Τεύχος 895

895

FREE PRESS

30.04.2026

ΟΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ! ΔΩΡΕΑΝ ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΚΑΘΕ ΠΕΜΠΤΗ

Η NEA ΜΟΥ ΑΘΗΝΑ Η NEA ΜΟΥ ΑΘΗΝΑ

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ TRENDS ΟΥΤΕ VIRAL SPOTS. Η «ΝΕΑ ΑΘΗΝΑ» ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ TRENDS ΟΥΤΕ VIRAL SPOTS. Η «ΝΕΑ ΑΘΗΝΑ» ΧΧΤΤΙΙΖΖΕΕΤΤΑΑΙΙ ΣΣΙΙΩΩΠΠΗΗΛΛΑΑ,, ΜΜΕΕΣΣΑΑ ΑΑΠΠΟΟ ΜΜΙΙ Κ ΚΡ ΡΟ ΟΥ ΥΣ Σ Χ ΧΩ ΩΡ ΡΟ ΟΥ ΥΣ Σ, , ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΚΑΙ ΝΥΧΤΕΡΙΝΕΣ ΝΥΧΤΕΡΙΝΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΠΟΥ ΠΕΡΝΟΥΝ Ε Σ ΣΤ ΘΘ ΜΜ ΟΟ ΥΥ ΣΣ . ΑΑΠΠΟΟ ΣΣΤΤΟΟΜΜΑΑ ΣΣΕ ΤΟ ΟΜ ΜΑ Α ΚΚΑΑΙΙ ΟΟΧΧΙΙ ΑΑΠΠΟΟ ΑΑΛΛΓΓΟΟΡΡΙΙ

2

LiFO

30.04.26

8 ΣΤΗΛΕΣ

στο εξωφύλλο: Οι φωτογραφίες του εξωφύλλου είναι από το PIZZAMAN X KNAVE. ΦΩΤΟ: @marinamiit

index895

νικολασ σεβαστακησ

παραλλαγεσ

γιάννησ πανταζόπουλοσ

talking points

δημήτρης πολιτάκησ

shortcut

κώστασ αναγνωστόπουλοσ

νεοσ αγνωστοσ κοσμοσ ερωφιλη κοκκαλη

πο(ρ)νογραφια

20

Η NEA ΜΟΥ ΑΘΗΝΑ

26

Ο ΝΙΚΌΛΑΣ ΓΕΩΡΓΊΟΥ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

16

78 ΛΕΠΤΑ ΜΕ ΤOΝ MΑΤΊΓΙΑ MΠΆΜΠΙΤΣ AΦΙΕΡΩΜΑ

ΚΟΥΚΑΚΙ

39 29

www.lifo.gr ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΒOΥΛΗΣ 22, 105 63 ΑΘΗΝΑ T 210 3254 290 F 210 3249 785 info@lifo.gr

εκδοτης/διευθυντησ

Στάθης Τσαγκαρουσιάνος chief executive officer/editor in chief Μιχάλης Μιχαήλ chief operating officer/commercial director Θανάσης Χαραμής creative director Γιάννης Καρλόπουλος διευθυντής συνταξησ Γιάννης Πανταζόπουλος διευθυντής εντυπησ εκδοσησ Τάσος Μπρεκουλάκης διευθυντής mikropragmata.lifo.gr Άρης Δημοκίδης αρχισυνταξία podcasts/vidcasts Μερόπη Κοκκίνη –––––– εμπορικο τμημα advertising director Ξένια Στασινοπούλου direct sales director Κώστας Μαντάς head of digital advertising Άννα Λαπαρδάγια direct sales Γιώργος Λυκουργιώτης advertising manager Πωλίνα Κουτσοβίλη (pkoutsovili@lifo.gr) advertising coordinator Κατερίνα Κουρμούζη (kkourmouzi@lifo.gr) head of creative Βασίλης Καψάσκης branded content managers Φιλιώ Ράγκου, Ιωάννα Παναγοπούλου digital campaign manager Γιώργος Γιαννή advertising executive Χριστίνα Καλλή –––––– ψηφιακή ανάπτυξη/προγραμματισμός lifo.gr Θανάσης Βιρβίλης, Γιώργος Ντούφας –––––– ατελιέ αrt director Μαργαρίτα Καμαριώτη φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης, Πάρις Ταβιτιάν, Freddie F. διαμόρφωση ψηφιακής εκδοσης Μαρούσα Θωμά, Ελπισία Σπαθάρη υπευθυνη υλης Μαρία Δρουκοπούλου διορθωση/επιμελεια κειμένων Μυρτώ Αθανασοπούλου, Μαρία Μανθοπούλου –––––– συντακτικη ομαδα Θοδωρής Αντωνόπουλος, Λουίζα Αρκουμανέα, Γιάννης Βασιλείου, Μίνα Καλογερά, Ντίνα Καράτζιου, Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, Τίνα Μανδηλαρά, Αργυρώ Μποζώνη, Μαρία Παππά, Χρήστος Παρίδης, Δημήτρης Πολιτάκης, Βασιλική Σιούτη, Γιώργος Τσαγκόζης συνεργατεσ Τζούλη Αγοράκη, Έφη Ανέστη, Αλέξανδρος Βουρλάκος, Ειρήνη Γιαννάκη, Λίνα Ιντζεγιάννη, Χάρης Καλαϊτζίδης, Ερωφίλη Κόκκαλη, Υρώ Κολιακουδάκη, Δημήτρης Κυριαζής, Χρυσέλλα Λαγαρία, Στέλλα Λιζάρδη, Νίκος Γ. Μαστροπαύλος, Νίκη Μηταρέα, Αγιάτη Μπενάρδου, Παναγιώτης Ορφανίδης, Σταυρούλα Παπασπύρου, Νικόλας Σεβαστάκης, Δέσποινα Τριβόλη, Φώντας Τρούσας, Θοδωρής Τσάτσος, Φώφη Τσεσμελή, Νίκος Τσέφλιος, Κορίνα Φαρμακόρη αρχισυνταξία ειδησεων Λία Φασόλη newsroom Αγάπη Βαρούνη, Μιχάλης Γιαννακίδης, Βασιλική Δρίβα, Ναζιγκέν Μάμο, Πέννυ Μαστοράκου, Μαρία Μπαρλή, Ελένη Ποσνακίδου –––––– podcasts/vidcasts καμερα-μονταζ Γεράσιμος Δομένικος, Ελευθερία Λασκαρίδου ηχοληψια Φαίδωνας Κτενάς, Αλέξανδρος Αντωνίου social media Άκης Κατσούδας, Πέννυ Μαστοράκου –––––– λογιστηριο οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο Βασίλης Κοτρωνάκης, Άκης Ιωάννου, Έφη Ηλιοπούλου γραμματεία Βιβίκα Ανδριανάτου –––––– κωδικος εντυπου 7639 –––––– μετοχος/νομιμοσ εκπροσωποσ Ευστάθιος Τσαγκαρουσιάνος ––––––

MET 230578

παρακαλουμε

ανακυκλωστε

LiFO 30.04.26

3

Feedback

Ντιπές Τσακραμπάρτι: «Δεν θα επιβιώσουμε αν συνεχίσουμε να ψεκάζουμε με αεροζόλ»

DA I LY

Χαλκ Χόγκαν, η άνοδος και η πτώση ενός αμερικανικού ειδώλου

4

LiFO

podcasts που αξίζει να ακούσετε

Μπορεί το όνομά του να μην είναι ιδιαίτερα γνωστό στην Ελλάδα, όμως ο ινδικής καταγωγής συγγραφέας του δοκιμίου «Κλιματική αλλαγή και ιστορία: Τέσσερις θέσεις» θεωρείται από τους κορυφαίους σύγχρονους στοχαστές.

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΟΛΙΤΑΚΗ

LiFO.gr

pageviews

ΤΟΥ ΘΟΔΩΡΗ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ

ti δ ι α β α σ α με αυ τη την εβ δομ α δ α σ το

Ήταν μεγάλη υπόθεση η εμφάνιση των ξένων «δορυφορικών» καναλιών στους ελληνικούς τηλεοπτικούς δέκτες στο τέλος της δεκαετίας του ’80. Για πολλούς από εμάς, πιτσιρικάδες που διψούσαν για «ξένο» περιεχόμενο, σαφώς μεγαλύτερη από την έλευση της «ιδιωτικής» (μη κρατικής) τηλεόρασης, η οποία είχε ξεκινήσει σερβίροντας «κλασικές» αμερικανικές αστυνομικές σειρές που πρόβαλλε κάποτε η ΥΕΝΕΔ. Και μέσα στα διάφορα προγράμματα που μπορούσε να δει κανείς στα ξένα κανάλια, υπήρχαν και οι εκπομπές –το σόου– της WWF (WWE αργότερα και μέχρι σήμερα), του οργανισμού που είχε απογειώσει την επαγγελματική πάλη σε δημοφιλέστατο υπερθέαμα και σε πανίσχυρο τηλεοπτικό προϊόν. Υπήρχε και στη χώρα μας μια λούμπεν ή cult (υπο)κουλτούρα του «κατς», όπως το λέγαμε εδώ, από τη δεκαετία του ’60 ήδη, αλλά στην Αμερική η μανία με το «wrestling» ήταν σε άλλο επίπεδο. Βασικά ήταν ένα απίστευτο όργιο άγριας μυθοπλασίας (εντός και εκτός ρινγκ) και εξωφρενικών χαρακτήρων, εξαιρετικά ψυχαγωγικό. Και εξαιρετικά αμερικάνικο. Ο Χαλκ Χόγκαν ήταν ο αναμφισβήτητος βασιλιάς της «wrestlemania», η ενσάρκωση ενός «Αμερικανού» υπερήρωα που πάτησε πάνω στην πατριωτική έξαρση της εποχής του Ρίγκαν και του Ράμπο. Ο άνθρωπος που είχε γεννηθεί με το όνομα Τέρι Μπόλια έφτασε μέσω της περσόνας του «Χαλκ Χόγκαν» που υιοθέτησε –και που, αναπόφευκτα ίσως, τον καταβρόχθισε τελικά– να γίνει ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους ανθρώπους στον πλανήτη. Η «Hulkemania» σάρωνε παντού, όπως σάρωναν και οι ποικίλες εμπορικές αρπαχτές που έκανε (μέχρι και παιδικές «βιταμίνες» με το όνομά του) αρμέγοντας μέχρι τελευταίας ρανίδας την τεράστια φήμη του.

5

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Κύρια αντικείμενά του οι μετααποικιακές σπουδές και η κλιματική κρίση, στην οποία εντρύφησε όταν συνειδητοποίησε ότι η κλασική μαρξιστική σκέψη με την οποία είχε γαλουχηθεί δεν επαρκούσε για να την κατανοήσει, όπως έχει πει. Με την ευκαιρία της ελληνικής έκδοσης αυτού του πονήματος που έκανε μεγάλη αίσθηση όταν πρωτοκυκλοφόρησε (2008) και έγινε σημείο αναφοράς, όντας προοίμιο ενός επίσης πολυδιαβασμένου βιβλίου του, μιλήσαμε για το χθες, το σήμερα και το αύριο της κλιματικής και γενικότερα της περιβαλλοντικής κρίσης, και την ανάγκη να «επανεφεύρουμε» το πολιτικό τους στίγμα. «Οφείλουμε να σκεφτόμαστε πολιτικά την κλιματική κρίση και να χρησιμοποιούμε το πρόβλημα αυτό ως ευκαιρία για να επανεξετάσουμε το πολιτικό πεδίο», λέει ως μια εισαγωγή στη «φιλοσοφική ανθρωπολογία» που προτείνει ενόψει της Ανθρωπόκαινου: «Δεν μπορούμε να συντηρούμε κάπου 4 δισ. προνομιούχους ανθρώπους στα τρέχοντα επίπεδα δημόσιας και ιδιωτικής κατανάλωσης με τεχνολογικά παρατεταμένη διάρκεια ζωής χωρίς να συνεχίσουμε να ασκούμε τεράστια πίεση στη βιοποικιλότητα και σε άλλες μορφές ζωής, κάτι που θα επιστρέψει σαν μπούμερανγκ για να μας βλάψει».

— Πώς αποτιμάτε τα επιχειρήματα του δοκιμίου σας «Κλιματική αλλαγή και ιστορία: Τέσσερις θέσεις», υπό το πρίσμα των εξελίξεων της τελευταίας εικοσαετίας; Αν χρειαζόταν να προσθέσετε μια ακόμα θέση, ποια θα ήταν; Υπάρχει ένα λάθος που έχω ήδη αναγνωρίσει: αρχικά αντιμετώπισα ξέχωρα τους βιολογικούς και τους γεωλογικούς παράγοντες, στην πορεία όμως συνειδητοποίησα πως η ίδια η ζωή έχει λειτουργήσει ως γεωλογική δύναμη στην ιστορία αυτού του πλανήτη. Ενώ οι όροι «βιολογία» και «γεωλογία» αφορούν διαφορετικές επιστημονικές ειδικότητες, οι διαδικασίες στις οποίες αναφέρονται συνδέονται, τουλάχιστον σε αυτόν τον πλανήτη. Σήμερα θα πρόσθετα κάτι σχετικά με την αποτυχία της ανθρωπότητας να αντιμετωπίσει πολιτικά το κλιματικό πρόβλημα. Η θεαματική περιθωριοποίηση της Διεθνούς Διάσκεψης για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) και των διαδικασιών του ΟΗΕ στη γεωπολιτική αυτού του αιώνα από ισχυρές χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Ρωσία και το Ισραήλ, η εγκατάλειψη από την Ουάσινγκτον οποιουδήποτε ηγετικού ρόλου στις διαπραγματεύσεις για την κλιματική κρίση, όλα αυτά δεν αποτελούν μόνο μέρος της παγκόσμιας διάβρωσης της δημοκρατίας, αλλά καταδεικνύουν επιπλέον ορισμένους πολύ σοβαρούς περιορισμούς αυτού που ονομάζουμε «πολιτικό». Πρόκειται για μια αποτυχία που δεν έχουμε εξετάσει σε βάθος, οπότε μάλλον θα πρόσθετα μια θέση επ’ αυτού.

Γειτονιές της Ελλάδας «Εγώ στο χωριό μου πήγα, δεν έκανα κανέναν άθλο!» Ο Μάρκος Παλαμάρης άφησε την Αθήνα και μια στρωμένη καριέρα γιατί, πολύ απλά, δεν μπορούσε μακριά από την Τήνο. ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΥΡΙΑΖΗ

Από τη μια πλευρά η Αθήνα, η πόλη όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε, οι καλές σπουδές, μια «στρωμένη» καριέρα. Και από την άλλη το «οξυγόνο» που αναζητούσε συνεχώς για να μπορέσει να αντέξει την ωμότητα της αστικής πραγματικότητας: ντοπιολαλιά, τηνιακά φαγητά, τήρηση εθίμων, επίσκεψη συγγενών από το νησί, ντόπια προϊόντα κ.ά. Ώσπου μια περιπέτεια υγείας τον ώθησε να σκεφτεί πως «είναι τρομερά απογοητευτικό στο μικρό χρονικό διάστημα που ζούμε να μην κάνουμε αυτό με το οποίο αγαλλιάζει η ψυχή μας» και μετακόμισε στο χωριό της μητέρας του, τη Στενή. Ένα ορεινό χωριό, ολοζώντανο, με ενεργή κοινότητα όλες τις εποχές του χρόνου. «Όταν πήρα την απόφαση, νομίζω ότι οι φίλοι μου χάρηκαν, διότι γνωρίζουν από πρώτο χέρι την ανιδιοτελή αγάπη και το δέσιμο που έχω όχι μόνο με τους τόπους καταγωγής μου αλλά και με ολόκληρο το νησί. Ήταν ένα όνειρο που έγινε πραγματικότητα, έπειτα από ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα υγείας που με έφερε στο κατώφλι του θανάτου και με έκανε να βλέπω πολύ διαφορετικά το αγαθό της ζωής. Δεν έφυγα από την Αθήνα γιατί η ζωή μου δεν ήταν όμορφη. Έφυγα γιατί δεν μπορούσα μακριά από το νησί. Νομίζω ότι αυτό που εξέπληξε τους πάντες είναι ότι παράτησα μια στρωμένη ζωή και καριέρα για να κυνηγήσω το όνειρό μου».

Ακολουθήστε τα podcasts της LiFO στην Apple, στο Spotify ή στο LiFO.gr

1

Καισαριανή 1944: Η ιστορία μέσα από τον φακό του θύτη «ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΠΟΛΗΣ» ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ

2

«Δεν με ήθελαν στο πανεπιστήμιο, σήμερα δουλεύω στην Deutsche Bank» «ΖΟΥΜΕ ΡΕ» ΜΕ ΤΗ ΧΡΥΣΕΛΛΑ ΛΑΓΑΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΘΟΔΩΡΗ ΤΣΑΤΣΟ

3

Το σκοτεινό μυστικό στο χυτήριο «ΑΛΗΘΙΝΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ» ΜΕ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΤΣΕΦΛΙΟ

4

Η σκληρή αλήθεια για τον μυστηριώδη κατάσκοπο Γκαστ Αβράκωτο «ΣΚΛΗΡΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ» ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΗ ΔΗΜΟΚΙΔΗ

5

Εμμηνόπαυση: Η αλήθεια πίσω από τις εξάψεις «ΨΥΧΗ ΚΑΙ ΣΩΜΑ» ΜΕ ΤΗΝ ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ

30.04.26

LiFO 30.04.26

5

«ο ήχος της σιωπής» του τάσου παυλόπουλου Skoufa Gallery Έντεκα χρόνια μετά την τελευταία του εμφάνιση, ο Τάσος Παυλόπουλος επιστρέφει με την έκθεση «Ο ήχος της σιωπής» στη Skoufa Gallery, παρουσιάζοντας ένα έργο που μοιάζει περισσότερο με προσωπικό μανιφέστο παρά με συμβατική εικαστική πρόταση. Στον πυρήνα της δουλειάς του βρίσκεται μια έντονη άρνηση του καλλιτεχνικού κατεστημένου και της εμπορευματοποίησης της τέχνης, η οποία μεταφράζεται σε εικόνες γεμάτες ειρωνεία, παραδοξότητα και υπόγεια οργή. Αντλώντας έμπνευση από την art brut, την αφρικανική και τη λαϊκή τέχνη, αλλά και από μορφές όπως ο Πικάσο ή ο Μπος, ο Παυλόπουλος δημιουργεί ένα υβριδικό σύμπαν όπου το ντανταϊστικό χιούμορ συνυπάρχει με μια σχεδόν υπαρξιακή αγωνία.

6

LiFO

love is all you need, 2024, ακρυλικο σε καμβα, 47x57 εκ.

iLoveAthens

«Ο ήχος της σιωπής», Skoufa Gallery, Σκουφά 4, Κολωνάκι, 7/5-6/6, Δευ. & Τετ. 10:00-16:00, Τρ. & Πεμ. 10:00-21:00, Παρ. 10:00-20:00, Σάβ. 10:30-16:00

30.04.26

LiFO 30.04.26

7

• «Γιατί έχουν μειωθεί σημαντικά οι εμβολιασμοί;» • Γυάλινος κόσμος • Ο Τραμπ είναι στριμωγμένος στη γωνία

30 α π ρι λι ου 2 02 6

• Ο εικοσιτριάχρονος «Ολίβια»

alk of the town

895

Λευκαντικά για την άκρα δεξιά Μέσω του σύγχρονου lifestyle έχει αποκρυσταλλωθεί μια παγκόσμια σφαίρα ξιπασμένης πλουτοκρατίας με όχημα ειδύλλια, αγορές σπιτιών, luxury επιλογές. απ ό τ ο ν ν ι κόλ α σεβαστάκ η

ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ

8

LiFO

Αυτό που παλιότερα ονομάζαμε lifestyle και ίσως τώρα δεν έχει την ίδια ονομασία, είχε, με λίγες εξαιρέσεις, μια αγάπη στη λεύκανση. Διάφορα αμφιλεγόμενα ή σκοτεινά πρόσωπα, περνώντας μέσα από σελίδες και ψηφιακούς τόπους κοσμικής επεξεργασίας, έβγαιναν λουσμένα στο φως της δημοκρατικής αθωότητας. Χαρακτηριστικό αυτού του στυλ δημοσιότητας είναι ότι, πολιτικά, κατάντησε βιότοπος των πιο συντηρητικών αντιλήψεων. Σε όλη σχεδόν την Ευρώπη, ο λεγόμενος τύπος people (όπως τον ονομάζουν στη Γαλλία) και ο ινσταγκραμικός του βραχίονας αποθεώνουν τη μοναρχία, τις ολιγαρχίες, τους κόσμους των ξεφτισμένων δυναστειών. Όσο και να αλλάζουν οι καταστάσεις, να προκύπτουν παγκόσμιες κρίσεις και πόλεμοι ή να πέφτουν κάποιες φιγούρες τύπου Έπσταϊν λόγω σκανδάλων, αυτή η «νομιμοποίηση» των χειρότερων ιδεών μέσω της κοσμικής φούσκας επεκτείνεται. Έχει αποκρυσταλλωθεί μια παγκόσμια σφαίρα ξιπασμένης πλουτοκρατίας με όχημα ειδύλλια, αγορές σπιτιών, luxury επιλογές.

30.04.26

LiFO 30.04.26

9

TALKING POINTS Τον περασμένο Μάρτιο, το «Paris Match», μια από τις ναυαρχίδες του μεγαλοαστικού κουτσομπολιού της Γαλλίας, αφιέρωνε το κεντρικό του στόρι στο «νέο ειδύλλιο στην πόλη», στη σχέση του νεαρού ηγέτη της γαλλικής ακροδεξιάς, Ζορντάν Μπαρντελά, με την πριγκίπισσα Μαρία Καρολίνα των Βουρβόνων-Δύο Σικελιών. Αξίζει εδώ να κάνουμε μια εξαίρεση παραθέτοντας τον τρόπο με τον οποίο προλογίζεται η «αποκάλυψη- έκπληξη»: «Εκείνο το πρωί, στο Αζάτσιο, το φως είχε εκείνη την απαλότητα που σταματά τη ροή του χρόνου. Ανάμεσα στη Μεσόγειο και τα σιωπηλά βουνά, όλα φαίνονταν να συνυπάρχουν σε μια σχεδόν εξωπραγματική αρμονία. Οι Κορσικανοί γνωρίζουν αυτό το θαύμα: τα νησιά Sanguinaires, αυτά τα τέσσερα μυστηριώδη νησάκια που βρίσκονται στην άκρη του κόλπου. Σε αυτό το σκηνικό, όπου κάθε πέτρα φαίνεται να είναι φορτωμένη με μνήμες, μια απροσδόκητη σκηνή προσφέρθηκε στα βλέμματα: ο Ζορντάν Μπαρντελά και η πριγκίπισσα Μαρία Καρολίνα των Βουρβόνων και των Δύο Σικελιών να περπατούν δίπλα δίπλα». Μέσα από αυτές τις γραμμές, μαζί με τις φωτογραφίες των δύο από την κορσικανική ύπαιθρο, θα προωθηθεί ακόμα περισσότερο η φαντασίωση γύρω από τον Ζορντάν Μπαρντελά. Ήδη ο τεράστιος αριθμός followers δείχνει ότι έχει συγκροτηθεί μια νεανική βάση που βλέπει στον συγκεκριμένο άνθρωπο ένα παράδειγμα επιτυχίας, φωτογένειας και πατριωτισμού. Το «Paris Match» και το συνολικό κοσμικο-παπαρατσικό σύστημα φροντίζουν για την Σε όλη σχεδόν την αισθητική ενός ανερχόμενου συστήματος εξουσίας. Την ίδια στιγΕυρώπη, ο λεγόμενος μή, πολύ ισχυροί άνθρωποι στον επιχειρηματικό χώρο, όπως ο τύπος people (όπως τον Βενσάν Μπολορέ, κατοχυρώνουν την επιβολή τους στον γαλλικό εκδοτικό χώρο, σε ένα μεγάλο μέρος του Τύπου και της τηλεόραονομάζουν στη Γαλλία) και ο ινσταγκραμικός του σης. Παράλληλα, διαβάζουμε για συναντήσεις του Μπαρντελά με την ηγεσία του MEDEF, του Συνδέσμου Βιομηχάνων της Γαλλίας, βραχίονας αποθεώνουν και για ένα οικονομικό σχέδιο με βασικό στοιχείο την «απλούστευτη μοναρχία, τις ση». Ο κορμός της πρότασης αυτής της αναβαπτισμένης ακροολιγαρχίες, τους κόσμους δεξιάς είναι η ελευθερία τού επιχειρείν με λιγότερα εμπόδια και κανονιστικές ρυθμίσεις. Το γνωστό παιχνίδι μεταξύ της μάχης των ξεφτισμένων με τη γραφειοκρατία –ωραία ακούγεται πάντοτε αυτό– και της δυναστειών. υπονόμευσης των όποιων κανόνων. Προφανώς ορισμένα θέματα –τα οικονομικά, τα εργασιακά– δεν είναι πολύ σέξι. Μαγνητισμένη η προσοχή στρέφεται στην απόφοιτη μιας φημισμένης σχολής μόδας Μαρία Καρολίνα των Βουρβόνων. Έχει κάτι από την αρχέγονη αριστοκρατική ξανθιά Γαλλία που σμίγει με το φτασμένο παιδί –ιταλικής και λίγο αλγερινής καταγωγής– από το λαϊκό προάστιο του Σεν Ντενί. Σχεδόν σαν να διαβάζεις Σταντάλ, πάντως κάτι από τις αφηγήσεις του 19ου αιώνα. Οι ιστορίες προσωπικής ανόδου, ο παραμυθητικός εθνικισμός της «προστασίας» και η μυθολογία μιας αναγεννημένης επιχειρηματικότητας γίνονται ένα μείγμα που κερδίζει την ψυχή όλο και περισσότερων παραγόντων. Είναι πια χαρμάνι που ατμίζεται και από σημαντικό κομμάτι νέων ανθρώπων, αν και στους νεότερους η Γαλλία έχει πολλά ριζοσπαστικά και αντιφασιστικά αντίβαρα. Προσπαθώ να σκεφτώ αν κάτι ανάλογο θα μπορούσε να προχωρήσει και στην Ελλάδα ως ένα κάποιο στυλ lifestyle εξευγενισμού στη δεξιά. Κάτι φαίνεται να δοκιμάζεται τον τελευταίο καιρό με τον γιο του Κωνσταντίνου και με τους Ντε Γκρες, όμως οι συνθήκες αντιστέκονται. Υπάρχουν φυσικά ακροατήρια που δεν τους λέει τίποτα ούτε η ιστορία της βασιλείας, ούτε καν η δικτατορία και τα δεινά της. Ένας κόσμος πρόθυμος να καταναλώσει τη μεγαλοαστική χλιδή στα σόσιαλ δείχνει επιπλέον να κυριεύεται από περιφρόνηση και αντιπάθεια προς οτιδήποτε «φτωχό» και «μίζερο» (από τους Παλαιστίνιους μέχρι την παραμικρή διαδήλωση στη χώρα). Σε αυτόν τον κόσμο, ένας έρωτας μαζί με μια κάποια εθνικιστική παρόλα θα αρκούσαν ίσως ως πολιτικά σήματα. Στη Γαλλία ωστόσο ο Ζορντάν Μπαρντελά έχει πίσω του ένα κόμμα οργανωμένο και με ιστορία, τον Εθνικό Συναγερμό, το πρώην Εθνικό Μέτωπο. Και υπάρχει ήδη ένα δημοσκοπικό προβάδισμα, αφού, όπως πάνε τα πράγματα, το μεγαλύτερο μέρος της δεξιάς στη Γαλλία θα ανασυντεθεί γύρω από αυτόν τον χώρο και τις ιδέες του και όχι αντιστρόφως. Δεν υπάρχει κάτι ανάλογο, ακόμα, στην Ελλάδα, πέρα από προθέσεις και ένα σκόρπιο ακροατήριο. Έχει όμως τη σημασία του το πώς, διαχρονικά, η απολιτική σφαίρα των celebrities λειτουργούσε υπέρ των πιο αντιδραστικών ιδεών. Αρκεί να θυμηθεί κανείς πόσο το «εξαθλιωμένο» στυλ των ρούχων που φορούσαν οι πρώτοι ταλαίπωροι Αλβανοί μετανάστες στην Ελλάδα του ’90 είχε γίνει στόχος ιταμής λοιδορίας σε κάποια περιοδικά και στα τηλεοπτικά τους παραρτήματα. Ή το πώς χριστιανο-εθνικιστικές κορόνες κυκλοφορούν στα χείλη διασημοτήτων από κοινού με έναν κοινωνικό συντηρητισμό τύπου δεκαετίας του ’50. Η πρόσφατη μόδα επιστροφής σε έναν «παραδοσιακό» μητρικό ή πατρικό ρόλο (tradwifes και άλλες αστειότητες) και οι δηλώσεις αγανάκτησης από το woke –το οποίο στην Ελλάδα, το έχουμε πει, ουδέποτε είχε τη μορφή και τη δύναμη που του αποδίδουν– καλλιεργούν το έδαφος για συνάντηση πολιτικής ακροδεξιάς και απολιτικής ελαφρότητας. Στη Γαλλία πάντως το πράγμα κινείται με άλλες ταχύτητες και έχει ωριμάσει ως ένας πολύ συγκεκριμένος πολιτικός κίνδυνος. Τα διάφορα «Paris Match» θα συνεχίσουν τις κιτς ρομαντικές περιγραφές τους, οι δημοσιολόγοι του κατεστημένου θα υποκύπτουν στην ανάγκη για λεύκανση της άκρας δεξιάς και ο καλός κόσμος θα λέει: «Μα δεν είναι τελικά νοστιμούλης αυτός ο νεαρός;». Αναλογίζεσαι έτσι μελαγχολικά εκείνη την παλιά ρήση που βεβαίωνε, αφελώς, ότι η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο· το πώς πια μπορεί να πραγματώνεται και με διεστραμμένο τρόπο σε διάφορες «μοναρχικές» αυλές του μεταμοντέρνου σύμπαντός μας. Εδώ που πια πολλαπλασιάζονται οι φωτογενείς ρατσιστές, οι καλλονές εθνικίστριες και οι άψογα ντυμένοι μαϊντανοί του κακού.

«Γιατί έχουν μειωθεί σημαντικά οι εμβολιασμοί;» Ο Δημήτρης Παρασκευής, καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, εξηγεί.

α π ό τ ο ν γ ι ά ν ν η π α ν τα ζ ό π ουλο

ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ

δημήτρης παρασκευής Πόσο ανησυχητική είναι σήμερα η πτώση των ποσοστών εμβολιασμού στην Ελλάδα και ποιοι κίνδυνοι προκύπτουν για τη δημόσια υγεία; Τα τελευταία έτη έχει παρατηρηθεί μείωση στην εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού, κυρίως λόγω της αυξημένης διστακτικότητας έναντι των εμβολίων, που αυξήθηκε κατά την περίοδο της πανδημίας του Covid-19. Παρότι τα εμβόλια έχουν αποτρέψει πολλά εκατομμύρια θανάτους και αποτελούν ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης έναντι σοβαρών νοσημάτων, η παραπληροφόρηση που διακινείται κατά καιρούς αυξάνει τη διστακτικότητα της κοινότητας, με συνέπεια τη μειωμένη προσέλευση για εμβολιασμούς.

Talk of the Town

Ποιες ασθένειες θεωρείτε ότι μπορεί να επανεμφανιστούν ή να αυξηθεί η συχνότητα εμφάνισής τους εξαιτίας της μειωμένης εμβολιαστικής κάλυψης; Η μειωμένη εμβολιαστική κάλυψη αυξάνει τον κίνδυνο επιδημικών εκρήξεων (εξάρσεων) από λοιμώδη νοσήματα όπως η ιλαρά, η παρωτίτιδα, η ερυθρά, η διφθερίτιδα ή ο κοκίτης, νοσήματα των οποίων η εμφάνιση συχνά παρουσιάζει εξάρσεις στην Ευρώπη αλλά και σε άλλες χώρες ανά την υφήλιο. Αναφορικά με νοσήματα που σχεδόν έχουν εξαλειφθεί, όπως η πολιομυελίτιδα, η χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη μπορεί να δημιουργήσει επίσης συνθήκες έξαρσης της νόσου. Γενικότερα, νοσήματα που είχαν προκαλέσει μαζικές ασθένειες και θανάτους μπορούν να επανεμφανιστούν όταν η ανοσιακή κάλυψη του πληθυσμού μειώνεται σημαντικά. Η δημόσια υγεία εξαρτάται από τη συλλογική ευθύνη και τη διατήρηση υψηλών ποσοστών εμβολιασμού στην κοινότητα. Ποιοι είναι οι βασικοί λόγοι για τους οποίους οι πολίτες αποφεύγουν πλέον τους εμβολιασμούς; Είναι η παραπληροφόρηση ένας σημαντικός παράγοντας; Όπως προαναφέρθηκε, τα τελευταία χρόνια τα εμβόλια έχουν αποτελέσει αντικείμενο παραπληροφόρησης σε σχέση με σοβαρά νοσήματα, σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες ή ακόμα και με αιφνίδιους θανάτους. Η παραπληροφόρηση εντάθηκε κατά την πανδημία λόγω των μαζικών εμβολιασμών του πληθυσμού και της ανησυχίας της κοινότητας αναφορικά με την ασφάλεια των εμβολιασμών. Η διστακτικότητα έναντι των εμβολίων είναι σύνθετο θέμα και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η εμπιστοσύνη της κοινότητας στην επιστήμη, η εμπιστοσύνη στην πολιτεία, αλλά και παράγοντες που αφορούν τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά. Τι πρέπει να κάνει άμεσα η πολιτεία και η επιστημονική κοινότητα ώστε να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών στα εμβόλια; Η πολιτεία και η επιστημονική κοινότητα καταβάλλουν σημαντικές προσπάθειες για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στα εμβόλια. Οι ενέργειες περιλαμβάνουν την ενημέρωση μέσω πολλαπλών διαύλων που απευθύνονται σε άτομα διαφορετικών ηλικιών και πεποιθήσεων, την οργάνωση ενημερωτικών εκδηλώσεων, την παροχή κινήτρων για εμβολιασμό, την κάλυψη του κόστους εμβολιασμού, τη συνεχή ενημέρωση της κοινότητας.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

10

LiFO

30.04.26

LiFO 30.04.26

11

O Τραμπ είναι στριμωγμένος στη γωνία

Γυάλινος κόσμος

Τα θραύσματα που άφησε πίσω της η επιδρομή του «89χρονου».

Όσον αφορά την επέμβαση στο Ιράν, ξέρουμε πια ότι τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν σύμφωνα με τις αυτοκρατορικές φαντασιώσεις του Αμερικανού Προέδρου.

απ ό τον δημήτρη π ολ ι τάκη

«Πάρτι», όπως λένε, έκαναν τα social media γύρω από την είδηση του οπλισμένου 89χρονου που σκόρπισε τον τρόμο στον ΕΦΚΑ Κεραμεικού και στο Πρωτοδικείο στη Λουκάρεως προτού καταφέρει να φτάσει μέχρι την Πάτρα, όπου και συνελήφθη προτού προλάβει να διαφύγει στο εξωτερικό, όπως φαίνεται να σχεδίαζε. Αν το κατάφερνε κι αυτό, θα κέρδιζε με το σπαθί του τους γλαφυρούς και πατροπαράδοτους τίτλους που άμεσα κι απλόχερα τού αποδόθηκαν από τα ενημερωτικά δελτία («πιστολέρο», «φαντομάς», «μοναχικός λύκος», πάντα με το νούμερο της ηλικίας του μπροστά, για κωμική έμφαση) και τις συγκρίσεις που έκαναν οι πιο σινεφίλ σχολιαστές με τους ήρωες που είχαν υποδυθεί ο Μάικλ Ντάγκλας στο Falling Down (που στην ελληνική διανομή του είχε τον αλληγορικό τίτλο Ξεχωριστή μέρα) και ο Κλιντ Ίστγουντ στο Γκραν Τορίνο. Από τη στιγμή μάλιστα που, έστω και κατά τύχη, δεν υπήρξαν νεκροί ή σοβαρά τραυματίες κατά την επιδρομή του αλλόφρονος υπερήλικα (η αλήθεια είναι ότι στα 90 δεν έχεις και πολλά να χάσεις) στις δύο υπηρεσίες, ήταν βέβαιη η «αποθέωση» του δράστη από το διαδικτυακό κοινό. Όχι μόνο για τον τρόπο που εξέθεσε τις δυνάμεις της τάξης και της ασφάλειας όσο Από τη στιγμή που, και για το ότι επιτέθηκε σ’ έναν έστω και κατά τύχη, θεσμό –την ελληνική δημόσια υπηρεσία– που έχει ταλαιπωρήδεν υπήρξαν νεκροί σει και εξακολουθεί να ταλαιπωή σοβαρά τραυματίες ρεί και να προκαλεί απελπισία και ψυχικά τραύματα σε κόσμο κατά την επιδρομή και κοσμάκη. Η παραλίγο σφαγή του αλλόφρονος έγινε για τη σύνταξη του 89χρουπερήλικα στις δύο νου, ο οποίος δεν το είδε διόλου ψύχραιμα το θέμα, αντίθετα με υπηρεσίες, ήταν τον Λάκη Γαβαλά, φέρ’ ειπείν, ο βέβαιη η «αποθέωση» οποίος δήλωσε πριν από μερικές μέρες: «Όταν έμαθα ότι η σύντατου δράστη από το ξη που θα πάρω είναι 850 ευρώ, διαδικτυακό κοινό. ρώτησα “τη μέρα;”». Μέχρι και συνεχιστής του ένοπλου αγώνα και του αντάρτικου πόλης –χωρίς πλάκα– χαρακτηρίστηκε από κάποιους ο 89χρονος δράστης της «στοχευμένης», αλλά τυφλής στην πραγματικότητα επίθεσης, παρότι οι επιστολές στις οποίες εξηγούσε την «τζιχάντ» του κατά του συνταξιοδοτικού συστήματος είχαν ανάμεσα στους παραλήπτες την εφημερίδα «Μακελειό» και παρά μια φωτογραφία του που αναδύθηκε στην επιφάνεια και τον δείχνει να κρατά ένα πορτρέτο του Κωνσταντίνου Γλίξμπουργκ στην κηδεία του τέως βασιλιά. Έπρεπε να βρεθούν κάποιοι «ξενέρωτοι» που χαλάνε πάντα το πάρτι επιπολαιότητας που στήνεται κάθε τόσο στα social media για να υπενθυμίσουν ότι ένας άλλος οργισμένος υπερήλικας είχε σκοτώσει πριν από μερικά χρόνια έναν καταστηματάρχη του «Γερμανού» επειδή θεώρησε φουσκωμένο τον λογαριασμό του. Την ίδια ώρα που ο 89χρονος μπαινόβγαινε σε διάφορα ταξί, αφήνοντας πίσω του χάος και τραυματίες, ένας 5χρονος στη Θεσσαλονίκη, που είχε μείνει μόνος στο σπίτι, εκσφενδόνιζε σε κατάσταση παιδικού αμόκ ό,τι έβρισκε μπροστά του (ανάμεσά τους και μια ηλεκτρική σκούπα) από το μπαλκόνι του 6ου ορόφου προς τους περαστικούς κάτω στον δρόμο. Με βάση αυτά τα δύο περιστατικά που συνέβησαν ταυτοχρόνως, θα μπορούσε να σκεφτεί ένας ξένος που προσγειώθηκε ξαφνικά στη χώρα μας ότι η ζωή στην Ελλάδα ξεκινά και τελειώνει μέσα στο τραύμα και στην απόγνωση.

Μέχρι σήμερα, όλα δείχνουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ την έχει πατήσει για τα καλά. Θέλει πάση θυσία να απεμπλακεί από τον πόλεμο, δίχως νέα στρατιωτική δράση και με μηδαμινές παραχωρήσεις στο Ιράν, εξασφαλίζοντας όμως μια «θεαματική έξοδο» προκειμένου να την πλασάρει στους Αμερικανούς ως θριαμβευτική νίκη. Το αδιέξοδο συνόψισε άριστα η γερουσιαστής Ελίζαμπεθ Γουόρεν (CNN, 22/04/2026): « Έτσι, τώρα δεν έχουμε χρονοδιάγραμμα ούτε για την κατάπαυση του πυρός ούτε για τον αποκλεισμό και, ας το παραδεχτούμε, ούτε για τον πόλεμο. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει στριμωχτεί σε μια γωνία και δεν μπορεί να ξεφύγει». Πώς ο Αμερικανός Πρόεδρος πέρασε από την ανεδαφική προσδοκία μιας «θεαματικής επιτυχίας» στην ανάγκη μιας «θεαματικής εξόδου»; Στις 21 Απριλίου 2026, ο νομικός σύμβουλος στο υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, Ριντ Ρούμπινσταϊν, δημοσίευσε στον επίσημο ιστότοπο του υπουργείου μια εκτενή εξήγηση των περί Διεθνούς Δικαίου απόψεων της αμερικανικής κυβέρνησης σχετικά με την επιχείρηση «Επική Οργή», στην οποία αναφέρει ότι ο πόλεμος ξεκίνησε έπειτα από αίτημα του Ισραήλ. Η πίεση του Νετανιάχου δεν αμφισβητείται, αλλά είναι η μισή αλήθεια. Μετά το φιάσκο με τους δασμούς, τις αποκαλύψεις για το σκάνδαλο Έπσταϊν και τη δημοσκοπική κατρακύλα του, ο Τραμπ χρειαζόταν μια «θεαματική επιτυχία». Το «ευάλωτο» Ιράν ήταν η χρυσή ευκαιρία, διότι βοηθούσε και η παγκόσμια κατακραυγή για τις μαζικές δολοφονίες των διαδηλωτών. Το μόνο που έλειπε ήταν να ενεργοποιηθούν οι αλαζονικές αυταπάτες. Τα πράγματα φαίνονταν απλά. Μια στρατηγική σοκ και δέους με μαζικούς βομβαρδισμούς και δολοφονίες των ηγετικών στελεχών θα οδηγούσε μέσα σε λίγες εβδομάδες σε «αλλαγή καθεστώτος» –όχι με την ενθρόνιση του Ρεζά Παχλαβί, του «loser prince», όπως τον αποκαλούν στον Λευκό Οίκο, σύμφωνα με το «New Yorker»– με ανθρώπους περιδεείς που θα υπέκυπταν στις μαξιμαλιστικές απαιτήσεις της Ουάσινγκτον. Κοντολογίς, σε μια «άνευ όρων παράδοση», μια δεύτερη πολύ σημαντικότερη «Βενεζουέλα» που θα την πιστωνόταν εξ ολοκλήρου ο Τραμπ. Δύο μήνες μετά την επίθεση, γνωρίζουμε ότι τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν σύμφωνα με τις αυτοκρατορικές φαντασιώσεις του Αμερικανού Προέδρου. Οι αντικαταστάτες των δολοφονημένων αξιωματούχων φαίνεται να είναι σκληροπυρηνικοί, οι Ιρανοί –όπως αναμενόταν– έχουν συσπειρωθεί γύρω από τη σημαία και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ κατέδειξε ότι αποτελεί το πιο ισχυρό αποτρεπτικό μέσο του Ιράν, λόγω των παγκόσμιων επιπτώσεών του. Οι Ιρανοί μπορούν πλέον να θέτουν τις δικές τους κόκκινες γραμμές, όπως και οι Αμερικανοί. Οι διαπραγματεύσεις, όμως, βαλτώνουν όταν και τα δύο μέρη παραμένουν αμετακίνητα στις θέσεις τους και συνεπώς η διπλωματία βρίσκεται, Οι Ιρανοί μπορούν τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, σε αδιέξοδο. Ο Τραμπ θα μπορούσε να περιμένει μέχρις ότου οι Ιραπλέον να θέτουν τις νοί προβούν σε παραχωρήσεις. Όσο κι αν παριστάνει τον δικές τους κόκκινες άνετο (« Έχω όλο τον χρόνο στη διάθεσή μου, ενώ το Ιράν γραμμές, όπως και όχι. Η αντίστροφη μέτρηση έχει αρχίσει!», «Le Monde», 23/04/2026), η διεθνής και κυρίως η εσωτερική πίεση διοοι Αμερικανοί. γκώνεται προκειμένου να βάλει τέλος στον πόλεμο. Σύμφωνα Οι διαπραγματεύσεις, με πρόσφατη δημοσκόπηση του YouGov, το 70% των ενήλικων Αμερικανών, συμπεριλαμβανομένου ενός 54% Ρεπουόμως, βαλτώνουν μπλικάνων, θέλει να υπάρξει συμφωνία το ταχύτερο δυνατό. όταν και τα δύο Μια δεύτερη διέξοδος θα ήταν κάποιου τύπου περιοριμέρη παραμένουν σμένης κλίμακας χερσαία στρατιωτική δράση προκειμένου να αναγκαστεί η Τεχεράνη να επανέλθει στις διαπραγματεύαμετακίνητα. σεις. Αυτό, όμως, όσο εύκολα λέγεται, τόσο δύσκολα γίνεται. Το Ιράν έχει προκαλέσει μεγαλύτερες ζημιές σε αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και εξοπλισμό σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή απ’ ό,τι έχει αναγνωριστεί δημοσίως, οι οποίες αποτιμώνται σε πολλά δισεκατομμύρια δολάρια (NBC News, 25/04/2026). Μια διόλου απίθανη στρατιωτική αποτυχία των Αμερικανών θα ήταν καταστροφική για τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς. Ευτυχώς, καμία από τις δύο πλευρές δεν αποκλείει τις διαπραγματεύσεις, το δε Πακιστάν εργάζεται παρασκηνιακά για να αμβλύνει τις διαφορές. Ασυζητητί, πρέπει να υπάρξουν εκατέρωθεν υποχωρήσεις. Μια καλή αφετηρία θα ήταν κάποια χαλαρή παραλλαγή του Κοινού Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης (JCPOA). Δύσκολα θα τη δεχόταν ο διαποτισμένος με «υπεροψίαν και μέθην» Τραμπ, που την τίναξε στον αέρα το 2018, αλλά ανάγκα και θεοί πείθονται. Άλλωστε, το σοφό ρητό πιάνει και τον Τραμπ που μας αυτοπαρουσιάστηκε ως Ιησούς.

ΝΕΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Καθηγητής (αφ.), Πολυτεχνείο Ξάνθης ΔΠΘ

SHORTCUT

απ ό τ ο ν κ ώ σ τα α να γ ν ω σ τ ό π ουλο

12

LiFO

30.04.26

Ο εικοσιτριάχρονος «Ολίβια»

Η Μυρτώ είναι νεκρή. Η οικογένειά της πενθεί και απαιτεί δικαιοσύνη. απ ό την ε ρωφιλ η κοκ κ αλ η

Talk of the Town

Η τρίτη σεζόν του «Euphoria» στο HBO χάνει το κοινό της καθώς η «Ευφορία» της Κεφαλονιάς κερδίζει κοινό και σπάει τα μηχανάκια της AGB, ενώ σαρώνει σε προβολές στο κανάλια του YouTube και στα social. Ας ενημερώσει κάποιος τον Σαμ Λέβινσον πως αν θέλει να βελτιώσει το σεναριάκι και τα ratings της σειρούλας του, θα πρέπει να μελετήσει ενδελεχώς την υπόθεση «Πάσχα στο Αργοστόλι». Στο τρόλεϊ-γαλέρα 5, Τζιτζιφιές - Πλατ. Συντάγματος - Λαμπρινή, η οθόνη του κινητού τής διπλανής συνεπιβάτιδας παίζει την είδηση, στα dm του Insta οι φιλενάδες με ρωτάνε «Μωρή, τον ξέρεις αυτόν τον Ολίβια;». Η κουίρ και τρανς Αθήνα παρακολουθεί τις εξελίξεις μιας τραγωδίας που τα διαθέτει όλα. Ο εικοσιτριάχρονος «τρανς» σεξεργάτης, η δεκαεννιάχρονη ξανθιά, ο Αλβανός πρώην αρσιβαρίστας, ο εξηνταεξάχρονος «ζαχαρομπαμπάς», η σαραντάχρονη τρανς σύντροφός του και η αθέατη, αλλά απόλυτη πρωταγωνίστρια του σκανδάλου: η κοκαΐνη. Η ελληνική κοινωνία με το ένα χέρι στη σούβλα σοκάρεται με το «πασχαλινό γλέντι» της Gen Ζ: οι φήμες οργιάζουν και το «τσαγάκι» είναι καυτό για το τι τελικά συνέβη τη μοιραία νύχτα στο Αργοστόλι. Η τρανσολαγνεία και η τρανσφοβία που τα μίντια είχαν να βιώσουν από τα ’90s και το σκάνδαλο «Χειλουδάκη - εισαγγελέα» κάνει δυναμικό comeback. Οι κάμερες ασφαλείας αποκαλύπτουν, τα κινητά ελέγχονται, τα screenshots παίζουν στα κεντρικά δελτία ειδήσεων και οι τρεις εμπλεκόμενοι προφυλακίζονται. Η Μυρτώ είναι νεκρή. Η οικογένειά της πενθεί και απαιτεί δικαιοσύνη. Οι πασχαλινές διακοπές τελείωσαν. Ο εικοσιτριάχρονος «Ολίβια» δεν έχει αποκαλύψει μέσω του δικηγόρου του την ταυτότητα φύλου του, μπορεί να είναι τρανς, μπορεί να είναι drag queen, μπορεί να είναι crossdresser, μπορεί να είναι απλώς αναποφάσιστος ως προς το θέμα «φύλο». Το μόνο σίγουρο είναι πως φαίνεται αποφασισμένος ακόμα και μέσα από τον Κορυδαλλό να μην αφήσει τη μνήμη της Μυρτώς άσπιλη, προκειμένου να ανατρέψει το κυρίαρχο αφήγημα και να μην πάρει το κρίμα στον λαιμό του και τα χρόνια στην ποινή του. Όλα αυτά όμως δεν αρκούν για έναν καλό τίτλο, δεν Η τρανσολαγνεία ανεβάζουν τα κλικ, δεν καθηλώνουν το κοινό εκεί που πρέπει να είναι καθηλωμένο. Σε οτιδήποτε άλλο, δηλακαι η τρανσφοβία δή, εκτός από τα λάθη μιας κυβέρνησης που ανακοινώπου τα μίντια είχαν νει «έκτακτα μέτρα στήριξης» κάθε φορά που χάνει δύο να βιώσουν από τα μονάδες στις δημοσκοπήσεις. Η άρση ασυλίας των δεκατριών βουλευτών της κυ’90s και το σκάνδαλο βέρνησης δεν πιάνει μία μπροστά στη λέξη «τρανσέ«Χειλουδάκη ξουαλ» στις οθόνες και οι δημοσιογράφοι επαναλαμβάνουν φιλήδονα τις λέξεις «περούκα»», «σεξεργάτρια», εισαγγελέα» κάνει «υαλουρονικό», «ψηλοτάκουνα», «βλεφαρίδες», όσο δυναμικό comeback. κι αν παριστάνουν τους πρωτάρηδες σε αντίστοιχα καλιαρντέματα. Στην ιστορία μπαίνει και ένας παπάς, όπως οφείλει σε κάθε ελληνικό crime story, για να συμπληρώσει ότι ο εικοσιτριάχρονος «Ολίβια» κοινώνησε στη λειτουργία της Μεγάλης Πέμπτης και ότι παλιότερα όλοι οι προφυλακισμένοι είχαν περιφέρει τον Επιτάφιο της ενορίας – κι αυτό τηλεοπτικά αξιοποιείται αναλόγως. «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών, τρανς σεξεργατών και Αλβανών αρσιβαριστών», που θα έλεγε και το άσμα της χούντας, αν –λέω, αν– είχαμε χούντα σήμερα. Ευτυχώς δεν έχουμε. Τα μέλη της εκλεγμένης μας κυβέρνησης απειλούν δημόσια τη Γενική Ευρωπαία Εισαγγελέα Λ. Κοβέσι που ήρθε να αποκαλύψει την απάτη, τη διαφθορά και το ξέπλυμα χρήματος στην Ελλάδα. Αθώα Λάουρα! Κανείς δεν αναρωτιέται, τουλάχιστον μπροστά στις κάμερες και στα μικρόφωνα, σε ποια μεσαιωνική εργασιακή πραγματικότητα καλούνται να επιβιώσουν τα παιδιά της Gen Ζ και φτύνουν κατάμουτρα το πενθήμερο οκτάωρο και τα youth passes της κυβέρνησης, προτιμώντας λύσεις όπως τα επιδόματα, το Οnlyfans, η σεξεργασία και η συνεργασία με «ζαχαρομπαμπάδες» και «ζαχαρομανάδες», αντί για τα αφεντικά της θερινής σεζόν που ασβεστώνουν ημιυπόγεια και πληρώνουν πέντε ευρώ την ώρα χωρίς διατροφή και χωρίς ένσημα, στα παραθαλάσσια κάτεργα όπου λιάζονται οι φιλέλληνες τουρίστες. Η Μυρτώ εγκαταλείφθηκε ημιθανής από την παρέα της σε ένα παγκάκι, ο εικοσιτριάχρονος «Ολίβια» πέταξε στα σκουπίδια τη στολή σεξεργασίας και όλα τα αξεσουάρ, ο πρώην αρσιβαρίστας, αλλά για πάντα «Αλβανός», την κουβάλησε, ο εξηνταεξάχρονος πλήρωσε 220 ευρώ, η Μυρτώ πέθανε στα δεκαεννιά της και ίσως δεν μάθουμε ποτέ τι συνέβη τελικά το τελευταίο της Πάσχα, τι την οδήγησε εκεί και κυρίως από πού ήθελε να ξεφύγει. Ίσως από μια κοινωνία κανίβαλων που μας μεγάλωσε με το λαϊκό παραμύθι του φιλότιμου, της ανθρωπιάς και της χριστιανοσύνης. Φευ!

* Ιστορίες για τον εξευγενισμό της πόλης και της επιθυμίας.

ΠΟ(Ρ)ΝΟΓΡΑΦΙΑ*

LiFO 30.04.26

13

Λυκαβηττός: To σχολείομνημείο του Δημήτρη Πικιώνη καταρρέει

Η δύσκολη διαχείριση της καθημερινότητας, τα συχνά ατυχήματα και οι βανδαλισμοί στο εμβληματικό σχολείο του Πικιώνη στον Λυκαβηττό συνθέτουν μια ασφυκτική πραγματικότητα, ενώ η τύχη της αποκατάστασης του κτιρίου παραμένει μετέωρη, πίσω από μια ανολοκλήρωτη μελέτη. απ ό τhν ντίνα καράτζ ι ου

Το εμβληματικό σχολείο του Δημήτρη Πικιώνη, το 14ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών στον Λυκαβηττό, παραμένει διεθνές σημείο αναφοράς για την αρχιτεκτονική. Την ίδια ώρα, όμως, το μοναδικό αυτό κτιριακό συγκρότημα βρίσκεται σε φθίνουσα πορεία, με σοβαρές φθορές και συχνά ατυχήματα, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει ποτέ συνολική αποκατάστασή του. Οι συνθήκες αυτές διαμορφώνουν μια δύσκολη καθημερινότητα για μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς. Το 14ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών «Δημήτρης Πικιώνης», στους πρόποδες του Λυκαβηττού, δεν είναι απλώς μία ακόμη σχολική μονάδα του κέντρου της πόλης. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα δείγματα δημόσιας αρχιτεκτονικής του πρώιμου μοντερνισμού στην Ελλάδα και για ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έργα του Δημήτρη Πικιώνη, σχεδιασμένο την περίοδο 19311932. Για δεκαετίες, το σχολείο αποτέλεσε παράδειγμα για το πώς η αρχιτεκτονική μπορεί να υπηρετεί την παιδεία, να σέβεται το φυσικό ανάγλυφο και να δημιουργεί έναν χώρο ανθρώπινης κλίμακας για τα παιδιά. Ακόμη και σήμερα, το σχολείο εξακολουθεί να προσελκύει το ενδιαφέρον πανεπιστημίων, ερευνητών, αρχιτεκτόνων και φοιτητών από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Ομάδες επισκεπτών φτάνουν στον Λυκαβηττό για να μελετήσουν από κοντά τη σύνθεση του ΠικιώΕίναι ένα πάρα πολύ νη, τη σχέση του κτιρίου με την κλίση του εδάφους, τη διάταξη των αυλών, τις ευφάνταστες διαδρομές μέσα προνομιούχο σχολείο, στο συγκρότημα και τη συνομιλία του έργου με το αττο οποίο δυστυχώς τικό τοπίο. Το κτίριο εξακολουθεί να θεωρείται ένα ζωκαταρρέει. Τα ντανό μάθημα αρχιτεκτονικής, παρότι η σημερινή του προαύλια είναι σε άθλια εικόνα απέχει αισθητά από την αρχική σύλληψη του δημιουργού του. Διαδοχικές αλλοιώσεις, πρόχειρες κατάσταση, υπάρχουν επεμβάσεις, μεταβολές χρήσεων και μεταγενέστερες προσθήκες έχουν αλλοιώσει σε μεγάλο βαθμό τη μορδέντρα που έχουν φή και τη λειτουργία του, καθιστώντας δυσκολότερη αρρωστήσει και έχουν την ανάγνωση του έργου όπως σχεδιάστηκε αρχικά.

ΑΘΗΝΑ

μείνει μόνο οι κορμοί.

Οι συσσωρευμένες φθορές

Κι όμως, πίσω από αυτήν τη διεθνή αναγνώριση, η καθημερινότητα είναι εντελώς διαφορετική. Το σχολείο λειτουργεί με φθορές που συσσωρεύονται εδώ και χρόνια, επαναλαμβανόμενα περιστατικά ατυχημάτων, κάποια από τα οποία ήταν υψηλής επικινδυνότητας, εκτεταμένες υγρασίες σε τοίχους και ταβάνια, προβληματικά κουφώματα, φθαρμένους υπαίθριους χώρους και συνεχείς βανδαλισμούς. Τον Μάρτιο του 2026 σημειώθηκε πτώση σιδερένιου παραθύρου με τζάμι μέσα σε αίθουσα διδασκαλίας, κατά τη διάρκεια μαθήματος, και η αποφυγή τραυματισμού ενός παιδιού αποδόθηκε στην καλή του τύχη, όπως και σε αρκετά ακόμη ατυχήματα που έχουν συμβεί τα τελευταία χρόνια. Το κλίμα αυτό αποτυπώθηκε σε ανοιχτή επιστολή διαμαρτυρίας που απέστειλαν στις αρχές Απριλίου οι Σύλλογοι Γονέων και Κηδεμόνων του 14ου Δημοτικού και του 14ου Νηπιαγωγείου. Στην επιστολή κάνουν λόγο για ένα «σχολείο μνημείο που καταρρέει», για καθημερινό κίνδυνο παιδιών και εργαζομένων και για χρόνια αδράνειας απέναντι σε ένα γνωστό πρόβλημα. Οι γονείς καταγγέλλουν ότι η πάγια απάντηση που λαμβάνουν είναι πως «επίκειται συνολική αποκατάσταση», χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα. Η αναμονή, αναφέρουν, έχει μετατραπεί σε άλλοθι για να γίνονται μόνο αποσπασματικά και καθυστερημένα «πυροσβεστικά» έργα, ενώ ποτέ δεν τους έχει δοθεί επίσημη έκθεση αυτοψίας ή έγγραφη βεβαίωση για την καταλληλότητα και την ασφάλεια του κτιρίου. «Εργολάβοι και μηχανικοί εμφανίζονται κατά καιρούς, πάντα ύστερα από επίμονες παρεμβάσεις της διεύθυνσης του σχολείου, χωρίς όμως να αναλαμβάνεται σαφής ευθύνη για μια συνολική λύση», αναφέρουν. Την ίδια ώρα, η μελέτη αποκατάστασης που εκπονήθηκε τα προηγούμενα χρόνια παραμένει ουσιαστικά σε εκκρεμότητα, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία έγκρισής της.

14

LiFO

Μια μελέτη σε εκκρεμότητα Η πρώτη οργανωμένη προσπάθεια διάσωσης του σχολείου ξεκίνησε το 2017, όταν υπεγράφη μνημόνιο συνεργασίας ανάμεσα στον δήμο Αθηναίων και την ΑΜΚΕ «Δημήτρης Πικιώνης», με σκοπό την προώθηση μελέτης αποκατάστασης του κτιριακού συνόλου, εν όψει και της συμπλήρωσης πενήντα ετών από τον θάνατο του αρχιτέκτονα. Τον Μάρτιο του 2018 το σχολείο εντάχθηκε στο επενδυτικό δάνειο των 55 εκατ. ευρώ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για την αστική ανάπτυξη της Αθήνας και απέκτησε προϋπολογισμό 2,5 εκατ. ευρώ. Ακολούθησε η εκπόνηση μελέτης, η οποία υποβλήθηκε στο υπουργείο Πολιτισμού, καθώς το σχολείο έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο μνημείο. Η μελέτη εξετάστηκε από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων και επεστράφη στον δήμο και στο μελετητικό γραφείο που την είχε αναλάβει, με παρατηρήσεις και αλλαγές που έπρεπε να ενσωματωθούν. Αυτό όμως δεν συνέβη ποτέ. Οι απαιτούμενες διορθώσεις δεν ολοκληρώθηκαν και ο φάκελος της μελέτης έμεινε σε εκκρεμότητα. Στην επιστολή τους, οι γονείς αναφέρουν ότι επί δημαρχίας Κώστα Μπακογιάννη η μελέτη «είχε χαθεί εντελώς», επικαλούμενοι τα λεγόμενα του τότε αντιδήμαρχου Βασίλη Φοίβου Αξιώτη, ο οποίος, όπως υποστηρίζουν, τους είχε μεταφέρει ότι η μελέτη «δεν ωρίμασε ποτέ». Για μεγάλο διάστημα, σημειώνουν, ο δήμος παρέπεμπε στο υπουργείο Πολιτισμού και το υπουργείο Πολιτισμού ξανά στον δήμο. Επί δημαρχίας Χάρη Δούκα και με αρμόδιο αντιδήμαρχο Υποδομών, μέχρι πρότινος, τον Ανδρέα Γραμματικογιάννη, η υπόθεση επανήλθε, χωρίς όμως ουσιαστική πρόοδο. Σύμφωνα με τους Συλλόγους Γονέων, στις επαφές που είχαν με τη σχολική κοινότητα έγινε λόγος για περαιτέρω ενέργειες και για ορίζοντα τουλάχιστον τριετίας μέχρι την υλοποίηση, χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα έναρξης εργασιών. Από το γραφείο του αντιδημάρχου, όπως αναφέρουν, υπήρξαν δεσμεύσεις για άμεσα μέτρα ασφαλείας, όπως έλεγχος και επισκευή κουφωμάτων, μονώσεις στις ταράτσες, ανακαίνιση στις τουαλέτες και επισκευή των δαπέδων των προαυλίων. Από αυτές τις παρεμβάσεις ισχυρίζονται ότι πραγματοποιήθηκαν η ανακαίνιση στις τουαλέτες και οι μονώσεις λίγο πριν από την έναρξη της φετινής σχολικής χρονιάς. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη εμφάνιση υγρασίας στα ταβάνια και στους τοίχους των αιθουσών, παρότι οι ταράτσες μονώθηκαν μόλις πριν από λίγους μήνες, δείχνει, κατά τους γονείς, τα όρια των αποσπασματικών λύσεων όταν δεν συνοδεύονται από συνολική προσέγγιση. «Με απλά λόγια, το έργο παραμένει στάσιμο, ενώ το σχολείο λειτουργεί καθημερινά υπό κίνδυνο και τα όποια “πυροσβεστικά” μέτρα λαμβάνονται μέσω των τρεχουσών εργολαβιών του δήμου είναι καθυστερημένα, αποσπασματικά και σε καμία περίπτωση δεν αντιμετωπίζουν ουσιαστικά τα προβλήματα», αναφέρουν χαρακτηριστικά. Οι ίδιοι σημειώνουν ακόμη ότι τον Δεκέμβριο του 2025, από κοινού με τη διεύθυνση του σχολείου, ζήτησαν νέα συνάντηση με τον αντιδήμαρχο για να ενημερω-

30.04.26

με τον οποίο αυτά αντιμετωπίστηκαν. Το σχολείο είναι χτισμένο με πωρόλιθο, ένα πορώδες υλικό που «διαπνέει» και απαιτεί ειδική μεταχείριση. «Όταν καλύπτεται με αδιαπέραστα επιχρίσματα ή χρώματα που δεν επιτρέπουν τη διαπνοή, η υγρασία εγκλωβίζεται και αναζητεί διέξοδο μέσα από τους τοίχους. Το αποτέλεσμα είναι μούχλα, αποσαθρώσεις, αποκολλήσεις και συνεχείς φθορές», λέει. Υπενθυμίζει ακόμη ότι το σχολείο βρίσκεται στους πρόποδες του Λυκαβηττού, σε περιοχή με υδροφόρο ορίζοντα. Οι αυλές, που αρχικά είχαν χώμα και χαλίκι, καλύφθηκαν σταδιακά με τσιμέντο και άσφαλτο. Έτσι, το νερό δεν απορροφάται αλλά και –το κυριότερο– δεν εξατμίζεται φυσικά από το έδαφος, και η υγρασία μεταφέρεται προς το κτίριο. «Το σχολείο υποφέρει από διαχρονικές κακές οικοδομικές παρεμβάσεις, οι οποίες πρέπει να αφαιρεθούν ώστε να ξαναβρεί την οικοδομική του υπόσταση», σημειώνει. Κατά τον ίδιο, η αποκατάσταση δεν σημαίνει μόνο επισκευές, «αλλά και αφαίρεση όσων αλλοίωσαν την αρχική σύνθεση. Οι μεταγενέστερες προσθήκες, οι αλλαγές χρήσεων και οι πρόχειρες κατασκευές έχουν επηρεάσει την κυκλοφορία, τις αναλογίες και την εμπειρία του χώρου. Ο Πικιώνης σχεδίασε ένα εξατάξιο σχολείο, με τέσσερις αίθουσες στη μία πτέρυγα και δύο στην άλλη. Σήμερα λειτουργεί ως δωδεκατάξιο, με χώρους που μετατράπηκαν σε αίθουσες και με σημαντικές αποκλίσεις από την αρχική λογική». Ο ίδιος απορρίπτει και την άποψη ότι απαιτείται κλείσιμο της μονάδας για να γίνει αποκατάσταση. Υποστηρίζει ότι ένας μεγάλος όγκος εργασιών μπορεί να πραγματοποιηθεί το καλοκαίρι και το υπόλοιπο τμηματικά κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, με σωστό σχεδιασμό και οργάνωση χωρίς να διακοπεί η λειτουργία του σχολείου. Η αποκατάσταση δεν στοχεύει στην παρούσα φάση στη λειτουργική υπόσταση αλλά στην οικοδομική, ώστε όταν έλθουν καλύτεροι καιροί, να μπορέσουν να επανέλθουν όλοι οι χώροι στις αρχικές τους λειτουργίες.

Τα συνεχή ατυχήματα και οι βανδαλισμοί

θούν σχετικά με την πορεία της μελέτης. Όπως αναφέρουν, αρχικά ορίστηκε ραντεβού, το οποίο στη συνέχεια ακυρώθηκε λόγω αλλαγής αντιδημάρχων. «Κάθε νέο μας αίτημα έκτοτε προς τον νέο πλέον αντιδήμαρχο Υποδομών, κύριο Παναγιώτη-Πάρη Χαρλαύτη, δεν έχει βρει ανταπόκριση», υποστηρίζουν. Η σημερινή δημοτική αρχή, πάντως, παρουσιάζει διαφορετική εικόνα και κάνει λόγο για προσπάθεια επανεκκίνησης μιας σύνθετης και για χρόνια εκκρεμούς διαδικασίας. Μιλώντας στη LiFO, ο σημερινός αντιδήμαρχος Υποδομών Παναγιώτης-Πάρης Χαρλαύτης δηλώνει ότι η διοίκηση παρέλαβε μια ημιτελή υπόθεση και κινεί τις διαδικασίες ώστε να επικαιροποιηθεί η μελέτη, να ενσωματωθούν οι απαιτήσεις του υπουργείου Πολιτισμού και στη συνέχεια να προχωρήσει η δημοπράτηση του έργου. Ωστόσο, σαφές χρονοδιάγραμμα, όπως επισημαίνει, δεν μπορεί ακόμη να δοθεί, καθώς προηγείται η ολοκλήρωση των μελετητικών και διοικητικών διαδικασιών. Στο μεταξύ, το έργο «Ανακαίνιση Διατηρητέου Κτιρίου επί της οδού Σίνα 70» εμφανιζόταν στα τεχνικά προγράμματα του δήμου από το 2019 έως και το 2025 με προϋπολογισμό 2,5 εκατ. ευρώ. Στο τεχνικό πρόγραμμα του 2026 επανεμφανίζεται με νέο προϋπολογισμό 3,08 εκατ. ευρώ και πρόβλεψη κατανομής δαπανών έως το 2029.

Η αποκατάσταση δεν μπορεί να γίνει με εργολαβικούς όρους Για τον αρχιτέκτονα - πολεοδόμο Ιωσήφ Ευφραιμίδη, μέλος ΔΣ της ΑΜΚΕ «Δημήτρης Πικιώνης», το πρόβλημα δεν είναι μόνο η καθυστέρηση αλλά και ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίστηκε εξαρχής η υπόθεση. Όπως λέει, ο στόχος της συνεργασίας ήταν το σχολείο να επανέλθει στο αρχικό όραμα του Πικιώνη και ταυτόχρονα να γίνει ασφαλές και λειτουργικό για τους μαθητές. Η παρουσία της ΑΜΚΕ είχε σκοπό να προσφέρει επιστημονική συνδρομή, ώστε να προστατευθεί ο χαρακτήρας του μνημείου. Κατά τον ίδιο, όμως, το έργο εντάχθηκε σε χρηματοδοτικό πακέτο ενεργειακών αναβαθμίσεων σχολικών μονάδων και δόθηκε ως μέρος συνολικού μελετητικού πακέτου σε γραφείο που είχε αναλάβει σειρά σχολικών έργων. Έτσι, ένα μοναδικό μνημείο αντιμετωπίστηκε ως μία ακόμη τεχνική εργολαβία. «Δεν μπορείς να κάνεις αποκατάσταση με όρους εργολαβίας», τονίζει. «Δεν πρόκειται για μια κοινή ανακαίνιση σχολείου. Είναι έργο αρχιτεκτονικής με ιστορική και μορφολογική αξία. Όλα, στατικά, μηχανολογικά, ενεργειακά, πρέπει να υπηρετούν πρώτα την αρχιτεκτονική λογική του έργου». Επισημαίνει ακόμη ότι η μελέτη δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Πέρασε από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, διατυπώθηκαν παρατηρήσεις, αλλά δεν επέστρεψε ποτέ με τις απαιτούμενες διορθώσεις. Αν αυτές είχαν ενσωματωθεί εγκαίρως ή αν η μελέτη είχε επικαιροποιηθεί με βάση τις υποδείξεις του Συμβουλίου, το έργο θα μπορούσε ήδη να βρίσκεται σε φάση υλοποίησης ή να έχει προχωρήσει ουσιαστικά. Ο κ. Ευφραιμίδης στέκεται ιδιαίτερα στα υλικά του κτιρίου και στον τρόπο

φωτο: Οι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν στη LiFO από τους Συλλόγους Γονέων και Κηδεμόνων του 14ου Δημοτικού Σχολείου και του 14ου Νηπιαγωγείου Αθηνών.

Από την άλλη πλευρά, η καθημερινή πραγματικότητα αποτυπώνεται στις περιγραφές του διευθυντή του σχολείου, Γιάννη Πράπα, ο οποίος μιλά για δύο παράλληλες καταστάσεις που καλείται να διαχειριστεί καθημερινά. «Το πρώτο είναι τα άμεσα προβλήματα που παρουσιάζει το κτίριο και αφορούν την ασφάλεια παιδιών και εργαζομένων. Το δεύτερο είναι η γενικότερη αποκατάσταση, που συζητιέται εδώ και χρόνια και μένει στα χαρτιά». Όπως σημειώνει, ο δήμος Αθηναίων ανταποκρίνεται σε αρκετές περιπτώσεις όταν προκύπτουν επείγουσες ανάγκες, καθώς δέχεται συνεχώς αιτήματα από τη διεύθυνση του σχολείου. «Δεν μπορώ να πω ότι δεν έχουμε συμπαραστάτη τον δήμο. Σε αρκετά ζητήματα υπάρχει ανταπόκριση και, όταν το πρόβλημα είναι σοβαρό, πολλές φορές υπάρχει άμεση παρέμβαση», αναφέρει. Ωστόσο, σπεύδει να διευκρινίσει πως πρόκειται κυρίως για προσωρινές λύσεις: «Είναι πυροσβεστικά μέτρα. Κρατούν το κτίριο λειτουργικό, αλλά δεν αντιμετωπίζουν την ουσία». Προσθέτει, μάλιστα, ότι υπάρχουν και αιτήματα στα οποία οι εργολάβοι αργούν να ανταποκριθούν. Ο ίδιος περιγράφει ένα μεγάλο, παλαιό και απαιτητικό συγκρότημα, με πολλούς χώρους και αυξημένες ανάγκες συντήρησης. «Είναι ένα τεράστιο κτίριο, με πάρα πολλούς χώρους, που ελέγχεται πολύ δύσκολα λόγω της παλαιότητάς του», λέει χαρακτηριστικά. Ως παράδειγμα αναφέρει πρόσφατο περιστατικό πτώσης παραθύρου μέσα σε αίθουσα διδασκαλίας: « Έπεσε ένα παράθυρο που ήταν σε ανάκλιση, επειδή είχαν σκουριάσει οι μεντεσέδες. Από θαύμα σώθηκε ένα παιδάκι». Για το ίδιο ζήτημα επισημαίνει ότι είχαν προηγηθεί επανειλημμένες αναφορές χωρίς αποτέλεσμα. «Για τα παράθυρα είχαν γίνει περίπου τριάντα αιτήματα και δεν είχαν έρθει να τα δουν. Όταν έγινε το περιστατικό, τότε ήρθαν». Ο κ. Πράπας τονίζει ακόμη ότι η λειτουργία ενός σχολείου συνδέεται άμεσα και με τη διαρκή πίεση που ασκεί η διοίκησή του προς τις αρμόδιες υπηρεσίες. «Σημαντικός παράγοντας είναι και ο διευθυντής του σχολείου. Από τότε που ανέλαβα έχουν φύγει πάρα πολλά αιτήματα που παλαιότερα δεν είχαν φύγει. Ένα μεγάλο ποσοστό ικανοποιείται», σημειώνει. Η ουσία όμως, επιμένει, δεν αλλάζει. Φέρνει ως παράδειγμα τα παλιά σιδερένια κουφώματα με τα μεγάλα τζάμια. « Ήρθαν, τα έβαψαν και πέρασαν σιλικόνες για να μην κουνιούνται τα τζάμια. Μου έδωσε μια προσωρινή αίσθηση ασφάλειας, αλλά δεν είναι λύση. Μετά τις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού, θα επανέλθουν στην ίδια κατάσταση». Η κατάσταση στους υπαίθριους χώρους είναι επίσης προβληματική. «Αν κάνουμε μια βόλτα, έχω να σας δείξω είκοσι παγίδες. Κάγκελα που κρέμονται, σκάλες που γλιστρούν, προαύλια με τρύπες και επικίνδυνα σημεία», λέει. Σαν να μην έφταναν αυτά, υπάρχει και ένα δεύτερο, μόνιμο μέτωπο, οι βανδαλισμοί. «Για το θέμα αυτό δεν έχω βρει καμία θέληση να βοηθήσουν. Η απάντηση είναι ότι αυτό συμβαίνει σε όλα τα σχολεία. Όμως αυτό δεν είναι ένα απλό σχολείο. Είναι κηρυγμένο μνημείο», λέει. Ο κ. Πράπας μιλά για σπασμένα παράθυρα, γκράφιτι, φθορές σε βρύσες, εισβολές στον χώρο και απόπειρες πρόκλησης φωτιάς. Αναφέρει μάλιστα ότι την Πρωτοχρονιά εντόπισε νεαρούς που ετοιμάζονταν να βάλουν φωτιά στο σχολείο και κατέληξε στο αστυνομικό τμήμα. Το κόστος είναι μεγάλο. «Οι καταστροφές από βανδαλισμούς μόνο φέτος έχουν κοστίσει πάνω από 10.000 ευρώ». Για το ζήτημα των βανδαλισμών, ο Γιάννης Πράπας επισημαίνει ότι το σχολείο αναγκάστηκε να λάβει μόνο του ορισμένα βασικά αποτρεπτικά μέτρα. «Το πρώτο που έγινε ήταν να βάλουμε φωτισμό. Το κτίριο ήταν θεοσκότεινο και βάλαμε προβολείς», αναφέρει χαρακτηριστικά. Παράλληλα, τονίζει ότι απαιτείται ουσιαστική στήριξη από τον δήμο Αθηναίων, προτείνοντας νυχτερινή φύλαξη ή την εγκατάσταση συστήματος καμερών. «Αυτό που μπορεί να κάνει ο δήμος είναι είτε να βάλει νυχτερινή φύλαξη είτε κάμερες», αλλά πρόκειται για ένα αίτημα στο οποίο δεν ανταποκρίνεται, όπως λέει. Διαβάστε ολόκληρο το ρεπορτάζ στο lifo.gr.

LiFO 30.04.26

15

TAL K OF THE TOWN

78' με τoν

Mατίγια Mπάμπιτς ιδρυτή του tasteatlas σ υνεντ ευξ η: m. hu lot

Σε μια αποκλειστική συνέντευξη, ο ιδρυτής του TasteAtlas, Ματίγια Μπάμπιτς, μιλά για τη δημιουργία και τη λειτουργία μιας από τις πιο επιδραστικές παγκόσμιες πλατφόρμες γαστρονομικής χαρτογράφησης και εξηγεί γιατί το φαγητό είναι για εκείνον, πάνω απ’ όλα, μια μορφή μνήμης και πολιτισμού. ο ματίγια μπάμπιτς (matija babic), που γεννήθηκε το 1978 στο Ζάγκρεμπ, είναι Κροάτης επιχειρηματίας, δημοσιογράφος και καινοτόμος των media. Το 2002 ίδρυσε το Index.hr, το οποίο, ως αρχισυντάκτης, ανέδειξε σε μία από τις πιο επιδραστικές online ειδησεογραφικές πλατφόρμες της Κροατίας και ένα από τα 1.000 δημοφιλέστερα sites παγκοσμίως, ενώ ο ίδιος υπήρξε από τους νεότερους αρχισυντάκτες στην Ευρώπη. Ξεκίνησε τη δράση του στα online media και τον κοινωνικοπολιτικό ακτιβισμό το 1999, ενώ στα μέσα της δεκαετίας του 2010 δημιούργησε το TasteAtlas, μια διαδραστική παγκόσμια βάση δεδομένων για το παραδοσιακό φαγητό και τα υλικά, με γεωγραφική χαρτογράφηση και αξιολογήσεις από χρήστες και ειδικούς. Η εξαιρετικά δημοφιλής πλατφόρμα έχει διεθνή απήχηση ως οδηγός γαστρονομικής κουλτούρας, προτείνοντας τοπικές σπεσιαλιτέ και σημεία όπου μπορείς να τις δοκιμάσεις. Παρά τη φιλοδοξία του να ξεπεράσει τη συμβατική λογική του food blogging και των αλγοριθμικών βαθμολογήσεων τύπου TripAdvisor, το TasteAtlas έχει δεχθεί κριτική για πιθανή μεροληψία στα δεδομένα και στις κατατάξεις του. Η διαδικτυακή μας κουβέντα ξεκίνησε με την ερώτηση αν έτρωγε καλά ως παιδί. «Αυτή είναι μια ερώτηση που δεν μου έχει κάνει ποτέ κανείς», λέει, «και ήταν πραγματικά πολύ ωραίο να σταθώ για λίγο και να το σκεφτώ. Ήμουν τυχερός, γιατί έτρωγα πολύ καλά ως παιδί. Λάτρευα τη μαγειρική της γιαγιάς μου· περνούσα τα καλοκαίρια μου με τους παππούδες μου στην Ίστρια της Κροατίας και μαγειρεύαμε μαζί σχεδόν κάθε μέρα. Από την άλλη, ο θείος μου παντρεύτηκε μια Ιρακινή που έφερε στη ζωή μου εντελώς άγνωστα πιάτα και εξωτικά μπαχαρικά. Στο σπίτι τους ήταν η πρώτη φορά που έφαγα πολύ περισσότερο απ’ όσο πραγματικά χρειαζόταν το σώμα μου, μόνο και μόνο επειδή το φαγητό ήταν ακαταμάχητο. Πιστεύω ότι η βαθιά μου αγάπη για το φαγητό και η επιθυμία μου να εξερευνήσω ό,τι έχει να προσφέρει ο γαστρονομικός κόσμος γεννήθηκαν από αυτές τις δύο αντίθετες εμπειρίες. Μεγάλωσα στην εποχή του σοσιαλισμού, όταν τα ταξίδια ήταν μια τεράστια πολυτέλεια, έτσι ανακάλυπτα τον κόσμο και άλλους πολιτισμούς κυρίως μέσα από χάρτες και εγκυκλοπαίδειες. Πεινούσα, ήθελα να δω τον κόσμο! Ακόμα και μικρός, προσπαθούσα συνεχώς να βρίσκω ξένα μπαχαρικά, αν και τότε ήταν σχεδόν αδύνατο. Έπειτα ήρθαν τα δορυφορικά πιάτα. Το 1989 ήμουν έντεκα χρονών, έβλεπα Αμερικανούς στο MTV και συντονιζόμουν στο CNN. Παράλληλα με την κάλυψη της εκλογικής αναμέτρησης Μπους - Δουκάκη, έβλεπα συνεχώς διαφημίσεις για σάλτσες Uncle Ben’s. Μου εξήψαν τόσο πολύ τη φαντασία, που όταν ένας συγγενής από την Αμερική θα ερχόταν να μας

16

LiFO

επισκεφτεί, δεν του ζήτησα μπλουζάκι των Chicago Bulls ή παιχνίδια· τον παρακάλεσα να μου φέρει ένα βαζάκι Uncle Ben’s Szechuan sauce. Όταν τελικά τη δοκίμασα, μου φάνηκε φανταστική, πίστεψα πραγματικά ότι είχα ανακαλύψει την αυθεντική κινεζική κουζίνα! Με λίγα λόγια, το γαστρονομικό μου υπόβαθρο έχει τις ρίζες του σε αυτή την περιέργεια. Το φαγητό και το να εξερευνώ ξένες κουζίνες –ή τουλάχιστον αυτό που τότε νόμιζα ότι ήταν ξένες κουζίνες– υπήρξαν πραγματικά το πάθος της ζωής μου». Του ζητάω να θυμηθεί πώς αποφάσισε να δημιουργήσει μια πλατφόρμα για φαγητό. Ποιο πρόβλημα προσπαθούσε να λύσει; «Μπορώ να σου πω τη στιγμή που συνέβη», απαντάει. « Ήταν το 2012 και ήμουν σε μια οικονομική κρουαζιέρα της Costa που σταμάτησε στη Μύκονο. Έψαχνα κάτι πραγματικά αυθεντικό και τοπικό να φάω και έπεσα πάνω σε ένα τυρί που λεγόταν κοπανιστή, σε μια τυχαία τοπική ιστοσελίδα. Γρήγορα όμως συνειδητοποίησα ότι δεν υπήρχαν πουθενά καταγεγραμμένα συνολικά οι τοπικές σπεσιαλιτέ, τα παραδοσιακά προϊόντα και τα τοπικά ποτά, πόσο μάλλον ένας αξιόπιστος οδηγός για το πού μπορείς να τα δοκιμάσεις ή να τα αγοράσεις. Οπότε είπα απλώς στον εαυτό μου: “Ωραία, αν δεν υπάρχει, τότε πρέπει να το φτιάξω εγώ”. Το TasteAtlas είναι, πρώτα απ’ όλα, ένας κατάλογος φαγητού. Στόχος μας είναι να καταγράψουμε όλο το φαγητό του κόσμου, συμπεριλαμβανομένων ξεχασμένων πιάτων και υλικών από τις πιο απομακρυσμένες γωνιές του πλανήτη. Δεύτερον, είμαστε οδηγός. Θέλουμε να βοηθήσουμε τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο να δώσουν μια ευκαιρία στο τοπικό φαγητό και τον πολιτισμό, αντί να καταλήγουν αυτόματα σε χάμπουργκερ, σε ψευτο-υψηλή γαστρονομία ή στα πιο διάσημα στο Instagram εστιατόρια. Θέλουμε να αναδείξουμε εκείνα τα μέρη που μπορεί να μην είναι δημοφιλή στα social media και να μη σερβίρουν τα πιο “όμορφα” πιάτα, αλλά μαγειρεύουν ειλικρινές, τοπικό φαγητό εδώ και δεκαετίες. Οι κατατάξεις είναι στην πραγματικότητα ένα δευτερεύον, αν και διασκεδαστικό, κομμάτι της δουλειάς μας, παρότι είναι κρίσιμες για την απήχηση και τον αντίκτυπο του TasteAtlas. Πυροδοτούν συζητήσεις, ξυπνούν την εθνική υπερηφάνεια και διεγείρουν την περιέργεια. Αν και δεν πρέπει να τις παίρνει κανείς υπερβολικά στα σοβαρά και ποτέ δεν ισχυριζόμαστε ότι αποτελούν οριστική απόδειξη για κάτι, οι λίστες μας θα σε κατευθύνουν πραγματικά προς τα πιο νόστιμα πιάτα σε κάθε κατηγορία και τόπο. Ο τρόπος που δημιουργούνται οι λίστες είναι στην πραγματικότητα αρκετά απλός: οι άνθρωποι βαθμολογούν τα πιάτα και τα υλικά που έχουν δοκιμάσει. Το σύστημα που έχουμε αναπτύξει εσω-

30.04.26

LiFO 30.04.26

17

εικονογραφηση: ατελιε lifo

TAL K OF THE TOWN 78 λεπτά με τoν Mατίγια Mπάμπιτς, τον ιδρυτή του TasteAtlas τερικά εντοπίζει bots και εθνικιστές και αγνοεί πλήρως τις ψήφους τους. Παράλληλα, δίνουμε μεγαλύτερη βαρύτητα στις ψήφους χρηστών που αναγνωρίζουμε ως υψηλής ποιότητας δοκιμαστές και αξιολογητές. Με βάση όλες αυτές τις έγκυρες ψήφους, κάθε λίστα που έχουμε δημιουργείται σε πραγματικό χρόνο. Αυτό καλύπτει τα πάντα, από τοποθεσίες –μικρά χωριά, χώρες και ηπείρους– μέχρι συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως ένα είδος λαχανικού ή, για παράδειγμα, ζυμαρικά με κρέας, καθώς και κατηγορίες μέσα σε συγκεκριμένες τοποθεσίες. Υπό προϋποθέσεις, το προσωπικό μου γούστο είναι εντελώς άσχετο με τις κατατάξεις. Η μόνη πραγματική επίδραση που έχει είναι ότι ίσως δημοσιεύουμε λίγο περισσότερο περιεχόμενο για την Κροατία απ’ όσο θα έπρεπε αντικειμενικά – και μέχρι εκεί! Λέω “υπό προϋποθέσεις”, γιατί το προσωπικό μου γούστο είναι στην πραγματικότητα το τοπικό και παραδοσιακό φαγητό, και μια απόλυτη επιμονή να το τιμούμε. Οπότε, ενώ δεν καθορίζει τις λίστες, όλη η φιλοσοφία του TasteAtlas είναι ουσιαστικά το προσωπικό μου γούστο». « Ένα μεγάλο γαλλικό τηλεοπτικό δίκτυο κατηγόρησε πρόσφατα το TasteAtlas ότι “στήνει” τις κατατάξεις υπέρ της Ιταλίας. Ποια είναι η απάντησή σου;». «Δεν είχαμε να πούμε κάτι ιδιαίτερο ως “άμυνα”· απλώς εξηγήσαμε πώς λειτουργούν στην πραγματικότητα οι κατατάξεις μας. Δεν υπάρχει καμία χειραγώγηση. Αλλά είναι γεγονός ότι η γαλλική κουζίνα, με τα βαριά της πιάτα, ίσως απλώς να μην είναι τόσο δημοφιλής παγκοσμίως όσο ήταν κάποτε – ή τουλάχιστον όχι όσο πιστεύουν ακόμη οι ίδιοι. Και αυτό με στενοχωρεί, γιατί είμαι μεγάλος θαυμαστής της γαλλικής κουζίνας και της Γαλλίας γενικότερα, αλλά αν το σκεφτείς, πότε ήταν η τελευταία φορά που είδες να ανοίγει ένα νέο γαλλικό εστιατόριο; Είναι ένα πολύ σύνθετο ζήτημα, αλλά πιστεύω ότι η γαλλική κουζίνα αντιμετωπίζει ένα πραγματικό πρόβλημα που απλώς δεν θέλουν να αποδεχτούν. Και αυτό το πρόβλημα σίγουρα δεν είναι το TasteAtlas. Οι λίστες μας είναι απλώς ένας δείκτης αυτού του ευρύτερου ζητήματος. Το TasteAtlas έχει πράγματι μια ευρωκεντρική μεροληψία. Αυτό φαίνεται περισσότερο στα social media μας, όπου η πλειονότητα των αναρτήσεων αφορά τη Μεσόγειο – κυρίως την Ιταλία, την Ελλάδα και την Ισπανία. Είναι κάτι που πρέπει να βελτιώσουμε, αν και υπάρχει ένα πρακτικό πρόβλημα: αναρτήσεις για άλλες κουζίνες έχουν σημαντικά λιγότερα likes και κοινοποιήσεις, που είναι και το “ψωμί” της ομάδας των social media. Η κινεζική κουζίνα, για παράδειγμα, γενικά υποεκπροσωπείται στο TasteAtlas, παρότι πιθανότατα είναι η μεγαλύτερη γαστρονομική παράδοση στον κόσμο. Η πραγματικότητα είναι ότι τα πιάτα της είναι λιγότερο οικεία τόσο στους συντάκτες μας όσο και στο κυρίως αγγλόφωνο και ισπανόφωνο κοινό μας, γι’ αυτό και τείνουν να κατατάσσονται χαμηλότερα». Του ζητάω να μιλήσει για το ελληνικό φαγητό, που κατατάσσεται πολύ ψηλά στις προτιμήσεις των χρηστών της πλατφόρμας, και τον ρωτάω αν έχει κάποιο αγαπημένο ελληνικό πιάτο. «Παρόλο που το προσωπικό μου γούστο δεν καθορίζει τις υψηλές θέσεις της πλατφόρμας, είναι προφανές ότι πολλοί άνθρωποι συμμερίζονται αυτή την αγάπη!», λέει. «Λατρεύω

την Ελλάδα. Έχω ταξιδέψει εκτενώς –κάποτε για τρεις συνεχόμενους μήνες– και ερωτεύτηκα τη χώρα. Αγαπώ τα νησιά και το island hopping, αν και ίσως η αγαπημένη μου περιοχή είναι το Ζαγόρι. Η Ελλάδα έχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου: η κόρη μου κολύμπησε για πρώτη φορά στην Κέρκυρα, και η φωτογραφία προφίλ μου είναι από μια ψαρόβαρκα στους Φούρνους, όταν ζητήσαμε από κάτι ντόπιους ψαράδες να μας πάρουν μαζί τους για μια μέρα. Όσο για το φαγητό, είναι δύσκολο να ξεχωρίσω ένα μόνο πιάτο. Για μένα είναι όλη η εμπειρία: να κάθεσαι σε ένα τραπέζι σε ένα μικρό χωριό, να τρως φρέσκες ψητές σαρδέλες, να πίνεις ίσως λίγο παραπάνω κρασί και να απολαμβάνεις την καλή παρέα. Είναι η θρυλική φιλοξενία – να σου φέρνουν ρακή και γλυκά χωρίς να τα ζητήσεις, και να πληρώνεις πολύ λιγότερο απ’ όσο αξίζει πραγματικά η εμπειρία. Αγαπώ πολλές χώρες, αλλά δεν έχω συναντήσει πουθενά κάτι αντίστοιχο με την Ελλάδα, και θα συνεχίσω να επιστρέφω. Αν πρέπει να ξεχωρίσω κάτι, θα πω τον τραχανά. Θα μπορούσα να απαριθμήσω αμέτρητα πιάτα, αλλά ο τραχανάς ξεχωρίζει γιατί είναι υποτιμημένος, ακόμη και μέσα στην Ελλάδα, ειδικά αν σκεφτείς πόσο νόστιμος και θρεπτικός είναι. Και βέβαια, κάθε φορά που σκέφτομαι τον ντάκο από την Κρήτη ή την παστιτσάδα από την Κέρκυρα… Αν άρχιζα να αναφέρω όλα τα ελληνικά πιάτα που αγαπώ, θα μιλούσα για ώρες, και ήδη αυτή είναι η μεγαλύτερη συνέντευξη που έχω δώσει. Δεν θα έλεγα ότι παρακολουθώ κάποια γαστρονομική “σκηνή” στην Ελλάδα. Παρακολουθώ την παράδοση και τα εστιατόρια που υπάρχουν εδώ και δεκαετίες. Δεν είναι σκηνή, είναι μια ολόκληρη χώρα και κουλτούρα, και αυτό δεν αλλάζει από τη μια μέρα στην άλλη. Φυσικά, ο χρόνος, οι οικολογικές αλλαγές, οι πυρκαγιές και η οικονομία αφήνουν το αποτύπωμά τους. Η έλλειψη εργατικού δυναμικού είναι πραγματικό πρόβλημα, και οι επιτηδευμένοι σεφ που θέλουν να “ερμηνεύσουν” και να “αποδομήσουν” τα παραδοσιακά πιάτα σίγουρα δεν βοηθούν. Ο υπερτουρισμός και το Instagram δηλητηριάζουν τα πράγματα όταν ξεφεύγουν. Ορισμένες συνήθειες σίγουρα χάνονται, και γνωρίζω καλά και την πρόσφατη “κρίση του σουβλακιού”. Δεν μπορείς να παλέψεις με τον χρόνο, αλλά δεν πιστεύω ότι τα πράγματα πηγαίνουν γραμμικά προς το χειρότερο. Πάντα υπάρχει μια νέα γενιά που αναβιώνει παλιά μαγαζιά και φέρνει πίσω ξεχασμένα πιάτα· έχω φάει προσωπικά σε κάποια από αυτά. Υπάρχουν ακόμη και ξένοι που μετακομίζουν, ερωτεύονται την Ελλάδα και καταλήγουν να μαγειρεύουν πιο αυθεντικά από κάποιους ντόπιους. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Ζόραν, ένας Σέρβος σεφ, και το εστιατόριό του “Το Αντικριστό” στην Κρήτη. Οπότε, δεν υπάρχει λόγος πανικού, υπάρχουν κύκλοι με καλές και κακές περιόδους, αλλά πιστεύω ακράδαντα ότι οι παλιές συνταγές πρέπει να καταγραφούν και οι παραδοσιακές ποικιλίες καλλιεργειών να διατηρηθούν. Αυτό είναι που κάνει μια κουλτούρα και έναν τόπο ξεχωριστό. Σε τελική ανάλυση, δεν υπάρχει τίποτα πιο βαρετό από έναν κόσμο όπου είμαστε όλοι ίδιοι και τρώμε το ίδιο φαγητό παντού». «Ποιο είναι το αγαπημένο σου μέρος στην Ελλάδα;» «Ζαγόρι, Κάλυμνος, Κάσος, Χίος, Θεσσαλονίκη, Κρήτη… Δεν ξέρω. Αυτή είναι η πιο δύσκολη ερώτηση της συνέντευξης. Τα αγαπώ όλα».

Ενθαρρύνω τον κόσμο να ερευνά με διαφορετικά κριτήρια και διάφορους οδηγούς. Θα διαπιστώσει μόνος του ποιον να εμπιστευτεί και σε ποιον βαθμό. Μην εμπιστεύεστε κανέναν απόλυτα· όλοι κάνουμε λάθη.

www.tasteatlas.com

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

18

LiFO

30.04.26

LiFO 30.04.26

19

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ-ΟΥΖΕΡΙ ΑΝΔΡΕΑΣ

CITY VIBE

Η NEA Μ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ TRENDS ΟΥΤΕ VIRAL SPOTS. Η

ΠΕΝΥ-DR.8

ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΝΥΧΤΕΡΙΝΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

ΜΙΑ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΣΤΟΥΣ ΧΑΡΤΕΣ 20

LiFO

ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ

ΠΟΡΤΡΕΤΑ: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΑΝ

30.04.26

ΝΙΚΟΣ-ΚΟΜΝΑ ΤRΑΚΑ

ΜΟΥ ΑΘΗΝΑ «ΝΕΑ ΑΘΗΝΑ» ΧΤΙΖΕΤΑΙ ΣΙΩΠΗΛΑ, ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΜΙΚΡΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ,

KNAVE

ΠΟΥ ΠΕΡΝΟΥΝ ΑΠΟ ΣΤΟΜΑ ΣΕ ΣΤΟΜΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΑΠΟ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ

PIZZAMAN X KNAVE

ΦΩΤΟ: @MARINAMIIT

LiFO 30.04.26

21

ΓΙΏΡΓΟΣ ΚΟΎΜΠΟΣ, ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ ALASKA Η Αθήνα και ειδικά η «νέα Αθήνα» είναι ένα μέρος γεμάτο εκπλήξεις, με ετερόκλητες επιλογές εξόδου. Ένα μέρος που βγαίνω φουλ είναι η Cantina Social, που έχει τέλειο vibe· εκεί περνάω φοβερά. Γενικά αναζητώ κάτι πιο ισορροπημένο. Μ’ αρέσει που υπάρχει χαλαρότητα και που μέσα από αυτήν μπορεί οι εντάσεις να ανέβουν οργανικά, φτάνοντας σε κάτι πιο ξέφρενο. Ωστόσο, επειδή εδώ μιλάμε για νέα Αθήνα, διάλεξα την Alaska. Την έμαθα από τη φίλη μου την Τζία, που είχε κάνει ένα DJ set στο μαγαζί. Παρόλο που η περιοχή της Κυψέλης δεν είναι στις πρώτες μου επιλογές, στο συγκεκριμένο μπαρ έχει τύχει να περάσω τέλεια όσες φορές έχω πάει. Μου αρέσει πολύ και η αρχιτεκτονική του. Έχει έξυπνη νοοτροπία γύρω από το πώς να στήσει ένα community. Είναι ενδιαφέρον που δεν φέρνει hot ονόματα να παίξουν μουσική, αλλά άτομα που πραγματικά ταιριάζουν με το vibe του μέρους. Μ’ αρέσει που μπορώ να βρω τη μια βραδιά ambient μουσική και την άλλη κάτι πιο ποπ ή και πιο πειραματικό. Για μένα αυτό που τους ξεχωρίζει είναι το πόση έμφαση δίνουν στη μουσική. Είμαι λάτρης του καλού ήχου, οπότε αυτές τις λεπτομέρειες τις εκτιμώ. Κερκύρας 66

ΒΑΣΙΛΙΚΗ-ΚΛΑΚΑΖ

Δεν είναι trends ούτε viral spots. Η «νέα Αθήνα» χτίζεται σιωπηλά, μέσα από μικρούς χώρους, κοινότητες και νυχτερινές διαδρομές που περνούν από στόμα σε στόμα και όχι από αλγόριθμους. Η νέα Αθήνα δεν βρίσκεται στα trends, στα viral posts, στα μέρη που ανακυκλώνονται διαρκώς στο feed μας. Δεν συγκεντρώνεται σε μια συγκεκριμένη γειτονιά, ούτε μπορεί να εντοπιστεί σε έναν χάρτη. Είναι κάτι πιο ρευστό: ο τρόπος που κινείται η πόλη και οι άνθρωποί της, οι διαδρομές που χαράσσονται τη νύχτα και οι συνδέσεις που δεν περνούν από οθόνες αλλά από συζητήσεις μεταξύ φίλων. Πρόκειται για ένα άτυπο δίκτυο από χώρους που λειτουργούν σχεδόν υπόγεια – μικρά μπαρ χωρίς ταμπέλες, listening spaces, pop-up πάρτι, σπίτια που ανοίγουν αυθόρμητα και γίνονται σημεία συνάντησης. Η πληροφορία δεν διαδίδεται μέσω sponsored posts αλλά από στόμα σε στόμα, μέσα από μια κοινότητα που γνωρίζει πού και γιατί συμβαίνει κάτι. Η νυχτερινή ζωή οργανώνεται γύρω από αυτή την αίσθηση εγγύτητας και συμμετοχής, όπου το σημαντικό δεν είναι η προβολή αλλά η εμπειρία. Οι έξοδοι αρχίζουν και τελειώνουν σε χώρους που μοιάζουν να ανήκουν σε ένα παράλληλο δίκτυο: μεγάλα σπιτικά πάρτι, μεταμεσονύκτιες μετακινήσεις από μαγαζί σε μαγαζί, speakeasy όπως το Underbar που λειτουργούν σχεδόν μυστικά, ή κλαμπ όπως το Smut που κρατούν ζωντανή μια club kid λογική. Εκεί, το «no photos» δεν είναι επικοινωνιακό τέχνασμα αλλά προϋπόθεση συμμετοχής – η εμπειρία προηγείται του περιεχομένου και της ανάγκης να αποτυπωθεί. Σ’ αυτό το διαρκώς μεταβαλλόμενο τοπίο, δέκα Αθηναίοι χαρτογραφούν τη δική τους «νέα Αθήνα» μέσα από τα μέρη όπου συχνάζουν και τους χώρους που θεωρούν δικούς τους.

PLEX

CITY VIBE

22

LiFO

Η NEA Μ

30.04.26

ΠΈΝΥ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΊΟΥ, ΔΗΜΌΣΙΕΣ ΣΧΈΣΕΙΣ DR.8 Στη Δραγατσανίου, στο πλάι της πλατείας Κλαυθμώνος, φύτρωσε μια νέα πιάτσα όπου ανοίγουν συνεχώς νέα μαγαζιά, το καθένα από τα οποία έχει το δικό του χρώμα, ανάλογα με το concept του. Για παράδειγμα, έχουμε το Blue Brick που είναι μπλε, και σε λίγο, από ό,τι είδα, μια τακερία που το χρώμα της θα είναι πράσινο. Εγώ όμως διάλεξα το κόκκινο, το Dr.8, που προφέρεται «ντρέιτ». Το συγκεκριμένο μέρος μού αρέσει γιατί συνδυάζει διαφορετικά είδη μουσικής. Εκτιμώ πολύ ότι μπερδεύει τους ήχους, από τρας σε χάουζ και μετά R’n’B. Επίσης, το concept κλαμπ αλλά όχι ακριβώς κλαμπ, κάτι ανάμεσα σε κλαμπ και μπαράκι, που συνδυάζει πολυκοσμία, άνεση, τζέρτζελο, τρομερά κοκτέιλ και πίτσα, είναι δύσκολο να το βρεις. Υπάρχουν αμέτρητα μαγαζιά για να βγεις, σαν αυτό όμως, με πολύ κουλ κόσμο, νομίζω ότι είναι δύσκολο να βρεις. Δραγατσανίου 8, Αθήνα

ΑΛΈΞΑΝΔΡΟΣ ΜΕΤΑΞΟΎΛΗΣ, HAIR STYLIST ΨΑΡΟΤΑΒΈΡΝΑ-ΟΥΖΕΡΊ ΑΝΔΡΈΑΣ Βγαίνω συχνά στο Plex για να ακούσω δυνατά μουσική και να χορέψω. Εδώ γίνονται διάφορα πάρτι αλλά και live, εκθέσεις κ.ά. Είναι τοπ γιατί έχει όλη την underground & queer σκηνή. Αυτή είναι η νέα Αθήνα για μένα, γιατί εδώ μαζεύεται ό,τι πιο σπάνιο και κουλ γίνεται στην πόλη. Κάτι άλλο που μου αρέσει πολύ είναι το Samy’s, που έχει γίνει τελευταία πολύ trendy στην queer σκηνή. Είναι κάπως πιο trashy, εκεί γίνονται πάρτι, τρομερές περφόρμανς και drag shows. Πέρα όμως από όλα αυτά, η πιο σίγουρη έξοδος για να περάσω καλά είναι το all-time classic Ουζερί του Ανδρέα στα Εξάρχεια. Είναι από εκείνα τα μέρη στα οποία καταλήγω σχεδόν αυτόματα, συνήθως σε ένα τραπέζι έξω. Είναι μια εύκολη επιλογή, γιατί ξέρω ότι θα περάσω καλά. Το επισκέπτομαι αρκετά συχνά και είναι από τα go-to μου όταν θέλω κάτι γνώριμο, τίμιο και ανεπιτήδευτο. Για μένα αυτός ο χώρος συνδέεται με πολλά χαλαρά απογεύματα, αυθόρμητα κανονισμένα, που τελικά καταλήγουν να είναι από τα καλύτερα. Κάθε φορά που βρίσκομαι εκεί νιώθω πως οι ρυθμοί πέφτουν, σαν να γίνεται ένα μικρό pause μέσα στην ένταση της πόλης. Θεμιστοκλέους 18, Εξάρχεια

ΜΕΛΊΝΑ ΚΡΕΜΈΖΗ, ΕΙΚΑΣΤΙΚΌΣ RED CARPET PROJECT

ΛΟΎΗΣ ΧΙΩΤΆΚΗΣ, CREATIVE DIRECTOR & DESIGNER ADAD BOOKS & CAFÉ Η νέα Αθήνα για μένα δεν αποκαλύπτεται εύκολα· υπάρχει εδώ μια δημιουργική αναρχία που καλείσαι να την ανακαλύψεις. Πέρα από τις τουριστοπαγίδες, τα κουλ καφέ και τα σκανδιναβικού τύπου microbakeries, νεο-καφενεία ή γαστροταβέρνες, έχει και καφέ με λιτή, ολόφρεσκη αισθητική που αποπνέουν κάτι σύγχρονο. Προσωπικά τρελαίνομαι για το παραδοσιακό Καφενείον Καστέλλο με λατρεμένες γεύσεις από την Κάρπαθο, ή ένα καλό οινομαγειρείο όπως αυτό της Ζωοδόχου Πηγής στα Καμίνια. Όμως για μένα το μέρος που ισορροπεί τέλεια μεταξύ φρέσκου και διαχρονικού είναι ένα βιβλιοπωλείο-καφέ, το Adad Book Café στα Πετράλωνα. Είναι λευκό, αποπνέει ηρεμία και είναι ιδανικό για solo dates, να κάτσεις δηλαδή με έναν καφέ και ένα βιβλίο ήσυχα και όμορφα. Ανταίου 1, Πετράλωνα

ΜΕΛΙΝΑ-RED CARPET PROJECT

Αυτός ο φρέσκος χώρος της Κιμώνας Βενιέρη-Βασιλάκη είναι για μένα από τα μέρη που συμπληρώνουν το παζλ της νέας Αθήνας. Με το εντυπωσιακό artwork του Kompleeet (Στυλιανός Τριανταφύλλου) στην είσοδο, μοιάζει με έναν μικρό, κουλ και funky ναό τέχνης. Ο χώρος αυτός ταίριαξε απόλυτα με την έκθεση ζωγραφικής μου, «Stop & Frisk» – με τη χρωματική παλέτα μου, τα ποντικάκια μου, τα έργα που ζωγράφισα δηλαδή, και πολλά ακόμη έργα που κουμπώνουν φυσικά με την αισθητική του. Έγινε γρήγορα η φωλιά τους αλλά και το δικό μου στέκι. Είναι το απογευματινό και βραδινό spot όπου απλώς αράζεις, ακούς ωραία μουσική και βλέπεις όλη την πόλη να περνά από μπροστά σου. Δίνει μια ξεχωριστή λάμψη στην οδό Σολωμού, με φωνές, κίνηση και μια αίσθηση ζωντάνιας που δύσκολα βρίσκεις αλλού. Σολωμού 14, Εξάρχεια

ΟΥ ΑΘΗΝΑ

LiFO 30.04.26

23

ΛΙΛΙΑΝ-168 ΒΑR

ΛΟΥΗΣ-ADAD BOOKS

CITY VIBE

24

LiFO

30.04.26

Η N

ΛΊΛΙΑΝ ΕΜΒΑΛΩΤΉ, ΑΡΧΙΤΈΚΤΟΝΑΣ 168 BAR

ΝΊΚΟΣ ΚΑΡΑΚΟΎΣΗΣ, DIGITAL MARKETEER KOMNA TRAKA

Η νέα Αθήνα για μένα είναι τα μέρη που έχουν αυθεντικότητα και λειτουργικότητα χωρίς περιττά φτιασιδώματα. Είναι οι χώροι που σέβονται την αισθητική συνέχεια της πόλης και προσφέρουν ουσιαστική ποιότητα στους ανθρώπους που ζουν εδώ. Για μεσημεριανό πηγαίνω στο Δίπορτο, στη Βαρβάκειο, και στη Λόντζα, στα Εξάρχεια. Προχθές φάγαμε καταπληκτικά, αργά το απόγευμα, στο Ζιγκοάλα. Για καφέ το Σάββατο θα πάω στο Foyer στο Παγκράτι, ενώ για ποτό θα πάω σχεδόν πάντα στο Galaxy, στο κέντρο. Αν η νύχτα τραβήξει παραπάνω, θα καταλήξω στο Santarosa στη Νεάπολη, μιας και είναι η γειτονιά μου. Το 168 Bar, το ασιατικό εστιατόριο, το αγαπώ· τρώω συχνά πρωινό εδώ, όσο κι αν ακούγεται παράξενο. Εκτιμώ τους χώρους με ξεκάθαρη ταυτότητα, που δεν προσπαθούν να γίνουν viral για τους λάθος λόγους. Έχει μια αστική ωμότητα, απλές γραμμές, λειτουργικότητα, καταλαβαίνεις ότι συμβαδίζει με τον ρυθμό της πόλης και σερβίρει ένα από τα πιο απροσδόκητα ωραία πρωινά. Πάντως, αν το μαγαζί αυτό είχε στόμα να μιλήσει, θα με κορόιδευε που δεν αντέχω την καυτερή σάλτσα, αλλά θα εκτιμούσε που παραγγέλνω καυτή σούπα ακόμα και τον Αύγουστο. Διπύλου 6

POOR J’DARR, DJ PLEX Η Αθήνα έχει ηλεκτρονική σκηνή με βάθος και ταυτότητα. Μικρή σε όγκο αλλά ποικιλόμορφη, από ambient και experimental μέχρι synthwave, darkwave, bass και leftfield ήχους. Αυτό την κάνει ξεχωριστή. Η νυχτερινή σκηνή της Αθήνας βρίσκεται μάλιστα σε άνθηση – DJs και producers έχουν καταφέρει να χτίσουν κοινό μέσα από πάρτι και κυκλοφορίες που μιλάνε για μια σκηνή σε κίνηση. Έχω παίξει σε πολλά event σε αυτόν τον χώρο, οπότε έχει ιδιαίτερη θέση στην καρδιά μου. Οι αναμνήσεις από κόσμο να χορεύει και να διασκεδάζει όταν παίζω μουσική εκεί θα ζουν για πάντα στο μυαλό μου. Το πρώτο Kaizen Klub Party στην Αθήνα ήταν και το release party για την κυκλοφορία του πρώτου μου EP, «Power Strike», στην KAIZEN της Madam X. Γεμίσαμε το μαγαζί και περάσαμε υπέροχα. Νιώθω σαν στο σπίτι μου εδώ, άνεση και ηρεμία. Το επισκέπτομαι αρκετά συχνά τους καλοκαιρινούς μήνες, καθώς λατρεύω τη μεγάλη εσωτερική αυλή του. Κάνω συχνά events εκεί και το επισκέπτομαι επίσης για να δω τα φιλαράκια μου, που κάνουν και αυτά events εκεί. Μου αρέσουν τα παλιά κτίρια και η ιστορία τους. Είναι αρκετά διαφορετικό από οποιονδήποτε άλλο χώρο στην Αθήνα, οπότε αυτός είναι ακόμα ένας λόγος. Διοργανώνει και υποδέχεται ποιοτικά events, συναυλίες, bazaars, εκθέσεις και πολλά άλλα, σε έναν ιδιαίτερο χώρο που κάνει όλα όσα γίνονται εκεί να μένουν στη μνήμη σου. Πάντα θα βρεις ενδιαφέροντα κόσμο εκεί. Για μένα το μεγαλύτερό του ατού είναι η μεγάλη του αυλή. Είναι ο κατάλληλος χώρος για κοινωνικοποίηση και σύνδεση με νέους ανθρώπους. Κεραμεικού 8, Αθήνα

Παλιά καταστήματα και εργαστήρια μετατρέπονται σε μπαρ ή καφέ, κρατώντας πολλά στοιχεία από την προηγούμενη ζωή τους, κι αυτό είναι κάτι που βλέπεις έντονα αν βγεις στην Κυψέλη ή στα Εξάρχεια. Υπάρχει μια νέα Αθήνα που χτίζεται μέσα από αυτούς τους χώρους, και το Komna Traka είναι για μένα ένα πολύ καλό παράδειγμα. Είναι μια σχετικά νέα προσθήκη στην περιοχή και μου αρέσει πολύ γιατί έχει ωραία ισορροπία ως χώρος. Συνδυάζει ιδανικά το μέσα με το έξω, το να κάθεσαι με το να στέκεσαι όρθιος, οπότε σε καλύπτει όποιο κι αν είναι το mood της παρέας. Έχει επίσης πολύ ωραία ποτά και τέλεια σνακ – τίποτα υπερβολικά fancy ή εξεζητημένο, αλλά όλα προσεγμένα και ακριβώς στα γούστα μου. Κομνά Τράκα 2

ΕΙΡΉΝΗ ΑΧΙΛΛΈΩΣ, PROJECT MANAGER, EVENT PRODUCER KNAVE Η νέα Αθήνα για μένα είναι αυτή που ζει μέσα από τα events της, τα ωραία μαγαζιά της και τις αυθόρμητες συναντήσεις. Eίναι οι μικρές συνήθειες και τα all-time classic μέρη που ξέρεις ότι πάντα θα σε βγάλουν ασπροπρόσωπη – τα spots που γίνονται σημείο συνάντησης, είτε για δουλειά, είτε για ένα χαλαρό ποτό, είτε απλώς για να βρεθείς με τους ανθρώπους σου. Το Knave είναι ακριβώς αυτό. Ειδικά τώρα που ξεκινάει ξανά το καλοκαίρι, γίνεται το απόλυτο go-to spot για μένα και τις φίλες μου. Είναι το σημείο όπου μαζεύονται όλες οι παρέες, κυρίως έξω στον δρόμο, με ποτά, κουβέντες και συναντήσεις με γνωστούς αλλά και αγνώστους, που συχνά καταλήγουν να γίνονται μέρος της βραδιάς. Είναι ιδανικό για socializing, και μας συγκεντρώνει όλους προτού σκορπίσουμε αργότερα στην πόλη. Κάθε φορά που πάω εκεί, ξέρω ότι θα περάσουμε καλά. Ασκληπιού 22, Εξάρχεια

ΒΑΣΙΛΙΚΉ ΒΕΛΈΝΤΖΑ, GRAPHIC DESIGNER & ILLUSTRATOR ΚΛΑΚΆΖ

ΓΙΩΡΓΟΣ-ALASKΑ

Νέα Αθήνα σίγουρα υπάρχει, δεν ξέρω όμως με ποια έννοια· ειδικά στο κέντρο γίνεται ένας πανικός με τα νέα μαγαζιά. Εγώ συνήθως κινούμαι προς Κουκάκι, για μπιλιάρδο στον κύριο Κώστα, για μπιρίτσα στο Strange Brew ή για κρασάκι και πίτσα στο Fysika. Τώρα που ανοίγει ο καιρός, τα ΣΚ κατευθύνομαι και προς Εξάρχεια, στο Nabokov, τη Φάλαινα ή το Santarosa. Γενικά μου αρέσουν τα μέρη όπου όλο κάτι συμβαίνει, είτε είναι live είτε κάποιο event. Διάλεξα το Κλακάζ, μια ολόφρεσκη προσθήκη στην πόλη. Μου φαίνεται επίσης ενδιαφέρον ότι βρίσκεται σε έναν δρόμο που παλιότερα είχε έντονη ενέργεια, με πολύ κόσμο, live και χορό. Γενικά με τραβάνε οι χώροι που είναι ζωντανοί και έχουν κόσμο διαφορετικό, όλων των ειδών, ωστόσο με τρελαίνει και ο κήπος του που μοιάζει με πιλοτή. Αβραμιώτου 6-8, Μοναστηράκι

EA ΜΟΥ ΑΘΗΝΑ

LiFO 30.04.26

25

q Γεννήθηκα στην Κύπρο, στη Λευκωσία, σε ένα νησί, αλλά μακριά από τη θάλασσα. Η οικογένειά μου είναι μια καθωσπρέπει μικροαστική οικογένεια, και όπως σε κάθε κυπριακή οικογένεια που σέβεται τον εαυτό της, όλοι σπουδάσαμε στην Αγγλία. Τα σώβρακά μας ήταν από το Marks & Spencer, το αυτοκίνητο ήταν Mini, μια νοοτροπία εντελώς μετα-αποικιακή, γιατί εγώ γεννήθηκα το 1969, μόλις εννιά χρόνια μετά την ανεξαρτησία της Κύπρου.

q Η πρώτη μου έντονη ανάμνηση είναι το 1974, το πραξικόπημα. Ήμασταν στην Αμμόχωστο όταν έγινε η εισβολή, κάναμε διακοπές στην κολλητή της μαμάς μου που ήταν κόρη και γυναίκα ξενοδόχων, και θυμάμαι να μας αρπάζουν από το ξενοδοχείο και να μας πηγαίνουν στη Λευκωσία άρον-άρον. Μετά θυμάμαι ότι σκότωσαν τον γιο της οικογένειας που έμενε στο διπλανό σπίτι και ότι είδα μέσα από ένα παράθυρο με σιδεριά που είχε η γιαγιά μου στην τραπεζαρία –την οποία χρησιμοποιούσαμε σπάνια– τη μητέρα του παιδιού να κλαίει. Είχαν πάει όλες οι κυρίες από τη γειτονιά να της συμπαρασταθούν. Θυμάμαι τους βομβαρδισμούς και ότι φύγαμε αμέσως μόλις άνοιξε το λιμάνι. Πήραμε καράβι και ήρθαμε στην Αθήνα, όπου συναντήσαμε τον αδελφό της μητέρας μου. Αυτός μας μάζεψε και φύγαμε στο Λονδίνο όπου σπούδαζε, και η μεγάλη του αδερφή δούλευε στην Κυπριακή Πρεσβεία. Ζήσαμε έναν χρόνο εκεί, έκανα την Α’ τάξη του δημοτικού στο Λονδίνο και μετά την ξαναέκανα στην Κύπρο, στα ελληνικά.

Creative director της ελληνικής «Vogue», συνεκδότης του «Dapper Dan». Γεννήθηκε στη Λευκωσία, ζει στα Ιλίσια.

q Τα δύο πράγματα που μου άρεσαν πάρα πολύ ήταν οι ιστορίες και οι εικόνες. Ήθελα να γίνω αρχαιολόγος και διάβαζα πάρα πολύ – διάβαζα με τη γιαγιά μου. Μεγάλωσα στο σπίτι της, γιατί η μητέρα μου χώρισε πολύ νωρίς και επιστρέψαμε στο πατρικό της. Έτσι τα βράδια, προτού κοιμηθώ, πήγαινα στο δωμάτιό της και διαβάζαμε διάφορα κλασικά βιβλία, τους Άθλιους ή Μπαλζάκ. Διάβαζε μια σελίδα η γιαγιά δυνατά, μια σελίδα εγώ. Έτσι έμαθα να αγαπώ τα βιβλία από νωρίς και από τότε είμαι πάντα με ένα βιβλίο. Είναι και η ασπίδα μου πολλές φορές απέναντι στην πραγματικότητα, σε ό,τι συμβαίνει γύρω μου.

q Πήγα στο Λονδίνο να κάνω προπαρασκευαστικό έτος σπουδών, γιατί ήταν το καλύτερο βήμα πριν από το BA. Γράφτηκα στο Middlesex Polytechnic. Εκείνη την εποχή πήγαινες στο British Council και έψαχνες σε τετράδια να βρεις τι ήταν κάθε σχολή και ποια επιρροή είχε. Αγόραζα το «i-D», το «Face», το «Smash Hits» και διάφορα τέτοια περιοδικά για νέους. Είχα ακουστά το St Martins, αλλά αυτό δεν σήμαινε κάτι για ένα παιδί 15-16 χρονών στη Λευκωσία της Κύπρου. Ήξερα τον Γκαλιάνο και τη Βίβιαν Γουέστγουντ, αλλά τη σχολή όχι. Πήγα στο Middlesex και έκανα στο πρώτο τρίμηνο γενικές σπουδές για να καθοριστεί τι θα έκανα μετά, στο πτυχίο, και τέλος πάντων στο δεύτερο τρίμηνο μού είπαν όντως «ναι, εσύ κάνεις για μόδα». Μπήκα στην ομάδα μόδας και ο καθηγητής σχεδιασμού ήταν ο καθηγητής πρώτου έτους του St Martins, ο Μπράιαν Χάρις, που ήταν πολύ διάσημος σχεδιαστής καπέλων –είχε κάνει τα καπέλα για το Brazil, την ταινία– και αγαπηθήκαμε. Πηγαίναμε για μεσημεριανό στην καφετέρια και άκουγα τις ιστορίες.

q Τελικά, μου άρεσαν οι μεγάλοι, γιατί πάντα σου έλεγαν μαγικά πράγματα, ενώ οι συνομήλικοί σου σού λέγαν πράγματα που ήδη ήξερες. Ήταν σαν να έκανες παρέα με κάποιον που ήταν σαν βιβλίο, άρα άκουγες να σου διαβάζουν το βιβλίο. Ο Μπράιαν μού είπε να πάω να δω το St Martins και πήγα. Γυρνώντας του είπα, θεωρώντας την εντελώς φυσιολογική αντίδραση, «εγώ δεν πάω σε αυτό το βρόμικο μέρος, με αυτήν τη μικρή βιβλιοθήκη και τα πατώματα που τρίζουν». Εκείνος μου απάντησε «δεν έχεις καταλάβει, εκεί θα πας γιατί αλλιώς δεν θα σου υπογράψω την αίτηση».

q Θύμωσα πάρα πολύ και πήγα στον κοσμήτορα να κλείσω ένα ραντεβού με τον υπεύθυνο του προγράμματος σπουδών και να πω τα παράπονά μου. Αυτός με άκουσε υπομονετικά για κάνα δεκάλεπτο και μου είπε «λυπάμαι, αλλά χωρίς την υπογραφή του Μπράιαν δεν μπορείς να κάνεις αίτηση σε κανένα πανεπιστήμιο». Οπότε πήρα μια πολύ μεγάλη ακύρωση και μπήκα στη θέση μου, γιατί νόμιζα ότι όπως στο σπίτι μού έκαναν τα χατίρια επειδή ήμουν μοναχοπαίδι, έτσι θα μου έκαναν τα χατίρια και στη σχολή. Όντως έκανα συνέντευξη και κατάλαβα το επίπεδο, γιατί όλοι ήθελαν τελικά να πάνε στο St Martins. Ήμασταν 120 άτομα στο προπαρασκευαστικό έτος σπουδών και οι 110 έκαναν συνέντευξη για να μπουν σε κάποιο πρόγραμμα στο St Martins. Στο τέλος δέχτηκαν δύο άτομα, το ένα ήμουν εγώ.

q Tο απωθημένο μου ήταν να γίνω couturier, έτσι πήγα στο Παρίσι για έναν χρόνο. Οι επιλογές που είχα από την οικογένειά μου ήταν ή να κάνω μεταπτυχιακό ή να πάω έναν χρόνο στο Παρίσι – και πήγα στο Παρίσι όπου έκανα πρακτική. Ως Κύπριος υπήκοος δεν είχα το δικαίωμα να υπογράψω για να μείνω, έπρεπε κάποιος να μου κάνει τα χαρτιά, αλλά ποιος θα έκανε τα χαρτιά στον βοηθό του βοηθού του παραβοηθού; Οπότε μπορούσα να έχω προϋπηρεσία και έκανα διάφορες δουλειές για πρακτική στο Παρίσι και δυσκολεύτηκα πάρα πολύ. Δεν μπορούσα να υπογράψω για να μείνω μόνιμα και να εργοδοτηθώ, παρά μόνο ως ασκούμενος για έναν χρόνο, λόγω του ότι ήμουν απόφοιτος πανεπιστημίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

q Επέστρεψα και έκανα διάφορα σταζ, πάντα ως illustrator, ποτέ δεν μου έδιναν κάτι να σχεδιάσω, γιατί το ταλέντο μου δεν ήταν στο να παράγω ρούχα αλλά στο να κάνω την εικόνα. Σιγά-σιγά ανακάλυψα τι είναι το στυλ και είπα «εδώ είμαι, είναι σαν να κάνω εικονογράφηση, γιατί παίρνω τα ρούχα των άλλων και τα κάνω twist, και τα συνδυάζω και τα βάζω σε χαρακτήρες». Δουλεύω πάντα με μια ομάδα γιατί η δουλειά μου είναι συνάρτηση της δουλειάς πολλών ατόμων, δηλαδή δεν μπορώ να παραγάγω τίποτα μόνος μου. Μπορώ να φτιάξω το mood board για την αρχή μιας φωτογράφισης, αλλά από κει και πέρα, χωρίς τη σκληρή δουλειά, την αξιοπιστία, τη συμβολή των υπολοίπων δεν γίνεται τίποτα. Αυτό είναι και κάτι το οποίο σε αναγκάζει να είσαι ταπεινός. Γιατί όταν ήμουν μικρός ήμουν πάρα πολύ πιεστικός, δηλαδή θεωρούσα ότι μόνο η δική μου άποψη είναι έγκυρη, αλλά έτσι ακρωτηριάζεις την υπόλοιπη ομάδα. Πρώτα απ’ όλα, άμα είσαι τόσο ψώνιο και τόσο σίγουρος για όλα, εμποδίζεις τον εαυτό σου να ακούει, να εξελίσσεται και να μαθαίνει πράγματα. Πέρασα την πρώτη περίοδο της ενήλικης ζωής μου με μια εμμονή ότι εγώ ξέρω καλύτερα και μετά κοίταξα γύρω και είπα «α, δουλεύω με τον Τάσο και κοίτα τι ωραίες εικόνες που κάνει με τους άλλους στυλίστες. Με μένα γιατί κάνει αυτές μόνο τις συγκεκριμένες;». Γιατί δεν τον αφήνεις τον άνθρωπο να κάνει αρκετή κουβέντα. Και σιγά-σιγά μαθαίνεις να κρατιέσαι, να βάζεις φρένο στον εαυτό σου και να αναγνωρίζεις την ικανότητα του άλλου. Έτσι βγαίνεις πολύ κερδισμένος, έτσι είναι που πας μπροστά και έχεις εξέλιξη και κάνεις καριέρα και, το σημαντικότερο, δημιουργείς σχέσεις, γιατί αν υπάρχει ένα πράγμα που είναι η περιουσία μας από αυτό που έχουμε ζήσει είναι οι σχέσεις. «Η περιουσία σου», έλεγε η γιαγιά μου, «είναι αυτό που έχεις μέσα στο μυαλό σου, η μόρφωσή σου και οι σχέσεις με τους ανθρώπους. Όλα τα υπόλοιπα, όπως σ’ τα έδωσε η ζωή, θα σ’ τα πάρει».

q Από το Παρίσι επέστρεψα στο Λονδίνο και άρχισα να ψάχνομαι για να γίνω στυλίστας. Έγινα βοηθός εκεί μέχρι το 1996 που έληξε η νεανική βίζα εργασίας. Στο μεταξύ είχα γνωρίσει τα παιδιά από τους Deux Hommes και τον Μιχάλη Πάντο σε ένα Fashion Week στο Λονδίνο, κρατήσαμε επαφή και μου έδωσαν την ιδέα, γιατί δεν ήξερα πού να πάω. Ήρθα στην Αθήνα, έπιασα δουλειά στο «Votre Beauté» και μου άρεσε. Μου άρεσε η Αθήνα γιατί δεν είχε ένα παθητικό κοινωνικό σύστημα όπου ο καθένας ήταν στη θέση του, δεν ήταν σνομπ πόλη, είχε αναρχία και ενθουσιασμό. Έμενα στα Εξάρχεια, σε έναν φίλο μου, και μετά βρήκα ένα υπερυψωμένο ισόγειο στην Αλωπεκής στο Κολωνάκι, όπου δεν είχα κανένα έπιπλο και η ντουλάπα μου ήταν η βαλίτσα μου ανοιχτή στα δύο, αλλά γυρνούσα όλη μέρα με τα

26

LiFO

απο τον m.hulot φωτογραφιeσ: παρισ ταβιτιαν

30.04.26

quiet luxury? Δεν ξέρω πού πάει η μόδα. Νομίζω ότι το πού πάμε σε όλα τα επίπεδα σήμερα είναι απλώς εικασία και είναι και πάρα πολύ ενοχλητικές οι μεγάλες διακηρύξεις του τύπου «τώρα πάμε προς το quiet luxury». Βλέπεις κόσμο στα social media που λέει «ποιο quiet luxury, καλέ, άμα έλεγα να δώσω 10.000 ευρώ να πάρω κάτι, τι quiet, θα το κρύβω; Θέλω να το δείχνω», και έχει δίκιο.

LiFO 30.04.26

27

πόδια παντού και έκανα φίλους αμέσως. Ήταν πολύ καλή εποχή, πολύ ρομαντική και ήταν πολύ ωραίο το περιβάλλον στη δουλειά γιατί η διευθύντρια ήταν μια πολύ ήρεμη γυναίκα, πολύ καλλιεργημένη. Ήταν και η «χρυσή εποχή» των ελληνικών περιοδικών που είχαν budget, μας έστελναν παντού. Δηλαδή πήγα με τον Βασίλη Ζούλια, που ήταν διευθυντής μόδας, για είκοσι μέρες στο Μαϊάμι για να κάνουμε πέντε παραγωγές, στο Μαρόκο, στον Μαυρίκιο, πηγαινοερχόμουν στο Παρίσι, στα νησιά. Η υπεύθυνη παραγωγής ήταν μια υπέροχη γυναίκα κι ένιωσα ότι βρήκα τους επόμενους μέντορες, που μου έδιναν ώθηση. Μου αρέσει πολύ η δουλειά μου, την αγαπώ, περνάω φανταστικά. Όλα τα πράγματα που κάνω στη ζωή μου έχουν να κάνουν και λίγο με την εικόνα, άρα το να βρίσκεις ανθρώπους που σε αφήνουν να το κάνεις αυτό να ανθήσει είναι μαγικό.

q Κάποια στιγμή, στα 38 μου, είχα γίνει διευθυντής μόδας, και τότε ήρθε και η πρώτη κρίση ηλικίας – είναι πολύ εύκολο στη δική μας τη δουλειά να μην πάρεις χαμπάρι ότι μεγαλώνεις, γιατί στα 15 αποφασίζεις ότι θα κάνεις μόδα και κάνεις ακριβώς το ίδιο πράγμα σε όλη σου τη ζωή. Και τώρα το ίδιο πράγμα κάνω. Τότε, λοιπόν, που συνειδητοποίησα ότι αυτό που κάνω, που αγαπάω και δημιουργώ, στην πραγματικότητα είναι για κάποιον άλλον, ποια ήταν η επιλογή; Αν έφευγα από την Ελλάδα και το έκανα αλλού, πάλι για κάποιον άλλον θα το έκανα, άρα έπρεπε να το κάνω για τον εαυτό μου. Είχα γνωρίσει κάποια χρόνια πριν τον Βασίλη Καρύδη –που μετά γνώρισε τη βοηθό μου, τα φτιάξανε και τώρα είναι ζευγάρι με παιδιά– και μου άρεσαν πάρα πολύ και η εικόνα του και η συμπεριφορά του, το ήθος του, το ποιόν του, η κουλτούρα του. Τον φώναξα και του είπα «Βασίλη, θέλω να κάνουμε ένα περιοδικό» και μου απάντησε «δεν είσαι με τα καλά σου, τι περιοδικό;». Και συνέχισα: «Θέλω να κάνουμε ένα περιοδικό που θα είναι φανζίν, ελληνικό περιοδικό». Ήταν εντελώς αυθόρμητες οι σκέψεις, δεν είχα καμία εικόνα ούτε των δυσκολιών ούτε των ευκαιριών, δηλαδή ήταν όλο εντελώς αθώο και αφελές. Εγώ απλώς φανταζόμουν να κάνω editorials όπως τα ήθελα και να μπαίνουν ως διά μαγείας σε αυτό το περιοδικό που θα εκδίδεται επίσης ως διά μαγείας, και θα είναι και όπως μου αρέσει. Είναι το θράσος του ηλίθιου. Βεβαίως ο Βασίλης μού είπε «όχι» και έφυγε. Πήγε στο σπίτι του και τον ρώτησε η γυναίκα του, που είναι η κολλητή μου, «τι σε ήθελε ο Νικόλας;». Της είπε, και του απάντησε η Ζεν «και του είπες όχι; Πάρ’ τον τηλέφωνο και πες του ναι, αλλιώς χωρίζουμε». Κάπως έτσι έγινε το «Dapper Dan», μέσα από τη Ζεν. Είχε ο Βασίλης μια πολύ καλή του φίλη που ήταν art director και το αρχίσαμε μαζί. Αυτή ήταν Ελληνίδα που είχε βάση στο Λονδίνο, έτσι άρχισε να δουλεύει το πρώτο team από το Λονδίνο, εξού και αποφασίσαμε να τυπώνουμε στο Bath. Όταν στείλαμε το τεύχος μηδέν στο τυπογραφείο, μας ρώτησαν αν έχουμε διανομέα. Εμείς είπαμε «τι διανομέα; Τι σημαίνει αυτό;» και μας έστειλαν σε έναν διανομέα στο Λονδίνο, οπότε αποφασίστηκε ότι το περιοδικό θα είναι στα αγγλικά και θα έχει διεθνή διανομή.

q Θυμάμαι, όταν ετοιμάζαμε το πρώτο τεύχος έπρεπε να κάνουμε συνεντεύξεις και μέσω μιας πολύ καλής φίλης κλείσαμε συνέντευξη τον τότε σχεδιαστή των ανδρικών του Lanvin επί εποχές Αλμπέρ Ελμπάζ, τον Lucas Ossendrijver. Έπρεπε να βρω κάποιον να πάει να κάνει τη συνέντευξη, και δεν ήξερα κανέναν. Είχα γνωρίσει τον Άντζελο Φλακαβέντο, και όταν τον είδα έξω από ένα show τού είπα «γεια, με θυμάσαι; Έχεις λίγο χρόνο να πιούμε έναν καφέ;». Πήγαμε την επομένη για καφέ και έβγαλα από το σακίδιο εντελώς χαζά το τεύχος μηδέν, του το έδειξα και του είπα «θες να κάνεις τον Lucas συνέντευξη;» «Πότε είναι η συνέντευξη;» «Την επόμενη Τετάρτη». «Εντάξει», λέει, «εγώ φεύγω Τετάρτη βράδυ, αν είναι το μεσημέρι προλαβαίνω, θα την κάνω». Δηλαδή μιλάμε για απίστευτα πράγματα.

q Μας πήρε έναν χρόνο να βρούμε κάτι που να μας αρέσει, να μην το έχουμε δει αλλού και να μη μοιάζει με τα πράγματα που δεν μας άρεσαν. Τελικά βγήκε το πρώτο τεύχος και μπήκε στην Colette στο Παρίσι χωρίς να κάνουμε εμείς κάτι, αφού δεν είχαμε ιδέα – ξαφνικά είχαμε κάτι που είναι αυθεντικό τυχαία. Είναι η τύχη του πρωτάρη. Μετά το «Dapper Dan» ήταν κάπως και η επικύρωση για τη θέση στη «Vogue», γιατί απέκτησα πολύ καλές σχέσεις με το εξωτερικό, με τα γραφεία τύπου, με τους οίκους.

q Έχουμε επιλέξει να είμαστε μόνο σε έντυπη μορφή γιατί είμαστε luxury project, γι’ αυτό και οι πελάτες και οι συνεργάτες είναι πραγματικά υψηλής πολυτέλειας (Loro Piana, YSL), τα brands τα οποία θεωρούν ότι για να είναι τοποθετημένα τόσο ψηλά, σε τόσο υψηλό επίπεδο, είναι υποχρεωμένα να έχουν την καμπάνια του David Sims σε ένα περιοδικό που τυπώνει σε αυτό το πανάκριβο χαρτί στο τάδε τυπογραφείο της Βαρκελώνης, flat, σε μη κωδικοποιημένο χαρτί, με LED να στεγνώνει το μελάνι από πάνω. Είναι αυτοί που θέλουν να είναι σε αυτό το επίπεδο. Από κει και πέρα όχι, δεν είμαστε μαζικής αγοράς, γι’ αυτό δεν θα γίνουμε ποτέ πλούσιοι. Εντάξει, είμαι πολύ ικανοποιημένος σε αυτό το διαμέρισμα, δεν θέλω ρετιρέ, ούτε εξοχικό.

q Η «Vogue» είναι η καλύτερη περίπτωση που θα μπορούσε να υπάρχει στην Ελλάδα. Αν είναι να δουλέψεις κάπου θα δουλέψεις στη «Vogue», και αν είναι να δουλέψεις σε έναν εκδοτικό οίκο θα δουλέψεις στην «Καθημερινή». Έχω δουλέψει και αλλού, αλλά στην «Καθημερινή» είναι καθωσπρέπει, έντιμοι, εκεί είναι ξεκάθαρα τα πράγματα. Εμείς που δουλεύουμε εκεί ξέρουμε τα όριά μας, μας στηρίζουν, κι αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Επίσης δεν δουλεύουμε μόνο με την «Καθημερινή», δουλεύουμε και με την Condé Nast, που είναι ένα τεράστιο σχολείο. Πριν από μερικές μέρες κάναμε ένα Zoom και έδωσαν τις καινούργιες κατευθυντήριες γραμμές για τους δημιουργικούς διευθυντές, γιατί έκαναν επανασχεδιασμό σελίδων. Μας έστειλαν πράγματα που σε ένα 50% δεν μπορούν να γίνουν εδώ, γιατί εμείς δεν μιλάμε με τον Άντονι Βακαρέλο, μιλάμε με μια μπουτίκ, άρα δεν υπάρχει το ίδιο επίπεδο οραματικής συζήτησης με τα brands, αφού εδώ έχουμε εισαγωγείς που είναι έμποροι οι άνθρωποι. Ωστόσο έχουμε μια καθοδήγηση και μια πρόσβαση, γιατί και η «Καθημερινή» και η «Vogue» είναι μεγάλοι τίτλοι, ανάμεσα στους δύο κάποια πόρτα θα ανοίξει. Αν δεν ανοίξει η πόρτα, θα ανοίξει το παράθυρο.

Δηλαδή είναι τόσο δύσκολο να διαλέξεις τα ρούχα σου, να τα αγοράσεις και να ντυθείς και να τα ξαναφορέσεις; Είναι τόσο φρικτό πράγμα να δείξεις την προσωπικότητά σου;

q H δυσκολία τού να θέλεις να βγάλεις ένα περιοδικό που να είναι glocal, δηλαδή global local, σε μια χώρα που δεν έχει A-list stars, όπου το star system είναι τόσο περιορισμένο και δεν έχει αμέτρητα τεράστια αστέρια –όσα υπάρχουν τα έχουν αξιοποιήσει–, υπάρχει γιατί, σε αντίθεση με ένα αγγλόφωνο περιοδικό που έχει τη «δεξαμενή» ενός διεθνούς χώρου και το διαβάζει όλος αυτός ο κόσμος, εμείς κυκλοφορούμε στα ελληνικά και είναι σαν να έχουμε γεννηθεί με ένα πόδι αλλά να θέλουμε να χορέψουμε τανγκό.

q Δεν ξέρω πού πάει η μόδα. Νομίζω ότι το πού πάμε σε όλα τα επίπεδα σήμερα είναι απλώς εικασία και είναι και πάρα πολύ ενοχλητικές οι μεγάλες διακηρύξεις του τύπου «τώρα πάμε προς το quiet luxury». Βλέπεις κόσμο στα social media που λέει «ποιο quiet luxury, καλέ, άμα έλεγα να δώσω 10.000 ευρώ να πάρω κάτι, τι quiet, θα το κρύβω; Θέλω να το δείχνω», και έχει δίκιο.

q Η ζωή με έχει μάθει να σκέφτομαι προτού μιλήσω, να επενδύω στους ανθρώπους, να προσπαθώ να αρκούμαι σε λίγα.

ΙNFO

Το 33o τεύχος του «Dapper Dan» κυκλοφορεί. instagram.com/ dapperdanmagazine/

28

LiFO

Όποτε προσπαθείς να κοντρολάρεις τη ζωή σού ξεφεύγει, επομένως είναι άσκοπο να το κάνεις. Με έχει μάθει, επίσης, ότι θρηνείς με όριο, ότι το δράμα είναι ωραίο στην τέχνη αλλά όχι στη ζωή. Ότι πολύ συχνά κάνουμε λάθος, ότι το «ευχαριστώ» είναι δώρο και το «σε αγαπώ» δώρο επίσης. Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

30.04.26

895

ΜΟΥΣΙΚΗ

Dafina Zeqiri Με σκηνική παρουσία που ισορροπεί μεταξύ της θηλυκής ενέργειας και της απόλυτης αυτοπεποίθησης, η Dafina παρουσιάζει ένα σόου υψηλής έντασης, γεμάτο hits, χορογραφίες και σύγχρονο ήχο που κινείται από R&B και trap μέχρι mainstream pop.

2/5, 20:00, Universe Athens, λεωφ. Κηφισού 87, είσοδος: από 25 ευρώ

30

THE WEEK Όσα ξεκινάνε αυτή την εβδομάδα

32

ΣΙΝΕΜΑ Οι νέες ταινίες της εβδομάδας

34

BIBΛΙΟ Ερίκ Βυϊγιάρ: Ο συγγραφέας που μίλησε τη γλώσσα των φτωχών και των κατατρεγμένων

36

ΘΕΑΤΡΟ Μια «Κουκλίτσα» που τρώει τα κάδρα

38

ΜΟΥΣΙΚΗ HorsegiirL: Ένα νέο είδος ποπ σταρ

LiFO 30.04.26

29

the week

5 ΘΕΑΤΡΟ Επιστροφή στην Κόλαση Μια κωμωδία που θα μπορούσε να είναι μια ανεστραμμένη τραγωδία για την κατρακύλα και την καταδίκη αυτού του κόσμου. Ένα ολοζώντανο δράμα που επιχειρεί να παίξει με τις έννοιες του κακού, της ανθρώπινης φύσης, της βίας και του σκότους που πηγάζει από τη γενεσιουργό και θανατηφόρα ουσία του πλάσματος που λέγεται άνθρωπος.

3-25/5, Ρεκτιφιέ, λεωφ. Κωνσταντινουπόλεως 119, Αθήνα, Κυρ. 20:15, Δευτ. 21:15, είσοδος: από 15 ευρώ

6 ΚΛΑΣΙΚΉ ΜΟΥΣΙΚΉ Μάριο Μπρουνέλο

STOEP TH S PR ES

CLUBBING Adam Beyer & Bart Skils

30 α πρ ιλιου 6 μ αΐου 20 26

1 ΜΟΥΣΙΚΗ Mert Demir Ο Mert Demir παρουσιάζει μια βραδιά σύγχρονης ανατολίτικης ποπ με ξεχωριστή αισθητική. Από την πρώτη εμφάνισή του το 2017, έχει διαμορφώσει έναν απολύτως προσωπικό ήχο, συνδυάζοντας σύγχρονο R&B, οικείο bedroom pop και βαθιά ριζωμένες arabesque επιρροές, δημιουργώντας μουσική που είναι ταυτόχρονα νοσταλγική και εντυπωσιακά φρέσκια.

2/5, 20:30, Gagarin205, Λιοσίων 205, είσοδος: από 19,50 ευρώ

2 CLUBBING Factory Pansexual Το Factory παρουσιάζει μια βραδιά αφιερωμένη στην ωμή πλευρά της ελευθερίας, πέρα από ταμπέλες και κοινωνικά φίλτρα, και καταθέτει τη δική του δήλωση για το αυθεντικό, underground clubbing. Στο μουσικό επίκεντρο, ο άνθρωπος που όρισε τον ήχο μιας ολόκληρης γενιάς, ο MiKEE, αναλαμβάνει να μας οδηγήσει σε ένα σκοτεινό, hypnotic techno ταξίδι, αποδεικνύοντας γιατί παραμένει η ηγετική μορφή της αθηναϊκής σκηνής. Τον παλμό της βραδιάς δίνει ο Aristo.

1/5, 23:30, Death Disco, Ωγύγου 16 & Λεπενιώτου, Ψυρρή, είσοδος: από 10 ευρώ

3 ΟΠΕΡΑ Κάρμεν απο τη μαρια παππα

30

LiFO

Η Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσιάζει την Κάρμεν σε μια μοναδική παραγωγή η οποία ανασυνθέτει την ιστορική πρώτη παρουσίαση του αριστουργήματος

του Ζορζ Μπιζέ, που δόθηκε το 1875 στην Οπερά Κομίκ του Παρισιού, για δώδεκα παραστάσεις, σε μουσική διεύθυνση Κωνσταντίνου Τερζάκη, σκηνοθεσία Ρομάν Ζιλμπέρ και με τη συμμετοχή διεθνών σταρ της όπερας. Τον ρόλο του τίτλου θα ερμηνεύσουν οι Γκαέλ Αρκέζ, Ανίτα Ρατσβελισβίλι και Μαρίνα Βιότι. Μια συμπαραγωγή του Palazzetto Bru Zane - Centre de Musique Romantique Française, με την Όπερα της Ρουέν και τη Βασιλική Όπερα των Βερσαλλιών.

30/4-4/6, 19:00, Εθνική Λυρική Σκηνή-ΚΠΙΣΝ, λεωφ. Συγγρού 364, Καλλιθέα, είσοδος: από 10 ευρώ

4 ΘΕΑΤΡΟ Αντιγόνη

Ο Adam Beyer είναι ένας από τους ελάχιστους πρωτοπόρους της techno που παραμένουν στην κορυφή από τη δεκαετία του ’90, χτίζοντας μια πορεία τριών δεκαετιών βασισμένη στην καινοτομία και τη διεθνή επιρροή. Βασικό μέλος της Drumcode, ο Bart Skils εκπροσωπεί τον forwardthinking techno ήχο του Άμστερνταμ, με groove-driven παραγωγές και remixes για καλλιτέχνες όπως ο Moby και ο Joris Voorn. Μαζί τους ο Manolaco.

Ο διεθνώς καταξιωμένος βιολοντσελίστας Μάριο Μπρουνέλο επιστρέφει στην Αθήνα για μια συναυλία αφιερωμένη στα αριστουργήματα του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ για σόλο βιολί, μέσα από μια ξεχωριστή και τολμηρή ερμηνευτική προσέγγιση.

5/5, 20:00, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Βασ. Σοφίας & Κόκκαλη

7 ΟΠΕΡΑ Monsieur Vénus Tο τολμηρό και αιρετικό έργο Monsieur Vénus της Ρασίλντ, ένα από τα πιο προκλητικά και κουίρ (προτού ακόμη καθιερωθεί ο όρος) μυθιστορήματα της γαλλικής λογοτεχνίας, ζωντανεύει στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ ως «τραγουδιστό μονόδραμα» από τον διακεκριμένο Αργεντινό συνθέτη Μαρτίν Ματαλόν. Πρόκειται για τη νέα παραγωγή όπερας, σε σκηνοθεσία και χορογραφία της ελληνικής καταγωγής Αργεντινής χορογράφου Ντιάνας Θεοχαρίδη σε συνεργασία με τον περίφημο Γαλλοαργεντινό σκηνοθέτη Αλφρέδο Άριας που έρχεται για τρεις μοναδικές παραστάσεις.

2/5, 21:00, Bolivar Beach Club, λεωφ. Ποσειδώνος, Ακτή του Ήλιου, Άλιμος, είσοδος: από 25 ευρώ

30/4-3/5, Εθνική Λυρική Σκηνή- ΚΠΙΣΝ, λεωφ. Συγγρού 364, Καλλιθέα, είσοδος: από 10 ευρώ

Ο Γιώργος Κουτλής, με άξονα την Αντιγόνη του Ζαν Ανούιγ, ένα από τα πιο πολιτικά και υπαρξιακά κείμενα του ευρωπαϊκού θεάτρου του 20ού αιώνα, και αντλώντας υλικό από την ομώνυμη τραγωδία του Σοφοκλή και τη ζωντανή διαδικασία των προβών, δημιουργεί μια παράσταση για την ανάγκη αντίστασης στον κυνισμό και την ανυπακοή απέναντι σε καθετί που τσακίζει την πίστη, τα όνειρα και στο τέλος-τέλος την ανθρωπιά μας.

2-31/5, θέατρο Κιβωτός, Πειραιώς 115, Παρ.Σάβ. 21:00, Κυρ. 20:00, είσοδος: από 15 ευρώ

8 ΘΕΑΤΡΟ Περί Τυφλότητας| Θραύσματα Η παράσταση, βασισμένη στο αριστουργηματικό μυθιστόρημα του νομπελίστα Ζοζέ Σαραμάγκου, είναι μια σύγχρονη σκηνική μεταφορά για πέντε ηθοποιούς. Αποφεύγοντας τη γραμμική αφήγηση και αξιοποιώντας την αποσπασματική δομή ενός εφιάλτη, φωτίζει στιγμιότυπα κατάρρευσης και επανεφεύρεσης των ανθρώπων. Πέντε φωνές, πέντε σώματα, ένας μικρός Χορός που προσπαθεί να αναγεννηθεί μέσα από την απόλυτη εξαθλίωση.

30/4-24/5, H.ug (Human Underground), Με-

30.04.26

λιταίων 14, Αθήνα, Πέμ.-Κυρ. 21:00, είσοδος: 12-15 ευρώ

9 CLUBBING COMA x SMUT with Luke Slater x ORBE x JERM

ΧΟΡΟΣ

the week

EKΔΗΛΩΣΕΙΣ

Renée Η ομάδα in-between παρουσιάζει μια παράσταση εμπνευσμένη από το βιβλίο Autobiography of a Schizophrenic Girl, που έγραψε η ίδια η Renée για την προσωπική της εμπειρία με τη σχιζοφρένεια. Ο τόπος της Renée είναι μεταλλικός και άνυδρος, κενός και κρυσταλλωμένος, απέραντος και άχρονος. Βρίσκεται στην ενδιάμεση κατάσταση μεταξύ πραγματικότητας, παραμόρφωσης, άγχους και επιθυμιών.

Οι CoMA και SMUT ενώνουν τις δυνάμεις τους για ένα δυνατό techno event, φέρνοντας στην Αθήνα τον Luke Slater. Μαζί του, ο Ισπανός Orbe και ο resident Jerm συμπληρώνουν το lineup, υποσχόμενοι μια βραδιά με έντονη ενέργεια.

2/5, 23:30, Smut Athens, Βατσαξή 4, Αθήνα

10 ΜΟΥΣΙΚΗ Athens Music Week 2026

2-6/5, 21:00, θέατρο Ροές, Ιάκχου 16, Γκάζι, είσοδος: 10-12 ευρώ

ΜΟΥΣΙΚΗ

Για τέσσερις ημέρες, το AMW φιλοξενεί παρουσιάσεις, πάνελ, networking events και showcase συναυλίες, φέρνοντας κοντά καλλιτέχνες, επαγγελματίες και οργανισμούς από όλο το μουσικό οικοσύστημα. Με περισσότερους από 180 καλεσμένους επαγγελματίες και δεκάδες καλλιτεχνικά σχήματα από την Ελλάδα και το εξωτερικό, το φεστιβάλ συνεχίζει να λειτουργεί ως μια δυναμική πλατφόρμα ανταλλαγής γνώσεων, ιδεών και νέων συνεργασιών.

6-9/5, Goethe-Institut Athen, Ομήρου 14-16, Κολωνάκι

11 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ ATHENS:AM Extended

Watersong: Σαβίνα Γιαννάτου – Primavera en Salonico – Lamia Bedioui Τραγούδια για τη βροχή, τη θάλασσα, τα ποτάμια και τα δάκρυα, για το νερό στο σώμα και το σώμα μέσα στο νερό συνθέτουν ένα πολυεπίπεδο ηχητικό τοπίο. Παραδοσιακά και αναγεννησιακά τραγούδια από διαφορετικές χώρες συνομιλούν μεταξύ τους, δημιουργώντας ιστορίες γύρω από τη δύναμη του νερού να γεννά, να μεταμορφώνει αλλά και να αφαιρεί.

6/5, 20:00, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Βασ. Σοφίας & Κόκκαλη

Μια πολυμεσική έκθεση για τη νυχτερινή Αθήνα στο πρόγραμμα του This is Athens City Festival 2026. Ο πυρήνας του πρότζεκτ βασίζεται σε 88 ασπρόμαυρες φωτογραφίες, μια συναρπαστική συλλογή εικόνων από την περίοδο 2008-2022, οι οποίες αποτυπώνουν την άυλη ποίηση της Αθήνας και την ιδιότυπη κοινωνικότητα που αναπτύσσεται τα βράδια της.

5-20/5, Metacosmoi, Γερανίου 44, Αθήνα, 1ος όροφος, καθημερινά 19:00-23:00

LiFO 30.04.26

31

Σινεμά

απο toν θοδωρη κουτσογιαννοπουλο

Ο διάβολος φοράει Prada 2 Έχοντας ως έμπνευση το σαρδόνιο χιούμορ του Μάικ Νίκολς και τη σιωπηλή αποφασιστικότητα του Κλιντ Ίστγουντ, όπως διευκρίνισε πρόσφατα για να διαλύσει τις υποψίες περί μίμησης της Άνα Γουίντουρ, η σπουδαία Μέριλ Στριπ επιτέλους επανέρχεται σε μια παράσταση αξιώσεων. ΣΥΝΟΨΗ: Καθώς η Μιράντα Πρίσλεϊ πλησιάζει

τη συνταξιοδότηση, επανενώνεται με την Άντι Σακς για να αντιμετωπίσουν την πρώην βοηθό της, Έμιλι Τσάρλτον, που έχει πλέον γίνει αντίπαλός της. Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά, επιστρέφουμε στους μοντέρνους δρόμους της Νέας Υόρκης και στα κομψά γραφεία του περιοδικού «Runway».

«Τ

Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο Κακό

32

LiFO

η γνωρίζεις την κοπέλα;», ρωτάει απορημένη η Μιράντα Πρίσλεϊ τον πιστό της συνεργάτη Νάιτζελ, αντικρίζοντας την περιχαρή Άντι στο γραφείο της, λες και τη βλέπει για πρώτη φορά. Η πάλαι ποτέ προσωπική βοηθός της έχει μόλις απολυθεί με ομαδικό SMS την ημέρα της βράβευσής της για το δημοσιογραφικό της έργο, και της έχει ανατεθεί σχεδόν ουρανοκατέβατα, όπως θέλει να πιστεύει, η περίοπτη θέση της υπεύθυνης δημιουργικής ύλης στο περιοδικό «Runway» ή, τουλάχιστον, σε ό,τι έχει απομείνει από την κραταιά αυτή αυτοκρατορία της μόδας και της κουλτούρας. Ο εκδότης και ιδιοκτήτης είναι έξαλλος με πρόσφατους κακούς χειρισμούς, αλλά ουσιαστικά έχει κουραστεί από την πτωτική πορεία του εντύπου και την αδυναμία του να συμπορευτεί με τους ψηφιακούς καιρούς που απαιτούν θηριώδεις προσαρμογές

– και γρήγορα! Η Άντρεα έχει προσληφθεί για να σουλουπώσει τα θέματα και υπόσχεται μια συνέντευξη-αποκλειστικότητα στην επιφυλακτική Μιράντα, που την αντιμετωπίζει ακόμη ως μια αναλώσιμη Έμιλι. Εν τω μεταξύ, η αυθεντική Έμιλι εργάζεται στον Dior, στον πάντα δυναμικό τομέα της λιανικής, γεγονός που επικροτεί με επιχειρήματα η Μιράντα, πιστεύοντας πως εκεί ανήκει η πρώην γραμματέας της. Η ρευστότητα στα πόστα και οι εύθραυστες διαπροσωπικές σχέσεις γεννούν συνωμοσίες και ίντριγκες στα γραφεία που αξιολογούν και διαμορφώνουν τη μόδα που όλοι καταναλώνουμε, θέλοντας και μη, όπως μας είχε σοφά υπενθυμίσει η αξέχαστη σκηνή με το «τυχαίο» θαλασσί πουλόβερ της πρώτης ταινίας. Ο σώζων εαυτόν σωθήτω είναι η συνέχεια του Ο Διάβολος φοράει Prada και όλες οι ηρωίδες, μαζί με τον καλλιτεχνικό επιμελητή Νάιτζελ, θα προσπαθήσουν να περισώσουν τη χαμένη αξιοπρέπεια της αισθητικής και της αριστείας. Διότι, η ταινία, που επαναφέρει όλους τους αρχικούς συντελεστές της μεγάλης επιτυχίας, δεν αφορά τόσο τη μόδα στο επίπεδο της εντύπωσης και της επίδειξης αλλά την απειλούμενη δημιουργικότητα και τη «δολοφονία» του ταλέντου και της μεθοδικής εργασίας στην εποχή των συγχωνεύσεων, των

INFO THE DEVIL WEARS PRADA 2 ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ:

Ντέιβιντ Φράνκελ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟYΝ:

Μέριλ Στριπ, Αν Χάθαγουεϊ, Στάνλεϊ Τούτσι, Έμιλι Μπλαντ

περικοπών και των πολιτιστικών εκπτώσεων. Η Έμιλι Μπλαντ ξεχειλίζει από άγχος, ενώ η Αν Χάθαγουεϊ στάζει χαρά και λύπη σε κάθε της αντίδραση, τόσο πολύ, που κάποια στιγμή η άσπονδη φίλη της κουράζεται και της λέει «κρύψε και κανένα συναίσθημα». Ανάγλυφες αντιθέσεις του κλισέ που θέλει τη μόδα να ανταγωνίζεται τον χρόνο ώστε να προλάβει το «μπαμ» ακόμη κι αν χρειαστεί να καταφύγει σε ακρότητες, βλέπουν τον εχθρό να απειλεί από ψηλά και ψάχνουν να βρουν τη θέση τους στην κινούμενη άμμο. Η Μιράντα ωστόσο γνωρίζει τον χώρο και πιάνει τις θερμοκρασίες με διαίσθηση και διορατικότητα, και η Μέριλ Στριπ εμβαθύνει σε έναν ρόλο μέσω του οποίου πριν από είκοσι χρόνια πάσχιζε να πείσει τους παραγωγούς πως δεν είναι η διακοσμητική κακιά μιας γυναικείας ταινίας. Κατέχει τη Μιράντα και τους υπόλοιπους ρόλους σαν την παλάμη του χεριού της, με εκείνη την ανωτερότητα της πατρικίας, και τους συμπεριφέρεται σαν να είναι υπήκοοι που ακόμη δεν ξέρουν τι θα τους συμβεί – κομψή μισάνθρωπος με διορατικότητα και απόκοσμη διαίσθηση. Έχοντας ως έμπνευση το σαρδόνιο χιούμορ του Μάικ Νίκολς και τη σιωπηλή αποφασιστικότητα του Κλιντ Ίστγουντ, των σκηνοθετών που σεβάστηκε και παρατήρησε ενδελεχώς όταν έκανε γύρισμα μαζί τους, όπως διευκρίνισε πρόσφατα για να διαλύσει τις υποψίες περί μίμησης της Άνα Γουίντουρ, η σπουδαία ηθοποιός επιτέλους επανέρχεται σε μια παράσταση αξιώσεων μετά τα επουσιώδη περάσματά της από το «Only murders in the building», και είναι το απόλυτο αφεντικό σε μια ταινία που χρειάζεται τις παύσεις και τις στροφές του χαρακτήρα της όταν τα βρίσκει σκούρα με τις μηχανικές μεταβάσεις, που σε στιγμές θυμίζουν την ογκώδη, λίγο άτσαλη

30.04.26

ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ μεταφορά του «Sex and the City» στη μεγάλη οθόνη. Ίσως ο πιο καλά διαμορφωμένος χαρακτήρας είναι αυτός του Νάιτζελ: ο Στάνλεϊ Τούτσι έχει τις αποχρώσεις, την πείρα και μια καταπληκτική σκηνή, όταν η Άντι τον κατακλύζει με την αγωνία της για το μέλλον του ομίλου κι εκείνος επικεντρώνεται στις φωτογραφίες και στο styling –αυτό που ξέρει καλύτερα–, στρέφεται στο ταλέντο του για να βρει παρηγοριά και ελπίδα ότι όλα θα πάνε καλά, όπως κάνουν όλοι οι ευαίσθητοι άνθρωποι που υφίστανται δυσβάσταχτο και παράλογο bullying. Ωστόσο, τη Μιράντα αναζητούμε, δηλαδή τον Διάβολο αυτοπροσώπως, που έχει τις λύσεις και βλέπει τη μεγάλη εικόνα. Ο ΔΙΑΒΟΛΟΣ ΦΟΡΑΕΙ PRADA 2 - VILLAGE RENTI 4,6,7,8,9,11 - VILLAGE MALL 2,3,4,5,6,9,10,13,14 VILLAGE PAGRATI 1,5 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 1,2,5 ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 1,3 - ΝΙΡΒΑΝΑ CINEMAX 1,2 - NANA CINEMAX 1,3,4 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 1,4 - WEST CITY 1,2,3 OPTIONS ILION 1,4,6 - OPTIONS GLYFADA 1,3,4 - ABANA - ΑΘΗΝΑΙΟΝ 1,2,4 - ΑΙΓΛΗ 1,2 - ΓΑΛΑΞΙΑΣ 1 - ΔΑΝΑΟΣ 1,2 - ΕΛΛΗ - ΘΗΣΕΙΟΝ ΘΕΡΙΝΟ - ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ-ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ 1 - ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ ΣΙΝΕ ΠΑΡΙ ΘΕΡΙΝΟ - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 1 - ΑΛΙΚΗ - ΑΡΤΕΜΙΣ - ΣΙΝΕ ΓΕΡΑΚΑΣ (ΘΕΡΙΝΟ) - ΣΙΝΕ ΠΑΛΛΗΝΗ (ΘΕΡΙΝΟ) ΣΙΣΣΥ (ΘΕΡΙΝΟ) - ΖΕΑ - ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ

γή που κατέληξε να θριαμβεύσει στην κατηγορία του ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους στο Sundance, στα BΑFTA και στα Όσκαρ, όπου και εκφώνησε τον πιο ουσιώδη σε νόημα και πνεύμα λόγο της βραδιάς, σημειώνοντας εμφατικά πως η ταινία μιλάει για το πώς χάνουμε τη χώρα μας όταν γινόμαστε συνεργοί στις ανήθικες μικρές και μεγάλες πράξεις μιας κυβέρνησης – προφανώς εννοώντας και τις ΗΠΑ. Η ταινία Ο κύριος Κανένας εναντίον του Πούτιν είναι όντως ένα πρότυπο αθόρυβου αγώνα ενός θεωρητικά ασήμαντου Δαβίδ απέναντι στον πανίσχυρο Γολιάθ της ολιγαρχίας και του ελέγχου, και ξεχωρίζει γιατί ο πρωταγωνιστής δεν είναι ο Πάσα αλλά ο καθρέφτης που αντιγυρίζει σε μια εξουσία έκπληκτη που κάποιος τόλμησε να αναπαραγάγει τα ίδια της τα όπλα, χρησιμοποιώντας μια ταπεινή κάμερα ως μοναδικό του όπλο. ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 2 - ΝΑΝΑ CINEMAX 5 - ΔΑΝΑΟΣ 1,2 ΔΙΑΝΑ - ΕΛΛΗ - ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΛΑΪΣ 1 - ΤΡΙΑΝΟΝ ΘΕΡΙΝΟ

Όμαχα OMAHA

Ο κύριος Κανένας εναντίον του Πούτιν MR. NOBODY AGAINST PUTIN

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Κόουλ Γουέμπλι ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Τζον Μαγκάρο, Μόλι Μπελ

Ράιτ, Γουάιατ Σόλις Σ Κ Η Ν Ο Θ Ε Σ I Α : Ντέιβιντ Μπόρενσταϊν, Πάβελ

ΣΥΝΟΨΗ: Η ταινία αφηγείται την ιστορία ενός πατέ-

Ταλάγκιν

ρα που ξεκινά ένα απροσδόκητο ταξίδι μαζί με τα δύο παιδιά του. Καθώς διασχίζουν την αμερικανική Δύση, το ταξίδι που αρχικά μοιάζει αυθόρμητο αποκτά σταδιακά βαθύτερη σημασία.

ΣΥΝΟΨΗ: Όταν η Ρωσία εισβάλλει στην Ουκρανία, ο

ρόλος του Πάβελ Ταλάγκιν στο σχολείο όπου εργάζεται αλλάζει δραματικά. Αναγκασμένος να προωθεί αποκλειστικά μηνύματα εγκεκριμένα από το κράτος και σοκαρισμένος από τη μεταμόρφωση του σχολείου και της κοινότητάς του, παλεύει με ενοχές και ένα αίσθημα ανημποριάς. Ως σωτήρας που κανείς δεν περιμένει, ένας ήρωας οφείλει να είναι πρόθυμος και να διαθέτει μεταδοτικές αρετές, ορατές στους καταπιεσ μ έ νο υ ς κ α ι τ ο υ ς εχθρούς. Ο Πάβελ Tαλάγκιν αποδείχθηκε πολύ πρόθυμος και επινοητικός, ενώ οι αντίπαλοί του δεν προέβλεψαν ούτε ίχνος ηρωισμού πάνω του. Αγαπητός δάσκαλος δημοτικού, γνωστός ως μέντορας και πειραχτήρι, που προσφέρει στους μαθητές του ένα ασφαλές καταφύγιο στο γραφείο του, ο Πάσα έχει τυπικά τη θέση του videographer σε ένα χωριό στα μακρινά Ουράλια, το οποίο βασικά διακρίνεται για την τοξικότητα των υδάτων και την ανία των κατοίκων του. Όταν η Ρωσία εισβάλλει στην Ουκρανία, ο ρόλος του στο σχολείο αλλάζει δραματικά, καθώς παρασύρεται παρά τη θέλησή του από τη μηχανή προπαγάνδας του Πούτιν. Αναγκασμένος να προωθεί αποκλειστικά μηνύματα εθνικιστικού περιεχομένου, εγκεκριμένα από το κράτος, αν και υποτίθεται αποκλειστικά προορισμένα για εσωτερική κατανάλωση και εμπέδωση, και σοκαρισμένος από τη μεταμόρφωση του σχολείου και της κοινότητάς του, παλεύει με τις ενοχές του και με ένα άβολο αίσθημα λειτουργικής αχρησίας. Ώσπου αποφάσισε να τα καταγράψει όλα, και το οπτικοακουστικό υλικό, μαζί με τον ίδιο, φυγαδεύτηκαν εκτός συνόρων πριν από δύο χρόνια. Ο Ντέιβιντ Μπόρενσταϊν οργάνωσε την τσεχο-δανέζικη παραγω-

Μετά τον θάνατο της συζύγου του, ένας άνδρας που στην ταινία αποκαλείται απλώς «μπαμπάς» βλέπει την περιουσία του να εξανεμίζεται μετά τη δριμεία οικονομική κρίση του 2008. Έτσι βάζει την 9χρονη κόρη, τον 6χρονο γιο και τον σκύλο τους στο παλιό του αυτοκίνητο και περιπλανιούνται στη Νεμπράσκα, σε ένα περισσότερο πικρό παρά γλυκό road movie με θέμα το απόσταγμα τρυφερότητας που προκύπτει υπό εξαιρετικά σκληρές συνθήκες. Στο Όμαχα, η Αμερική φαίνεται όμορφη και έρημη, ειρηνική αλλά άψυχη, σαν να μη θέλει κανείς να μιλήσει για μια τραγωδία. Ωστόσο, ο Κόουλ Γουέμπλι στο ντεμπούτο του αντιμετωπίζει με ευγένεια παρά με συγκατάβαση τον απωθημένο περιρρέοντα θυμό. Ο Τζον Μαγκάρο εκπέμπει την αξιοπρέπεια και την αυταπάρνηση ενός απλανούς γονέα σε δεινή θέση και η ερμηνεία της ταινίας έρχεται από τη νεαρή Μόλι Μπελ Ράιτ: στα ανήσυχα μάτια της αντανακλάται ανάγλυφα το άδηλο μέλλον όλης της οικογένειας, εκτός φυσικά από τις λίγες ξέγνοιαστες στιγμές. Αν το σημείο αναφοράς είναι η αριστουργηματική Χώρα των Νομάδων, ο πήχης έχει ανέβει πολύ ψηλά και η σύγκριση του ευγενούς Όμαχα με μια ταινία τέτοιου βεληνεκούς, αφαιρετική και ταυτόχρονα συνταρακτική, περιορίζει το μέγεθος της ανεξάρτητης ταινίας του Γουέμπλι, ίσως γιατί στην τρίτη πράξη αλλάζει ταχύτητα και ηχόχρωμα, προτιμώντας ένα προειδοποιητικό μήνυμα κοινωνικής πρόνοιας, πολύ μελό για να συνάδει με τον ρεαλιστικό ουμανισμό που προλόγισε το οικογενειακό οδοιπορικό. ΑΣΤΥ

LiFO 30.04.26

33

Βιβλίο

Ερίκ Βυϊγιάρ: Ο συγγραφέας που μίλησε τη γλώσσα των φτωχών και των κατατρεγμένων Το νέο βιβλίο του Γάλλου συγγραφέα που κυκλοφορεί στα ελληνικά, «Οι ορφανοί - Μια ιστορία του Μπίλι δε Κιντ», επιβεβαιώνει τον λόγο που το ελληνικό αναγνωστικό κοινό τον προτιμά: αφηγείται πραγματικά γεγονότα με την ευαισθησία του λογοτέχνη και δεν φοβάται να προασπιστεί με τις λέξεις του τους αφανείς και τους ανυπεράσπιστους.

Η

απο την τινα μανδηλαρα

34

LiFO

γλώσσα του χτυπάει σαν ηλεκτρική εκκένωση και κόβει, όπως θα έλεγε ο Κάφκα, σαν τσεκούρι την παγωμένη θάλασσα μέσα μας, ακριβώς γιατί πλάθεται πάνω στη δριμύτητα των γεγονότων, κάνοντας ακόμα και σένα, υποκριτή αναγνώστη, συνένοχο σε ό,τι διαμείφθηκε σε κρίσιμες στιγμές της Ιστορίας: στο έγκλημα, στην κατάκτηση από τους ισχυρούς, στην εξόντωση των φτωχών και των αδικημένων αλλά και στην επανάσταση και την εξέγερση. Ξεκινώντας από τα βάθη του Μεσαίωνα, όταν οι φτωχοί εντόπισαν στο πρόσωπο του φλογερού επαναστάτη Τόμας Μίνστερ τον κατεξοχήν εκπρόσωπό τους, διαμορφώνοντας έτσι την πρώτη καθαρή επαναστατική κοινότητα της Ιστορίας, και φτάνοντας στα βάθη της Άγριας Δύσης για να εντοπίσει τον έφηβο Μπίλι δε Κιντ, τον Ρεμπό των ντεσπεράντο, ο Γάλλος συγγραφέας Ερίκ Βυϊγιάρ διαγράφει μια μεγάλη διαδρομή με την ίδια συνέπεια, δημιουργώντας αξιομνημόνευτο έργο.

Οι Γάλλοι προτιμούν να ονομάζουν το είδος που εκπροσωπεί ο Ερίκ Βυϊγιάρ, συνδυάζοντας πραγματικά ιστορικά γεγονότα με τη μυθοπλασία, «μυθοπλαστικό ντοκιμαντέρ», αν και ίδιος περιέγραψε απλώς την τεχνική της εξιστόρησής του ως αφήγημα. Άλλωστε, ο αφανής δάσκαλός του, ο Μπαλζάκ –στην πραγματικότητα ήταν μαθητής του Ντεριντά–, πίστευε ότι μέσω της μυθιστορηματικής αφήγησης επιχειρείται μια σχοινοτενής, άρα άκρως επιστημονική εξερεύνηση και εν τέλει αποτύπωση της πολύπτυχης ανθρώπινης φύσης, κάτι που προσπάθησε να κάνει με την Ανθρώπινη Κωμωδία, επαναπροσδιορίζοντας το μυθιστόρημα. Ως εκ τούτου, η ρεαλιστική απεικόνιση των γεγονότων μέσω της ποιητικής μορφής της αφήγησης στο έργο του Βυϊγιάρ έχει κάτι από τον τρόπο των κλασικών συγγραφέων, διατηρώντας έναν βαθύ σεβασμό για την προφορική παράδοση αλλά και για τον ενεστώτα χρόνο που βιώνει ο μοντέρνος άνθρωπος, εξού ότι ο συγγραφέας

eric vuillard Οι ορφανοί Μια ιστορία του Μπίλι δε Κιντ Μτφρ.: Στύλβα Πράσσου Εκδόσεις Πόλις Σελ.: 160

εξιστορεί πάντα τα γεγονότα ωσεί παρών. Επιλέγοντας τη μυθιστορία, στόχο έχει να δείξει, όπως έκανε ο Ντίκενς με τον Ντέιβιντ Κόπερφιλντ, πως μόνο η λογοτεχνία μπορεί να ταράξει τα νερά μέσα στην παθητικότητα του κόσμου και να ανοίξει έναν δρόμο για να φανούν οι ανισότητες, ενίοτε με τρόπο πολύ πιο αποτελεσματικό από οποιοδήποτε μανιφέστο. Και αυτό γιατί η ηθική σαφήνεια που προασπίζεται ένας τέτοιος στρατευμένος λόγος και η αντικειμενική περιγραφή που, εκ των πραγμάτων, προστάζει η Ιστορία δεν αρκούν για να περιγράψουν αντιφατικές παρουσίες όπως ο Μπιλι δε Κιντ, ο οποίος, παρότι εξεγερμένος δολοφόνος, σκόρπισε με την παρουσία του την ελπίδα της αντίστασης, ακροβατώντας ταυτόχρονα μεταξύ αναγκαίου και εφικτού. Οι ατελείωτες περιδινήσεις των χαρακτήρων, που μόνο η λογοτεχνία μπορεί να επαναφέρει με γνήσιο και πειστικό τρόπο στο προσκήνιο, ταυτίζονται έτσι με τα αντιηρωικά αλλά απόλυτα αυθεντικά χαρακτηριστικά που εντοπίζει ο Βυϊγιάρ στις πλέον περιθωριακές μορφές της Ιστορίας. Είναι σαν η Ιστορία που αφηγείται με τον γνήσιο τρόπο του παραμυθά να επαναπροσδιορίζεται ως ένα χρονικό κοινωνικού ρεαλισμού: στο πρόσωπο του Μπίλι δε Κιντ, για παράδειγμα, μοιάζει πλέον να αποτυπώνονται όλοι οι φτωχοί και οι κατατρεγμένοι που πέτυχαν κάτι αντίστοιχο. «Είναι κάθε χαμένη νιότη, το κάθε εγκαταλελειμμένο παιδί στους δρόμους του κόσμου, το κάθε θύμα κακοτυχίας, είναι ο περιπλανώμενος, τα κακά μαντάτα», όπως γράφει με ενάργεια στο βιβλίο του, που δεν τιτλοφορεί τυχαία Οι ορφανοί - Μια ιστορία του Μπίλι δε Κιντ (εκδόσεις Πόλις). Οι αρχές της εξιστόρησης φυτεύονται, άλλωστε, στην πιο ακραία κακοτυχία, όπως συνέβη με τον απαισιόδοξο Μπέρνχαρντ, που έστησε την προσωπική μυθιστορία του στα ερείπια της βομβαρδισμένης Δρέσδης και με τον ρεαλιστή Τσέσλαβ Μίλος, που έβλεπε στη ρημαγμένη γη της Βαρσοβίας την πιο ακραία, ποιητική ομορφιά.

Ο

Ερίκ Βυϊγιάρ γεννήθηκε τη χρονιά των εξεγέρσεων του Μάη και κατάφερε με τα πολυδιάστατα βιβλία του να συνοψίσει αυτό που ανέκαθεν προασπίζονταν οι Γάλλοι και απέφευγαν οι Βρετανοί: να δει την Ιστορία ως σκηνοθέτης –που ήταν και η πρώτη του επίσημη ιδιότητα– και να γράψει δοκίμιο ως μυθιστοριογράφος. Μπορεί ο Έρικ Χομπσμπάουμ να άνοιξε τον δρόμο στους ιστορικούς που κατάφεραν να μεταγράψουν τις ιστορικές μεταβάσεις από την οπτική του ιδανικού παρατηρητή που έβλεπε ολιστικά τη ροή των γεγονότων, αλλά ο Βυϊγιάρ θέλησε με το θράσος τού λογοτέχνη να συμμετάσχει σε αυτά, γράφοντας κυριολεκτικά εν θερμώ, παρεμβαίνοντας ενίοτε στο πλάνο και κάνοντας ακόμα και χιούμορ. Πόσο σαρκασμό, φέρ’ ειπείν, μπορεί να διαθέτει κανείς για να περιγράψει την ιλαροτραγική συνάντηση των βιομηχάνων που χρηματοδότησαν τον Χίτλερ το 1933, βοηθώντας τον να εδραιωθεί μια για πάντα στην εξουσία (βλέπε Ημερήσια Διάταξη, μτφρ. Μανώλης Πιμπλής, το βιβλίο που καθιέρωσε τον Βυϊγιάρ και του χάρισε το Γκονκούρ), την ώρα που οι καλοντυμένοι Γάλλοι αξιωματούχοι, που δεν κατάφεραν να νικήσουν τους Βιετμίνχ, εγκαταλείπουν άρον άρον την Ινδοκίνα (Μια αξιοπρεπής έξοδος, μτφρ. Μανώλης Πιμπλής) ή τη στιγμή που οργανώνονταν οι πρώτες μεθοριακές πόλεις των ΗΠΑ, που σήμερα πιστεύουν ότι τις επισκέπτονται οι εξωγήινοι (Οι ορφανοί, μτφρ.

30.04.26

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Στύλβα Πράσσου). Και, όμως, εκείνος γελάει με την εξωφρενική διάσταση των γεγονότων που εκθέτουν τους ισχυρούς τη στιγμή της παντοδυναμίας τους, στήνοντας αφηγηματικές παγίδες στις εγκληματικές τους πράξεις, γι’ αυτό και τα κεφάλαια στα βιβλία του μοιάζουν με μικρές, κινηματογραφικές σεκάνς ανάμεσα στα μεγάλα γεγονότα. Σαν να εστιάζει με την αφήγησή του στη στιγμή που η γελοιότητα των ισχυρών συναντά τη φρίκη των σκληρών τους πράξεων – κατ’ ουσίαν, λες και ο γελοίος σερίφης με τα βρόμικα μουστάκια από τα σαλούν, που εξελίχθηκε από πρώην κακοποιό σε αξιωματούχο, ταυτίζεται με τους σύγχρονους Αμερικανούς πολιτικούς.

Ο

υσιαστικά, είναι λες και ο Βυϊγιάρ λέει ότι δεν σημειώθηκαν μεγάλα βήματα από τότε που οι ισχυροί έστηναν τα πολιτικά τους γραφεία στη μέση των αχανών εκτάσεων που είχαν κλέψει από τις απαλλοτριώσεις της γης των αυτοχθόνων: «Ο νόμος και η τάξη μοιάζουν κάπως με εκείνα τα μονοπάτια που ξετυλίγονται φιδογυριστά ανάμεσα στα βουνά και ποτέ δεν ξέρεις αν τα ανεβαίνεις ή τα κατεβαίνεις, αν κατευθύνεσαι προς τον ουρανό ή κάποιο σκοτεινό φαράγγι. Έτσι κι ο καλός Τζέιμς Ιστ –ένα κάθαρμα του χειρίστου είδους που στρατολογήθηκε από τον Γκάρετ– θα μπορούσε κάλλιστα εκείνη τη μέρα να βρίσκεται στη θέση του Ο’Φόλιαρντ, ταβλιασμένος με μια σφαίρα στην κοιλιά. Μόνο που είχε στραφεί εγκαίρως στην κατεύθυνση του νόμου, με αποτέλεσμα, μερικά χρόνια αργότερα, ο εν λόγω μικροκακοποιός να έχει στην κατοχή του δυο σαλούν και να είναι πλέον ένας αξιοσέβαστος πολίτης, όπως μαρτυρεί και μια φωτογραφία όπου, συνταξιούχος πια, ποζάρει με κομψό κοστούμι, παχύ μουστάκι και αυτάρεσκο ύφος». Αυτή είναι η λογική που καθορίζει την παρουσία και το status quo των ισχυρών όλου του κόσμου, οι οποίοι κάτω από τα καλοραμμένα κοστούμια τους ενίοτε κρύβουν μια εγκληματική προσωπικότητα που δεν διαφέρει σε τίποτα από αυτή του σερίφη πρώην κακοποιού της άγριας Δύσης. Εξού και ότι ο συγγραφέας παρομοιάζει τον τρόπο που ενεργούσαν οι ληστές στην Άγρια Δύση, όταν έκλεβαν αγελάδες και τις πουλούσαν κοψοχρονιά στους μεταπράτες, οι οποίοι τις μεταπωλούσαν με τη σειρά τους στο κράτος, τριπλασιάζοντας ουσιαστικά το κέρδος, με τον τρόπο που λειτουργεί σήμερα η οικονομία της αγοράς. Ακόμα και ο γιάπης, όπως και ο αυτοδημιούργητος κυνηγός του αμερικανικού ονείρου, μοιάζουν να λειτουργούν με την ίδια αρπακτική διάθεση, καθώς αμφότεροι, στα μάτια του, κινούνται στην αδιόρατη γραμμή όπου η επιτυχία καλύπτει την ανηθικότητα και νομιμοποιεί κάθε λογής εγκλήματα. Ο Βυϊγιάρ μάς θυμίζει πως, σε αντίθεση με τον ντεσπεράντο, που ως ηττημένος ήταν η ανολοκλήρωτη εκδοχή του αυτοδημιούργητου, ο Ροκφέλερ κατάφερε να δικαιολογήσει τα παράνομα παιχνίδια του υπό τον μανδύα του φιλάνθρωπου και ο τραπεζίτης Τζον Πιερμόντ Μόργκαν να δει το Χρηματιστήριο να σταματά τις εργασίες του

για να τον τιμήσει. Επειδή, όμως, σε αντίθεση με αυτούς, δεν υπάρχει κανείς για να τιμήσει τους ανάξιους παρίες που μετατράπηκαν από θύματα σε θύτες, ο Βυϊγιάρ αναλαμβάνει το πολύτιμο έργο τού να φέρει στο προσκήνιο όλους όσοι «αποτελούν το αόρατο υπόλοιπο της Ιστορίας, τις κενές στήλες του μεγάλου λογιστικού μας γραφείου». Τι έλεγε ο Μπρεχτ; Δεν πρέπει μόνο να λάμπει η αλήθεια, πρέπει και να σφάζει. Εξού και ότι ο Μπίλι δε Κιντ, στο έκτο κατά σειρά βιβλίο του Βυϊγιάρ που μεταφράζεται στα ελληνικά, δεν είναι μόνο ο μυθικός ληστής που μνημόνευσε ακόμα και ο έτερος φαν των γκαούτσο και των ντεσπεράντο, Μπόρχες, αλλά ο ορφανός παράνομος που με την ποιητική αυθάδεια της εφηβείας κατάφερε να ξεμπροστιάσει όλο το κατεστημένο και να μεταμορφωθεί μετά θάνατον σε μια μορφή αντίστασης σε αυτή την «αποικία που στήθηκε πάνω σε βαλτότοπους». Ο λεγόμενος «Ρεμπό των κατατρεγμένων» δεν έγινε τυχαία ποίημα, πηγή έμπνευσης για τους τραγουδοποιούς όπως ο Ντίλαν, αν και όλοι ξεχνάνε ότι προτού αποκτήσει το προσωνύμιο «δε Κιντ», δεν ήταν παρά ένα ορφανό που δεν το αγάπησε κανείς. Κατ’ ουσίαν, όπως υποστηρίζει ο Βυϊγιάρ, ήταν ένα αγόρι που δεν κατάφερε να γλιτώσει ποτέ από το κυνηγητό που του έστησε το κατεστημένο και πυροβολήθηκε σε μια άδοξη μάλλον μονομαχία, την οποία περιγράφει παραστατικά ο συγγραφέας σε ένα από τα πιο ωραία κεφάλαια για την αντίθεση Ιστορίας και μύθου. Ωστόσο, πρόλαβε να αφήσει μια πολύτιμη παρακαταθήκη, ότι η σκληρότητα είναι το μόνο όπλο που έχει ο αδύναμος όταν η πολιτεία τον εξοντώνει: «Σε έναν τόσο ταραγμένο κόσμο, όπου η κοινωνική κατάπτωση είναι τόσο ραγδαία, ο Μπίλι προσπάθησε να τα βγάλει πέρα με πιστολιές, με ασταθείς συμμαχίες, με ζωοκλοπές». Έτσι απέδειξε, κατά τη ρομαντική λογική του Μπένγιαμιν, την οποία επαναφέρει ο Βυϊγιάρ στα βιβλία του, ότι «η βία είναι απαραίτητη για την ελευθερία». Και ο μόνος τρόπος να μπορέσει ο ίδιος να κρατήσει ζωντανά αυτά τα ελεύθερα πρόσωπα είναι μέσα απ’ τις λέξεις. Αυτές τα ανεβάζουν στο ψηλότερο βάθρο, μέσα από υψηλές λογοτεχνικές περιγραφές, όπως αυτές που μεταφέρει με ακρίβεια η Στύλβα Πράσσου, σε μια από τις καλύτερες ίσως μεταφράσεις της πολυεπίπεδης πρόζας του Βυϊγιάρ.

Ο Βυϊγιάρ αναλαμβάνει το πολύτιμο έργο τού να φέρει στο προσκήνιο όλους όσοι «αποτελούν το αόρατο υπόλοιπο της Ιστορίας, τις κενές στήλες του μεγάλου λογιστικού μας γραφείου».

Σ

το τέλος του βιβλίου ο συγγραφέας μοιάζει μάλιστα να βλέπει τον ήρωά του να ζωντανεύει και πάλι, σαν άλλο φάντασμα του Άμλετ, να τεντώνεται μπροστά του και να χαζεύει τους αυτόχθονες και τους κολίγους: «Η σκόνη ήταν ψιλή και καυτή, τα μάτια του στεγνά. Οι ποιητές ονειρεύονταν για καιρό πως ο κόσμος θα κατέληγε σε ένα βιβλίο, και ίσως να μην έκαναν λάθος». Σε αυτό ακριβώς το «ίσως» είναι που στήνεται η βεβαιότητα της αφήγησης την οποία υποστηρίζει εξαρχής με τα βιβλία του ο Βυϊγιάρ: μοιάζουν στρατευμένα ενώ ουσιαστικά αποτίνουν αποκλειστικά φόρο τιμής στην ίδια τη μούσα.

LiFO 30.04.26

35

φωτο: ανδρεασ σιμοπουλοσ

Θέατρο

απο τη λουιζα αρκουμανεα

Μια «Κουκλίτσα» που τρώει τα κάδρα INFO «ΚΟΥΚΛΊΤΣΑ» βασισμένη στο «Κουκλόσπιτο» του Χένρικ Ίψεν Δραματουργική επεξεργασία Σκηνοθεσία: Μαρία Πανουργιά Σκηνικά: Πουλχερία Τζόβα - Μαρία Πανουργιά Κοστούμια: Ιωάννα Τσάμη Μουσική: Γιώργος Μυζήθρας Κίνηση: Ζωή Χατζηαντωνίου Φωτισμοί: Δημήτρης Κασιμάτης Παίζουν: Άρης Αρμαγανίδης, Στέλλα Βογιατζάκη, Μπάμπης Γαλιατσάτος, Ελεάνα Γεωργούλη, Δέσποινα Καραγιάννη, Μαρίνα Μάλλιου, Χριστιάνα Ματέλσκα Τόκα, Κατερίνα Παπαδάκη, Φιντέλ Ταλαμπούκας Εθνικό Θέατρο, Νέα Σκηνή-Νίκος Κούρκουλος Αγίου Κωνσταντίνου 22-24

36

LiFO

Kριτική για την παράσταση «Κουκλίτσα», που βασίζεται στο «Κουκλόσπιτο» του Ίψεν, σε σκηνοθεσία Μαρίας Πανουργιά στο Εθνικό Θέατρο.

Π

ρώην μπαλαρίνα με ιδιαίτερο ταλέντο στην παντομίμα, η 29χρονη Μπέτι Χένινγκς, η πλέον χαριτωμένη και γοητευτική ενζενί της εποχής, κλήθηκε να ερμηνεύσει τη Νόρα στην ιστορική πρεμιέρα του Κουκλόσπιτου στην Κοπεγχάγη το 1879. Στα μάτια του κοινού, η ιψενική ηρωίδα παρουσιάστηκε, διαμέσου της Χένινγκς, ως η ενσάρκωση της νεανικότητας, της ανεμελιάς και του παιδιάστικου καπρίτσιου. «Μια μικρή Νορβηγίδα Φρου-Φρου», τη χαρακτήρισε ένας από τους κριτικούς, ενώ ένας άλλος τόνιζε τον υπερβάλλοντα ζήλο, την αφέλεια και την ελαφρότητα με την οποία μιλούσε η ηθοποιός, «μετατρέποντας το μυστικό της σε –κάτι που, φυσικά, δεν θα έπρεπε να είναι– ένα από τα δήθεν σπουδαία μυστικά των παιδιών που κουτσομπολεύουν στα σχολικά διαλείμματα». Η νηπιοποίηση της Νόρας ευτυχώς δεν κράτησε για πολύ: λίγο αργότερα, σε μια νέα παράσταση στο Βασιλικό Θέατρο της Κοπεγχάγης, η Νορβηγίδα ηθοποιός Γιοχάνε Γιούελ προσέδωσε στην ηρωίδα μια έντονη αίσθηση άγχους, «μας έδειξε την τρέλα που καραδοκούσε στο ταλαιπωρημένο μυαλό της Νόρας, ενώ ένας τρομερός φόβος συνέθλιβε το πνεύμα της», όπως σημείωνε ο Δανός κριτικός κι υποστηρικτής του Ίψεν, Έντβαρντ Μπράντες. Ακολούθησαν κι άλλες, πολλές, μια στρατιά από Νόρες: η πιο αμφιλεγόμενη, εκείνα τα χρόνια, ανήκε στην Ελεονόρα Ντούζε. Η Ιταλίδα ντίβα αιφνιδίασε –και μάλλον απογοήτευσε– τους κριτικούς του Λονδίνου, το 1893, με την ήρεμη ένταση, το συγκρατημένο και αντι-μελοδραματικό ύφος της ερμηνείας της, επιλογές απρόσμενες, που αντέκρουαν τη μέ-

χρι τότε εδραιωμένη αντίληψη για τη Νόρα. Ο συμβολικά φορτισμένος χορός της ταραντέλας, συνήθως αποδιδόμενος με περισσό οίστρο, μετατράπηκε σε μια ήρεμη σεκάνς, κατά την οποία η Νόρα-Ντούζε, εστεμμένη με ρόδα, αρπάζει το ταμπουρίνo, χορεύει μερικά διστακτικά βήματα και βουλιάζει εξαντλημένη στην πολυθρόνα της. Δεν ήταν ότι η Ντούζε ήθελε να δημιουργήσει μια «κατατονική», παρατημένη Νόρα, αλλά να δείξει πως «πίσω από το πέπλο που την εμπόδιζε να δει καθαρά, περίμενε μια πλήρως διαμορφωμένη, ώριμη και συνειδητοποιημένη γυναίκα, έτοιμη, με μια ώθηση, να σκίσει το πέπλο. Μια κίνηση βαθιά και απλή, που συμβόλιζε τη μετάβαση της μοντέρνας γυναίκας από το σπίτι στην κοινωνία», σημείωνε ο κριτικός Γκούναρ Χάιμπεργκ. Η Γερμανίδα Ιρένε Τρις έγινε μια «υπνοβάτισσα στην άκρη της αβύσσου» (Άλφρεντ Πόλγκαρ). Η Άγκνες Σόρμα, στο Βερολίνο, «μια θεά της περιφρόνησης», που παρακολουθούσε «πάνω στο γιγάντιο βάθρο της» τον «μικρό και ανθρώπινο» σύζυγό της να πετάει στην πυρά την επιστολή του Κρόγκσταντ, ενώ η Γκαμπριέλ Ρεζάν, στο Παρίσι, είδε την υπόθεση της Νόρας ως μια εξέγερση: «Εξεγέρθηκε εναντίον του συζύγου της, της μοίρας της, της αγάπης και του εαυτού της», σημείωνε ο σκηνοθέτης της παράστασης στα απομνημονεύματά του. Από παιδίσκη έως επαναστάτρια, από ζαλισμένη έως φλογισμένη, σε κάθε περίπτωση η Νόρα για πολλές δεκαετίες παρέμενε δέσμια της ρεαλιστικής προδιάθεσης των ανεβασμάτων του έργου, μιας προδιάθεσης που ανήγαγε το αποπνικτικό αστικό σαλόνι (και όσα συνέβαιναν μέσα σε αυτό) σε μια εικόνα «αληθινής»

ζωής, εις βάρος της μεταφορικής διάστασης και των ποιητικών ανοιγμάτων του κειμένου, που συνήθως, ακόμη και σήμερα, παραβλέπονται ή συνθλίβονται κάτω από το βάρος της πλοκής και των δεκάδων αναλυτικών λεπτομερειών που άπτονται του παρελθόντος, του μοιραίου δανείου, της σχέσης με τον εκβιαστή Κρόγκσταντ κ.ο.κ.

Μ

ε την άνοδο του σκηνοθέτη, όπως τον αντιλαμβανόμαστε σήμερα, άρχισαν να εμφανίζονται πιο ριζοσπαστικές αναγνώσεις, που έρχονταν σε ρήξη με τη ρεαλιστική παράδοση. Την αρχή έκανε φυσικά ο Μέγερχολντ, και ακολούθησαν ο Πέτερ Ζάντεκ, ο Φασμπίντερ (σε τηλεταινία), ο Μπέργκμαν. Στο πρόγραμμα της παράστασης του Εθνικού (στο κείμενο της δόκτορος Πισκοπάνη), διαβάζω ότι πριν από λίγα χρόνια ανέβηκε στο Λονδίνο μια ενδιαφέρουσα παράσταση, σε διασκευή Στεφ Σμιθ, στην οποία συνυπάρχουν τρεις Νόρες: η πρώτη, του 1918, φεύγει στο φινάλε από το σπίτι της, ξαπλώνει στο χιόνι κι αφήνεται εκεί να πεθάνει. Η δεύτερη, του 1968, εμποτισμένη με το πνεύμα σεξουαλικής απελευθέρωσης των ’60s, εγκαταλείπει την οικογένειά της για να συνάψει μια ομοφυλοφιλική σχέση, ενώ στην τρίτη, του 2018, ο σύζυγος της Νόρας σπεύδει στο κατόπι της, χωρίς να γνωρίζουμε αν το κάνει με σκοπό να την εκδικηθεί ή να τη μεταπείσει. Κάθε εποχή έχει τη Νόρα που της ταιριάζει, συνεπώς, και κάθε θεατρόφιλη αναμένει να συνδεθεί εκ νέου με τον Ίψεν στον δικό της χωροχρόνο, δονούμενη κάθε φορά από τις τρέχουσες μεταλλάξεις του σημαίνοντος «σύζυγος», «μητέρα», «γυναίκα» κ.ο.κ. Σκηνοθετώντας το Κουκλόσπιτο εν έτει 2026, η Μαρία Πανουργιά κατέφυγε σε αμφιλεγόμενες επιλογές, που αδυνατούν, τελικά, να συνομιλήσουν με τη σύγχρονη πραγματικότητα. Σεινάμενη κουνάμενη πάνω στα τακουνάκια της, περιβεβλημένη με γούνινο ανσάμπλ, πρωτοεμφανίζεται η Νόρα (Στέλλα Βογιατζάκη) να εισέρχεται περιχαρής στο σπιτικό της, κουβαλώντας ένα ψεύτικο χριστουγεννιάτικο έλατο.

30.04.26

ΚΡΙΤΙΚΉ Με κινήσεις όλο χάρη, στολίζει με γιρλάντες τα δοκάρια, καθοδηγεί τη βλοσυρή υπηρέτρια, διαχειρίζεται τα ανυπόμονα παιδιά της, δαγκώνει τα λαθραία αμυγδαλωτά της (ο σύζυγος δεν την αφήνει να τα τρώει), ενώ όλη αυτή την ώρα το vintage ραδιόφωνο παίζει μια ονειροπαρμένη μουσική και η φωνή του Τόρβαλντ (Φιντέλ Ταλαμπούκας) ακούγεται πίσω από τη δίφυλλη συρόμενη πόρτα: ένα ειδυλλιακό σκηνικό που παραπέμπει σε διαφημίσεις πλαστικής οικογενειακής ευδαιμονίας από την Αμερική του ’50.

Υ

πάρχει σαφώς μια υφέρπουσα ειρωνική διάθεση απέναντι σε αυτό το αψεγάδιαστο «πόστερ», ακόμη κι έτσι, όμως, η πολιτισμική αναφορά είναι κουρασμένη, το αποτέλεσμα φαντάζει χιλιοειδωμένο. «Είναι το σκιουράκι μου αυτό που κάνει τόση φασαρία;»: ο σύζυγος την εγκαλεί, εκείνη τρέχει πανικόβλητη στο μπάνιο, πλένει τα δόντια της (μην καταλάβει εκείνος τι έτρωγε), τού χορεύει χαριτωμένα γύρω από την τραπεζαρία, εκείνος χαμογελά ικανοποιημένος, της κάνει τις δέουσες νουθεσίες για τις σπατάλες της, εκείνη μουτρώνει, γίνεται η πληγωμένη «καρδερίνα» που κουνάει τα πεσμένα χεράκια-φτεράκια στο ύψος της πυέλου της. Αν όλη αυτή η παντομίμα προσπαθεί να συνδέσει τη θέση και τη συμπεριφορά της happy housewife Νόρας με τη σημερινή επιστροφή των trad wives που επιβάλλει η πλέον συντηρητική ανδρική πτέρυγα παγκοσμίως, τότε αυτό δεν σηματοδοτείται πουθενά (σύμφωνα με φετινή έρευνα του King’s College, με συμμετέχοντες από 29 χώρες, όπως διαβάζουμε στο ίδιο άρθρο, το ένα τρίτο της γενιάς Ζ θεωρεί ότι οι γυναίκες δεν θα πρέπει να εμφανίζονται ανεξάρτητες αλλά να αναλαμβάνουν κατά κύριο λόγο την ανατροφή των παιδιών και τη μέριμνα του νοικοκυριού, αφήνοντας τις σημαντικές αποφάσεις στους άνδρες). Το μόνο που εμποδίζει την παράσταση από το να μοιάζει σαν να βγήκε από το χρονοντούλαπο είναι, πρώτον, η εμμονή με την κινησιολογική ρευστότητα και, δεύτερον, η έτερη εμμονή με τα περίεργα «καδραρίσματα» των σωμάτων. Πράγματι, όσον αφορά το πρώτο, η Βογιατζάκη επιδίδεται σε μια διαρκή χορευτική έκφραση αλά «Λίμνη των Κύκνων», σε σημείο που νομίζουμε ότι πρόκειται για μπαλετική εκδοχή του Κουκλόσπιτου. Ακόμη κι αυτό, όμως, εκπέμπει μια εσάνς παλιού και ξεθυμασμένου, που ουδόλως συνεισφέρει στον πολλαπλασιασμό των επιπέδων ανάγνωσης. Παρακολουθώντας τη δράση μέσα από τα παράθυρα του υπερυψωμένου ισογείου οικήματος των Χέλμερ, η σκηνοθέτιδα φροντίζει ώστε να βλέπουμε ενίοτε είτε μόνο τον άνω είτε μόνο τον κάτω κορμό των σωμάτων (π.χ. όταν στέκονται όρθιοι οι ηθοποιοί στο κρεβάτι), ή μόνο τα χέρια τους (π.χ. όταν η Νόρα συνομιλεί με την Κριστίνε στο μπάνιο): επιτηδευμένα αισθητικά παιχνίδια που προκαλούν διαρκώς την εντύπωση ότι γίνονται επί τούτου, επισύροντας την προσοχή στη μοντερνίστικη τσαχπινιά τους.

Τα προβλήματα δεν σταματούν εκεί. Όσο η ώρα περνάει, τόσο φανερώνεται μια Νόρα αποτρελαμένη από την καταπίεση: ορμάει στην κυρία Λίντε, χώνεται στην υπερμεγέθη κουκούλα της, τη ρουφάει άπληστα· δαγκώνει τα χριστουγεννιάτικα στολίδια, καταβροχθίζει τις κορνίζες και τα φλιτζάνια· αυνανίζεται με το χριστουγεννιάτικο δέντρο στο παιδικό υπνοδωμάτιο· στη σκηνή της ταραντέλας παθαίνει αμόκ, αλωνίζει αλαφιασμένη όλο το σπίτι, κατεβάζει τις γιρλάντες απ’ τους τοίχους, βγάζει απειλητικά «νύχια» στον Τόρβαλντ, εκείνος την κουκουλώνει με μια γούνα για να την ηρεμήσει. Ώσπου στην πλέον σημαντική σκηνή του τέλους, κατά την οποία η Νόρα αποκαλύπτεται για πρώτη φορά ενώπιόν μας και ενώπιον του άνδρα της με πλήρη συνείδηση της επιθυμίας της, έτοιμη να διαρρήξει το ασφυκτικό πλέγμα των επιβεβλημένων ρόλων και της υποταγής, να αναζητήσει την ελευθερία και να εργαστεί κοπιωδώς για την αυτοπραγμάτωσή της, απαλλαγμένη από τις ιδεολογικές και ψυχικές αλυσίδες του παρελθόντος, η δική μας Νόρα σκαρφαλώνει σαλεμένη στο περβάζι, έτοιμη να πηδήξει στο κενό. Με τα χίλια ζόρια την τραβάνε πίσω, την ξαπλώνουν ανάσκελα στο τραπέζι, προσπαθούν να τη συνεφέρουν, εκείνη δραπετεύει, πάει να πηδήξει από άλλο παράθυρο, πάλι την τραβάνε πίσω, αρπάζει έναν σταυρό, ανοίγει την πόρτα, απαγγέλλει εδάφια από τη Βίβλο, τρώει τον σταυρό, ανεβαίνει στο τραπέζι, ουρλιάζει «Ζω οκτώ χρόνια ένα ψέμα», «Άσε με να σου γράφω», την παρακαλάει ο Τόρβαλντ, κυνηγιούνται, εκείνη του δαγκώνει το δάχτυλο, τη βρίζει με τα χειρότερα, τα παιδιά της τη φυγαδεύουν, τη χώνουν μέσα στην κάσα του ταχυδακτυλουργού, ο Τόρβαλντ την ψάχνει παντού, δεν τη βρίσκει, κι όταν τελικά ανοίγει την κάσα, εκείνη έχει εξαφανιστεί.

Σκηνοθετώντας το «Κουκλόσπιτο» εν έτει 2026, η Μαρία Πανουργιά κατέφυγε σε αμφιλεγόμενες επιλογές, που αδυνατούν, τελικά, να συνομιλήσουν με τη σύγχρονη πραγματικότητα.

Ε

τούτη η οπισθοδρομική, στερεοτυπική αναπαράσταση της Νόρας, ως μιας ακόμη καταπιεσμένης (χριστιανής) υστερικής που δύναται να σωθεί μόνον διά της μαγείας και όχι επειδή ωρίμασε εντός της η απόφαση να αναμετρηθεί με την πατριαρχική επιβολή και με τις προσωπικές φοβίες της, εξασφαλίζει την κορυφαία απογοήτευση της παράστασης. Επί της ουσίας, δεν υπάρχει Έξοδος. Αυτή η έρμη η πόρτα του οίκου των Χέλμερ, η πιο διάσημη της παγκόσμιας δραματουργίας, που βρόντηξε και άλλαξε την ιστορία του θεάτρου, δεν ακούγεται ποτέ εδώ. Καμία ικανοποίηση για τον θεατή, καμία για τη Νόρα. Μονάχα ταχυδακτυλουργικά και υστερίες. Επιστρέψαμε εκεί, μετά από τόσον κόπο. ( Ένας πατέρας κλαίει περίλυπος στο παιδικό κρεβάτι αγκαλιά με τα παιδάκια του, ενώ η βλοσυρή υπηρέτρια κατεβάζει τα μαύρα παντζούρια πάνω στη μούρη μας). ΥΓ.: Όλες οι πληροφορίες για τα πρώτα ανεβάσματα του «Κουκλόσπιτου» προέρχονται από το βιβλίο «Ibsen’s lively art: A performance study of the major plays» των Frederick J. Marker και LiseLone Marker.

LiFO 30.04.26

37

NEEΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΕΣ

Μουσική

γεμάτα ενέργεια, υπερβολή και θεατρικότητα, αλλά ταυτόχρονα κρύβουν μεγάλη αγάπη για την underground χορευτική μουσική και αυτό φαίνεται ότι λειτουργεί για το κοινό που πλέον αναζητά καλλιτέχνες οι οποίοι προσφέρουν εμπειρία και προσωπικότητα, όχι απλώς αυστηρά ηλεκτρονικά σετ. Το πιο συναρπαστικό στην περίπτωσή της είναι ότι δεν μοιάζει να «σπάει» ποτέ τον χαρακτήρα της. Βλέπεις συνεντεύξεις της στις οποίες είναι τόσο αφοσιωμένη σε αυτό το σύμπαν, ώστε σχεδόν αρχίζεις να πιστεύεις ότι πρόκειται όντως για κάποιο πλάσμα που είναι μισό άνθρωπος και μισό άλογο. Και όχι, όπως έχει ξεκαθαρίσει η ίδια, δεν είναι Κένταυρος, υπάρχει διαφορά, πολύ σημαντική όπως φαίνεται. Σε μια άλλη συνέντευξη μιλάει πολύ σοβαρά για την αδελφή της που έχει ουρά, κάτι που η ίδια δεν διαθέτει – ευτυχώς, όπως λέει, γιατί αλλιώς θα έπρεπε να κάνει τρύπες σε όλα της τα ρούχα, και αγαπάει πολύ τη μόδα. Έχει μπει τόσο βαθιά στον ρόλο που κάποια στιγμή σταματάς να το αντιμετωπίζεις ως αστείο και την παίρνεις στα σοβαρά.

Η HorsegiirL: Ένα νέο είδος ποπ σταρ Μισή άνθρωπος και μισή άλογο, η 26χρονη Γερμανίδα DJ και παραγωγός φέρνει στην ηλεκτρονική μουσική κάτι σχεδόν ξεχασμένο: την καθαρή διασκέδαση, το χάος και την ελευθερία τού να μην παίρνεις τον εαυτό σου υπερβολικά στα σοβαρά.

Δ INFO Το άλμπουμ της HorsegiirL «Nature is healing» θα κυκλοφορήσει στις 5 Ιουνίου.

απο τη μαρια παππα

38

LiFO

εν περίμενα ούτε στα πιο τρελά μου όνειρα ότι ένα από τα άλμπουμ που περιμένω περισσότερο φέτος θα ανήκει σε μια… «αλογομούρα». Νιώθω λίγο άσχημα ακόμη και που το γράφω αυτό, αλλά η αλήθεια είναι πως δεν μπορώ να συγκρατηθώ από τη στιγμή που το άκουσα, γελούσα μία ώρα ασταμάτητα, ακόμα γελάω όταν το σκέφτομαι, θα καώ στην Κόλαση πιθανότατα. Τέλος πάντων, η συμπαθέστατη HorsegiirL έχει δημιουργήσει ίσως την πιο απόλυτα WTF περσόνα που έχει εμφανιστεί τα τελευταία χρόνια στην ευρωπαϊκή ηλεκτρονική μουσική σκηνή. Είναι τόσο ιδιαίτερη περίπτωση που μοιάζει σχεδόν αδύνατο να την αγνοήσεις. Εμφανίζεται πάντα με μια καφέ μάσκα αλόγου, μιλά σαν να είναι πραγματικά «μισή άνθρωπος και μισή άλογο» και έχει δημιουργήσει ένα ολόκληρο σύμπαν σε ένα φανταστικό αγρόκτημα που ονομάζεται «Sunshine Farms». Οι θαυμαστές της αποκαλούνται «farmies», ενώ οι συναυλίες και τα DJ sets της μοιάζουν περισσότερο με περφόρμανς παρά με κλασικά ρέιβ. Αυτή η παιχνιδιάρικη αισθητική είναι το βασικό στοιχείο της επιτυχίας της. Ωστόσο, πίσω από το χιούμορ και τον camp χαρακτήρα που έχει δημιουργήσει κρύβεται ένα αρκετά ταλαντούχο άτομο με

βαθιά κατανόηση της ηλεκτρονικής μουσικής. Ο ήχος της είναι ένα αμάλγαμα ειδών όπως τα happy hardcore, eurodance, gabber, hardstyle και hyperpop. Οι επιρροές της προέρχονται από την ευρωπαϊκή ρέιβ κουλτούρα των ’90s και των ’00s, αλλά φιλτράρονται μέσα από τη σύγχρονη κουλτούρα των meme. Στα τραγούδια της μπορεί κανείς να βρει αναφορές σε happy hardcore μεγαθήρια όπως οι Scooter, αλλά και στην υπερβολή της Lady Gaga ή τη θεατρικότητα της Ντόλι Πάρτον. Η ίδια έχει δηλώσει ότι μεγάλωσε ακούγοντας μουσικές από καρτούν όπως ο Crazy Frog, κάτι που εξηγεί γιατί η μουσική της φλερτάρει με το eurotrash χωρίς φόβο.

Τ

ο breakthrough ήρθε με το κομμάτι «My Barn My Rules» που έγινε viral στο TikTok. Το τραγούδι δίχασε έντονα τη χορευτική κοινότητα. Αρκετοί σκληροπυρηνικοί το θεώρησαν παράδειγμα «εκφυλισμού» της ρέιβ κουλτούρας, ενώ άλλοι είδαν σε αυτό μια φρέσκια, απελευθερωτική ενέργεια που επανέφερε το fun στη σκηνή. Όπως και να ’χει, αυτό που κάνει τη HorsegiirL ξεχωριστή είναι ότι δεν αντιμετωπίζει το πρότζεκτ ως ένα απλό αστείο. Παρότι η αισθητική της μοιάζει σατιρική, η ίδια βλέπει σοβαρά τον ρόλο της. Τα DJ sets της είναι

HorsegiirL κατάγεται από τους καταπράσινους αγρούς της Γερμανίας και είναι μόλις 26 χρονών. Σε ένα άρθρο του ABC News την περιέγραψαν ως μια «μαύρη γυναίκα/άλογο/DJ» που από την «ιππική» πλευρά της έχει καταγωγή από τις ράτσες Mustang και Haflinger. Το «πραγματικό» της όνομα, όπως ισχυρίζεται, είναι Stella Stallion. Μεγαλώνοντας πέρασε από το στάδιο κατά το οποίο «έφτιαχνε μελωδίες στο κεφάλι της όταν ήταν μικρό πουλάρι», μέχρι που «την ανακάλυψε όταν ήταν έφηβη η Whitney Horseton (κατά το Whitney Houston) σε ένα πανηγύρι» και κάπως έτσι από τους αχυρώνες και τα λιβάδια βρέθηκε σε κουίρ και τρανς μπαρ, σε φεστιβάλ όπως το Coachella και σε φημισμένα κλαμπ όπως το Βerghain. Κυκλοφόρησε το πρώτο της EP, με τίτλο «v.i.p. - very important pony», μόλις πέρσι, το 2025, και φέτος θα κυκλοφορήσει το ντεμπούτο άλμπουμ της στις αρχές του καλοκαιριού με συνεργασίες με σημαντικούς παραγωγούς όπως ο A. G. Cook, γνωστός από τη δουλειά του με την Charli XCX. Το επερχόμενο άλμπουμ της «Nature is healing» είναι «σαν ένα ερωτικό γράμμα προς τη Μητέρα Φύση, τη Μητέρα Γη και κάθε πλάσμα ή φυτό αυτού του πλανήτη», όπως λέει η ίδια, αν και δεν θα χαρακτήριζε τον εαυτό της ακριβώς ακτιβίστρια, παρά τις οικολογικές της ανησυχίες. Στο βίντεο για το «Only the best», το πρώτο single από το επερχόμενο άλμπουμ, εμφανίζεται ως λευκοντυμένος σαμάνος που θεραπεύει τους ασθενείς μιας κλινικής με σύμμαχό του τη φύση και αρκετές δόσεις λάσπης και χώματος. Μπορεί να υιοθετεί το κιτς, αλλά το μετατρέπει σε ένα από τα μεγαλύτερα ατού της. Απέναντι στον υπερβολικό κυνισμό και στην online ειρωνεία, η HorsegiirL φέρνει πίσω κάτι σχεδόν ξεχασμένο, την αίσθηση της καθαρής διασκέδασης. Ανήκει σε ένα νέο είδος ποπ σταρ και αυτό είναι πλήρως αναζωογονητικό. Ειδικά σε μια εποχή που η mainstream μουσική μαστίζεται από βαρεμάρα και συνεχή επανάληψη, εκείνη πλάθει έναν ολόκληρο κόσμο στον οποίο οι άνθρωποι δεν θέλουν απλώς να ακούσουν μουσική αλλά να χαθούν για λίγο και να ξεφύγουν από την καθημερινότητα. Σε τόσο σκοτεινούς καιρούς, λίγη χαρούμενη παράνοια φτάνει και περισσεύει.

30.04.26

THE

g ood LiF O

895

ΚΟΥΚΑΚΙ ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Στη hip γειτονιά της πόλης ανανεώνουμε το look μας, τρώμε και πίνουμε καλά και κλείνουμε κάθε επίσκεψη με παγωτό.

KΕΙΜΕΝΑ:

ΛΙΝΑ ΙΝΤΖΕΓΙΑΝΝΗ | ΦΩΤΟ: ΘΑΛΕΙΑ ΙΩΑΝΝΟΥ

P E RS O N A L

SHOPPER

-

ΈΧΕΙΣ

ΓΟΎΣΤΟ

LiFO 30.04.26

39

ΚΟΥΚΑΚΙ

Django

Mια νέα κουλτούρα παγωτού.

φωτο: alex antoniadis

στο κουκάκι, μια γειτονιά που ισορροπεί μοναδικά ανάμεσα στην αθηναϊκή αυθεντικότητα και τη σύγχρονη δημιουργικότητα, το Django Gelato έχει εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για όσους αναζητούν κάτι περισσότερο από ένα παγωτό. Είναι ένας χώρος αφιερωμένος στην τέχνη του πραγματικού παγωτού, όπου η αγνότητα της πρώτης ύλης και η χειροποίητη προσέγγιση πρωταγωνιστούν. Το Django Gelato δημιουργεί καθημερινά φρέσκο παγωτό με μια φιλοσοφία σπάνια ακόμη και σε διεθνές επίπεδο: χωρίς έτοιμες βιομηχανικές βάσεις, χωρίς σταθεροποιητές, κόμμες, δεξτρόζη, γάλα σε σκόνη ή επεξεργασμένα πρόσθετα. Για την παρασκευή του χρησιμοποιείται βιολογικό γάλα, βιολογικά εποχικά φρούτα, εκλεκτοί ξηροί καρποί και single-origin σοκολάτες, με μια προσέγγιση που αντιμετωπίζει το παγωτό ως ζωντανό προϊόν. Η ανοιχτή κουζίνα του καταστήματος ενισχύει αυτή την εμπειρία, επιτρέποντας στον επισκέπτη να δει από κοντά μια διαδικασία που θυμίζει περισσότερο εργαστήριο γαστρονομίας παρά συμβατικό παγωτατζίδικο. Κάθε γεύση παράγεται σε μικρές παρτίδες και εξαντλείται μέσα στη μέρα, ακολουθώντας τη λογική της φρεσκάδας και του μηδενικού food waste. Στο Κουκάκι, μέσα σε αυτό το πολυσυλλεκτικό τοπίο, το Django έχει αποκτήσει φανατικό κοινό, από κατοίκους της γειτονιάς μέχρι επισκέπτες από όλο τον κόσμο. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ουρές έξω από το κατάστημα έχουν γίνει πλέον μέρος της εικόνας του δρόμου. Περισσότερο από παγωτατζίδικο, το Django Gelato εκφράζει μια ολόκληρη φιλοσοφία γύρω από την ποιότητα, τη βιωσιμότητα και τη γαστρονομία. Εδώ, το παγωτό δεν είναι απλώς γλυκό, είναι καθημερινή, βρώσιμη τέχνη. Γιατί το αληθινό παγωτό είναι τέχνη.

Βεΐκου 15, Κουκάκι 211 4222029 Facebook: djangogelatoathens

Sam BURGERS

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Street food από τον αμερικανικό Νότο στο Κουκάκι.

40

LiFO

στη γωνία της δημητρακοπούλου με την αναστασίου ζίννη, το Sam Burgers με το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα ξεχωρίζει από μακριά. Ένα burger spot που θυμίζει αμερικανικό diner με πολλές αναφορές στις δεκαετίες των ’60s και ’70s, με ατμόσφαιρα που σου φτιάχνει τη διάθεση και με γεύσεις που αν μη τι άλλο αντιπροσωπεύουν με περηφάνια το street food έτσι όπως θα το απολάμβανες σε κάποιο μπεργκεράδικο του Μέμφις. Στο Sam οι γεύσεις είναι χειροποίητες και, παρότι μιλάμε για street food, πίσω από κάθε συνταγή υπάρχει κάποιο μαγειρικό μυστικό, μια μαρινάδα που κάνει τη διαφορά και φυσικά οι signature sauces που αλλάζουν το αποτέλεσμα. Το ψωμάκι είναι χειροποίητο και φτιάχνεται με δική τους συνταγή, τα μπιφτέκια ζυμώνονται με φρέσκο 100% μοσχαρίσιο κιμά και οι επιλογές του μενού κινούνται σε beef, shrimp και vegetarian προτάσεις, ενώ συνεχώς εμπλουτίζονται με νέες προσθήκες. Ανάμεσα στα μπέργκερ που ξεχωρίζουν είναι το κλασικό πλέον Kentucky με τραγανό παναρισμένο κοτόπουλο, συνδυασμένο με τη Sam signature sauce, το Memphis με τις έντονες BBQ επιρροές, το Route 66 με αυθεντική σάλτσα Ohio και διπλό τσένταρ –tribute στην αμερικανική street κουλτούρα– και το απόλυτο Philly Cheesesteak που έχει ήδη προκαλέσει έναν μικρό χαμό. Μαζί τους έρχονται side dishes όπως οι πατάτες με τσένταρ και τα onion rings, που επιβεβαιώνουν κι αυτά ότι βρίσκεσαι στο σωστό street food spot. Όλες οι γεύσεις και η ατμόσφαιρα του Sam Burgers βρίσκονται πλέον και στο Περιστέρι, σε ένα νέο σημείο με το ίδιο concept, την ίδια αισθητική και την ίδια εμμονή στο ποιοτικό street food. Ένα ακόμα spot που φέρνει στην Αθήνα την κουζίνα του αμερικανικού Νότου.

Δημητρακοπούλου 82, Αθήνα 210 9223999 samburgers.gr Facebook: Sam Burgers Instagram: samburgersgr TikTok: Sam Burgers

30.04.26

Ψητομεζέδες και σκεπαστές που έχουν γίνει σημείο αναφοράς στο Κουκάκι.

Πλατεία Κουντουριώτου 3 & Ευρώπης 11, Κουκάκι 210 9229944 Instagram: koundouriotiko

ΚΟΥΚΑΚΙ

στην πλατεία κουντουριώτου, ένα από τα πιο ζωντανά στέκια της περιοχής σερβίρει καλό κρέας και πιάτα για παρέες, από το μεσημέρι μέχρι αργά. Το Κουντουριώτικο έχει καταφέρει να γίνει ένα από τα πιο σταθερά σημεία συνάντησης για να απολαύσεις σωστές πρώτες ύλες και φαγητό που φτιάχνεται για να μοιράζεται. Η ατμόσφαιρα είναι χαλαρή και παρεΐστικη και θυμίζει τις κλασικές αθηναϊκές εξόδους, όταν η παρέα συναντιέται γύρω από ένα τραπέζι. Το μενού κινείται γύρω από την ελληνική ψησταριά, αλλά με προτάσεις που εδώ έχουν αποκτήσει τη δική τους ταυτότητα. Οι σκεπαστές είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό πιάτο του καταλόγου και όχι τυχαία. Διατίθενται σε πολλές εκδοχές, από γύρο χοιρινό ή κοτόπουλο μέχρι καλαμάκι, κεμπάπ ή κοτομπέικον, ενώ υπάρχει και η επιλογή «γίγας» για όσους θέλουν να πάνε ένα βήμα παραπέρα. Το τυλιχτό παραμένει επίσης σταθερή αξία, με τη δυνατότητα να προσαρμόζεται, είτε σε πίτα, είτε σε τορτίγια, είτε σε κυπριακό ζυμαράκι, ενώ όλα τα κρέατα μπορούν να σερβιριστούν και σε μερίδες. Ιδιαίτερη σημασία εδώ έχει η ποιότητα των βασικών συστατικών: τα καλαμάκια είναι χειροποίητα και ημέρας, οι πατάτες τηγανίζονται φρέσκες, ενώ τα ορεκτικά –όπως το ψητό χαλούμι και τα μανιτάρια– έρχονται να συμπληρώσουν το γεύμα με έναν τρόπο που ξεπερνά τα απλά συνοδευτικά. Για μεγαλύτερες παρέες, οι ποικιλίες δύο ή τεσσάρων ατόμων σού επιτρέπουν να γευτείς λίγο απ’ όλα, ενώ υπάρχουν και επιλογές για όσους ακολουθούν πιο ελαφριά ή vegetarian διατροφή. Το Κουντουριώτικο υποδέχεται τους λάτρεις της ελληνικής κουζίνας από το μεσημέρι μέχρι αργά τη νύχτα –μένει ανοιχτό μέχρι τις 2:00–, με το delivery να ακολουθεί το ίδιο ωράριο, καλύπτοντας εκείνες τις βραδιές που σε έπιασε πείνα αργά ή που μαζεύτηκε η παρέα σπίτι και θέλουν όλοι τη σκεπαστή τους.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Κουντουριώτικο

LiFO 30.04.26

41

ΚΟΥΚΑΚΙ

Tiki Bar

Το Κουκάκι έχει τροπικά vibes από το πρωί μέχρι αργά τη νύχτα.

το tiki bar είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά μπαρ της πόλης και συνεχίζει να φέρνει εξωτική διάθεση στην καθημερινότητα του κέντρου. Στο νούμερο 15 της Φαλήρου, αυτό το tropical spot έχει καταφέρει να διαμορφώσει τη δική του ταυτότητα, η οποία παραμένει σταθερή εδώ και χρόνια. Δεν είναι τυχαίο ότι όταν βρίσκεσαι σε αυτήν τη γειτονιά και θέλεις ένα ποτό που μπορεί να κρατήσει μέχρι λίγο πιο αργά, το Tiki σού έρχεται στο μυαλό χωρίς πολλή σκέψη. Στο Tiki, κάθε φορά ξέρεις τι να περιμένεις χωρίς ποτέ να απογοητεύεσαι – μέσα σε μια πόλη που συνεχώς αλλάζει, θέλουμε απεγνωσμένα κάποιες σταθερές αξίες. Η ατμόσφαιρα είναι τροπική, πολύχρωμη και χαλαρή, με αναφορές που μαλακώνουν την εικόνα του κέντρου. Μάλιστα, το Tiki Bar ήταν από τα πρώτα που έφεραν αυτή την αισθητική στην Αθήνα και την έχουν διατηρήσει σταθερή μέσα στον χρόνο. Εννοείται πως η cocktail list είναι βασικό κομμάτι της εμπειρίας. Οι signature προτάσεις είναι αγαπημένες και πάντα περιμένουμε όποια καινούργια συνταγή προκύπτει. Απ’ την άλλη, αν δεν είσαι σίγουρος, μπορείς απλώς να περιγράψεις τι σου αρέσει και η ομάδα πίσω από το μπαρ θα βρει αυτό που σου ταιριάζει και θα σ’ το σερβίρει όπως πάντα με έναν εντυπωσιακό, αυθεντικά tiki τρόπο. Στο Tiki βρίσκουμε και το κατάλληλο bar food για το ποτό μας – από πίτσες, μπέργκερ, τάκος ή άλλα sharing πιάτα που μπαίνουν στη μέση για να ενισχύσουν την εμπειρία του κοκτέιλ, ενώ αυτό το στέκι έχει και μια πρωινή πλευρά με καφέ και brunch ή comfort συνταγές για ένα μεσημεριανό γεύμα σε μια γωνιά tropicana, όπου πάντα είναι καλοκαίρι.

Φαλήρου 15, Κουκάκι 210 9236908 Instagram: tikibarathens

Peaky Barbers

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Στο Κουκάκι το grooming είναι μια ολόκληρη εμπειρία.

42

LiFO

στο κουκακι, ισως την πιο cool γειτονια της αθηνας, βρίσκονται οι Peaky Barbers, που από το όνομα και μόνο σε προετοιμάζουν για την εμπειρία που θα ζήσεις. Δεν μιλάμε για ένα απλό κουρείο, αλλά για έναν χώρο όπου η vintage αισθητική του μεσοπολεμικού Birmingham συναντά τον παλμό της πόλης. Με το που περνάς την πόρτα, είναι σαν να γυρίζεις πίσω στον χρόνο και να βρίσκεσαι σε μια γειτονιά των West Midlands κάπου στα ’40s ή ’50s . Η μυρωδιά του σανδαλόξυλου –νομίζω ό,τι πιο αντρικό σε άρωμα–, η τζαζ που παίζει χαμηλά και οι δερμάτινες καρέκλες με το επιβλητικό στυλ τους σε προδιαθέτουν για κάτι παραπάνω από ένα κούρεμα: μια ιεροτελεστία. Οι barbers εδώ δεν είναι απλοί τεχνίτες, ξέρουν καλά τη δουλειά τους. Με πάθος που τους οδηγεί σταθερά να εξελίσσουν αυτό που κάνουν, προσεγγίζουν το κάθε κούρεμα με τη δική του ξεχωριστή σημασία. Είτε πρόκειται για ένα αυστηρό fade που σβήνει με απόλυτη ακρίβεια, είτε για ένα παραδοσιακό ξύρισμα με φαλτσέτα και ζεστές πετσέτες, η προσοχή στη λεπτομέρεια είναι σταθερή και αδιαπραγμάτευτη. Δίνουν τον χρόνο που χρειάζεται στο κούρεμά σου, κάθε κίνησή τους είναι μελετημένη, κάθε ψαλιδιά έχει σκοπό. Αυτό που κάνει τους Peaky Barbers να ξεχωρίζουν, όμως, είναι η ατμόσφαιρα. Είναι η αίσθηση της «λέσχης», όπου θα απολαύσεις ένα ουίσκι ή έναν καλό καφέ συζητώντας για τη ζωή, τη μουσική και το στυλ. Είναι το μέρος όπου η παράδοση αναβιώνει χωρίς νοσταλγία αλλά με αυθεντικότητα, για να σε μεταφέρει στην εποχή που τα barber shops ήταν τόπος συνάντησης και κοινωνικοποίησης.

Βεΐκου 46Α, Κουκάκι 210 9245521 Instagram: peakybarbers.gr www. peakybarbers.gr

30.04.26

Άρωμα παλιάς Αθήνας στο Κουκάκι.

σε μια γωνιά στο κουκάκι, αυτό το στέκι κρατά τη λογική της γειτονιάς και σερβίρει πιάτα με ελληνικές αναφορές από το πρωί μέχρι το βράδυ. Η Νερατζιά έχει πιστούς θαμώνες που κάνουν στάση για πρωινό καφέ ή βραδινό ποτό, τους remoters που πιάνουν θέση πίσω από την τζαμαρία, αλλά και τους περαστικούς που τους τραβάνε αυθόρμητα τα vibes του χώρου. Η ατμόσφαιρα θυμίζει σπίτι της παλιάς Αθήνας και έχει διατηρήσει αρκετά στοιχεία από εκείνη την εποχή. Το μενού προσφέρει γεύσεις για κάθε στιγμή, από brunch μέχρι dinner, και συνοδεύεται από μια ενημερωμένη λίστα με κρασιά αλλά και μια πλήρη κάβα για να διαλέξεις το ποτό που θέλεις να πιεις σε ένα περιβάλλον που θυμίζει μπιστρό στην πιο αυθεντικά αθηναϊκή εκδοχή του.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Νερατζιά

Ζαν Μορεάς 6, Κουκάκι 210 9243025 Instagram: neratzia.gr

Materia Prima Οινογνωσία στην casual, αυθεντική μορφή της.

το materia prima, με δύο τοποθεσίες, σε κουκάκι και παγκράτι, αποτελεί έναν από τους must-visit προορισμούς για κρασί στην Αθήνα, με πάνω από δέκα χρόνια εμπειρίας στην εισαγωγή φυσικών κρασιών και συνεργασίες με μικρούς, artisanal παραγωγούς. Η οινογνωσία εδώ αποκτά casual και αυθεντικό χαρακτήρα, μετατρέποντας την ανακάλυψη σε συνήθεια. Θα βρεις περισσότερες από 800 επιλογές από το διεθνές terroir, πολλές διαθέσιμες και σε ποτήρι, ενώ δύο κελάρια φιλοξενούν σπάνιες ετικέτες και μικρούς θησαυρούς από την Ελλάδα και τον κόσμο. Η ομάδα σε καθοδηγεί με βάση το γούστο σου, είτε ξεκινάς τώρα είτε είσαι ήδη wine lover. Σπάνιες ποικιλίες και ήπιας οινοποίησης κρασιά συνδυάζονται με ένα μενού 10-15 πιάτων που αλλάζει συνεχώς και με υλικά από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με έμφαση στην πρώτη ύλη και την ανάδειξή της μέσα από απλές αλλά ουσιαστικές εκτελέσεις, σε έναν χώρο που προσφέρει χαλαρή αλλά προσεγμένη φιλοξενία.

ΚΟΥΚΑΚΙ

Φαλήρου 68, Κουκάκι 210 9245935/ Πλατ. Μεσολογγίου 3, Παγκράτι

LiFO 30.04.26

43

good LiFO THE

PERS O N A L S H OP P E R î

Εθνικό Θέατρο Σημειωματάριο με σχέδιο εμπνευσμένο από την παράσταση Μήδεια του Μποστ (σκην. Γιάννης Καλαβριανός, 2022). eshop.n-t.gr

ô

î

Ρολόι από τη συλλογή Scubaqua στην απόχρωση Flower.

Kόκκινο φόρεμα με wrap κλείσιμο. rouje.com/en-eu

Swatch

Rouje

swatch.com/el-gr

ñ

Salomon Unisex παπούτσια XT-WHISPER. swatch.com/el-gr

ò

Edifier Ακουστικά κεφαλής W820NB Plus v2.0. kotsovolos.gr

ï

Moses Κούπα θερμός Adventure με πρακτικό χερούλι. Στα καταστήματα Public

î

Pepe Jeans London Denim μακρυμάνικο πουκάμισο.

ΑΠΟ

ΤΗ

LIFO

TEAM

pepejeans.com/eu/ en_gr

44

LiFO

ò

Superdry Σακίδιο πλάτης Utility Tarp. superdry.gr/el-gr

30.04.26

ΕΧΕΙΣ ΓΟΥΣΤΟ ΝεφέληΟφέλια Σαχβερντιάν CR E A T I V E S T R A T E G I S T

Ποια είσαι και με τι ασχολείσαι; Είμαι η Νεφέλη και ασχολούμαι με το μάρκετινγκ και την επικοινωνία.Παράλληλα, δραστηριοποιούμαι στο creative direction νέων hospitality projects, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση της ταυτότητας και της συνολικής εμπειρίας τους από το μηδέν. Τα τελευταία τρία χρόνια έχω επεκτείνει τη δραστηριότητά μου και στον χώρο της εστίασης, με πιο πρόσφατο εγχείρημα το September 18. Πώς διαλέγεις τα ρούχα σου; Βασικό μου κριτήριο είναι η αυθεντικότητα. Κινούμαι συνήθως σε διαχρονικά, κλασικά κομμάτια που μπορώ να επαναπροσδιορίζω μέσα από διαφορετικούς συνδυασμούς. Ταυτόχρονα, με ελκύουν σχέδια και πατρόν που έχουν μια διακριτική ιδιαιτερότητα, που σπάνε τη φόρμα χωρίς να γίνονται φλύαρα. Αυτό που φοράς τώρα σε τι mood σε βάζει; Αρκετά παιχνιδιάρικο.

Aν μπορούσες να ανταλλάξεις τη δική σου ντουλάπα με κάποιου άλλου, ποιο πρόσωπο θα διάλεγες; Την Cristina Cheni, για τους λόγους που ανέφερα παραπάνω. Τι έχεις στο τσαντάκι σου; Σίγουρα ένα lip gloss και κρέμα χεριών Aesop. Τι φοράς και πόσο κοστίζει; Φοράω φόρεμα Ganni second-hand (€120), Miista loafers (€400), τσάντα Paloma Wool (€300) και vintage παλτό Valentino (€100). Πού πας τώρα; Σε ραντεβού με έναν νέο πελάτη μου. @itsnephely

ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΦΩΤΟ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΛΑΣΚΑΡΙΔΟΥ

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

LiFO 30.04.26

45

starfax

ΤΑΥΡΟΣ [21.4/20.5] Ένα ισχυρό τετράγωνο του Άρη με τον Δία στο ασυνείδητο και νοητικό σας πεδίο στις 4/5 μπορεί να αμφισβητήσει μια πεποίθηση που έχετε για τον εαυτό σας. Ίσως ήρθε η ώρα να εξετάσετε κάτι που σας κρατά κολλημένους στο παρελθόν. Ακολουθεί το τετράγωνο του Ερμή στο ζώδιό σας με τον Πλούτωνα στον Υδροχόο που κυβερνά τον τομέα της καριέρας και της φήμης σας και θα μπορούσε να πυροδοτήσει την ανάγκη σας να επιβάλετε το δίκιο σας. Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στην αλληλεπίδραση με τους άλλους. Στις 6/5 ο Πλούτωνας γυρίζει σε ανάδρομη πορεία και μέχρι τις 15/10 ενδεχομένως κάτι να κάνει τον κύκλο του. Ο πειρασμός να συγκρουστείτε με όποιον προσπαθεί να σας πει τι να κάνετε θα ενταθεί στις 9/5 με το τετράγωνο της Σελήνης και του Ερμή στον Υδροχόο.

ΔΙΔΥΜΟΣ [21.5/21.6] Ένας φίλος ή μια ομάδα

4- 10 μ αΐου 20 26

μπορεί να σας εκνευρίσει στις 4/5, καθώς ο μαχητικός Άρης συγκρούεται με τον Δία στον κοινωνικό και οικονομικό σας τομέα. Ένας πιεστικός φίλος μπορεί να προσπαθήσει να σας πείσει να κάνετε κάτι που δεν θέλετε ή μπορεί να υπάρξει οικονομική διαφωνία με τα μέλη μιας ομάδας. Την επόμενη μέρα, ένα τετράγωνο που θα περιλαμβάνει τον κυβερνήτη σας Ερμή και τον Πλούτωνα θα μπορούσε να θέσει τις βάσεις για μια εσωτερική σύγκρουση. Ένας περιορισμός που έχετε επιβάλει στον εαυτό σας ή αμφιβολίες σχετικά με τις σπουδές ή ένα ταξίδι μπορεί να ευθύνεται γι’ αυτό. Το πρόβλημα θα γίνει πιο εμφανές με τη Σελήνη στον Υδροχόο στις 9/5. Εν τω μεταξύ, ο Πλούτωνας γυρίζει στις 6/5 σε ανάδρομη πορεία και έως τις 15/10 δεν θα είναι καλή εποχή για λήψη αποφάσεων.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ [22.6/22.7] Επαγγελματικά ζητήματα θα σας απασχολήσουν και μπορεί να νιώσετε πιεσμένοι να αναλάβετε δράση στην αρχή της εβδομάδας, καθώς ο Άρης στον τομέα της καριέρας σας συγκρούεται με τον Δία στο ζώδιό σας. Η πίεση θα μπορούσε να προέλθει από την επιθυμία σας να προχωρήσετε σε έναν στόχο στον οποίο έχετε επικεντρωθεί. Να είστε προσεκτικοί με τη σύγκριση του εαυτού σας με κάποιον στον κοινωνικό σας κύκλο στις 5/5, καθώς ο Ερμής στο κοινωνικό σας πεδίο σχηματίζει ένα δύσκολο τετράγωνο με τον ανατρεπτικό Πλούτωνα. Το ζήτημα πιθανότατα θα ενταθεί στις 9/5 με τη Σελήνη στον Υδροχόο. Με το τετράγωνο του Ερμή, οι πληροφορίες για έναν φίλο ή μια ομάδα μπορεί να είναι ανακριβείς, οπότε προσέξτε τυχόν κουτσομπολιά που έρχονται στον δρόμο σας. Στις 6/5 ο Πλούτωνας γυρίζει σε ανάδρομη πορεία και έως τις 15/10 θα προκύπτουν προβλήματα που θα αφορούν κοινούς πόρους. ΛΕΩΝ [23.7/23.8] Η σύγκρουση του Δία στο

α πό τη μ αρ ιβ ίκυ κα λλέ ρ γ η (st ar f ax@ li f o. g r ) εικονογραφηση: bianka

46

LiFO

ασυνείδητό σας πεδίο με τον Άρη στην αρχή της εβδομάδας μπορεί να πυροδοτήσει την αποφασιστικότητά σας να ξεπεράσετε ένα εμπόδιο. Στη συνέχεια, ένα τετράγωνο Ερμή - Πλούτωνα στα δημόσια και συντροφικά σας πεδία στις 5/5 θα μπορούσε να θέσει τις βάσεις για μια σύγκρουση με το αφεντικό ή τον σύντροφό σας. Όποιος κι αν είναι ο στόχος της οργής σας, το να ακούτε προσεκτικά τι έχει να πει το άλλο άτομο θα βοηθήσει στη διατήρηση της καλής επικοινωνίας. Αυτό μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολο με τη Σελήνη στον Υδροχόο στις

9/5. Εν τω μεταξύ στις 6/5 ο Πλούτωνας γυρίζει σε ανάδρομη πορεία και μέχρι τις 15/10 κάποιες αποκαλύψεις θα δοκιμάσουν τις σχέσεις σας.

τις 15/10 θα προκύπτουν προβλήματα επικοινωνίας με οικείους.

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ [22.12/19.1] Ένα ζήτημα που αφορά την οικογενειακή σας ζωή μπορεί να κλιμακωθεί στις 4/5, καθώς ο Άρης συγκρούεται με τον Δία στον τομέα της οικογενειακής και της επαγγελματικής σας ζωής. Δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για να εμβαθύνετε σε ένα αμφιλεγόμενο θέμα με κάποιον κοντινό σας άνθρωπο. Είναι απίθανο οι επικοινωνίες να βελτιωθούν την επόμενη μέρα, εξαιτίας της σύγκρουσης του Ερμή με τον πεισματάρη Πλούτωνα. Τα καλά νέα είναι ότι, με τον Ερμή να ταξιδεύει στον πέμπτο οίκο σας, η δημιουργικότητά σας με τις λέξεις μπορεί να σας ηρεμήσει. Στις 9/5, η Σελήνη στον Υδροχόο στον τομέα των περιουσιακών σας στοιχείων σε τετράγωνο με τον Ερμή θα μπορούσε να πυροδοτήσει έναν γύρο συναισθηματικών δαπανών για κάτι που απολαμβάνετε ή για κάποιον που αγαπάτε. Στις 6/5 ο Πλούτωνας γυρίζει σε ανάδρομη πορεία και μέχρι τις 15/10 τα οικονομικά σας θα χρήζουν προσοχής.

ΠΑΡΘΕΝΟΣ [24.8/22.9] Μια δύσκολη κοινωνική κατάσταση μπορεί να προκύψει στην αρχή της εβδομάδας, καθώς ο δυναμικός Άρης συγκρούεται με τον Δία. Το να παραμείνετε συγκεντρωμένοι σε αυτά που θέλετε θα βοηθήσει στην επίτευξη ενός θετικού αποτελέσματος. Μπορεί να έχετε κίνητρο να κάνετε πράγματα μέχρι σημείου ψυχικής εξάντλησης στις 5/5, καθώς ο κυβερνήτης σας, Ερμής, συγκρούεται με τον ισχυρό Πλούτωνα. Το αίσθημα του καθήκοντος πιθανότατα σας ωθεί προς τα εμπρός, ένα συναίσθημα που θα ενταθεί με τη Σελήνη στον Υδροχόο στις 9/5 σε τετράγωνο με τον Ερμή – μην ξεχάσετε να φροντίσετε τον εαυτό σας. Στις 6/5 ο Πλούτωνας γυρίζει σε ανάδρομη πορεία και έως τις 15/10 θα νιώθετε πως κάτι δεν καλύπτει τις ανάγκες σας σε σχέση με τα επαγγελματικά σας, αλλά θα πρέπει να αποφύγετε τις σπασμωδικές ενέργειες.

ΖΥΓΟΣ [23.9/22.10] Η δυναμική σύγκρου-

ΥΔΡΟΧΟΟΣ [20.1/19.2] Η δυναμική

ση του Άρη με τον Δία στις σχέσεις σας και στα δημόσια θέματα στις 4/5 μπορεί να προκαλέσει σύγκρουση. Είστε αποφασισμένοι να πετύχετε και δεν φοβάστε να το πείτε. Επιπλέον, ένα τετράγωνο Ερμή - Πλούτωνα στις 5/5 σημαίνει ότι κανένας από τους δύο δεν θα είναι διατεθειμένος να συμβιβαστεί. Οποιεσδήποτε παγιωμένες απόψεις σχετικά με το θέμα θα ενταθούν καθώς οδεύουμε προς τις 9/5 με Σελήνη στον Υδροχόο σε τετράγωνο με τον Ερμή. Ωστόσο, δεδομένου ότι εμπλέκεται ο πέμπτος οίκος σας, η επίδειξη της αγάπης, της παιχνιδιάρικης διάθεσης ή της δημιουργικότητάς σας θα μπορούσε να είναι το κλειδί για την άμβλυνση της έντασης. Στις 6/5 ο Πλούτωνας γυρίζει σε ανάδρομη πορεία και ξεκινάει ένας κύκλος έντονου προβληματισμού για τα ερωτικά σας, τα ταλέντα σας ή τα παιδιά έως τις 15/10.

σύγκρουση του Άρη στον ψυχικό σας τομέα με τον Δία στον τομέα της ευεξίας στις 4/5 θα μπορούσε να αυξήσει το άγχος σας. Η ανυπομονησία σας για μικρά ζητήματα που δεν πάνε όπως τα θέλετε θα αυξήσει την απογοήτευσή σας. Mην περιμένετε να βελτιωθεί η επικοινωνία την επόμενη μέρα, καθώς ο Ερμής στον οικιακό σας τομέα συγκρούεται με τον ισχυρογνώμονα Πλούτωνα στο ζώδιό σας και θα μπορούσε να σας βάλει σε μπελάδες με ένα μέλος της οικογένειάς σας. Στις 9/5 η Σελήνη στο ζώδιό σας μπορεί να εντείνει περαιτέρω το πρόβλημα. Τα συναισθήματα πιθανότατα θα επηρεάσουν τη λογική σας, οπότε προσπαθήστε να διατηρήσετε την επαφή με τα συναισθήματά σας για να αποκτήσετε σαφήνεια. Στις 6/5 ο Πλούτωνας γυρίζει σε ανάδρομη πορεία και μέχρι τις 15/10 θα είναι ακατάλληλη εποχή για σημαντικές αλλαγές στη ζωή σας.

ΣΚΟΡΠΙΟΣ [23.10/22.11] Η αποφασιστικότητά σας να ασχοληθείτε με τις δουλειές σας μπορεί να είναι υπερβολική στις 4/5, καθώς ο μαχητικός Άρης στον τομέα της καθημερινής σας ζωής συγκρούεται με τον επεκτατικό Δία. Είτε τηρείτε μια προθεσμία στη δουλειά είτε εστιάζετε σε ένα θέμα στο σπίτι, η φροντίδα του εαυτού σας θα πρέπει να είναι προτεραιότητα. Την επόμενη μέρα, μια δύσκολη όψη μεταξύ του Ερμή στον τομέα της συνεργασίας και του κυβερνήτη σας Πλούτωνα θα μπορούσε να προκαλέσει σύγκρουση θελήσεων σε μια στενή σχέση. Το ζήτημα θα κλιμακωθεί στις 9/5 που η Σελήνη στον Υδροχόο σχηματίζει ένα δύσκολο τετράγωνο με τον Ερμή. Η αναγνώριση της άποψης του άλλου θα βοηθήσει να διατηρηθεί η συζήτηση σε καλό δρόμο. Στις 6/5 ο Πλούτωνας γυρίζει σε ανάδρομη πορεία και έως τις 15/10 κάποιες αποκαλύψεις θα δοκιμάσουν τις οικογενειακές σας σχέσεις.

ΙΧΘΥΣ [20.2/20.3] Η υπερβολική δαπάνη για απολαύσεις θα μπορούσε να είναι η πρόκλησή σας στις 4/5, καθώς ο Άρης σχηματίζει τετράγωνο με τον υπερβολικό Δία. Την επόμενη μέρα, ο Ερμής συγκρούεται με τον Πλούτωνα στο νοητικό και ασυνείδητο πεδίο. Ομοίως, η Σελήνη στον Υδροχόο στις 9/5 θα μπορούσε να πυροδοτήσει ένα συναίσθημα που είναι θαμμένο βαθιά μέσα σας. Όσο πιο συνειδητοποιημένοι είστε όσον αφορά τον εσωτερικό σας κόσμο, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι πιθανότητες να παραμείνετε συγκεντρωμένοι σε οποιαδήποτε αναταραχή προκύψει. Το να αφιερώσετε χρόνο για διαλογισμό ή περιπάτους θα βοηθούσε. Στις 4/5 ο Πλούτωνας γυρίζει σε ανάδρομη πορεία και έως τις 15/10 θα είναι μια περίοδος έντονης περισυλλογής.

ΤΟΞΟΤΗΣ [23.11/21.12] Η διάθεσή σας για περιπέτεια θα είναι αυξημένη στις 4/5, καθώς ο τολμηρός Άρης στον τομέα της πνευματικής σας ανάπτυξης συγκρούεται με τον κυβερνήτη σας, Δία. Αυτή η ανησυχία μπορεί να δυσκολέψει τη συγκέντρωση σε καθημερινές εργασίες. Μπορεί επίσης να προκύψει μια σύγκρουση σχετικά με τις πνευματικές πεποιθήσεις. Στις 5/5, ένα τετράγωνο Ερμή - Πλούτωνα που επηρεάζει το νοητικό σας βασίλειο θα μπορούσε να σας αποσπάσει περαιτέρω την προσοχή από αυτό που πρέπει να κάνετε και να πυροδοτήσει την επιθυμία να έχετε δίκιο με κάθε κόστος. Η Σελήνη στον Υδροχόο στις 9/5 σε τετράγωνο με τον Ερμή θα μπορούσε επίσης να αποσπάσει την προσοχή σας. Ωστόσο, ως μεταβλητό ζώδιο, η ικανότητά σας να κάνετε πολλά πράγματα ταυτόχρονα θα σας κρατήσει σε ροή. Στις 6/5 ο Πλούτωνας γυρίζει ανάδρομος και έως

ΚΡΙΟΣ [21.3/20.4] Οικογενειακά ζητήματα

Sudoku No 895 2

7 1 9

4 5

3 1

2 6

4 8

3 9 2

3

7 6

4 1

4 9

5 2 6

8

Η λύση του προηγούμενου 4 2 8 1 6 3 5 9 7

3 5 9 7 8 4 6 1 2

7 6 1 9 5 2 3 4 8

5 8 7 3 4 1 2 6 9

2 9 4 6 7 8 1 5 3

6 1 3 2 9 5 7 8 4

9 3 2 4 1 6 8 7 5

1 7 5 8 3 9 4 2 6

8 4 6 5 2 7 9 3 1

και θέματα της οικιακής σας ζωής θα σας απασχολήσουν στις 4/5, καθώς πραγματοποιείται το τετράγωνο του Άρη στο ζώδιό σας με τον Δία στον Καρκίνο και μπορεί να αντιδράσετε υπερβολικά. Πάρτε μια ανάσα προτού μπείτε στη διαμάχη και επιστρατεύστε την ψυχραιμία σας. Την επόμενη μέρα ο Ερμής στον τομέα των περιουσιακών σας στοιχείων συγκρούεται με τον ισχυρό Πλούτωνα και στο επίκεντρο μπορεί να βρεθούν χρήματα ή μια κοινωνική κατάσταση. Στις 6/5 ο Πλούτωνας γυρίζει ανάδρομος μέχρι τις 15/10. Αυτή η μετατόπιση κατεύθυνσης τείνει να προκαλέσει κάποια αρχική σύγχυση ή μεγέθυνση των προβλημάτων, ωστόσο θα είναι μια εξαιρετική περίοδος για έρευνα και για την απόκτηση νέας γνώσης. Οικονομικές διαφορές με φίλους και ομάδες πιθανότατα θα κλιμακωθούν στις 9/5 με το τετράγωνο της Σελήνης - Ερμή στον άξονα Υδροχόου - Ταύρου.

30.04.26

LiFO 30.04.26

47