμο να ενδιαφερθεί να τη διαβάσει, ιδίως νέους ανθρώπους. Αυτό το γνωρίζω με βεβαιότητα, γιατί στην Αμερική πάρα πολλοί αγοράζουν μεταφράσεις της για να προετοιμαστούν προτού δουν την ταινία. Αυτό από μόνο του είναι υπέροχο.

—Θέλετε να σχολιάσετε το τέλος, που διαφοροποιείται από του έπους; Έχει νόημα από την οπτική γωνία του χαρακτήρα όπως τον παρουσιάζει η ταινία. Οπωσδήποτε δεν είναι το τέλος του Ομήρου, αλλά εφόσον η ταινία αφορά κάποιον με μετατραυματικό στρες και ενοχές, είναι κατανοητό να εξιλεώνεται από τα τρομερά του εγκλήματα με αυτόν τον τρόπο.

—Σε σχέση με την Τροία του 2004, που την είχατε απορρίψει εντελώς, αυτήν τη φορά μοιάζει να βλέπετε απολύτως θετικά το αποτέλεσμα. Νομίζω ότι ο Νόλαν μελέτησε πολύ περισσότερο το υλικό του και αναζήτησε τρόπους να αναδείξει αντιστοιχίες με το σήμερα. Πρόκειται για μια πιο εμπεριστατωμένη δουλειά από αυτήν που έγινε στην ταινία με τον Μπραντ Πιτ. Παρόλο που έχω πολλές αντιρρήσεις, παραδέχομαι ότι κάθισε και σκέφτηκε πώς να μεταφέρει την αυθεντική Οδύσσεια με κινηματογραφικούς όρους.

((Ο ΟΔΥΣΣΈΑΣ

ΤΟΥ ΝΌΛΑΝ ΕΊΝΑΙ ΈΝΑΣ ΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΌΣ ΜΕ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΌ ΣΤΡΕΣ))

LiFO 16.07.26

33

q Γεννήθηκα στην ευρύτερη περιοχή των Αθηνών, είμαι γέννημα θρέμμα του Νέου Ψυχικού. Τότε πηγαίναμε εκδρομές στο Μαρούσι – εκεί που είναι σήμερα το Ολυμπιακό Στάδιο είχε χωράφια. Αυτό, λοιπόν, το προάστιο ήταν ένα μαγικό χωριό που δεν είχε καμία σχέση με το Παλαιό Ψυχικό, απέναντι· ήταν ανέκαθεν μια προσφυγική περιοχή. Η οικογένειά μου βρέθηκε στο Νέο Ψυχικό το 1957. Ο παππούς μου, που καταγόταν από την Αρτοτίνα Φωκίδας, είχε κλείσει να πάρει ένα οικόπεδο στην Αργυρούπολη. Στον δρόμο συνάντησε έναν φίλο του, συγχωριανό του, που είχε πάρει ένα οικόπεδο στο Νέο Ψυχικό και του είπε «έλα να δεις τι ωραία που είναι». Του άρεσε και πήρε το δίπλα οικόπεδο – τότε οι άνθρωποι πήγαιναν να ζήσουν εκεί που ήταν οι γνωστοί τους, οι συντοπίτες τους. Έτσι δημιουργήθηκε εκεί μια μικρή κοινότητα Αρτοτινών, ανάμεσα στις άλλες μικρές κοινότητες που υπήρχαν. Έφτιαξαν ένα σπιτάκι που αναπτύχθηκε μέσα στα χρόνια, όπως συνέβαινε τότε.

Ηθοποιός. Γεννήθηκε στο Νέο Ψυχικό, μένει στα Πετράλωνα.

q Ο πατέρας μου ήταν συμβολαιογράφος, είχε το γραφείο του στην Εμμανουήλ Μπενάκη και στη συνέχεια στην Ακαδημίας. Καταγόταν από την Καστάνιανη Πωγωνίου – με αυτή την καταγωγή μου, ιδιαίτερα με τα ηπειρώτικα τραγούδια και τη μουσική, είμαι πολύ συνδεδεμένος. Κάθε Κυριακή παίρναμε το λεωφορείο και κατεβαίναμε στην πλατεία Κάνιγγος στο γραφείο του μπαμπά για να κάνουμε υπεραστικό τηλεφώνημα στη γιαγιά στα Γιάννενα. Ήταν μια άλλη Ελλάδα. Σκέψου ότι πηγαίναμε εκδρομές στον Διόνυσο και ήταν σαν να είχαμε περάσει τα σύνορα. Μετά την Κηφισιά ήταν ένας άλλος πολιτισμός, άκουγα που έλεγαν ότι στη Νέα Ερυθραία πήγαιναν διακοπές γιατί είχε ιδανικό κλίμα. Αργότερα, στην εφηβεία, ένα πολύ must σημείο ήταν ο Λέντζος στο Παγκράτι.

q Είχα καλλιτεχνικές ανησυχίες από πολύ μικρός. Είχα ξεκινήσει ακορντεόν στο ωδείο, η μαμά ως δασκάλα έπαιζε μαντολίνο – το δασκαλίκι ήταν πολύ έντονο στο σπίτι. Στο σχολείο είχαμε μια μπάντα της τότε εποχής και το ρεπερτόριο ήταν αντάρτικα, Λοΐζος, Θεοδωράκης, Μαρκόπουλος. Στο σπίτι ακούγαμε ηπειρώτικα και τα τραγουδούσαμε, αλλά θυμάμαι και ένα σαρανταπεντάρι δισκάκι που από τη μια πλευρά είχε τη «Συννεφούλα» και από την άλλη το «Ντιρλαντά» του Σαββόπουλου. Κατά τα άλλα, κάναμε διακοπές στην Αιδηψό με τη γιαγιά για τα λουτρά, αλλά περνάγαμε τέλεια. Είχε σινεμά και εκεί βλέπαμε καταπληκτικές ταινίες, το Κατσαριδάκι, αγάπη μου, τα Σαγόνια του Καρχαρία –έκανα να κοιμηθώ μέρες όταν το είδα–, Μπαντ Σπένσερ, Tέρενς Χιλ, αυτό ήταν το καλοκαιρινό ρεπερτόριο. Το άλλο που θυμάμαι ήταν τα μπάνια στο Πόρτο Ράφτη, στον Άγιο Ανδρέα, που πηγαίναμε με πούλμαν, όλη η γειτονιά, και μια κασέτα που έπαιζε μόνιμα το «Άσπρα, κόκκινα, κίτρινα, μπλε», Κοινούση και άλλα παρεμφερή.

q Στο σπίτι διάβαζαν, εγώ όχι, ήμουν πολύ μέτριος μαθητής, ενώ η αδερφή μου ήταν πολύ μελετηρή – εκείνη σημαιοφόρος, εγώ πάτος. Κατάλαβα μετά ότι ήμουν ένα ευτυχισμένο παιδί που τα ρουφούσε όλα. Βέβαια, είχα περιπέτειες γιατί έμενα μετεξεταστέος και τα καλοκαίρια ήταν κόλαση, διάβαζα για να περάσω τις τάξεις. Τελικά έδωσα, για λίγο δεν πέρασα στη Νομική, όσο κι αν φαίνεται απίστευτο, και πήγα αμέσως στρατό για να ξεμπερδέψω. Έκανα τη θητεία μου στο Ναυτικό, που τότε ήταν 25 μήνες, στο αντιτορπιλικό «Πάνθηρ», με το οποίο οργώσαμε όλο το Αιγαίο. Πέρασα υπέροχα γιατί ήμουν πολύ νέος και είχα αντοχές και άγνοια κινδύνου. Το πιστεύω ότι αν πας φαντάρος πολύ μικρός είναι πολύ διαφορετική η εμπειρία, γιατί μπορείς και να υπομείνεις τον κάθε περίεργο, και να τσαμπουκαλευτείς, και να πληρώσεις το τίμημα, και να καταπιείς κάτι χωρίς κανένα κόστος. Όσο μεγαλώνεις, γίνονται πιο βαριά τα «ένσημα», μετράει αλλιώς.

q Θέατρο μέχρι τότε έβλεπα στοιχειωδώς. Μου άρεσε, έβγαζα εισιτήρια στην πρώτη σειρά γιατί ήθελα να βλέπω από κοντά, αλλά δεν είχε περάσει από το μυαλό μου να ασχοληθώ με το θέατρο. Μάλιστα, μια φορά, για να κάτσω στην πρώτη σειρά, είχα κάπως μεταμφιεστεί. Πήρα τα γυαλιά του παππού μου, έσπασα το ένα τζάμι για να με δει η ταμίας –στην οποία έδωσα και ένα γερό χαρτζιλίκι– ότι είχα πρόβλημα με τα μάτια μου, ώστε να έχω προνομιακή μεταχείριση. Από αυτές τις παραστάσεις τα θυμάμαι όλα, έμενα μαρμαρωμένος, ούτε στο διάλειμμα δεν σηκωνόμουν, σεβόμουν πολύ τους ηθοποιούς που έπαιζαν. Ανέκαθεν παρατηρούσα τις λεπτομέρειες, μου άρεσε να μπαίνω και να βγαίνω στα πράγματα και να παρακολουθώ τις συμπεριφορές, κάτι που έκανα από μικρός.

q Είχα έναν φίλο που μου έλεγε «πήγαινε, ρε συ, να δώσεις εξετάσεις σε μια δραματική» κι εγώ έλεγα «δεν θέλω». Βρέθηκα να συναναστρέφομαι τον Άκη Δαβή, που έγινε ο δάσκαλός μου και εγώ επί της ουσίας ο πρώτος μαθητής του. Τον είχα δει μια φορά όταν πήγα στο θέατρο της Νόνικας Γαληνέα να δω την Επίσκεψη της γηραιάς κυρίας και θέλησα μετά να πάω να πω «συγχαρητήρια» στους καλλιτέχνες. Πηγαίνοντας προς τα καμαρίνια, στο υπόγειο, άνοιξα, θυμάμαι, κατά λάθος μια πόρτα και είδα τον Μιχαήλ Μαρμαρινό, την Αμαλία Μουτούση και τον Άκη Δαβή που έκαναν πρόβες για τη Μήδεια στο Ιλίσια Studiο. Ξεκίνησα, λοιπόν, μαθήματα με τον Άκη, που τον ένιωθα σαν πνευματικό πατέρα, μάθαινα τα πάντα, δεν είχα ανάγκη να πάω σε σχολή. Στη συνέχεια κάναμε απίστευτα πράγματα στο Ιλίσια Studiο. Ήμασταν δυο τρεις μαθητές, ο Μαρμαρινός μάς έκανε βιοενέργεια, αλλά δεν είχα άδεια για να δουλεύω και αποφάσισα να δώσω εξετάσεις.

q Έδωσα και στο Εθνικό και στο Τέχνης και σε όλες τις σχολές το ίδιο πράγμα, τον μονόλογο του Ιάσονα. Δεν τον είχα διαβάσει, τον άκουγα στις πρόβες του Μιχαήλ και τον έκανα ακριβώς. Mάλιστα, εκεί άκουσα κάποιον που έδωσε τον ίδιο μονόλογο πριν από εμένα και έλεγε άλλα λόγια και μου έκανε εντύπωση, μέχρι τότε δεν είχα φανταστεί ότι υπάρχουν άλλες μεταφράσεις, νόμιζα ότι ήταν μία και μοναδική αυτή που έκαναν στο Ιλίσια Studiο. Δηλαδή, ήμουν εντελώς απροετοίμαστος, ίσως γιατί δεν με πολυένοιαζε, δεν είχα σκοπό να γίνω ηθοποιός. Πέρασα τις πρώτες εξετάσεις στο Εθνικό και έπρεπε να περάσω και τις επόμενες, αλλά δεν γινόταν να κάνω τα ίδια. Ο Άκης μού έδινε κάτι φωτοτυπίες με κείμενα που δεν ήξερα ούτε ποιου συγγραφέα ήταν, ούτε ποιος μιλούσε, απλώς τα μάθαινα. Πήγα και τους είπα ότι θα δώσω τον Γκόλντμπεργκ από το Τράβεστις του Στρίντμπεργκ, κάτι ανύπαρκτο και όλο λάθος. Και μου λένε «σας ακούμε». Με το που ακούω το «σας ακούμε», μου γύρισαν τα μάτια. Λέω «με δουλεύουν, κατάλαβαν την ανοησία που είπα και με δουλεύουν ψιλό γαζί», και φόρτωσα. Ό,τι λέξη μού ερχόταν την έλεγα, έκανα ένα κομμάτι αποφασισμένος ότι θα κοπώ, οπότε τα έδωσα όλα για όλα, ανέβηκα και σε μια καρέκλα. Και κάποια στιγμή ακούω «εντάξει, νεαρέ», αλλά δεν κατάλαβα ότι έπρεπε να σταματήσω. Ακούω ξανά «εντάξει, νεαρέ» και εξοργίστηκα από την επιτακτική φωνή. Θεωρώντας ότι με είχαν κόψει, γύρισα και είπα με ένα αδιανόητο θράσος «θα σταματήσω όταν τελειώσω εγώ» και σηκώθηκαν όλοι και με κοιτάζαν έκπληκτοι. Εν τω μεταξύ, να πω ότι ήμουν πολύ κουρασμένος από τη δουλειά στα πετρέλαια και με πήρε ο ύπνος σε έναν πάγκο στη σχολή όταν φώναζαν τα ονόματα. Ήρθε και με ξύπνησε ο γραμματέας της σχολής, ο κύριος Τάκης, και παρακάλεσε την επιτροπή να με ακούσει, μάζευαν εκείνη την ώρα τα πράγματά τους. Τελικά, αφού με άκουσαν έχοντας μείνει κάγκελο, είπα «θα σας πω τον Ιάσονα ξανά, αλλά διαφορετικά». Έμεινα κόκαλο που με άκουσαν. Δεν είχα ετοιμάσει ούτε ποίημα. Τους είπα ότι θα έλεγα την «Πέτρα» του Καβάφη, που επίσης δεν υπάρχει, δηλαδή έβλεπαν έναν τύπο να υποστηρίζει σοβαρά ένα ποίημα που δεν υπάρχει. Δεν με έδιωξαν αλλά μου ζήτησαν να χορέψω και να τραγουδήσω. Χόρεψα ένα τσάμικο τραγουδώντας τη «Βασιλαρχόντισσα», με τη Μαρία Χορς να χτυπάει ένα τυμπανάκι, και στο τέλος αυτών των ατέλειωτων, όπως μοιάζουν σήμερα, εξετάσεων και την «Ασημούλα», κάνοντας αυτοσχεδιασμό. Και βγαίνουν τα αποτελέσματα και είχα περάσει στο Εθνικό. Πέρασα και στο Τέχνης, μάλιστα έπαιρναν τηλέφωνο στο πατρικό μου, στη μαμά μου, που νόμιζε ότι είχαμε κερδίσει προσκλήσεις, να πάω να γραφτώ και να μην πληρώνω.

34

LiFO

απο την αργυρω μποζωνη φωτογραφιeσ: παρισ ταβιτιαν

16.07.26

σινεμα Λατρεύω το σινεμά, δεν ξέρω πόσες ταινίες μικρού μήκους έχω κάνει και λέω πάντα «ναι» σε νέους δημιουργούς. Αν δεν πω στον μαθητή, που παίρνει το κουράγιο να με πάρει τηλέφωνο, ότι δέχομαι, τι κάνουμε;

LiFO 16.07.26

35

q Στο Εθνικό κάναμε την πρώτη συνάντηση, είχαμε υπεύθυνο έτους τον Γιώργο Μιχαλακόπουλο και ήταν σαν να παρακολουθούσα το Θέατρο Τέχνης, που ήταν η καλλιτεχνική του καταγωγή, μέσα στο Εθνικό. Όμως, επειδή είχα κλείσει να παίξω στην Ελευθερία στη Βρέμη σε σκηνοθεσία του Στέλιου Παυλίδη, πήγα σε αυτόν τον γλυκό άνθρωπο, τον Τάσο Ρούσσο, και είπα «δεν μπορώ να μείνω στη σχολή γιατί είμαι σε μια παράσταση, είμαι ηθοποιός». Βέβαια, αυτό που παρουσίαζα δεν είχε καμία σχέση με την πραγματικότητα, δεν ήμουν ο υπερεπαγγελματίας που είχε κλείσει σεζόν να δουλέψει. Κι εκείνος μου λέει: «Δεν πειράζει, Γιάννη μου, να πας να κάνεις την παράστασή σου και του χρόνου η θέση σου θα είναι εδώ και θα σε περιμένει». Πήγα την επόμενη χρονιά και, θυμάμαι, ο Μιχαλακόπουλος ρωτούσε γιατί διαλέξαμε αυτήν τη σχολή. Εγώ απάντησα «γιατί είναι τζάμπα, κύριε Μιχαλακόπουλε» και ένα ολόκληρο έτος γύρισε και με κοίταξε, αλλά εκείνος κατάλαβε, γιατί κι εκείνος ήταν σαν τη μύγα μες στο γάλα. Αυτά τα χρόνια στη σχολή τα θυμάμαι γιατί είχαμε μια ενέργεια γήινη και αυθεντική, καθόλου ακαδημαϊκή, ήταν κάτι που γούσταρα παράφορα. Κατά τα άλλα, εγώ δεν έκανα φοιτητική ζωή γιατί δούλευα, και στη συνέχεια, μετά τη σχολή, πήγα στην Πάτρα, στο τμήμα Θεατρικών Σπουδών, και στο Πανεπιστήμιο στην Αθήνα πήγα στο τμήμα Ρωσικής Φιλολογίας, Ρωσικής Γλώσσας και Σλαβικών Σπουδών. Όλα αυτά τα έκανα επειδή μου άρεσαν, δεν είχα στόχο, δεν είχα καμία φιλοδοξία, πήγαινα με το ρεύμα και έκανα καριέρα τυχαία. Δούλευα παράλληλα, και δουλεύω μέχρι και σήμερα, έτσι μέσα μου τα είχα διαχωρίσει εξαρχής, δεν ένιωθα ότι θα βγω στην αγορά και θα ζήσω από αυτό. Οι άνθρωποι με τους οποίους έκανα εγώ θέατρο ήταν στην καλύτερη περίπτωση με χαρτζιλίκια κι εγώ δούλευα από καύλα. Ήταν και είναι μια περίοδος διαρκούς μαθητείας το θέατρο, μέχρι σήμερα, εδώ και 35 χρόνια, είναι μια ανάγκη μου να συμμετέχω, ένας διακαής πόθος να παίζω, να είμαι εμπλεκόμενος, δεν είναι ότι θέλω να παίξω αυτόν ή τον άλλο ρόλο. Όταν ερχόταν κάτι και πληρωνόμουν, έκανα πάρτι, σαν να είχα κερδίσει τζόκερ και λόττο μαζί.

q Από εκείνη την πρώτη παράσταση, την Ελευθερία στη Βρέμη, δεν σταμάτησα να εργάζομαι στο θέατρο και να παίζω, δεν υπάρχει υπόγειο και εξώστης που δεν έχω «χτίσει». Βιοποριζόμουν από αλλού, οπότε δεν είχα αγωνία να αποδείξω κάτι, ένιωθα πλήρης και με τον όγδοο ρόλο, που για μένα ήταν πρωταγωνιστικός, αρκεί να γούσταρα. Ήμουν στο θέατρο Πολύτεχνο, μετά ήρθαν τα χρόνια του Αμόρε, το Έγκλημα και Τιμωρία, η Ζάλη των ζώων πριν τη σφαγή, που ήταν μεγάλες εμπειρίες. Αγάπησα εκεί τους ανθρώπους, όλα τα πράγματα εκείνη την εποχή ήταν πολύ προσωπικά, όπως μια αλησμόνητη περφόρμανς στο φουαγέ, δική μου, το Δον ή Απαγορεύεται η είσοδος σε γυναίκες, πράγματα που φαντάζουν σήμερα απίθανο να συμβούν. Μέχρι σήμερα κάνω και τα δικά μου πράγματα με την εταιρεία μου, «Η Ρόζμαρι στην Κορφή των Λόφων», με την οποία έχουμε κάνει Μπέκετ, Ροΐδη, Σολωμό, πράγματα σημαντικά.

q Μια μέρα, μετά την πανδημία, χτυπάει το τηλέφωνό μου από άγνωστο νούμερο και ήταν μια από τις ελάχιστες φορές που το έχω σηκώσει. Ήταν ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης, με τον οποίο δεν γνωριζόμασταν, που ήθελε να συναντηθούμε. Είχα αφήσει τότε μια μακριά γενειάδα, λέω «θα πάω να ευπρεπιστώ πριν από το ραντεβού», αλλά δεν πρόλαβα. Όταν συναντηθήκαμε του λέω «θα ξυριστώ» και μου λέει «όχι, σε παρακαλώ», γιατί έπρεπε να δείχνω μεγάλος. Πήρα την ιστορία, τη διάβασα, ήταν κάτι ωμό και σκληρό και φοβήθηκα το αντίκρισμα που θα είχε. Είπα τους φόβους μου, αλλά θέλω να πω ότι αυτό που είδαμε στη συνέχεια είχε απόλυτη συνέπεια με το κείμενο και ο Χριστόφορος δεν έκανε καμία έκπτωση. Φτάνω στους Παξούς, δεν είχα ιδέα πού θα μείνω και τι θα κάνω και μπαίνω σε ένα καφενείο να φάω κάτι, γιατί είχα λυσσάξει της πείνας. Ήμουνα με τη γενειάδα σαν κλοσάρ και με ρωτάει αυτός ο τύπος που είχε το μαγαζί «εσύ τι θες εδώ;». Λέω «τίποτα, έτσι έχω έρθει, κάτι φίλοι κάνουν γυρίσματα». «Α», μου απαντάει, «κάνει ο Παπακαλιάτης γυρίσματα, είναι από εδώ. Άκου, δεν ξέρω τι ιστορία θα είναι, αλλά ό,τι κι αν είναι, είτε στην τηλεόραση είτε στο σινεμά, ένα ξέρω: άμα γαμάει ο κακός της, θα πετύχει». Τα έλεγε αυτά σε μένα, μη έχοντας ιδέα τι θα παίξω. Κάναμε τα γυρίσματα και μετά πήρε τον δρόμο του το πράγμα.

q Βεβαίως και με βοήθησε η τηλεόραση, γιατί ακολουθεί τις αρχές του καπιταλισμού, ό,τι πουλάει το αγοράζουμε, κι εγώ ήμουν μέσα σε αυτή την ιστορία. Γιατί όταν έκανα τη Μαύρη Γαλήνη του Μαρωνίτη στον Εξώστη του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, ο Σταύρος Γασπαράτος που έκανε τη μουσική πήρε το βραβείο Κουν για πρωτότυπη μουσική σε θεατρική παράσταση κι εγώ για την ερμηνεία σε θεατρική παράσταση, αλλά αυτό είναι κάτι που ξέρουμε μεταξύ μας. Όπως και όταν έκανα ένα ταινιάκι στo 48 Hour Film Project με μια ομάδα που λεγόταν Blind Mice και πήρα το βραβείο καλύτερου ηθοποιού στο 48HFP Global Best Acting Award 2009 ανάμεσα σε 79 κράτη στο Λας Βέγκας. Αυτό το έμαθα εγώ, η μάνα μου και η αδελφή μου, που τις κέρασα σουβλάκια για να το γιορτάσουμε. Θέλω να πω ότι για μένα δεν άλλαξε τίποτα με μια μεγάλη επιτυχία όπως το «Μαέστρο». Γιατί έχω μεγαλώσει κάπως αλλιώς, σε μια συνοικία συγκεκριμένη, με οικογένεια και γειτόνους και φίλους, και όλα τα άλλα είναι υποσημειώσεις στο επίπεδο του καπιταλισμού και, αν θες, και μια εξαργύρωση όλων αυτών των εισιτηρίων που έχω πληρώσει εδώ και τριάντα πέντε χρόνια. Σαν να έρχονται οι συναλλαγματικές του παρελθόντος, χωρίς να κάνω έκπτωση πουθενά.

q Λατρεύω το σινεμά, δεν ξέρω πόσες ταινίες μικρού μήκους έχω κάνει και λέω πάντα «ναι» σε νέους δημιουργούς. Αν δεν πω στον μαθητή, που παίρνει το κουράγιο να με πάρει τηλέφωνο, ότι δέχομαι, τι κάνουμε; Οι ταινίες μικρού μήκους με θρέφουν ψυχικά και δεν με νοιάζει καθόλου για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, δεν με ενδιαφέρει άλλο από το να είμαι εκεί και να δώσω και όποια βοήθεια χρειαστεί. Από τη δική μας εμπειρία θα μάθουν, δημιουργώντας με όσα λεφτά μπορούν να μαζέψουν με κόπο.

q Έχουμε τη Σαρμάντζα του Κωνσταντίνου Δομηνίκ που έχει σκηνοθετήσει η Έλενα, παίχτηκε πέρσι στο Φεστιβάλ Αθηνών και θα την παρουσιάσουμε στην Κατερίνη. Ξεκινάω και γυρίσματα για μια σειρά που λέγεται «Κρίνο και Αγκάθι» στον ΑΝΤ1. Συχνά με ρωτούν αν η τηλεόραση ωφελεί έναν ηθοποιό. Δημιουργεί μια ασφάλεια οικονομική και μια ζήτηση που αυτή την εποχή στηρίζεται στις ιστορίες νέων ζευγαριών, αυτές θέλει ο κόσμος να δει. Δημιουργεί μια νέα γενιά πρωταγωνιστών που ξέρει ότι την αναζητά το σύστημα και είναι διαθέσιμη. Μόνο που αυτή η γενιά δεν συνειδητοποιεί ότι όλο αυτό είναι πρόσκαιρο. Γιατί βλέπουν τη διασημότητα, τη δημοφιλία και τα οφέλη που προκύπτουν, θα κάνουν διαφημίσεις, θα έχουν απολαβές και από αλλού. Πιστεύω πως αν η φήμη και η δόξα και όλος αυτός ο ντόρος έρθουν σε νεαρή ηλικία, είναι πάρα πολύ επικίνδυνο για οποιονδήποτε άνθρωπο. Δεν υπάρχει εγγύηση. Πώς θα αντιμετωπίσεις τη μεγάλη συντριβή όταν μετά τη μεγάλη κορύφωση βρεθείς στο ναδίρ; Στο θέατρο ζεις αρμονικά, αυτό είναι βέβαιο.

q Μιλώντας για την εποχή μας, θέλω να πω ότι υπάρχει μια θεμελιώδης διαφορά μεταξύ της δικής μας

ΙNFO

Ο Γιάννης Τσορτέκης παίζει στη Γυναίκα της Ζάκυθος - Διάλογος στα ερείπια του Μεσολογγίου, μια συμπαραγωγή του Εθνικού Θεάτρου με το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου, που θα παρουσιαστεί και στο Σχολείον της Αθήνας «Ειρήνη Παπά» στις 29-30/8.

36

LiFO

Βλέπω άπειρες σχολές που βγάζουν ά-πειρους ηθοποιούς και ανθρώπους με τίτλους που έχουν απονείμει στον εαυτό τους και γαλουχούν γενιές με δηλώσεις που τους κάνουν απλώς διάττοντες.

γενιάς και της σημερινής. Εμείς, όπως και πάρα πολλοί άλλοι, μεγαλώσαμε με πρότυπα. Είχαμε την ανάγκη και την επιθυμία που γινόταν ανάγκη να μοιάσουμε σε κάποιον. Αυτό το πρότυπο ήταν ηθικό, δεν είχε αξία οικονομική, ανταλλακτική, αλλά εκπαιδευτική. Σήμερα, υπάρχουν πολλοί γύρω μας που, μη έχοντας και οι ίδιοι πρότυπο, αυτοπροτείνονται ως πρότυπο. Συμβαίνει σε όλες τις δουλειές, συμβαίνει στις δραματικές σχολές που με το που τις τελειώνουν διδάσκουν, ενώ για να γίνεις δάσκαλος πρέπει να παραμείνεις μαθητής για πάρα πολύ. Και καταλήγει η λέξη σκηνοθέτης να μην ανταποκρίνεται στο μυθικό της περιβάλλον, που προϋποθέτει την εμπειρία, τη γνώση, την παιδεία και την εμπειρία της γνώσης και της παιδείας. Βλέπω άπειρες σχολές που βγάζουν ά-πειρους ηθοποιούς και ανθρώπους με τίτλους που έχουν απονείμει στον εαυτό τους και γαλουχούν γενιές με δηλώσεις που τους κάνουν απλώς διάττοντες. Και εκεί τελειώνει το πράγμα. Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

16.07.26

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Book Lovers

906

68

ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΔΙΑΒΑΣΟΥΜΕ ΦΕΤΟΣ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α Π Ο Τ Η Μ Α Ρ Ι Α ΔΡΟΥΚΟΠΟΥΛΟΥ

LiFO 16.07.26

37

01

MICHAEL DEAGLER

Μέρες χωρίς αλκοόλ

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Μτφρ.: Πάνος Τομαράς Σελ. 367

01

PAUL LYNCH

Πιο πέρα από τη θάλασσα

Μτφρ.: Άγγελος Αγγελίδης, Μαρία Αγγελίδου Σελ. 227

ΕΚΔΟΣΕΙΣ GUTENBERG

ΕΚΔΟΣΕΙΣ GUTENBERG

Λίγο αφότου ο 26χρονος Ντέρεκ ξεκινά την πρώτη σοβαρή του προσπάθεια να αποτοξινωθεί από το αλκοόλ, οι συντηρητικοί γονείς του τον διώχνουν από το σπίτι. Φιλοξενούμενος σε φίλους, περιπλανώμενος στη Φιλαδέλφεια, αγωνίζεται να διατηρήσει τη νηφαλιότητά του. Συναντήσεις με παλιούς φίλους, με τους οποίους είχε αποξενωθεί εξαιτίας του ποτού, και συγκρούσεις με όσους αμφισβητούν την εκδοχή του για γεγονότα του παρελθόντος κάνουν την προσπάθειά του ακόμα πιο δύσκολη.

Ο Μπολίβαρ, έμπειρος ψαράς, βγαίνει με τη βάρκα του στον Ειρηνικό, παρά τις προειδοποιήσεις για επιδείνωση του καιρού. Μαζί του παίρνει τον μόνο πρόθυμο να τον ακολουθήσει, τον Χέκτορ. Η καταιγίδα ξεσπά και γρήγορα βρίσκονται χαμένοι στον ωκεανό. Χωρίς τρόπο να επικοινωνήσουν με τη στεριά, χωρίς τρόφιμα και νερό, και με ελάχιστες ελπίδες διάσωσης, αναγκάζονται να παλέψουν όχι μόνο με τη θάλασσα αλλά και με τον ίδιο τους τον χαρακτήρα και όσα στοιχειώνουν το παρελθόν τους.

02

06

S.A. COSBY

Ο βασιλιάς της στάχτης Μτφρ.: Γιώργος Μαραγκός Σελ. 430

ΕΚΔΟΣΕΙΣ GUTENBERG

Ένα τηλεφώνημα αλλάζει τη ζωή του Ρόμαν, επιτυχημένου οικονομικού συμβούλου στην Ατλάντα. Είναι αναγκασμένος να επιστρέψει στη μικρή αλλά βίαιη πόλη όπου γεννήθηκε. Συνηθισμένος να ενεργεί με πονηριά και να εξασφαλίζει με κάθε τρόπο κέρδη για αυτούς και για τον ίδιο, πιστεύει πως θα καταφέρει να χειριστεί τους γκάνγκστερ και να σώσει την οικογένειά του. Η επιστροφή του όμως κρύβει εκπλήξεις και τον οδηγεί όλο και πιο βαθιά στον κόσμο του εγκλήματος.

03

WILLIAM FAULKNER

Η ζωή όπως την αφηγείται ένας σάπιενς σε έναν νεάντερταλ Μτφρ.: Κώστας Αθανασίου Σελ. 239

ΕΚΔΟΣΕΙΣ GUTENBERG

Ταξιδεύοντας σε διάφορους αρχαιολογικούς χώρους ή κάνοντας απλώς βόλτα σε μια παιδική χαρά, ο επιστήμονας Χουάν Λουίς Αρσουάγα και ο συγγραφέας Χουάν Χοσέ Μιγιάς αναλαμβάνουν τον ρόλο του sapiens, ο πρώτος, και του νεάντερταλ, ο δεύτερος, και συζητούν για το πώς εξελίχθηκε το σώμα και ο εγκέφαλός μας, πώς γεννήθηκε η γλώσσα, ο πολιτισμός, η συμβολική σκέψη, διάφοροι κοινωνικοί κανόνες, ο φόβος του θανάτου.

07

ΕΚΔΟΣΕΙΣ GUTENBERG

Παιχνιδοτόπος

Το μυθιστόρημα που ο ίδιος ο Φόκνερ θεωρούσε το καλύτερό του. Ένα βιβλίο το οποίο ο Αμερικανός νομπελίστας δούλευε δέκα χρόνια και, όταν εκδόθηκε, το 1954, ξάφνιασε τους θαυμαστές του, μια και διαδραματίζεται στην Ευρώπη, πολύ μακριά από την αγαπημένη και οικεία του περιοχή του Μισισιπή. Μια ιστορία με πολλούς συμβολισμούς, θρησκευτικές αναφορές, φιλοσοφικούς στοχασμούς, αλλά και σασπένς, η οποία μιλά για τη σύγκρουση ανάμεσα στη συνείδηση και τις επιταγές της εξουσίας.

04

05

ΧΟΥΑΝ ΧΟΣΕ ΜΙΓΙΑΣ – ΧΟΥΑΝ ΛΟΥΙΣ ΑΡΣΟΥΑΓΑ

Ένας μύθος

Μτφρ.: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου Σελ. 671

02

05

06

RICHARD POWERS

Μτφρ.: Γιώργος Κυριαζής Σελ. 583

ΕΚΔΟΣΕΙΣ GUTENBERG

Μια αμερικανική κοινοπραξία τεχνολογικών κολοσσών επιλέγει ένα ειδυλλιακό νησί ως βάση για τη δημιουργία πλωτών πόλεων. Εμπνευστής του φιλόδοξου σχεδίου είναι ο Τοντ Κιν, δισεκατομμυριούχος. Στο νησί ζει ο Ράφι, άλλοτε αχώριστος φίλος του. Οι κάτοικοι του νησιού καλούνται να ψηφίσουν για το αν θα συμφωνήσουν με το σχέδιο του Τοντ και ο Ράφι κάνει τα πάντα για να τους πείσει για το αντίθετο. Πάθη του παρελθόντος ζωντανεύουν και οι κοσμοθεωρίες των παλιών φίλων συγκρούονται.

07

CHARLES DICKENS

Ο κοινός μας φίλος

Μτφρ.: Κλαίρη Παπαμιχαήλ Σελ. 714 (τ. Α), 670 (τ. Β)

ΕΚΔΟΣΕΙΣ GUTENBERG

04

03

38

LiFO

Για πρώτη φορά στα ελληνικά το τελευταίο και πιο ώριμο μυθιστόρημα του Ντίκενς. Έρωτας, μυστήριο, συνωμοσίες, χιούμορ, κοινωνική κριτική, ένα «έργο με μεγάλο βάθος, μια σάτιρα της απληστίας», όπως έγραψε ο συγγραφέας και φιλόσοφος Γκ. Κ. Τσέστερτον.

08

ΑΝΤΟΝΙΟ ΠΟΡΤΣΙΑ

Φωνές

Μτφρ.: Βασίλης Λαλιώτης Σελ. 255 ΕΚΔΟΣΕΙΣ GUTENBERG

«Ο Αντόνιο Πόρτσια γράφει χρησμούς... που είναι χρησμοί για το παρόν. Προφητεύει το παρόν [...] αντλεί από το συλλογικό ασυνείδητο... κάθε νέο έργο μια συλλογική μνήμη που ο συγγραφέας μας ξαναθυμίζει... ότι ήταν ανέκαθεν δικό μας» (από το επίμετρο του Γιάννη Ανδριανάτου).

08

16.07.26

LiFO 16.07.26

39

13

ΝΤΕΪΒ ΠΙΛΚΙ

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΟΞΙΑΔΗΣ

Γαλανόσκυλος Σελ. 688

ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ψ Υ Χ Ο Γ Ι Ο Σ

Από τα σκοτεινά παρασκήνια της Ακαδημίας Αθηνών μέχρι το Μαντείο των Δελφών, από τον Απόλλωνα ως τον Διόνυσο, από το ένδοξό μας παρελθόν ως τη σημερινή μας σχιζοφρένεια, η δράση, η σάτιρα και το μυστήριο υφαίνουν ένα μυθιστόρημα για τη δύναμη της Ιστορίας και το λεπτό νήμα που χωρίζει τον μύθο από την πραγματικότητα, τη σοφία από την τρέλα, την αφήγηση από τη ζωή.

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

09

Dogman

Μτφρ.: Σοφία Γρηγορίου Σελ. 240

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ

Οι μασκοφόροι εκδικητές –ο Ντόγκμαν, ο Καπετάν Κεκάκης και ο Τρουφίνος– μαζί με τη Μηχανική Μόλι ανακαλύπτουν ότι η πόλη έχει αλλάξει και τίποτα δεν είναι όπως θα έπρεπε. Μπορεί η θετικότητα και η αθωότητα του Μεγάλου Τζιμ να βοηθήσουν τους ήρωές μας; Θα βρουν ο Ντόγκμαν, ο Μεγάλος Τζιμ, ο Παππούς και η Μόλι το κουράγιο να εμπιστευτούν ο ένας τον άλλον και να σώσουν την κατάσταση;

09

13

14

ΜΑΡΓΚΑΡΕΤ ATΓΟΥΝΤ

Πολλές ζωές σε μία

Μτφρ.: Αύγουστος Κορτώ Σελ. 592

10

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ

RICHARD OSMAN

Τύχη βουνό

Η Άτγουντ ξεδιπλώνει την ιστορία της ζωής της συνδέοντας καθοριστικές προσωπικές στιγμές με τα βιβλία που σημάδεψαν το έργο της. Μέσα από σελίδες γεμάτες εικόνες φύσης, αναγνωστικές ανακαλύψεις και μεγάλες πολιτικές στιγμές –αλλά και την αγάπη της για τον χαρισματικό συγγραφέα Γκρέιαμ Γκίμπσον– ξεπροβάλλουν ποιητές, αρκούδες, αστέρες του Χόλιγουντ και αξέχαστοι χαρακτήρες· μορφές που φαίνεται να έχουν βγει κατευθείαν από τις σελίδες ενός μυθιστορήματός της.

Μτφρ.: Μιχάλης Μακρόπουλος Σελ. 432

ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ψ Υ Χ Ο Γ Ι Ο Σ

Ήταν μια ήσυχη χρονιά για τη Λέσχη Φόνων της Πέμπτης. Η Τζόις είναι απασχολημένη με τον γάμο της κόρης της. Η Ελίζαμπεθ πενθεί. Ο Ρον αντιμετωπίζει οικογενειακά προβλήματα, και ο Ιμπραΐμ συνεχίζει την ψυχοθεραπεία στην αγαπημένη του εγκληματία. Όταν όμως ένας καλεσμένος στον γάμο βρίσκεται σε κίνδυνο, η παρέα αναλαμβάνει ξανά δράση. Θα καταφέρουν οι τέσσερις φίλοι να λύσουν το μυστήριο και να προλάβουν τα χειρότερα;

14

15

DAN JONES

Οι Ναΐτες

Μτφρ.: Μάριος Κουτσούκος Σελ. 736

11

ΜΑΡΩ ΒΑΜΒΟΥΝΑΚΗ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ UTOPIA

Ο ενοχικός άνθρωπος

Ο Dan Jones προσφέρει μια ζωηρή, τεκμηριωμένη και συναρπαστική αφήγηση, αναλύοντας όχι μόνο τα γεγονότα αλλά και τον θρύλο που περιβάλλει το Τάγμα των Ναϊτών, από τις ιστορικές πηγές μέχρι τις σύγχρονες θεωρίες συνωμοσίας. Με γλαφυρή γραφή και προσιτή γλώσσα, καταφέρνει να αναδείξει τη σημασία του τάγματος στην ιστορία της Ευρώπης και της χριστιανοσύνης.

Σελ. 256

ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ψ Υ Χ Ο Γ Ι Ο Σ

«Με τα χρόνια εντυπωσιάζομαι ολοένα και περισσότερο για τον μεγάλο ρόλο που έπαιξαν οι ενοχές στη ζωή μου, στις ζωές των γύρω μου. Θα μπορούσα να πω ότι, όπως λέμε: Είμαστε οι επιλογές μας, αξίζει να προσθέσουμε: Είμαστε οι ενοχές μας. Σχεδόν όλοι νιώθουμε ένοχοι. Λιγότερο ή πιο πολύ. Ένοχος είναι ο φταίχτης, ο όντως φταίχτης σε κάτι άσχημο, ενοχικός όμως είναι εκείνος που αισθάνεται φταίχτης άσχετα απ' την πραγματικότητα».

10

15

16

NICCOLÒ AMMANITI

Αθέατος Βίος

12

Μτφρ.: Δήμητρα Δότση Σελ. 400

MARIO PUZO

Ο νονός

ΕΚΔΟΣΕΙΣ UTOPIA

Μτφρ.: Χρήστος Καψάλης Σελ. 736

ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ψ Υ Χ Ο Γ Ι Ο Σ

Το κλασικό έπος του Μάριο Πούζο, το οποίο έγινε παγκόσμιο φαινόμενο. Με την ευφυή και σκληρή απεικόνιση της οικογένειας Κορλεόνε, ο Νονός χαράχτηκε βαθιά στη συλλογική συνείδηση. Αυτή η αξέχαστη ιστορία εγκλήματος και διαφθοράς, πάθους και πίστης, συνεχίζει να αντέχει στον χρόνο ως το απόλυτο μυθιστόρημα για τον κόσμο της Μαφίας.

12

Η Μαρία Κριστίνα Πάλμα έχει μια φαινομενικά τέλεια ζωή, ώσπου μια μέρα λαμβάνει στο κινητό της ένα βίντεο που τα αλλάζει όλα. Στο παρελθόν της υπάρχει ένα μυστικό με το οποίο δεν έχει ποτέ αναμετρηθεί. Ο Νικολό Αμανίτι ανατέμνει το μυαλό μιας γυναίκας, εξερευνά τους φόβους, τις εμμονές και τις ανείπωτες επιθυμίες της, σε ένα μυθιστόρημα που συνδυάζει τη ριψοκίνδυνη φαντασία, τον ψυχολογικό ρεαλισμό, την αίσθηση του τραγικού και τη γοητεία του παραδόξου.

16

11

40

LiFO

16.07.26

LiFO 16.07.26

41

17

21

Η μικρή Τσοπάνα Ρέιν

Η μυστική χρονιά της Ζάρα Χολτ

ΦΥΣΤΙΚΙ ΠΟΥΚΥΛΑΕΙ Σελ. 176

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΟΠΤΡΑ

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Ένα μπεζ σκυλάκι αποφασίζει να αυτοβιογραφηθεί. Χωρίς να επιδέχεται λογοκρισία, η Ρέιν ντε Σαλούφ κάθεται μπροστά στον υπολογιστή και καταγράφει τα γεγονότα της συγκλονιστικής ζωής της, ξεκαθαρίζοντας τα πράγματα σχετικά με το γενεαλογικό της δέντρο, τις σχέσεις της με τα υπόλοιπα μέλη του ζωικού βασιλείου και την ερωτική της ζωή, που είναι φανταστική, κυριολεκτικά.

17

18

SEBASTIAN FITZEK

H πρώτη τελευταία μέρα Μτφρ.: Γιώτα Λαγουδάκου Σελ. 272

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΟΠΤΡΑ

Ο Λίβιους πρέπει να πάει επειγόντως από το Μόναχο στο Βερολίνο για να σώσει τον γάμο του. Όταν η πτήση του ακυρώνεται, αναγκάζεται να μοιραστεί το μόνο διαθέσιμο προς ενοικίαση αυτοκίνητο με μια γυναίκα την οποία κανονικά δεν θα πλησίαζε ποτέ. Aυτό το ταξίδι δεν θα είναι σαν τ’ άλλα. Ένα σωρό απρόοπτα θα συμβούν στη διαδρομή, κι αυτή η μέρα μπορεί ν’ αλλάξει για πάντα τη ζωή του Λίβιους...

19

EMILY HENRY

Υπέροχη, μεγάλη, όμορφη ζωή

Μτφρ.: Νέλλα Γιατράκου Σελ. 480

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΟΠΤΡΑ

Η Άλις Σκοτ και ο βραβευμένος με Πούλιτζερ Χέιντεν Άντερσον καταφθάνουν στο νησάκι Λιτλ Κρέσεντ με τον ίδιο στόχο: να γράψουν τη βιογραφία της μυστηριώδους Μάργκαρετ Ιβς που έχει χρόνια να εμφανιστεί δημόσια. Σύντομα γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο πως η δική τους ιστορία, όπως και εκείνη που υφαίνει η Μάργκαρετ, θα μπορούσε να είναι ένα μυστήριο, μια τραγωδία ή και μια ιστορία αγάπης… ανάλογα με το ποιος την αφηγείται.

18

20

ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΣΤΑΝΑΣ

Για μια νέα φιλοσοφία: Ο άνθρωπος μέσα από τα μάτια της Αστροφυσικής Σελ. 296

20

KIMBERLEY FREEMAN

Μτφρ.: Ουρανία Τουτουντζή Σελ. 624

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΟΠΤΡΑ

Προάστια Μελβούρνης, 1967. Όταν ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας Χάρολντ Χολτ εξαφανίζεται ενώ κολυμπά, η Ζάρα χάνεται στις αναμνήσεις της ταραχώδους σχέσης τους. Πάντα πίστευε τον Χάρι όταν έλεγε πως, ό,τι και να συνέβαινε, δεν θα την άφηνε ποτέ. Ένα ευφάνταστο μυθιστόρημα για τον έρωτα, τη μόδα, τα σκάνδαλα και τη συναρπαστική ζωή μιας γοητευτικής γυναίκας, εμπνευσμένο από τη ζωή της επιχειρηματία και σχεδιάστριας μόδας, Zara Bate.

22

21

ΓΙΩΤΑ ΓΟΥΒΕΛΗ

Η ένοχη Σελ.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΟΠΤΡΑ

Οι ηρωίδες –μητέρες, κόρες, σύζυγοι– καλούνται να επιβιώσουν μέσα σε έναν κόσμο όπου η γυναικεία υποταγή είναι αδιαπραγμάτευτη και η «τάξη» δικαιολογεί κάθε θυσία. Μια ιστορία για τη σύγκρουση επιθυμίας και ηθικής τάξης, για τον έρωτα που μετατρέπεται σε μυστικό, σε ενοχή και τελικά σε βία. Μια ιστορία απαγορευμένου έρωτα, αλλά και μια αφήγηση για το τίμημα της σιωπής.

23

FREIDA MCFADDEN

22

Η σύγκρουση

Μτφρ.: Κίκα Κραμβουσάνου Σελ. 384

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΟΠΤΡΑ

Η Τέγκαν είναι οκτώ μηνών έγκυος, μόνη, και θέλει να αφήσει πίσω της μια ζωή που καταρρέει. Ξεκινάει με το αυτοκίνητο για το σπίτι του αδελφού της. Παθαίνει ατύχημα και το ζευγάρι που τη βρίσκει τής προσφέρει ένα δωμάτιο στο ζεστό τους σπίτι μέχρι να σταματήσει να χιονίζει. Καθώς ο χρόνος περνάει, συνειδητοποιεί ότι βρίσκεται σε σοβαρό κίνδυνο. Μια συναρπαστική περιπέτεια, μια ιστορία για τη μητρότητα, τη μάχη για την επιβίωση και τις διαστρεβλωμένες προσδοκίες.

23

24

ALBERTO SCIASCIA

Στον καθένα αυτό που του αξίζει

Μτφρ.: Δήμητρα Δότση Σελ. 152

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΟΠΤΡΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΙΟΠΤΡΑ

Στο βιβλίο αυτό, ο αστροφυσικός Παύλος Καστανάς μάς προσκαλεί σε ένα θαρραλέο ταξίδι, μέσα από το οποίο αναδύεται μια αισιόδοξη, ειρηνική προοπτική για την ανθρωπότητα, διαμορφωμένη από τις ανακαλύψεις της Αστροφυσικής και της σύγχρονης επιστήμης. Οι σελίδες του μας ταξιδεύουν σε κορυφαίες στιγμές της ιστορίας των επιστημών που μεταμόρφωσαν την ανθρώπινη σκέψη σε αινιγματικά και εντυπωσιακά φαινόμενα του μακρόκοσμου και του μικρόκοσμου.

Ο Leonardo Sciascia, από τους σημαντικότερους συγγραφείς της Ιταλίας του 20ού αιώνα, εικονογραφεί εξαιρετικά τον μικρόκοσμο μιας επαρχιακής πόλης, με τα πάθη, τα κουτσομπολιά, τα κοινά μυστικά και τα κακώς κείμενα που δεν θίγει κανείς. Και αφήνει να φανεί το σκοτεινό πρόσωπο μιας Σικελίας δέσμιας του εγκλήματος και της ομερτά. Ένα μυθιστόρημα-σταθμός για την ιταλική αστυνομική λογοτεχνία, από τα πρώτα που έθιξαν το θέμα της παντοδύναμης μαφίας και της καταστροφικής επιρροής της στην κοινωνία.

24

19

42

LiFO

16.07.26

AMY TINTERA

Βρες το ψέμα

Μτφρ.: Αιμιλία Χρονοπούλου Σελ. 392

ΕΚΔΟΣΕΙΣ A N U B I S

Η Λούσι έχει θεωρηθεί ένοχη για τον φόνο της καλύτερής της φίλης. Η ίδια, ωστόσο, δεν θυμάται απολύτως τίποτα από εκείνη τη φριχτή νύχτα. Τα πάντα ανατρέπονται όταν ο χαρισματικός Μπεν Όουενς αποφασίζει να ερευνήσει την ξεχασμένη υπόθεση για τη νέα σεζόν του δημοφιλούς του πόντκαστ αληθινών εγκλημάτων, «Βρες το ψέμα». Ένα βιβλίο με καταιγιστική πλοκή, γεμάτο αγωνία και έξυπνες ανατροπές.

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

25

25

26

JULIE SOTO

Δέσμιο Ρόδο

Μτφρ.: Κωνσταντίνα Βαφειάδου Σελ. 616

ΕΚΔΟΣΕΙΣ A N U B I S

Η πλοκή μεταφέρει το κοινό σε έναν επικίνδυνο κόσμο όπου η αιχμάλωτη πριγκίπισσα του Έβερμορ, Μπράιονι Ρόουζγουντ, έχοντας στερηθεί τη μαγεία και την ελευθερία της, πωλείται και καταλήγει στα χέρια του Τόβεν Χερστ, κληρονόμου μιας οικογένειας διαβόητης για τη σκληρότητά της. Μέσα στον εφιάλτη της νέας πραγματικότητας, η Μπράιονι θα ανακαλύψει ότι η ελπίδα μπορεί να κρύβεται στα πιο απρόσμενα μέρη...

26

27

T. KINGFISHER

Οστό και Αγκάθι

Μτφρ.: Ειρήνη Παϊδούση Σελ. 320

ΕΚΔΟΣΕΙΣ A N U B I S

Η πλοκή ακολουθεί τη Μάρα, την πριγκίπισσα ενός μικρού βασιλείου, η οποία αναγκάζεται να εγκαταλείψει την ασφάλεια του μοναστηριού όπου έχει μεγαλώσει, όταν συνειδητοποιεί ότι η μεγαλύτερη αδελφή της υποφέρει στα χέρια του κακοποιητικού σύζυγού της. Αποφασισμένη να τη σώσει, η Μάρα ξεκινά ένα μαγικό, σκοτεινό και γεμάτο περιπέτεια ταξίδι, αποδεικνύοντας ότι η πραγματική δύναμη κρύβεται στη θέληση και στην αφοσίωση.

27

28

JODOROWSKY - LADRÖNN

Το Τελικό Ινκάλ

Μτφρ.: Χρήστος Τσέλιος Σελ. 160

ΕΚΔΟΣΕΙΣ A N U B I S

Ο πρωταγωνιστής της θρυλικής σειράς, ντετέκτιβ κλάσης «Ρ» Tζον Ντιφούλ θα βρεθεί μπροστά σε μια ασύγκριτη απειλή: μια σκοτεινή οντότητα που θέλει να μετατρέψει κάθε πλάσμα σε όλο τον γαλαξία σε μια άψυχη μηχανή. Ο Ντιφούλ θα ταξιδέψει στα πέρατα του διαστήματος, ακόμα και σε άλλες διαστάσεις, αναζητώντας τη λύση που θα σώσει ολόκληρη τη δημιουργία από τον απόλυτο αφανισμό. Η μάχη με τον χρόνο, όμως, είναι αμείλικτη και ο αντίπαλός του ανελέητος.

28

LiFO 16.07.26

43

33

CAMILLA LACKBERG

JENNIE GODFREY

Η λίστα με τα ύποπτα πράγματα Μτφρ.: Σοφία Τρουλλινού Σελ. 540

ΕΚΔΟΣΕΙΣ Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Η Μιβ είναι πεπεισμένη ότι ο μπαμπάς της θέλει να μετακομίσουν οικογενειακώς στον Nότο εξαιτίας μιας υπόθεσης φόνων και επειδή το να αφήσει το Γιορκσάιρ και την καλύτερή της φίλη τής είναι αδύνατο, αποφασίζει να την εξιχνιάσει. Αλλά η αναζήτηση της αλήθειας φέρνει στην επιφάνεια περισσότερα θαμμένα μυστικά της γειτονιάς, της οικογένειάς τους, ακόμα και δικά τους.

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

29

Μοιρολογήτρα

Μτφρ.: Γρηγόρης Κονδύλης Σελ. 608

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

Το κακό του παρελθόντος ρίχνει τη σκιά του στο παρόν. Τριάντα χρόνια έχουν περάσει από τότε που η Σοφί Ρούντμπεργ εξαφανίστηκε χωρίς ίχνος. Τώρα η αστυνομία κάνει ξαφνικά μια μακάβρια ανακάλυψη. Μήπως βρήκαν τη νεκρή Σoφί; Η έρευνα που ακολουθεί αναστατώνει τη ζωή όλων όσοι προσπάθησαν να προχωρήσουν στη ζωή τους και κάποιος είναι διατεθειμένος να κάνει τα πάντα για να εμποδίσει την αποκάλυψη της αλήθειας.

29

33

34

JOSTEIN GAARDER

Ο κόσμος της Σοφίας

30

Μτφρ.: Μαρία Αγγελίδου Σελ. 788

IAN RANKIN

Το μπλε του μεσονυχτίου

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ

Μτφρ.: Χίλντα Παπαδημητρίου Σελ. 392

Ένα συναρπαστικό, πρωτότυπο και γοητευτικό βιβλίο για όσους ενδιαφέρονται για την ιστορία του πολιτισμού μας, την ιστορία της δυτικής φιλοσοφίας και τη φανταστική ιστορία της Σοφίας και της Χίλντε. Για να λύσουμε τα μυστήρια που συνθέτουν τον κόσμο της Σοφίας, πρέπει να κατανοήσουμε πρώτα την ευρωπαϊκή φιλοσοφία. Μια ιστορία μυστηρίου, μια σύντομη ιστορία της φιλοσοφίας, μια ιστορία για εφήβους… και όχι μόνο!

ΕΚΔΟΣΕΙΣ Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ο Τζον Ρέμπους έβαζε μια ζωή τους πιο επικίνδυνους εγκληματίες του Εδιμβούργου πίσω από τα σίδερα. Τώρα έχει γίνει ένας από αυτούς. Προσπαθεί να διατηρήσει την ψυχραιμία του, μέχρι που μια δολοφονία τα μεσάνυχτα σε ένα κλειδωμένο κελί φέρνει ένα νέο μυστήριο. Χωρίς το σήμα του, χωρίς εξουσία και χωρίς δίχτυ ασφαλείας, ο Ρέμπους ακροβατεί στο χείλος του γκρεμού. Αλλά πώς βρίσκεις έναν δολοφόνο σε ένα μέρος γεμάτο εγκληματίες;

34

35

CORMAC MCCARTHY

Σάτρι

31

Μτφρ.: Γιώργος Κυριαζής Σελ. 769

ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΜΑΥΡΟΕΙΔΗΣ

Θεριστές

ΕΚΔΟΣΕΙΣ GUTENBERG

Σελ. 264

Ο Κορνήλιος Σάτρι, ένας μορφωμένος και ευκατάστατος αστός, εγκαταλείπει τη γυναίκα, το παιδί και την άνετη ζωή του για να εγκατασταθεί σε ένα μισοδιαλυμένο πλωτό σπίτι στην όχθη του ποταμού Τενεσί. Αποκομμένος από την κοινωνία, μοιράζεται την καθημερινότητά του με αλήτες, ρακοσυλλέκτες, εγκληματίες, πόρνες και διάφορους εκκεντρικούς «παρίες», εξίσου μοναχικούς με τον ίδιο.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ντόπιοι και ξένοι, μόνιμοι κάτοικοι και περαστικοί επισκέπτες, πρόσωπα νεανικά και ηλικιωμένα διασταυρώνονται κάτω από τον ίδιο ουρανό, σε διαφορετικά μέρη της χώρας. Μέσα από ετερόκλητες ιστορίες διάσπαρτες ανά την επικράτεια, οι Θεριστές αναζητούν τα υλικά που συνθέτουν το συλλογικό βίωμα του ελληνικού θέρους: την προσμονή, τη διάψευση, την ένταση και τον ασίγαστο νόστο για το καλοκαίρι που πάντα περιμένουμε να επιστρέψει.

30

35

36

ΙΤΑΜΑΡ ΒΙΕΪΡΑ ΖΟΥΝΙΟΡ

Άγρια Ψυχή

32

Μτφρ. Μαρία Παπαδήμα Σελ. 384

COME DELAUREAN

Μήπως η Εύα είναι αθώα;

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΙΟΛΟΣ

Μτφρ.:Μαρτίνα Ασκητοπούλου Σελ. 208

ΕΚΔΟΣΕΙΣ Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Στο Κάστρο Νόξμπριτζ, όπου στεγάζεται το μουσείο του δισεκατομμυριούχου Χένρι Μπλάιθγουντ, γίνεται μια ληστεία. Μπορείς να βρεις τον ένοχο; Η Interpol έχει καταρτίσει μια λίστα με 40.079 ονόματα, ανάμεσα στα οποία κρύβεται αυτό του δράστη. Με τη βοήθεια 16 στοιχείων, θα πρέπει να εξετάσεις προσεκτικά τη λίστα και να αποκλείσεις σταδιακά τους αθώους, μέχρι να απομείνει μόνο ένα όνομα. Μια διαδραστική έρευνα που εξελίσσεται βήμα βήμα. Ένα συναρπαστικό μείγμα μυστηρίου και γρίφων.

44

LiFO

32

H Άγρια Ψυχή του Ιταμάρ Βιέιρα Ζούνιορ εκτυλίσσεται στην ενδοχώρα της Βραζιλίας και εξιστορεί τον αγώνα της Λουζία και του Μοϊσές ενάντια στην καταπίεση και τις σκιές του παρελθόντος. Με ποιητική δύναμη και βαθιά τρυφερότητα, είναι μια πολυεπίπεδη απεικόνιση της βραζιλιάνικης κοινωνίας και μια ιστορία για την αντίσταση και τους δεσμούς μεταξύ γενεών.

36

31

16.07.26

Νέες κυκλοφορίες από τις εκδόσεις Κείμενα ΠΕΤΡΟΣ ΜΑΡΚΑΡΗΣ |

Όλα για την ανάπτυξη

Έ

να κύμα διαμαρτυρίας ξεσπά στην Αθήνα λόγω των υψηλών ενοικίων και της δύσκολης διαβίωσης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την κατάληψη του Πάρκου στο Ελληνικό, του νέου συμβόλου της ανάπτυξης αλλά και της ανισότητας. Όταν ένας από τους κορυφαίους διευθυντές της κατασκευαστικής εταιρείας βρίσκεται δολοφονημένος στις πολυτελείς κατοικίες της περιοχής, η κατάσταση ξεφεύγει από κάθε έλεγχο. Με μια σπασμωδική κίνηση εκτόνωσης, η κυβέρνηση εκκενώνει μια δομή φιλοξενίας στο Αττικό Άλσος για να μεταφέρει εκεί τους διαδηλωτές. Ο κύκλος της βίας όμως δεν κλείνει: η έκρηξη μιας βόμβας στη δομή αφήνει πίσω της μια νεκρή. Ο Διευθυντής Ασφάλειας Αττικής Κώστας Χαρίτος και η αστυνόμος Αντιγόνη Φερλέκη αναλαμβάνουν να ξεδιαλύνουν ένα κουβάρι γεμάτο πολιτικές σκοπιμότητες, real estate και κοινωνική απελπισία. Ο Πέτρος Μάρκαρης επιστρέφει με ένα αμείλικτο κοινωνικό νουάρ για την Αθήνα των δύο ταχυτήτων: εκείνη των χρυσών επενδύσεων και εκείνη της καθημερινής επιβίωσης.

ΜΑΞ ΝΤΕ ΠΑΖ | Η επαιτεία

Σ

το πέμπτο διαμέρισμα του Παρισιού, ένας νεαρός άνδρας μόλις είκοσι ετών ζει στον δρόμο μετά τη διάλυση της οικογένειάς του. Έκτοτε, αντιμετωπίζει μαζί με τους ιδιόρρυθμους συντρόφους του το βλέμμα των περαστικών: εκείνων που τους αγνοούν, εκείνων που τους περιφρονούν ή εκείνων που κρύβουν τις τύψεις τους. Ένα βράδυ, ο αφηγητής συναντά την Ελίζ, μια άστεγη που γράφει ποίηση. Μέσα από τα λόγια και τις ομοιοκαταληξίες της νεαρής γυναίκας, διαισθάνεται –και πλέον γνωρίζει– πως ο κόσμος του πρέπει να αλλάξει. «Ο Παζ συλλαμβάνει τον δρόμο όχι ως σκηνικό, αλλά ως μια γλώσσα» - Le Monde «Ο Παζ αρνείται τον οίκτο. Η γραφή του είναι ένα νυστέρι που ανατέμνει την υποκρισία εκείνων που κοιτάζουν χωρίς να βλέπουν» - Libération «Στα είκοσί του χρόνια, ο Μαξ Ντε Παζ επιβάλλει ένα κοφτερό στυλ για να περιγράψει την εξαθλίωση, μακριά από τα κλισέ» - περ. L’Obs

ΠΟΛ ΓΟΥΑΣΚ | Ναπάλμ

στην καρδιά

Η

εμφάνιση μιας συγκλονιστικής νέας φωνής στη διεθνή λογοτεχνία σε ένα ριζοσπαστικό έργο μυθοπλασίας – ποιητικό, προκλητικό, έντεχνο και μοναδικό. Σε ένα ερημωμένο χωριό μιας στρατιωτικοποιημένης ζώνης, ένας ανώνυμος νεαρός περιμένει μια ευκαιρία για να δραπετεύσει. Οι νεκροί παραμένουν άταφοι και συμμορίες περιπολούν στην ύπαιθρο. Καθώς ο νεαρός περιμένει, μετρά τις μέρες και γράφει στον εραστή του, τον Μπόρις, με τον οποίο μοιράζεται μια πρωτόγονη, ζωώδη επιθυμία. Η μόνη διέξοδος είναι η φυγή από εκείνη την έρημη γη. Στη διαδρομή τους προς την «άλλη πλευρά», κουβαλώντας κυριολεκτικά το βάρος του παρελθόντος, θα ανακαλύψουν διαφορετικές απαντήσεις σε κοινά αινίγματα. Το Ναπάλμ στην καρδιά φέρνει στο φως τι σημαίνει να επιβιώνεις όταν η γλώσσα και η φύση αποτυγχάνουν και να αρνείσαι να τα παρατήσεις όταν όλα έχουν χαθεί.

Δ Η Μ Η Τ Ρ Η Σ Γ Κ Ι ΟΥΛ Ο Σ |

Αναμνήσεις από το τέλος

Έ

να κατακερματισμένο, μη γραμμικό ποίημα που πέφτει πάνω σου σαν την πραγματικότητα, σαν κάποιο βίντεο που σκρολάρεις πριν κοιμηθείς, σαν το νέο υπερόπλο. Κι όμως, ο κόσμος θα συνεχίσει να σώζεται.

keimenabooks.gr

LiFO 16.07.26

45

41

ΑΡΤΟΥΡΟ ΠΕΡΕΘ-ΡΕΒΕΡΤΕ

Χωρίς πατρίδα και θεό

37

ΣΤΙΒΕΝ ΦΡΑΪ

Οδύσσεια

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Μτφρ.: Πέτρος Γεωργίου Σελ. 464

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ

Η Οδύσσεια του Φράι αναδιηγείται, με γλαφυρότητα, οξυδέρκεια και χιούμορ, το ομηρικό έπος, την πιο διάσημη ηρωική ιστορία όλων των εποχών. Μια ιστορία ελπίδας, αγάπης και νοσταλγίας, επιστροφής και λύτρωσης. Μια ιστορία για όλες τις γενιές, για κάθε ηλικία, για κάθε εποχή.

37

38

ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΩΜΕΝΙΔΗΣ

Δεκατρία Σελ. 320

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ

Μια µεγάλη βουτιά κάνει ο Χρήστος Χωµενίδης στα πρώτα δεκατρία χρόνια της ζωής του, από το 1966 µέχρι το 1979. Μια ολόκληρη εποχή, που –κι αν µοιάζει µακρινή– επιµένει να συνοµιλεί µε το σήµερα. Το Δεκατρία µπορεί να διαβαστεί ως συνέχεια της Νίκης. Στέκει συνάµα απολύτως αυτόνοµα και µας δείχνει πώς µπορούµε να πλάθουµε µύθους ακόµα κι όταν µένουµε απόλυτα πιστοί στην πραγµατικότητα.

39

ΓΙΑΝΗΣ ΒΑΡΟΥΦΑΚΗΣ

Την ψυχή ψηλά Σελ. 544

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ

Γραμμένο με συναισθηματική ένταση και αφηγηματική δύναμη, το βιβλίο Την ψυχή ψηλά αποτελεί ταυτόχρονα φόρο τιμής του Γιάνη Βαρουφάκη στις γυναίκες που τον διαμόρφωσαν ως άνθρωπο και ως πολιτικό καθώς και μια εναλλακτική αφήγηση της ταραχώδους Ιστορίας της σύγχρονης Ελλάδας. Με κοινό παρονομαστή την αντίστασή τους απέναντι στην πατριαρχία, τον αυταρχισμό και κάθε μορφής φασισμό, οι πέντε γυναίκες αναδεικνύονται σε φορείς μιας ιστορίας που σπάνια καταγράφεται.

40

38

Μτφρ.: Τιτίνα Σπερελάκη Σελ. 488

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ

Ο Ρεβέρτε μάς παρασύρει στο επίκεντρο του χαλασμού στην Ισπανία του 11ου αιώνα, εποχή αντίπαλων βασιλιάδων, αιματοβαμμένων συγκρούσεων και ανίερων συμμαχιών μεταξύ χριστιανών και Μαυριτανών. Απέναντι στον απλουστευτικό, μανιχαϊστικό μύθο του πατριώτη Ελ Σιντ, ο Ρεβέρτε αποκαλύπτει το συγκλονιστικό πορτρέτο του ασύγκριτου πολεμικού ηγέτη, του εμπνευσμένου εμψυχωτή, του στρατηγού με το αμετακίνητο αίσθημα τιμής. Ένα επικό, μεγαλειώδες μυθιστόρημα και ταυτόχρονα μια σπάνιας αλήθειας καταβύθιση στην καρδιά της Ιστορίας.

41

42 MARY WEBB

Ακριβό φαρμάκι

Μτφρ.: Άννα Σικελιανού Σελ. 368

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΟΨ

Με ποιητική γλώσσα και βαθύ λυρισμό, η Mary Webb υφαίνει ένα μυθιστόρημα για τη δύναμη της ψυχής, την ομορφιά που ανθίζει μέσα στην ταπεινότητα και την ακατάβλητη ελπίδα που επιμένει να φωτίζει τα πιο βαθιά σκοτάδια. Ένα κλασικό έργο της αγγλικής λογοτεχνίας που εξακολουθεί να συγκινεί με την αλήθεια και την ανθρωπιά του. Η παρούσα έκδοση αξιοποίησε την ιστορική μετάφραση της Άννας Σικελιανού.

42

43

KISHORE MAHBUBANI

Μήπως η Κίνα ήδη νίκησε;

Μτφρ.: Πολίνα Ταμπακάκη Σελ. 368

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΟΨ

Η Κίνα και οι ΗΠΑ είναι δύο παγκόσμιες δυνάμεις χωρίς σοβαρό αντίπαλο. Αντικρίζουν η μία την άλλη από τις ακτές του Ειρηνικού με επιφύλαξη. Η μεταξύ τους επικοινωνία είναι κακή. Φαίνεται ότι με δυσκολία μπορεί η μία να καταλάβει την άλλη. Ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός ανάμεσά τους μαίνεται. Ο Κισόρ Μαμπουμπανί έχει γράψει έναν οδηγό πάνω στα βαθιά ρήγματα στη σχέση ΗΠΑ και Κίνας, μια διορατική αξιολόγηση της επικινδυνότητας οποιασδήποτε αντιπαράθεσης μεταξύ τους.

43

ΛΕΝΑ ΔΙΒΑΝΗ

Έτσι τελειώνει ο κόσμος Σελ. 464

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ

Ο Άλκης και ο Στράτος, δύο αγόρια, το ένα από την κορυφή, το άλλο από τον πάτο, συναντήθηκαν για πρώτη φορά στο Κολλέγιο Αθηνών. Ο φωτογενής γόνος δεξιάς πολιτικής δυναστείας κι ο γιος του αριστερού δασκάλου του χωριού. Ο ένας είχε όλα τα όπλα εκτός από το μυαλό του κι ο άλλος μόνον το μυαλό του. Μια παιδική φιλία που κατέληξε ανθρωποφαγία στον δρόμο για την εξουσία.

40

44

DOUGLAS ADAMS MARK CARWARDINE

Μια τελευταία ματιά

Μτφρ.: Γιώργος Μαραγκός Σελ. 272

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΟΨ

Ο αγαπημένος δημιουργός του Γυρίστε τον γαλαξία με oτοστόπ Ντάγκλας Άνταμς και ο ζωολόγος Μαρκ Κάργουορντιν σάς προσκαλούν σε μια περιπέτεια αναζήτησης των πλέον απειλούμενων και εξωτικών πλασμάτων του πλανήτη. Μια πνευματώδης και διεισδυτική καταγραφή, ένας φόρος τιμής στα εκπληκτικότερα πλάσματα του πλανήτη και μια προειδοποίηση για το τι έχουμε να χάσουμε αν δεν αναλάβουμε δράση.

44

39

46

LiFO

16.07.26

«Στην Ουκρανία του πολέμου» ΧΡΙΣΤΙΆΝΝΑ ΛΟΎΠΑ

Ένα οδοιπορικό που αποκαλύπτει τη φρίκη του πολέμου.

Τ

ον Ιανουάριο του 2022 ο Γιάννης Σοφιολάκης ταξιδεύει στη Μαριούπολη για να επισκεφθεί την Ουκρανή γιαγιά του. Πολύ σύντομα, ωστόσο, θα συνειδητοποιήσει ότι βρέθηκε στο λάθος μέρος τη λάθος στιγμή. Οι άνεμοι του πολέμου θα τον παρασύρουν σε μια εφιαλτική περιδίνηση που θα διαρκέσει σχεδόν δύο μήνες, κατά τους οποίους θα κληθεί να επιστρατεύσει άγνωστες έως τότε ψυχικές δυνάμεις και σωματικές αντοχές, προκειμένου να επιβιώσει ο ίδιος αλλά και η τραγική γιαγιά του. Ευρισκόμενος ανάμεσα σε διασταυρούμενα πυρά, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την ήσυχη ελληνική καθημερινότητα, καταρρακωμένος ψυχολογικά και εξουθενωμένος σωματικά, ακροβατεί καθημερινά μεταξύ ζωής και θανάτου. Θα γνωρίσει το αδίστακτο πρόσωπο του Ρώσου κατακτητή, θα έρθει αντιμέτωπος με ακραίους και αρχέγονους φόβους, θα δαμάσει βασικές ανθρώπινες ανάγκες, θα εξοικειωθεί με τον θάνατο και θα γνωρίσει την αλληλεγγύη αλλά και τη σκληρότητα στον έσχατο βαθμό. «Πού τελειώνουν τα όρια της ανθρώπινης αντοχής; Ίσως δεν παύουν να μετατοπίζονται ολοένα και περισσότερο. Πού τελειώνει η λογική και πού αρχίζει η παράνοια; Δεν ξέρω. Αυτό που ξέρω είναι ότι, αν όντως υπάρχει κόλαση, τότε σίγουρα αυτή βρισκόταν στο Νοσοκομείο νούμερο 2 της Μαριούπολης…» «Είχαν κιόλας μαζευτεί στρατιώτες γύρω μου, με τα όπλα τους κολλημένα επάνω μου. Φώναζαν. Με διέταξαν να ξαπλώσω μπρούμυτα στο χώμα. Ένας έβαλε το χέρι του στις τσέπες μου και ψάχνοντας βρήκε έναν άθλιο φακό που κουβαλούσα μαζί μου. Τον βούτηξε λέγοντας: “Στην Ελλάδα έχει πολύ φως, δεν τον χρειάζεσαι!”Μου έδεσαν τα χέρια πίσω και με μια γερή σπρωξιά στην πλάτη με οδήγησαν στον αρμόδιο να αποφασίσει για την τύχη μου…» Η συγγραφέας έχει βραβευτεί από το National Ethnic Press and Media Council of Canada για την προώθηση του ελληνισμού στο εξωτερικό, ενώ ποιήματά της έχουν επίσης βραβευτεί σε ελληνικούς και διεθνείς διαγωνισμούς. Τα βιβλία της κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ιωλκός. Αυτό είναι το τέταρτο έργο της.

LiFO 16.07.26

47

49

Η τελευταία συνέντευξη - Άντονι Μπουρντέν Mτφρ.: Εριέττα Βασιλείου – Σγούρου Σελ. 152

45

Η τελευταία συνέντευξη - Έρνεστ Χέμινγουεϊ Mτφρ.: Χρήστος Καψάλης Σελ. 112

ΕΚΔΟΣΕΙΣ K E Y B O O K S

O Έρνεστ Χέμινγουεϊ, ένας από τους πιο επιδραστικούς λογοτέχνες του 20ού αιώνα, αποκαλύπτεται όπως ποτέ άλλοτε μέσα από αυτήν τη συναρπαστική συλλογή συζητήσεων που καλύπτουν όλη του τη σταδιοδρομία, ρίχνοντας φως όχι μόνο στο έργο του αλλά και στην εσωτερική πειθαρχία και το πάθος που το γέννησαν – αυτά ακριβώς που τον καθιέρωσαν ως το αιώνιο σύμβολο της αμερικανικής λογοτεχνίας.

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ KEY BOOKS

Ο Άντονι Μπουρντέν ήταν γεννημένος αφηγητής. Αυτό γίνεται ξεκάθαρο σε αυτήν τη συλλογή ζωηρών συζητήσεων, όπου η οξυδέρκεια, το πάθος και το χιούμορ του ξεχειλίζουν, ενώ εκείνος παραμένει αφοπλιστικά ειλικρινής και διορατικός – ειδικά όταν αγγίζει προσωπικά του θέματα, όπως οι εξαρτήσεις του, εκφράζει την άποψή του για τους γευσιγνώστες ή αναλύει τις πολιτικές και ιστορικές διαστάσεις του φαγητού. Πίσω από κάθε λέξη ξεπροβάλλει η βαθιά ενσυναίσθηση που καλλιέργησε ταξιδεύοντας στον κόσμο μέσα από τις εκπομπές του.

45

A. ΒEST, J.M. HANHIMÄKI, J.A. MAIOLO, K.E. SCHULZE

Διεθνής Ιστορία - 20ός αιώνας και Σύγχρονος Κόσμος

46

Η τελευταία συνέντευξη - Ντέιβιντ Μπόουι

Μτφρ.: Διομήδης Πηγής Σελ. 800

Mτφρ.: Χρήστος Καψάλης Σελ. 216

ΕΚΔΟΣΕΙΣ UTOPIA

O Ντέιβιντ Μπόουι µιλά για τα παιδικά του χρόνια, τη σύνθεση τραγουδιών, τις καταχρήσεις, την επιρροή του Άντι Γουόρχολ, τη σεξουαλικότητα, τις ταινίες του, τη µόδα, τη συνεργασία του µε τον Μπράιαν Ίνο, τη φιλία του µε τον Τζον Λένον και πολλά άλλα. Εύστροφος στον λόγο του και µε το εκλεπτυσµένο, σαρκαστικό, αγγλικό χιούµορ του πάντα σε ετοιµότητα, αποδεικνύει γιατί θεωρούνταν πάντα µπροστά από την εποχή του.

Στην τέταρτη πλέον έκδοσή του, αυτό το ιδιαίτερα επιτυχημένο σύγγραμμα διεθνούς ιστορίας, παρουσιάζει μια αυθεντική αλλά ταυτόχρονα εύληπτη και συνεκτική αφήγηση της ιστορίας των διεθνών σχέσεων κατά τον 20ό αιώνα, καλύπτοντας εξελίξεις στην Ευρώπη, την Ασία, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Αμερική. Η προσέγγισή του επικεντρώνεται στην Ιστορία των διακρατικών σχέσεων καθώς και στις ιδεολογικές, οικονομικές και πολιτισμικές δυνάμεις που διαμόρφωσαν την παγκόσμια πολιτική τα τελευταία 120 έτη.

47

51

ΕΚΔΟΣΕΙΣ K E Y B O O K S

Η τελευταία συνέντευξη - Φρίντα Κάλο

Σταυροφόροι

Μτφρ.: Μάριος Κουτσούκος Σελ. 768

ΕΚΔΟΣΕΙΣ K E Y B O O K S

ΕΚΔΟΣΕΙΣ UTOPIA

Όπως καταδεικνύει αυτή η πολυπρισματική συλλογή συνεντεύξεων, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων την πρώτη και την τελευταία της, η Φρίντα Κάλο δεν υπήρξε μόνο μια συγκλονιστικά ρηξικέλευθη και βαθιά προσωπική δημιουργός, αλλά και μια ευφυής αρχιτέκτονας της δημόσιας εικόνας της.

Tο βιβλίο αυτό προσφέρει μια διεισδυτική ματιά στην πραγματική γυναίκα πίσω από τον μύθο της «Φρινταμανίας», μέσα από τα δικά της λόγια.

Το 1095 ο πάπας Ουρβανός Β' παρακίνησε το ποίμνιό του να «πάρει τον δρόμο προς τον Πανάγιο Τάφο» και να απελευθερώσει την πόλη της Ιερουσαλήμ, έχοντας ζήσει αιώνες υπό τον ζυγό του Ισλάμ. Το βιβλίο αφηγείται πώς αυτό το σύνθημα του Μεσαίωνα κατέληξε να πυροδοτήσει μια θρησκευτική σύγκρουση βιβλικής κλίμακας, μια σύγκρουση που θα συνέχιζε να μαίνεται για σχεδόν τέσσερις αιώνες, της οποίας ο απόηχος εξακολουθεί να υπάρχει ακόμη και σήμερα.

46

Η τελευταία συνέντευξη - Τζ. Ντ. Σάλιντζερ

DAN MARSHALL

Απίστευτο κι όμως αληθινό!

Mτφρ.: Χρήστος Καψάλης Σελ. 224

48

ΕΚΔΟΣΕΙΣ K E Y B O O K S

LiFO

51

52

48

48

50

DAN JONES

Mτφρ.: Χρήστος Καψάλης Σελ. 112

Σε αυτήν τη συλλογή σπάνιων και αποκαλυπτικών συναντήσεων με τον μυστηριώδη λογοτεχνικό γίγαντα, ο Σάλιντζερ μιλάει για το πώς βίωσε την πίεση, για τις αυτοβιογραφικές ρίζες του έργου του και δίνει συμβουλές στους συγγραφείς. Περιλαμβάνοντας την τελευταία, απρόσμενη συνέντευξή του, οι συζητήσεις αυτές αποκαλύπτουν έναν συγγραφέα που αντιστεκόταν στη δημοσιότητα, αλλά δεν μπορούσε να ξεφύγει από τη λάμψη της.

49

50

Μτφρ.: Μαρία-Άννα Γάτου Σελ. 96

ΕΚΔΟΣΕΙΣ UTOPIA

47

52

Ετοιμάσου για ένα ταξίδι ανακαλύψεων που θα σε κάνει να πεις «απίστευτο!». Μάθε για τους ανθρώπους και τα ζώα με τη βοήθεια του έμπιστου ρομπότ Κ.Λ.Ε.Α.Ν.Θ.Ο.Σ. που θα είναι το δεξί σου χέρι σε αυτή την εξερεύνηση. Αυτό το πανέμορφα εικονογραφημένο βιβλίο είναι γεμάτο με γεγονότα, προκλήσεις και ερωτήματα που θα σου διδάξουν τα πιο τρελά και παράξενα πράγματα για τον κόσμο γύρω σου.

16.07.26

LiFO 16.07.26

49

53

SCOTT SNYDER

Absolute Batman: O Ζωολογικός Κήπος Μτφρ.: Χρήστος Τσέλιος Σελ. 180

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ANUBIS

Στο Absolute Batman: O Ζωολογικός Κήπος θα γνωρίσουμε τον Μπρους Γουέιν αυτού του σύμπαντος, που απέχει πολύ από τον κλασικό υπερήρωα που έχουμε συνηθίσει. Παρότι δεν έχει ούτε χρήματα ούτε την έπαυλή του αλλά και ούτε τον μπάτλερ του, ένα πράγμα δεν έχει αλλάξει: η ασίγαστη δίψα του να προστατεύσει την πόλη του και να αποδώσει δικαιοσύνη. Εδώ καλείται να σταματήσει μια συμμορία που σκορπάει τον θάνατο και το χάος αδιακρίτως και χωρίς προφανή σκοπό.

53

54

ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΣΤΡΙΚΟΥ

Μαύρα κρίνα Σελ. 224

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΙΩΛΚΟΣ

Όλοι έχουμε ένα πρόσωπο αναφοράς. Για τη Μελίνα είναι ο θείος της, άνθρωπος γαλήνιος κι ευτυχής, ένας θυμόσοφος. Μέχρι την ημέρα που τον βρίσκει κρεμασμένο στο σαλόνι του. Μαζί με τον αγώνα της να «λύσει» τη θηλιά που έπνιξε τον θείο της, θα ανακαλύψει τις θηλιές που πνίγουν την ίδια. Ένα έγκλημα με μοναδικό άλλοθι την αφοσίωση. Μια αναζήτηση όχι μόνο για τους θύτες αλλά και για τα θύματα.

55

MAJA LUNDE

Όταν σταμάτησε ο χρόνος

Mτφρ.: Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη Σελ. 272

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ

Σε αυτό το καθηλωτικό, στοχαστικό μυθιστόρημα η συγγραφέας φαντάζεται τι θα συνέβαινε αν ξαφνικά ο χρόνος σταματούσε για τους ανθρώπους. Μια πολυεπίπεδη ιστορία που μιλάει για τον χρόνο, τη σχέση μας με τη φύση, την ανθρώπινη θνητότητα και εν τέλει το νόημα της ζωής, μέσα από τη γνώριμη, μελαγχολική αλλά και λυτρωτική γραφή της Μάγια Λούντε. Τι απομένει όταν ο χρόνος σταματά;

54

56

ΛHΔΑ ΒΑΡΒΑΡΟYΣΗ

Το όνειρο της χταπόδας Σελ. 32

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ

56

Η Χταπόδα είδε ένα πολύ άσχημο όνειρο και έχει αναστατώσει όλο το ενυδρείο. Όντως κινδυνεύουν το ψάρι ο Κιτρίνης και η τσούχτρα Αουρέλια από τη φοβερή γοργόνα; Ό,τι κι αν συμβαίνει… ψυχραιμία, πρώτα σκέψη, μετά δράση. Μια ιστορία με αγαπημένους ήρωες που εξηγεί ότι το άγχος και ο πανικός επηρεάζουν και δυσκολεύουν τη ζωή μας. Με ψυχραιμία και αγκαλιά μπορούμε να αντιμετωπίσουμε όλα τα προβλήματα!

57

JUAN GÓMEZ-JURADO

Η ουλή

Mτφρ.: Αγγελική Βασιλάκου Σελ. 432

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ

Ο Σάιμον Σαξ είναι νέος, ευφυής και βρίσκεται ένα βήμα προτού γίνει πολυεκατομμυριούχος, αν καταφέρει να πουλήσει τη μεγάλη του εφεύρεση –έναν εκπληκτικό αλγόριθμο– σε μια πολυεθνική. Παρά την επιτυχία του όμως, είναι μόνος, αλλά όλα αλλάζουν όταν, ξεπερνώντας τις επιφυλάξεις του, μπαίνει σε μια ιστοσελίδα γνωριμιών. Εκεί γνωρίζει και ερωτεύεται παράφορα την Ιρίνα. Όμως εκείνη, σημαδεμένη με μια αινιγματική ουλή στο μάγουλο, κουβαλάει ένα σκοτεινό μυστικό.

57

58

ΟΥΡΣΟΥΛΑ Κ. ΛΕ ΓΚΕΝ

Στο πηδάλιο της συγγραφής

Μτφρ.: Γιώργος Μπαρουξής Σελ. 176

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΙΟΛΟΣ

Η Ούρσουλα Κ. Λε Γκεν δεν υπήρξε μόνο μία από τις σημαντικότερες Αμερικανίδες συγγραφείς του εικοστού αιώνα· ήταν και μια εξαιρετική δασκάλα της τέχνης της συγγραφής. Στον ανά χείρας οδηγό μοιράζεται με διαύγεια, ακρίβεια και γενναιοδωρία όσα έμαθε σε μια ζωή αφιερωμένη στη λογοτεχνία.

58

59

ΣΙΛΒΙΑ ΑΒΑΛΟΝΕ

Μαύρη καρδιά

Μτφρ.: Λούλα Καραγιαννάκη Σελ. 408

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΙΟΛΟΣ

Στη Σασάια, ένα απομονωμένο χωριό των ιταλικών βουνών, δύο μοναχικοί άνθρωποι με βαριά μυστικά συναντιούνται. Η Σίλβια Αβαλόνε αφηγείται με τρυφερότητα και ενσυναίσθηση μια ιστορία σκοταδιού και λύτρωσης, οδηγώντας, όπως λέει ο Νικολό Αμανίτι, τον αναγνώστη από το χέρι.

59

60

ΟΚΤΑΒΙΑ Ε. ΜΠΑΤΛΕΡ

Η παραβολή του σπορέα Μτφρ.: Βαγγέλης Πούλιος Σελ. 448

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΙΟΛΟΣ

Καλιφόρνια, 2025. Ο νέος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών προκαλεί μια πρωτοφανή κρίση. Κοινωνικοί αποκλεισμοί και κλιματικό χάος, επιδημίες, φτώχεια, βία. Η κόρη ενός μαύρου πάστορα, μετά τον χαμό της οικογένειάς της, ξεκινά μια επικίνδυνη πορεία προς τον Βορρά, αναζητώντας μια νέα αρχή με οδηγό το όραμά της για μια κοινωνία όπου «ο Θεός είναι η αλλαγή».

60

55

50

LiFO

16.07.26

LiFO 16.07.26

51

61

ΖΑΚΛΙΝ ΧΑΡΠΜΑΝ

Εγώ που δεν γνώρισα τους άντρες Μτφρ.: Μυρσίνη Γκανά Σελ. 216

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑΙΟΛΟΣ

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Βαθιά κάτω από το έδαφος, σαράντα γυναίκες ζουν φυλακισμένες σε ένα κελί. Στενά επιτηρούμενες από φύλακες, δεν έχουν καμία ιδέα για το πώς βρέθηκαν εκεί, καμία αντίληψη του χρόνου και μόνο μια αόριστη ανάμνηση της προηγούμενης ζωής τους. To συγκλονιστικό δυστοπικό μυθιστόρημα της Βελγίδας συγγραφέα Ζακλίν Χαρπμάν σε νέα μετάφραση.

62

EMMANUEL TODD - TERREUR GRAPHIQUE

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν η οικογένεια Μτφρ.: Αναστασία Καραστάθη Σελ. 120

61

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΠΟΨ

Προβληματισμένος από τις προκλήσεις της ανατροφής των παιδιών του, ο Τερέρ Γκραφίκ αποφασίζει να απευθυνθεί στον διεθνούς φήμης ανθρωπολόγο Εμανουέλ Τοντ, ο οποίος θεωρείται αυθεντία στα οικογενειακά συστήματα. Μαζί, ξεκινούν ένα ταξίδι στον χώρο και τον χρόνο. Μέσα από το εύστοχο και ανθρώπινο ύφος του Τερέρ Γκραφίκ, ο Εμανουέλ Τοντ μάς προσφέρει μια λαμπρή εξερεύνηση της εξέλιξης των ανθρώπινων κοινωνιών.

62

52

LiFO

63

STEVEN SHAVIRO

Διαγνωσία

Μτφρ.: Βαρβάρα Σπυροπούλου Σελ. 288

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗ

Τι είναι η συνείδηση; Σκέφτονται πραγματικά τα ρομπότ και οι υπολογιστές; Μπορούν να σκεφτούν τα φυτά και οι αμοιβάδες, και αν ναι, τι είδους σκέψεις κάνουν; Αν συναντήσουμε ποτέ νοήμονες εξωγήινους, θα καταλάβουμε τι μας λένε; Οι φιλόσοφοι και οι επιστήμονες δυσκολεύονται τελικά να χειριστούν τέτοιου είδους ερωτήματα. Ο Steven Shaviro χρησιμοποιεί την επιστημονική φαντασία για να τα προσεγγίσει, χαράσσοντας μια φιλοσοφική διαδρομή.

63

64

CLAUDIA GOLDIN

Καριέρα και οικογένεια Μτφρ.: Νίκος Ρούσσος Σελ. 360

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗ

Η νομπελίστρια οικονομολόγος Claudia Goldin ιχνηλατεί τον τρόπο με τον οποίο γενεές γυναικών προσπάθησαν να ανταποκριθούν στο δίλημμα «καριέρα ή οικογένεια», χαρτογραφώντας παράλληλα, όπως η ίδια υπογραμμίζει, το «μακρύ ταξίδι των γυναικών προς την ισότητα». Επισημαίνει την ανάγκη για θεμελιώδεις αλλαγές στα υφιστάμενα μοντέλα εργασιακών σχέσεων και συνθηκών, καθώς και στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε την ιδέα της «παροχής φροντίδας», εφόσον επιθυμούμε την ουσιαστική επίτευξη ισότητας μεταξύ των φύλων.

64

16.07.26

LiFO 16.07.26

53

ΙΓΝΆΤΙΟΣ ΣΥΜΕΩΝΊΔΗΣ

Ένα μυθιστόρημα για ναυάγια και κρυμμένους θησαυρούς.

ΜΑΪΚΛ ΤΖ. ΜΠΕΝΤΟΝ

Εξαφανίσεις

Μτφρ.: Πηνελόπη Γυφτοπούλου Σελ. 376

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗ

Στο βιβλίο αυτό ο Μάικλ Μπέντον μάς παρασύρει σε ένα συναρπαστικό ταξίδι στο παρελθόν, ιχνηλατώντας τις πέντε «μεγάλες εξαφανίσεις». Διαβάζεται σχεδόν σαν παραμύθι, καθώς παραλληλίζονται ευθέως συμβάντα του μακρινού παρελθόντος με την περιβαλλοντική κρίση των ημερών μας, ώστε να κατανοήσουμε καλύτερα τη «στενωπό» που διέρχεται σήμερα ο πλανήτης μας, την οποία ορισμένοι αποκαλούν «έκτη μαζική εξαφάνιση».

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

«Τα γυμνοβράγχια το κάνουν καλύτερα»

65

65

66

MARLENE ALBERT LLORCA - PIERRE ROUILLARD

Η κυρία του Έλτσε

Μτφρ.: Άγγελος Φιλιππάτος Σελ. 208

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗ

Η Κυρία του Έλτσε μέσα στους αιώνες προκάλεσε πολλές συζητήσεις και ερμηνείες στον κόσμο της αρχαιολογίας. Ο Γάλλος αρχαιολόγος Πιερ Παρίς διέκρινε σε αυτή «ένα πραγματικό ελληνικό κάλλος», ενώ το φρανκικό καθεστώς χρησιμοποίησε το μνημείο ως μαρτυρία της αδιάλειπτης συνέχειας του ιβηρικού πολιτισμού στην Ισπανία. Η ιστορία της Κυρίας του Έλτσε είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η αρχαιολογία συνδιαμορφώνει την πολιτισμική ιστορία και τα εθνικά αφηγήματα.

Ο

Ιγνάτιος Συμεωνίδης είναι αρχιτέκτονας και εκπαιδευτής καταδύσεων. To μυθιστόρημα Τα γυμνοβράγχια το κάνουν καλύτερα είναι το πρώτο του βιβλίο και ο τίτλος του είναι εμπνευσμένος από τα εντυπωσιακά θαλάσσια μαλάκια που απαντώνται στις θάλασσες όλου του κόσμου αλλά λόγω του μικρού τους μεγέθους είναι δύσκολο να εντοπιστούν. Όπως έχει πει ο ίδιος, η ανακάλυψή τους είναι ένα προσωπικό κυνήγι θησαυρού και κάπως έτσι προέκυψε ο παραλληλισμός με την ιστορία του μυθιστορήματός του. Ένας επίμονος κυνηγός θησαυρών εντοπίζει το ναυάγιο που αναζητούσε στην Καραϊβική. Μια ανυποψίαστη εκπαιδεύτρια καταδύσεων ανακαλύπτει τυχαία ένα άλλο ναυάγιο, στην Ινδονησία. Ένας κοινός φίλος τούς φέρνει κοντά. Εξαπατημένοι απατεώνες, προδομένοι φίλοι και αρχαιοκάπηλοι τους καταδιώκουν. Nαυαγοί και πρώην έμποροι ναρκωτικών τους συμπαραστέκονται. Ένας θησαυρός αμύθητης αξίας τούς καλεί. Καθώς ο χρυσός βγαίνει στην επιφάνεια, αναδύονται μαζί του παλιά λάθη, ανομολόγητες επιθυμίες και εχθροί που δεν ξεχνούν. Μια περιπλάνηση από τον ωκεανό στη στεριά, από τη Νότια Αμερική στην Ασία, από τη φιλία στον έρωτα, από τα παραισθησιογόνα μανιτάρια στα γυμνοβράγχια. Ένα μυθιστόρημα για τη θάλασσα, την εμμονή, τη φυγή και τους ανθρώπους που επιλέγουν να ζουν κόντρα στο ρεύμα. Ο Ιγνάτιος Συμεωνίδης στήνει μια περιπέτεια σχεδόν κινηματογραφική, με έντονο το στοιχείο του χιούμορ. Οι ήρωές του είναι φτιαγμένοι από τους χαρακτήρες των ανθρώπων που έχει γνωρίσει στις περιπλανήσεις του ανά τον κόσμο και μέσα από αυτούς καλεί τον αναγνώστη στη χαρά της ανακάλυψης που κρύβουν τα ταξίδια και οι καταδύσεις.

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.

54

LiFO

66

67

ΠΕΤΡΟΣ ΜΑΡΚΑΡΗΣ

Όλα για την ανάπτυξη Σελ. 240

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΙΜΕΝΑ

Ένα κύμα διαμαρτυρίας ξεσπά στην Αθήνα λόγω των υψηλών ενοικίων και της δύσκολης διαβίωσης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την κατάληψη του Πάρκου στο Ελληνικό, του νέου συμβόλου της ανάπτυξης αλλά και της ανισότητας. Όταν ένας από τους κορυφαίους διευθυντές της κατασκευαστικής εταιρείας βρίσκεται δολοφονημένος, η κατάσταση ξεφεύγει από κάθε έλεγχο. Ο Διευθυντής Ασφάλειας Αττικής Κώστας Χαρίτος και η αστυνόμος Αντιγόνη Φερλέκη αναλαμβάνουν να ξεδιαλύνουν ένα κουβάρι γεμάτο πολιτικές σκοπιμότητες, real estate και κοινωνική απελπισία.

67

68

ΠΟΛ ΓΟΥΑΣΚ

Ναπάλμ στην καρδιά Μτφρ.: Ευρυβιάδης Σοφός Σελ. 256

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΙΜΕΝΑ

Η εμφάνιση μιας συγκλονιστικής νέας φωνής στη διεθνή λογοτεχνία σε ένα ριζοσπαστικό έργο μυθοπλασίας, ποιητικό, προκλητικό, έντεχνο και μοναδικό. Το Ναπάλμ στην καρδιά φέρνει στο φως τι σημαίνει να επιβιώνεις όταν η γλώσσα και η φύση αποτυγχάνουν, και να αρνείσαι να τα παρατήσεις όταν όλα έχουν χαθεί.

68

16.07.26

LiFO 16.07.26

55

Dino MFU

Χτίζοντας κάτι μεγαλύτερο από μια μουσική καριέρα. ΑΠΟ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ +SODA ΜΕΧΡΙ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ DJSA, ο Κωνσταντίνος Τσιώρης δεν εξελίχθηκε απλώς σε έναν από τους πιο αγαπητούς DJs της ελληνικής dance σκηνής αλλά δημιούργησε μια φιλοσοφία που συνδέει τη μουσική με την εκπαίδευση, τη δημιουργικότητα και την προσφορά. Πριν γίνει ο Dino MFU, ήταν ο Κωνσταντίνος Τσιώρης. Ένα ανήσυχο παιδί που ήξερε πως η μουσική ήταν ο δρόμος που ήθελε να ακολουθήσει. Τα πρώτα του βήματα έγιναν στο ιστορικό +Soda, όπου γνώρισε από κοντά τον κόσμο της ηλεκτρονικής μουσικής και συνειδητοποίησε τη δύναμη που μπορεί να έχει ένας DJ πάνω σε μια γεμάτη πίστα. Η σπίθα έγινε βεβαιότητα όταν είδε τον Louie Vega και τον David Morales να παίζουν. Λίγα χρόνια αργότερα, ο Little Louie Vega έγινε ο σημαντικότερος μέντοράς του και ο David Morales στενός φίλος και συνεργάτης. Έτσι, το 2005 γεννήθηκε ο Dino MFU. Τα Music For Us parties έγιναν «must» για την αθηναϊκή dance σκηνή και ακολούθησαν εμφανίσεις στα σημαντικότερα clubs της χώρας, από το Villa Mercedes και το Venue μέχρι το Cavo Paradiso, το Scarpa και το Bolivar Beach Club. Το κοινό τον αγάπησε για τα χαρακτηριστικά groovy sets του, γεμάτα ενέργεια, house και soulful επιρροές. Για τον ίδιο, όμως, η μουσική δεν ήταν ποτέ αυτοσκοπός. Ήταν ένας τρόπος να φέρνει τους ανθρώπους πιο κοντά. Αυτή ακριβώς η σκέψη οδήγησε και στη μεγαλύτερη δημιουργία του, την DJSA (DJ Survival Academy), ένα project που ξεκίνησε από ένα workshop και σήμερα, έντεκα χρόνια μετά, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες σχολές εκπαίδευσης γύρω από το DJing και τη μουσική παραγωγή στην Ελλάδα. Μαζί με τους συνιδρυτές και μετόχους της σχολής, τον Agent Greg

56

LiFO

και τον John Plav, αλλά και μια ομάδα καταξιωμένων εισηγητών και ενεργών επαγγελματιών της μουσικής, έχει καταφέρει να δημιουργήσει έναν σύγχρονο εκπαιδευτικό οργανισμό που συνδυάζει την τεχνική γνώση με τη μουσική κουλτούρα και την πραγματική εμπειρία της σκηνής. Η DJSA χτίστηκε πάνω στην ιδέα ότι η μουσική δεν μαθαίνεται μόνο μέσα σε μια αίθουσα αλλά κυρίως δίπλα σε ανθρώπους που τη ζουν καθημερινά. Στους χώρους της συναντιούνται άνθρωποι κάθε ηλικίας, είτε ονειρεύονται μια επαγγελματική πορεία είτε απλώς θέλουν να γνωρίσουν τη μουσική από μέσα. Με σύγχρονα studios, εκπαίδευση σε ψηφιακά συστήματα αλλά και στο βινύλιο, workshops και καθηγητές που παραμένουν ενεργοί στη σκηνή, η DJSA έχει εξελιχθεί σε έναν εκπαιδευτικό οργανισμό που μεταδίδει γνώση και εμπειρία. Δεν είναι τυχαίο ότι για τον ίδιο οι πιο σημαντικές στιγμές δεν προέρχονται από κάποιο γεμάτο club. Προέρχονται από το πρόγραμμα που υλοποιεί η σχολή εδώ και εννέα χρόνια για άτομα με αναπηρία, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να γνωρίσουν τον κόσμο του DJing. «Αυτές είναι οι στιγμές που μένουν πραγματικά μέσα μου», λέει. Σήμερα, ο Κωνσταντίνος Τσιώρης συνεχίζει να παίζει μουσική, να σχεδιάζει πολιτιστικές δράσεις και να επενδύει στους ανθρώπους. Ταυτόχρονα, όμως, ο σημαντικότερος ρόλος της ζωής του βρίσκεται μακριά από το booth. Tα δύο του παιδιά άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο βλέπει την επιτυχία. Δεν παίρνει πια αποφάσεις μόνο ως DJ ή επιχειρηματίας αλλά κυρίως ως πατέρας. Γι’ αυτό, όταν μιλάει σήμερα για επιτυχία, δεν αναφέρεται στα μεγάλα venues, ούτε στα γεμάτα dancefloors. Αναφέρεται στους ανθρώπους που βρήκαν τον δρόμο τους μέσα από τη μουσική, στις συνεργασίες που χτίζει, στους ανθρώπους που εμπνέει και στο αποτύπωμα που αφήνει πίσω του.

16.07.26

906

58

THE WEEK ΘΕΑΤΡΟ

Άλκηστις Η Άλκηστις ενορχηστρώνεται από τον Δημήτρη Καραντζά ως σκηνικό πείραμα, όπου η μουσική, ο ήχος, η κίνηση και η ακροβασία του θεατρικού ύφους συμπλέκονται οργανικά, δημιουργώντας έναν κόσμο ρευστό, οριακό, διαρκώς μεταβαλλόμενο. Κι ενώ τα όρια ανάμεσα στους νεκρούς και τους ζωντανούς καταλύονται, ο σκηνικός χώρος μετατρέπεται σε μουσικό όργανο πένθους, σε σκοτεινό πεδίο του υποσυνειδήτου – όπου τα πάντα παραπαίουν, προσπαθώντας να αποφύγουν την πτώση.

Όσα ξεκινάνε αυτή την εβδομάδα

62

ΣΙΝΕΜΑ Οι νέες ταινίες της εβδομάδας

17-18/7, 21:00, Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, Αρχαιολογικός Χώρος Ασκληπιείου Επιδαύρου

LiFO 16.07.26

57

EKΔΗΛΩΣΕΙΣ

the week

εντάσσεται στο αφιέρωμα της ΕΛΣ στον σπουδαίο Έλληνα σκηνοθέτη, σκηνογράφο και ενδυματολόγο της όπερας Νίκο Σ. Πετρόπουλο.

18-30/7, 20:00, Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής - ΚΠΙΣΝ, λεωφ. Συγγρού 364, Καλλιθέα, είσοδος: από 10 ευρώ

6 CLUBBING Maceo Plex & Marcel Dettmann

Δύο από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης techno συναντιούνται στο Bolivar για μια σπάνια βραδιά. Ο Maceo Plex φέρνει τον κινηματογραφικό συνδυασμό techno, house και IDM, ενώ ο θρυλικός resident του Berghain, Marcel Dettmann, υπόσχεται ένα ωμό, αδυσώπητο techno set. Τη βραδιά ανοίγει ο Manolaco.

18/7, 21:00, Bolivar Beach Bar, Ακτή του Ήλιου, Άλιμος

STOEP TH S PR ES

ΣΥΝΑΥΛΙΑ 16- 22 ιου λιου 20 26

1 CLUBBING ACN with K.atou & Maria Politi Δύο από τις πιο ξεχωριστές παρουσίες της αθηναϊκής ηλεκτρονικής σκηνής. Η K.atou και η Maria Politi ενώνουν τις δυνάμεις τους σε ένα πολύωρο ταξίδι μέσα από Detroit techno, house και υπνωτιστικούς techno ήχους, με έμφαση στην επιλογή και τη ροή του dancefloor.

17/7, 23:00, Astron Club, λεωφ. Κωνσταντινουπόλεως 121, Αθήνα

που κρατά μέχρι το πρωί. Μαζί του οι Anamorph και ONUR συμπληρώνουν ένα lineup που κινείται ανάμεσα σε techno, trance και ωμή rave ενέργεια, σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά underground dancefloors της Αθήνας.

18/7, 23:30, Smut Athens, Βατσαξή 4, Αθήνα

4 CLUBBING Body Double & Spania

2 ΘΕΑΤΡΟ Τα πορτοκάλια της Παλαιάς Επιδαύρου Μια συντροφιά, μια παρέα ανθρώπων, εφτά τον αριθμό, με την κονκάρδα του οδοιπόρου και του στρατολάτη στο πέτο, φτάνουν στο περιβόλι με τις πορτοκαλιές, τις ελιές και τον μεγάλο βράχο. Αποφασίζουν, σύμφωνα με την παλιά συνήθεια των Ελλήνων, να διηγηθούν τραγουδιστά την ιστορία τους, την ιστορία του τόπου, αυτού του τόπου. Μια ιστορία αγάπης για τη μοναχοκόρη του παλαιού αγροτικού ιατρού της Επιδαύρου, που με το αίμα της έβαψε για πάντα τα πορτοκάλια της Παλαιάς Επιδαύρου – τα κατακόκκινα σαγκουίνια.

17-18/7, 21:30, Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου, Παλαιά Επίδαυρος, Αργολίδα

απο τη μαρια παππα

58

LiFO

3 CLUBBING SMUT x Alpha Tracks x Anamorph x ONUR Το SMUT υποδέχεται τον Alpha Tracks για μια βραδιά αφιερωμένη στην acid techno, με ένταση

Οι Body Double κινούνται ανάμεσα σε dark disco, acid house και euphoric techno, ενώ η Spania συμπληρώνει τη βραδιά με ένα groove που ισορροπεί ανάμεσα σε house, electro και tech house, κρατώντας σταθερά το dancefloor σε κίνηση.

17/7, 23:00, Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3-5, Ομόνοια

5 ΟΠΕΡΑ Τραβιάτα Η Εθνική Λυρική Σκηνή ολοκληρώνει την καλλιτεχνική περίοδο 2025/26 με την εμβληματική Τραβιάτα του Τζουζέπε Βέρντι, στην ιστορική παραγωγή του Νίκου Σ. Πετρόπουλου, η οποία επιστρέφει είκοσι πέντε χρόνια μετά την πρώτη παρουσίασή της στο θέατρο Ολύμπια και σε συνέχεια της επιτυχημένης περιοδείας της στην Κίνα και τη Θεσσαλονίκη. Η αναβίωση της αγαπημένης όπερας του Βέρντι

Marva Von Theo, Moonmoth, Dance with Invisible Partners Οι Marva Von Theo, οι Dance With Invisible Partners και οι MoonMoth συναντιούνται στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών για μια ατμοσφαιρική καλοκαιρινή συναυλία. Με αφετηρία την electronic, την dark και την art pop, τα τρία αθηναϊκά σχήματα συνθέτουν ένα κινηματογραφικό ηχητικό ταξίδι κάτω από τον νυχτερινό ουρανό της Αθήνας.

7 ΘΕΑΤΡΟ Ending in Beauty Δραματουργός, σκηνοθέτης και εικαστικός καλλιτέχνης, ο γεννημένος στη Γαλλία και με μαροκινή καταγωγή Μοχάμεντ Ελ Χατίμπ κινείται ανάμεσα στο θέατρο, τη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο και το μυθοπλαστικό ντοκιμαντέρ, προσεγγίζοντας διαφορετικά κοινωνικά περιβάλλοντα αλλά και πιο προσωπικές επικράτειες με ποιητική διάθεση, χιούμορ και τρυφερή ενσυναίσθηση. Στο έργο του τον κεντρίζουν όσα συνήθως προσπερνάμε, από την αθέατη καθημερινότητα και ρουτίνα έως τη «μυστική» ζωή των ηλικιωμένων.

17-18/7, 19:00, Χώρος Ε, Πειραιώς 260, Ταύρος (στάση ΗΣΑΠ Καλλιθέα)

8 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Lotteria

19/7, 20:30, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Λόφος Νυμφών

Στο «Lotteria», ο Henry Curchod κατασκευάζει έναν φανταστικό αλλά πειστικό κόσμο όπου η ζωγραφική, το φαγητό και η φαντασία συγχωνεύονται σε ένα ενιαίο, επινοημένο εστιατόριο. Στο στούντιό του στο Hackney Wick, μια στολή σεφ κεντημένη με το έμβλημα της Lotteria κρέμεται πάνω από έναν τεράστιο ασημένιο καμβά, υποδεικνύοντας έναν τόπο που θα μπορούσε να υπάρχει αλλά δεν υπάρχει. Έως 1/8, Τhe Intermission, Πολυδευκους 37, Πειραιάς

9 ΣΥΝΑΥΛΙΑ Look Mum No DJ Ο Look Mum No DJ φέρνει στο PLEX ένα εκρηκτικό live που μετατρέπει το DJing σε πραγματική περφόρμανς. Με αυτοσχέδιες κατασκευές,

16.07.26

LiFO 16.07.26

59

Καλοκαιρινά βράδια στον κήπο του Okupa Kitchen & Listening Bar.

the week

Okupa

EKΔΗΛΩΣΕΙΣ

drum machines και αναλογικά synths, ο Ανδρέας Παπαρρούσος στήνει ένα ξέφρενο μείγμα από disco, house και acid, όπου η ενέργεια του rave συναντά την DIY αισθητική.

17/7, 21:00, Plex, Κεραμεικού 28

10 CLUBBING Sasha

Ο Sasha επιστρέφει στην Αθήνα για μια βραδιά αφιερωμένη στην ουσία της progressive house. Με περισσότερες από τρεις δεκαετίες στην κορυφή της ηλεκτρονικής μουσικής, ο Βρετανός DJ και παραγωγός υπόσχεται ένα κινηματογραφικό set γεμάτο ατμόσφαιρα, ενώ μαζί του εμφανίζονται οι Junior Rush και Petros Floorfiller.

18/7, 21:00, Manko Athens, Λ. Ποσειδώνος 110, Γλυφάδα

11 CLUBBING Shimza & Arodes Οι Shimza και Arodes συναντιούνται στο Bolivar για μια βραδιά γεμάτη afro και melodic house. Ο Νοτιοαφρικανός δημιουργός του KUNYE φέρνει δυναμικούς tribal ρυθμούς, ενώ ο Arodes επενδύει σε μελωδικές, ατμοσφαιρικές διαδρομές. Μαζί τους οι Steph και Rezo σε ένα κοινό b2b set.

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

17/7, 21:00, Bolivar Beach Bar, Ακτή του Ήλιου, Άλιμος

12 CLUBBING Nick Warren Με περισσότερες από τρεις δεκαετίες στην κορυφή της progressive house και της melodic electronica, ο Βρετανός DJ ξεχωρίζει για τα ατμοσφαιρικά, κινηματογραφικά sets του που χτίζονται υπομονετικά μέχρι την κορύφωση. Μαζί του εμφανίζεται ο Steph.

16/7, 21:00, Bolivar Beach Bar, Ακτή του Ήλιου, Άλιμος ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ μεταφέρεται έξω. Στο Okupa Kitchen & Listening Bar, ο

13 ΧΟΡΟΣ Σημείο Deborah Hay

κήπος γίνεται το ιδανικό σημείο για dinner, κοκτέιλ και μουσικές βραδιές στο κέντρο της πόλης. Το ανανεωμένο μενού του σεφ Νίκου Δραντάκη, σε συνεργασία με τον συνιδρυτή του Okupa και διευθυντή εστίασης Hrag Darakjian, κινείται σε μεσογειακή βάση με έντονες Levantine επιρροές. Το βραδινό μενού συνδυάζει πιάτα για sharing, signature cocktails και επιλεγμένες ετικέτες φυσικών κρασιών. Ξεχωριστή θέση στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα έχουν οι Τετάρτες, αφού μετά τις 20:00 ο κήπος φιλοξενεί live μπάντες με ήχους που κινούνται ανάμεσα στην jazz, τη soulful lounge και το indie trip-hop, δημιουργώντας το ιδανικό soundtrack για τις καλοκαιρινές βραδιές. Τις υπόλοιπες ημέρες, music selectors αναλαμβάνουν τη μουσική επιμέλεια της βραδιάς, διατηρώντας τον ήχο στο επίκεντρο της εμπειρίας. Ανάμεσα σε Ψυρρή, Θησείο και Κεραμεικό, το Okupa Kitchen & Listening Bar λειτουργεί από το πρωί έως αργά το βράδυ μέσα από ένα concept που μας προτείνει να βιώσουμε το φετινό καλοκαίρι αλλιώς. Ψαρομηλίγκου 9, Αθήνα Instagram: okupa.athens

απο τη μαρια παππα

60

LiFO

Συνδεδεμένη με το Judson Dance Theater, τη συλλογικότητα που σημάδεψε τη γέννηση του μεταμοντέρνου χορού στη Νέα Υόρκη της δεκαετίας του 1960, η Ντέμπορα Χέι ανανέωσε εκ θεμελίων τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη χορογραφία. Αντί να αντιμετωπίσει τη χορογραφία συμβατικά, ως σύνθεση και ακολουθία προκαθορισμένων βημάτων, στράφηκε στη γλώσσα, γράφοντας παρτιτούρες (scores) που ενεργοποιούνται μέσω υποθετικών ερωτήσεων, μετατρέποντας το σώμα και την αντίληψη σε πεδίο πειραματισμού και διερεύνησης.

Υπογαία – Underland Οι καλλιτέχνες της έκθεσης μοιράζονται ένα κοινό ενδιαφέρον για τη γη, το υπέδαφος, τα πετρώματα, τα ίχνη του χρόνου και τις υλικές μνήμες που εγγράφονται στο τοπίο. Η «Υπογαία», σε επιμέλεια του Χριστόφορου Μαρίνου, προσεγγίζει τη γεωλογία ως τρόπο σκέψης γύρω από την ύλη, τη μνήμη, τον χρόνο και τις σχέσεις ανθρώπινων και μη ανθρώπινων μορφών ζωής. Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι καλλιτέχνες στρέφονται στην προϊστορία, τη γεωλογία και την παλαιοντολογία. Έως 19/9, Αίθουσα Τέχνης Αθηνών, Γλύκωνος 4, Δεξαμενή, Κολωνάκι

17-18/7, 21:00, Χώρος Β, Πειραιώς 260, Ταύρος (στάση ΗΣΑΠ Καλλιθέα)

16.07.26

Η

Λυσιστράτη είναι ένα έργο που παραμένει επίκαιρο μέσα στους αιώνες. Αυτό το καλοκαίρι, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος φέρνει στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου μια νέα σκηνική ανάγνωση του εμβληματικού έργου του Αριστοφάνη, σε μετάφραση του Κωνσταντίνου Μπούρα και σε σκηνοθεσία, δραματουργική επεξεργασία και απόδοση του καλλιτεχνικού διευθυντή του ΚΘΒΕ, Αστέριου Πελτέκη, μετά τη sold-out πρεμιέρα στη Θεσσαλονίκη, τη θερμή υποδοχή που γνώρισε στη Ρώμη και την

Θέατρο

ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

επιτυχημένη περιοδεία σε Ελλάδα και Κύπρο. Η παράσταση δεν αντιμετωπίζει τη Λυσιστράτη ως ένα ιστορικό μνημείο, αλλά ως ένα ζωντανό πολιτικό κείμενο που συνομιλεί με τα αδιέξοδα της εποχής μας. Ο πόλεμος, η εξουσία, η συλλογική ευθύνη, η ισότητα και η ανάγκη για ουσιαστικό διάλογο παραμένουν ζητήματα ανοιχτά και επίκαιρα, ενώ το διαχρονικό εύρημα του Αριστοφάνη αποκτά νέα δυναμική μέσα από μια σύγχρονη θεατρική γλώσσα. Στην καρδιά της σκηνοθετικής προσέγγισης βρίσκεται η έννοια της «εντροπίας», δη-

λαδή της σταδιακής φθοράς μιας κοινωνίας που αδυνατεί να αυτορυθμιστεί. Απέναντι σε αυτήν τη διάλυση, η Λυσιστράτη δεν προτείνει μια νέα μορφή εξουσίας, αλλά μια πράξη συνειδητής άρνησης απέναντι στη βία και έναν διαφορετικό τρόπο συνύπαρξης. Το στοιχείο της κωμωδίας δεν λειτουργεί απλώς ως εκτόνωση αλλά ως εργαλείο αποκάλυψης. Το γέλιο γεννιέται από την αμηχανία ενός κόσμου που ξαφνικά συνειδητοποιεί τη «γελοιότητά» του – οι ανδρικοί χαρακτήρες δεν διακωμωδούνται επειδή είναι «κακοί» ή άχρηστοι αλλά επειδή είναι εγκλωβισμένοι σε ένα σύστημα που δεν μπορούν πια να ελέγξουν κι έτσι φωτίζονται οι αντιφάσεις ενός κόσμου που έχει χάσει την επαφή με τον άνθρωπο. Στον ομώνυμο ρόλο συναντάμε την Ελισάβετ Κωνσταντινίδου, πλαισιωμένη από ένα δυνατό σύνολο ηθοποιών· ανάμεσά τους η Κατερίνα Παπουτσάκη, ο Κρατερός Κατσούλης, η Αλεξάνδρα Παλαιολόγου, ο Παναγιώτης Πετράκης και η Κορίνα Λεγάκη, ως Κορυφαία, στο τραγούδι. Τη μουσική υπογράφει ο Γιώργος Ανδρέου, τη χορογραφία ο Κωνσταντίνος Ρήγος, τα σκηνικά η Φρόσω Λύτρα, τα κοστούμια ο Νίκος Χαρλαύτης και τους φωτισμούς ο Στέλιος Τζολόπουλος, δημιουργώντας ένα σκηνικό σύμπαν που συνδέει το αρχαίο κείμενο με τη σύγχρονη αισθητική. Η Λυσιστράτη θα παρουσιαστεί στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου την Παρασκευή 21 και το Σάββατο 22 Αυγούστου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2026, με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους. Είναι μια παράσταση που υπενθυμίζει ότι, ακόμη και στις πιο σκοτεινές περιόδους, η αλλαγή μπορεί να ξεκινήσει από μια συλλογική απόφαση: να σπάσουμε επιτέλους τον φαύλο κύκλο.

«Λυσιστράτη» σε σκηνοθεσία Αστέριου Πελτέκη Η πολιτική κωμωδία του Αριστοφάνη επιστρέφει στην Επίδαυρο.

INFO 21 & 22 Αυγούστου, Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου

LiFO 16.07.26

61

Σινεμά

απο toν θοδωρη κουτσογιαννοπουλο

Η Οδύσσεια Mε αδρές μετακινήσεις και άλλοτε με λεπτές ραφές του χρόνου και της δράσης, το πλέγμα της «Οδύσσειας» είναι ένας αγώνας δρόμου, όπου καθένας μπορεί να συγκρατήσει τις στιγμές που τον εντυπωσιάζουν ή τον αφορούν περισσότερο. ΣΥΝΟΨΗ: Μετά το τέλος του Τρωικού Πολέμου, ο

πολυμήχανος Οδυσσέας ξεκινά το μακρύ και επικίνδυνο ταξίδι της επιστροφής στην πατρίδα του, την Ιθάκη. Στη διαδρομή έρχεται αντιμέτωπος με μυθικά πλάσματα, θεϊκές παρεμβάσεις και αμέτρητες δοκιμασίες, όπως ο Κύκλωπας Πολύφημος, οι Σειρήνες και η μάγισσα Κίρκη.

Η Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο Κακό

62

LiFO

ομηρική μάχη του Κρίστοφερ Νόλαν με το αρχέτυπο της λογοτεχνίας εξανθρωπίζει θεούς και ήρωες, απλοποιεί όποτε χρειάζεται, εντυπωσιάζει ορθώνοντας ανάστημα και καλπάζει προς ένα τεταμένα χορογραφημένο φινάλε, χωρίς τη μεγάλη ιδέα της υπέρβασης. Ένα δυναμικό πρωταγωνιστικό τρίγωνο κυριαρχεί στην κινηματογραφική μεταφορά του έπους του Ομήρου: από τη μια ο Τηλέμαχος αναζητά τον πατέρα του, και παράλληλα το νόημα μιας άχαρης, ασθμαίνουσας, αν και κενής περιεχομένου εφηβείας, ανάμεσα σε δυ-

νατότερους ανταγωνιστές που τον χλευάζουν και συμπονετικούς μέντορες που τον προθερμαίνουν χλιαρά, ενώ η Πηνελόπη (ορμητική η Αν Χάθαγουεϊ) επιχειρεί σθεναρό deflection στους μνηστήρες, και στην αντίπερα όχθη ο Οδυσσέας περιπλανιέται βουτηγμένος σε ένα ασήκωτο μετατραυματικό στρες, απόρροια ενός πολέμου που μετανιώνει την ώρα και τη στιγμή που τον υπηρέτησε με τόσο θρυλικό ζήλο. Η επιλογή του Τομ Χόλαντ είναι διαισθητικά έξυπνη. Ένα πρόσωπο προικισμένο με αβίαστη φρεσκάδα και άγουρα νιάτα, δεν υποδεικνύει μόνο το μειράκιο που κουράστηκε από την έλλειψη προοπτικής μέσα στο παλάτι, αλλά εξυπηρετεί και το «σύνδρομο του Τηλέμαχου», όπως το ανέλυσε ο σύγχρονος Ιταλός ψυχαναλυτής Μάσιμο Ρεκαλκάτι. Είναι ο μοναδικός από τους τραγικούς υιούς των αρχαιοελληνικών μύθων που δεν εκδικείται τον πατέρα καταφεύγοντας στην ακραία βία,

INFO THE ODYSSEY ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ:

Κρίστοφερ Νόλαν ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟYΝ:

Ματ Ντέιμον, Αν Χάθαγουεϊ, Τομ Χόλαντ, Ρόμπερτ Πάτινσον

όπως ο πολλαπλών εμβαθύνσεων Οιδίποδας, ούτε ο ασπόνδυλος Νάρκισσος που έγειρε μοιραία προς το είδωλό του στη λίμνη, ελλείψει πατρογονικών αναφορών, αλλά εκείνος που αντιπροσωπεύει τη ζωτική αναγκαιότητα της γονικής παροχής. Σε μια αντιστροφή ρόλων, ο πατέρας είναι εκείνος που οφείλει να του ζητήσει την αναγνώριση – και τη συγχώρεση. Μέσα από αυτόν ολοκληρώνει τον 20ετή κύκλο του ο Οδυσσέας, και η συνάντησή τους στο παλάτι σηματοδοτεί την πρώτη μεγάλη συγκινητική στιγμή της ταινίας – λίγο πριν από το φινάλε της! Έχει προηγηθεί η σεκάνς του Οδυσσέα και του πληρώματός του στο (πολύ ταπεινό) παλάτι της Κίρκης, της μάγισσας που μεταμόρφωσε τους συντρόφους σε γουρούνια. Η σταδιακή μεταστροφή της Σαμάνθα Μόρτον, από εκδικητική και φοβισμένη νοικοκυρά με υπερφυσικές δυνάμεις σε σύμμαχο που κατανοεί την τυφλή προκατάληψή της, είναι ένα από τα αξιομνημόνευτα εδάφια μιας πολύ επεισοδιακής, κυριολεκτικά και μεταφορικά, καταγραφής των περιπετειών, ένα συμπυκνωμένο tour de force υποκριτικής που πάει μπροστά την περιδίνηση του πρωταγωνιστή. Δεν συμβαίνει πάντα αυτό: ο προσωρινός παράδεισος που ο Οδυσσέας βρίσκει στην αγκαλιά της όμορφης νύμφης δεν λειτουργεί, παρά την εξωτική, αν και στατική εικόνα. Η Καλυψώ της Σαρλίζ Θερόν δεν είναι απόκοσμα μαγνητική, αλλά μια σύγχρονη κούκλα,

16.07.26

ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ στενοχωρημένη που βλέπει τον εραστή της να γλιστράει σαν άμμος από τα χέρια της. Η πρόθεση του Νόλαν είναι να καλύψει όσο περισσότερο έδαφος του έπους χωράει στο μεγεθυμένο φορμάτ του. Αποτίνοντας φόρο τιμής στις αγαπημένες του b movies, δεν παραλείπει τους «φανταστικούς» σταθμούς, με τις παραταγμένες Σειρήνες που μοιάζουν με υποσημείωση, τη Χάρυβδη και τη Σκύλλα που ως εφέ εμφανίζεται δειλά και ελλειπτικά, τους Λαιστρυγόνες με ένα ενδιαφέρον, σχεδόν μεσαιωνικό look, και τον Πολύφημο, τέρας βγαλμένο από την εικονογραφία του Γκιγιέρμο ντελ Τόρο, επιβλητικού μεγέθους και αργών κινήσεων, που αποτυπώνεται στυγερά και μονοδιάστατα – μια horror παρένθεση από αυτές που ο Νόλαν δεν μας έχει συνηθίσει. Στον βωμό της ερμηνείας του πολυδιάστατου πρωταγωνιστή, ο Βρετανός σκηνοθέτης θυσιάζει όχι την κυριολεξία, την οποία ορθώς παρακάμπτει, αλλά μια σημαντική έκφανσή του: αυτός ο Οδυσσέας δεν διαθέτει την πονηριά και την εφευρετικότητα που τον έχρισε νικητή, είτε γιατί δεν τη χρειάζεται πλέον, είτε διότι αισθάνεται πως αποτελεί ύβρι ακόμη και να τη σκεφτεί ως ενδεχόμενο – τον Κύκλωπα δεν τον μεθά για να τον ξεγελάσει, αλλά περιμένει τον νεκρό χρόνο για ένα παράθυρο διαφυγής, συνυπολογίζοντας τις ανθρώπινες απώλειες, σχεδόν μοιρολατρικά. Απουσιάζει η ειρωνεία (όχι ακριβώς το χιούμορ, διότι για ταινία του κινηματογραφικά «αγέλαστου» Νόλαν πρόκειται) και κυριαρχεί η μακρινή ματιά προς την Ιθάκη. Όταν ο Νόλαν εξηγούσε πως η Οδύσσεια που είχε υπόψιν του είναι μια ταινία για την οικογένεια, το εννοούσε. Όλο το πολύπλοκο παιχνίδι της επώδυνης αναμονής καταλήγει στον γουέστερν επίλογο της επιστροφής, στη μονομαχία που κατοχυρώνει την προσωπική μεταμέλεια και την αποκατάσταση της τάξης μετά το αιματηρό ξεκαθάρισμα. Ως λευκός καμβάς που γνωρίζει όσο κανείς άλλος να αντανακλά τις πράξεις και τις σκέψεις των άλλων, ο Ματ Ντέιμον δικαιώνει τον τίτλο του ηθοποιού που αιωνίως επιστρέφει, όπως σωστά επισημαίνει το τρέχον meme για τη φιλμογραφία του, και επικυρώνει ιδανικά την επιλογή του στον πρώτο ρόλο, χωρίς να χρειαστεί να υπερβάλει ερμηνευτικά, παρά μόνο σωματικά. Στο παλάτι της Πηνελόπης, ο Νόλαν εξυφαίνει μια από τις δραματουργικές ιδέες του, κουρδίζοντας το τόξο του Οδυσσέα με τον ήχο που αποκαλύπτει τη διαβόητη παγίδα της δοκιμασίας, ή, και πάλι σε επίπεδο μουσικής, συνδέοντας, ακροβατικά αλλά ευτυχώς σε μικρή δόση, τη ραπ και τη ραψωδία, με τον Τράβις Σκοτ ως βάρδο να διαμηνύει στακάτα τα μαντάτα για τα πεπραγμένα του παρελθόντος. Η μνήμη είναι το ζητούμενο, και στα πιο εμπνευσμένα της περάσματα διαπερνά τον παραθετικό χαρακτήρα της αφήγησης – συνδέει, αντί να ενώνει απλά τη μια σεκάνς με την επόμενη. Η συχνά εκκωφαντική σαν καταιγίδα μουσική επένδυση των γκονγκ και των συνθεσάιζερ του Λούντβιχ Γκόρασον, με ξέφωτα από λύρες και αυλούς, δεν είναι παιάνας ή διθύραμβος, αλλά η βροντερή έκφραση της βαριάς σκιάς που ρίχνει ο Νόλαν στο μυθικό τοπίο, αδειάζοντας μαεστρικά τη δράση για τις απαραίτητες στοχαστικές ανάσες, μόνο και μόνο για να επαναφορτίσει με αντάρα και οίστρο τα επόμενα κεφάλαια. Η Οδύσσεια είναι, αναμφίβολα, ένα «νολανικό» έργο, και ο πολύτροπος εκφραστής της επαναλαμβάνει μοτίβα που έχουμε δει, πιο αποτελεσματικά και λιγότερο άνισα, σε προηγούμενες ταινίες

του σκηνοθέτη: έναν εκτοπισμένο, πνευματικά εξαντλημένο ή και «έκπτωτο» άνδρα που δεν νιώθει άνετα εκεί που βρίσκεται και φέρει δυσβάσταχτη συλλογική ευθύνη, όπως στους Batman (και ειδικά στην πρώτη ταινία της τριλογίας), στο Tenet, στη Δουνκέρκη και κυρίως στον Οπενχάιμερ, και εκείνον που τυραννιέται από τη λαχτάρα να ξαναδεί τα παιδιά του, όπως στο Prestige, το Inception και σε λιγωτικό βαθμό στο Interstellar. Και φοβάμαι πως έχει συλλάβει την ανθρώπινη αγωνία και τον κινηματογραφικό νόστο πιο πολυμήχανα στο παρελθόν, χωρίς το άγχος των ομηρικών χιλιομέτρων που οφείλει να καλύψει. Ξεκινώντας από τον επιβλητικό Ίππο που παραδέρνει μισοθαμμένος στα κύματα και την άμμο, τερματίζει στον μαραθώνιο χωρίς μυστικισμό και υπέρβαση, με εξαίρεση την καθηλωτική Νέκυια, εκεί που η επίκληση στους πεσόντες, τους προδομένους και τα φαντάσματα του κάτω κόσμου, που επιβάλλουν τον λόγο τους, τρυπάει τη χαίνουσα καρδιά του Οδυσσέα. Ο εξανθρωπισμός των χαρακτήρων και η εκλαΐκευση της γλώσσας, για χάρη μιας πιο ελεύθερης αφηγηματικότητας, έχουν το κόστος τους. Μπορεί ο Νόλαν να έχει προσφέρει δραματικότερο διάλογο και ουσιαστικότερο λόγο ύπαρξης στις γυναίκες της Οδύσσειας, αλλά το κέντρο βάρους επιστρέφει μόνιμα στις τύψεις. Η πιο αξιοπρόσεκτη επινόηση του σκηνοθέτη στον δαίδαλο που διασχίζει, ομολογουμένως με την άνεση που του δίνει η εμπειρία του στη μη γραμμική αφήγηση, είναι η αμφιβολία για την αξιοπιστία των χαρακτήρων. Η Οδύσσεια του 2026 έρχεται να καλύψει ένα κενό, δήλωσε ο Κρίστοφερ Νόλαν, χωρίς να μπαίνει σε λεπτομέρειες, να διευκρινίζει ποιο ακριβώς είναι αυτό, ή να φαίνεται κάτι διαφορετικό από τα αναμενόμενα στη γιγαντιαία μεταφορά του ομηρικού έπους. Όντως, η τρίωρη ταινία αποτελεί τεχνικό επίτευγμα, κυρίως σε φυσικά σκηνικά (όπως άλλωστε οι περισσότερες που έχει σκηνοθετήσει ο Νόλαν), ειδικά αν ο θεατής έχει την τύχη να την απολαύσει σε φιλμ 70mm και οθόνη ΙΜΑΧ, δηλαδή στις βέλτιστες συνθήκες κατασκευής της. Συχνά με αδρές μετακινήσεις και άλλοτε με λεπτές ραφές του χρόνου και της δράσης, το πλέγμα της Οδύσσειας είναι ένας αγώνας δρόμου, όπου καθένας μπορεί να συγκρατήσει τις στιγμές που τον εντυπωσιάζουν ή τον αφορούν περισσότερο – ο Νόλαν έχει την ικανότητα να δημιουργεί το ιντριγκαδόρικο παζλ που του αρέσει, ή ξεχωριστά, δυσκίνητα set pieces. Συνοψίζοντας μεγαλοπρεπώς τις θεματικές και το ύφος του Βρετανού σκηνοθέτη, από την πιο αναμενόμενη ταινία της χρονιάς δεν λείπουν η αίσθηση της καλόγουστης ψυχαγωγίας και οι εμβληματικές εικόνες, αλλά υστερεί στη μεγάλη ιδέα.

VILLAGE RENTI 4,6,7,8,9,10,11,15 - VILLAGE MALL 2,4,5,7,9,10,13,14 - VILLAGE PAGRATI 1,4,5 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 1,2,3,5 - ΝΑΝΑ CINEMAX 1,2,3,5 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 1,3,4, ΘΕΡΙΝΟ - ΕΛΛΗΝΙΣ CINEMAX ΘΕΡΙΝΟ - ΘΗΣΕΙΟΝ CINEMAX ΘΕΡΙΝΟ - ΤΡΙΑΝΟΝ CINEMAX ΘΕΡΙΝΟ - ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΑΘΩΟΤΗΤΑΣ CINEMAX ΘΕΡΙΝΟ - OPTIONS ILION 1,3,5,6,7,8 ΘΕΡΙΝΗ - OPTIONS GLYFADA 1,2,3,4 - ΑΘΗΝΑΙΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΘΗΝΑΙΟΝ 1,2,3,4 - ΑΙΓΛΗ 1,4, ΘΕΡΙΝΟ - ΑΡΙΑΝ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΡΚΑΔΙΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΤΤΙΚΟΝ ΑΛΣΟΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΒΑΡΚΙΖΑ 3 ΘΕΡΙΝΗ - CINE ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΡΙΝΟ - ΗΛΕΚΤΡΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΓΑΛΑΤΣΙ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΦΛΟΙΣΒΟΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 1, ΘΕΡΙΝΟ - ΤΡΙΑΝΟΝ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΛΣΟΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΡΤΕΜΙΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΙΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΕΛΛΩ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΙΓΛΗ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΜΑΡΥΛΛΙΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΡΤΕΜΙΣ - ΑΣΤΡΟΝ ΘΕΡΙΝΟ - CINE ΠΑΝΘΕΟΝ ΘΕΡΙΝΟ - TYMVOS 2 ΘΕΡΙΝΟ - ΜΑΡΙΕΛ ΘΕΡΙΝΟ ΜΠΟΜΠΟΝΙΕΡΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΡΙΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΑΚΡΟΓΙΑΛΙ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΓΕΡΑΚΑΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΤΙΤΑΝ ΘΕΡΙΝΟ ΣΙΣΣΥ ΘΕΡΙΝΟ - ΚΗΠΟΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΘΕΡΙΝΟ ΣΙΝΕ ΒΟΤΣΑΛΑΚΙΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΣΕΛΗΝΗ ΘΕΡΙΝΟ

H GenZ εκφράζεται με τον δικό της τρόπο Τα Classic Clogs είναι κομμάτι της ιστορίας της.

H ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΓΙΑ ΕΚΦΡΑΣΗ ΠΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΙ ΤΗΝ GEN Z έγινε και πάλι viral. Η CrocsΤΜ

μόλις παρουσίασε το part 2 της σειράς #CrocsOnYourBlock με πρωταγωνιστές εκπροσώπους αυτής της γενιάς που τους αρέσει να εκφράζονται μέσα από το καθημερινό τους στυλ. Φορούν τα Classic Clogs τους από το πρωί μέχρι το βράδυ και τα JibbitzTM που έχουν διαλέξει λένε τη δική τους μοναδική ιστορία. Η Ιάνθη Μιχαλάκη, αρτοποιός και συνιδιοκτήτρια του Kora Bakery (@korabakery) ξεκινάει τη μέρα της όταν ακόμα η πόλη κοιμάται και τα Classic Clogs της είναι ο σταθερός της συνεργάτης. Ο παραολυμπιονίκης Αντώνης Τσαπατάκης (@tsapatakis_a) κάθε πρωί αποχωρίζεται για λίγο τα Classic Clogs του για να μπει στην πισίνα και να νιώσει τη δύναμη που του χαρίζει το νερό. Ο Βασίλης Στεφανάκης, ιδιοκτήτης του Armando Pizzeria (@armandopizzeria), ξεκινά με προπόνηση και η υπόλοιπη μέρα τον βρίσκει στο μαγαζί του. Τα Classic Clogs του με τα JibbitzTM που έχει διαλέξει είναι ένας τρόπος να εκφράζεται καθημερινά. Ο Βασίλης Σεραφετινίδης, barber και ιδιοκτήτης του Joy’s Birth The Barbershop (@ joysbirththebarbershop), ζει κάθε μέρα τον ρυθμό της πόλης. Τα Classic Clogs του τον συνοδεύουν παντού. Το τελευταίο βίντεο ανήκει στον Joseph Mouzakitis (@josephmouzakitis). Ως καλλιτέχνης και DJ, εκφράζει μέσα από τα Classic Clogs τη δημιουργική του προσωπικότητα. Ο DJ Joseph κλείνει αυτήν τη σειρά με ένα μοναδικό closing party. Στο τελευταίο βίντεο το μαγαζί γεμίζει από όλους τους πρωταγωνιστές του#CrocsOnYourBlock. Έρχονται φορώντας τα Classic Clogs τους, συναντιούνται στο ίδιο dancefloor και μοιράζονται την ίδια αγάπη για τη μουσική αλλά και για τη ζωή. Η GenZ είναι μια κοινότητα ετερόκλητη, αυθεντική και ταυτόχρονα συναρπαστική, που ξέρει να εκφράζεται με τον δικό της τρόπο και το κάνει μέσα από τα Classic Clogs.

Concept, creative direction & production: Whatever Works Marketing Agency @whateverworksagency

LiFO 16.07.26

63

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

LiF O

906

ΥΓΕΙΑ Κ Α ΛΟΚ ΑΙΡΙ

2026

Καλοκαιρινός οδηγός για ανέμελες διακοπές «ΚΑΛΟΚΑΊΡΙ, ΜΕ ΜΙΣΌΚΛΕΙΣΤΕΣ ΤΙΣ ΓΡΊΛΙΕΣ ΜΕΣΗΜΈΡΙ…» ΠΈΡΑΣΑΝ 37 ΧΡΌΝΙΑ ΑΠΌ ΤΌΤΕ ΠΟΥ Ο ΔΙΟΝΎΣΗΣ ΣΑΒΒΌΠΟΥΛΟΣ ΈΓΡΑΨΕ ΤΗΝ ΕΜΒΛΗΜΑΤΙΚΉ ΜΠΑΛΆΝΤΑ «ΚΑΛΟΚΑΊΡΙ», ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΊΧΟΙ ΤΟΥ ΦΈΡΝΟΥΝ ΑΚΌΜΑ ΣΤΟ ΜΥΑΛΌ ΜΑΣ ΕΙΚΌΝΕΣ ΑΠΌ ΤΑ ΑΝΈΜΕΛΑ ΠΑΙΔΙΚΆ ΜΑΣ ΚΑΛΟΚΑΊΡΙΑ. ΤΏΡΑ, Η ΖΩΉ ΠΛΈΟΝ ΕΊΝΑΙ ΤΌΣΟ ΣΎΝΘΕΤΗ, ΠΟΥ ΕΠΙΒΆΛΛΕΙ ΝΑ ΚΆΝΟΥΜΕ RESTART ΣΤΙΣ ΔΙΑΚΟΠΈΣ.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΚΑΙ ΡΕΠΟΡΤΑΖ:

ΑΛE Ξ Ι Α Σ Β Ω Λ Ο Υ 64

LiFO

Γι’ αυτό ακολουθούμε τις οδηγίες των ειδικών, προσέχουμε τον ήλιο, προστατεύουμε τα μάτια μας και χρησιμοποιούμε το καλοκαίρι ως ιδανική αφορμή για να υιοθετήσουμε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής και διατροφής. Επειδή γίνεται πολύς λόγος για τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας, αλλάζουμε νοοτροπία και εκπαιδεύουμε τον εαυτό μας να τρώει σωστά και να αθλείται τακτικά. Με το ίδιο κέφι υιοθετούμε την πρόληψη, και για να την κάνουμε πράξη δίνουμε ραντεβού με τον παθολόγο, τον πνευμονολόγο και τον παιδίατρο για τα απαραίτητα εμβόλια κατά την επιστροφή μας στο κλεινόν άστυ. Μέχρι τότε, καλές βουτιές!

16.07.26

LiFO 16.07.26

65

2026 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ Σωτήρης Γ. Θεοχάρης ΠΡΌΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΉΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΉΣ & ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΙΚΉΣ ΕΤΑΙΡΕΊΑΣ (ΕΔΑΕ)

ΗΛΙΟΣ Κ Α Ι Δ Ε Ρ Μ Α

Μύθοι και αλήθειες για τον ήλιο και τα αντηλιακά Η κλιματική αλλαγή αυξάνει τα κύματα καύσωνα και την έκθεσή μας στον ήλιο, καθιστώντας την αντηλιακή προστασία πιο επιβεβλημένη από ποτέ. Ο Σωτήρης Γ. Θεοχάρης, πρόεδρος της Ελληνικής Δερματολογικής & Αφροδισιολογικής Εταιρείας (ΕΔΑΕ), αποκωδικοποιεί όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για τα αντηλιακά και για τον ήλιο, τον άσπονδο φίλο μας, που είναι πανταχού παρών, στην πόλη, το νησί, την παραλία και το βουνό!

ΑΦΙΈΡΩΜΑ

ΥΓΕΙΑ

‒ Από την εμπειρία σας, ποια είναι τα σημαντικότερα λάθη που κάνουμε στον ήλιο με τη χρήση του αντηλιακού;

66

LiFO

ΤΑ ΣΥΧΝΌΤΕΡΑ ΛΆΘΗ ΠΟΥ ΚΆΝΟΥΜΕ ΕΊΝΑΙ ΤΑ ΕΞΉΣ: 1. Το εφαρμόζουμε πολύ αργά: το αντηλιακό πρέπει να εφαρμόζεται 1530 λεπτά πριν από την έκθεση, ώστε να δημιουργηθεί ένα ομοιόμορφο προστατευτικό φιλμ στο δέρμα.

2. Βάζουμε πολύ μικρότερη ποσότητα από την απαιτούμενη: αυτό είναι ίσως το συχνότερο λάθος. Οι περισσότεροι χρησιμοποιούν περίπου τη μισή ή και λιγότερη από την ποσότητα που απαιτείται για να επιτευχθεί ο δείκτης προστασίας (SPF) που αναγράφεται στη συσκευασία. Έτσι, ένα SPF 50 στην πράξη μπορεί να λειτουργεί ως SPF 15 ή SPF 20.

3. Δεν το ανανεώνουμε: Η φράση «έβαλα το πρωί» ακούγεται πολύ συχνά. Χρειάζεται ανανέωση περίπου κάθε δύο ώρες κατά την παραμονή σε εξωτερικό χώρο και οπωσδήποτε μετά το κολύμπι ή την έντονη εφίδρωση.

4. Ξεχνάμε συγκεκριμένες περιοχές: Αυτιά, μύτη, βλέφαρα, χείλη, αυχένας, πέλματα, πίσω επιφάνεια των ποδιών και τριχωτό της κεφαλής σε άτομα με αραίωση μαλλιών είναι σημεία που συχνά παραμένουν απροστάτευτα και εμφανίζουν συχνά προκαρκινικές ή καρκινικές βλάβες.

5. Πιστεύουμε ότι το αντηλιακό μάς επιτρέπει να μένουμε στον ήλιο χωρίς περιορισμό: το αντηλιακό δεν είναι «άδεια απεριόριστης έκθεσης».

6. Χρησιμοποιούμε παλιό ή κακοσυντηρημένο προϊόν: η παρατεταμένη έκθεση του αντηλιακού σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, όπως σε ένα αυτοκίνητο που μπορεί να ξεπεράσει τους 50°C το καλοκαίρι, μπορεί να επηρεάσει τη σταθερότητα και την αποτελεσματικότητα των φίλτρων του. Αν το προϊόν έχει αλλάξει χρώμα, οσμή ή υφή, καλό είναι να αντικαθίσταται.

7. Δεν φοράμε αντηλιακό στην πόλη: πολλοί θεωρούν ότι χρειάζεται μόνο στην παραλία. Όμως σημαντικό μέρος της συνολικής έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία προέρχεται από τις καθημερινές μετακινήσεις, την εργασία και τις εξωτερικές δραστηριότητες μέσα στην πόλη.

8. Σταματάμε να το χρησιμοποιούμε όταν έχει συννεφιά: ένα σημαντικό ποσοστό της υπεριώδους ακτινοβολίας διαπερνά τα σύννεφα. Έτσι, μπορεί κανείς να υποστεί σημαντική έκθεση ακόμη και χωρίς να αισθάνεται έντονη ζέστη.

9. Θεωρούμε ότι το σκούρο δέρμα δεν χρειάζεται προστασία: τα άτομα με πιο σκουρόχρωμο φωτότυπο έχουν μεν μεγαλύτερη φυσική προστασία αλλά δεν είναι άτρωτα ούτε απέναντι στη φωτογήρανση ούτε απέναντι στους καρκίνους του δέρματος.

10. Πιστεύουμε πως αφού είμαστε μεγάλοι σε ηλικία το δέρμα μας έχει αποκτήσει ανθεκτικότητα και δεν χρειάζεται αντηλιακό.

‒ Πώς επηρεάζει τη συνολική έκθεσή μας (το «εκθεσίωμα») η κλιματική αλλαγή; Η έννοια του συνολικού εκθεσιώματος (exposome) αναφέρεται στο σύνολο των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και συμπεριφορικών παραγόντων στους οποίους εκτίθεται ένας άνθρωπος καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Περιλαμβάνει παράγοντες όπως η ηλιακή ακτινοβολία, η ατμοσφαιρική ρύπανση, οι χημικές ουσίες, η διατροφή, το κάπνισμα, το άγχος και οι συνθήκες διαβίωσης. Το δέρμα, ως το μεγαλύτερο όργανο του σώματος και το πρώτο σημείο επαφής με το περιβάλλον, επηρεάζεται ιδιαίτερα από το εκθεσίωμα. Η χρόνια έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία, ατμοσφαιρικούς ρύπους και οξειδωτικό στρες μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρη γήρανση του δέρματος, διαταραχές της χρωστικής, φλεγμονές και αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του δέρματος. Η κλιματική αλλαγή ενισχύει πολλούς από τους παράγοντες που συνθέτουν το εκθεσίωμα. Η αύξηση της θερμοκρασίας, τα συχνότερα κύματα καύσωνα, οι μεταβολές στην ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας, η επιδείνωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε ορισμένες περιοχές και η αυξημένη συχνότητα ακραίων καιρικών φαινομένων αυξάνουν την περιβαλλοντική επιβάρυνση του ανθρώπου. Για το δέρμα, αυτό μπορεί να σημαίνει μεγαλύτερη έκθεση σε ακτινοβολία UV, αφυδάτωση, ερεθισμούς, έξαρση δερματολογικών παθήσεων, καρκινογένεση.

‒ Μια κατηγορία υψηλού κινδύνου για βλάβες από τον ήλιο είναι τα βρέφη, τα νήπια και τα παιδιά. Ως γονείς, είμαστε συνεπείς στην προστασία τους; Τα βρέφη, τα νήπια και τα παιδιά αποτελούν πράγματι μια ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα, καθώς το δέρμα τους είναι πιο ευαίσθητο στην υπεριώδη ακτινοβολία, παράγει λιγότερη μελανίνη και οι βλάβες που προκαλούνται σε μικρή ηλικία μπορούν να έχουν συνέπειες που εμφανίζονται πολλά χρόνια αργότερα. Γνωρίζουμε ότι ένα μόνο σοβαρό ηλιακό έγκαυμα στην παιδική ηλικία μπορεί να διπλασιάσει τον κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος στην ενήλικη. Στην Ελλάδα παρατηρείται γενικά υψηλό επίπεδο ευαισθητοποίησης των γονέων όταν πρόκειται για βρέφη και μικρά παιδιά. Οι περισσότεροι γονείς φροντίζουν για τη χρήση αντηλιακού, καπέλου, προστατευτικού ρουχισμού και αποφυγής έκθεσης στις ώρες έντονης ηλιοφάνειας.

16.07.26

‒ Υπάρχει διαφορά στην επίπτωση του δερματικού καρκίνου μεταξύ του αστικού πληθυσμού και των κατοίκων της περιφέρειας; Όσον αφορά τη διαφορά μεταξύ πόλης και περιφέρειας, η εικόνα είναι σύνθετη. Οι κάτοικοι της υπαίθρου και οι επαγγελματίες που εργάζονται καθημερινά σε εξωτερικούς χώρους παρουσιάζουν γενικά υψηλότερα ποσοστά βασικοκυτταρικού και ακανθοκυτταρικού καρκινώματος, επειδή εκτίθενται επί χρόνια και για πολλές ώρες στον ήλιο. Αντίθετα, το μελάνωμα συχνά εμφανίζει υψηλότερα ποσοστά σε αστικούς πληθυσμούς και άτομα υψηλότερου κοινωνικοοικονομικού επιπέδου, πιθανώς λόγω διαλείπουσας αλλά έντονης έκθεσης στον ήλιο, όπως τα ηλιακά εγκαύματα κατά τις διακοπές και τα ταξίδια αναψυχής.

‒ Το solarium είναι καρκινογόνο; Το solarium και οι συσκευές τεχνητού μαυρίσματος υπήρξε δημοφιλής συνήθεια από τα τέλη της δεκαετίας του 1970. Σήμερα πιστεύουμε ότι δεν αποτελεί «ασφαλή» εναλλακτική για τον φυσικό ήλιο. Οι συσκευές τεχνητού μαυρίσματος εκπέμπουν υπεριώδη ακτινοβολία στο μη ορατό τμήμα του φάσματος (UVA 320-400nm) για πιο γρήγορο μαύρισμα. Γνωρίζουμε ότι η ακτινοβολία UVA προκαλεί άμεσο μαύρισμα, πρόωρη γήρανση του δέρματος και καρκινογένεση. Το Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών (ΚΕΠΚΑ) προειδοποιεί πως η χρήση solarium όχι μόνο δεν είναι ασφαλής αλλά «κρύβει» σημαντικούς κινδύνους για τον ανθρώπινο οργανισμό. Επίσης, η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ), ως ρυθμιστική αρχή για την προστασία του πληθυσμού από τις ακτινοβολίες, επισημαίνει ότι το τεχνητό μαύρισμα δεν είναι ασφαλέστερη επιλογή για μαύρισμα σε σχέση με τον ήλιο. Παράλληλα, δεν προετοιμάζει το δέρμα για την ηλιοθεραπεία, ούτε προστατεύει από εγκαύματα (UVB 280-320nm), ούτε αυξάνει τα επίπεδα της βιταμίνης D. Από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) οι πηγές τεχνητού μαυρίσματος κατατάσσονται ως παράγοντες ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος σε αναλογία με το κάπνισμα για τον καρκίνο του πνεύμονα. Μία ανάλυση 18 μελετών ανέφερε αύξηση κατά 29% του κινδύνου ανάπτυξης μελανώματος ιδιαίτερα σε χρήστες solarium πριν από την ηλικία των 35 ετών και πολλές χώρες έχουν απαγορεύσει τη χρήση του σε άτομα κάτω των 18 ετών.

ΥΓΕΙΑ

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα μια αυξητική τάση των δερματικών καρκίνων, τόσο του μελανώματος όσο και των μη μελανωματικών καρκίνων του δέρματος, δηλαδή του βασικοκυτταρικού και του ακανθοκυτταρικού καρκινώματος. Τα κεντρικά εθνικά μητρώα καρκίνου συλλέγουν δεδομένα για τους καρκίνους του δέρματος με υψηλή θνητότητα, όπως το μελάνωμα. Τα δεδομένα όμως για τα βασικοκυτταρικά και τα ακανθοκυτταρικά καρκινώματα, που αποτελούν τους πιο συνηθισμένους τύπους καρκίνου του δέρματος, δεν συλλέγονται συνήθως από τα κεντρικά μητρώα καρκίνου, επειδή αντιμετωπίζονται συνήθως επιτυχώς και σπανιότερα οδηγούν σε θάνατο. Αυτό σημαίνει ότι η πραγματική τους συχνότητα πιθανότατα είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που αποτυπώνεται στις επίσημες στατιστικές. Μια εξέταση όμως των δεδομένων της Έρευνας Ιατρικών Δαπανών (Medical Expenditure Panel Survey Data) υποδηλώνει ότι κάθε χρόνο περίπου 6,1 εκατομμύρια ενήλικες υποβάλλονται σε θεραπεία για βασικοκυτταρικά και ακανθοκυτταρικά καρκινώματα, με κόστος περίπου 8,9 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως!

Οι αγρότες και οι ψαράδες θεωρούνται κλασικές ομάδες υψηλού κινδύνου επειδή εκτίθενται καθημερινά στην ηλιακή ακτινοβολία επί δεκαετίες. Στην περίπτωση των ψαράδων, μάλιστα, η αντανάκλαση της υπεριώδους ακτινοβολίας από την επιφάνεια της θάλασσας αυξάνει ακόμη περισσότερο το συνολικό φορτίο έκθεσης. Στην ίδια κατηγορία υψηλού κινδύνου ανήκουν σαφώς και οι οικοδόμοι, οι εργαζόμενοι σε οδικά και τεχνικά έργα,οι ασφαλτοστρωτές, οι χειριστές μηχανημάτων εξωτερικού χώρου, και γενικότερα όλοι όσοι εργάζονται πολλές ώρες σε εξωτερικό περιβάλλον.

ΑΦΙΈΡΩΜΑ

‒ Τι λένε τα δεδομένα για την επίπτωση του δερματικού καρκίνου;

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2026 LiFO 16.07.26

67

2026 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

Μ ΑΤΙΑ

Τ

α μάτια μας είναι ό,τι πολυτιμότερο έχουμε και πρέπει να τα προστατεύουμε. Το καλοκαίρι είναι ιδανική εποχή για να κάνουμε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αποχή από τις οθόνες, που ευθύνονται για την υπερβολική αύξηση της ξηροφθαλμίας και τη συνολική κόπωση των ματιών. Η καλύτερη συμβουλή των οφθαλμιάτρων για το καλοκαίρι είναι να κλείσουμε τις οθόνες και να εστιάσουμε το βλέμμα μας μακριά, στην πολύχρωμη φύση, για να ξεκουράσουμε τα μάτια μας. Επίσης καλό είναι να χρησιμοποιούμε τεχνητά δάκρυα και κολλύρια με διάφορα συστατικά που ανακουφίζουν τα ερεθισμένα μάτια και αποκαθιστούν το αίσθημα άνεσης. Επίσης, αν χρησιμοποιούμε φακούς επαφής, φροντίζουμε πολύ την υγιεινή τους και καθαρίζουμε τους φακούς, δεν κοιμόμαστε φορώντας τους, δεν αφήνουμε ανοιχτά τα μπουκάλια με τα υγρά, καθαρίζουμε πολύ καλά τα χέρια μας προτού τους πιάσουμε και σε καμία περίπτωση δεν βάζουμε τη θήκη των φακών στο ψυγείο, γιατί υπάρχει τεράστιος κίνδυνος επιμόλυνσης των ματιών με παθογόνα βακτήρια όπως ο στρεπτόκοκκος.

ΤΙ ΜΠΟΡΟΎΜΕ ΝΑ ΠΆΘΟΥΜΕ ΑΠΌ ΤΑ ΓΥΑΛΙΆ ΗΛΊΟΥ-«ΜΑΪΜΟΎ»

ΑΦΙΈΡΩΜΑ

ΥΓΕΙΑ

Ευάγγελος Φιλόπουλος ΠΡΌΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΉΣ ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΉΣ ΕΤΑΙΡΕΊΑΣ

68

LiFO

Ο ήλιος είναι το μεγαλύτερο αντικαταθλιπτικό της φύσης και το πιο απαραίτητο συστατικό του καλοκαιριού αλλά χρειάζεται προσοχή. Πρέπει να φοράμε γυαλιά ηλίου, αλλά όχι ό,τι κι ό,τι –γιατί τα γυαλιά ηλίου-«μαϊμού» (τα πάμφθηνα, από ακατάλληλα υλικά) αποτελούν μεγάλη πληγή. Η κυκλοφορία γυαλιών ηλίου-«μαϊμού» δεν είναι σημερινό φαινόμενο, ούτε είναι αμιγώς ελληνικό. Υπάρχουν εδώ και χρόνια, πωλούνται σε όλη την επικράτεια, σε περίπτερα, από πλανόδιους πωλητές και σε καταστήματα που είναι άσχετα με τα γυαλιά ηλίου (για παράδειγμα, σε καταστήματα ένδυσης), ενώ ετοιμάζονται να εισβάλουν και στον χώρο του σούπερ μάρκετ. Την ίδια ώρα, αρκετοί ευκολόπιστοι καταναλωτές θεωρούν ότι δεν είναι και τόσο κακής ποιότητας τα πολύ φθηνά γυαλιά ηλίου που αγοράζουν από τουριστικά καταστήματα, περίπτερα, μίνι μάρκετ κ.λπ., καθώς πάνω στη συσκευασία τους φέρουν το σήμα CE, το οποίο θεωρητικά αντιστοιχεί σε ευρωπαϊκή πιστοποίηση. Το αυθεντικό σήμα CE προέρχεται από τη γαλλική φράση «Conformité Européenne», δηλαδή «Ευρωπαϊκή Συμμόρφωση» και δηλώνει ότι ένα προϊόν συμμορφώνεται με όλες τις βασικές απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την υγεία, την ασφάλεια και την προστασία του περιβάλλοντος. Με άλλα λόγια το αυθεντικό σήμα CE είναι το «διαβατήριο» κυκλοφορίας του προϊόντος στην ευρωπαϊκή αγορά. Ωστόσο, τα πολύ φθηνά γυαλιά ηλίου από ευτελή υλικά, ακατάλληλα για την προστασία των ματιών από την ακτινοβολία UV, έχουν ένα παρόμοιο σήμα πάνω τους, το οποίο αντιστοιχεί στις λέξεις «China Export» –δηλαδή προϊόν εξαγωγής από την Κίνα– και δεν έχει καμία σχέση με ευρωπαϊκή πιστοποίηση, παρότι τα αρχικά των λέξεων συμπίπτουν! Επιπλέον τα γυαλιά ηλίου-«μαϊμού» φέρουν και άλλες ψευδείς επισημάνεις, όπως μια ψευδή διαβάθμιση για την προστασία που προσφέρουν οι σκουρόχρωμοι φακοί τους. Αυτή η διαβάθμιση κυμαίνεται από το 1 έως το 4 και, όπως εξηγεί ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Οπτικών-Οπτομετρών, Θωμάγγελος Μιχαλάκης, βλέπουμε συχνά σε αυτού του είδους τα προϊόντα πολύ ανοιχτόχρωμους φακούς να έχουν διαβάθμιση 4, ενώ στην πραγματικότητα αντιστοιχούν στο 1.

Το καλοκαίρι οι κίνδυνοι που απειλούν τα μάτια μας πολλαπλασιάζονται. Σκουπιδάκια που μεταφέρονται από το μελτέμι, μολύνσεις ή ερεθισμοί από το νερό της πισίνας ή της θάλασσας, κούραση και ξηροφθαλμία από τις οθόνες και επικίνδυνη UV ακτινοβολία που περνά από τα ακατάλληλα γυαλιά ηλίου μάς βομβαρδίζουν καθημερινά. Όπως συμβουλεύουν οι ειδικοί, τα γυαλιά ηλίου και γενικά τα οπτικά είδη πρέπει να είναι καλής ποιότητας, ιδιαιτέρως όταν πρόκειται για παιδιά και ηλικιωμένους, οι οποίοι μπορεί να έχουν σειρά από οφθαλμολογικά προβλήματα, όπως είναι ο καταρράκτης και η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.

ΓΥΑΛΙΆ ΗΛΊΟΥ ΚΑΙ ΟΔΉΓΗΣΗ Επιπλέον, οφείλουμε να φροντίζουμε τα γυαλιά ηλίου και να τα βάζουμε στη θήκη τους όταν δεν τα χρησιμοποιούμε. Ένα μεγάλο λάθος είναι να τα ρίχνουμε στην τσάντα μας χωρίς τη θήκη, γιατί αν έρθουν σε επαφή με άλλα αντικείμενα, όπως είναι, για παράδειγμα, τα κλειδιά του αυτοκινήτου ή του σπιτιού, θα χαραχτούν από τις αιχμηρές επιφάνειες, οπότε ουσιαστικά θα καταστούν άχρηστα. Κατά μέσο όρο τα γυαλιά ηλίου αντέχουν για περίπου 2-3 χρόνια, γιατί μετά οι φθορές που γίνονται στα κρύσταλλά τους καταστρέφουν τα αντηλιακά φίλτρα. Επιπλέον, ο ήλιος μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στα μάτια –ακόμα και μελάνωμα στα βλέφαρα– και μπορεί να απειλήσει την όραση, κάτι που μπορεί να αποδειχθεί πολύ επικίνδυνο στην οδήγηση και τον χειρισμό μηχανημάτων. Ένας τελευταίος λόγος να φροντίζουμε τα γυαλιά ηλίου και να αγοράζουμε έξυπνα τα οπτικά προϊόντα είναι πως ειδικά στην οδήγηση πρέπει να έχουμε καθαρό οπτικό πεδίο, ειδικά εκείνες τις ώρες της ημέρας που ο πολύ δυνατός ήλιος μπορεί να μας τυφλώσει και να προκαλέσει απροσεξία που θα οδηγήσει σε τροχαίο ατύχημα.

Τα μάτια χρειάζονται προστασία από την ξηροφθαλμία, αποχή από οθόνες και σωστά γυαλιά ηλίου

16.07.26

LiFO 16.07.26

69

2026 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

ΔΙΑΤΡ Ο Φ Η Οι υψηλές θερμοκρασίες, η δυσφορία που προκαλούν η ζέστη και η υγρασία αλλά και η εκτεταμένη χρήση των φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας αναδεικνύουν την ανάγκη να αποκτήσουμε σωστή διατροφική κουλτούρα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν το σώμα μας δεν καλύπτεται από βαριά ρούχα, αντιθέτως είναι εκτεθειμένο, ντυμένο μόνο με τα απολύτως απαραίτητα.

Η

ΑΦΙΈΡΩΜΑ

ΥΓΕΙΑ

Σοφία Ελευθερίου ΚΛΙΝΙΚΉ ΔΙΑΙΤΟΛΌΓΟΣΔΙΑΤΡΟΦΟΛΌΓΟΣ

70

LiFO

κλινική διαιτολόγος-διατροφολόγος Σοφία Ελευθερίου συντάσσει τον δεκάλογο της καλοκαιρινής διατροφής για καλύτερη υγεία, περισσότερη ευεξία, σωστή διαχείριση του σωματικού βάρους και λιγότερη δυσφορία στις ημέρες του καύσωνα. Όπως εξηγεί η ειδικός, τις ζεστές καλοκαιρινές ημέρες τις απολαμβάνουν όλοι αλλά κυρίως τα παιδιά, που λατρεύουν τη ζέστη, τον ήλιο και την ανεμελιά. Ωστόσο, πολλές φορές η ζέστη είναι αφόρητη, με αποτέλεσμα να καταβάλλει τον οργανισμό. Μπορείτε ωστόσο να ακολουθήσετε μερικές διατροφικές συμβουλές ώστε να επιτύχετε τη βέλτιστη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος, προσλαμβάνοντας ταυτόχρονα όλες τις θρεπτικές ουσίες που χρειάζεστε. Επίσης, φροντίστε να τρώτε μικρά και συχνά γεύματα που δεν επιβαρύνουν το στομάχι και σας επιτρέπουν να κάνετε σπορ και βουτιές στη θάλασσα χωρίς να χρειαστεί να περιμένετε 3 ώρες για να χωνέψετε. Αυξήστε την πρόσληψη δροσερών υγρών για να προλάβετε την αφυδάτωση του οργανισμού σας εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών. Απαιτούνται μίνιμουμ 1,5 λίτρα και έως 4 λίτρα υγρών ημερησίως για να καλυφθούν οι ανάγκες του ανθρώπινου οργανισμού τις θερμές μέρες του καλοκαιριού, ανάλογα με το φύλο, τη σωματική δραστηριότητα, την υγρασία του περιβάλλοντος και τη θερμοκρασία. Στα υγρά περιλαμβάνονται όλα τα ροφήματα, μεταξύ των οποίων κρύα και ζεστά αφεψήματα, smoothies, αναψυκτικά, καφές κ.ά. Προτιμήστε ροφήματα χωρίς ζάχαρη. Προτιμήστε το νερό έναντι άλλων ροφημάτων. Οι φυσικοί χυμοί φρούτων και λαχανικών χωρίς προσθήκη ζάχαρης, το χαμηλό σε λιπαρά γάλα και τα δροσερά αφεψήματα βοτάνων, όπως το παγωμένο τσάι, αποτελούν επίσης καλές επιλογές. Ωστόσο, θυμηθείτε να αποφεύγετε κατά το δυνατόν το αλκοόλ και τα ροφήματα με καφεΐνη, αφού συνεισφέρουν στην αφυδάτωση του οργανισμού σας. Εμπλουτίστε το καθημερινό σας μενού με φρούτα και λαχανικά όπως το καρπούζι, το πεπόνι, τα ροδάκινα, τα σταφύλια, το αγγούρι, η ντομάτα, τα καρότα, τα κολοκύθια και τα χόρτα, που είναι πολύ καλές πηγές νερού αλλά και βιταμινών, μετάλλων και άλλων φυτοχημικών συστατικών. Με αυτόν τον τρόπο αυξάνετε την άμυνα της επιδερμίδας σας, για ένα καλύτερο και υγιέστερο μαύρισμα.

Αντικαταστήστε ένα γεύμα της ημέρας με μια πλούσια φρέσκια σαλάτα στην οποία μπορείτε να προσθέσετε κάποια πηγή πρωτεϊνών, όπως βραστό αυγό, χαμηλό σε λιπαρά τυρί, κοτόπουλο χωρίς πέτσα ή τόνο σε κονσέρβα νερού. Εξίσου νόστιμες σαλάτες μπορείτε να φτιάξετε με όσπρια, όπως τα μαυρομάτικα φασόλια και οι χάντρες, αλλά και με κρύα ζυμαρικά, δημιουργώντας χορταστικές μακαρονοσαλάτες. Για τα ενδιάμεσα γεύματά σας προτιμήστε μια φρουτοσαλάτα με γιαούρτι χαμηλό σε λιπαρά και φρέσκα φρούτα εποχής. Μπορείτε να προσθέσετε καρύδια ή άλλους ξηρούς καρπούς, λίγο μέλι, κανέλα και ό,τι άλλο προστάζει η φαντασία σας. Μια άλλη δροσερή ιδέα είναι τα παγωμένα milkshakes φρούτων, όπως χτυπημένη μπανάνα με γάλα χαμηλό σε λιπαρά ή ακόμη και λίγο παγωτό χαμηλό σε λιπαρά με φρέσκα φρούτα εποχής. Αποφύγετε τα βαριά γεύματα, ιδιαίτερα τις μεσημεριανές ώρες, όταν η θερμοκρασία είναι πολύ υψηλή. Αποφεύγοντας λιπαρά τρόφιμα και βαριές σάλτσες στα γεύματα, μειώνεται η πιθανότητα να βαρύνετε και να ανέβει η θερμοκρασία του οργανισμού σας. Προτιμήστε μικρά και συχνά γεύματα (3 κύρια και 2-3 ενδιάμεσα σνακ) κατανεμημένα καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ώστε να μένετε χορτάτοι χωρίς να επιβαρύνετε τον οργανισμό με την πέψη ενός πολύ μεγάλου γεύματος. Περιορίστε την κατανάλωση βαριών γλυκών αλλά και του παγωτού. Επιπλέον, τα παγωτά τύπου παρφέ καθώς και όσα περιέχουν σιρόπι, ξηρούς καρπούς και κομμάτια σοκολάτας ή καραμέλας έχουν αυξημένη θερμιδική αξία. Καλύτερες επιλογές είναι τα σορμπέ-γρανίτες, καθώς έχουν χαμηλότερες θερμίδες, αφού περιέχουν ελάχιστα λιπαρά. Ωστόσο δεν πρέπει να ξεχνάτε ότι περιέχουν αρκετή ποσότητα ζάχαρης. Προτιμήστε το ψάρι και τα θαλασσινά έναντι του κόκκινου κρέατος, αφού το καλοκαίρι έχουν την τιμητική τους. Αποφύγετε τις βαριές σάλτσες, τα τηγανητά, τα αλατισμένα και τα καυτερά καρυκεύματα, που οδηγούν σε τροφογενή θερμογένεση και αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος. Τέλος, καταναλώστε το κυρίως γεύμα σας το βράδυ, όταν η εξωτερική θερμοκρασία βρίσκεται σε πιο ανεκτά επίπεδα, αλλά μην ξεχνάτε ότι θα πρέπει να μεσολαβούν τουλάχιστον δύο με τρεις ώρες από το βραδινό μέχρι την ώρα που θα πέσετε για ύπνο.

Διατροφικός δεκάλογος για υγεία, ευεξία και ρύθμιση του σωματικού βάρους

16.07.26

LiFO 16.07.26

71

2026 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΑΦΙΈΡΩΜΑ

ΥΓΕΙΑ

Γιώργος Πλακογιαννάκης ΚΑΡΔΙΟΛΌΓΟΣ

72

LiFO

ΧΡΟΝΙ Α Ν Ο Σ Η ΜΑ Τ Α

Οδηγός καλοκαιρινής προστασίας για τους ασθενείς με χρόνιες παθήσεις Όλοι οι ασθενείς με χρόνια νοσήματα μπορούν να επιβαρυνθούν από τη ζέστη και την αυξημένη σωματική δραστηριότητα του καλοκαιριού. Κλασικό παράδειγμα αποτελούν οι καρδιολογικοί ασθενείς, που πρέπει να προσέχουν λίγο παραπάνω.

Τ

ο καλοκαίρι η ξεκούραση και η ήπια άσκηση συστήνονται με… συνταγή γιατρού. Ωστόσο, οι υψηλές θερμοκρασίες και η έντονη ηλιοφάνεια αποτελούν σημαντική πρόκληση για τους ασθενείς με χρόνιες παθήσεις. Μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν όσοι πάσχουν από καρδιαγγειακά νοσήματα. Η σωστή ενημέρωση και η πρόληψη μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο επιπλοκών. Ο καρδιολόγος Γιώργος Πλακογιαννάκης μάς αποκαλύπτει 12 συμβουλές προστασίας που πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς με ευάλωτη καρδιά και γενικά με ευάλωτη υγεία ώστε να μην αντιμετωπίσουν απρόοπτα το καλοκαίρι. Ας μην ξεχνάμε πως η καρδιά συνδέεται άμεσα με τους πνεύμονες και τα νεφρά, οπότε κάθε καρδιολογική επιβάρυνση μπορεί να έχει αντίκτυπο και σε άλλα ζωτικά όργανα.

16.07.26

ΑΦΙΈΡΩΜΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2026

1. Η ζέστη επιβαρύνει την καρδιά, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν αγγειοδιαστολή και αυξημένη εφίδρωση. Η καρδιά αναγκάζεται να δουλεύει περισσότερο για να διατηρήσει τη φυσιολογική κυκλοφορία του αίματος. Συνεπώς, όταν έχει έντονη ζέστη, οι ασθενείς πρέπει να αποφεύγουν την έντονη σωματική δραστηριότητα, που αυξάνει περαιτέρω το έργο της καρδιάς.

2. Η σωστή ενυδάτωση είναι ζωτικής σημασίας για την καλή λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος. Η αφυδάτωση μπορεί να οδηγήσει σε πτώση της αρτηριακής πίεσης, ταχυκαρδία και αυξημένο κίνδυνο θρομβώσεων. Η πρόσληψη υγρών πρέπει να είναι επαρκής, πάντοτε σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού, ιδιαίτερα σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια. Να θυμάστε ότι, όταν νιώθετε δίψα, έχει ήδη ξεκινήσει η αφυδάτωση στον οργανισμό και πως είναι προτιμότερο να πίνετε νερό σε μικρές ποσότητες (λίγες γουλιές κάθε φορά).

3. Προσοχή στα διουρητικά, γιατί αυξάνουν την απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών. Τις ημέρες με έντονο καύσωνα μπορεί να απαιτείται επανεκτίμηση της θεραπείας από τον θεράποντα ιατρό. Αποφύγετε να διακόψετε ή να τροποποιήσετε τη δόση των φαρμάκων χωρίς να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.

4. Αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο τις μεσημεριανές ώρες, που είναι οι πιο θερμές, με την ηλιακή ακτινοβολία να έχει την υψηλότερη ένταση, καθώς πέφτει κάθετα στην επιφάνεια της Γης. Από τις 11:00 το πρωί έως τις 17:00 το απόγευμα, οι καρδιοπαθείς καλό είναι να παραμένουν σε δροσερούς ή κλιματιζόμενους χώρους.

5. Η άσκηση χρειάζεται μέτρο για τους ασθενείς με ευάλωτη καρδιά. Το περπάτημα, το κολύμπι και κάθε ήπια άσκηση είναι ευεργετική για τον οργανισμό, αλλά πρέπει να πραγματοποιείται νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, όταν η θερμοκρασία είναι πιο χαμηλή, ώστε τα άτομα να μη νιώσουν δυσφορία από τη ζέστη..

6. Η διατροφή επιβάλλεται να είναι ελαφριά. Προτιμήστε φρούτα, λαχανικά, ψάρια και προσπαθήστε να καταναλώνετε μικρά γεύματα. Περιορίστε τα βαριά, λιπαρά φαγητά και την κατανάλωση αλατιού, που βλάπτει ειδικά τους ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια. Αντί για αλάτι δώστε γεύση στο φαγητό με μυρωδικά, όπως λεμόνι, μελισσόχορτο, ρίγανη, θρούμπι, πάπρικα, δενδρολίβανο κ.λπ.

7. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή με το αλκοόλ το καλοκαίρι. Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση, διαταραχές του καρδιακού ρυθμού και πτώση της αρτηριακής πίεσης.

8. Μην αμελείτε να παίρνετε τη φαρμακευτική αγωγή που έχει συνταγογραφήσει ο θεράπων ιατρός σας. Στις διακοπές φροντίστε να έχετε πάντα μαζί σας τα φάρμακά σας, σε επαρκή ποσότητα, καθώς και αντίγραφο της αγωγής σας, σε περίπτωση που χρειαστεί.

9. Μην αγνοείτε τα προειδοποιητικά συμπτώματα, που απαιτούν άμεσα αξιολόγηση από ειδικό. Ο θωρακικός πόνος, η δύσπνοια, η έντονη ζάλη, ένα πιθανό λιποθυμικό επεισόδιο, το επίμονο αίσθημα παλμών ή ένα ξαφνικό οίδημα στα πόδια, κυρίως στο πέλμα και στον αστράγαλο, αποτελούν λόγο για να ζητήσετε άμεσα ιατρική συμβουλή.

10. Αποφύγετε να βουτάτε απότομα στη θάλασσα. Η είσοδος σε πολύ κρύο νερό μετά από πολύωρη έκθεση στον ήλιο μπορεί να προκαλέσει απότομες μεταβολές στην κυκλοφορία του αίματος. Φροντίστε να μπαίνετε στη θάλασσα σταδιακά και αποφύγετε το κολύμπι μετά από βαρύ γεύμα ή κατανάλωση αλκοόλ – αυτό ισχύει για όλους, ασθενείς και υγιείς.

11. Πείτε «ναι» στα ταξίδια, αλλά με τη σωστή προετοιμασία. Στα πολύωρα ταξίδια, φροντίστε να κάνετε συχνά διαλείμματα, να κινείτε τα πόδια σας και να παραμένετε καλά ενυδατωμένοι για να μειώσετε τον κίνδυνο θρόμβωσης.

12. Συμβουλευτείτε τον καρδιολόγο σας πριν από τις διακοπές για εξατομικευμένες συμβουλές και ένα τσεκ-απ «στο παρά πέντε». Ένας προληπτικός ιατρικός έλεγχος πριν από το ταξίδι μπορεί να διασφαλίσει ότι η κατάστασή σας είναι σταθερή και ότι δεν απαιτούνται αλλαγές στη θεραπεία ή κάποιες ειδικές οδηγίες. Εν κατακλείδι, ένα καρδιολογικό πρόβλημα και κάθε χρόνιο πρόβλημα υγείας δεν σημαίνει ότι δεν μπορείτε να απολαύσετε τη θάλασσα και την καλοκαιρινή ραστώνη. Με καλή ενυδάτωση, αποφυγή της υπερβολικής ζέστης, σωστή λήψη της φαρμακευτικής αγωγής και άμεση αναγνώριση των «ύποπτων» συμπτωμάτων, οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να απολαύσουν με ασφάλεια τις καλοκαιρινές τους διακοπές και να αποφορτιστούν από το στρες που κάνει κακό στην καρδιά και στον οργανισμό γενικότερα.

LiFO 16.07.26

73

2026 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΙΟΚΟΚΚΙΚΩΝ ΕΜΒΟΛΙΩΝ, ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΣΚΕΥΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΚΑΛΥΨΗΣ Η ιστορία των πνευμονιοκοκκικών εμβολίων φανερώνει πως η ιατρική δεν είναι στατική. Η επιστήμη εξελίσσεται, όπως και τα παθογόνα γύρω μας, και αναπτύσσει νεότερα, πιο σύγχρονα, πιο αποτελεσματικά και πιο ευρείας προστασίας εμβόλια, ώστε να κάνει πράξη την πρόληψη για όλους.

ο πνευμονιόκοκκος 'η streptococcus pneumoniae είναι ένα από τα σημαντικότερα μικρόβια της παιδικής ηλικίας. Μπορεί να αποικίζει τον ρινοφάρυγγα ενός παιδιού χωρίς να προκαλεί συμπτώματα, αλλά μπορεί επίσης να οδηγήσει σε οξεία μέση ωτίτιδα, πνευμονία, βακτηριαιμία ή μηνιγγίτιδα. Αυτή η ιδιαιτερότητα –η μετάβαση από την απλή αποίκιση στη σοβαρή νόσο– είναι ο λόγος για τον οποίο ο πνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις της παιδιατρικής προληπτικής ιατρικής. Παρά την παγκόσμια εφαρμογή αποτελεσματικών προγραμμάτων ανοσοποίησης με σύγχρονα εμβόλια και τη διαθεσιμότητα ισχυρών αντιμικροβιακών παραγόντων, ο πνευμονιόκοκκος παραμένει ένας από τους κυριότερους παιδιατρικούς παθογόνους μικροοργανισμούς.

Κωνσταντίνος Ι. Νταλούκας

ΑΦΙΈΡΩΜΑ

ΥΓΕΙΑ

ΠΑΙΔΙΑΤΡΟΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΠΑΙΔΙΑΤΡΩΝ

74

LiFO

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η ιστορία των πνευμονιοκοκκικών εμβολίων δεν ξεκίνησε από τα βρέφη. Τα πρώτα εμβόλια ήταν πολυσακχαριδικά και απευθύνονταν κυρίως σε ενήλικες υψηλού κινδύνου. Αργότερα καθιερώθηκε το 23δύναμο πολυσακχαριδικό εμβόλιο, γνωστό ως PPSV23. Τα εμβόλια αυτά είχαν αξία, αλλά δεν προκαλούσαν επαρκή ανοσολογική απάντηση στα μικρά παιδιά, ιδίως μικρότερα των 2 ετών, δηλαδή ακριβώς στην ηλικία που ο κίνδυνος σοβαρής πνευμονιοκοκκικής νόσου είναι αυξημένος. Η μεγάλη πρόοδος ήρθε με τα συζευγμένα πνευμονιοκοκκικά εμβόλια που επέτρεψαν στο ανοσοποιητικό σύστημα του βρέφους να απαντήσει πιο αποτελεσματικά, με καλύτερη ανοσογονικότητα και ανοσολογική μνήμη. Το πρώτο καθοριστικό βήμα ήταν το 7δύναμο συζευγμένο εμβόλιο, το PCV7, το οποίο μείωσε σημαντικά τη διεισδυτική πνευμονιοκοκκική νόσο από τους οροτύπους που περιείχε. Η εμπειρία από το PCV7 έδειξε και κάτι ακόμη εξαιρετικά σημαντικό. Τα συζευγμένα εμβόλια μπορούν να μειώσουν και την κυκλοφορία συγκεκριμένων οροτύπων στην κοινότητα, προσφέροντας έτσι έμμεση προστασία και σε άλλα άτομα του πληθυσμού. Αυτό καθιέρωσε τον πνευμονιοκοκκικό εμβολιασμό όχι μόνο ως ατομική ιατρική πράξη, αλλά και ως εργαλείο δημόσιας υγείας. Η επιτυχία αυτή, όμως, έφερε στην επιφάνεια ένα νέο φαινόμενο, την αντικατάσταση οροτύπων. Όταν περιορίστηκαν οι ορότυποι που περιλαμβάνονταν στο PCV7, άλλοι ορότυποι άρχισαν να ενσκήπτουν. Έτσι οδηγηθήκαμε στο PCV13, το οποίο πρόσθεσε επιπλέον οροτύπους και για αρκετά χρόνια αποτέλεσε τη βάση του παιδιατρικού πνευμονιοκοκκικού εμβολιασμού σε πολλές χώρες.

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΝΕΟΤΕΡΑ ΕΜΒΟΛΙΑ ΣΤΗ ΦΑΡΕΤΡΑ Η πορεία όμως του πνευμονιόκοκκου δεν είναι στατική. Μετά την ευρεία χρήση των PCV7 και PCV13, η νόσος μετατοπίστηκε σε αρκετές χώρες προς οροτύπους που δεν περιλαμβάνονταν στα παλαιότερα εμβόλια. Αυτό δεν

μειώνει την αξία των προηγούμενων εμβολίων. Αντιθέτως, δείχνει ότι ο εμβολιασμός αλλάζει την επιδημιολογία του μικροβίου και ότι η δημόσια υγεία πρέπει να παρακολουθεί τις μεταβολές και να προσαρμόζεται. Σε αυτό το πλαίσιο αναπτύχθηκαν τα νεότερα συζευγμένα πνευμονιοκοκκικά εμβόλια, όπως το PCV15 και το PCV20. Το PCV15 προσθέτει δύο οροτύπους σε σχέση με το PCV13, ενώ το PCV20 περιλαμβάνει επτά επιπλέον οροτύπους σε σχέση με το PCV13. Το σκεπτικό είναι σαφές: όσο η νόσος μετακινείται προς οροτύπους που δεν καλύπτονται από τα προηγούμενα εμβόλια, η επιστήμη προσπαθεί να διευρύνει την προστασία, διατηρώντας τα πλεονεκτήματα της συζευγμένης τεχνολογίας. Σήμερα, το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων (ΕΠΕ) στην Ελλάδα συστήνει τον πνευμονιοκοκκικό εμβολιασμό με τα νεότερα συζευγμένα εμβόλια και αναφέρει PCV20 ή εναλλακτικά PCV15. Για τα υγιή βρέφη και παιδιά 2-59 μηνών προβλέπεται σχήμα 2+1, ενώ για τα πρόωρα βρέφη κάτω των 37 εβδομάδων κύησης και για παιδιά αυξημένου κινδύνου προβλέπεται σχήμα 3+1 με PCV20. Η διατύπωση αυτή έχει πρακτική σημασία για τον παιδίατρο. Η επιλογή του εμβολίου δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως εμπορική αντιπαράθεση προϊόντων, αλλά ως τεκμηριωμένη απόφαση δημόσιας υγείας. Και τα δύο νεότερα συζευγμένα εμβόλια έχουν θέση στο πλαίσιο των εγκεκριμένων ενδείξεων και του ΕΠΕ. Το PCV20 προσφέρει ευρύτερη οροτυπική κάλυψη, στοιχείο που έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο που η πνευμονιοκοκκική νόσος μετατοπίζεται προς μη-PCV13 οροτύπους. Το PCV15 παραμένει επίσης εγκεκριμένη και προβλεπόμενη εναλλακτική επιλογή. Η τελική απόφαση πρέπει να στηρίζεται στο ισχύον πρόγραμμα, στο ιστορικό του παιδιού, στους παράγοντες κινδύνου και στα διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα. Είναι όμως σημαντικό να αποφύγουμε μια απλοϊκή ανάγνωση. Η πραγματική αξία ενός εμβολίου κρίνεται από την ανοσογονικότητα, την ασφάλεια, την αποτελεσματικότητα στην πράξη, την επίδραση στη διεισδυτική νόσο, την επίδραση στον ρινοφαρυγγικό αποικισμό και, τελικά, από την επιδημιολογία των οροτύπων που κυκλοφορούν στον συγκεκριμένο πληθυσμό.

Το PCV20 προσφέρει ευρύτερη οροτυπική κάλυψη, στοιχείο που έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο που η πνευμονιοκοκκική νόσος μετατοπίζεται προς μη-PCV13 οροτύπους.

Η ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Στην πράξη, οι γονείς θέλουν να γνωρίζουν ποιο εμβολιαστικό σχήμα, με βάση το ισχύον πρόγραμμα και τα δεδομένα της χώρας μας, προσφέρει τη μεγαλύτερη προστασία. Η απάντηση είναι η εξής: Για ένα υγιές βρέφος που ξεκινά σήμερα τον εμβολιασμό του στην Ελλάδα, η επιλογή ενός σχήματος που ακολουθεί το ΕΠΕ και αξιοποιεί τη διευρυμένη οροτυπική κάλυψη είναι απολύτως εύλογη. Σε παιδί που έχει ήδη ξεκινήσει με άλλο εγκεκριμένο PCV, δεν απαιτείται επανέναρξη του σχήματος· και φυσικά ο εμβολιασμός ολοκληρώνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΠΕ. Η εξέλιξη των πνευμονιοκοκκικών εμβολίων δείχνει την ίδια τη δυναμική της παιδιατρικής πρόληψης. Ξεκινήσαμε από εμβόλια με περιορισμένη χρησιμότητα για τα μικρά παιδιά. Περάσαμε στα συζευγμένα εμβόλια, που άλλαξαν ριζικά την επιδημιολογία της διεισδυτικής πνευμονιοκοκκικής νόσου. Σήμερα διαθέτουμε νεότερα εμβόλια με ευρύτερη κάλυψη, αλλά η επιλογή τους πρέπει να παραμένει επιστημονική, τεκμηριωμένη και απαλλαγμένη από εμπορικές απλουστεύσεις.

16.07.26

LiFO 16.07.26

75

2026 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ Πέτρος Λ. Θωμάκος

ΑΦΙΈΡΩΜΑ

ΥΓΕΙΑ

MD, PHD, ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ ΜΕ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ, ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ & ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ, ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ Δ.Σ. ΚΑΙ ΤΑΜΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

76

LiFO

Η ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΩΣ ΣΤΙΓΜΑ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΙΟ ΔΙΚΑΙΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Η παχυσαρκία ανήκει στα νοσήματα των οποίων το στίγμα είναι μεγάλο. Στην εποχή των social media και της προβολής εικόνων με αψεγάδιαστους ανθρώπους που έχουν τέλεια σιλουέτα, το στίγμα της παχυσαρκίας γίνεται δυσβάσταχτο. Η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας αναδεικνύεται όχι μόνο ως διαχείριση μιας χρόνιας πολυπαραγοντικής νόσου αλλά και ως ακρογωνιαίος λίθος για την οικοδόμηση μιας πιο δίκαιης, πιο ανθρώπινης, πιο ισότιμης κοινωνίας. στην εποχή μας, που η εικόνα του σώματος προβάλλεται συνεχώς από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τη διαφήμιση και τη βιομηχανία της μόδας, το «ιδανικό» σώμα παρουσιάζεται ως λεπτό και γυμνασμένο. Αυτό το πρότυπο σώματος συνδέεται με την αυτοπειθαρχία, την παραγωγικότητα και την κοινωνική αξία του ατόμου. Το κυρίαρχο κοινωνικό ιδεώδες εμφάνισης προάγει το λεπτό, αδύνατο σώμα ως δείκτη υγείας, ελέγχου και επιτυχίας, ενώ το άτομο που ζει με παχυσαρκία συχνά αντιμετωπίζει επικρίσεις, απαξίωση ή ακόμη και χλευασμό. Η παχυσαρκία συχνά ερμηνεύεται λανθασμένα ως ένδειξη έλλειψης αυτοπειθαρχίας ή θέλησης. Αυτή η απλουστευμένη αντίληψη παραβλέπει τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, τα οποία αναγνωρίζουν την παχυσαρκία ως χρόνια νόσο, και ταυτόχρονα ενισχύει το κοινωνικό στίγμα που τη συνδέει με ατομική ευθύνη ή προσωπική αποτυχία. Η εξίσωση της παχυσαρκίας με μειωμένη βούληση ή «κακές διατροφικές επιλογές» αγνοεί τη σύνθετη αιτιοπαθογένεια της νόσου. Το στίγμα που σχετίζεται με την παχυσαρκία συχνά εσωτερικεύεται από τα ίδια τα άτομα και, μέσω κυρίαρχων συναισθημάτων ντροπής και ενοχής, επηρεάζει αρνητικά την αυτοεκτίμηση και την ψυχική τους υγεία. Η έκθεση στο στίγμα ξεκινά συχνά από την παιδική ηλικία. Ο εκφοβισμός (bullying) στο σχολείο λόγω σωματικού βάρους είναι μια από τις πιο συχνές μορφές εκφοβισμού και έχει συσχετιστεί με αυξημένα ποσοστά άγχους, καταθλιπτικής συμπτωματολογίας, διαταραχών πρόσληψης τροφής και σχολικής αποφυγής. Οι πρώιμες αυτές εμπειρίες κοινωνικής απόρριψης μπορούν να επηρεάσουν μακροπρόθεσμα τη διαμόρφωση της ταυτότητας και τις διαπροσωπικές σχέσεις. Οι συνέπειες του στίγματος της παχυσαρκίας επεκτείνονται σε πολλαπλούς τομείς της ζωής. Τα άτομα με παχυσαρκία αναφέρουν μειωμένη ικανοποίηση από τις σχέσεις τους, ενώ συχνά μπορεί να βιώνουν απόρριψη ή απαξίωση, καθώς το σώμα τους δεν ταιριάζει στα κυρίαρχα πρότυπα ελκυστικότητας. Σε κοινωνικό επίπεδο, μπορεί να αποφεύγουν δραστηριότητες ή συναναστροφές υπό τον φόβο της κριτικής, ενώ στον επαγγελματικό τομέα έρευνες δείχνουν ότι τα άτομα που ζουν με παχυσαρκία αντιμετωπίζουν διακρίσεις στις προσλήψεις, στις προαγωγές και στην επαγγελματική εξέλιξη, γεγονός που οδηγεί σε χαμηλότερα εισοδήματα και περιορισμένες οικονομικές ευκαιρίες. Οι ανισότητες αυτές δεν σχετίζονται φυσικά με αντικειμενικούς δείκτες ικανότητας αλλά με κοινωνικά στερεότυπα. Η παχυσαρκία είναι νόσημα που προκύπτει από τον συνδυασμό κληρονομικών, ορμονικών, περιβαλλοντικών και ψυχοκοινωνικών παραγόντων, οι οποίοι επηρεάζουν τον τρόπο ζωής και κάνουν ορισμένα άτομα πιο επιρρεπή στην αύξηση του σωματικού βάρους. Ιδιαίτερη σημασία έχει επίσης η σχέση μεταξύ ψυχοκοινωνικού στρες και παχυσαρκίας. Το χρόνιο στρες

επηρεάζει κεντρικά νευρωνικά δίκτυα που ρυθμίζουν την πρόσληψη τροφής, το αίσθημα κορεσμού και τη μεταβολική ομοιοστασία. Η παρατεταμένη ενεργοποίηση του άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων και η αυξημένη έκκριση κορτιζόλης έχουν συσχετιστεί με αυξημένη λιπώδη μάζα και μεταβολικές διαταραχές. Η λήψη τροφής δεν συνδέεται μόνο με το αίσθημα της ικανοποίησης της πείνας. Πολλοί άνθρωποι καταναλώνουν φαγητό, συχνά τροφές όπως γλυκά ή τρόφιμα ταχυφαγείων πλούσια σε θερμίδες, λιπαρά, αλάτι και επεξεργασμένους υδατάνθρακες, όταν κατακλύζονται από έντονα αρνητικά συναισθήματα. Το φαγητό σε αυτή την περίπτωση γίνεται ένα μέσο καθησυχασμού και λειτουργεί ως ρυθμιστής της μοναξιάς, της θλίψης, του θυμού ή της ματαίωσης. Δεν είναι τυχαίο που στα ελληνικά η λέξη τροφός χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει τη μητέρα, η οποία μαζί με την τροφή, δηλαδή την ικανοποίηση της πείνας, παρέχει ταυτόχρονα συναισθηματική ανακούφιση. Γι’ αυτό, οι πολύ περιοριστικές δίαιτες είναι δύσκολο να τηρηθούν για μεγάλο διάστημα και με βάση σύγχρονα επιδημιολογικά δεδομένα συνήθως δεν φέρνουν μόνιμα αποτελέσματα. Κατά συνέπεια, η ψυχολογική κατάσταση του ατόμου και η αποτελεσματική διαχείριση του στρες αποτελούν κρίσιμους παράγοντες, τόσο για την πρόληψη όσο και για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Επομένως, κρίνεται αναγκαία η ολιστική προσέγγιση της παχυσαρκίας από διεπιστημονική ομάδα που περιλαμβάνει ιατρό, διαιτολόγο και ειδικό ψυχικής υγείας. Η αποστιγματοποίηση της παχυσαρκίας δεν είναι απλώς ζήτημα ευγένειας· είναι προϋπόθεση για μια πιο δίκαιη, υγιή και ανθρώπινη κοινωνία. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦIΑ Mulvihill C, Parretti HM, Aswani N; Guideline Committee. Overweight and obesity management: summary of updated NICE guidance. BMJ. 2025 Dec 1;391:r2286. doi: 10.1136/ bmj.r2286.

Lagerström M, Johnsson P, Orrenius B, Järvholm K, Olbers T, Engström M. Internalized Shame in Treatment-Seeking Adults with Obesity Class II-III and Its Association with Quality of Life, Body Image, and Self-Esteem. Obes Facts. 2025;18(3):215-226. doi: 10.1159/000543448.

Figueroa DG, Murley WD, Parker JE, Hunger JM, Tomiyama AJ. Weight stigma and mental health symptoms: mediation by perceived stress. Front Psychiatry. 2025 Jul 2;16:1587105. doi: 10.3389/fpsyt.2025.1587105.

Bianchini, S. The Psychic Stomach: A Psychoanalytic Approach To Healing Intergenerational Trauma and Body Disturbances. Clin Soc Work J (2025). https://doi.org/10.1007/s10615025-01008-6.

Godet A, Fortier A, Bannier E, Coquery N, Val-Laillet D. Interactions between emotions and eating behaviors: Main issues, neuroimaging contributions, and innovative preventive or corrective strategies. Rev Endocr Metab Disord. 2022 Aug;23(4):807-831. doi: 10.1007/s11154021-09700-x..

16.07.26

LiFO 16.07.26

77

2026 ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

NEPO

Νερό, συμπληρώματα διατροφής και παρέα με φίλους, τα καλοκαιρινά ελιξίρια υγείας

ΑΦΙΈΡΩΜΑ

ΥΓΕΙΑ

Κωνσταντίνος Κουσκούκης ΚΑΘΗΓΗΤΉΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΊΑΣ, ΠΡΌΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΉΣ ΑΚΑΔΗΜΊΑΣ ΙΑΜΑΤΙΚΉΣ ΙΑΤΡΙΚΉΣ

78

LiFO

16.07.26

ΑΦΙΈΡΩΜΑ

Τ

ΣΥΜΠΛΗΡΏΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΉΣ

2026

Τα συμπληρώματα διατροφής, σε σκόνη, κάψουλα, διαλυόμενη κάψουλα, χάπι ή σταγόνες, καταναλώνονται –συνήθως με νερό– «στην υγειά μας». Το καλοκαίρι αποτελούν τον μυστικό μας σύμμαχο για καλύτερη υγεία, αποτοξίνωση του οργανισμού, αποβολή του στρες, περισσότερη ενέργεια, καλύτερο και ποιοτικότερο ύπνο και ευεξία. Ακριβώς επειδή οι καλοκαιρινές διακοπές αποτελούν περίοδο ψυχοπνευματικής χαλάρωσης και επαναφόρτισης –κάτι σαν το format που κάνουμε στον υπολογιστή μας για να δουλέψει καλύτερα–, η βοήθεια των συμπληρωμάτων διατροφής είναι εξαιρετικά πολύτιμη, καθώς οι βιταμίνες, τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία που περιέχουν αποτελούν καταλύτες σε ιδιαίτερα σημαντικές βιοχημικές αντιδράσεις στα κύτταρα των ιστών μας. Από όλες τις κατηγορίες των συμπληρωμάτων διατροφής, αυτά που είναι πιο πολύτιμα το καλοκαίρι είναι τα πρεβιοτικά, τα προβιοτικά και η βερβερίνη, που ενισχύουν το μικροβίωμα καθώς συμμετέχουν στην καλή γαστρεντερολογική λειτουργία και στην τόνωση του ανοσοποιητικού συστήματος, και όλες οι πολυβιταμίνες, οι οποίες περιέχουν το σύμπλεγμα Β και τα μικροθρεπτικά στοιχεία μαγνήσιο, μαγγάνιο, χρώμιο, ψευδάργυρο, που ενισχύουν το νευρικό σύστημα και την εγκεφαλική λειτουργία. Το καλοκαίρι αποτελεί ένα ιδανικό «παράθυρο» μέσα σε κάθε απαιτητική χρονιά για να αποβάλλουμε τα τοξικά στοιχεία και να επαναπρογραμματίσουμε τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε. Είναι πιθανώς η μόνη εποχή του χρόνου που έχουμε τη δυνατότητα να το πράξουμε. Επιπλέον, μπορούμε να ωφεληθούμε από συμπληρώματα διατροφής με σίδηρο ή βιταμίνη C για περισσότερη ενέργεια και με εκχυλίσματα θεραπευτικών βοτάνων όπως η Aloe vera, η Echinacea, το Ginkgo biloba. Τα συμπληρώματα διατροφής, όπως και τα πρωτεϊνούχα συμπληρώματα διατροφής, δεν μπορούν να υποκαταστήσουν το θρεπτικό φαγητό στις διακοπές, και για να δράσουν καλύτερα χρειάζονται μια γενικότερη κουλτούρα υγιεινής διατροφής και ζωής. Άρα φροντίζουμε να περιορίσουμε το αλκοόλ, αποφεύγουμε το κάπνισμα και περιορίζουμε τα άσκοπα ξενύχτια, γιατί, παρότι θα θέλαμε να μην ισχύει κάτι τέτοιο, ο αληθινά επανορθωτικός ύπνος είναι ο ύπνος των βραδινών ωρών και όχι ο ύπνος του ξενύχτη. Επίσης, στις διακοπές μπορούμε να επωφεληθούμε και από την ιδιαίτερα ευεργετική συνήθεια της μεσημεριανής σιέστας, που σύμφωνα με πληθώρα μελετών –όπως του Πανεπιστημίου Κουίνσλαντ της Αυστραλίας– αποτελεί ελιξίριο μακροζωίας. Για το τέλος αφήσαμε το πιο εντυπωσιακό εύρημα της διάρκειας σχεδόν 90 ετών μελέτης του πανεπιστημίου Χάρβαρντ των ΗΠΑ, που αποδεικνύει ότι το μεγαλύτερο ελιξίριο μακροζωίας είναι η κοινωνικοποίηση και η καλή παρέα με φίλους. Αυτό είναι το μυστικό της ευτυχίας και της μακροημέρευσης. Γι’ αυτό λοιπόν το καλοκαίρι βουτάμε στη θάλασσα και κάνουμε μακρινούς περιπάτους και βόλτες στα παραθαλάσσια ταβερνάκια και μπαράκια, παρέα με φίλους.

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

ο φυσικό μεταλλικό νερό αναδεικνύεται ολοένα περισσότερο σε αντικείμενο επιστημονικής, διατροφικής, ακόμη και γευσιγνωστικής προσέγγισης, όπως επισημαίνει ο Κωνσταντίνος Κουσκούκης, καθηγητής Δερματολογίας, πρόεδρος της Ελληνικής Ακαδημίας Ιαματικής Ιατρικής. Η νέα τάση θέλει το νερό να γίνεται αντικείμενο ενός νέου διεθνούς προγράμματος Water Sommelier, με τη συμμετοχή της Ακαδημίας Ιαματικής Ιατρικής, που μελετά τη φυσικοχημική ταυτότητα των φυσικών μεταλλικών νερών ως παραγόντων υγείας και διατροφής. Σύμφωνα με αυτήν τη νέα οπτική, το νερό αποτελεί έναν ενεργό διατροφικό παράγοντα, με επιδράσεις που εκτείνονται από τη ρύθμιση του μεταβολισμού και της οξεοβασικής ισορροπίας μέχρι την αθλητική απόδοση και την αποκατάσταση του οργανισμού, μετά από προβλήματα υγείας και κακώσεις. Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Κωνσταντίνος Κουσκούκης, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο «πόσο νερό πίνουμε» αλλά «ποιο νερό πίνουμε» και «τι σημαίνει αυτό για τον οργανισμό μας». Τα ανόργανα στοιχεία που περιέχονται στο νερό, όπως το νάτριο, το ασβέστιο, το μαγνήσιο και τα διττανθρακικά άλατα, έχουν ουσιαστικό ρόλο στη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού. Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικό υδάτινο πλούτο, πολλές αναγνωρισμένες πηγές φυσικού μεταλλικού και ιαματικού νερού, η λειτουργία των οποίων διέπεται από αυστηρό εθνικό και ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο, καθώς το νερό παύει να θεωρείται απλώς προϊόν μαζικής κατανάλωσης και μετατρέπεται σε αντικείμενο εξειδικευμένης γνώσης, διατροφικού ενδιαφέροντος και γευσιγνωσίας. Ωστόσο, παρά τον ιαματικό και υδάτινο πλούτο της, η πατρίδα μας απουσίαζε σχεδόν ολοκληρωτικά από τη διεθνή αυτή συζήτηση μέχρι πρόσφατα. Επιπλέον, αυτή η απουσία της Ελλάδας δεν είναι μόνο επιστημονική αλλά και πολιτισμική, οικονομική και γεωπολιτική. Σε μια περίοδο κατά την οποία το νερό αναδεικνύεται σε στρατηγικό πόρο και σε παράγοντα ποιότητας ζωής, η ανάδειξη του ελληνικού υδάτινου πλούτου αποκτά διαστάσεις που υπερβαίνουν κατά πολύ τη στενή έννοια της αγοράς των εμφιαλωμένων νερών. Η νέα προσέγγιση της επιστήμης του νερού δεν αφορά μόνο τους ειδικούς αλλά και τα αρμόδια υπουργεία, τους επαγγελματίες υγείας, τους διατροφολόγους, τους παραγωγούς, τους φορείς των ιαματικών πηγών και τους ίδιους τους καταναλωτές. Το νερό δεν είναι απλώς ένα υγρό, είναι ένας φορέας ιστορίας, γεωλογίας, βιοχημείας και πολιτισμού. Μέσα σε αυτήν τη νέα διεθνή συγκυρία, η Ελλάδα –που διαθέτει όλα τα εφόδια– πρέπει να αποκτήσει τη θέση που της αναλογεί. Σε αυτή την κατεύθυνση εργάζεται η Ελληνική Ακαδημία Ιαματικής Ιατρικής καθιερώνοντας τον τομέα της γευσιγνωσίας νερού (water sommelier), στα πρότυπα της γευσιγνωσίας του κρασιού.

ΥΓΕΙΑ

Αποτελούμαστε κυρίως από νερό και γι’ αυτό το νερό είναι εξίσου σημαντικό με τον αέρα που αναπνέουμε. Επιπλέον, αποτελεί πηγή πολύτιμων μεταλλικών στοιχείων και ιχνοστοιχείων, που είναι απαραίτητα για την ομαλή λειτουργία του οργανισμού. Το ίδιο ισχύει για τα συμπληρώματα διατροφής που χαρίζουν ενέργεια, βελτιώνουν τον ύπνο και βοηθούν να αποβάλουμε το στρες, κάτι που επίσης μας προσφέρει η καλή παρέα με φίλους.

LiFO 16.07.26

79

ò

Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

ó

THE

good LiFO

PERS O N A L S H OP P E R Χειροποίητο κεραμικό κουτί με περιστέρι, εμπνευσμένο από τα εκθέματα των συλλογών του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης. cycladic.gr

Huawei Smartwatch Huawei Watch Fit 5 Pro 44mm σε πορτοκαλί. public.gr

ö

Inoui Editions Πετσέτα θαλάσσης με σχέδιο Croco. atticadps.gr

ñ

Desigual Βαμβακερό ανδρικό T-shirt με σχέδια. desigual.com

ñ

Levi’s Denim baseball cap με δερμάτινο logo. levi.gr

ó

ñ

sakellaris.gr

Stefania Frangista Μπικίνι «Irini» σε κόκκινο χρώμα. stefaniafrangista.com

ΑΠΟ

ΤΗ

LIFO

TEAM

Birkenstock Ανατομικά σανδάλια EVA.

ï

Sun of a beach Tσάντα θαλάσσης με δύο χρώματα. sunofabeach.com

80

LiFO

16.07.26

CAAZA Athens

Εδώ το δείπνο είναι μόνο η αρχή της βραδιάς.

Addictiva

Εδώ κάθε βράδυ χορεύουμε latin. ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΠΕΙΡΑ ΜΑΓΑΖΙΑ για να βγεις να πιεις ένα ποτό. Τι γίνεται όμως

εκείνες τις βραδιές που έχεις όρεξη για χορό; Το Addictiva Athens Bar είναι μια ολόκληρη κοινότητα με latin χαρακτήρα, χαρούμενη διάθεση και ανοιχτές πόρτες για όλους, που σου προσφέρει την πίστα, τη μουσική, τα vibes αλλά και την καθοδήγηση για να χορέψεις όσο θέλει η ψυχή σου. Εδώ και επτά χρόνια, αυτό το latin bar γεμίζει με ανθρώπους που συναντιούνται στην πίστα και αφήνονται στη μαγεία της latin μουσικής, είτε τη γνωρίζουν, είτε την ανακαλύπτουν για πρώτη φορά. Από τη Δευτέρα μέχρι και την Κυριακή, εναλλάσσονται στην πίστα Salsa, Bachata, Kizomba, Cha Cha και Rumba μέσα από διαφορετικά πάρτι που μοιάζουν με μια μοναδική γιορτή της μουσικής, της συνύπαρξης, της διασκέδασης. Προτού ξεκινήσει η μουσική, μπορείς να πάρεις δωρεάν μαθήματα για να κάνεις τα πρώτα σου βήματα και να μπεις στο κλίμα. Άλλωστε, οι δάσκαλοι από τις περισσότερες αθηναϊκές σχολές latin είναι εκεί και θα σε κατευθύνουν όλη τη νύχτα για να αισθανθείς τη μαγεία της μουσικής. Δεν χρειάζεται να έχεις εμπειρία, δεν χρειάζεται να έχεις παρτενέρ. Μόνο διάθεση για χορό. Το Addictiva είναι ένα concept πραγματικά συμπεριληπτικό. Θα δεις ανθρώπους κάθε ηλικίας, έμπειρους χορευτές, αρχάριους, παρέες αλλά και ανθρώπους που ήρθαν μόνοι τους και μέσα σε λίγα λεπτά έχουν ήδη γνωρίσει καινούργιο κόσμο. Άλλωστε, στην πίστα όλοι μιλούν την ίδια γλώσσα. Ανάμεσα στους χορούς, απολαμβάνεις τα signature cocktails που έχουν πάρει τα ονόματά τους από latin χορούς, διατηρώντας το παιχνιδιάρικο ύφος του Addictiva. Η μουσική σε συνεπαίρνει, οι παρέες αλλάζουν συνεχώς, οι άγνωστοι γίνονται γνωστοί, το dance floor μένει γεμάτο μέχρι αργά και το πρωί ξυπνάς με ένα χαμόγελο ικανοποίησης. Στο site addictivabar.com θα βρεις αναλυτικές πληροφορίες για να διαλέξεις το πρώτο σου latin πάρτι. Δουκίσσης Πλακεντίας 84, 694 4066764, addictivabar.com, Instagram: addictivabar

ΞΕΚΙΝΑΣ ΓΙΑ ΦΑΓΗΤΟ ΑΛΛΑ ΚΑΤΑΛΗΓΕΙΣ ΝΑ ΧΟΡΕΥΕΙΣ με ένα κοκτέιλ στο χέρι. Κάπως έτσι θα μπορούσε να περιγράψει κανείς αυτό που συμβαίνει στο CAAZA Athens και είναι κάτι που δεν συναντάς συχνά. Για να πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή, μιλάμε για έναν χώρο με urban αισθητική, neon λεπτομέρειες, τροπικά φυτά και χαμηλό φωτισμό που έχει μια εντελώς δική του ταυτότητα. Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα έρχεται να σε συναρπάσει ένα fusion μενού με γεύσεις που σε ταξιδεύουν από την Ασία μέχρι τη Μεσόγειο. Σεβίτσε λαβράκι με nori, tataki από μοσχαρίσιο tenderloin και sauce yakiniku, σολομός teriyaki με μαυρομάτικα και κονφί από ντοματίνια ή rib eye από black angus, συνθέτουν μια εμπειρία που σε καλεί να δοκιμάσεις όσο περισσότερα μπορείς και να τα μοιραστείς με την παρέα. Όσο περνά η ώρα, τα κοκτέιλ αρχίζουν να εμφανίζονται στο τραπέζι, η μουσική ανεβαίνει χωρίς να το καταλάβεις και διακριτικά το σκηνικό μετατρέπεται σε έναν χώρο διασκέδασης που κρατάει μέχρι αργά. Θα σηκωθείς από την καρέκλα χωρίς να το πολυσκεφτείς και θα αρχίσεις να χορεύεις αυθόρμητα σε ένα από τα πιο ζωντανά dinner party spots της πόλης. Ακόμα κι αν ξεκινάς για ένα ήρεμο δείπνο, το Caaza σε παίρνει από το χέρι και σου θυμίζει ότι ο χορός και η μουσική θα είναι πάντα η απόλυτη διέξοδος μέσα στην καθημερινότητα. Άσε που εδώ δεν χρειάζεται να διαλέξεις ανάμεσα σε μπαρ, φαγητό ή βραδινή έξοδο. Όλα αυτά διαδέχονται το ένα το άλλο με τρόπο φυσικό, για να περάσεις καλά χωρίς πολλή σκέψη. Τζαφέρη 11, Γκάζι, Instagram: caaza.athens Ανοιχτά: Τετάρτη έως Κυριακή από τις 20:30

LiFO 16.07.26

81

good LiFO THE

ΕΧΕΙΣ Γ Ο Υ Σ Τ Ο Κλειώ Στασινού CONTENT CREATOR

Ποια είσαι και με τι ασχολείσαι; Με λένε Κλειώ και δραστηριοποιούμαι στον χώρο των social media. Παράλληλα, έχω δημιουργήσει το δικό μου brand ρούχων και αξεσουάρ, το CLEIO, μέσα από το οποίο εκφράζω τη δημιουργικότητα και την αισθητική μου. Ταυτόχρονα, εργάζομαι και ως social media manager, βοηθώντας brands και επιχειρήσεις να αναπτύξουν την ψηφιακή τους παρουσία. Πώς διαλέγεις τα ρούχα σου; Mε βάση την προσωπικότητά μου και το πώς με κάνουν να αισθάνομαι. Δεν θα φορούσα ποτέ κάτι με το οποίο δεν νιώθω άνετα μόνο και μόνο επειδή είναι στη μόδα. Πιστεύω ότι ο τρόπος που ντυνόμαστε εκφράζει τον εαυτό μας και αντικατοπτρίζει το ποιοι πραγματικά είμαστε. Αυτό που φοράς τώρα σε τι mood σε βάζει;Το τι θα φορέσω εξαρτάται πάντα από το mood στο οποίο βρίσκομαι. Και η αλήθεια είναι πως σήμερα είμαι σε πολύ χαλαρό mood, οπότε επέλεξα κάτι άνετο που με αντιπροσωπεύει απόλυτα. Τι έχεις στην τσάντα σου; Κυριολεκτικά τα πάντα. Από το πορτοφόλι μου, τα κλειδιά μου, το άρωμά μου, μια βεντάλια και ακουστικά μέχρι ξηρούς καρπούς. Τι φοράς και πόσο κοστίζει; Φοράω ένα από τα πολύ αγαπημένα μου vintage γιλέκα που έχω πάρει από τη Νέα Υόρκη, επίσης αγαπημένο Levis τζιν και vintage παπούτσια. Και εννοείται τα κοσμήματά μου, που δεν τα αποχωρίζομαι ποτέ. Πόσο να κοστίζουν όλα αυτά; Σίγουρα όχι πολλά. Άλλωστε, το στυλ δεν έχει να κάνει με την τιμή, αλλά με το πώς το υποστηρίζεις. Πού πας τώρα; Πάω τον σκύλο μου, τη Μερέντα, την πρωινή του βόλτα και στη συνέχεια να τακτοποιήσω μερικές δουλειές της ημέρας.

ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΦΩΤΟ: ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΔΟΜΕΝΙΚΟΣ

@themuseandtheladybug

82

LiFO

16.07.26

ΟΙ ΔΡΌΜΟΙ ΠΟΥ ΑΦΉΝΟΥΜΕ ΠΊΣΩ ΜΑΣ

THE

good LiFO

Για όλες εκείνες που έκαναν το πρώτο βήμα ώστε οι επόμενες να μπορούν να τρέξουν.

Η

Ειρήνη έχει τελειώσει τις Πανελλήνιες εδώ και μερικές εβδομάδες. Για πρώτη φορά μετά από χρόνια δεν έχει κάτι να διαβάσει, κάπου να προλάβει να πάει ή έναν στόχο που να λήγει σε συγκεκριμένη ημερομηνία. Κι όμως, αντί να νιώθει ανακούφιση, η δεκαοκτάχρονη μοιάζει να αισθάνεται ένα παράξενο κενό. Σαν να έχει φτάσει στην κορυφή ενός λόφου και δεν μπορεί ακόμη να δει τι υπάρχει από την άλλη πλευρά. Οι ερωτήσεις έρχονται από παντού. Από συγγενείς, φίλους, γείτονες, ακόμη και ανθρώπους που δεν έχει δει εδώ και χρόνια. «Έχεις αποφασίσει τι θέλεις να κάνεις;» Κάποιες φορές απαντά με σιγουριά. Άλλες χαμογελά αμήχανα. Η αλήθεια είναι πως δεν έχει ακόμη καταλήξει σε τίποτα απολύτως. Ένα απόγευμα, η θεία της τής ζητά μια χάρη. Η μικρότερη ξαδέλφη της, η Νεφέλη, δεκαέξι χρονών, θα συμμετάσχει σε μια δράση του Lidl League στο Lidl House Athens και χρειάζεται κάποιον να τη συνοδεύσει. Η πρωτοβουλία φέρνει κοντά κορίτσια 15 έως 17 ετών μέσα από τον αθλητισμό, τη γνώση και συζητήσεις γύρω από την αυτοπεποίθηση, την ηγεσία και τις ίσες ευκαιρίες, δίνοντάς τους την ευκαιρία να γνωρίσουν γυναίκες που έχουν χαράξει τη δική τους πορεία. Η Νεφέλη παίζει ποδόσφαιρο τα τελευταία δύο χρόνια και αντιμετωπίζει κάθε προπόνηση σαν τελικό πρωταθλήματος! Η Ειρήνη δέχεται χωρίς δεύτερη σκέψη. Η όλη διαδικασία τής τραβά την προσοχή. Βαθιά μέσα της ψάχνει κι εκείνη μια απάντηση που ακόμη δεν έχει βρει. Καθισμένη ανάμεσα σε άλλα μικρά και μεγάλα κορίτσια, ακούει γυναίκες να μιλούν για επαγγέλματα, για επιλογές που κάποτε θεωρούνταν «ανδρικές», για όνειρα που ξεκινούν από ένα σχολικό θρανίο ή και ένα γήπεδο. Ακούει ιστορίες για εμπόδια, δεύτερες σκέψεις και αμφιβολίες. Για ανθρώπους που δεν περίμεναν να νιώσουν έτοιμοι για να δοκιμάσουν. Το ίδιο βράδυ καταλήγει στο σπίτι της γιαγιάς της, σε μια άτυπη οικογενειακή μάζωξη. Η αυλή μυρίζει γιασεμί και βασιλικό. Στο τραπέζι υπάρχει ένα καρπούζι

και οι γνωστές καλοκαιρινές συζητήσεις που πηδούν από θέμα σε θέμα χωρίς πρόγραμμα. Η Ειρήνη κάθεται για λίγο σιωπηλή και παρατηρεί όλες εκείνες. Τη γιαγιά της. Τη μητέρα της. Τη θεία της. Τη μεγαλύτερη ξαδέλφη της. Γυναίκες που γνωρίζει ολόκληρη τη ζωή της. Κι όμως, εκείνο το βράδυ νιώθει κάπως σαν να τις «βλέπει» για πρώτη φορά. Η γιαγιά της ήταν πάντα η γιαγιά της. Η γυναίκα που ήξερε να φροντίζει τους πάντες. Δεν είχε σκεφτεί ποτέ πώς μπορεί να ήταν τα πράγματα στα δεκαοκτώ της. Ένα κορίτσι που μεγάλωσε σε μια εποχή που οι επιλογές ήταν πολύ λιγότερες. Έπειτα κοίταξε τη μητέρα της. Για χρόνια την έβλεπε μόνο ως τη μαμά της. Ξαφνικά θυμήθηκε πόσες φορές την είχε ακούσει να μιλά για αλλαγές που τόλμησε, για βήματα που πολλοί θεωρούσαν ριψοκίνδυνα. Η θεία της γελούσε δυνατά με μια ιστορία από το γραφείο. Πολιτικός μηχανικός εδώ και χρόνια. Κι όμως, δεν ήταν συνηθισμένο να βλέπεις γυναίκες σε τέτοια επαγγέλματα όταν εκείνη ξεκινούσε. Και ύστερα ήταν η Μαρίνα. Η ξαδέλφη που ταξίδευε συνεχώς, εργαζόταν στον τομέα της τεχνολογίας και έμοιαζε να έχει πάντα το επόμενο σχέδιο στο μυαλό της. Όταν ήταν μικρότερη, η Ειρήνη τη θεωρούσε απλώς… διαφορετική. Τώρα καταλάβαινε ότι αυτό που θαύμαζε περισσότερο σε εκείνη ήταν η σιγουριά με την οποία έμπαινε σε χώρους, σε συζητήσεις, αρπάζοντας ευκαιρίες χωρίς καν να αναρωτιέται αν ανήκει εκεί. Κάποια στιγμή η συζήτηση συνεχίστηκε χωρίς εκείνη. Η Ειρήνη είχε χαθεί στις σκέψεις της. Για πρώτη φορά κατάλαβε ότι οι γυναίκες της οικογένειάς της ήταν κρίκοι της ίδιας αλυσίδας. Για πρώτη φορά μετά τις Πανελλήνιες δεν σκεφτόταν τι θα γράφει το μηχανογραφικό της. Σκεφτόταν τι θα γράφει η δική της ιστορία. Και ξαφνικά το μέλλον δεν της φαινόταν τόσο τρομακτικό. Κάθε γενιά παραδίδει στην επόμενη κάτι πολύ πιο σημαντικό από συμβουλές ή εμπειρίες. Την πεποίθηση ότι μπορεί να ονειρευτεί να πάει λίγο πιο μακριά. Και ίσως τελικά αυτή να είναι η μεγαλύτερη νίκη απ’ όλες. Να αφήνεις τον κόσμο λίγο πιο ανοιχτό απ' ό,τι τον βρήκες. Με ένα «ταβάνι» λιγότερο και μια καρδιά σαν μεγάλο, φωτεινό γήπεδο.

LiFO 16.07.26

83

starfax

ΚΑΡΚΙΝΟΣ [22.6/22.7] Ποσειδώνας, Ουρανός και Δίας βρίσκονται σε ζώδια του αέρα και της φωτιάς, δύο στοιχεία που συνδυάζονται υπέροχα. Αυτό το είδος αρμονικών θέσεων είναι ασυνήθιστο και πολύ χρήσιμο για όποιον μεγάλο στόχο θέλετε να επιτύχετε. Στις 20/7 ο Ποσειδώνας στον Κριό προσδίδει λάμψη και κύρος στο όνομά σας, ενώ το εξάγωνο με τον Δία στον Λέοντα φέρνει αύξηση εσόδων. Ωστόσο, η αντίθεση του Δία με τον Πλούτωνα φέρνει αποκαλύψεις που θα δοκιμάσουν τις σχέσεις με άτομα με τα οποία έχετε κοινό ταμείο. Στις 21/7 ακολουθεί και το εξάγωνο Δία - Ουρανού που θα ευνοήσει μυστικές οικονομικές διαπραγματεύσεις και συμφωνίες, ενώ στις 22/7 εισέρχεται ο Ήλιος στον Λέοντα, τονίζοντας ακόμα περισσότερο τον τομέα των οικονομικών σας έως τις 23/8. Από τις 24/7 που επιστρέφει ο Ερμής στο ζώδιό σας σε ορθή φορά θα ξεκαθαρίσει η σκέψη σας.

ΛΕΩΝ [23.7/23.8] Η ανάγκη σας για περιπέ-

20- 26 ιου λιου 20 26

τεια είναι αυξημένη αυτή την εποχή και στις 20/7 είναι ιδανική ημέρα για να ταξιδέψετε και να ξεκινήσετε τις διακοπές σας. Με το εξάγωνο του Δία από το ζώδιό σας με τον Ποσειδώνα στον Κριό οι συνθήκες θα είναι με το μέρος σας. Ενδεχομένως να έχετε καλά νέα που θα αφορούν τις σπουδές. Ωστόσο, επειδή την ίδια ημέρα έχουμε και την αντίθεση Δία - Πλούτωνα, προσέξτε πώς θα αντιδράσετε αν αποκαλυφθούν μυστικά που θα αφορούν ένα αγαπημένο πρόσωπο. Στις 21/7 ακολουθεί και το εξάγωνο Δία - Ουρανού που φέρνει νέες ιδέες και ξεχωριστά πρόσωπα. Ο Ερμής θα βγει από την ανάδρομη πορεία του στις 24/7 και αυτό είναι ευτυχές για εσάς, επειδή θα συμβεί την επόμενη μέρα από την είσοδο στην εποχή του Λέοντα. Από τότε θα αρχίσουν τα πράγματα να κινούνται ξανά προς τα εμπρός.

ΠΑΡΘΕΝΟΣ [24.8/22.9] Μια σπάνια διαμόρφωση θα ενδυναμώσει και θα προκαλέσει τον Δία στον Λέοντα στο ασυνείδητο πεδίο σας αυτή την εβδομάδα. Ο πλανήτης της εξερεύνησης και της ανώτερης γνώσης, που σχηματίζει εξάγωνο με τον Ποσειδώνα στον Κριό, θα ενισχύσει τη διαίσθησή σας και θα είναι μια καλή στιγμή για αναζήτηση μιας νέας πηγής εσόδων. Ωστόσο, η αντίθεση Δία - Πλούτωνα την ίδια ημέρα, στις 20/7, μπορεί να φέρει στην επιφάνεια ένα επαγγελματικό ζήτημα που θα σας προκαλέσει την ανάγκη για αλλαγή κατεύθυνσης και θα πρέπει να αποφύγετε σπασμωδικές ενέργειες. Στις 21/7 ακολουθεί και το εξάγωνο Δία - Ουρανού που φέρνει νέες ευκαιρίες για επαγγελματική ανέλιξη και θα ευνοήσει τις μυστικές επαφές και διαπραγματεύσεις. Τέλος, ο Ερμής που στρέφεται σε ορθή φορά στον Καρκίνο στις 24/7 θα βελτιστοποιήσει σταδιακά τα σχέδια και τις επικοινωνίες σας.

α πό τη μ αρ ιβ ίκυ κα λλέ ρ γ η (st ar f ax@ li f o. g r ) εικονογραφηση: bianka

84

LiFO

ΖΥΓΟΣ [23.9/22.10] Ταξίδια, έντονη κοινωνική ζωή και σύσφιξη σχέσεων με φίλους φέρνουν τα εξάγωνα του Δία με τον Ποσειδώνα και τον Ουρανό στις 20 και 21/7 αντίστοιχα, και θα είναι μια πολύ ευχάριστη εβδομάδα για εσάς. Ο πλανήτης της εξερεύνησης θα διευρύνει την κοινωνική σας ζωή μέσω ανθρώπων που συνδέονται μαζί σας,

πνευματικά ή δημιουργικά. Θα ενισχύσει επίσης τη διαίσθησή σας. Ωστόσο, μια αντίθεση μεταξύ του Δία και του Πλούτωνα στον Υδροχόο, επίσης στις 20/7, θα μπορούσε να περιπλέξει μια φιλία μέσω μιας ξαφνικής ερωτικής σπίθας. Στις 22/7 εισέρχεται ο Ήλιος στον Λέοντα, δίνοντας περισσότερη έμφαση στην κοινωνική σας ζωή. Επιπλέον, αυτή την εβδομάδα, ο Ερμής στρέφεται σε ορθή φορά στον Καρκίνο, βελτιστοποιώντας σταδιακά τα σχέδια και τις επικοινωνίες σας, ειδικά εκείνες που αφορούν την καριέρα σας.

μενα προβλήματα σε αυτόν τον τομέα. Η εγκατάλειψη μιας παγιωμένης στάσης ή συμπεριφοράς μπορεί να είναι απαραίτητη. Επίσης, ο Ερμής που επιστρέφει σε ορθή φορά στον Καρκίνο στις 24/7 θα βελτιστοποιήσει σταδιακά τις καθημερινές σας εργασίες και επικοινωνίες, ειδικά εκείνες που αφορούν συναδέλφους και υπαλλήλους. Έως τις 9/8 θα είναι καλή εποχή για αναζήτηση μιας νέας απασχόλησης.

ΙΧΘΥΣ [20.2/20.3] Ο Δίας στον Λέοντα, στον τομέα της εργασίας και της ευεξίας, θα σχηματίσει εξάγωνο με τον Ποσειδώνα στον Κριό στις 20/7 και θα φέρει νέες ευκαιρίες για αύξηση του εισοδήματός σας. Ακούστε τη διαίσθησή σας, εξασκήστε τα ταλέντα σας και προωθήστε τα επιτεύγματά σας. Τα έσοδά σας θα αυξηθούν μέσω της εργασίας. Ωστόσο, μια αντίθεση μεταξύ του Δία και του Πλούτωνα στον Υδροχόο προειδοποιεί να μη φορτώνεστε όλα τα βάρη των άλλων και να προσέξετε τον εαυτό σας. Στις 21/7 ακολουθεί και το εξάγωνο Δία - Ουρανού που φέρνει θετικά νέα για την υγεία ενός αγαπημένου προσώπου. Αργότερα αυτή την εβδομάδα, ο Ερμής θα στραφεί σε ορθή φορά στον Καρκίνο, βελτιστοποιώντας σταδιακά τα σχέδια και τις επικοινωνίες σας, ειδικά εκείνα που αφορούν τον ρομαντισμό, την αναψυχή ή τα ταλέντα σας.

ΣΚΟΡΠΙΟΣ [23.10/22.11] Η εβδομάδα ξεκινά με το εξάγωνο του Δία στον Λέοντα, που είναι ο τομέας της καριέρας, και με τον Ποσειδώνα στον Κριό στον επαγγελματικό σας τομέα, διευρύνοντας το όραμά σας για την επαγγελματική σας πορεία. Εξαιρετική στιγμή για έναρξη επιχείρησης ή αλλαγή επαγγελματικής κατεύθυνσης. Ωστόσο, μια αντίθεση μεταξύ του Δία και του Πλούτωνα στον Υδροχόο θα μπορούσε να προκαλέσει σύγκρουση μεταξύ της καριέρας και της προσωπικής σας ζωής. Η επίτευξη ισορροπίας θα είναι δύσκολη αλλά εφικτή. Στις 21/7 ακολουθεί και το εξάγωνο του Δία με τον Ουρανό που φέρνει αναπάντεχα κέρδη μέσω κοινών πόρων ή επιδότησης/χρηματοδότησης. Επίσης, στις 24/7 ο Ερμής επιστρέφει σε ορθή φορά στον Καρκίνο, βελτιστοποιώντας σταδιακά τα σχέδια και τις επικοινωνίες σας, ειδικά εκείνα που αφορούν ταξίδια, εκπαίδευση ή νομικά.

ΚΡΙΟΣ [21.3/20.4] Μπαίνετε σε έναν εντελώς νέο κόσμο, όπου θα είστε σε θέση να λάβετε τα οφέλη των εξαγώνων του Δία με τον Ποσειδώνα και τον Ουρανό στις 20 και 21/7 αντίστοιχα. Αξιοποιήστε αυτό το ευνοϊκό για εσάς διάστημα για να προωθήσετε τα ταλέντα σας, καθώς ο Ποσειδώνας στο ζώδιό σας αυξάνει την έμπνευσή σας και επειδή είναι ανάδρομος μπορεί να ολοκληρώσετε ένα ημιτελές έργο. Είναι πολύ καλή εποχή για φλερτ και ουσιαστική επικοινωνία. Ωστόσο, επειδή στις 20/7 έχουμε και μια δύσκολη αντίθεση του Δία με τον Πλούτωνα, αποφύγετε να εκφράσετε τις ερωτικές σας βλέψεις. Στις 22/7 εισέρχεται ο Ήλιος στον Λέοντα και μέχρι τις 23/8 οι τομείς της δημιουργικότητας και του έρωτα παίρνουν φωτιά! Στις 24/7 ο Ερμής επιστρέφει σε ορθή φορά και θα δρομολογήσετε θέματα της ακίνητης περιουσίας σας.

ΤΟΞΟΤΗΣ [23.11/21.12] Ο κυβερνήτη σας πλανήτης, ο Δίας, στον Λέοντα, στο πεδίο της ανώτερης γνώσης σας, αυτή την εβδομάδα θα σχηματίσει εξάγωνο με τον Ποσειδώνα στον Κριό, στον τομέα της δημιουργικότητας και του έρωτα, στις 20/7, επομένως ξεκινά ένα διάστημα απολαύσεων για εσάς. Εξαιρετική στιγμή για να ταξιδέψετε, να προωθήσετε τα ταλέντα σας και να βελτιώσετε την ερωτική σας ζωή. Ωστόσο, μια αντίθεση μεταξύ του Δία και του Πλούτωνα στον Υδροχόο θα μπορούσε να προκαλέσει ακραίες αλλαγές όσον αφορά τις πεποιθήσεις σας. Στις 24/7, ο Ερμής επιστρέφει σε ορθή φορά στον Καρκίνο και θα βελτιστοποιήσει σταδιακά τα σχέδια και τις επικοινωνίες σας, ειδικά εκείνα που αφορούν τους κοινούς πόρους ή τις τραπεζικές συναλλαγές. Κάποια προβλήματα που υπήρχαν με άτομα με τα οποία έχετε κοινό ταμείο αρχίζουν να επιλύονται.

ΤΑΥΡΟΣ [21.4/20.5] Με τον Δία στον Λέοντα κάτι ιδιαίτερο συμβαίνει. Τα εξάγωνα με τον Ποσειδώνα και τον Ουρανό, στις 20 και 21/7 αντίστοιχα, σας δίνουν την ευκαιρία να δημιουργήσετε όμορφους χώρους διαβίωσης. Εναλλακτικά, μπορεί να αγοράσετε ένα ακίνητο. Σε κάθε περίπτωση, κάντε την έρευνά σας, ακόμα κι αν έχετε απογοητευτεί στο παρελθόν. Στις 20/7 προσέξτε για πιθανή οικογενειακή ρήξη. Στις 22/7 εισέρχεται και ο Ήλιος στον Λέοντα, φωτίζοντας ακόμα περισσότερο τον τομέα της οικιακής σας ζωής. Με την επιστροφή του Ερμή σε ορθή φορά στις 24/7 ξεκινά μια εποχή κατά την οποία θα ευνοηθούν οι υπογραφές συμβολαίων και η εκπαίδευση. Επίσης, θα δρομολογηθούν συμβάσεις που είχαν φρενάρει, ενώ θα βελτιωθούν και σχέσεις με οικείους.

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ [22.12/19.1] Ο πλανήτης της εξερεύνησης, Δίας, στον Λέοντα, στο πεδίο των κοινών σας πόρων, θα σχηματίσει εξάγωνο με τον Ποσειδώνα στον Κριό στις 20/7, φέρνοντας αύξηση εσόδων. Ωστόσο, η αντίθεση του Δία με τον Πλούτωνα στον Υδροχόο σημαίνει ότι κάποιες αποκαλύψεις που αφορούν οικονομικά ζητήματα και κυρίως τη διαχείριση κοινών πόρων θα προκαλέσουν συγκρούσεις. Στις 21/7 ακολουθεί και το εξάγωνο του Δία με τον Ουρανό που φέρνει ευχάριστες αλλαγές στα επαγγελματικά σας ή νέα δεδομένα σχετικά σε ένα ζήτημα υγείας που σας απασχολεί. Επίσης, αυτή την εβδομάδα ο Ερμής επιστρέφει σε ορθή φορά στον Καρκίνο, βελτιστοποιώντας σταδιακά τα σχέδια και τις επικοινωνίες σας, ειδικά εκείνα που αφορούν μια στενή σχέση ή μια επιχειρηματική συνεργασία. Κάποιες συζητήσεις που έμειναν στα σκαριά αρχίζουν να δρομολογούνται και θα υπογράψετε μια νέα συμφωνία.

Sudoku No 906 3 1

6

1 6

5 9 1

2 8 2

4

8 9

ΥΔΡΟΧΟΟΣ [20.1/19.2] Μια σπάνια όψη θα ενδυναμώσει τον Δία στον Λέοντα, στον τομέα των συντρόφων σας, αυτή την εβδομάδα. Ο πλανήτης της εξερεύνησης και της ανώτερης γνώσης θα σχηματίσει εξάγωνο με τον Ποσειδώνα στον Κριό στις 20/7, βελτιώνοντας την αντίληψή σας περί γάμου, δέσμευσης ή ισότητας. Εξαιρετική στιγμή για ξεκίνημα μιας νέας συνεργασίας ή γάμο. Ωστόσο, μια αντίθεση μεταξύ του Δία και του Πλούτωνα στο ζώδιό σας θα μπορούσε να υποδηλώνει αυξανό-

ΔΙΔΥΜΟΣ [21.5/21.6] Στις 20/7 ο Δίας θα

9 5

4 5 3

3

1 9

Η λύση του προηγούμενου 4 1 3 8 9 2 7 5 6

6 2 8 7 3 5 1 9 4

7 9 5 6 4 1 8 3 2

5 8 6 3 2 7 4 1 9

2 7 9 4 1 8 3 6 5

1 3 4 5 6 9 2 8 7

8 5 2 9 7 3 6 4 1

9 4 1 2 8 6 5 7 3

3 6 7 1 5 4 9 2 8

σχηματίσει εξάγωνο με τον Ποσειδώνα, κάτι που θα σας δώσει την ευκαιρία να επιδείξετε τις ικανότητές σας στην επικοινωνία, τομέα στον οποίο είναι γνωστό ότι διαπρέπετε. Επαφές και σύσφιξη σχέσεων με φίλους θα σας δώσουν χαρά. Ωστόσο, η αντίθεση Δία - Πλούτωνα σάς καλεί να αποφεύγετε τον δογματισμό και να συνειδητοποιήσετε ότι η δική σας αλήθεια δεν είναι απαραίτητα η μοναδική. Ακολουθεί και το εξάγωνο με τον Ουρανό στο ζώδιό σας στις 21/7, που φέρνει καινοτόμες ιδέες και ευνοεί την προώθησή τους. Στις 22/7 εισέρχεται και ο Ήλιος στον Λέοντα και μαζί με τον Δία θα είναι ένας εξαιρετικός συνδυασμός στον τομέα των επικοινωνιών σας. Με την επιστροφή του Ερμή σε ορθή φορά στις 24/7, οικονομικές υποθέσεις που είχαν μπλοκάρει αρχίζουν να φέρνουν νέα έσοδα.

16.07.26

LiFO 16.07.26

85