Τεύχος 890

2

LiFO

19.03.26

6 ΣΤΗΛΕΣ

index890

νικολασ σεβαστακησ

παραλλαγεσ

www.lifo.gr

γιάννησ πανταζόπουλοσ

talking points βασιλική σιουτη

πολιτικο επταημερο δημήτρης πολιτάκησ

shortcut

κώστασ αναγνωστόπουλοσ

νεοσ αγνωστοσ κοσμοσ ερωφιλη κοκκαλη

πο(ρ)νογραφια

Gorgonà

στο εξωφύλλο: Jeff Koons, Balloon Venus Lespugue (Orange), 2013-2019. Συλλογή Homem Sonnabend. Φωτογραφία: Πάρις Ταβιτιάν, ευγενική παραχώρηση: Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.

Μια σαρωτική ταινία για τη δύναμη των γυναικών

20

18 Jeff

Koons

24

Η ΧΆΡΙΣ ΑΛΕΞΊΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΑΘΗΝΑΙΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

14

74 ΛΕΠΤΑ ΜΕ ΤΙΣ RAINBOW MERMAIDS

29

ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΒOΥΛΗΣ 22, 105 63 ΑΘΗΝΑ T 210 3254 290 F 210 3249 785 info@lifo.gr

εκδοτης/διευθυντησ

Στάθης Τσαγκαρουσιάνος chief executive officer/editor in chief Μιχάλης Μιχαήλ chief operating officer/commercial director Θανάσης Χαραμής creative director Γιάννης Καρλόπουλος διευθυντής συνταξησ Γιάννης Πανταζόπουλος διευθυντής εντυπησ εκδοσησ Τάσος Μπρεκουλάκης διευθυντής mikropragmata.lifo.gr Άρης Δημοκίδης αρχισυνταξία podcasts/vidcasts Μερόπη Κοκκίνη –––––– εμπορικο τμημα advertising director Ξένια Στασινοπούλου direct sales director Κώστας Μαντάς head of digital advertising Άννα Λαπαρδάγια direct sales Γιώργος Λυκουργιώτης advertising manager Πωλίνα Κουτσοβίλη (pkoutsovili@lifo.gr) advertising coordinator Κατερίνα Κουρμούζη (kkourmouzi@lifo.gr) head of creative Βασίλης Καψάσκης branded content managers Φιλιώ Ράγκου, Ιωάννα Παναγοπούλου digital campaign manager Γιώργος Γιαννή advertising executive Χριστίνα Καλλή –––––– ψηφιακή ανάπτυξη/προγραμματισμός lifo.gr Θανάσης Βιρβίλης, Γιώργος Ντούφας –––––– ατελιέ assistant creative director Ιωάννης Μαρκάκης αrt director Μαργαρίτα Καμαριώτη φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης, Πάρις Ταβιτιάν, Freddie F. διαμόρφωση ψηφιακής εκδοσης Μαρούσα Θωμά, Ελπισία Σπαθάρη υπευθυνη υλης Μαρία Δρουκοπούλου διορθωση/επιμελεια κειμένων Μυρτώ Αθανασοπούλου, Μαρία Μανθοπούλου –––––– συντακτικη ομαδα Θοδωρής Αντωνόπουλος, Λουίζα Αρκουμανέα, Γιάννης Βασιλείου, Μίνα Καλογερά, Ντίνα Καράτζιου, Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, Τίνα Μανδηλαρά, Αργυρώ Μποζώνη, Μαρία Παππά, Χρήστος Παρίδης, Δημήτρης Πολιτάκης, Βασιλική Σιούτη, Γιώργος Τσαγκόζης συνεργατεσ Τζούλη Αγοράκη, Έφη Ανέστη, Αλέξανδρος Βουρλάκος, Ειρήνη Γιαννάκη, Λίνα Ιντζεγιάννη, Χάρης Καλαϊτζίδης, Ερωφίλη Κόκκαλη, Υρώ Κολιακουδάκη, Δημήτρης Κυριαζής, Χρυσέλλα Λαγαρία, Στέλλα Λιζάρδη, Νίκος Γ. Μαστροπαύλος, Νίκη Μηταρέα, Αγιάτη Μπενάρδου, Παναγιώτης Ορφανίδης, Σταυρούλα Παπασπύρου, Νικόλας Σεβαστάκης, Δέσποινα Τριβόλη, Φώντας Τρούσας, Θοδωρής Τσάτσος, Φώφη Τσεσμελή, Νίκος Τσέφλιος, Κορίνα Φαρμακόρη αρχισυνταξία ειδησεων Λία Φασόλη newsroom Αγάπη Βαρούνη, Μιχάλης Γιαννακίδης, Βασιλική Δρίβα, Ναζιγκέν Μάμο, Πέννυ Μαστοράκου, Μαρία Μπαρλή, Ελένη Ποσνακίδου, Λία Φασόλη –––––– podcasts/vidcasts καμερα-μονταζ Γεράσιμος Δομένικος, Ελευθερία Λασκαρίδου ηχοληψια Φαίδωνας Κτενάς, Αλέξανδρος Αντωνίου social media Άκης Κατσούδας, Πέννυ Μαστοράκου –––––– λογιστηριο οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο Βασίλης Κοτρωνάκης, Άκης Ιωάννου, Έφη Ηλιοπούλου γραμματεία Βιβίκα Ανδριανάτου –––––– κωδικος εντυπου 7639 –––––– μετοχος/νομιμοσ εκπροσωποσ Ευστάθιος Τσαγκαρουσιάνος ––––––

MET 230578

παρακαλουμε

ανακυκλωστε

LiFO 19.03.26

3

Feedback

«Κανείς πια δεν διαδηλώνει, κινδυνεύει να τον εκτελέσουν εν ψυχρώ»

ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ

Ο Ιρανός ανθρωπολόγος και συγγραφέας Σαχράμ Χοσραβί, ο οποίος ζει από το 1987 αυτοεξόριστος στη Σουηδία, μιλά έξω από τα δόντια για τον πόλεμο και τις εξελίξεις στη χώρα του.

Ήταν άλλες εποχές ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΟΛΙΤΑΚΗ

Δεν νομίζω ότι ήταν αυτός ο ρόλος του, ούτε η αποστολή του. Ο Γιώργος Μαρίνος ήταν ο επίσημος, ο αποδεκτός, ο εθνικός «queer» σταρ και δεν χρειαζόταν καν να συζητηθεί η ταυτότητά του, ακόμα κι από τον ίδιον. Δεν είχε ούτε να κρύψει ούτε να αποκαλύψει τίποτα. Δεν ήταν δικηγόρος, γιατρός, δημόσιος υπάλληλος, καταστηματάρχης, εκπαιδευτικός, υδραυλικός. Ήταν ένας υψηλόβαθμος «διασκεδαστής» και ένας κορυφαίος «σόουμαν», γεγονός που στα μάτια του κοινού, καθιστούσε απολύτως ταιριαστή την «εξωτική» του ταυτότητα.

4

LiFO

LiFO.gr

Ο Γιώργος Μαρίνος ήταν ένας καλλιτέχνης αξεπέραστος, μοναδικός και πολύτιμος (τόσο ως ιδιοφυής performer όσο και ως ιδανικός crooner εξαίσιων τραγουδιών), μια από μηχανής θεότητα που είχε αναλάβει να ξαλαφρώσει βάρη και να απελευθερώσει επιθυμίες. Δεν τον θυμάμαι όμως ακριβώς ως γενναίο πρωτοπόρο του γκέι ακτιβισμού, όπως περίπου τον εμφανίζουν πολλές από τις –γνήσια τρυφερές και συναισθηματικές κατά τ' άλλα– μικρές και μεγάλες νεκρολογίες που ακολούθησαν την είδηση του θανάτου του.

podcasts που αξίζει να ακούσετε

— Να σας ρωτήσω καταρχάς πώς είναι οι συγγενείς σας πίσω στο Ιράν – μου είχατε πει ότι ανησυχούσατε. Πώς βλέπουν την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση και πώς τη βλέπετε κι εσείς; Είναι οπωσδήποτε μια ζοφερή κατάσταση, ειδικά καθώς, όπως φαίνεται, πρόκειται για μια στρατιωτική επιχείρηση που θα τραβήξει σε μάκρος. Το Ισραήλ καταρχάς έχει καταστρώσει από καιρό ένα σχέδιο που δεν αφορά την αλλαγή του πολιτικού συστήματος αλλά την καταστροφή κάθε δυνατότητας του Ιράν να του επιτεθεί, την πλήρη αποδυνάμωσή του, αδιάφορο ποιος θα είναι στην εξουσία. Φανταστείτε, δε, ότι Αμερικανοί και Ισραηλινοί δεν χτυπούν μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις αλλά επίσης υποδομές κάθε είδους, σταθμούς ενέργειας, πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, λιμάνια, γέφυρες, δρόμους, ακόμα και σταθμούς της τροχαίας! Και σίγουρα ανησυχώ, καθώς οι συγγενείς μου είναι στο Ισφαχάν, μια ιστορική πόλη που έχει βομβαρδιστεί, όπου κανένας δεν νιώθει ασφαλής. Όχι μόνο εξαιτίας των χτυπημάτων αλλά και εξαιτίας των συνεπειών τους στην οικονομία, τις υπηρεσίες, τις υποδομές κ.λπ., βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, ακόμα κι αν ο πόλεμος τελειώσει τώρα που μιλάμε. Μόνο η οικολογική καταστροφή από τους τόνους βομβών που έχουν ήδη πέσει και τις ζημιές που έχουν προκαλέσει είναι ανυπολόγιστη. Το γειτονικό Ιράκ, για παράδειγμα, ακόμα υποφέρει από τις συνέπειες των Πολέμων του Κόλπου. Δεδομένου, βέβαια, ότι η επικοινωνία με το Ιράν είναι πολύ δύσκολη, με τους δικούς μου ανθρώπους μιλώ ελάχιστα, καταφέρνουμε να μιλήσουμε πού και πού στο τηλέφωνο για 1΄-2΄ τη φορά και, ναι, τουλάχιστον είναι σώοι. Αλλά πόσο, αλήθεια, σώος μπορεί να νιώθει κάποιος όταν δεν έχει ηλεκτρικό ρεύμα ή ακόμα και τρεχούμενο νερό, όταν τα τρόφιμα αρχίζουν να σπανίζουν, τα χρήματα επίσης, όταν δεν μπορεί να εργαστεί, ούτε καν να επισκεφθεί έναν γιατρό αν χρειαστεί; Ούτε καν να καταφύγουν στην επαρχία, στην ιδιαίτερη πατρίδα μας, δεν μπορούν, καθώς δεν υπάρχουν ούτε καύσιμα.

— Είδαμε, πάντως, πολλούς Ιρανούς στο εξωτερικό να πανηγυρίζουν για τους βομβαρδισμούς. Υπάρχει πράγματι μια μερίδα Ιρανών της διασποράς, κυρίως, που είναι φιλομοναρχικοί, που βγαίνουν στους δρόμους ανεμίζοντας σημαίες του Σάχη, των ΗΠΑ και του Ισραήλ και πιστεύουν πως οι βομβαρδισμοί θα οδηγήσουν την Ισλαμική Δημοκρατία στην κατάρρευση. Οι άνθρωποι, πάντως, μέσα στο Ιράν που αντιτίθενται στο καθεστώς, ναι μεν έχουν απαυδήσει από αυτό, δεν θεωρούν όμως ότι είναι λύση μια ξένη επέμβαση, φοβούνται αντιθέτως ότι θα επιφέρει περισσότερα δεινά και ακόμα μεγαλύτερη καταστολή. Υπάρχουν βέβαια κι αυτοί που είναι τόσο απελπισμένοι έπειτα από 47 χρόνια καταπίεσης και στερήσεων, από τα οποία δεν κατάφεραν να τους απαλλάξουν ούτε η τελευταία μεγάλη εξέγερση ούτε οι προηγούμενες, ώστε βλέπουν τον πόλεμο ως «αναγκαίο κακό» και μπορώ να τους καταλάβω, άσχετα με το γεγονός ότι διαφωνώ.

ΜΟΥΣΙΚΗ Οι Argonauts κάνουν live sessions στα πιο όμορφα μέρη της Ελλάδας Ο Nicholas Vibes έφτιαξε ένα πρότζεκτ μοναδικό στην Ευρώπη. Στόχος του είναι να αναδείξει την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας μέσα από την ηλεκτρονική μουσική και να οργανώσει ένα μεγάλο event στην Ακρόπολη. ΤΟΥ Μ. HULOT

O Nicholas Vibes γεννήθηκε στα Χανιά τον Απρίλιο του 1994 και δραστηριοποιείται στον χώρο της ηλεκτρονικής μουσικής ως DJ, παραγωγός και διοργανωτής. Αυτοδίδακτος, άρχισε να πειραματίζεται με τον κόσμο του ήχου από νεαρή ηλικία, ενώ το 2006 ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με την ηλεκτρονική μουσική κι αυτό καθόρισε τη μετέπειτα πορεία του. Το 2008 έκανε τα πρώτα του βήματα ως DJ, συμμετέχοντας ενεργά στη σκηνή. Το 2013 κυκλοφόρησε το πρώτο του κομμάτι, σηματοδοτώντας την έναρξη της προσωπικής του δισκογραφικής πορείας. Παράλληλα, είναι ο δημιουργός του πρότζεκτ Argonauts, μιας πλατφόρμας που συνδυάζει την ηλεκτρονική μουσική με στοιχεία ελληνικής πολιτιστικής ταυτότητας και φιλοξενεί εκδηλώσεις σε επιλεγμένες τοποθεσίες. Η ομάδα οργανώνει μουσικά ταξίδια εμπειρίας με ή χωρίς την παρουσία κοινού, με τους ήχους τους να αποτυπώνονται μπροστά στις ομορφιές της Ελλάδας, φέρνοντας τον κόσμο σε επαφή με τον πλούτο της χώρας μας. Μέσω της κινηματογράφησης, κάθε μουσική εμπειρία ξεδιπλώνεται σαν αφήγηση, διατηρώντας τη μοναδικότητα που της αξίζει. Η φιλοσοφία του πρότζεκτ το καθιστά μοναδικό στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη.

pageviews

ΤΟΥ ΘΟΔΩΡΗ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ

ti δ ι α β α σ α με αυ τη την εβ δομ α δ α σ το

Στο μυαλό μου, όπως και τόσο πολλών άλλων που τον πρόλαβαν προτού αποσυρθεί –έστω και μέσω της τηλεόρασης ή των μαρτυριών από τις μυθικές νυχτερινές εμφανίσεις του–, ήταν πάντα κάτι ιδιαίτερο, ως τραγουδιστής, ως περφόρμερ, ως προσωπικότητα. Αλλά και ως λαμπρός και επιφανής φορέας (σχεδόν αποκλειστικός στην εγχώρια μαζική κουλτούρα) μιας διαφορετικής ευαισθησίας και αντίληψης και ενός άλλου «ήθους», που κανείς στο mainstream σύστημα δεν έλεγε με το όνομά του, σε μια εποχή που ακόμα οι γκέι άνθρωποι ήταν οι απόκληροι της κοινωνικής και της επαγγελματικής ζωής και η «σόου μπιζ» ήταν ένα από τα σπάνια και παραδοσιακά καταφύγιά τους.

5

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Ακολουθήστε τα podcasts της LiFO στην Apple, στο Spotify ή στο LiFO.gr

1

Όταν οι αλγόριθμοι αποφασίζουν τι βλέπεις και τι διαβάζεις στο διαδίκτυο «ΑΚΟΥ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ» ΜΕ ΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟ

2

Αμφίπολη: Η θεά, οι όρκοι και ένας μύθος που ταξίδεψε στον χρόνο «ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΠΟΛΗΣ» ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ

3

Η σκληρή αλήθεια για τους Κόρε. Ύδρο.: Τα Βράδια της Κρίσης «ΣΚΛΗΡΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ» ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΗ ΔΗΜΟΚΙΔΗ

4

Ποιος σκότωσε την κυρία Στέλλα στις εργατικές πολυκατοικίες του Ταύρου; «ΑΛΗΘΙΝΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ» ΜΕ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΤΣΕΦΛΙΟ

5

Το «Μουσείο της αθωότητας» στο Netflix αρέσει «THE REVIEW» ΜΕ ΤΗ ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

19.03.26

LiFO 19.03.26

5

• «Γιατί οι νέοι νιώθουν τόσο πιεσμένοι σήμερα;» • Από τα Στενά του Ορμούζ στα Τέμπη • Ψυχές στον γύψο

19 μα ρ τι ου 202 6

• Πάπας Λέων ΙΔ΄, ο σθεναρός αντίπαλος του Τραμπ • «Βγες στον κόσμο»

alk of the town

890

Ο Χάμπερμας και η ήττα της σκέψης

Ο φιλόσοφος αφήνει πίσω έναν κόσμο που μοιάζει με εφιαλτική αντιστροφή όσων επιθύμησε μέσα και έξω από τη θεωρία. Σαν να κέρδισε τη μακροβιότητα για να αντικρίσει την έκταση των δικών του και των δικών μας απωλειών. απ ό τ ο ν ν ι κόλ α σεβαστάκ η

ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ

6

LiFO

Ο Γιούργκεν Χάμπερμας πέθανε στα ενενήντα έξι του στη μικρή βαυαρική πόλη Στάρνμπεργκ όπου κατοικούσε για χρόνια. Στην ίδια ειδυλλιακή και εύπορη πόλη, σε μικρή απόσταση από το Μόναχο, θα αφήσει την τελευταία του πνοή, το 1979, ένας ακόμα από την περίφημη Σχολή της Φρανκφούρτης, ο Χέρμπερτ Μαρκούζε. Είναι ένα παράδοξο της μοίρας που θέλησε να ενώσει στον θάνατο τις δυο άκρες μιας παράδοσης που το πραγματικό της όνομα ήταν Κριτική Θεωρία. Ο Μαρκούζε ήταν η επίμονη αναζήτηση της ριζοσπαστικής ουτοπίας, ο Χάμπερμας η μεθοδική πορεία προς έναν ορισμένο πραγματισμό με συμφιλιωτικούς τόνους. Είναι αδύνατο φυσικά να συνοψίσει κανείς επιχειρήματα, λεξιλόγια και προβλήματα που εκτέθηκαν σε αυτή την πνευματική περιπέτεια. Γράφτηκαν πολλά, αρκετά σε εγκυκλο-

19.03.26

LiFO 19.03.26

7

TALKING POINTS «Γιατί οι νέοι νιώθουν τόσο πιεσμένοι σήμερα;»

παιδικό στυλ, ίσως με έκτακτη υπερεργασία των bots. Άλλα, λιγότερα μάλλον, παρουσίασαν με εντιμότητα τα πατήματα του Χάμπερμας στον χώρο της θεωρίας. Εδώ θέλω να αναλογιστώ περισσότερο την ειρωνεία της στιγμής αυτού του τέλους, που είναι κι ένα κάπως νοσηρό παιχνίδι της Ιστορίας με τη μοίρα των διανοουμένων. Ο Χάμπερμας «αποστάτησε» από τους δασκάλους του, κυρίως από τον Τέοντορ Αντόρνο, χτίζοντας ένα έργο προς την κατεύθυνση της εμπιστοσύνης και της θετικότητας. Η απόστασή του από τον μελαγχολικό ριζοσπαστισμό και τη μεγάλη άρνηση έγινε στοίχημα για τις δυνατότητες που προσφέρουν οι υπαρκτοί εθνικοί και κυρίως οι υπερεθνικοί θεσμοί, με πολλές προσδοκίες από την αντιπροσωπευτική δημοκρατία και κυρίως από αυτό που ονόμαζε ηθική του διαλόγου. Ο Χάμπερμας θα επεξεργαστεί έναν καθεδρικό ναό απαιτητικών εννοιών έχοντας ως αιχμή το ιδεώδες της επικοινωνίας. Μιας επικοινωνίας που διεξάγεται χωρίς εξαναγκασμό και στρεβλώσεις, σε αναζήτηση των καλύτερων επιχειρημάτων. Ας σταθούμε όμως και σε αυτόν τον έφηβο των χρόνων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ένα παιδί που αισθάνθηκε και αυτό (όπως εκατομμύρια νέοι και νέες της Γερμανίας) την ύπουλη σαγήνη του εθνικοσοσιαλισμού. Το λέω αυτό διότι πολλά από όσα έγραψε και ιδίως η δημόσια στάση του Χάμπερμας θα φέρουν ανεξάλειπτο το τραύμα. Η ανάγκη επαγρύπνησης για τον αυταρχισμό, η αντίθεση στην εξιδανίκευση μιας καλής, αλλοτινής Γερμανίας, ο φόβος για τον μεταμοντέρνο «ανορθολογισμό», Ο Χάμπερμας αποχωρεί όλα αυτά ριζώνουν στην ντροπή για τη γερμανική ιδεολογία και τα αποτελέσματά της. Ο Χάμπερμας θα δώσει φιλοσοφικό βάαπό τη σκηνή ενώ έχει θος στον ευρωπαϊσμό, ένα βάθος που δεν απέκτησε ποτέ λαϊκή επιστρέψει η πολιτική απήχηση. Και ύστερα θα έρθουν οι διαμάχες με όλους εκείνους της ωμής ισχύος, και που μετά την ενοποίηση το 1989 είπαν πως αρκετά με το «αυτομαστίγωμα» ημών των Γερμανών, με την αυτοκριτική και την ο πυρήνας του έργου ένοχη συνείδηση. του έχει πέσει στην

Τα dating apps έχουν αλλάξει τον τρόπο που δημιουργούμε σχέσεις; Η ψυχολόγοςπαιδοψυχολόγος Αντιγόνη Γινοπούλου εξηγεί.

α π ό τ ο ν γ ι ά ν ν η π α ν τα ζ ό π ουλο

ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ

αντιγονη γινοπουλου

ανυποληψία των ευρωπαϊκών ελίτ που κάποτε τον αποθέωναν.

Talk of the Town

Ο φιλόσοφος αφήνει πίσω έναν κόσμο που μοιάζει με εφιαλτική αντιστροφή όσων επιθύμησε μέσα και έξω από τη θεωρία. Σαν να κέρδισε τη μακροβιότητα για να αντικρίσει, με λύπη και κάποιο πικρό χιούμορ, την έκταση των απωλειών που είναι δικές του και δικές μας απώλειες. Θα πει κανείς πως έτσι αναχωρούν συνήθως οι στοχαστές από τη σκηνή. Ηττημένοι από αυτό που τους ξεφεύγει, απ’ όσα τους προσπερνούν ή τους αγνοούν. Νικημένοι από τις απρόβλεπτες και απότομες κινήσεις του πραγματικού. Ο Μαρξ πεθαίνει το 1883, όταν αποκτά σχήμα η διάταξη των ισχυρών ευρωπαϊκών ιμπεριαλισμών και όταν η νεαρή «μεσαία τάξη» σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες ανακαλύπτει εντυπωσιασμένη φυλετικές θεωρίες και ευγονικές ιδέες. Αλλά και ο βασικός πνευματικός πατέρας του Χάμπερμας, ο Καντ, πεθαίνει τον Φεβρουάριο του 1804, λίγους μήνες προτού ο Ναπολέων στεφθεί αυτοκράτορας της Γαλλίας. Ο διαφωτιστής Καντ πεθαίνει όταν το ρεύμα της εποχής έχει ήδη στρέψει τα νώτα στον Διαφωτισμό και στον πολιτικό ριζοσπαστισμό της Γαλλικής Επανάστασης. Φυσικά ο Τραμπ δεν είναι ούτε Ναπολέων ούτε Μπίσμαρκ. Κυρίως όμως η εποχή η δική μας μοιάζει με διαλυτήριο προσδοκιών. Κάποτε, η διάψευση του ενός ή του άλλου φιλοσόφου δεν σήμαινε και πολλά για την ίδια την εποχή και το νόημα των κοινωνικών της ελπίδων. Αν, έτσι, ο Μαρξ φεύγει από τη ζωή την εποχή που, για παράδειγμα, ο Λεοπόλδος του Βελγίου, αυτός ο κυνικός μαζικός δολοφόνος εκατομμυρίων ανθρώπων, ετοιμάζεται για την αποικιακή καταλήστευση του Κονγκό, η προσδοκία για το καλύτερο και το διαφορετικό είναι ολοζώντανη. Υπάρχουν εν εξελίξει ενθουσιασμοί, ανερχόμενες δυνάμεις των εργατικών κινημάτων, μεγάλες προσδοκίες. Αυτή είναι η μεγάλη διαφορά με το σήμερα. Ο Χάμπερμας αποχωρεί από τη σκηνή ενώ γύρω έχουν επιστρέψει τα σκληρά σύνορα, η πολιτική της ωμής ισχύος, οι προτροπές για το πρώτο πλήγμα, ακόμα και για πυρηνικό πλήγμα. Σε μια στιγμή που ο ηγέτης της πρώτης δύναμης στη Δύση λέει γελώντας ότι βομβαρδίζει για διασκέδαση (to have fun). Σε μια στιγμή που όλο και περισσότερες αστικές δυνάμεις δείχνουν να διεγείρονται περισσότερο με τη διεστραμμένη φαντασία τεχνολογικών φεουδαρχών και αντιδημοκρατών σαν τον Κέρτις Γιάρβιν παρά με τις κληρονομιές του φιλελεύθερου και σοσιαλδημοκρατικού κοσμοπολιτισμού. Το ογκώδες και πολυσύνθετο θεωρητικό έργο του Χάμπερμας έχει γίνει κτήμα της παγκόσμιας έρευνας και επιβιώνει, προφανώς, σε κάποιες δημόσιες συζητήσεις και επίσημους λόγους. Φαίνεται όμως πως τον πυρήνα αυτού του έργου δεν τον υπολήπτονται στο ελάχιστο ούτε ο καπιταλισμός ούτε οι ευρωπαϊκές κοινωνίες και οι ελίτ που κάποτε μπορεί και να αποθέωναν τη στιβαρότητά του. Εδώ ίσως ισχύει και με το παραπάνω η κουβέντα που είχε πει ο Ρεϊμόν Αρόν για την Ιστορία: η Ιστορία είναι τραγική, έλεγε. Τραγική και ανελέητη για τους ανθρώπους, όπως και για τα μεγαλοπρεπή οικοδομήματα της σκέψης τους.

Παρατηρείτε ότι οι άνθρωποι γύρω στα 30 νιώθουν σήμερα μεγαλύτερη πίεση από ό,τι προηγούμενες γενιές; Από πού προέρχεται αυτή η πίεση; Οι σημερινοί τριαντάρηδες δέχονται πιέσεις από περισσότερους παράγοντες σε σχέση με τις παλαιότερες γενιές. Αρχικά έχουμε την επαγγελματική ανασφάλεια, επειδή έχουν μεγαλώσει με τη βεβαιότητα ότι οι σπουδές ταυτίζονται με επαγγελματική σταθερότητα, εξέλιξη και υψηλές αμοιβές. Όμως η πραγματικότητα της αγοράς εργασίας είναι συχνά ασταθής, με αποτέλεσμα να νιώθουν ότι πρέπει να αποδεικνύουν την αξία τους και να αγωνίζονται συνεχώς. Από την άλλη, έχουμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία δημιουργούν υψηλά πρότυπα και αυξάνουν τη σύγκριση. Οι τριαντάρηδες βλέπουν καθημερινά εικόνες επιτυχίας, ευτυχίας ή οικονομικής άνεσης και είναι εύκολο να τους δημιουργηθεί η αίσθηση ότι «οι άλλοι τα έχουν καταφέρει κι εγώ όχι ακόμα». Παράλληλα, γύρω στα 30 πολλοί βρίσκονται σε ένα μεταβατικό στάδιο ζωής ή σκέφτονται σχέσεις, οικογένεια, επαγγελματική πορεία, οικονομική ανεξαρτησία. Όταν όλα αυτά μοιάζει να πρέπει να συμβούν ταυτόχρονα, αλλά οι επαγγελματικοί-οικονομικοί στόχοι δεν έχουν επιτευχθεί, το άγχος αυξάνεται. Πολλοί νέοι μιλούν για έντονη μοναξιά παρότι έχουν έντονη κοινωνική ζωή και παρουσία στα social media. Πώς εξηγείται αυτό το φαινόμενο; Η μοναξιά δεν σχετίζεται μόνο με το πόσους ανθρώπους έχουμε γύρω μας αλλά με το με πόσους ουσιαστικά είμαστε συνδεδεμένοι. Πολλοί νέοι σήμερα έχουν έντονη κοινωνική ζωή, έχουν πολλούς γνωστούς ή είναι συνεχώς συνδεδεμένοι στα social media, αλλά στην πραγματικότητα οι περισσότερες επαφές τους είναι γρήγορες, επιφανειακές και συχνά χωρίς ουσία. Επίσης, τα social media δημιουργούν μια ψευδαίσθηση εγγύτητας. Βλέπουμε τη ζωή των άλλων, σχολιάζουμε, κάνουμε like, ανταλλάσσουμε απόψεις και φιλοφρονήσεις, αλλά αυτό δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη σχέση που χτίζεται μέσα στον χρόνο. Παράλληλα, πολλοί νέοι βιώνουν μεγάλες αλλαγές στη ζωή τους, κυρίως για επαγγελματικούς λόγους, όπως συχνές μετακομίσεις, με αποτέλεσμα η αβεβαιότητα για το μέλλον να δυσκολεύει τη δημιουργία σταθερών σχέσεων. Τα dating apps έχουν αλλάξει τον τρόπο που δημιουργούμε σχέσεις; Βοηθούν ή εντείνουν το άγχος και την ανασφάλεια; Τα dating apps έχουν αλλάξει αρκετά τον τρόπο που γνωριζόμαστε και δημιουργούμε σχέσεις. Από τη μία πλευρά έχουν αυξηθεί οι δυνατότητες γνωριμίας και μπορεί κανείς να γνωρίσει ανθρώπους που διαφορετικά δεν θα συναντούσε ποτέ. Για αρκετούς ανθρώπους τα apps λειτουργούν απελευθερωτικά και δίνουν περισσότερες ευκαιρίες για σύνδεση. Έχουμε και την αντίθετη άποψη, οι αμέτρητες επιλογές που προσφέρουν τα dating apps οδηγούν σε γρήγορη αξιολόγηση και απόρριψη των ανθρώπων, με αποτέλεσμα οι σχέσεις να αντιμετωπίζονται επιφανειακά, κάτι που μπορεί να αυξήσει την ανασφάλεια ή τον φόβο της απόρριψης.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

8

LiFO

19.03.26

LiFO 19.03.26

9

Από τα Στενά του Ορμούζ στα Τέμπη Η γεωπολιτική κρίση και η εσωτερική πίεση δοκιμάζουν την κυβέρνηση. απ ό τh βασιλ ικη σιου τ η

Παρά τη δεδομένη προσπάθεια του πρωθυπουργού να διατηρήσει καλές σχέσεις με το περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ, η ελληνική κυβέρνηση έχει αποφασίσει να κινηθεί στην ευρωπαϊκή γραμμή, χωρίς να παρεκκλίνει. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, όπως προκύπτει και από όλες τις δηλώσεις του, ανησυχεί ιδιαιτέρως για τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν, ειδικά στην ενέργεια, σε περίπτωση που ο πόλεμος παραταθεί, και δηλώνει ότι η Ελλάδα δεν θα συμμετάσχει σε πολεμικές επιχειρήσεις. Δεν σκοπεύει, ωστόσο, όπως ξεκαθάρισε, να αξιοποιήσει τη γεωπολιτική κρίση και τα πρόσκαιρα οφέλη από τις δημοσκοπήσεις για να οδηγήσει τη χώρα σε πρόωρες εκλογές.

ΟΥΤΕ ΑΙΦΝΙΔΙΑΣΜΟΣ ΣΤΙΣ ΚΑΛΠΕΣ, ΟΥΤΕ ΕΜΠΛΟΚΗ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ Κατηγορηματικός ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις δεν αλλάζουν τον σχεδιασμό για εκλογές την άνοιξη του επόμενου έτους ήταν ο πρωθυπουργός, μιλώντας την Τρίτη στο πλαίσιο του συνεδρίου για την ενέργεια που διοργάνωσε το Bloomberg στην Αθήνα. Οπότε, τα σενάρια όσων ήθελαν τον Κυριάκο Μητσοτάκη να σκέφτεται πρόωρες εκλογές για να εκμεταλλευτεί τη συγκυριακή –λόγω του πολέμου– μικρή άνοδο των ποσοστών του κόμματός του στις δημοσκοπήσεις διαψεύδονται. Εξηγώντας για ποιον λόγο δεν θα πάρει αυτό το ρίσκο, ανέφερε ότι δεν δίνει σημασία στις δημοσκοπήσεις σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, «γιατί μπορεί να υπάρχει μια προσωρινή άνοδος τώρα, αλλά ποιος ξέρει τι μπορεί να συμβεί σε έναν μήνα». Αναφέρθηκε επίσης στη γραμμή με την οποία θα πάει στις επόμενες εκλογές, παίζοντας το γεωπολιτικό χαρτί που λέει ότι η ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία αποτελεί Το επόμενο διάστημα μεγάλο πλεονέκτημα, διότι επιτρέπει γρήγορες αποφάσεις χωρίς προμηνύεται ιδιαίτερα τις δυσκολίες των κυβερνήσεων συνασπισμού. απαιτητικό για το Ο ίδιος θεωρεί πως όσα υποσχέθηκε το 2023 τα τήρησε. «Υποσχέθηκα ότι θα εστιάσω στους μισθούς. Τήρησα την υπόσχεσή Μέγαρο Μαξίμου, μου. Υποσχέθηκα ότι θα εστιάσω στην άμυνα. Τήρησα την υπόόχι μόνο λόγω των σχεσή μου. Υποσχέθηκα ότι θα αντιμετωπίσω τα προβλήματα γεωπολιτικών εξελίξεων του συστήματος υγείας και θεωρώ ότι έχουμε σημειώσει καλή πρόοδο», είπε, ενώ δήλωσε ότι θέλει να είναι ξανά πρωθυπουργός αλλά και εξαιτίας των το 2030, τη χρονιά που η Ελλάδα θα συμπληρώσει 200 χρόνια από την ίδρυση του κράτους της. ανοιχτών εσωτερικών Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, παρά τις αμερικανικές πιέσεις που μετώπων. δέχονται όλα τα κράτη της Ε.Ε., διαβεβαίωσε, εξίσου κατηγορηματικά, ότι η Ελλάδα δεν θα εμπλακεί σε ενέργειες στην ευρύτερη περιοχή όσο συνεχίζονται στρατιωτικές επιχειρήσεις, εκτός αν υπάρξει αποστολή που θα εγκριθεί από την Ευρώπη, κάτι που δεν μοιάζει πολύ πιθανό. Αυτή είναι και η εκτίμηση του πρωθυπουργού, ότι η Ε.Ε. δεν θα εμπλακεί στρατιωτικά, αλλά θα επικεντρωθεί στις οικονομικές επιπτώσεις, οι οποίες θα είναι μεγάλες στην περίπτωση που ο πόλεμος διαρκέσει πολύ. Ο πρωθυπουργός, λαμβάνοντας υπόψη προφανώς και τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων, επιχείρησε άλλη μια φορά να «διορθώσει» κάπως την αρχική του θέση, για την οποία κατηγορήθηκε από την αντιπολίτευση ότι ταυτίστηκε με τους επιτιθέμενους, και δήλωσε πως δεν πιστεύει «ότι τα δομικά προβλήματα της Μέσης Ανατολής μπορούν να επιλυθούν μέσω στρατιωτικών επιχειρήσεων», αλλά από την άλλη αναγνωρίζει «πλήρως» ότι «το Ιράν δεν μπορεί να διαθέτει πυρηνικά όπλα και δεν μπορεί να απειλεί τους άμεσους γείτονές του». Στο ίδιο κλίμα ήταν και η τοποθέτησή του στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, όπου δήλωσε ότι η θέση της Ελλάδας είναι πως ο ευρωπαϊκός στόχος πρέπει να είναι η επίτευξη διπλωματικής λύσης με το Ιράν. Ξεκαθάρισε επίσης ότι η Ελλάδα δεν θα εμπλακεί ούτε σε πιθανή επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, παρότι έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, λόγω των Ελλήνων πλοιοκτητών που ανησυχούν για τα όσα συμβαίνουν εκεί.

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

10

LiFO

ΘΕΣΜΙΚΟΣ ΣΤΑ ΕΘΝΙΚΑ, ΕΠΙΜΟΝΟΣ ΣΤΑ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ Ο ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΗΣ Δεν είναι μόνο ο Κυριάκος Μητσοτάκης, όμως, που προσπαθεί να αποκομίσει πολιτικά οφέλη από τη γεωπολιτική κρίση και να αναδείξει αυτά που θεωρεί ως στρατηγικά πλεονεκτήματά του. Ο Νίκος Ανδρουλάκης, ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, επιχείρησε να επιδείξει μια «θεσμική και υπεύθυνη στάση», όπως αναφέρουν στο ΠΑΣΟΚ, ειδικά στο θέμα της Κύπρου, στο οποίο διαφοροποιήθηκε από άλλες φωνές στα αριστερά του, και ταυτόχρονα να αναδείξει τις διαφορές που έχει με τη ΝΔ, την οποία κατηγορεί ότι ταυτίζεται με τον Τραμπ και τον Νετανιάχου. «Δείχνουμε την απόλυτη αλληλεγγύη μας στην Κύπρο, αλλά δεν θέλουμε καμία εμπλοκή στον πόλεμο που διεξάγει ο Νετανιάχου και ο Τραμπ στο Ιράν», λέει ο Νίκος Ανδρουλάκης, υποστηρίζοντας ότι ούτε η χρήση των ελληνικών βάσεων πρέπει να επιτρέπεται για πολεμικές επιχειρήσεις. Συνδέει μάλιστα και το θέμα των παράνομων παρακολουθήσεων με το Ισραήλ, τονίζοντας ότι «ήταν ένας απόστρατος συνταγματάρχης του Ισραήλ που είχε “καρφώσει” το Predator και παρακολουθούσε τους τέσσερις αρχηγούς των Ενόπλων Δυνάμεων της πατρίδας μας για μήνες».

ΠΙΕΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΟΚΛΟΠΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΚΚΕ Το θέμα των υποκλοπών, πάντως, ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν σκοπεύει να το εγκαταλείψει, ούτε να το πάει χαλαρά, καθώς θεωρεί ότι ο ίδιος δικαιώθηκε και έχουν εκτεθεί όσοι το παρουσίαζαν ως εμμονή του. «Δεν είναι μόνο η πρόσφατη καταδίκη των υποτιθέμενων ιδιωτών», λένε στο ΠΑΣΟΚ, «αλλά και όσα είπε αυτές τις μέρες ο ιδρυτής της Intellexa, Ταλ Ντίλιαν, που δήλωσε ότι η εταιρεία του διαθέτει το Predator μόνο σε κυβερνήσεις και αρχές επιβολής του νόμου». Ο γενικός γραμματέας της Κ.Ε. του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, ανακοίνωσε ότι και το κόμμα του θα ζητήσει προανακριτική επιτροπή για τις υποκλοπές και έκανε την εκτίμηση (μιλώντας στο Mega) ότι ήταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης εκείνος που ζήτησε να γίνουν οι παράνομες παρακολουθήσεις.

Η ΔΙΚΗ ΓΙΑ ΤΑ ΤΕΜΠΗ ΑΝΟΙΓΕΙ ΞΑΝΑ ΤΟ ΠΙΟ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟ ΜΕΤΩΠΟ Εκτός από το σκάνδαλο των υποκλοπών, από το οποίο, παρά τις προσπάθειές της, δεν έχει καταφέρει να ξεφύγει –και όλα είναι ανοιχτά–, σε λίγες μέρες η κυβέρνηση θα βρει ξανά μπροστά της και τα Τέμπη, καθώς τη Δευτέρα ξεκινά η μεγάλη δίκη των Τεμπών. Την περασμένη Κυριακή, ο πρόεδρος του Συλλόγου Πληγέντων, Παύλος Ασλανίδης, κατήγγειλε τις ανακριτικές αρχές ότι δεν τήρησαν ούτε τα προσχήματα και δεν λειτουργούσαν με γνώμονα την ανεύρεση της αλήθειας αλλά τη συσκότιση. Σύμφωνα με πληροφορίες, το επόμενο διάστημα θα υπάρξουν και μερικές νέες αποκαλύψεις για τα Τέμπη, που θα φέρουν την κυβέρνηση ξανά σε θέση απολογούμενου, καθώς ανοίγουν μια μακρά και δύσκολη περίοδο γι’ αυτήν. Το επόμενο διάστημα, λοιπόν, προμηνύεται ιδιαίτερα απαιτητικό για το Μέγαρο Μαξίμου, όχι μόνο λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων αλλά και εξαιτίας των ανοιχτών εσωτερικών μετώπων. Η κυβέρνηση προσπαθεί να αναδείξει μια εικόνα σταθερότητας και διαχειριστικής επάρκειας, την ώρα που οι υποθέσεις των υποκλοπών και των Τεμπών επανέρχονται δυναμικά στο προσκήνιο και την πιέζουν.

19.03.26

LiFO 19.03.26

11

Πάπας Λέων ΙΔ΄, ο σθεναρός αντίπαλος του Τραμπ

Ψυχές στον γύψο

Πέρα από μια αντανακλαστική και όψιμη αγανάκτηση, το κοινό μοιάζει να αντιμετωπίζει τις ειδήσεις για τα θανάσιμα «οπαδικά» μαχαιρώματα πιτσιρικάδων με μια μουδιασμένη κατήφεια, προτού αποστρέψει εντελώς το βλέμμα.

Το Βατικανό ανακοίνωσε ότι ο Πάπας δεν θα παρευρεθεί στον εορτασμό της Ημέρας Ανεξαρτησίας, παρότι του έγινε επίσημη πρόσκληση από την αμερικανική κυβέρνηση, επιβεβαιώνοντας τη διαφαινόμενη ρήξη του με τις πρακτικές του Αμερικανού Προέδρου.

απ ό τον δημήτρη π ολ ι τάκη

SHORTCUT

12

LiFO

απ ό τ ο ν κ ώ σ τα α να γ ν ω σ τ ό π ουλο

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς προσκάλεσε προσωπικά τον Πάπα Λέοντα ΙΔ' στους εορτασμούς της 250ής επετείου της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ στις 4 Ιουλίου. Από τη μεριά του, το Βατικανό ανακοίνωσε ότι ο Πάπας θα περάσει την 4η Ιουλίου με μετανάστες στη Λαμπεντούζα. Η άρνηση του πρώτου Αμερικανού Πάπα επισφραγίζει την ήδη ορατή ρήξη μεταξύ της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και του τραμπισμού. Ο γεννημένος και μεγαλωμένος στο Σικάγο, Ρόμπερτ Φράνσις Πρεβόστ, νυν Λέων ΙΔ', προτίμησε να σνομπάρει τις τραμπικές παράτες για το μείζον γεγονός της πατρίδας του, προκειμένου να δείξει ότι βαδίζει αταλάντευτα στον δρόμο που άνοιξε ο προκάτοχός του, ο αείμνηστος Φραγκίσκος, του οποίου ίσως η μεγαλύτερη συνεισφορά υπήρξε η ριζοσπαστική προσέγγιση του μεταναστευτικού/προσφυγικού. Έναν σχεδόν χρόνο μετά την εκλογή του, ο Λέων έχει καταδείξει ότι θα συνεχίσει τις προσπάθειες του Φραγκίσκου υπέρ των «αδύναμων και των φτωχών»· ότι στέκεται στο πλευρό των μεταναστών που αντιμετωπίζουν τη βία των μασκοφόρων της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE)· και ότι αντιτίθεται αδιαπραγμάτευτα στην εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού για να περισταλούν οι ατομικές ελευθερίες. Σε αντίθεση, όμως, με τον Φραγκίσκο, που τον πολέμησαν οι «θεοσυντηρητικοί» καθολικοί, φαίνεται ότι τουλάχιστον μέχρι στιγμής ελέγχει απολύτως την κατάσταση. Αντίθετα από την εκτίμηση του ακροδεξιού Στιβ Μπάνον ότι η εκλογή του είναι «αντι-Τραμπ ψήφος», το κονκλάβιο δεν τον ψήφισε έχοντας πρωτίστως κατά νου τα συμφέροντα των φιλοτραμπικών επισκόπων. Από πουθενά δεν προκύπτει ότι η μάχη που δίνει ο νέος Πάπας είναι κομματική – ειδάλλως θα επρόκειτο για ασυγχώρητη ανοησία. Απεναντίας, στις παρεμβάσεις του εστιάζει σε μια ηθική ζωής βασισμένης στην παράδοση και τα Ευαγγέλια. Καταρχάς, διότι ένας ενδοχριστιανικός ψυχρός πόλεμος εκτυλίσσεται στις ΗΠΑ με τον χριστιανοεθνικισμό και τον χριστιανοσιωνισμό, δύο κινήματα που έχουν οπλοποιήσει τη θρησκεία για πολιτικούς και στρατιωτικούς σκοπούς. Τελευταίο επεισόδιο, η επίθεση τις προάλλες του πάστορα Νταγκ Γουίλσον –το ίνδαλμα του υπουργού Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ–, ο οποίος συζήτησε την απαγόρευση των καθολικών ευχαριστηρίων πομπών στις ΗΠΑ. Δεν παλεύεις τον αντίπαλο αντιγράφοντας τις θέσεις του· τον αντιμετωπίζεις με εναλλακτικό σχέδιο και λόγο. «Ο Θεός δεν μπορεί να στρατολογηθεί από το σκοτάδι», δήλωσε ο Πάπας Ο Λέων ΙΔ' έχει δείξει την περασμένη Κυριακή, επικρίνοντας όσους επικαλούνται τη ότι στέκεται στο πλευρό θρησκεία για να διεξαγάγουν πόλεμο. Η σύγκρουση με τον τραμπισμό δεν άργησε να φτάσει στις των μεταναστών που γεωπολιτικές αναστατώσεις. Τον Ιανουάριο, οι τρεις καρδινάλιοι Μπλέιζ Κούπιτς (Σικάγο), Ρόμπερτ ΜακΕλρόι (Ουάσιαντιμετωπίζουν τη γκτον) και Τζόζεφ Τόμπιν (Νιούαρκ) εξέδωσαν μια ασυνήθιστα βία των μασκοφόρων σκληρή δήλωση στην οποία ανέφεραν ότι η χώρα έχει εισέλθει της Υπηρεσίας «στην πιο βαθιά και έντονη συζήτηση σχετικά με την ηθική βάση των ενεργειών της Αμερικής στον κόσμο από το τέλος Μετανάστευσης και του Ψυχρού Πολέμου». Ο πόλεμος με το Ιράν διεύρυνε το Τελωνείων (ICE)· χάσμα μεταξύ Τραμπ και καθολικών. Την 1η Μαρτίου, λίγες ώρες μετά την έναρξη των επιχειρήσεων, ο Λέων κατήγγειλε και ότι αντιτίθεται τον πόλεμο του Τραμπ λέγοντας: «Αφήστε τη διπλωματία να αδιαπραγμάτευτα στην φιμώσει τα όπλα». εργαλειοποίηση του Υπάρχουν κι άλλα. Ο δισεκατομμυριούχος χρηματοδότης του Τραμπ, Πίτερ Τιλ, ιδρυτής της Palantir και ο πιο «διανομεταναστευτικού. ούμενος» από τους τεχνο-ολιγάρχες, μετά το Παρίσι δίνει αυστηρά ελεγχόμενες διαλέξεις στη Ρώμη σχετικά με τον Aντίχριστο – «ένας κακός βασιλιάς ή τύραννος ή αντιμεσσίας που εμφανίζεται στους έσχατους καιρούς», ουσιαστικά συνώνυμος με «ένα παγκόσμιο κράτος». Προσπερνώντας τον ιδεολογικό αχταρμά του Τιλ και την εσχατολογική τρομολαγνεία του, αυτό που μένει είναι η θρασύτητα των τεχνο-ολιγαρχών που θεωρούν ότι μόνον στον εαυτό τους είναι υπόλογοι. Εξού και η αντίθεσή τους με τον Πάπα Λέοντα ΙΔ', ο οποίος μαζί με πολλούς άλλους προειδοποιεί για τους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Πίτερ Τιλ αναμασά τον προ πολλού παρωχημένο λιμπερταριανισμό, ισχυριζόμενος ότι η ρύθμισή της θα σταματούσε την επιστημονική πρόοδο, ο δε Λέων ΙΔ', που εκθειάζει την τεχνολογική καινοτομία, υποστηρίζει ότι η ρύθμιση είναι απαραίτητη για τη διαχείριση των κινδύνων που εγκυμονεί – παλαιόθεν διάσημο δίπολο, γνωστό ως ο δρόμος της αρετής και της κακίας.

ΝΕΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Καθηγητής (αφ.), Πολυτεχνείο Ξάνθης ΔΠΘ

Μάλλον έχουμε φτάσει σ’ εκείνο το νεκρό σημείο όπου πλέον έχουν γίνει εντελώς ρουτίνα τα «οπαδικά» μαχαιρώματα –ακόμα και τα θανάσιμα– ανάμεσα σε πιτσιρικάδες που μοιάζουν ίδιοι κι απαράλλαχτοι μεταξύ τους (μαύρη αμφίεση, μαύρη κουκούλα, μπαλακλάβα, τσαντάκι χιαστί), που δεν φοράνε καν διακριτικά της ομάδας που εκπροσωπούν, που δεν διστάζουν να σημαδέψουν στην καρδιά. Δεν έλειψαν φυσικά οι αναλύσεις, τα ευχολόγια και οι νουθεσίες μετά τη δολοφονία του 20χρονου στη Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο άγριας «οπαδικής» συμπλοκής, αλλά, πέρα από μια αντανακλαστική και όψιμη αγανάκτηση, το κοινό μοιάζει να αντιμετωπίζει τέτοιες ειδήσεις με μια μουδιασμένη κατήφεια και μ’ ένα άβουλο ανασήκωμα των χεριών, πρoτού αποστρέψει εντελώς το βλέμμα. Κι ας πρόκειται για κάτι εξαιρετικά ζοφερό και δυσοίωνο: για αγέλες με μαχαίρια και άλλα φονικά εργαλεία, για φαντάσματα της πόλης που λειτουργούν σαν μέλη συμμοριών, είναι όμως σαν να ανήκουν στην ίδια συμμορία. Στην ίδια Τα οπαδικά δολοφονική αίρεση. Κι ας έχει γίνει η χώρα πρωταθλήτρια στα μαχαιρώματα μαχαιρώματα μεταξύ εγχώριων (και όχι μόνο) «ultras», γνωρίζουν μια έξαρση γεγονός αξιοσημείωτο αν αναλογιστεί κανείς ότι τέτοιου είδους εγκληματικές που διαρκεί χρόνια, με συνήθως με θύτες και θύματα τη σκοτεινή, άψυχη και πράξεις, ανηλίκους, βρίσκονται παντού σε έξαρθανατερή μετάλλαξη ση. Μια έξαρση που διαρκεί χρόνια, με τη σκοτεινή, άψυχη και θανατερή μετου χουλιγκανισμού τάλλαξη του χουλιγκανισμού στον 21ο στον 21ο αιώνα, και αιώνα, και κανένα μέτρο δεν φαίνεται να μπορεί να την περιορίσει. κανένα μέτρο δεν «Τα τελευταία χρόνια, κάτι έχει αλλάφαίνεται να μπορεί ξει. Είμαστε μάρτυρες της εμφάνισης να την περιορίσει. ενός διαφορετικού παραδείγματος: ενός δολοφόνου που τρέφει την ίδια απόγνωση, αλλά είναι νεότερος, απολύτως συνδεδεμένος με τα κοινωνικά δίκτυα και φαινομενικά πεπεισμένος ότι η δολοφονική δράση είναι η μόνη πράξη που έχει νόημα σε έναν κόσμο που μοιάζει να στερείται κάθε νοήματος…». Το απόσπασμα είναι από ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε χθες στους «New York Times» και φέρει την υπογραφή δύο επιφανών εγκληματολόγων. Το κείμενο αναφέρεται στην παθολογία μιας νέας γενιάς Αμερικανών πιτσιρικάδων, γαλουχημένων στους παράδρομους του διαδικτύου, που σαγηνεύονται από την ιδέα της μαζικής δολοφονίας. Στην Ευρώπη δεν είναι τόσο εύκολο να εξασφαλίσει κανείς όπλο, μπορεί όμως να «κάνει τη δουλειά» του με ένα μαχαίρι οποιουδήποτε τύπου και στυλ. Πριν από σαράντα χρόνια η Βρετανή ποιήτρια Κάρολ Αν Ντάφι είχε γράψει ένα ποίημα με τίτλο «Education for leisure» («Εκπαίδευση για αναψυχή»), στο οποίο αφηγητής ήταν ένας «βαρεμένος» έφηβος με δολοφονικές τάσεις, που, αφού σκοτώνει διάφορα ζωύφια και κατοικίδια στο σπίτι του, παίρνει ένα μαχαίρι και βγαίνει στον δρόμο. Το ποίημα βρέθηκε στις σχολικές ανθολογίες και στην ύλη για το απολυτήριο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη Βρετανία. Αποσύρθηκε όμως το 2008 από τη σχολική ύλη (παρότι κάποια σχολεία εξακολουθούν μέχρι σήμερα να το διδάσκουν) επειδή ξαφνικά θεωρήθηκε εξαιρετικά «αμφιλεγόμενο» εν μέσω της έξαρσης των χτυπημάτων με μαχαίρι μεταξύ εφήβων (οπαδών και μη). Αυτή είναι η πρώτη στροφή: «Σήμερα θα σκοτώσω κάτι. Οτιδήποτε./ Δεν θα ανεχτώ πια να μ’ αγνοούν και σήμερα / θα παίξω τον Θεό. Είναι μια συνηθισμένη μέρα / γκρίζα κάπως και με την πλήξη να σιγοβράζει στους δρόμους». Και αυτή είναι η τελευταία: «Δεν έχει μείνει τίποτα στο σπίτι να σκοτώσω./ Τηλεφωνώ στο ραδιόφωνο / Και τους λέω ότι μιλάνε μ’ έναν σούπερ σταρ./ Με κόβουν. Παίρνω το κουζινομάχαιρό μας και βγαίνω έξω./ Τα πεζοδρόμια αστράφτουν. Ακουμπάω το μπράτσο σου».

19.03.26

«Βγες στον κόσμο»

Η Νόρα, η ηρωίδα του Ίψεν, εγκαταλείπει το κουκλόσπιτο, τον κούκλο και τα κουκλάκια. Μπορεί να βρεθεί στην Πατησίων ή στην Ακομινάτου, οπουδήποτε. απ ό την ε ρωφιλ η κοκ κ αλ η

Talk of the Town

Οι προσπάθειες για ένα καυτό κυριακάτικο match εξαντλήθηκαν, όπως και όλοι οι μάτσο γυμνασμένοι συνομιλητές μου σε ακτίνα είκοσι χιλιομέτρων. Αφού ούτε η φωτογραφία με το σπιτικό τσίζκεϊκ φράουλας δεν είναι αρκετή για να αλιεύσει κάτι έντονο στα ρηχά νερά του online dating, αποφάσισα να πάω στο θέατρο. Η Σουσού νιαουρίζει στρεσαρισμένη όσο δένω τα κορδόνια στα μποτάκια μου, όπως πάντα όταν αντιλαμβάνεται ότι θα βγω από το κουκλόσπιτό μας. Έξω στον κόσμο, λοιπόν, στον δρόμο προς το Μεταξουργείο και το ιστορικό θέατρο Άττις. Ιστορικό για το ελληνικό και παγκόσμιο θέατρο από το 1985, ιστορικό και για μένα από το 2008 που παρακολουθώ ανελλιπώς τις παραστάσεις και τα δρώμενα. Φέτος, γιορτάζοντας τα σαράντα χρόνια του, το Άττις ανεβάζει ξανά τη Νόρα του Θ. Τερζόπουλου, βασισμένη στο Κουκλόσπιτο του Χ. Ίψεν που γράφτηκε το 1879, με μια αλλαγή στη διανομή του 2019. Ανάμεσα στην πρωθιέρεια Σ. Χιλλ (Νόρα) και τον πρωθιερέα Τ. Δήμα (Κρόγκσταντ), ο νεοφώτιστος Ν. Ντάσης (Τόρβαλντ). Τα χαρτόκουτα των αστέγων στη λεωφόρο Πατησίων με αφυπνίζουν αργά αλλά σταθερά από το ζωτικό μου ψέμα πως είμαι μια αστή λόκαλ εργαζόμενη με ΑΜΚΑ, ΑΦΜ, κάρτα ανάληψης, iΡhone και χρέη που περπατάει πάνω σε ψηλοτάκουνα μποτάκια και προνόμια με προορισμό την οδό Λεωνίδου. Διασχίζω πυκνοκατοικημένες περιοχές υψηλού ταξικού προσδιορισμού, όπως είναι η οδός Μάρνη. Οι χρήστες ψυχοδραστικών ουσιών, με νωπά ρούχα και καρότσια φορτωμένα παπλώματα και λοιπά υπάρχοντα, βρίσκονται στην περιοχή τους, μυρίζει φαλάφελ, χασίσι και βροχή. Στη στροφή της οδού Ακομινάτου διακρίνω επιτέλους ένα γνώριμο αθηναϊκό φως, είναι το διακριτικό φως της λάμπας ενός «studio», είμαι στον σωστό δρόμο. Φτάνοντας έξω από το θέατρο Άττις, θα σταθώ καπνίζοντας στο απέναντι πεζοδρόμιο παρατηρώντας το μπες βγες του κοινού· πάντα το κοινό του Άττις με κοιτάζει με μια αινιγματική έκπληξη. Ευχάριστη ή δυσάρεστη δεν γνωρίζω, γνωρίζω όμως πως από τότε που είδα τη Mademoiselle Julie ένιωσα πως αυτός ο τόπος είναι η περιοχή μου. Στη σκηνή η Νόρα Χέλμερ στροβιλίζεται στα δυνατά χέρια του Τόρβαλντ, καταναλώνοντας με φρενήρη ρυθΣτο χείλος της μό, απαριθμώντας με κραυγές «μωρού» και ψιθύρους «Εωσφόρου» υλικά αγαθά, υαλουρονικά, μπότοξ, ενυδατικαταστροφής, η κές κρέμες για όλους τους τύπους δέρματος και παιχνίδια Νόρα γκρεμίζει για τα δυο της παιδιά. Ο στροβιλισμός της θα διακοπεί απότομα καθώς οι ανακλινόμενες πόρτες της σκηνικής με τα τακούνια εγκατάστασης του Θ. Τερζόπουλου θα φέρουν στο φως της το είδωλο της μια αμαρτία του παρελθόντος, ένα δάνειο. Ένα miracle! τέλειας οικογένειας, Ο τοκογλύφος Κρόγκσταντ την εκβιάζει πως θα αποκαλύψει στον Τόρβαλντ το κρυφό ανεξόφλητο δάνειο αν διεκδικεί την η ίδια δεν βάλει «βύσμα» για την προαγωγή του στην τρά«αποαγιοποίησή» της πεζα όπου ο σύζυγός της είναι διευθυντής. Η Νόρα Χέλμερ χρωστά, όπως χρωστάμε όλες, όχι και αυτοαναγορεύεται μόνο στα χαρτιά κάποιας τράπεζας αλλά και στα κιτάπια «αγία των δρόμων». της πατριαρχίας. Το χρέος της δεν περιλαμβάνει μόνο τα μετρητά που κάποτε ξοδεύτηκαν για την ανάρρωση του συζύγου της. Περιλαμβάνονται έξτρα χρεώσεις όπως φροντίδα, σεξ, χορός, τραγούδι – είναι ισόβια φεσωμένη με τη συντήρηση του οικοδομήματος της έγγαμης ζωής όπου οι ρόλοι της ως κόρης, συζύγου και μάνας εναλλάσσονται ασταμάτητα στη σκηνή του κουκλόσπιτου που τη φιλοξενεί. Όσο η ίδια στριμώχνεται ανάμεσα στις ανακλινόμενες πόρτες μεταμορφώνεται σε λέαινα, κόμπρα και σκιουράκι, άλλοτε τεντώνοντας τις ψηλοτάκουνες μπότες της κι άλλοτε τινάζοντας τα μαλλιά της σαν φίδια ανάμεσα σε άντρες που την περιφρουρούν. Η Νόρα Χέλμερ δεν έχει δικαίωμα στο λάθος. Αυτό δεν την κατατάσσει στην κατηγορία «Σεμερτζίδου» αλλά μάλλον στην κατηγορία «Γυναίκα». Στο χείλος της καταστροφής και συγχωρεμένη από τον Τόρβαλντ, θα γκρεμίσει με τα τακούνια της το είδωλο της τέλειας οικογένειας, θα διεκδικήσει την «αποαγιοποίησή» της στο εικονοστάσι της ετεροκανονικότητας και θα αυτοαναγορευθεί «αγία των δρόμων». Το ζωτικό της ψέμα θρυψαλιάζεται μετά μουσικής (Π. Βελιανίτης). Εγκαταλείπει το κουκλόσπιτο, τον κούκλο και τα κουκλάκια μέσα σε ένα κοστούμι-κουκούλι (Λουκία) που το φοράει σαν σάρκα σκαντζόχοιρου στη ράχη της, αποκαλύπτοντας με κάθε άκανθα τις πληγές της φυγής. Μπορεί να βρεθεί στην Πατησίων ή στην Ακομινάτου. Οπουδήποτε αλλού εκτός από το κουκλόσπιτό τους. Δεν φταίει η Νόρα αν δεν υπάρχει κατάλληλη ενυδατική για τον παχύδερμο σύζυγό της. Φταίει μια κοινωνία που τη συνθλίβει ανάμεσα σε χαραμάδες όσο εκείνη εργάζεται σκληρά για να περφορμάρει έμφυλες προσδοκίες, συζυγικά καθήκοντα, μητρική στοργή και οικιακή οικονομία. Έκανα πολύ καλά που βγήκα στον κόσμο. Η Νόρα Χέλμερ έκανε πολύ καλά που βγήκε στον κόσμο. Εσύ; Πότε;

* Ιστορίες για τον εξευγενισμό της πόλης και της επιθυμίας.

ΠΟ(Ρ)ΝΟΓΡΑΦΙΑ*

LiFO 19.03.26

13

TAL K OF THE TOWN

74' Rainbow Mermaids με τισ

σ υνεντ ευξ η: μίνα κα λογε ρά | φ ω τ ο γ ραφ ιε σ: ολγα δ ε ϊκ ου

Μιλήσαμε με το αχτύπητο drag δίδυμο που τις viral συνεντεύξεις του τις λατρεύουν όλοι, ακόμα και οι μαμάδες μας.

14

LiFO

19.03.26

άννα βίσση, ελένη φουρέϊρα, φοίβος δεληβοριάς, νένα μεντή, τάνια τσανακλίδου, είναι μερικοί από τους καλεσμένους που έχουν φιλοξενηθεί στο υπερεπιτυχημένο vidcast των Rainbow Mermaids. Πρόκειται για ένα πρότζεκτ που δεν χωράει σε κουτάκια. Είναι μια εκπομπή χωρίς ίχνος διδακτισμού και αυστηρότητας. Θεωρείται φαινόμενο, μιας και μετράει μόλις τρία χρόνια ζωής και κάνει τεράστιες επιτυχίες, με «βαριά» ονόματα της ελληνικής σκηνής να κάθονται στον καναπέ της, δημιουργώντας ένα all star game καλεσμένων. Πρόκειται για μια σειρά συνεντεύξεων που παρουσιάζεται από το drag queen δίδυμο της Mystic Van Rouge και της Katina Bella. H Mystic είναι λεπτή, με μια γιγαντιαία ξανθιά περούκα και το απόλυτο drag μακιγιάζ, με τα κολλημένα φρύδια (brow blocking), τις φωτοσκιάσεις, το baking – όλα στην εντέλεια. Η Katina, από την άλλη, ακολουθεί μια πιο ελεύθερη προσέγγιση στο βάψιμό της, ένα μακιγιάζ που μοιάζει περισσότερο με θεατρικό, και δεν θα την πειράξει αν, για παράδειγμα, το φρύδι δεν κάτσει τέλεια – γενικά αντιμετωπίζει την περσόνα της με χιούμορ. Για να δώσω ένα παράδειγμα του τι συμβαίνει σε αυτό το vidcast, όταν πήραν συνέντευξη από τη Χρυσηίδα Γκαγκούτη, η Mystic φορούσε κανονικά το φόρεμά της και η Bella ήταν ντυμένη τραπεζάκι τηλεόρασης. Είναι μια εκπομπή που κατάφερε γρήγορα να ξεφύγει από τα στενά όρια της LGBTQΙ+ κοινότητας και να φτάσει μέχρι τις οθόνες ανθρώπων που ίσως δεν είχαν ποτέ προηγούμενη επαφή με το drag. Η ιδέα γεννήθηκε με αφορμή μια απόλυση, αλλά εξελίχθηκε σε κάτι πολύ μεγαλύτερο, που έκανε το drag αγαπητό στο ελληνικό mainstream κοινό. Η Mystic και η Katina, που είναι ζευγάρι και στη ζωή, κατάφεραν να δημιουργήσουν μια πλατφόρμα όπου δεν συζητιούνται μόνο queer ζητήματα, αλλά μια σειρά από θέματα που ενδιαφέρουν τόσο τις ίδιες όσο και ένα ευρύ κοινό: τέχνη, δημιουργία, προσωπικές διαδρομές και ιστορίες των ανθρώπων. Η Mystic γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη, μια πόλη που παραμένει η βάση της ζωής και της δημιουργίας της. Η πορεία της δεν ήταν εξαρχής καλλιτεχνική. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή με σκοπό να γίνει φιλόλογος. Ωστόσο, μια ακόμα μεγάλη της αγάπη ήταν και είναι η μαγειρική που τη γοήτευε από παιδί, γι’ αυτό αποφάσισε να αφήσει το πανεπιστήμιο και να γίνει σεφ. Δούλεψε σε επαγγελματικές κουζίνες για πέντε χρόνια, όμως οι συνθήκες εργασίας ήταν σκληρές και εξαντλητικές, κάτι που, όπως η ίδια λέει, αλλοίωσε τον χαρακτήρα της. Παρόλο που η αγάπη της για τη μαγειρική παρέμεινε, αποφάσισε να απομακρυνθεί από το επάγγελμα. Ασχολήθηκε με τη διαφήμιση, δούλεψε ως κειμενογράφος για δέκα ολόκληρα χρόνια – μάλιστα, έχει γράψει δύο βιβλία και τώρα ετοιμάζει το τρίτο. «Με το που μπήκα στη διαφήμιση, ανακάλυψα και το drag. Εκείνα τα χρόνια το drag στην Ελλάδα ήταν σχεδόν ανύπαρκτο με τη μορφή που το γνωρίζουμε σήμερα. Οι περισσότερες περιορίζονταν σε μιμήσεις γνωστών καλλιτεχνών. Δεν είχε ξεκινήσει καν το “RuPaul’s Drag Race” και οι εικόνες που έπαιζαν γύρω από το drag στην ελληνική τηλεόραση ήταν κυρίως περιθωριακές, άγνωστες στο ευρύ κοινό». Η Mystic, που είχε έντονο ενδιαφέρον για τις τέχνες και λάτρευε τις γυναίκες και τη δημιουργία χαρακτήρων, βρήκε σε αυτόν τον χώρο την ευκαιρία να εκφραστεί. Η πρώτη της επαφή με το drag έγινε σχεδόν τυχαία: πήγε Απόκριες σε ένα κλαμπ, το Enola, με την παρέα της και τη σύντροφό της, την Katina. Εκείνο το βράδυ δημιούργησε μια περσόνα χωρίς όνομα. Εκεί την είδαν οι άνθρωποι του μαγαζιού, ξετρελάθηκαν και πρότειναν και στις δύο συνεργασία. Η Mystic εκείνο το βράδυ είδε για πρώτη φορά drag queen. « Ήταν σαν να είδα παραδείσιο πουλί, ξετρελάθηκα. Γυρνώντας σπίτι θέλησα να μάθω τα πάντα για το drag, όμως σε εκείνη τη φάση δεν ήταν εύκολο να μάθεις τις τεχνικές, ούτε και μέσω του ίντερνετ. Πλέον γελάμε με το τι κάναμε τότε, ήταν πολύ αστεία και πειραματικά τα πράγματα». Το πιο σημαντικό, όπως αναφέρει η ίδια, σε μια περσόνα δεν είναι τα φρύδια, το μακιγιάζ ή τα κοστούμια, αλλά η προσωπικότητα: «Να είσαι μια αυθεντική εκδοχή του εαυτού σου, ακόμα και στην υπερβολή, να δημιουργείς έναν ρόλο που πηγάζει από τον χαρακτήρα σου. Εγώ έτσι δημιούργησα τη δική μου. Είναι μια περσόνα η οποία είναι ακτιβίστρια, μιλάει καλά και σωστά ελληνικά, κάνει πολιτικό drag πολλές φορές, έχει ανησυχίες και διεκδικεί δικαιώματα. Θα ήθελα να εκπροσωπήσω μια drag περσόνα με πιο συναισθηματικό υπόβαθρο». Η Mystic πάντα λάτρευε τις συνεντεύξεις, παρακολουθούσε άπειρες. «Πριν από 3 χρόνια έκλεισε η διαφημιστική στην οποία εργαζόμουν. Μου έκαναν πρόταση με μια μικρή αύξηση να πάω στα κεντρικά στην Αθήνα ή να δουλέψω από απόσταση με μια τρελή μείωση στον μισθό μου. Τα ζύγισα και καμία από τις δύο επιλογές δεν μου φάνηκε βιώσιμη. Αποφάσισα να πάρω τον χρόνο μου, να μπω ταμείο και να μείνω εκτός για έναν χρόνο. Έκατσα κάτω για να βάλω σε σειρά τις σκέψεις μου και να σκεφτώ τι πραγματικά θέλω να κάνω. Τότε επίσης σκέφτηκα μήπως παρατoύσα και το drag, το οποίο το έκανα για πάνω από 10 χρόνια και μέχρι τότε δεν είχα απολαβές, γιατί είναι πολύ ακριβό σπορ. Ό,τι βγάζαμε, το δίναμε για κοστούμια, περούκες και μέικ απ. Ήταν όλα στον αέρα και βαριόμουν. Μου ήρθε η ιδέα να κάνουμε ένα podcast, έπειτα σκέφτηκα να το κάνουμε vidcast και να είμαστε in drag για να είναι και κάτι διαφορετικό. Στην αρχή έλεγα να το κάνουμε οι δυο μας, αλλά επειδή εμένα μου άρεσαν οι συνεντεύξεις, σκέφτηκα ότι θα ήταν ωραίο να φέρνουμε καλεσμένους. Δόμησα το φορμάτ και είδα ακόμα περισσότερες συνεντεύξεις από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Ήμουν εντελώς έξω από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δεν είχα τηλεόραση για 10 χρόνια, έψαξα ανθρώπους να με βοηθήσουν με τα social media και έπρεπε κάποιος να με βάλει μέσα σε όλο αυτό. Μελέτησα, είχα και μια καθοδήγηση και αρχίσαμε να χτίζουμε το “Rainbow Mermaids”». Δεν ήθελε να το κάνει μόνη της, αισθάνθηκε ότι θα χρειαζόταν έναν άνθρωπο δίπλα της που να μπορεί να γυρίζει τη συζήτηση σε λίγο πιο χαλαρή διάθεση, γιατί φοβήθηκε πως οι συνεντεύξεις της θα ήταν τρομερά μονότονες και βαρετές. « Ήθελα δίπλα μου ένα πλάσμα όπως η Katina Bella που να το κανιβαλίζει λίγο όλο αυτό. Είναι μία από τις πιο γνωστές drag queens στην Ελλάδα, είμαστε μαζί εδώ και 18 χρόνια, δεν μπορούσα να φανταστώ καλύτερο συνοδοιπόρο σε αυτό το εγχείρημα». Η Katina είναι η συμπαρουσιάστρια του vidcast. Η ίδια λέει ότι αυτό τους έχει δώσει μεγάλη χαρά και ελευθερία. Όπως εξηγεί, «μπορεί να είμαστε και οι μόνες drag queens στην Ελλάδα που βιοποριζόμαστε από αυτό. Εγώ μεγάλωσα σε ένα φανοποιείο, μιας και αυτή ήταν η οικογενειακή μας επιχείρηση. Αυτό ήταν ένα πολύ αντίθετο περιβάλλον σε σχέση με αυτό που είχα εγώ μέσα μου, μια κατάσταση με τοξική αρρενωπότητα που ξεχείλιζε κι εγώ προσπαθούσα να ισορροπήσω μεταξύ του παιχνιδιού με τα αυτοκινητάκια και της λατρείας μου για τις κούκλες. Μεγαλώνοντας δούλεψα στον τομέα των πωλήσεων, έχω πιάσει και δίσκο. Ως προς τις δυναμικές, στην εκπομπή εγώ είμαι η λίγο πιο λαϊκιά». Για την περσόνα της έχει επηρεαστεί από stand up commedians όπως η Μπέτι Mίντλερ, ηθοποιούς όπως η Ρένα Βλαχοπούλου και χαρακτήρες όπως η χήρα στους «Δέκα Μικρούς Μήτσους». «Γενικότερα,

LiFO 19.03.26

15

TAL K OF THE TOWN 74 λεπτά με τις Rainbow Mermaids για μένα, το ωραιότερο είναι ότι η Mystic είναι η drag mother μου, κάτι πολύ οξύμωρο. Με βοήθησε να χτίσω την περσόνα μου. Με ξέρει σίγουρα καλύτερα απ’ όλους. Ήξερε τι είμαι, τι θέλω να εκφράσω, τι μου αρέσει, πού θέλω να το πάω. Κυριολεκτικά έκατσε και ζωγράφισε τον χαρακτήρα, έβαλε μέσα το ηλικιακό, τη δική μου περσόνα: είναι πάνω από εξήντα –και αυτό είναι μια γροθιά στον ηλικιακό ρατσισμό–, είναι γκροτέσκ, φοράει γυαλιά. Ήταν σαν να μου έφτιαξε ένα σπίτι που είναι η Katina, μου έδωσε τα κλειδιά και εγώ ζω μέσα σε αυτό. Αυτό το σπίτι δεν έχει ταβάνι, δεν έχει όρια, έχει μόνο ένα ευγενικό θράσος που δεν θα τολμούσε να χρησιμοποιήσει ποτέ το άτομο πίσω από την περσόνα. Λόγω του ότι έχω δουλέψει πολύ με τους ανθρώπους και έχω γίνει people pleaser, άφηνα εμένα πολύ πίσω. Η Κatina όμως δεν κάνει πίσω, τολμάει. Η περσόνα μου τα ξεπερνάει όλα αυτά, είναι ένας δούρειος ίππος με τον οποίο μπορώ να φτάσω όπου θέλω». Η Mystic, από τη δική της πλευρά, συμπληρώνει: «Θεωρώ ότι με την drag περσόνα μου μπορώ να κάνω όσα με εκφράζουν. Στον εαυτό μου δεν έχω τόση πίστη όση έχω στη Mystic Van Rouge. Δεν συγκρίνεται η δύναμη και η αυτοπεποίθηση που νιώθω. Εγώ όλη μου τη ζωή ήμουν ένα κλειστό αγόρι, εσωστρεφές άτομο. Δεν θα έβγαινα ποτέ σε σκηνή, δεν θα έκανα ποτέ σόου, δεν θα μπορούσα να εκτεθώ με τον τρόπο που εκτίθεμαι αυτήν τη στιγμή. Η περσόνα μας είναι κάτι που μας μεταφέρει όπου θέλουμε. Μας πάει πιο μακριά από αυτό που θα φανταζόμασταν ποτέ για τον εαυτό μας. Είναι σαν τη στολή ενός σούπερ ήρωα. Όπως ο Σούπερμαν είναι στο γραφείο του με τα γυαλάκια του, αλλά με το που βάλει τη στολή του μπορεί να σηκώσει τη Γη. Εγώ δεν θα ήθελα να περιοριστώ στο να είμαι πολύ αυστηρή, πολύ σοβαρή, ούτε να είμαι μια στερεοτυπική drag queen που κάνει τον κόσμο να γελάει. Το “Rainbow Mermaids” γεννήθηκε πριν από τρία χρόνια, σε μια περίοδο προσωπικών και επαγγελματικών αλλαγών, και κατάφερε να βρει μια θέση που δεν υπήρχε μέχρι τότε στην Ελλάδα. Από το ξεκίνημα υπήρχαν αμφιβολίες και αντιδράσεις. Έτσι κι αλλιώς, πολλοί αντιδρούν με το drag. Ωστόσο σε εμάς δεν έχει συμβεί κάτι κακό, είμαστε τυχερές που την έχουμε γλιτώσει, γιατί συμβαίνουν πολλά. Σκέψου ότι ενώ ήμασταν πάνω στο άρμα του Pride, μας έστειλαν μήνυμα ότι πρέπει να σκύψουμε γιατί υπήρχαν άνθρωποι που πετούσαν πέτρες. Για το “Rainbow Mermaids” οι αντιδράσεις που λαμβάναμε ήταν του τύπου “ποιος θα δεχόταν να μιλήσει σε δύο drag queens, ποιοι χορηγοί θα σας εμπιστευτούν”. Παρ' όλα αυτά, η ποιότητα των συνεντεύξεων και η αίσθηση του ανθρώπινου πίσω από τις περσόνες έκανε τη διαφορά. Από το δεύτερο κιόλας επεισόδιο, οι καλεσμένοι και το κοινό άρχισαν να αντιλαμβάνονται ότι πρόκειται για έναν χώρο σοβαρής συζήτησης, όπου δύο άνθρωποι με ανησυχίες, ευαισθησία και χιούμορ ανοίγουν τον διάλογο για καλλιτεχνικές, προσωπικές και κοινωνικές διαδρομές». Η εκπομπή έχει καταφέρει να προσελκύει γυναίκες μεγαλύτερης

ηλικίας, ανθρώπους που δεν είχαν επαφή με το drag και το είχαν στο μυαλό τους ως περιθωριακό φαινόμενο. Όπως εξηγούν: «Η εκπομπή ξεπέρασε τα όρια της κοινότητας, είναι για όλους. Το να βλέπεις μια νοικοκυρά εξήντα χρονών που μπορεί να μην ήξερε τίποτα για το drag ή, αν είχε δει κάτι, θα ήταν πλασαρισμένο από την τηλεόραση ως κάτι το περιθωριακό, οπότε θα το φοβόταν, να αλλάζει, είναι τρομερό. Αυτό έχει αλλάξει, μας αποκαλούν “κορίτσια”, με το που μας δουν αυτές οι γυναίκες έρχονται να βγάλουν φωτογραφίες μαζί μας και να μας πουν όμορφα λόγια. Μας λένε πόσο τους αρέσουν οι κουβέντες μας, ότι μας λατρεύουν. Είναι σημαντικό για τη δική μας ορατότητα ότι ο κόσμος κατάλαβε ότι είμαστε κανονικοί άνθρωποι. Το πλαίσιο στο οποίο γίνεται η εκπομπή, ότι δηλαδή είμαστε in drag, από εμπόδιο, θεωρητικά, έχει γίνει πρακτικά πλέον ένα κλειδί που ανοίγει όλες τις πόρτες. Σκέψου ότι μας δόθηκε η ευκαιρία να κάνουμε drag σε μέρη που κανονικά δεν γίνεται να κάνεις τέτοιου είδους περφόρμανς». Συνεργάστηκαν με την Ελεονώρα Ζουγανέλη στο Vox, όπου τις είδαν άνθρωποι που αλλιώς δεν θα τις έβλεπαν. Εμφανίστηκαν στην Ταράτσα του Φοίβου, όπου επίσης ήρθαν σε επαφή με ένα άλλο κοινό, σε ένα τελείως διαφορετικό περιβάλλον. Τις κάλεσαν και σε TedEx του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και μίλησαν in drag, κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί στην Ελλάδα. «Κάνουμε πράγματα δηλαδή που ο μικρός μας εαυτός δεν θα τολμούσε καν να τα ονειρευτεί. Το drag είναι αυτό που μας πάει πιο μακριά από αυτό που θα φανταζόμασταν εμείς ποτέ για τον εαυτό μας. Οι καλεσμένοι έρχονται με χαρά και το κοινό αυξάνεται, η εικόνα των drag queens αλλάζει μέσα από την καθημερινή επαφή και το περιεχόμενο των συνεντεύξεων. Καλούμε ανθρώπους με τους οποίους έχουμε τα ίδια ιδανικά, τις ίδιες αξίες, ανθρώπους που εκτιμούμε και συνδεόμαστε μαζί τους. Έτσι οι συνεντεύξεις είναι αληθινές, χωρίς να κιτρινίζουμε». Το vidcast αυτό χτίστηκε πάνω στην αγάπη και τον σεβασμό. «Ως προς το “Rainbow Mermaids”, υπάρχει απόλυτη σύμπνοια μεταξύ μας. Όμως είναι και κάπως δύσκολο να δουλεύεις με τον σύντροφό σου. Για να καταλάβεις, εμείς το καλοκαίρι κλείνουμε δύο χρόνια παντρεμένοι, μέχρι τον γάμο ήμασταν σχεδόν 20 χρόνια σε σχέση. Ο γάμος δεν άλλαξε κάτι στη σχέση μας, τον κάναμε για τα πρακτικά ζητήματα. Ήταν πολύ απλός, φορούσαμε μπεζ παντελόνι και ένα λευκό t-shirt, είχαμε πέντε καλεσμένους και έπειτα πήγαμε και παίξαμε σε ένα escape room. Μέχρι τώρα δεν είχαμε συνεργαστεί ποτέ καθημερινά. Το να είσαι επί δύο χρόνια συνεργάτης και ταυτόχρονα και σε σχέση καταλαβαίνεις ότι δημιουργεί μικροεντάσεις, μικροπροστριβές, κυρίως σε απλά και χαζά πράγματα. Από την άλλη πλευρά, το να δουλεύεις με έναν τόσο δικό σου άνθρωπο έχει πολλές ελευθερίες, γιατί γνωρίζει ο ένας τον άλλο απόλυτα. Έτσι μπορείς να συνεννοηθείς πολύ εύκολα, δεν χάνουμε χρόνο, όπως θα γινόταν με κάποιον με τον οποίο δεν γνωριζόμαστε αρκετά».

«Το “Rainbow Mermaids” γεννήθηκε πριν από τρία χρόνια και έχει καταφέρει να προσελκύει γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας, ανθρώπους που δεν είχαν επαφή με το drag και το είχαν στο μυαλό τους ως περιθωριακό φαινόμενο».

@rainbowmermaids_

16

LiFO

19.03.26

LiFO 19.03.26

17

Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης παρουσιάζει για πρώτη φορά στο ελληνικό κοινό το εμβληματικό έργο «Balloon Venus Lespugue» του διεθνώς αναγνωρισμένου καλλιτέχνη Τζεφ Κουνς. Το γλυπτό αντλεί την έμπνευσή του από την προϊστορική Αφροδίτη του Λεσπίγκ, ένα παλαιολιθικό ειδώλιο ηλικίας περίπου 28.000 ετών, σύμβολο γονιμότητας και δημιουργίας.Ενταγμένο στη σειρά «Antiquity», το έργο επανερμηνεύει ένα από τα αρχαιότερα εικαστικά πρότυπα της ανθρωπότητας μέσα από μια σύγχρονη, βιομηχανική αισθητική. Με τη χαρακτηριστική του γυαλιστερή, ανακλαστική επιφάνεια από ανοξείδωτο χάλυβα, ο Koυνς μετατρέπει τη συμπαγή, καμπυλόμορφη φιγούρα της προϊστορικής Αφροδίτης σε ένα επιβλητικό γλυπτό που μοιάζει να έχει δημιουργηθεί από μπαλόνια. Η προσέγγισή του συνδυάζει αναφορές από την Ιστορία της Τέχνης, από τον Σάντρο Μποτιτσέλι έως τον Mαρσέλ Ντισάν, διερευνώντας διαχρονικά ζητήματα μορφής, ομορφιάς και επιθυμίας. Η έκθεση πλαισιώνεται από δέκα αντίγραφα παλαιολιθικών ειδωλίων της Αφροδίτης, δάνεια από διεθνή μουσεία, προσφέροντας ένα μοναδικό συγκριτικό πλαίσιο μεταξύ πρωτόγονου και σύγχρονου. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το αντίγραφο της Αφροδίτης του Λεσπίγκ από το Muséum National d’Histoire Naturelle, που αποτέλεσε άμεση πηγή έμπνευσης για τον καλλιτέχνη. Μέσα από το έργο αυτό, ο Koυνς διερευνά πώς οι αρχαίες συμβολικές μορφές επανεμφανίζονται στη σύγχρονη κουλτούρα, προσκαλώντας τον θεατή να αναστοχαστεί τη σχέση ανάμεσα στην ύλη, την εικόνα και τη διαχρονική ανθρώπινη εμπειρία.

18

LiFO ΦΩΤΟΓΡΑΦΙA: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΑΝ

ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟ

ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΥ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ

Venus Lespugue

ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΤΑΙ ΣΤΟ ΚΟΙΝΟ ΤΟ ΕΡΓΟ Balloon

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

19.03.26

LiFO 19.03.26

19

ΣΙΝΕΜΑ

Gorgonà: Μια σαρωτική ταινία για τη δύναμη των γυναικών Η Εύη Καλογηροπούλου ξαναγράφει τον αρχαίο ελληνικό μύθο και τον φέρνει σε έναν άνυδρο τόπο όπου κυριαρχούν η βία, η μόλυνση και ο τρόμος του μέλλοντος. ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

20

LiFO

19.03.26

Σ’ ένα άχρονο, δυστοπικό μέλλον, σε μια πατριαρχική πόλη-κράτος που μαστίζεται από τη βία και την περιβαλλοντική μόλυνση, δύο γυναίκες επαναστατούν και αγωνίζονται για την ελευθερία και την ταυτότητά τους, μετατρέποντας εαυτόν σε σύμβολα αντίστασης και μεταμόρφωσης. Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία της Εύης Καλογηροπούλου, Gorgonà, που έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στην Εβδομάδα Κριτικής του 82ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας και την πρώτη της προβολή επί ελληνικού εδάφους ως μέρος του Διεθνούς Διαγωνιστικού Προγράμματος του 66ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, βγαίνει στις αίθουσες στις 2 Απριλίου. Είναι μια ταινία «εκδίκησης εμποτισμένη με υπερφυσικά στοιχεία και φεμινιστική μανία», όπως λέει η σκηνοθέτιδα. Απενοχοποιημένα πολιτική και έμφυλη, κραυγαλέα αταξινόμητη, καταιγιστική στην ενέργεια και την αισθητική της, η Gorgonà συνδέει την αγάπη της σκηνοθέτιδας για τις ταινίες πολεμικών τεχνών με τα γουέστερν. «Ως γυναίκα δεν ένιωθα ποτέ να συμπεριλαμβάνομαι στις αφηγήσεις τους και φαντασιωνόμουν ταινίες δράσης που θα ανέτρεπαν τα στερεότυπα του είδους και θα εστίαζαν στη γυναικεία εμπειρία. Το Gorgonà είναι η εκπλήρωση αυτής της φαντασίωσης, το γράμμα αγάπης μου σε αυτό το είδος σινεμά. Στον πυρήνα του είναι μια ιστορία χειραφέτησης μέσω της επιθυμίας: η αγάπη μεταξύ δύο γυναικών πυροδοτεί την εσωτερική μεταμόρφωση και προκαλεί έναν κόσμο που έχει φτιαχτεί για να τις καταπιέζει», λέει. «Στο Gorgonà παραλληλίζω την πατριαρχία με την περιβαλλοντική καταστροφή. Το έργο διαδραματίζεται στην Ελευσίνα, μια μολυσμένη βιομηχανική πόλη κοντά στην Αθήνα. Ωστόσο, αυτός ο τόπος φιλοξενούσε κάποτε τα Ελευσίνια

LiFO 19.03.26

21

ΣΙΝΕΜΑ

«Ήθελα να δείξω πώς μεταφράζεται στον πατριαρχικό κόσμο η γυναίκα-τέρας, η επικίνδυνη γυναίκα που έχει δύναμη σε μια κοινότητα η οποία διέπεται από τους ανδρικούς νόμους και στην οποία οι γυναίκες υποτιμούνται συστηματικά».

Μυστήρια, που εξυμνούσαν τη γυναικεία δύναμη. Αυτό το παράδοξο ενέπνευσε τον κόσμο του Gorgonà, καθώς και ο μύθος της Μέδουσας, της απόλυτης μορφής της γυναικείας οργής και μεταμόρφωσης». Σκηνοθέτιδα και εικαστική καλλιτέχνιδα, η Εύη Καλογηροπούλου διερευνά θεματικές που σχετίζονται με τον αποκλεισμό και τη συμπερίληψη, την πολυπολιτισμική ταυτότητα, τη γυναικεία παρουσία στο πλαίσιο της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας και τα μετα-αποκαλυπτικά περιβάλλοντα. Χαρακτηριστικές αυτών των αναζητήσεων είναι οι μικρού μήκους ταινίες της Motorway 65 και Στον θρόνο του Ξέρξη. Οι γυναίκες και ο κεντρικός ή περιφερειακός τους ρόλος στην κοινωνική και οικονομική ζωή βρίσκονται πάντα στο επίκεντρο της δουλειάς της. Από τις πιο τολμηρά εξωστρεφείς και δυναμικές εικαστικούς της γενιάς της, δεν φοβάται να αποκαλυφθεί η ίδια, ψάχνοντας και αποκαλύπτοντας τις γειτονιές, τις υποκουλτούρες και τις κοινότητες. Δεν διστάζει να δείξει έκπληξη και να ανατρέξει στην ιστορία για να συνδέσει εικόνες και να επιχειρήσει όχι να διαλύσει αλλά να διαβάσει με έναν εντελώς προσωπικό τρόπο στερεότυπα που μπορεί να καθορίζουν την ενότητα κάθε μικροκοινωνίας, στην ουσία όμως αποκόπτουν και κάθε επικοινωνία μας μαζί τους. Από τα εντυπωσιακά μαρμάρινα γλυπτά της που απεικονίζουν σύγχρονες Aμαζόνες οι οποίες καβαλάνε μηχανές και κατακτούν τα σύμβολα της αρρενωπότητας και της ανδρικής ρώμης άφοβα και φυσικά, διαπερνώντας τις έννοιες του φύλου και της ανδρικής δύναμης, μέχρι τη Gorgonà, αντλεί από τους μύθους και τους συνδέει με μια πόλη που αποτελεί σταθερό καμβά του έργου της, την Ελευσίνα, τον τόπο όπου εκτυλίσσεται και η δράση της ταινίας. «Στην Ελευσίνα έφτασα μια νύχτα», λέει, «για να κάνω το residency στο οποίο είχα επιλεγεί· θα έφτιαχνα ένα γλυπτό ή μια εγκατάσταση. Ήταν ξημερώματα όταν με άφησε το ταξί στην πόλη και έτσι βρέθηκα από το Πέκαμ, όπου ζούσα στο Λονδίνο, ένα μέρος πολύ ζωντανό, σε ένα μέρος έρημο, σαν σε μια απομακρυσμένη επαρχία. Αυτή η εικόνα άλλαξε το πρωί, όταν περπάτησα μέσα στο φως, στην πόλη και στον αρχαιολογικό χώρο. Αυτή ήταν μόνο η αρχή. Κάνοντας βόλτα με το αυτοκίνητό μου, βλέποντας τις όψεις της πόλης, άρχισα να την ανακαλύπτω, μπαίνοντας σε ιστορίες, υποκουλτούρες και κοινότητες που συγκροτούν το ψηφιδωτό της σημερινής Ελευσίνας, μικρόκοσμους που

22

LiFO

δεν μπορείς να φανταστείς. Ούτε μπορείς να φανταστείς ότι όλα αυτά υπάρχουν σε απόσταση είκοσι λεπτών από την Αθήνα». Η περιπέτειά της στον κόσμο της τέχνης άρχισε από τότε που θυμάται τον εαυτό της να ζωγραφίζει, από τότε που ήθελε να γίνει καλλιτέχνιδα, από τα μαθητικά της χρόνια. «Από μικρή ήθελα να γίνω καλλιτέχνιδα, χωρίς να ξέρω τι θα γίνω ακριβώς, και οι γονείς μου με ενθάρρυναν. Ήταν άνθρωποι που πήγαιναν σε γκαλερί, στον κινηματογράφο και όλο αυτό μου ήταν οικείο. Οπότε μόλις τελείωσα τις σπουδές μου στην ΑΣΟΕΕ πήγα στην Καλών Τεχνών. Μπήκα πολύ πωρωμένη στη σχολή και το ότι έκανα τέχνη μετά τα Οικονομικά, π.χ. βίντεο, ήταν μια μεγάλη αλλαγή, εντυπωσιακή. Αυτό κρατάω από τη σχολή, το ότι ήμουνα εκεί από το πρωί μέχρι το βράδυ, είχα μεγάλη δίψα και ανάγκη να το κάνω αυτό, το υποστήριξα πολύ. Πήρα την απόφαση στα 25 μου και ήθελα να το τερματίσω, να τα δώσω όλα. Αλλιώς τι;», λέει. Τελειώνοντας την Καλών Τεχνών, φεύγει για το Λονδίνο. Στο Royal College of Arts κάνει κινούμενη εικόνα, αλλά έχει πάντα στον νου της να ασχοληθεί με τη μεγάλη της αγάπη, την τέχνη που τη μαγεύει, το σινεμά. «Στο δικό μου μυαλό δεν υπάρχει κανένα μπέρδεμα», λέει. «Είμαι καλλιτέχνιδα είτε κάνω γλυπτική, είτε βίντεο-αρτ, είτε ταινίες. Ποτέ δεν προσπάθησα να τα διαχωρίσω και δεν καταλαβαίνω και τον διαχωρισμό. Δεν μετάνιωσα ποτέ γι’ αυτό». Η ταινία ξεκινά με μια οργιώδη χορογραφία της φυλής των ανθρώπων που τρέφονται από τη βία και την επίδειξη δύναμης, που μόνο αγαθό τους είναι το πετρέλαιο, με φόντο τα διυλιστήρια, ένα καθοριστικό οπτικά και ακουστικά τοπίο. «Με ενδιέφερε αυτό που καθορίζει τους ανθρώπους και κυρίως τις γυναίκες που ζουν εκεί, απέναντι από αυτήν τη θέα, ακούγοντας τον ήχο των διυλιστηρίων σε ένα μέρος που μοιάζει με επαρχία. Κι εγώ έχω μεγαλώσει σε χωριό και κάπως ήθελα να το αποτυπώσω αυτό». Οι γυναίκες της Καλογηροπούλου μοιάζουν με μυθολογικές ηρωίδες· πρωταγωνιστούν η Μέδουσα και η Σειρήνα, γοργόνες που έρχονται από τα βάθη των μύθων. Στη μελλοντολογική δυστοπία της Καλογηροπούλου, ο πόλεμος για το περιβάλλον μαίνεται. Η γη έχει καταστραφεί και το νερό είναι πιο σπάνιο από το πετρέλαιο. Η παράξενη, απομονωμένη κοινότητα των ανθρώπων που ζουν εκεί αναπαράγει στερεότυπα του παρελθόντος σε ένα μολυσμένο παρόν με έναν κρυφό τρόμο επιβίωσης. Η καθημερινότητά τους ωστόσο μοιάζει «φυσιολογική», οι άνθρωποι διασκεδάζουν όπως το έκαναν σε καιρό πολέμου και προσπαθούν να ζήσουν στο έπακρο. «Προφανώς και με δυσκόλεψε η ταινία γιατί έπρεπε να συνδεθώ με πολλά πράγματα. Οι ταινίες δράσης, με όλες αυτές τις σκηνές μάχης και συγκρούσεων, έχουν δύσκολα γυρίσματα όταν δεν υπάρχουν τα απαραίτητα χρήματα. Την ταινία τη γυρίσαμε σε 27 ημέρες και ήταν για μένα μια πρόκληση, να περάσω από μια ταινία μικρού μήκους και ένα πιο προστατευμένο περιβάλλον σε έναν χώρο μεγαλύτερο. Ωστόσο δεν μπορούσα να μην το δοκιμάσω. Όπως πολλά πράγματα στην καλλιτεχνική μου πρακτική, υπάρχει πάντα η πρόκληση να κάνω κάτι αρκετά διαφορετικό. Αφορά μια γυναικεία διεκδίκηση το να κάνω μια τέτοια ταινία, όχι μόνο σε επίπεδο περιεχομένου. Ξενίζει όταν μια γυναίκα κάνει ταινίες δράσης και ασχολείται με θεματικές όπως η βία, τα όπλα. Μας θέλουν να κάνουμε πιο art house θέματα, πιο κοινωνικά, με τη γυναίκα μετανάστρια, τη γυναίκα έγκυο, τη γυναίκα που τρώει ξύλο. Ανεξαρτήτως αποτελέσματος –άλλωστε, το αν είναι κάτι καλό ή κακό θα κριθεί–, θα προτιμούσα οι γυναίκες να μην πρέπει να απολογούμαστε, να μπορούμε να καταπιανόμαστε με όλα τα θέματα, κάτι που ακόμα είναι υπό διερεύνηση, ακόμα και η επιθυμία να κάνω κάτι τέτοιο ξενίζει. Ας σκεφτούμε και κάτι άλλο: πώς ζούμε οι γυναίκες σκηνοθέτιδες, που κάνουμε ταινίες κάθε τρία τέσσερα χρόνια; Οι άνδρες σκηνοθέτες κάνουν σειρές, διαφημιστικά· σε αυτά οι γυναίκες συμμετέχουμε στο 1%. Είναι δύσκολο να με αποδεχτούν, να δοκιμάσω και να δοκιμαστώ κι εγώ, ως γυναίκα έχω πολύ περιορισμένες ή καθόλου ευκαιρίες. Αυτό θα ήθελα να αλλάξει, να δούμε τις γυναίκες αξιολογικά και να τους δοθούν ευκαιρίες χωρίς προκαταλήψεις».

19.03.26

LiFO 19.03.26

23

q Γεννήθηκα στη Θήβα, η οικογένειά μου ήταν αγροτική. Ο παππούς μου και η γιαγιά μου, που είχαν έξι γιους, είχαν καλλιέργειες –σιτάρια, πατάτες, βαμβάκι, αμπέλια, ελιές, απ’ όλα–, οπότε έβλεπα όλον τον χρόνο το γλέντι που γινόταν στη συγκομιδή· πότε πατάγαμε τα σταφύλια, πότε γινόταν ο θερισμός, πότε η συλλογή του βαμβακιού. Όλα αυτά, συν τα ζώα που είχαν, πρόβατα, αγελάδες, για ένα παιδί ήταν ό,τι πιο όμορφο. Έφυγα οκτώ χρονών από τη Θήβα, αλλά μου έχουν μείνει μόνο όμορφες αναμνήσεις από την παιδική μου ηλικία και τη ζωή που ζούσαν ο παππούς και η γιαγιά.

q Οι συγγενείς μου ήταν καλλίφωνοι, όλοι. Οι άνθρωποι τότε τραγουδούσαν στις γιορτές τους ή στο τραπέζι τους με το ποτηράκι το κρασί τους –που το είχαν μέσα στο σπίτι, είχαν βαρέλια– και αυτό ήταν ένα χάρισμα που φυσικά πέρασε και σε μας, και στον αδελφό μου και σε μένα. Ήταν σαν να σου επιβάλλεται το να τραγουδάς καλά και δεν είχαμε ποτέ την ντροπή, μη μας δει, μη μας ακούσει κάποιος να τραγουδάμε, αντίθετα καμαρώναμε γι’ αυτό. Από τη μία άκουγα το σόι του πατέρα μου που τραγούδαγαν τα δημοτικά τραγούδια, γιατί αυτά ήταν και τα πιο περίτεχνα και αναδείκνυαν τις φωνές τους, κι από την άλλη τη μητέρα μου, Μικρασιάτισσα –παιδί Μικρασιατών που ήρθαν απ’ τη Σμύρνη–, που άκουγε τα ελαφρά τραγούδια της εποχής και έπαιρνα κι από κει κάτι άλλο. Κι ό,τι έπαιζε το ραδιόφωνο. Μέχρι το ’60 δηλαδή, που ήρθαμε στην Αθήνα.

Τραγουδίστρια, μουσικός, ηθοποιός. Γεννήθηκε στη Θήβα, ζει στη Νέα Σμύρνη.

q Η μετάβαση στην Αθήνα ήταν δύσκολη, γιατί χάσαμε τη ζωή μας, τη ρουτίνα μας, τους ανθρώπους, φίλους και συγγενείς, κι ήρθαμε σε μια πόλη που δεν είχε στρωμένο τίποτα για μας επειδή αρρώστησε ο πατέρας μου και έπρεπε να μπει στο νοσοκομείο. Δεν ήταν φιλική η Αθήνα. Εκεί στην ουσία ξεκίνησε ένας αγώνας για την επιβίωση που μέχρι τότε δεν είχαμε ζήσει. Ο πατέρας έφυγε πολύ νωρίς και έτσι η μητέρα μου ξεκίνησε να δουλεύει για πρώτη φορά στη ζωή της –άνοιξε ένα μικρό μπακάλικο, μέχρι που τα βερεσέδια τής το έκλεισαν κι έτσι έγινε εργάτρια– και μεγαλώναμε πια μαζί της, γιατί κι εκείνη ήταν πάρα πολύ νέα.

q Άργησα πολύ να καταλάβω ότι το τραγούδι είναι ο δρόμος της ζωής μου, την εποχή εκείνη απλώς τραγουδούσαμε, συνεχώς. Ό,τι δουλειές και να κάναμε, τραγουδούσαμε. Δεν είχαμε και κάτι άλλο να κάνουμε για διασκέδαση, και όταν, στην προχωρημένη εφηβεία μου πια, στα δεκαοχτώ μου, δεκαεννιά μου, ο αδελφός μου –σε αυτόν το οφείλω– μου πρότεινε να πάμε κάπου για να τραγουδήσουμε, ήταν σαν παιχνίδι. Είπα «γιατί να μην πάμε;». Γιατί ήξερα ότι τα καταφέρνω, ότι το κάνω καλά αυτό, αλλά δεν είχα ποτέ βάλει στο μυαλό μου ότι θα ασχοληθώ επαγγελματικά.

q Δεν έβγαλα το κανονικό λύκειο, έβγαλα ένα επαγγελματικό που τότε το έλεγαν «Οικοκυρική Σχολή», το οποίο ήταν πεντατάξιο αντί για εξατάξιο. Και μαζί με τα μαθήματα που κάνει κάποιος στο γυμνάσιο, εμείς προχωρήσαμε σε λογιστική αντί για ανώτερα μαθηματικά, κάναμε ιστορία της τέχνης αντί για αρχαία, σχέδιο, γαλλικά, μουσική· έπαιρνες μια μόρφωση και παράλληλα και ένα δίπλωμα μοδιστρικής ή κεντήματος. Τελείωσα αυτήν τη σχολή, τη Σχολή Θηλέων της Καλλιρρόης Παρρέν στην οδό Καπλανών, απ’ όπου πολλές συμμαθήτριές μου συνέχισαν κι έγιναν μοντελίστ, ασχοληθήκαν με τη μόδα.

q Όπου κι αν πήγα και με άκουσαν, με καλοδέχτηκαν, δεν συνάντησα κάποια δυσκολία. Εξάλλου δεν με ένοιαζε κιόλας, δεν ήταν κάτι που το κυνήγησα ή το προσπάθησα, ήταν σαν να ήρθε μόνο του. Ο Αλέξης Γεωργίου, ηθοποιός και τραγουδιστής του Νέου Κύματος, ήταν αυτός που με πήρε κοντά του για πρώτη φορά, υπό την προστασία του θα έλεγα, και δανείστηκα και το όνομά του: το «Αλεξίου» βγήκε από το Αλέξης. Επέλεξα να έχω ψευδώνυμο γιατί δεν πίστευα ότι θα συνεχίσω.

q Στο στούντιο μπήκα πολύ νωρίς. Πήγα να κάνω ακρόαση στην Odeon –έτσι λεγόταν η MIinos EMI τότε– και σε δύο εβδομάδες με κάλεσαν να ηχογραφήσω το πρώτο μου τραγούδι, το «Όταν πίνει μια γυναίκα» του Βασιλειάδη και του Πυθαγόρα. Βέβαια, ήμουν τόσο νέα που μου έπεφτε και λίγο βαρύ. Τότε είχαμε τα 45άρια και ήθελαν να προβάλουν από την εταιρεία το τραγούδι ενός πολύ γνωστού λαϊκού τραγουδιστή που λεγόταν Μπάμπης Τσετίνης, οπότε το «Όταν πίνει μια γυναίκα» το ήθελαν για το flipside, την άλλη πλευρά του. Μάλιστα, επρόκειτο να το πει μια άλλη τραγουδίστρια, η οποία έλειπε στο εξωτερικό. Αλλά τελικά το είπα το τραγούδι και ξεχώρισε. Όταν έκανα την ακρόαση στο στούντιο ήταν παρών ο Απόστολος Καλδάρας, οπότε με άκουσε ο ίδιος και μου ζήτησε να συμμετάσχω στη «Μικρά Ασία», έναν δίσκο αναφοράς για το λαϊκό τραγούδι.

q Θα έλεγα ότι έπεσα σε καλά χέρια, αλλά το θέμα για μένα δεν ήταν να καθιερωθώ, είναι κάτι που με ακολουθούσε σε όλη μου τη διαδρομή – είχα τη χαρά του τραγουδιού, αυτό με ενδιέφερε. Έτσι όπως τραγουδούσαμε μέσα στο σπίτι μου και χαιρόμασταν και γλεντάγαμε και δακρύζαμε και συγκινούμασταν, έτσι έγινε και μετά. Δηλαδή, μου έδινε χαρά το να πάω να τραγουδήσω Απόστολο Καλδάρα, ήταν χαρά μετά να με φωνάξει ο Μάνος Λοΐζος στο «Καλημέρα ήλιε», ο Κουγιουμτζής, ο Σπανός, ο Βασίλης Δημητρίου, ο Χατζηνάσιος, γιατί ήταν η εποχή των δημιουργών. Αυτοί κάνανε ολοκληρωμένες δουλειές και καλούσαν νέα παιδιά, τους νέους τραγουδιστές, έλεγε ο καθένας δυο τρία τραγούδια και σιγά σιγά, ανάλογα με το ποιο ξεχώριζε, καθοριζόταν και πόσο συχνά θα παιζόταν στο ραδιόφωνο. Αρχίσαμε να γινόμαστε γνωστοί και να παίζουμε στα δύο και μοναδικά κανάλια που υπήρχαν στην τηλεόραση, την ΕΡΤ και την ΥΕΝΕΔ, και στις διαφημιστικές εκπομπές που είχαν οι δισκογραφικές εταιρείες κάθε Κυριακή – έτσι ξεχώριζε τότε ένας νέος τραγουδιστής. Εκείνη την εποχή όμως έβραζε ο τόπος, ζούσαμε στην περίοδο της χούντας, αλλά ήταν παρόντα και όλα τα «χρυσάφια» της δημιουργίας. Ποιον να πιάσεις και ποιον να αφήσεις; Θέλαμε να ακούσουμε τα τραγούδια τους, να τους γνωρίσουμε, να μάθουμε τα λόγια τους, καθόμασταν σαν «κρυφό σχολειό» και ακούγαμε τα τραγούδια του Μίκη. Κουβαλάγαμε το βαλιτσάκι με το πικάπ από σπίτι σε σπίτι για να ακούσουμε κάθε νέο δίσκο, κάναμε έρανο για να αγοράσουμε δίσκους, ανακαλύπταμε τον Ξυλούρη, τον Ξαρχάκο, τον Μαρκόπουλο, τον Λοΐζο. Τότε που πήγα εγώ στην Odeon ηχογραφούσαν ο Μούτσης με τη Μοσχολιού, ονόματα που μπορεί τώρα για έναν νέο άνθρωπο να μη σημαίνουν τίποτα, αλλά για εμάς ήταν τα πάντα. Και ακούγαμε τραγούδια που δεν ήταν καθόλου εύκολα. Υπήρχε ποίηση μέσα στο τραγούδι που πολλές φορές δεν καταλαβαίναμε τι λέει, αλλά καθόμασταν εκεί, το ακούγαμε και το ξανακούγαμε και ψάχναμε να δούμε «τι θέλει να πει ο ποιητής». Ήταν μια εποχή σπουδής, γενικότερα, για τη δική μου γενιά.

q Όσο πιο πολύ έχεις ζήσει, τόσο πιο πολλά έχει να πει η φωνή σου. Στη φωνή κατοικούν ζωές πολλές και έτσι μπορείς να ενωθείς και με αυτό που έχει γράψει ο στιχουργός, ο συνθέτης. Τραγουδάς μια ιστορία που κάτι έχει να σου πει ως βίωμα. Κι όταν έχεις ζήσει απώλειες στη ζωή σου, έχεις χάσει ανθρώπους που τους έχεις λατρέψει, είτε στην ερωτική σου ζωή είτε στης καρδιάς σου τους τόπους, γι’ αυτά μιλάς εκείνη την ώρα.

q Δεν αισθάνομαι ότι άλλαξε η πορεία μου. Δεν πήγαινα προς τα κάπου και μετά άλλαξα πορεία και πήγα αλλού, γιατί ήμουν γέννημα θρέμμα του έντεχνου τραγουδιού, ούσα λαϊκή τραγουδίστρια αυτοδίδακτη. Γι’ αυτό θέλανε να λέω και τα λαϊκά τραγούδια, γιατί τα έλεγα καλά. Παράλληλα, ζούσα την εποχή του έντεχνου τραγουδιού και

24

LiFO

απο τον m.hulot φωτογραφιeσ: παρισ ταβιτιαν

19.03.26

απο ρουπακα, αλεξιου Ο Αλέξης Γεωργίου, ηθοποιός και τραγουδιστής του Νέου Κύματος, ήταν αυτός που με πήρε κοντά του για πρώτη φορά, υπό την προστασία του θα έλεγα, και δανείστηκα και το όνομά του: το «Αλεξίου» βγήκε από το Αλέξης. Επέλεξα να έχω ψευδώνυμο γιατί δεν πίστευα ότι θα συνεχίσω.

LiFO 19.03.26

25

26

LiFO

19.03.26

ήθελα να χωθώ σ’ αυτό, ήθελα να είμαι μέρος του. Έτσι λοιπόν είχα την τιμή να πω τραγούδια όλων των συνθετών που εμφανίστηκαν ή ξεχώρισαν οι δουλειές τους στη Μεταπολίτευση. Και βεβαίως μετά των νεότερων. Ας πούμε, στον Θάνο Μικρούτσικο, που είχε αυτήν την εξαιρετική τραγουδίστρια, τη Μαρία Δημητριάδη, άρεσε να δοκιμάζεται με πιο λαϊκές φωνές όπως ήμουν εγώ, και βεβαίως αργότερα ο Μητροπάνος και ο Μητσιάς. Τους γοήτευε τους έντεχνους συνθέτες να ακούνε τη δουλειά τους με τους αυθεντικούς λαϊκούς τραγουδιστές. Και αυτό το κάνανε όλοι, από τον Χατζιδάκι και τον Θεοδωράκη μέχρι τον Θάνο Μικρούτσικο.

q Τα καλά λόγια που άκουγα από σημαντικούς ανθρώπους ήταν καμάρι και γλύκα μεγάλη. Θυμάμαι μια φορά δούλευα με τον Χατζιδάκι στον Σείριο κι εκείνη την εποχή κάπνιζα. Και μου λέει ένα βράδυ «κοίταξε, να ειδοποιήσεις την εταιρεία σου, τον Μάτσα, ότι θέλω να ηχογραφήσουμε αυτήν τη δουλειά, πες του να κλείσει στούντιο». Κόντεψα να λιποθυμήσω από τη χαρά μου και είπα «τώρα κόβω και το τσιγάρο». Μου φαινόταν απίστευτο, γιατί όλοι θέλαμε να κάνουμε μια δουλειά με τον Χατζιδάκι, πόσο μάλλον να ηχογραφήσουμε κιόλας. Και με τον Μίκη, παρότι δεν ηχογραφήσαμε, είπα κάποια τραγούδια του και μπορούσα να χαρώ.

q Ο Μάνος Λοΐζος ήταν αδελφικός φίλος του Αχιλλέα Θεοφίλου. Οπότε κάναμε πολλή παρέα, εγώ ως γυναίκα του Αχιλλέα. Ερχόταν στο σπίτι, πηγαίναμε εμείς σ’ αυτόν, ήταν αδελφός μας. Ο Μάνος με έβαζε να του τραγουδάω, να κάνω τα demo του για να τα πούνε άλλοι τραγουδιστές και όταν του ήρθε η ιδέα να κάνει πιο σύγχρονα λαϊκά τραγούδια αλά μανιέρ της «Εκδίκησης της Γυφτιάς» που είχαν κάνει ο Ξυδάκης με τον Ρασούλη, ήρθε ο «Φαντάρος» – μέχρι τότε δεν είχε κάνει τέτοιου είδους τραγούδια. Οπότε ήταν η δική μου σειρά να τα τραγουδήσω. Τότε έγραψε για πρώτη φορά ουσάκ ο Μάνος, μια κλίμακα που τη βρίσκεις στα πιο λαϊκά και παραπονιάρικα τραγούδια. Το «Όλα σε θυμίζουν» είναι ουσάκ. Δεν περίμενε κανείς ότι αυτό το τραγούδι θα είχε αυτή την αποδοχή. Έδεσε και πολύ ωραία με τη φωνή μου. Ήταν μια εποχή δύσκολη για μένα, γιατί η μητέρα μου ήταν πάρα πολύ άρρωστη από καρκίνο. Της το τραγουδούσα στο κρεβάτι της στο νοσοκομείο. Και της έλεγα «ξέρεις, μαμά, θα κάνω με τον Μάνο δουλειά». Και όταν πια ήρθε η στιγμή να το ηχογραφήσω στο στούντιο και είχε φύγει η μάνα μου, αυτό το τραγούδι δέθηκε για πάντα με τη μνήμη της. Μετά αρρώστησε και ο Μάνος και ζήσαμε από κοντά όλη αυτή την περιπέτεια της υγείας του, μέχρι που μας τον φέρανε νεκρό από τη Μόσχα.

q Μέχρι τότε όμως είχαν συμβεί πάρα πολλά πράγματα, διαφορετικές συνεργασίες, άπειρες ώρες σε στούντιο ηχογράφησης, συναυλίες, εμφανίσεις σε μπουάτ στην Πλάκα, το πρώτο ταξίδι στην Αμερική το 1976, στο Σικάγο και στη Νέα Υόρκη. Μετά, το 1978, περιοδεία στην Αμερική, στον Καναδά και στην Αυστραλία. Εκεί πια ζούσα το «μεγάλο ταξίδι», κάτι που δεν φανταζόμουν ποτέ ότι θα μου συνέβαινε. Και την ίδια στιγμή ήταν κάτι απόλυτα φυσιολογικό. Δηλαδή το να μπαίνεις σε ένα αεροπλάνο, να ταξιδεύεις 24 ώρες στον αέρα για να πας στην Αυστραλία και να σε περιμένουν χιλιάδες άνθρωποι, γιατί εσύ απλώς έκανες επιτυχία με τη «Δημητρούλα». Ήμουν από τις πρώτες φωνές που ταξίδεψαν στο εξωτερικό, μπήκανε σε θέατρα κι έκαναν μαζικά συναυλίες σε Αμερική και Καναδά. Μέχρι τότε εμφανίζονταν οι τραγουδιστές –κι εγώ δηλαδή– σε κέντρα. Σε κέντρα έπαιξα στο πρώτο μου ταξίδι.

q Με συγκινεί πολύ το «Όλα σε θυμίζουν» κάθε φορά που το λέω. Και η «Μπαλάντα της Ιφιγένειας»: «Με πήρες κάποτε απ’ το χέρι και δε σε ρώτησα πού πάμε / σου είπα με σένα δε φοβάμαι, μάνα καλή, μάνα μου έρμη / Εσύ τον άντρα σου είχες χάσει κι εγώ είχα χάσει το γονιό μου / και τότε μάνα, καλέ μάνα, τότε σε βάφτισα αρχηγό μου. / Κλείδωσες δυο φορές το σπίτι, μας πήρες κι ήρθαμε στην πόλη / σαν τα κοράκια πέσαν όλοι έτσι όπως σ’ είδαν φοβισμένη / Κι ακόνιζα παιδάκι πράμα τα νύχια μου και το μυαλό μου / με μια τρεμούλα, μ’ ένα φόβο μη γκρεμιστεί ο αρχηγός μου. / Κι άρχισαν να κυλούν τα χρόνια όπως το χρώμα στη βατίστα / στην Οικοκυρική μοδίστρα κι ο αδερφός μου στα καράβια. / Η Ελλάδα πήγαινε κι ερχόταν κι έγινε ο τρόμος καθεστώς σου / φοβήθηκα μη σε τσακίσουν και τότε έγινα αρχηγός σου». Είναι πολλά τα τραγούδια που με συγκινούν, είναι πολλές οι στιγμές με κάθε συνθέτη. Με τον Θάνο είχαμε έρθει πολύ κοντά, ήταν πολύ ζεστός άνθρωπος και πολύ γενναιόδωρος. Με συγκινούσε ο συναισθηματισμός του Αντώνη Βαρδή. Ο Αντώνης ήταν ένας συνθέτης που τραγουδούσε και καταλάβαινες ότι ράγιζε κάθε φορά. Η ευγένεια και το ντελικάτο που είχε ο Γιάννης ο Σπανός. Επίσης η γενναιοδωρία και αυτό το απόλυτο που σου έδινε ο Λευτέρης Παπαδόπουλος. Η λεπτότητα και η ποιητικότητα του Μάνου Ελευθερίου. Η σοφία του Απόστολου Καλδάρα, που συνεργαστήκαμε και σε άλλους δίσκους. Η ταπεινότητα και η ευγένεια του Σταύρου Κουγιουμτζή. Μετά ήρθαν οι συνεργασίες με τους συνομήλικούς μου, που ήμασταν περίπου στην ίδια γενιά: με τη Νικολακοπούλου, με τον Αντύπα, με τον Χρήστο Νικολόπουλο, που πλέον ήμασταν λίγο σαν αδέλφια. Δεν ήταν μόνο ο σεβασμός μπροστά στον μεγάλο συνθέτη, είχαμε κι άλλα να μοιραστούμε.

q Η ανάγκη να γράψω δικά μου τραγούδια ήρθε όταν κρατούσα την κιθάρα μου και έπαιζα και τραγουδούσα στο σπίτι. Τραγουδώντας τα τραγούδια των άλλων γεννήθηκαν και σε μένα κάποιοι στίχοι, ενώ κάποιες μελωδίες έτσι απλώς υπήρχαν, μέχρι που ένας δικός μου άνθρωπος μού είπε «τι τα φυλάς αυτά και μας τα βάζεις και τα ακούμε μόνο εμείς; Γιατί δεν τα ηχογραφείς, να τα ακούσει και ο υπόλοιπος κόσμος;». Ήμουν ντροπαλή και έλεγα «τώρα τι δουλειά έχω εγώ, δεν υπάρχουν τόσοι συνθέτες; Τους έχω τραγουδήσει όλους, είναι ανάγκη να γράψω κι εγώ;». Τα τραγούδια αυτά ήταν για το κέφι μου, οπότε πολύ δειλά είπα «εντάξει, θα σας τα ηχογραφήσω». Έτσι κυκλοφόρησε ο δίσκος «Οδός Νεφέλης ’88». Ήταν πολύ δυνατά τραγούδια.

q Δεν είναι ρίσκο το να πηγαίνεις από το ένα είδος στο άλλο – είναι τόσο ρίσκο όσο το να αφεθείς σε έναν μεγάλο έρωτα. Τι θα πει ρίσκο; Ακούω κάτι και μου αρέσει και παθιάζομαι και ενθουσιάζομαι κι αυτό είναι το «Δι’ Ευχών». Ακούω κάτι άλλο και αυτό είναι η «Ελένη» του Μικρούτσικου. Ακούω ένα τσιγγάνικο τραγούδι και κάνω μια δουλειά με τον Χατζή. Και αυτά που κάποιος τα θεωρούσε ρίσκο, απλώς μετακινούσαν από την παγιωμένη τους θέση τους τούς ακροατές μου. Δηλαδή σκέφτονταν: «Η Χαρούλα τραγουδάει πολύ ωραία τα σμυρναίικα, τώρα αυτό τι είναι, δικό της;». Μετά γίνεται το άλμπουμ με τα δικά μου τραγούδια και θέλανε μόνο αυτά. Μέσα στις διαδρομές μου χτιζόταν και ένα κοινό από διαφορετικές «ορέξεις». Και έτσι το ρίσκο πλέον δεν ήταν ρίσκο, ήταν κάτι απόλυτα φυσιολογικό. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τις κριτικές για το «Δι’ Ευχών». Μερικοί ήταν σαν να έκλαιγαν: « Έχουν βαλθεί να καταστρέψουν την Αλεξίου αυτά τα τραγούδια».

q Μια συναυλία που δεν θα ξεχάσω ποτέ είναι η βραδιά στην Πνύκα το 1997, για τη διεκδίκηση των Ολυμπιακών Αγώνων, με πανσέληνο. Τελικά έγιναν τρεις οι βραδιές. Ήταν μαγική συναυλία αυτή. Όπως μαγική ήταν η βραδιά του Παπαϊωάννου στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Γιατί ο Παπαϊωάννου έκανε ένα ποίημα. Ήταν πολύ μεγάλη η στιγμή, θα ήθελα να ζουν ο μπαμπάς μου και η μαμά μου για να μας δούνε.

q Η μουσική είναι το μεγαλύτερο δώρο που μου δόθηκε στη ζωή, το ότι τραγούδησα. Γιατί αυτά που αισθάνθηκα τραγουδώντας θα χρειαζόμουν πολλές ζωές για να τα ζήσω. Από την άλλη, θυσίασα κομμάτια από μένα για το τραγούδι, κυρίως τον ρόλο της μητέρας. Ακούγεται λίγο βαρύ να πω ότι «θυσίασα το παιδί μου», δεν ισχύει, αλλά όταν το κοιτάζω από απόσταση, αν μπορούσα να ζήσω κι άλλη μια ζωή, θα ήθελα να έχω καταφέρει να είμαι πιο κοντά στο παιδί μου. Να θυσιάσω κάτι από τη δουλειά μου και όχι από τις ώρες τις δικές του. Έχω παντρευτεί δύο φορές και οι σύντροφοί μου ήταν στην ίδια δουλειά, οπότε ήμασταν κοντά, δούλευα μαζί τους.

q Όταν είσαι ταμένος κάπου και γίνεσαι πια ένα όχημα του εαυτού σου και του ονόματός σου, δεν μπορείς να σταματήσεις ποτέ. Εκεί χαλάνε οι ισορροπίες, εκεί μπαίνουν οι θυσίες, είτε η θυσία του εαυτού σου είτε η θυσία άλλων ανθρώπων, γιατί χάνεις την μπάλα πολλές φορές. Είναι δύσκολο, πάρα πολύ δύσκολο να κρατάς ισορροπίες και δεν νομίζω ότι υπάρχει καλλιτέχνης που βγαίνει στο κοινό και έχει καταφέρει να κρατάει ισορροπίες. Γιατί φτάνει στο σημείο η δουλειά να είναι ο Θεός του. Αν πεις «δεν θα σε δω σήμερα γιατί έχω πονοκέφαλο ή επειδή δεν έχω διάθεση», θα θυμώσουν, ενώ αν πεις «δεν μπορώ να σε δω επειδή έχω να πάω στη δουλειά» σε συγχωρούν όλοι. Η δουλειά είναι το απόλυτο άλλοθι για να δικαιολογήσεις τα πάντα.

LiFO 19.03.26

27

q Δεν ήταν δύσκολο να προστατέψω τον εαυτό μου. Είναι και ο τρόπος που ζει κανείς. Δεν ήταν ποτέ προκλητική η ζωή μου. Ούτε έπαιξα τον ρόλο του VIP για να προκαλέσω. Κι ενώ έχω υπάρξει και πολύ δυναμική, ήμουν πολύ ντροπαλή. Μερικές φορές θα έλεγα ότι είχα ένα αίσθημα μειονεξίας, παρ’ όλη την αποδοχή που έπαιρνα. Πάντα ντρεπόμουν και πάντα αισθανόμουν ότι δεν έγινε και κάτι, ότι δεν έκανα και τίποτα το σπουδαίο. Τη χαρά μου έκανα, γιατί για μένα το τραγούδι ήταν η χαρά μου. Αυτή είναι η δική μου ευχαρίστηση.

q Αποφάσισα να σταματήσω τις ζωντανές εμφανίσεις γιατί αισθανόμουν ότι έπρεπε να σταματήσω να το κάνω, είχα καταλάβει από καιρό ότι είχαν αρχίσει να χάνονται κάποιες δυνάμεις, και δεν ήταν ωραία. Όταν το αποφάσισα, ένιωσα μια ανακούφιση. Με είχε κουράσει αυτή η ιστορία, αυτό που λέμε καριέρα, δεν το ήθελα άλλο. Τότε δεν είχα σκεφτεί ότι πρέπει να ξεκινήσω κάτι διαφορετικό.

q Στην πρώτη παράσταση (Χειρόγραφο) που έκανα το 2016 με τον Γιώργο Νανούρη, είχε αρχίσει να με απασχολεί λίγο αυτό, με ποιον τρόπο θα παρουσιάζομαι. Ζητούσα μια αλλαγή. Είχα σκεφτεί κείμενα και τραγούδι, ένα άλλο είδος, πιο θεατρικό, ψαχνόμουν, βαριόμουν αυτό που έκανα και ήθελα κάπως αλλιώς να γίνει. Συνεργάστηκα πάρα πολύ ωραία με τον Γιώργο. Όταν του πρότεινα να διαβάζουμε κείμενα και ποιήματα άλλων, μου είπε «όχι, εσύ θα γράψεις» και με έβαλε να γράψω. Και βγήκε κάτι πάρα πολύ ωραίο που το καμαρώνω. Ξαναβρεθήκαμε με τον Γιώργο στην Επίδαυρο, στην παράσταση Ιφιγένεια εν Ταύροις. Μετά ήρθε η πρόταση από τον Νίκο Καραθάνο για την Οπερέτα του Γκομπρόβιτς, να αντικαταστήσω τη Λυδία Φωτοπούλου, και το έκανα. Είχα δει την Γκόλφω του και όλες του τις παραστάσεις και μ’ άρεσε που ένας τέτοιος σκηνοθέτης μού πρότεινε κάτι τέτοιο. Ξαναδουλέψαμε μαζί, δουλεύουμε και τώρα. Καλά τα πήγα, νομίζω τα κατάφερα. Τα κατάφερα και με την Όλια Λαζαρίδου που κάναμε το Αϊβαλί, η πατρίδα μου του Φώτη Κόντογλου, και στη Μεταμφίεση του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη που κάναμε με τον Σταύρο Ράγια μέσα στον κορωνοϊό, κι ας μην πρόλαβε να παιχτεί πολύ.

q Άρχισε να μου αρέσει αυτό. Και βέβαια ήρθε ο Παπακαλιάτης που μου άνοιξε ένα μεγάλο κεφάλαιο και δοκιμάστηκα στο σινεμά, γιατί για μένα είναι σινεμά αυτό που κάνει ο Χριστόφορος. Είναι άλλο γλέντι τώρα αυτό – γιατί είναι γλέντι. Και ξέρεις τι; Όπως είπα και πριν, έπεσα σε καλά χέρια. Δηλαδή, οι συνεργασίες που έχω κάνει είναι με ανθρώπους που έχουν ήθος, ταλέντο, έμπνευση. Είναι καλά παιδιά. Δεν θα μπορούσα να έχω συνεργαστεί με πιο εντάξει άτομα. Και αυτό σε κάνει να βγάζεις και να ανακαλύπτεις στον εαυτό σου καινούργια πράγματα, αλλά και να θες να δώσεις. Σου ενισχύει δηλαδή τη γενναιοδωρία, αν έχεις γενναιοδωρία. Τα κατάφερα και σε αυτό. Κάποτε, όταν ξεκινούσα να τραγουδάω, είχα σκεφτεί να πάω και σε δραματική σχολή, όμως δεν κράτησε πολύ. Δεν μ’ άφησε το τραγούδι να ολοκληρώσω αυτές τις σπουδές. Η εμπειρία μου από το τραγούδι τα τελευταία χρόνια, της έκθεσής μου στον κόσμο, με βοήθησε πολύ. Το «Μάεστρο» νομίζω ότι με ξανάφερε πολύ κοντά στον κόσμο, με έναν άλλο τρόπο, πιο οικείο.

q Το να δουλεύεις με τον Καραθάνο δεν είναι καθόλου εύκολο, γιατί εξαντλείς όλες σου τις δυνατότητες, ο ίδιος ο Νίκος ψάχνει περισσότερα πράγματα να σου βγάλει. Ξεκινώντας τις πρόβες, θέλει να βγάλει όλο το μεδούλι από τον ηθοποιό. Οπότε, έναν ρόλο μπορείς να τον παίζεις με πολύ διαφορετικούς τρόπους και αυτό σε ξαφνιάζει και σένα, σε αιφνιδιάζει. Με το Τζένη, Τζένη αισθάνομαι ότι τώρα μαθαίνω θέατρο, τώρα κάνω σχολή. Είναι μια κωμωδία που την έχουμε δει τόσες φορές, παίζεται εδώ και χρόνια στην τηλεόραση, και ανακαλύπτω ότι είναι ένα βαθιά πολιτικό έργο που έχει δοθεί με έναν πολύ ανάλαφρο τρόπο στο σινεμά. Ο Καραθάνος θέλει να κάνει hommage στον ελληνικό κινηματογράφο και να τιμήσει αυτούς τους ήρωες του ελληνικού σινεμά, αυτό το ηλιόλουστο ρέκβιεμ, που λέει, αλλά εξαντλεί και τις δυνατότητες τις δικές μας. Παίζοντας τον ρόλο της κυρίας Κασσανδρή, η οποία κάνει μια μηχανογραφία για να φέρει το αποτέλεσμα που ευνοεί την ίδια, έναν ρόλο δηλαδή όχι καλό, μπαίνω σε μια νέα δοκιμασία και μ’ αρέσει πάρα πολύ. Νομίζω ότι στο σινεμά βλέπαμε κυρίως τους πρωταγωνιστές, την Καρέζη, τον Μπάρκουλη, τον Κωνσταντάρα. Εδώ θα δούμε το έργο, τον Πρετεντέρη, γιατί σε αυτόν γίνεται η τιμή. Θα δούμε αυτό που εννοεί το έργο.

q Νομίζω ότι δεν τη διάλεξα εγώ τη ζωή μου, για να πω τώρα ότι θα άλλαζα κάτι. Ήρθανε πράγματα στη ζωή μου πολύ λαμπερά, ήρθανε όμως και πολύ σκοτεινά. Με αυτά τα δύο πήγα μαζί. Με αυτά τα δύο έχω αισθανθεί να γίνομαι πιο σοφή αλλά έχω νιώσει πάρα πολλές φορές πολύ ανόητη ή ότι δεν έχω καταλάβει τίποτα τελικά από τη ζωή μου. Κι άλλοτε, όταν νιώθω ότι είμαι σοφή, βλέπω ότι όλα γίνονται για να περάσουν τελικά. Όλα συμβαίνουν όχι για να ριζώσουν κάπου αλλά για να χαθούν. Και ό,τι μπορεί να σου μείνει είναι αυτή η στιγμή που μπορεί να αφήσει μια γλύκα στο στήθος, ένα αίσθημα αγάπης, τρυφερότητας, συμπόνιας – να πάρεις ένα μωρό να το ταΐσεις. Μόνο όταν κάνουμε ωραία πράγματα αξίζει να υπάρχουμε.

q Αν τύχει μια μέρα να χορέψω, είμαι πάρα πολύ ευτυχισμένη, όταν συμπίπτει ο ελεύθερος χρόνος μου με τον ελεύθερο χρόνο των φίλων μου και μπορούμε να βρεθούμε και να περάσουμε ώρα μαζί ή να κάνουμε ένα ταξίδι. Η καθημερινότητά μας, η ζωή μας, δεν είναι όμορφη, γιατί έξω υπάρχει μόνο πόνος, μόνο δυστυχία, μόνο κακότητα.

Tζένη, Τζένη, ένα ηλιόλουστο Ρέκβιεμ σε σκηνοθεσία Νίκου Καραθάνου, στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Με τους: Γαλήνη Χατζηπασχάλη, Νίκο Καραθάνο, Άγγελο Παπαδημητρίου, Χρήστο Λούλη, Χάρις Αλεξίου, Κώστα Μπερικόπουλο, Ζέτα Μακρυπούλια, Ιωάννα Μαυρέα, Γιάννη Κότσιφα, Αλέξανδρο Σκουρλέτη, Ιωάννα Μπιτούνη Πρεμιέρα: Πέμπτη 23 Απριλίου Τετάρτη & Κυριακή: 19:00, Πέμπτη & Παρασκευή: 20:30, Σάββατο 17:30 & 21:00

28

LiFO

q Ελπίδα μού δίνει όταν βλέπω ανθρώπους να ερωτεύονται, να ζευγαρώνουν. Χαίρομαι τόσο πολύ όταν βλέπω νέα ζευγάρια. Ο πιο μεγάλος μου φόβος είναι η αρρώστια, να μην μπορώ να λειτουργήσω μόνη μου, ή η αρρώστια του μυαλού, κυρίως. Όσο ζω θέλω να είμαι παρούσα στη ζωή μου. Εάν γίνω φάντασμα, θα ήθελα να με βοηθήσουν να φύγω.

Έχω υπάρξει πολύ δυναμική, αλλά ήμουν και πολύ ντροπαλή. Μερικές φορές θα έλεγα ότι είχα ένα αίσθημα μειονεξίας, παρ’ όλη την αποδοχή που έπαιρνα. Πάντα ντρεπόμουν, αισθανόμουν ότι δεν έγινε και κάτι, ότι δεν έκανα και τίποτα το σπουδαίο.

q Κάθε πρωί ξυπνάω και λέω «δόξα τω Θεώ», ενώ δεν είμαι θρήσκα. Λέω «κοίτα, άλλη μια μέρα». Ένας αγώνας για να κάνουμε ωραία πράγματα είναι η ζωή και μόνο η ομορφιά τής δίνει αξία, η ομορφιά σε όλα τα επίπεδα. Στις καρδιές μας. Σε αυτό που φτιάχνουμε με τα χέρια μας. Σε αυτό που κάνουμε σαν σκέψη στο μυαλό μας. Τι άλλο υπάρχει εκτός από την ομορφιά; Για ποιον άλλο λόγο υπάρχουμε και δημιουργούμε; Το καθαρό σπίτι για μένα καθρεφτίζει ζωή, καθρεφτίζει ήθος, αίσθημα. Αυτό, ένα καθαρό σπίτι θέλω να είμαι...

19.03.26

890

30

THE WEEK Όσα ξεκινάνε αυτή την εβδομάδα

32

ΣΙΝΕΜΑ Οι νέες ταινίες της εβδομάδας

34

BIBΛΙΟ Ο Ντίλαν Τόμας αυτοβιογραφούμενος

36

ΘΕΑΤΡΟ H Tζούλια και το Τζούντιθ

38

ΜΟΥΣΙΚΗ CLUBBING

Το «10» του Toquel παίρνει 10

4 years Exilium w/ ELI BROWN Διαμορφωμένος από την underground σκηνή του Μπρίστολ, ο Έλι Μπράουν έχει κατακτήσει τη διεθνή τέκνο σκηνή μέσα από μια σειρά επιδραστικών κυκλοφοριών στην Drumcode –ανάμεσά τους και το τεράστιο «Believe»– καθώς και μέσω του προσωπικού του label, Arcane. Γνωστός για τις δυναμικές παραγωγές και τα υψηλής έντασης DJ sets του, με εμφανίσεις σε μερικά από τα σημαντικότερα φεστιβάλ και εμβληματικά clubs παγκοσμίως, έχει εδραιωθεί ως ένας από τους πιο καθοριστικούς σύγχρονους καλλιτέχνες της τέκνo. Μια ξεχωριστή βραδιά, καθώς το Exilium γιορτάζει 4 χρόνια παρουσίας.

21/3, 23:30, Oddity Club, Ηρακλειδών 61, Αθήνα, είσοδος: από 10 ευρώ

LiFO 19.03.26

29

the week

5 CLUBBING Kaizen Club with Chloé Robinson, Madam X, Poor J'Darr & Runner

Τότε που τα lineups της dubstep ήταν γεμάτα κυρίως από άντρες, η Chloé (τότε ως DJ Barely Legal) και η MADAM X βρίσκονταν στην πρώτη γραμμή, ανοίγοντας τον δρόμο για τις γυναίκες στα lineups και δημιουργώντας χαμό στα περίχωρα της Pula, στο Outlook Festival. Με αφορμή τα γενέθλια της Madame X, υπόσχονται μια άγρια βραδιά με ατελείωτο χορό.

21/3, 23:00, Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3-5, Αθήνα, είσοδος: από 5 ευρώ

6 ΧΟΡΟΣ Πέντε σκαλοπάτια για το αύριο ή αυτό που απομένει STOEP TH S PR ES

ΘΕΑΤΡΟ Της λήθης ρωγμές στο σώμα

19- 25 μ αρ τιου 20 26

1 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Στη Γη

3 ΘΕΑΤΡΟ Astoria

Το ΕΜΣΤ διοργανώνει μεγάλη αναδρομική έκθεση του σημαντικού Έλληνα ζωγράφου Στάθη Λογοθέτη (1925-1997). Ο Λογοθέτης αποτέλεσε μια μοναδική περίπτωση καλλιτέχνη που διαμόρφωσε την καλλιτεχνική του πρακτική όντας σε διάλογο με την ευρωπαϊκή πρωτοπορία της εποχής του, αλλά ουσιαστικά χωρίς συνομιλητές στην Ελλάδα, όπου εγκαταστάθηκε μετά το 1973. Η δύναμη του έργου του προκύπτει από τη συχνά βίαιη ταύτιση των στοιχείων της ζωγραφικής, του καμβά, του χρώματος και του τελάρου με το ανθρώπινο σώμα, το δέρμα και το αίμα.

Η παράσταση μάς ταξιδεύει στον κόσμο των Ελλήνων μεταναστών της δεκαετίας του ’20 και του ’30, σε μια κοινότητα που παλεύει να ριζώσει, να επιβιώσει και να κρατήσει ζωντανή τη μνήμη της. Στην καρδιά της Αστόρια, ένα ελληνικό καφενείο γίνεται τόπος συνάντησης, εξομολόγησης και ελπίδας, εκεί όπου δοκιμάζονται τα όρια της προσωπικής ελευθερίας και το τραγούδι μετατρέπεται σε δύναμη.

19/3-20/9, ΕΜΣΤ-Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, λεωφ. Καλλιρρόης & Αμβρ. Φραντζή (πρώην εργοστάσιο Φιξ)

2 ΜΟΥΣΙΚΗ El Camino Ένας από τους πιο στενούς συνεργάτες της Griselda Records και βασικό μέλος της Black Soprano Family (BSF), ο El Camino από το Μπάφαλο της Νέας Υόρκης, για πρώτη φορά ζωντανά στην Αθήνα. Η πορεία του El Camino έχει διαμορφωθεί μέσα από συνεργασίες με καλλιτέχνες όπως οι Benny the Butcher, Conway the Machine, Westside Gunn, Inspectah Deck, Boldy James, 38 Spesh, Estee Nack, Havoc και Harry Fraud, τοποθετώντας τον ξεκάθαρα στον πυρήνα της σύγχρονης underground σκηνής της Ανατολικής Ακτής. H μουσική του χαρακτηρίζεται από ωμό ρεαλισμό, πειθαρχημένο στίχο και αφιλτράριστη καταγραφή βιωμένων εμπειριών.

απο τη μαρια παππα

30

LiFO

20/3, 20:30, Arch Club Live Stage, Κρήτης 1 & Πέτρου Ράλλη 29, Ταύρος, είσοδος: 18 ευρώ

19/3-5/4, θέατρο Παλλάς, Βουκουρεστίου 5, Αθήνα, Πέμ. 20:00, Παρ-Σάβ. 21:00, Κυρ. 19:30, είσοδος: από 15 ευρώ

4 ΘΕΑΤΡΟ 9 Parts of Desire Μια συγκλονιστική θεατρική σύνθεση που αφηγείται τις ιστορίες εννέα Ιρακινών γυναικών με φόντο τους δύο πολέμους στον Κόλπο. Μέσα από εννέα διαφορετικές φωνές, το έργο εμβαθύνει στο τι σημαίνει να είσαι γυναίκα σε μια χώρα όπου η καθημερινότητα επισκιάζεται από τον πόλεμο, την απώλεια και την επιβίωση.

20/3-24/4, θέατρο Τεχνοχώρος Εργοτάξιον, Διογένους 1, Άγιος Δημήτριος, Παρ. 21:15, είσοδος: 10-15 ευρώ

Η τριλογία αποτελεί μια σύμπραξη της Ελληνίδας ποιήτριας και ερμηνεύτριας Χριστίνας Κυριαζίδη και του Ισλανδού συνθέτη Smàri Gudmundsson, που εστιάζει στην πολυδιάστατη φύση της γυναικείας υπόστασης και ταυτότητας – αρχέτυπη, οντολογική, σεξουαλική, πολιτική και κοινωνική– μέσα από τη συνάντηση ποίησης, κίνησης και χορού. Στο επίκεντρο των τριών σόλο παραστάσεων βρίσκεται η δυναμική σχέση ανάμεσα στο σώμα, τη φωνή και τη μνήμη.

19/3, 20:30, θέατρο Καλλιρόης, είσοδος με ελεύθερη συνεισφορά

Πέντε μικρές τελετουργίες μάς καλούν να σταθούμε ξανά στα κατώφλια που διαβήκαμε, να περιεργαστούμε τι έχει απομείνει στο σώμα μας και να αποτίσουμε φόρο τιμής σε όσα αφήσαμε πίσω αλλά εξακολουθούν να μας καθορίζουν. Με οδηγό το σώμα ως τον κυρίαρχο φορέα εμπειριών και μνήμης, τα θραύσματα του παρελθόντος μετατρέπονται σε σύμβολα του παρόντος, συγκροτώντας μια χειραφετητική διαδικασία για την ίδια την ύπαρξή μας.

20/3-5/4, Μ54, Μενάνδρου 54, Ομόνοια, Παρ.Κυρ. 20:30, είσοδος: 14 ευρώ

7 ΜΟΥΣΙΚΗ The Underground Youth

Με έδρα το Βερολίνο και κεντρική μορφή τον Craig Dyer, μουσικό και συγγραφέα από το Μπλάκπουλ της Αγγλίας, το συγκρότημα εξελίσσει συνεχώς τον ήχο του από το lo-fi psych των πρώτων χρόνων και το μεταφυσικό post-punk που το καθιέρωσε μέχρι το νέο του κεφάλαιο, μια trip-hop καταβύθιση στη μελαγχολία και την αποδόμηση.

19/3, 20:30, Arch Club Live Stage, Κρήτης 1 & Πέτρου Ράλλη 29, Ταύρος

8 ΘΕΑΤΡΟ Δολοφόνοι, εσείς είστε το νέο Άουσβιτς Σε μια «δημοκρατία» που καθημερινά βομβαρδίζει αμάχους ονομάζοντάς τους «τρομοκράτες» και δολοφονεί αμάχους ονομάζοντάς τους «εισβολείς», ένα ακαταλόγιστο σύνθημα διαδίδεται αναίτια ανάμεσα στους ευυπόληπτους πολίτες, χωρίς κανείς να έχει καταλάβει από πού ξεκίνησε.

21/3-31/5, θέατρο Τεχνοχώρος Εργοτάξιον, Διογένους 1, Άγιος Δημήτριος, Σάβ. 21:00, είσοδος: 14 ευρώ

19.03.26

9 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Ωδή στα πράγματα

ΜΠΑΖΑΡ

Η έκθεση επιχειρεί μια συνολική επαναπραγμάτευση και επαναφήγηση του έργου της Νίκης Καναγκίνη (1933-2008), από τις σημαντικότερες γυναίκες δημιουργούς της ελληνικής μεταπολεμικής τέχνης. Συγκεντρώνει ένα ευρύ και πολυδιάστατο σώμα έργων της καλλιτέχνιδας από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 έως και το 2000, από την επανέκθεση μεγάλης κλίμακας έργων στην 5η Μπιενάλε Ταπισερί της Λωζάνης (1971) ή στην ατομική της έκθεση στην γκαλερί Ιόλα-Ζουμπουλάκη (1976) έως την ενεργοποίηση συμμετοχικών εγκαταστάσεών της.

the week

EKΔΗΛΩΣΕΙΣ

Stack BURGERS

Street φιλοσοφία από ένα σημείο στο Ίλιον για να χορταίνουμε αληθινό μπέργκερ!

Records Symposio 2 Το Records Symposio επιστρέφει για την δεύτερη έκδοσή του. Ένα ολοήμερο παζάρι δίσκων με χαρακτήρα πάρτι, που υποδέχεται την άνοιξη με βινύλια, μουσική, πίτσα και κρασί. Συλλέκτες, DJs και δισκοπωλεία εκθέτουν και πωλούν δίσκους, δημιουργώντας ένα ζωντανό σημείο συνάντησης για την κουλτούρα βινυλίου της πόλης. DJs: Vassilis Gogos, Teranga Beat, Spaced Cowboy, Mike Nait, SoulSeduction.

22/3, 11:00, Bios, Πειραιώς 84, με ελεύθερη είσοδο

19/3-20/9, ΕΜΣΤ-Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, λεωφ. Καλλιρρόης & Αμβρ. Φραντζή (πρώην εργοστάσιο Φιξ)

10 ΜΟΥΣΙΚΗ Alva Noto presents HYBR:ID UNI PARA Ο Alva Noto, μία από τις πιο επιδραστικές μορφές της σύγχρονης ηλεκτρονικής και πειραματικής μουσικής, έρχεται στα St Paul’s Sessions 8 για μια μοναδική παρουσίαση του πρότζεκτ HYBR:ID UNI PARA με ένα σπάνιο οπτικοακουστικό show. Το HYBR:ID αποτελεί την πρώτη ενότητα μιας νέας σειράς έργων που ενοποιούν ετερογενείς συνθετικές μεθόδους. Βαθιές υποσυχνότητες, ρυθμικές δομές σε διαστολή και λεπτομερείς ψηφιακές υφές συνδυάζονται με αυστηρά οπτικά μοτίβα και κινηματογραφική αφήγηση.

21/3, 21:00, Ωδείο Αθηνών, Ρηγίλλης & Βασιλέως Γεωργίου Β’ 17-19, είσοδος: 27-42 ευρώ

11 ΜΟΥΣΙΚΗ Λόρα Τζέιν Γκρέις Η Λόρα Τζέιν Γκρέις είναι τραγουδίστρια, τραγουδοποιός και κιθαρίστρια, περισσότερο γνωστή ως η ιδρύτρια του punk συγκροτήματος Against Me!. Αποτελεί μια πρωτοπόρο μορφή του σύγχρονου πανκ, αναγνωρισμένη για τον αφοπλιστικά ειλικρινή στιχουργικό της λόγο, την ορατότητα που έχει κερδίσει ως τρανς καλλιτέχνιδα και την αδιάκοπη αφοσίωσή της στην καλλιτεχνική ανεξαρτησία.

ΜΟΥΣΙΚΗ VNV NATION Οι VNV Nation, το μουσικό πρότζεκτ του Ρόναν Χάρις, σε μια πορεία που ξεπερνά τις τρεις δεκαετίες έχουν καθιερωθεί ως μία από τις πιο συνεπείς και αναγνωρίσιμες παρουσίες στον χώρο της σύγχρονης ηλεκτρονικής μουσικής. Η μουσική τους συνδυάζει ηλεκτρονικά στοιχεία με ποιητικούς στίχους και μελωδική γραφή, κινούμενη ανάμεσα στην ebm-electronic σκηνή, τα symphonic στοιχεία και τον postindustrial ήχο. Τα live τους χαρακτηρίζονται από ένταση, συναισθηματικό βάθος και άμεση επικοινωνία με το κοινό.

24/3, 21:00, Arch Club Live Stage, Κρήτης 1 & Πέτρου Ράλλη 29, Ταύρος, είσοδος: 30 ευρώ

ΤΟ STACK ΧΤΙΖΕΙ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ πάνω στη γεύση και, αφού έβαλε τη σφρα-

γίδα του στα δυτικά προάστια, σε λίγο καιρό έρχεται στο κέντρο, στην αγαπημένη γειτονιά της Κυψέλης, για να μεταφέρει τα street vibes του. Εδώ τα μπέργκερ είναι απολύτως smashed και οι συνταγές φτιαγμένες με χειροποίητα υλικά. Μπορεί να είναι street food, αλλά από πίσω κρύβεται μια προσεγμένη μαγειρική προετοιμασία και αρκετή έμπνευση για νέες προτάσεις που δεν θυμίζουν όσα έχεις δοκιμάσει. Δεν είναι τυχαίο ότι στο στριτάδικο του Ίλιον οι παρέες κάνουν ουρά για να φάνε – αλλά δεν βλέπεις κανέναν να δυσαρεστείται, αφού η γεύση πάντα αποζημιώνει. Ανάμεσα σε αυτά που παίζουν ψηλά είναι το Truffle Burger με διπλό smash μπιφτέκι (πάντα από 100% μοσχαρίσιο κιμά), μανιτάρια πορτομπέλο και truffle mayo. Αν θέλεις να τολμήσεις, δοκίμασε και το μπέργκερ προβατίνας με διπλό smash ανάμεικτο μπιφτέκι (από μοσχαρίσιο και πρόβειο κιμά) που συνοδεύεται με κασέρι, γιαούρτι και μουστάρδα. Αυτές τις μέρες θα βρεις κι ένα νέο μπέργκερ με porchetta, που κάνει κάθε μέρα sold out, οπότε φρόντισε να προλάβεις! Δεν γίνεται να φύγεις χωρίς να γευτείς τις τηγανητές πατάτες με τρούφα και παρμεζάνα (όσοι ξέρουν, ξέρουν), που ενίοτε γίνονται από μόνες τους ένα καλός λόγος για να περάσεις την πόρτα του Stack. Να πούμε ότι ετοιμάζονται κι άλλες νέες προτάσεις στο μενού, έτσι, για να ανυπομονούμε να δοκιμάσουμε κάτι καινούργιο, ενώ περιμένουμε με ανυπομονησία το νέο σημείο στο κέντρο, που θα έρθει σε δυο μήνες περίπου για να κάνει φασαρία. Κι όταν λέμε φασαρία, εννοούμε εκείνη την ευχάριστη street ατμόσφαιρα που ήδη έχει αλλάξει τα δυτικά προάστια. Θηβών 438, Ίλιον, 216 8089998 Instagram: stack_athens

25/3, 21:00, ΙΛΙΟΝ Plus, Κοδριγκτώνος 17, Αθήνα, είσοδος: 15 ευρώ

LiFO 19.03.26

31

Σινεμά

Couture H Τζολί ενστικτωδώς και βιωματικά αφήνει να εκδηλωθεί συγκρατημένα το δυσάρεστο συναίσθημα μιας ζωής που κλονίζεται ξαφνικά και βίαια, με σιωπή και θλίψη στα πελώρια μάτια της. ΣΥΝΟΨΗ: Oι ζωές τριών γυναικών διασταυρώνονται

απο toν θοδωρη κουτσογιαννοπουλο

Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο Κακό

32

LiFO

κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας Μόδας στο Παρίσι και ενώνονται μέσα από την αλληλεγγύη που αναπτύσσεται ανάμεσά τους σε μια ταινία που φωτίζει τη σιωπηλή αντοχή που κρύβεται πίσω από τη δημόσια εικόνα.

Τ

ο Couture, η πρώτη ταινία με πρόσβαση στα ενδότερα του οίκου Chanel, πέρασε από τα φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν, της Ρώμης και της Κεζόν στις Φιλιππίνες, αλλά έκανε θόρυβο μόνο στην παγκόσμια πρεμιέρα του στο Τορόντο, εκεί όπου η Αντζελίνα δήλωσε πως δεν αισθάνεται άνετα αυτή την περίοδο στη χώρα της, με όσα συμβαίνουν. Το σχόλιό της για την πολιτική επικαιρότητα άθελά της επισκίασε τον ρόλο της στην ταινία: υποδύεται τη Μαξίν Γουόκερ, μια σκηνοθέτιδα ταινιών τρόμου, που καλείται στο Παρίσι κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας Μόδας για να ετοιμάσει ένα goth βίντεο που της παρήγγειλε οίκος υψηλής ραπτικής, αλλά σε μια σύντομη τηλεφωνική συνομιλία ο γιατρός της στο Λος Άντζελες την παραπέμπει σε άξιο Γάλλο συνάδελφό του, έπειτα από ανησυχητικά ευρήματα σε εξέταση στο στήθος. Μητέρα μιας 15χρονης κόρης και εν μέσω ενός ήσυχου διαζυγίου, η Μαξίν, η οποία από την αρχή λέει πως μιλά τη γλώσσα λόγω της Γαλλίδας μητέρας της (η μητέρα της Τζολί ήταν η Μαρσελίν Μπερτράν), πληροφορείται τα άσχημα νέα και αμέσως σκέφτεται πως μια επείγουσα επέμβαση είναι το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται λίγο πριν από το γύρισμα της μεγάλου μήκους ταινίας της κι ενώ θα πρέπει να αφήσει στη μέση τη δουλειά που θα της αποφέρει καλή αμοιβή. Αμέσως έρχεται στον νου η προσωπική περιπέτεια υγείας της Τζολί και ο παραλληλισμός της όμορφης και πολυάσχολης Μαξίν με τη διάσημη σταρ που αποφάσισε να δημοσιοποιήσει όλα τα επώδυνα βήματα της διπλής μαστεκτομής για να ευαισθητοποιήσει την κοινή γνώμη. Η ευαλωτότητα της Μαξίν στις σκηνές της αναμονής δεν έχουν ανάγκη από περιττό δράμα και ακραίες αντιδράσεις,

κάτι που η Τζολί ενστικτωδώς και βιωματικά αντιλαμβάνεται και αφήνει να εκδηλωθεί συγκρατημένα το δυσάρεστο συναίσθημα μιας ζωής που κλονίζεται ξαφνικά και βίαια, με σιωπή και θλίψη στα πελώρια μάτια της. Η Τζολί δήλωσε στο «Time» πως η ιστορία της Μαξίν Γουόκερ ήταν βαθιά προσωπική, θεωρώντας τη Γαλλίδα Αλίς Βινοκούρ μια ιδιοφυή σκηνοθέτιδα και τον τρόπο που προσεγγίζει την ασθένεια εξαιρετικά πρωτότυπο, για να προσθέσει: «Πολύ συχνά, οι ταινίες με θέμα τον καρκίνο πραγματεύονται το τέλος της θλίψης, όχι την αρχή της. Η Αλίς θέλησε να γυρίσει μια ταινία για τη ζωή και το έκανε με λεπτότητα». Ακόμη όμως και με σκηνές όπως αυτή όπου βλέπουμε τη Μαξίν να γυμνώνει το στήθος που εσπευσμένα θα αποχωριστεί, ο τόνος της Βινοκούρ παραμένει στοχαστικός και απόμακρος, σαν να μη μπορεί ή να μη θέλει να εισχωρήσει στον πόνο της ψυχής, αλλά να διερωτάται παρατεταμένα πώς είναι δυνατόν να συμβαίνει αυτό σε μια τόσο ανύποπτη και αεράτη μητέρα και glamorous γυναίκα στην πιο δημιουργική της φάση – όπως περίπου αντέδρασε ο πλανήτης με το αληθινό πρόβλημα της Τζολί. Επιπρόσθετα, το πλαίσιο της ταινίας μοιάζει να έχει φτιαχτεί για να εξυπηρετήσει το συγκεκριμένο αφήγημα. Οι άλλες δύο ανθρώπινες ιστορίες που συμπληρώνουν την επάλληλη πλοκή είναι της Άντα, ενός άπειρου μοντέλου από το Νότιο Σουδάν με έδρα το Ναϊρόμπι που έρχεται για πρώτη φορά στην Ευρώπη και ανησυχεί για την οικογένεια και τη δεινή οικονομική της κατάσταση, και μιας μακιγιέζ που στον ελεύθερό της χρόνο γράφει ένα βιωματικό σενάριο το οποίο δεν φαίνεται να ενδιαφέρει κανέναν. Η όμορφη πρόσφυγας και η επίδοξη κινηματογραφίστρια που πασχίζει να βρει δημιουργικό χώρο είναι περιπτώσεις που έχουν απασχολήσει την Τζολί σε προηγούμενα πρότζεκτ και η Αλίς Βινοκούρ που υπογράφει το Couture (είχε σκηνοθετήσει την Έβα Γκριν στο Proxima του 2019) δεν επιθυμεί καθόλου να πλησιάσει το χάος και τον παραλογισμό στον χώρο της μόδας όπως τον απέδωσε βιτριολικά ο Ρόμπερτ Άλτμαν στο

INFO COUTURE ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ:

Αλίς Βινοκούρ

Prêt-à-Porter, ούτε να αναπαράγει τα αρνητικά κλισέ που συνοδεύουν τα μοντέλα και τον λαμπερό, αν και τοξικό μικρόκοσμό τους. Η μόδα λειτουργεί ως απλό και κομψό φόντο, τα side stories είναι προσχηματικά και όλο το θέμα περιστρέφεται γύρω από την Τζολί που βυθίζεται στις σκέψεις της, και στο μεταξύ προλαβαίνει να προσκαλέσει τον διευθυντή φωτογραφίας της (Λουί Γκαρέλ) σε ένα one night stand.

VILLAGE RENTI 13 - VILLAGE MALL 6 - VILLAGE PAGRATI 2 - ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 1 - ΝΑΝΑ CINEMAX 5 - WEST CITY 4 - OPTIONS ILION 7 - OPTIONS GLYFADA 4 - ΑΒΑΝΑ ΒΑΡΚΙΖΑ 2 - CINOBO OPERA 1 - ΓΑΛΑΞΙΑΣ 1 - ΔΑΝΑΟΣ 2 ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ-ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ 1 ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 1,2 - ΑΛΙΚΗ

ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟYΝ:

Αντζελίνα Τζολί, Βενσάν Λεντόν, Λουί Γκαρέλ

Η Τελευταία Κλήση ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Σερίφ Φράνσις ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Ορφέας Αυγουστίδης, Γιώργος

Μπένος, Ρένια Λουιζίδου, Δημήτρης Λάλος ΣΥΝΟΨΗ: Παραμονή Πρωτοχρονιάς του 2000. Ένας

γνωστός εγκληματίας κρατάει όμηρο μια οικογένεια στο Παγκράτι και απειλεί να την ανατινάξει αν δεν εμφανιστεί ζωντανά στην τηλεόραση. Ένα τηλεοπτικό κανάλι σε αναβρασμό, με την αστυνομία να παρακολουθεί έναν δραπέτη να την εκθέτει για πολλοστή φορά. Όλοι τους αποτελούν πιόνια ενός σχεδίου που κάποιοι ενορχηστρώνουν στο παρασκήνιο. Στην πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία, το σενάριο της οποίας συνυπογράφει με την Κατερίνα Μπέη, ο Σερίφ Φράνσις εμπνέεται από τη διαβόητη υπόθεση του Σορίν Ματέι, που είχε καθηλώσει την Ελλάδα στους δέκτες της στο τέλος του 20ού αιώνα. Εκτός από τα ονόματα, που βεβαίως έχουν αλλάξει, οι διαφορές είναι πολλές. Η Τελευταία Κλήση είναι ένα θρίλερ ομηρίας (ασυνήθιστο και ευπρόσδεκτο στην εγχώρια κινηματογραφική πραγματικότητα) σε ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση, αλλά ο ρουμανικής καταγωγής δράστης έχει άλλα κίνητρα, και από τη στιγμή που καταλαμβάνει ένα τυχαίο διαμέρισμα κρατώντας στα χέρια του μια απασφαλισμένη χειροβομβίδα, ζητά να μιλήσει στο τηλέφωνο live και αποκλειστικά με έναν άπειρο μπροστά στην κάμερα αστυνομικό συντάκτη – ο Γιώργος Μπένος αντικαθιστά την αρχική αμηχανία με

19.03.26

ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ δημιουργικό frustration. Η συμμετοχή των ομήρων διατηρεί το σασπένς και ο ρόλος της αστυνομίας συνοδεύεται με μυστικά που εμπλουτίζουν την υπόθεση, και εκεί ο Δημήτρης Λάλος λειτουργεί σταθεροποιητικά με την εκφραστική του ψυχραιμία. Παρά τις κάποιες σχηματικές λύσεις, ο Φράνσις φτιάχνει ένα σφιχτοδεμένο δράμα με ένταση και ρυθμό, με παγιδευμένους χαρακτήρες που αναπτύσσονται γρήγορα και αδρά και τον Ορφέα Αυγουστίδη πολύ δυναμικό στον πρωταγωνιστικό ρόλο· το interaction του με τη Ρένια Λουιζίδου και την Καλλιόπη Χάσκα είναι πειστικότατο.

VILLAGE RENTI 4,7,9 - VILLAGE MALL 2,5,10,13 - VILLAGE PAGRATI 5 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 1,2 - ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 1 - ΝΙΡΒΑΝΑ CINEMAX 1,2 - ΝΑΝΑ CINEMAX 1,4 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 1,4 - OPTIONS ILION 1,5 - OPTIONS GLYFADA 1 - WEST CITY 1,2 - ΑΘΗΝΑΙΟΝ 1,4 - ΑΙΓΛΗ 1 - ΒΑΡΚΙΖΑ 1,2 - CINOBO OPERA 1 - ΓΑΛΑΞΙΑΣ 1 ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ-ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ 2 - ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 1,2 - ΑΡΤΕΜΙΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ - ΣΙΝΕΑΚ

θέματος στη σύντομη ευκαιρία που έχει να δώσει υπόσταση σε έναν συμπληρωματικό ρόλο. Το σόου ανήκει στον Ράιαν Γκόσλινγκ και στον πέτρινο σύντροφό του με τη χρυσή καρδιά, τον «Ηριδανό» Ρόκι, έναν συνδυασμό μαριονέτας φτιαγμένης από τον Νιλ Σκάνλαν και οπτικών εφέ. Ο Καναδός ηθοποιός προσεγγίζει με τη χαρακτηριστική cool ιλαρότητά του έναν τύπο που δεν έχει τίποτε να χάσει και η απώλεια μνήμης σχεδόν τον βολεύει στη σόλο επιβίωση. Σταδιακά προσθέτει συναίσθημα, γιατί αλλιώς δεν ισορροπείται η επιστημονική αφέλεια της πλοκής, και φτάνει σε ένα σημείο οικειότητας με τον διαπλανητικό γκρεμό που έχει τις χαριτωμένες στιγμές του αλλά συνολικά δεν ξεπερνά την αίσθηση ανακύκλωσης πολλών σχετικών ταινιών, καθώς και το επίμονο déjà vu πως παρακολουθούμε το πάντρεμα ενός πιο απλοϊκού Interstellar με έναν πιο ψυχρό E.T.

PROJECT HAIL MARY

VILLAGE RENTI 8,10,11 - VILLAGE MALL 4,7,9,13,14 VILLAGE PAGRATI 1,4 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 4,5 - NANA CINEMAX 5 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 3 - WEST CITY 3,4 - OPTIONS ILION 2,3 - OPTIONS GLYFADA 2 - ΑΘΗΝΑΙΟΝ 1,4 - ΑΙΓΛΗ 2 - ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ-ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ 1 - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 2 - ΖΕΑ

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Φιλ Λορντ, Κρίστοφερ Μίλερ

Σαν αδέρφια

Π Ρ Ω ΤΑ Γ Ω Ν Ι Σ Τ ΟΥ Ν : Ράιαν Γκόσλινγκ, Σάντρα

HOMEBOUND

Αποστολή Χαίρε Μαρία

Χίλερ ΣΥΝΟΨΗ: Ο καθηγητής Φυσικών Επιστημών Ράιλαντ

Γκρέις ξυπνάει μόνος σε ένα διαστημόπλοιο, έτη φωτός μακριά από τη Γη. Καθώς η μνήμη του επιστρέφει, αναλαμβάνει την αποστολή να σταματήσει μια μυστηριώδη ουσία που σκοτώνει τον Ήλιο και να σώσει τη Γη. Μια απροσδόκητη φιλία μπορεί να είναι το κλειδί. Μεταφορά του ομώνυμου best seller επιστημονικής φαντασίας του Άντι Γουίρ από το 2021, το Αποστολή Χαίρε Μαρία δεν είναι απλώς το δράμα κάποιου που χάθηκε στο Διάστημα, αλλά μια θεαματική, πανάκριβη παραβολή για το τέλος του κόσμου σε συνθήκη μοναχικότητας και με όρους τρυφερής κομεντί για οικογένειες με παιδιά. Οι σκηνοθέτες έχουν στο ενεργητικό τους τα δύο Jump Street και animation όπως το Βρέχει κεφτέδες και το Into the Spider-Verse, καθώς και την επιτυχία του Lego Movie, συνεπώς επιδιώκουν να δώσουν ενέργεια και ελαφρότητα σε ένα βαρύ κι ασήκωτο θέμα. Ο Ήλιος καταστρέφεται σε επικίνδυνο ρυθμό και μαζί με διακεκριμένους επιστήμονες από όλον τον κόσμο επιστρατεύεται κι ένας άγνωστος μοριακός βιολόγος, ο οποίος κάποτε διατύπωσε μια ασυνήθιστη θεωρία, εξαιτίας της οποίας έπεσε σε ανυποληψία και πλέον είναι καταδικασμένος να διδάσκει σε δημόσιο σχολείο. Ο Ράιλαντ Γκρέις κάνει τα πειράματά του και επανδρώνει την αποστολή μαζί με λίγους συναδέλφους, και κάποια στιγμή ξυπνάει μόνος και με αμνησία σε ένα μακρινό γαλαξιακό σύστημα. Στο απόλυτο κενό συναντά ένα διαστημόπλοιο και βρίσκει έναν απρόσμενο σύμμαχο στη μορφή ενός πεντάποδου αραχνοειδούς εξωγήινου, ικανότατου μηχανικού όπως αποδεικνύεται. Μαζί δουλεύουν για τη σωτηρία των κόσμων τους, με τον Γκρέις να ανακαλεί μνήμες από τη ζωή του και τη συνεργασία του με την Έβα Στρατ, την υπεύθυνη του Project Hail Mary, που έχει δανειστεί το όνομά του από την αθλητική έκφραση για την απελπισμένη κίνηση της τελευταίας στιγμής – η Σάντρα Χίλερ υποδεικνύει το επείγον του

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Νιράτζ Γκαϊουάν ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Βισάλ Τζέθρα, Ισάν Κάτερ

ΣΥΝΟΨΗ: Δύο φίλοι από ένα χωριό της βόρειας Ινδίας

επιδιώκουν να γίνουν αστυνομικοί αναζητώντας σεβασμό και αξιοπρέπεια, αλλά η φιλία τους δοκιμάζεται, καθώς η απελπισία τους μεγαλώνει στην προσπάθειά τους αυτή. Χώρα τεράστιων αντιφάσεων και ισχυρών οικογενειακών παραδόσεων, η Ινδία παραμένει κινηματογραφικά άγνωστη στις λεπτομέρειές της, και το ενδιαφέρον Σαν αδέρφια στήνει έναν καθρέφτη μπροστά της με τρόπο έξυπνο και διακριτικό, αναδεικνύοντας εγγενείς αδυναμίες και βαθιά ριζωμένες αδικίες, ικανές να ευνουχίσουν μια ολόκληρη γενιά νέων ανθρώπων. Στο επίκεντρο της δεύτερης ταινίας του Νιράτζ Γκαϊουάν, δέκα χρόνια μετά το ντεμπούτο του με το Masaan, βρίσκονται δύο αδελφικοί φίλοι που δίνουν εξετάσεις στη σχολή αστυνομικών με απώτερο σκοπό να κρύψουν την καταγωγή τους μέσα από την ομοιομορφία της κυβερνητικής στολής και περιμένουν έναν ολόκληρο χρόνο χωρίς να έχουν αποτελέσματα, θύματα κι αυτοί μιας χρόνιας γραφειοκρατίας. Η επιτυχία τού ενός κλυδωνίζει την άρρηκτη σχέση τους και η πορεία τους περιστρέφεται γύρω από κινήσεις συχνά απελπισμένες και άτσαλες στη διαπροσωπική τους επαφή και την κοινωνική τους συμπεριφορά. Γυρισμένο με τον νατουραλισμό ενός Ρέι (ίσως γι’ αυτό και να άρεσε τόσο στον Μάρτιν Σκορσέζε, που το στήριξε ως παραγωγός) και τη δομή ενός χαλαρότερου Bollywood δράματος, το Σαν αδέρφια διερευνά το στίγμα της κάστας στη νεότερη εποχή, αντιμετωπίζοντας πολλά θέματα λογοκρισίας στη χώρα, και το κάνει μέσα από τους χαρακτήρες, επιλέγοντας ωστόσο ένα αργό και κάπως επαναλαμβανόμενο τέμπο για να τους δώσει υπόσταση. ΑΣΤΥ

LiFO 19.03.26

33

Βιβλίο

αγάπη για τη λογοτεχνία, αλλά η πραγματική του εκπαίδευση προήλθε από το ίδιο το τοπίο. Ο τόπος του, το Σουόνσι, ήταν για εκείνον ο ουαλικός παράδεισος και η κόλαση μαζί, η δική του επικράτεια, όπως στο αξεπέραστο ποίημά του «Fern Hill», όπου ο χρόνος μοιάζει να σταματά και η ζωή να κυλά με την αθωότητα της φύσης. Ο τόπος του συμβολοποιείται στις αφηγήσεις του ως ένα φανταστικό χωριό, σαν αυτό που δημιούργησε για τις ανάγκες του εμβληματικού ραδιοφωνικού του έργου (και πολύ δημοφιλούς στο ευρύ κοινό) Under Milk Wood, όπου για μια ακόμα φορά ο ακραίος ρεαλισμός γνωρίζει την υψηλή συμβολική εικονοποιία που παραπέμπει άμεσα στον κόσμο του Ουίλιαμ Μπλέικ. Όλες οι αφηγήσεις του Τόμας πηγάζουν από αυτό το εύρημα, που βλέπουμε για πρώτη φορά να έχει δεσπόζουσα θέση στο αξεπέραστο θεατρικό του έργο Κάτω από το Γαλατόδασος, όπου και πάλι μέσα από διάφορες φωνές ξετυλίγονταν οι ιστορίες των κατοίκων του φανταστικού ουαλικού παραθαλάσσιου χωριού Χλαρέγκιμπ, εκεί όπου «μόνο τα δικά σου μάτια παραμένουν ανοιχτά και βλέπουν τη μαύρη πόλη, σφιχτοκουκουλωμένη σε ύπνο βαθύ. Μόνο εσύ μπορείς ν’ ακούσεις την αθέατη πτώση των άστρων, τη θάλασσα, μαύρη στη σκοτεινότερη στιγμή της πριν την αυγή, να αναδεύει την πάχνη εκεί όπου σκαμπανεβάζουν η Αρετούσα, η Τουρλίδα και η Σταρίθρα, το Αρχιπέλαγος της Ζανζιβάρης, η Ριάνον, ο Πλάνητας, ο Κορμοράνος και τ’ Αστέρι της Ουαλίας» (μτφρ. Π. Παμπούδη - Έφη Φρυδά, εκδόσεις Νίκας).

Ο Ντίλαν Τόμας αυτοβιογραφούμενος Η έκδοση του βιβλίου «Το πορτρέτο του καλλιτέχνη ως νεαρού σκύλου» του Ντίλαν Τόμας φέρνει στον νου τη σπουδαία κληρονομιά του Ουαλού ποιητή και τον σημαντικό ρόλο που έπαιξε ο τόπος του σε αυτές τις άκρως αυτοβιογραφικές ιστορίες, αναθεωρώντας, στην εισαγωγή, πολλές λάθος εκτιμήσεις για τη ζωή και τον θάνατό του.

Η

απο την τινα μανδηλαρα

34

LiFO

απτή απόδειξη ότι οι ποιητές χρειάζονται σε καιρούς χαλεπούς είναι ο Ντίλαν Τόμας, ο οποίος πρόλαβε στα σαράντα σχεδόν χρόνια τού περάσματός του από τη γη (1914-1953) να γράψει στίχους που ξεπέρασαν κατά πολύ τη συνθήκη που όριζαν οι ποιητικοί κύκλοι της εποχής του. Μακριά από τα σαλόνια του Μπλούμσμπερι και πολύ κοντά στις περιπέτειες που επέβαλαν το τοπίο όπου μεγάλωσε και η εποχή του, έγραψε μια ποίηση που φώτιζε τα χαλάσματα του αγαπημένου του Σουόνσι και τα γειτονικά ψαροχώρια απ’ όπου εμπνεύστηκε μερικά από τα πιο εμβληματικά ποιήματά του, τον ενδιάμεσο αυτό χώρο, όπου πρωταγωνιστούσε η μοναξιά του αλλά έφεγγε το γένος των ανθρώπων. Τόσο στα ποιήματα όσο και στα άκρως αυτοβιογραφικά του διηγήματα, τα οποία περιλαμβάνονται στη συλλογή που κυκλοφόρησε με τον τίτλο Το πορτρέτο του καλλιτέχνη ως νεαρού σκύλου από τις εκδόσεις Ροές (είχε κυκλοφορήσει και άλλη μία μετάφραση από τη Λένια Μαζαράκη για τις εκδόσεις Κυψέλη), ο Ουαλός ποιητής στέκεται πάντοτε ως παρατηρητής στην άκρη ενός βράχου, εκεί που ξεσπάει μανιασμένα ο ωκεανός, αδιάφορος αν θα γκρεμιστεί ή όχι, αρκεί να νιώσει κάθε αίσθημα που μπορεί να γεννήσει ο παγετός τον οποίο γνωρίζει «από τη σκόρπια μυστική σύσκεψη ανέμων που

φυσούν» σε αυτήν τη «μοναχική διάνοια των ριζών», όπως έγραφε χαρακτηριστικά στο διήγημά του ο «Καβγάς». Μπορούσε, άλλωστε, από απόσταση να παρατηρεί όχι μόνο το γένος των ανθρώπων αλλά και τον εαυτό του ως «ένα άγνωστο αγόρι, μονάχο, με πρίγκιπα περπατησιά», που με έναν δρασκελισμό μπορεί να πετά πάνω από τις τέφρες και τα άστρα. «Στεκόμουν μόνος κάτω από τη γέφυρα του τρένου στο απάγκιο, αγναντεύοντας τη μεγάλη αμμουδιά», γράφει στο διήγημα, «σαν τα μικρά σκυλιά» που θα χαρίσουν τον τίτλο στη συλλογή. Παραφράζοντας με τον τίτλο (Το πορτρέτο του καλλιτέχνη ως νεαρού σκύλου) τον Τζόις, με τον οποίο επικοινωνεί τόσο στα μοντερνιστικά παιχνίδια όσο και στο βλάσφημο χιούμορ, προσπάθησε όσο μπορούσε να τινάξει στον αέρα τις ασφαλείς δικλείδες της αστικής βρετανικής ποίησης. Θαρρείς πως ο γιος της θάλασσας, όπως όριζε και η κέλτικη ερμηνεία του ονόματος του Ντίλαν, ήταν γενεαλογικά ορισμένος να θρέφεται από τις εικόνες του ανταριασμένου ωκεανού και όχι του περίκλειστου αστικού σύμπαντος. Δεν είναι τυχαίο ότι το άλλο αυτοβιογραφικό του κείμενο με αντίστοιχες συμβολικές-ποιητικές ιστορίες φέρει τον τίτλο Προοπτική της θάλασσας (μτφρ. Μιράντα Σταυρινού, Πλέθρον). Γιατί μπορεί ο πατέρας του, αυστηρός καθηγητής Αγγλικών, να του μετέδωσε την

ντίλαν τόμας

Το πορτρέτο του καλλιτέχνη ως νεαρού σκύλου Μτφρ.: Έφη Φρυδά Εκδόσεις Ροές Σελ.: 248

Γ

ι’ αυτό, σε αντίθεση με τις ρομαντικές βικτοριανές εικόνες ή τους προραφαηλητικούς πίνακες, η δική του ενορασιακή ματιά, καθώς κινούνταν σε αυτόν τον τόπο, δεν ήταν ουτοπική αλλά τολμηρή, σχεδόν κυνική και δεν είχε ποτέ σκοπό να εξωραΐσει. Επιμένοντας, επίσης, να παρομοιάζει τον εαυτό του στα διηγήματα και τα ποιήματά του με έναν περιπλανώμενο σε αυτά τα τοπία σκύλο, φέρνοντας στον νου τον Μαγιακόφσκι, που υπέγραφε πάντα επίσης ως σκύλος, ο Τόμας μιλάει για ένα καθαρό «κοπρόσκυλο», προορισμένο να περιγελάει και να γαβγίζει στο υψηλό πνεύμα, όπως γράφει χαρακτηριστικά σε μια επιστολή που απευθύνει στην περίφημη Πάμελα, μία από τις περιστασιακές συντρόφους του, όπως μας πληροφορεί στην εισαγωγή της η Έφη Φρυδά. Στόχος ήταν να αντισταθμίσει τις υψιπετείς θεωρήσεις των ποιητών της εποχής του αφού, όπως γράφει η μεταφράστρια: «Δεν τον ενδιέφερε να είναι ο νικητής. Αλλά ούτε και το θύμα. Είναι ένας μικρός σκύλος που, μπορεί να τον ρίχνουν κάτω οι μεγαλύτεροι και δυνατότεροι, εκείνος όμως σφίγγει τα δόντια και συνεχίζει». Σαν τον μικρό Τόμας, άλλο ένα ακόμα ταπεινό alter ego του από τα αριστουργηματικά Ροδάκινα που, περιμένοντας στωικά τον θείο Τζιμ, μένει έτσι να παρατηρεί την αδυναμία της ανθρώπινης φύσης και τους διάφορους αμαρτωλούς, όπως ο ιερέας Γκουίλιμ, ο οποίος, μαζί με το κήρυγμα, του μιλούσε για τα κορίτσια που αυτοκτονούν με τον πιο άγριο τρόπο: «Η άλλη κάρφωσε έναν σουγιά στο στήθος της μα ήταν στομωμένος». Βάλαμε το ιερό μαζί με το αποτρόπαιο και το χαμερπές, όπως το αντικρίζει ένα σκυλί που τσαλαβουτά στη λάσπη που διαπερνά όλη την κομητεία: «Πουθενά αλλού τόση φτώχεια και μεγαλείο και βρομιά όσο σε τούτον εδώ τον λασπερό σκουπιδότοπο με τα σαπισμένα ξύ-

19.03.26

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ λα και τα χαλάσματα, όπου μερικές γηραλέες, βρομιάρες κότες έσκαβαν και γεννούσαν τα αυγά τους». Στη θέση του παρατηρητή-αφηγητή-πρωταγωνιστή πάντοτε ο ίδιος, άμεσος και οικείος σε όλους όσοι τον άκουγαν στις εκπομπές στο BBC, αναγνωρίζοντας στο πρόσωπό του έναν ιδανικό παραμυθά αλλά και έναν ανυπότακτο αγύρτη. Στο βάθος ο Ντίλαν Τόμας δεν έπαψε ποτέ να βλέπει τον εαυτό του σαν εκείνον τον μικρό ανυπότακτο έφηβο που αυτοσυστηνόταν ως ο Ρεμπό της οδού Καμντόνκιν (το σπίτι όπου γεννήθηκε), αφού τολμούσε να ατενίσει τον ουρανό «σαν προφήτης που πιστεύει ακέραια στον σκοπό του». Απλώς φρόντισε να διαμορφώσει μέσα από μια άκρως συμβολική ποιητική φόρμα έναν διαφορετικό χωροχρόνο, όπου μπορούσε να νιώθει ασφάλεια και ελευθερία. Ακολουθώντας το παράδειγμα του παππού του –βλέπε το αυτοβιογραφικό διήγημά του Μια επίσκεψη του παππού– που στα όνειρά του καβαλούσε αφηνιασμένα άλογα αλλά όταν κατάλαβε ότι θα πεθάνει φόρεσε το καλό του γιλέκο με τα μπρούντζινα κουμπιά και ξεκίνησε να πάει να τον θάψουν εκεί «όπου η γη είναι αφράτη», δεν έπαψε ποτέ να επιστρέφει στο αγαπημένο του Σουόνσι γιατί ήξερε ότι εκεί θα έβρισκε ταπεινούς ανθρώπους μαζί και ξωτικά, σαιξπηρικές μάγισσες σε ομιχλώδη τοπία, απέραντους λειμώνες με γελαδάρηδες και άνδρες που πίνουν στα καπηλειά του Φίσγκαρντ Άλεϊ, «όπου γεροί μπεκρήδες έπεφταν χορευτικά στην αγκαλιά των αστυνόμων, και γυναίκες –με μουλιασμένα μες σε σκάφες μοιάζαν ρούχα– περίμεναν στα κατώφλια και στις κόχες των υγρών τοίχων, σαν βρικόλακες, ίσως και σαν πυροσβέστες». Η εσωτερική γεωγραφία ήταν πάντα πιο δυνατή στον κόσμο του Ντίλαν από κάθε εξωτερική πυξίδα, όπως φαίνεται και στις αριστουργηματικές εικόνες που περιγράφει στα Χριστούγεννα ενός παιδιού στην Ουαλία, που συνιστά σημείο αναφοράς για τους μελετητές της κληρονομιάς του ποιητή.

που είχε μιλήσει για τη «δρασκελιά» ενός ανθρώπου που είχε αναλάβει να σπάει όλα τα λεκτικά φράγματα. Η μεταφράστριά του Λύντια Στεφάνου είχε επίσης αναλύσει ευρέως τη γοητευτική επίδραση που είχε ασκήσει ο Τόμας στον Γκάτσο και τον Ελύτη. Όλοι οι ομότεχνοι αντιλαμβάνονταν ότι για τον Ντίλαν Τόμας η ποίηση ήταν, όπως έλεγε, η «πιο επίπονη και αχάριστη πράξη δημιουργίας» και οι λέξεις του, όπως τόνιζε με ενάργεια ο Φίλιπ Λάρκιν, έμοιαζαν «με αυτή την ανώμαλη χρήση τους να μένουν για πάντα καρφωμένες πάνω μας σαν διακοσμητικές καρφίτσες». Οι λέξεις είναι που φωτίζουν και δείχνουν τον δρόμο, «γιατί αν και το ξέρουν οι σοφοί πως το σκοτάδι είναι σωστό / γιατί άνοιξαν οι λέξεις τους και λάμψη πουθενά / δεν πάνε αυτοί σιγά στο βράδυ το καλό», όπως γράφει σε ένα από τα εμβληματικότερα ποιήματά του, το «Μην πηγαίνεις ήσυχος στη νύχτα την καλή» (μτφρ. Γιώργος Μπλάνας).

Επιμένοντας να παρομοιάζει τον εαυτό του στα διηγήματα και τα ποιήματά του με έναν περιπλανώμενο σκύλο, φέρνοντας στον νου τον Μαγιακόφσκι, που υπέγραφε πάντα ως σκύλος, ο Τόμας μιλάει για ένα καθαρό «κοπρόσκυλο», προορισμένο να περιγελάει και να γαβγίζει στο υψηλό πνεύμα.

Α

υτές τις εικόνες κουβαλούσε μέχρι τέλους, ακόμα και όταν χρειάστηκε να γυρίσει τον κόσμο, από την Ευρώπη μέχρι την Αμερική, να πάει μέχρι το Ιράν το 1951, όπου δεν βρέθηκε μόνο για να γράψει ένα σενάριο κατά της εθνικοποίησης του πετρελαίου – που δεν έγινε ποτέ, καθώς το προφίλ του ποιητή πόρρω απείχε από τέτοιου είδους απόπειρες. Πάντοτε, κοντά στους απλούς ανθρώπους, αγαπούσε πολύ και τα καταγώγια και τα μπαρ – οι δικοί του προσωπικοί ναοί, όπως τους αποκαλούσε μαζί με τη γυναίκα του, Κέιτλιν Μακναμάρα-Τόμας, με την οποία διατηρούσε μέχρι τέλους μια περιπετειώδη σχέση. Στο περίφημο μπαρ Hogathen Faces του Λονδίνου τον είχε συναντήσει και ο Γιώργος Σεφέρης, όπως αφηγούνταν στις Μέρες ΣΤ΄, μέσω του Νάνου Βαλαωρίτη, ο οποίος είχε αναλάβει να συστήσει τον Ουαλό ποιητή στην Ελλάδα. Ήταν εκείνος

Ε

ίναι εδώ όπου, δικαιωματικά ως ποιητής, ξορκίζει για μια ακόμα φορά τον θάνατο, λίγο πριν από τον θάνατο του πατέρα του και όπου μιλάει για τους άνδρες τους καλούς που «θρηνούν για τον χορό / που θ’ άστραφτε η συστολή σε μια ζεστή αγκαλιά. Αντιστέκονται και αυτοί στου φωτός τον τελειωμό» (πάντοτε στη μετάφραση του Γιώργου Μπλάνα). Ξέρει καλά και έχει δει πολλές φορές το φως που σκορπάει ο θάνατος, όπως τότε που επέστρεψε τον Φλεβάρη του 1941 στο Σουόνσι και αντίκρισε μια ισοπεδωμένη πόλη μετά τους βομβαρδισμούς με τους 230 νεκρούς και τους 409 τραυματίες – από εδώ θα εμπνευστεί το Ταξίδι της επιστροφής που κλείνει τη συλλογή διηγημάτων Το πορτρέτο του καλλιτέχνη ως νεαρού σκύλου. Ο θάνατος, που δεσπόζει διαρκώς στην ποίησή του, θα του στήσει τελικά καρτέρι στην Αμερική, όταν κατά την περιοδεία του το 1953, μετά την εσπευσμένη μεταφορά του στο νοσοκομείο από το ξενοδοχείο Chelsey όπου διέμενε, θα πέσει θύμα μιας σειράς ιατρικών λαθών. Πολύ σωστά η Έφη Φρυδά στην εισαγωγή της συλλογής επισημαίνει ότι έχει προ πολλού αναθεωρηθεί η λάθος διάγνωση ότι ο ποιητής έφυγε από τον αλκοολισμό του· στην πραγματικότητα η αιτία θανάτου ήταν μια βρογχίτιδα που γύρισε σε πνευμονία – στο διήγημα Ένα απίθανο βηχαλάκι περιγράφει με ενάργεια τις χαμένες μάχες εξαιτίας των λαβωμένων πνευμόνων από τα οποία υπέφερε μια ζωή. Πρόλαβε, όμως, προτού πεθάνει, να καταφέρει τη μοναδική νίκη επί του θανάτου όπως ξέρει να την πετυχαίνει μονάχα η ποίηση, γράφοντας για τον θάνατο που δεν θα έχει πια εξουσία, για τους νεκρούς που θα γίνουν ένα, γιατί «αν τρελλάθηκαν η γνώση τους θα ξαναρθεί / Αν βούλιαξαν στο πέλαγος θ’ αναδυθούν / Αν χάθηκαν οι εραστές δεν θα χαθεί η αγάπη» («Κι ο θάνατος δεν θα έχει πια εξουσία», μτφρ. Λύντια Στεφάνου). Το κρατάμε ακόμα ως ένα από τα πιο πολύτιμα δώρα που έκανε ποτέ η ποίηση στην ανθρωπότητα.

LiFO 19.03.26

35

Θέατρο

INFO «Ο Κος ΖΥΛ» Κείμενο Σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος Σύμβουλος δραματουργίας: Δηώ Καγγελάρη Καλλιτεχνική επιμέλεια - Σκηνικά - Κοστούμια Video: Βασίλης Παπατσαρούχας Κινησιολογική επιμέλεια: Χρήστος Στρινόπουλος Σχεδιασμός φωτισμών: Νίκος Βλασόπουλος Σχεδιασμός ήχου Ηχοληψία: Μιχάλης Οικονομίδης Παίζουν: Γιάννης Καράμπαμπας, Νίκος Κοσώνας, Θεόβη Στύλλου Θέατρο Πόρτα, Μεσογείων 59, Αθήνα

H Tζούλια και το Τζούντιθ Κριτική για την παράσταση «Ο Κος Ζυλ» που σκηνοθέτησε ο Θωμάς Μοσχόπουλος στο θέατρο Πόρτα.

Π

απο τη λουιζα αρκουμανεα

36

LiFO

ώς μοιάζει; Πώς μιλάει; Πώς κάνει σεξ η θρυλική ηρωίδα του Στρίντμπεργκ εν έτει 2026; Τι απέγιναν οι αριστοκρατικοί τρόποι της; Το αγέρωχο, ενίοτε ξιπασμένο ύφος της; Τρυπώνει ακόμη στα υπόγεια της πατρικής έπαυλης για να συνευρεθεί με το προσωπικό; Προκαλεί ακόμα τη μοίρα της με ένα ξυράφι; Σίγουρα τα κάνει όλα αυτά. Δεν έχει απολέσει κανένα από τα ζωτικά χαρακτηριστικά της, όπως ανακαλύπτουμε σιγά σιγά. Εκτός από ένα: το φύλο της. Η Ζουλί έχει γίνει τώρα Ζυλ. Δεν είναι η θυγατέρα αλλά ο γιος του Κόμη. Που προκαλεί και αυτός σχόλια για την εκκεντρική συμπεριφορά του, με τελευταία αφορμή την αποψινή γιορτή του θερινού ηλιοστασίου. Φαίνεται πως το κακομαθημένο πλουσιόπαιδο το παράκανε. Όχι μόνο με τις ξέφρενες φιγούρες του αλλά και με το βλέμμα του που καρφωνόταν διαρκώς «στα

αγροτόπαιδα που χόρευαν», όπως μαθαίνουμε από την πιπεράτη συζήτηση του Ζαν και της Κριστίν, των δύο υπηρετών που κουτσομπολεύουν χωμένοι στην κουζίνα. Μαθαίνουμε κι άλλα για τον Ζυλ, ότι είναι πανέμορφος, ότι φορά άρωμα Guerlain, ότι εξοντώνει τα άλογά του στο τρέξιμο, ότι «φτιάχνει σώμα». «Πώς σου φάνηκε, όταν του πήγες την πετσέτα στο ντους; Ήταν γυμνασμένος;», ρωτά υπαινικτικά η Κριστίν τον μέλλοντα σύζυγό της και προσωπικό υπηρέτη του Ζυλ. Φαίνεται πως η κοπέλα έχει διαισθανθεί κάτι από την ανομολόγητη έλξη του Ζαν προς τον νεαρό αφέντη τους. Κι όπως σύντομα θα αποδειχθεί, η έλξη αυτή έχει βαθιές ρίζες, ξεκινάει από τα παιδικά τους χρόνια (όταν ο Ζαν ατένιζε κρυφά τον γιο του Κόμη να απολαμβάνει το λουτρό του) και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, που οι δυο τους, συμμετέχοντας στα

παγανιστικά έθιμα της ημέρας, παραδίδονται στον απαιτητικό και παράτολμο, αποκλειστικά ανδρικό, χορό Halling.

Ο

Ζυλ, με τη σειρά του, συγκινείται ιδιαιτέρως από την αρρενωπότητα και τη χάρη του Ζαν. Τον αναζητά στην κουζίνα, τον προκαλεί, τον επαινεί, τον αγγίζει, τον προστάζει να του φιλήσει τα πόδια. Ο Ζαν υπακούει, αφήνεται, όταν όμως ο Ζυλ τον προσκαλεί για βαρκάδα στη λίμνη, αντιδρά. «Θα πουν ότι είμαστε ανώμαλοι», προειδοποιεί τον γιο του Κόμη, ενημερώνοντάς τον ταυτόχρονα ότι όλοι, πίσω από την πλάτη του, τον αποκαλούν κοροϊδευτικά «Ζυλί» και «Τζούλια». «Είναι ανωμαλία ένας άνδρας να θαυμάζει τον όμοιό του;», επιμένει ο Ζυλ. «Το κάλλος δεν έχει φύλο». Μ’ αυτά και μ’ αυτά, κι εφόσον, όπως μαθαίνουμε, «το ανδρικό σώμα ούτε ψέματα λέει, ούτε να κρυφτεί μπορεί», οι δύο άνδρες επιδίδονται σε μια παθιασμένη σεξουαλική συνεύρεση, που διαταράσσει την εγκαθιδρυμένη κανονικότητα και νοηματοδοτεί εκ νέου τη σχέση τους με τον εαυτό, το παρελθόν, τους γονείς, τον κόσμο. Η παράβαση του νόμου, ο ίλιγγος της κοι-

19.03.26

ΚΡΙΤΙΚΉ νωνικής ανισότητας, ο φόβος της τιμωρίας, η σαγήνη των αγγιγμάτων, ένα ατέρμονο παιχνίδι υποταγής και αντίστασης διαμείβεται ετούτο το βράδυ μεταξύ των δύο νεαρών ανδρών που έρχονται αντιμέτωποι για πρώτη φορά, ο καθένας όπως αντέχει και μπορεί, με το άλγος και την ηδονή της «απαγορευμένης» επιθυμίας τους.

Ε

κ πρώτης όψεως, η «αλλαγή φύλου» της κεντρικής ηρωίδας δείχνει επιτυχημένη. Και πράγματι, οι βασικές παράμετροι που οδηγούν σε μια ηλεκτρισμένη αναμέτρηση μεταξύ των δύο ηρώων παραμένουν θεωρητικά ενεργές, με τη διαφορά ότι, μετατρέποντας την Τζούλια σε Ζυλ, η διασκευή ετούτη επιχειρεί να προσδώσει περισσότερη σημασία στο φύλο και στις δυναμικές της σεξουαλικής ταυτότητας απ’ ό,τι σε αυτές της κοινωνικής τάξης. Στο εμβληματικό κείμενο του Στρίντμπεργκ, γραμμένο το 1888, αυτό που προκαλεί σοκ είναι το γεγονός πως μια γυναίκα αριστοκρατικής καταγωγής πολιορκεί ανοιχτά έναν υπηρέτη και ενδίδει στην επιθυμία της γι’ αυτόν, παραβιάζοντας κάθε ταμπού της εποχής· στην παρούσα μεταγραφή, επιχειρείται η μετατόπιση του παράγοντα «σοκ» στην ομοφυλοφιλική, και δευτερευόντως στην ταξική, σχέση των δύο ηρώων. Αλλά, όσες μετατοπίσεις κι αν γίνουν, κανένας κλυδωνισμός δεν προκύπτει, από πουθενά. Μάταια προσπαθεί ο διασκευαστής να μας πείσει ότι η δράση εκτυλίσσεται κάπου στη «Σουηδία», λίγο πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, σε έναν χωροχρόνο, δηλαδή, όπου όχι μόνον κρατούν σθεναρά οι αυστηρές διαχωριστικές γραμμές μεταξύ αριστοκρατών και πληβείων, αλλά και όπου η ομοφυλοφιλία καταδικάζεται παντοιοτρόπως (νομικά, κοινωνικά, ηθικά)· αυτό που υπερισχύει στην πράξη, στο πλαίσιο της παράστασης, είναι η αίσθηση ενός απολύτως σύγχρονου χωροχρόνου, όπου οι εν λόγω γραμμές έχουν καταργηθεί και συνεπώς τα κριτήρια του «απαγορευμένου» –και οι προσδοκίες του κοινού αναφορικά με αυτό– έχουν αλλοιωθεί δραματικά.

τιθέμενη αγωνία των δύο ανδρών. Το γεγονός, δε, ότι η μαμά του Ζυλ τον ανέθρεψε, όπως μας εξηγεί, χρησιμοποιώντας σημερινή gender ορολογία από τη θεωρία του Τζούντιθ Μπάτλερ («το φύλο είναι ένας κοινωνικά κατασκευασμένος ρόλος», όπως τον ακούμε να υπερθεματίζει αναπαράγοντας τις μητρικές απόψεις), επιτείνει ακόμη περισσότερο την εντύπωση αυτή. Ούτε συζήτηση, δε, περί ταξικής διαφοράς: το αγεφύρωτο κοινωνικό χάσμα που επικαλούνται συχνά πυκνά οι ήρωες, στα δικά μας μάτια φαντάζει περισσότερο με αυλάκι. Μπορεί το φιζίκ και η ενδυματολογική περιβολή του Ζυλ να παραπέμπουν πράγματι σε upper class boy από τα Χάμπτονς περασμένων δεκαετιών, δεν αισθανόμαστε ποτέ όμως ότι υπάρχει ένα προαιώνιο τείχος μεταξύ «αφεντικού» και «δούλου» – πόσο μάλλον ότι αυτό καταρρέει θεαματικά ενώπιόν μας σηματοδοτώντας την αρχή του τέλους για τον Ζυλ. Αυτό που περισσότερο βλέπουμε είναι η κατάρρευση της αμυντικής πόζας ενός πλουσιόπαιδου που συγχέει την παρθενική σεξουαλική επαφή του με την απόδειξη τρυφερότητας εκ μέρους του εραστή του, φανερώνοντας συνεπακολούθως την ευαλωτότητά του και τη δίψα του να αγαπηθεί. Πολύ χαριτωμένα όλα αυτά, κι αν μάλιστα απαλλαγούμε από κάθε προσδοκία περιδίνησης στα σκοτεινότερα μονοπάτια του ανθρώπινου ψυχισμού, εκεί όπου οι ταυτότητες και οι βεβαιότητες θρυμματίζονται με βία, οδύνη και σαδομαζοχιστική σκληρότητα, εκεί όπου μια απειλητική μαύρη τρύπα φανερώνεται στον πυρήνα τού είναι, τότε θα μπορέσουμε, ίσως, να απολαύσουμε ετούτη τη soft, ανώδυνη εκδοχή της Δεσποινίδας Τζούλιας στο θέατρο Πόρτα.

Είναι εξαιρετικά συμπαθείς ο Γιάννης Καράμπαμπας και ο Νίκος Κοσώνας: οι ερμηνείες τους παραπέμπουν σε δύο κακοποιημένα αγόρια που προσπαθούν να επουλώσουν τις πληγές τους ο ένας διαμέσου του άλλου.

Δ

εν είναι μόνο το σκηνικό, με την εκτυφλωτικά λευκή, μίνιμαλ κουζίνα, αλλά η συνολικότερη ατμόσφαιρα, το ύφος των διαλόγων, το λεξιλόγιο, τα «τσόλια», οι «πουστάρες», τα «πουστράκια», οι «τσούλες» και τα «ξεκωλιάσματα», που μας προσγειώνουν περισσότερο στο σήμερα παρά οπουδήποτε αλλού. Ως εκ τούτου, δεν πιστεύουμε ποτέ ότι τίθεται κάποιος αληθινός κίνδυνος σε περίπτωση που ξεμπροστιαστεί το παράνομο ζευγάρι: όσο κι αν ο Ζαν αναφέρεται διαρκώς στο ενδεχόμενο «να μας καταλάβουν» και «να γίνουμε πρωτοσέλιδο», ουδέποτε εισπράττουμε τον φόβο τους αναφορικά με το ενδεχόμενο αυτό. Όλα μοιάζουν λίγο γραφικά, και οι συνεχείς αναφορές στην «ανωμαλία» και στους «ανώμαλους» κούφιες και αναχρονιστικές, δίχως εκτόπισμα, ανήμπορες να μας μεταφέρουν στο παρελθόν ή να μας καταστήσουν συμμέτοχους στην υπο-

Ε

ίναι πράγματι εξαιρετικά συμπαθείς ο Γιάννης Καράμπαμπας ως Ζαν και ο Νίκος Κοσώνας ως Ζυλ: οι ερμηνείες τους παραπέμπουν σε δύο κακοποιημένα αγόρια που προσπαθούν, αδέξια κι ανέλπιδα, να επουλώσουν τις πληγές τους ο ένας διαμέσου του άλλου. Αν όμως η αντιπαράθεση της Τζούλιας και του Ζαν στον Στρίντμπεργκ οδηγεί στο ακρότατο σημείο του υπαρξιακού πανικού και του αυτοαφανισμού, εδώ δεν υπάρχει, δυστυχώς, τίποτε τρομακτικό στη διάδραση των δύο καλλίπυγων νεαρών που ερωτοτροπούν και αλληλοψυχαναλύονται ημίγυμνοι. Η δυναμική παρουσία της Θεόβης Στύλλου δίνει νέα πνοή στον άχαρο ρόλο της θρήσκας πραγματίστριας Κριστίν. Δεν αρκεί, καταπώς φαίνεται, να πρεσβεύουμε τον εκμοντερνισμό των κλασικών, όταν στην πράξη παρουσιάζουμε ένα θέατρο παλιό, ένα θέατρο που δεν αγωνιά για τις μεταλλάξεις και τις ανασυνθέσεις της φόρμας, παρά επαναπαύεται στα πιο οικεία μοντέλα ψυχολογικού θεάτρου – και μάλιστα στην πιο νερωμένη εκδοχή τους. Όλα τα δροσερά πρόσωπα και τα πλέον όμορφα σώματα του κόσμου δεν μπορούν να το αλλάξουν αυτό.

Ο Ημιυπαίθριος ΤΟΥ ΓΙΏΡΓΟΥ ΑΛΚΑΊΟΥ

Μια σουρεαλιστική κωμωδία για όλα τα σοβαρά της ζωής Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΚΑΙΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ για πρώτη φορά ένα θεατρικό έργο που ανεβαίνει

στη σκηνή του Coronet από τη Utopia+. Ο Ημιυπαίθριος είναι μια σύγχρονη νεοελληνική πρωτότυπη κωμωδία που αγγίζει τα όρια της φάρσας. Σουρεαλισμός, ανατροπές και αναφορές στη σημερινή πραγματικότητα συνθέτουν μια παράσταση που προκαλεί γέλιο και προβληματισμό ταυτόχρονα. Ξεκαρδιστικές καταστάσεις, όπου κανείς δεν είναι αθώος, τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται και τίποτα δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε. Ένας μεγάλος σεισμός, μια σακούλα πειραματικά χρωματιστά χαπάκια ΑΙ, μια κόκκινη ατζέντα με απόρρητα τηλέφωνα, ο Τίμιος Σταυρός, ένα φέρετρο, ένας θησαυρός 5.000 λιρών, ένας στρίφτης ινδικής κάνναβης, μια βόμβα, ένας εγκλωβισμένος στα συντρίμμια, κάπου στο Παγκράτι. Όλα αυτά χωράνε στον Ημιυπαίθριο, γιατί εδώ ακόμα και το παράλογο έχει τον λόγο του, όπως ακριβώς συμβαίνει και στη ζωή μας. Ο Γιώργος Αλκαίος συνυπογράφει το κείμενο και τους διαλόγους μαζί με τον Στράτο Αγιοστρατίτη, και αυτή δεν είναι η πρώτη του επαφή με το θέατρο, αφού ξεκίνησε την καλλιτεχνική του πορεία ως ηθοποιός, το 1989 με τη συμμετοχή του στη σειρά «Έλα στο φως» της ΕΡΤ2. Την επόμενη χρονιά συμμετείχε ως μέλος του Χορού στην παράσταση Αντιγόνη πλάι στην Αλίκη Βουγιουκλάκη και τώρα επιστρέφει στη μεγάλη του αγάπη με αυτή την ξέφρενη κωμωδία. Έντεκα ταλαντούχοι ηθοποιοί ανεβαίνουν στη σκηνή και μετατρέπουν το χάος σε γέλιο και την καθημερινότητα σε φάρσα. Σκηνοθεσία : Γιώργος Αλκαίος Κείμενα: Γιώργος Αλκαίος, Στράτος Αγιοστρατίτης Παίζουν (αλφαβητικά): Αγιοστρατίτης Στράτος, Δεληκάρης Άγγελος, Κοτζαμάνης Θωμάς, Κρητικός Γιώργος, Κρυεμάδι Παναγιώτης, Λύκου Μαιρινίκη, Τατάνη Βίρνα, Τριχάς Βασίλης, Τσουρουνάκης Γιάννης, Τσώρου

Εμμανουέλα, Φασόλη Μιράντα. Διεύθυνση / Οργάνωση παραγωγής: Χρήστος Ξηρογιάννης Ενδυματολόγος: Καλλιόπη Λαλιώτη Σκηνογράφος: Λαμπρινή Καρδαρά Σχεδιασμός φωτισμού: Θοδωρής Κόκκινος Μουσική επιμέλεια: Γιώργος Αλκαίος Παραγωγή: Utopia+

Coronet, Φρύνης 11 & Υμηττού, Παγκράτι, Δευτ. 20:00, Τρ. 21:00

LiFO 19.03.26

37

NEEΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΕΣ

Μουσική

ταυτόχρονα μια τολμηρή κίνηση από έναν καλλιτέχνη που μπορεί να έγινε γνωστός μέσα από το τραπ, αλλά αποδεικνύει ότι δεν περιορίζεται από αυτό. Ο Toquel εδώ απομακρύνεται από τη λογική του χιτ και αγγίζει μια πιο στιβαρή αφηγηματική γραφή, σε μια κατεύθυνση που μπορεί να θυμίζει το έργο ράπερ όπως ο Bloody Hawk, στην ουσία όμως κάνει μια επιστροφή στο boom bap ύφος που είχαν πρώιμες δουλειές του, με μεγαλύτερη ωριμότητα και αυτοπεποίθηση που έχει κερδίσει μέσα από την προσωπική του διαδρομή. Κι αυτό είναι που τελικά τον κάνει να ανεβαίνει επίπεδο. Δεν είναι απλώς η ικανότητά του να γράφει επιτυχίες, αλλά το ότι μπορεί, όταν θέλει, να τις αφήνει στην άκρη και να κινείται με την ίδια άνεση προς κάτι πιο προσωπικό και ουσιαστικό.

Α απο τη μαρια παππα

Το «10» του Toquel παίρνει 10 Το πρώτο μέρος του νέου εξαιρετικού άλμπουμ του δημοφιλούς ράπερ είναι ένα μουσικό tour de force που σπάνια συναντά κανείς στο ελληνικό ραπ.

Έ

Ο TOQUEL ΜΕ ΑΡΙΘΜΟΥΣ Άλμπουμ: «1111» - 190,9 εκατομμύρια streams, «Beverly Hills» - 185,7 εκατομμύρια streams, «Illegal» - 118 εκατομμύρια streams Κομμάτια: «Sandra» - 2124 μέρες στο Spotify Τop 50 Greece, «Beverly Hills» - 1398 μέρες στο Spotify Τop 50 Greece

38

LiFO

χουν περάσει δέκα χρόνια από τότε που το τραπ εισχώρησε σχεδόν βίαια στη μουσική σκηνή της Ελλάδας, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμασταν την ποπ και το λαϊκό τραγούδι. Εκείνη την περίοδο, όταν ο Υποχθόνιος και ο Skive, το 2016, άνοιγαν τον δρόμο για να βρει μια νέα γενιά τη φωνή της, ο Toquel βρισκόταν σε μια εντελώς διαφορετική φάση. Σε μια απ’ τις πιο σκοτεινές περιόδους της ζωής του, είχε αποφασίσει να φύγει για την Αλβανία και να δοκιμάσει εκεί την τύχη του στη μουσική. Ανάμεσα σε Κρήτη και Αθήνα, είχε ήδη κυκλοφορήσει το «Λίγο Παραπάνω», αλλά η καριέρα του έμοιαζε μετέωρη λόγω σοβαρών οικογενειακών προβλημάτων. Όλο αυτό το παρελθόν επιστρέφει στο ομώνυμο κομμάτι του νέου του άλμπουμ, «10», που κυκλοφορεί από τη Minos EMI. Πρόκειται για το πρώτο μέρος ενός διπλού άλμπουμ – για το δεύτερο μέρος του δεν έχει δοθεί ακόμα ημερομηνία κυκλοφορίας. Για να γυρίσουμε στο «10», που κλείνει το άλμπουμ, είναι ένα έπος επτάμισι λεπτών και ένα από τα καλύτερα ραπ κομμάτια που έχουν γραφτεί και ακουστεί στο ελληνικό ραπ τα τελευταία χρόνια. Είναι σαν αφήγηση ζωής, χωρισμένη σε δέκα κεφάλαια. Ο Τoquel επιστρέφει στο Ηράκλειο, όταν ξεκίνησε η εμμονή του με το ραπ που τον έκανε να παρατήσει το σχολείο στα 16, και καταλήγει στο σήμερα, που είναι πετυχημένος πια, στην κορυφή, έπειτα από χρόνια αμφισβήτησης και εσωτερικών συγκρούσεων.

Κάθε κεφάλαιο διαθέτει το δικό του μουσικό μοτίβο, με την παραγωγή του σταθερού συνεργάτη του, Barrice (Beyond), να προσφέρει συνοχή χωρίς να γίνεται μονότονη, επιτρέποντάς του να ξεπερνάει τον εαυτό του σε σημεία. Για τη δημιουργία του κομματιού άντλησαν έμπνευση από το «Life of the party» των Kanye West και André 3000, όπου οι δύο Αμερικανοί ράπερ μιλούν για μια φανταστική συνάντηση των μανάδων τους στον παράδεισο. Η χρήση sample από το «Για το καλό μου» του Γιάννη Μηλιώκα λειτουργεί έξυπνα ως συναισθηματική γέφυρα με το παρελθόν αλλά και ως μέσο αποτύπωσης μιας εύθραυστης ψυχολογικής κατάστασης σε μια εποχή που το μέλλον φάνταζε αβέβαιο. Δεν είναι, μάλιστα, η πρώτη φορά που ο Toquel σαμπλάρει το κλασικό αυτό κομμάτι. Το είχε ξανακάνει δεκαεφτά χρόνια νωρίτερα, στο ομώνυμο κομμάτι του πρώτου του mixtape, «Encore», το οποίο επανακυκλοφόρησε επίσημα το 2012 ως outro του τρίτου του άλμπουμ «Τώρα ή Ποτέ». Ο Toquel ακούγεται πιο άμεσος και πιο συγκλονιστικός από ποτέ, χωρίς να προσπαθεί να εντυπωσιάσει. Στίχοι όπως « Έχω μια καύλα αλήθεια, όλοι οι άλλοι γράφουν ρηχά / Γράφω τον πόνο μου, γράφω την τρέλα μου, γράφω και για τη χαρά / Γράφω για αυτά που έχω χάσει, γράφω για εκείνα που θέλω / Το παίζω σκληρός, μα καμιά φορά κλαίω, η ζωή μου είναι ένα μπουρδέλο / Κι είναι τόσο αστείο», αναδεικνύουν έναν καλλιτέχνη που δεν φοβάται να είναι ειλικρινής ή αυτοσαρκαστικός. Είναι αναμφίβολα ένα κομμάτι-έκπληξη και

ν στα προηγούμενα κομμάτια του το χιούμορ ή η ειρωνεία («Business», «Illegal») επισκιάζονταν από την ευαλωτότητα των στίχων, εδώ εμφανίζονται χωρίς φίλτρα. Ο Toquel μοιάζει να το απολαμβάνει, ερμηνεύοντας ρίμες όπως «Καμιά φορά λέω δεν με καταλαβαίνει κανείς / Ανοίγω μόνος και μιλάω με το ChatGPT», ακόμη και μέσα στο σοβαρό ύφος του κομματιού. Ο FLY LO και η LILA δίνουν και εδώ το «παρών», ερμηνεύοντας δύο από τα πιο catchy κομμάτια του άλμπουμ. Στο «€€€», που λέει μαζί με τον FLY LO, επαναλαμβάνεται η πετυχημένη συνταγή του «Illegal». Ένα γρήγορο, χορευτικό τρακ που δύσκολα δεν θα γίνει hit. Στο «Ποιος να σου το πει» με τη LILA –το πιο ερωτικό κομμάτι του δίσκου– οι ρυθμοί πέφτουν, χωρίς να χάνεται ο έντονα ποπ χαρακτήρας του. Απρόσμενα, το «10» παίζει και με τη λογική των Easter eggs. Το «€€€» κάνει σαφή αναφορά στο dirty rap, με sample από το «My neck, My back» της Khia, ενώ το «Γειτονιά» συνομιλεί με το «Window Shopper» του 50 Cent – μια κίνηση που μοιάζει λιγότερο με νοσταλγία και περισσότερο με ένα κλείσιμο του ματιού σε μια συγκεκριμένη ραπ παράδοση. Στο τέλος του «ChatGPT» ακούγεται επίσης η φωνή του Tupac Shakur και ένας μονόλογός του που αφορά τη φιλοσοφία του γύρω από τη βία στο ραπ, ο οποίος φαίνεται ότι εκφράζει και τον ίδιο τον Toquel – σαν να σχολιάζει έμμεσα τη σύγχρονη κατάσταση του ραπ στην Ελλάδα, σαν απάντηση σε όσους επικρίνουν το τραπ. Όσον αφορά τον τίτλο του άλμπουμ, λειτουργεί ως αναφορά στη δισκογραφική του διαδρομή μέχρι σήμερα, ενώ παράλληλα συνεχίζει την εμμονή του να ονομάζει τα άλμπουμ του με σημαδιακούς αριθμούς από τη ζωή του. Συνολικά, δεν υπάρχει ούτε μία αδύναμη στιγμή. Ο δίσκος ακούγεται μονορούφι, ξανά και ξανά. Σε ένα σημείο αυτοαποκαλείται «ο Γιώργος Σεφέρης της ραπ» – μια υπερβολή μεν, όχι εντελώς άστοχη δε. Όχι λόγω λογοτεχνικής βαρύτητας, αλλά γιατί αποτυπώνει έναν καλλιτέχνη με πλήρη επίγνωση της δυναμικής του και της θέσης του στο game. Ο Toquel είναι ο πιο εμπορικός ράπερ της χώρας αυτήν τη στιγμή, με νούμερα που δύσκολα αμφισβητούνται. Δεν φαίνεται πλέον να ανταγωνίζεται κανέναν άλλον, παρά μόνο τον εαυτό του, κάτι που αποτυπώνεται εντυπωσιακά και στο συμβολικό εξώφυλλο του άλμπουμ, όπου απεικονίζεται μια σπασμένη μαρμάρινη προτομή του. Και αν το «10» είναι πράγματι το πρώτο μέρος ενός μεγαλύτερου πρότζεκτ, τότε το ενδιαφέρον στρέφεται εύλογα στη συνέχεια – μέχρι πού μπορεί να φτάσει;

19.03.26

THE

g ood LiF O

890

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΈΡΑ ΝΕΡΟΎ

P E RS O N A L

S H O P P ER

-

ΈΧΕΙΣ

ΓΟΎΣΤΟ

LiFO 19.03.26

39

good LiFO THE

Γιατί το πιο πολύτιμο αγαθό του πλανήτη μάς αφορά όλους – τώρα περισσότερο από ποτέ Σε έναν κόσμο γεμάτο κρίσεις, η Παγκόσμια Ημέρα Νερού μάς θυμίζει ότι η πρόσβαση σε καθαρό νερό είναι δικαίωμα και ευθύνη όλων μας.

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΈΡΑ

ΝΕΡΟΎ

ΑΠΟ ΤΗ ΦΙΛΙΩ ΡΑΓΚΟΥ

40

LiFO

Ζ

ούμε σε μια εποχή στην οποία η καθημερινότητα καθορίζεται από γεωπολιτικές εντάσεις, πολέμους και συνεχείς ανακατατάξεις. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η συζήτηση για το κλίμα και το περιβάλλον συχνά περνά σε δεύτερη μοίρα. Κι όμως, πίσω από κάθε μεγάλη κρίση υπάρχει ένας παράγοντας που επηρεάζει τα πάντα: το νερό. Το νερό είναι η βάση της ζωής, της υγείας, της οικονομίας και της ανάπτυξης. Από τη γεωργία μέχρι την ενέργεια και από την υγιεινή μέχρι την

εκπαίδευση, αποτελεί τον αόρατο ιστό που συνδέει όλες τις πτυχές της ανθρώπινης ζωής. Δεν είναι τυχαίο ότι τα Ηνωμένα Έθνη το χαρακτηρίζουν «ζωτικό για την επιβίωση και την ευημερία κάθε κοινωνίας». Σε έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα, η Παγκόσμια Ημέρα Νερού, που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 22 Μαρτίου, έρχεται να μας υπενθυμίσει κάτι απλό αλλά κρίσιμο: το νερό δεν είναι δεδομένο.

19.03.26

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΈΡΑ Το νερό μπορεί να γίνει μια από τις πιο ισχυρές δυνάμεις για την ισότητα. Αλλά αυτό θα συμβεί μόνο αν όλοι παίξουμε τον ρόλο μας: κυβερνήσεις που επενδύουν σε υποδομές· επιχειρήσεις που υιοθετούν βιώσιμες πρακτικές· οργανισμοί και σχολεία που ενημερώνουν και κινητοποιούν· και πολίτες που κατανοούν ότι κάθε σταγόνα μετράει. Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Νερού δεν είναι απλώς μια συμβολική ημερομηνία στο ημερολόγιο. Είναι μια πρόσκληση συμμετοχής. Να ενημερωθούμε, να μιλήσουμε, να στηρίξουμε πρωτοβουλίες και να συμβάλουμε –ο καθένας από τη δική του θέση– στην προστασία ενός αγαθού που ανήκει σε όλους. Γιατί τελικά το μήνυμα είναι απλό και ουσιαστικό: εκεί όπου ρέει το νερό, μπορεί να μεγαλώσει και η ισότητα. Και η ευθύνη να συνεχίσει να ρέει είναι κοινή.

άνω από 1 δισεκατομμύριο γυναίκες Π παγκοσμίως δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό. ,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν 1 διαθέτουν πόσιμο νερό στο σπίτι τους. συλλογή νερού είναι κυρίως ευθύνη Η των γυναικών σε 2 στα 3 νοικοκυριά.

πρόσβαση σε μη ασφαλές νερό Η ευθύνεται για τον θάνατο περίπου 1.000 παιδιών κάτω των 5 ετών κάθε μέρα. ερίπου το 14% των χωρών δεν Π διαθέτει ακόμη μηχανισμούς που να εξασφαλίζουν ισότιμη συμμετοχή των γυναικών στη διαχείριση του νερού.

good LiFO

ε 53 χώρες, γυναίκες και κορίτσια Σ αφιερώνουν συνολικά 250 εκατομμύρια ώρες την ημέρα για να συλλέξουν νερό (τριπλάσιος χρόνος σε σχέση με τους άντρες).

THE

Η Παγκόσμια Ημέρα Νερού καθιερώθηκε το 1993 από τα Ηνωμένα Έθνη με έναν ξεκάθαρο στόχο: να αναδείξει τη σημασία του νερού και να κινητοποιήσει για δράσεις ενάντια στην παγκόσμια κρίση του. Τρεις δεκαετίες μετά, η ανάγκη παραμένει πιο επίκαιρη από ποτέ: σήμερα περισσότεροι από 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό. Κάθε χρόνο η ημέρα αυτή συνοδεύεται από μια παγκόσμια καμπάνια που εστιάζει σε ένα διαφορετικό θέμα. Η φετινή καμπάνια αναδεικνύει μια πραγματικότητα που συχνά περνά απαρατήρητη: η έλλειψη πρόσβασης στο νερό επηρεάζει δυσανάλογα γυναίκες και άντρες. Με τίτλο «Water and Gender – Where water flows, equality grows», η πρωτοβουλία εστιάζει στο πώς η πρόσβαση στο νερό συνδέεται άμεσα με την εκπαίδευση, την υγεία, την εργασία και τις ευκαιρίες ζωής εκατομμυρίων γυναικών και κοριτσιών. Σε πολλές περιοχές του κόσμου, η συλλογή νερού αποτελεί καθημερινή υποχρέωση των γυναικών. Αυτό σημαίνει ώρες περπατήματος, χαμένες σχολικές ώρες για τα κορίτσια και λιγότερες δυνατότητες για εργασία και οικονομική ανεξαρτησία. Η έλλειψη υποδομών νερού δεν είναι απλώς μια περιβαλλοντική πρόκληση· είναι και μια κοινωνική ανισότητα που επηρεάζει βαθιά την καθημερινότητα ολόκληρων κοινοτήτων. Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του UN-Water, Αlvaro Lario: «Είναι ώρα να βάλουμε τις γυναίκες και τα κορίτσια στο επίκεντρο των λύσεων ώστε να διαδραματίσουν ισότιμο ρόλο δίπλα στους άνδρες, ώστε οι υπηρεσίες που σχετίζονται με το νερό να ανταποκρίνονται πραγματικά στις ανάγκες όλων». Η πρόσβαση στο νερό μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός αλλαγής. Όταν το νερό βρίσκεται κοντά στο σπίτι, τα κορίτσια έχουν τη δυνατότητα να παραμείνουν στο σχολείο, οι γυναίκες αποκτούν χρόνο για εργασία ή συμμετοχή στην κοινότητα και οι οικογένειες ζουν σε πιο υγιείς συνθήκες. Η φετινή καμπάνια των Ηνωμένων Εθνών θέλει να στείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η λύση στην κρίση του νερού δεν αφορά μόνο τεχνολογικές λύσεις ή νέες υποδομές. Αφορά και το ποιος συμμετέχει στη λήψη αποφάσεων, ποιος έχει φωνή στη διαχείριση των υδάτινων πόρων και ποιος τελικά επωφελείται από αυτές τις πολιτικές. Με άλλα λόγια, το νερό δεν είναι μόνο ζήτημα επιβίωσης, είναι και ζήτημα ισότητας. Και εκεί όπου η πρόσβαση γίνεται πραγματικά δίκαιη, ανοίγει ο δρόμος για πιο βιώσιμες και ισορροπημένες κοινωνίες.

ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΗ Η ΗΜΕΡΑ ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ ΟΛΟΥΣ

ΝΕΡΟΎ

ΟΤΑΝ Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΡΙΣΗ ΕΜΦΥΛΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ

LiFO 19.03.26

41

good LiFO THE

ΝΕΡΟΎ ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΈΡΑ 42

LiFO

ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΔΑΠ ΜΕΝ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΣ

Επενδύοντας στο νερό, επενδύουμε στο μέλλον Επενδύσεις σε έργα που δίνουν πνοή στο υδάτινο μέλλον της Αττικής.

19.03.26

ΗΜΈΡΑ

100 χρόνια ΕΥΔΑΠ! Εκατό χρόνια συνεχούς ευθύνης για την παροχή υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής, παρέχοντας νερό αρίστης ποιότητας, το οποίο συγκαταλέγεται στα φθηνότερα της Ευρώπης. Η υδροδότηση της Αττικής στηρίζεται σε ένα εκτενές και σύνθετο υδροδοτικό σύστημα που αποτελείται από σχεδόν 500 χιλιόμετρα εξωτερικών υδραγωγείων, 14.000 χιλιόμετρα δικτύου ύδρευσης, 8.500 χιλιόμετρα αποχέτευσης, τέσσερις Μονάδες Επεξεργασίας Νερού και πέντε Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων. Πρόκειται για ένα σύστημα που τροφοδοτεί καθημερινά περισσότερους από 4 εκατομμύρια πολίτες, επεξεργάζεται περίπου 705.000 κυβικά μέτρα λυμάτων ημερησίως και λειτουργεί με συνέπεια επί δεκαετίες, κάνοντας την ΕΥΔΑΠ τον μεγαλύτερο πάροχο ύδρευσης και αποχέτευσης της χώρας. Εξάλλου, η ποιότητα των υπηρεσιών και η αυστηρή προσήλωση στην αποτελεσματική κάλυψη των αναγκών της κοινωνίας είναι για την ΕΥΔΑΠ προτεραιότητα μεγάλης σημασίας.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ESG

Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Η κλιματική κρίση επιτάσσει επείγουσες και υπεύθυνες δράσεις· δεν αρκεί να παρακολουθούμε απλώς τις εξελίξεις, πρέπει να πρωτοπορούμε στη βιώσιμη ανάπτυξη. Γι’ αυτόν τον λόγο, η επενδυτική στρατηγική μας καθοδηγείται από την ανάγκη να συνδυάζουμε οικονομική απόδοση με ουσιαστικό περιβαλλοντικό και κοινωνικό αντίκτυπο. Κάθε επένδυση σχεδιάζεται ώστε να ενισχύει τη βιωσιμότητα, να μειώνει τους κινδύνους που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και να δημιουργεί μακροπρόθεσμη αξία για τους μετόχους και την κοινότητα, αποδεικνύοντας ότι υπεύθυνες επιλογές και επιτυχημένες επενδύσεις μπορούν να συμβαδίζουν. Εφαρμόζοντας το επενδυτικό της πλάνο, που περιλαμβάνει έργα κυκλικής οικονομίας και δράσεις με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και τον περιορισμό του περιβαλλοντικού αποτυπώματος, η ΕΥΔΑΠ διαχειρίζεται τον πόρο του νερού με υπευθυνότητα και ευαισθησία, προσηλωμένη στον στόχο της για διάθεση νερού μηδενικού άνθρακα. Η κλιματική κρίση, ωστόσο, που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα και η εντεινόμενη ξηρασία των τελευταίων ετών έχουν αναδείξει τη σημασία της ορθής διαχείρισης των υδάτινων πόρων όσο ποτέ άλλοτε και επιτάσσουν επείγουσες και υπεύθυνες δράσεις. Στο πλαίσιο αυτό, το επενδυτικό πρόγραμμα των 2,5 δισ. ευρώ της ΕΥΔΑΠ αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς στοχεύει όχι μόνο στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υποδομών της αλλά και στη διατήρηση της υψηλής ποιότητας των υπηρεσιών της.

ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2,5 ΔΙΣ. ΕΥΡΩ

ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΝΕΡΟΥ

Η δεύτερη μεγάλη παρέμβαση αφορά την αποχέτευση και την επεξεργασία λυμάτων. Με αναβαθμίσεις στα αντλιοστάσια, στα δίκτυα και στα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων, το σύστημα αποκτά τη δυνατότητα να παράγει εκροές υψηλότερης ποιότητας, ικανοποιώντας έτσι μια βασική προϋπόθεση για την επαναχρησιμοποίηση νερού για άρδευση και άλλες χρήσεις. Σε ένα περιβάλλον όπου η προσφορά νερού παρουσιάζει έντονες διακυμάνσεις, η δυνατότητα ενίσχυσης των διαθέσιμων ποσοτήτων μέσα από επεξεργασία και αξιοποίηση των λυμάτων στη βιομηχανία και τις καλλιέργειες αποτελεί στρατηγική επιλογή.

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ: ΕΝΑ ΝΕΟ ΠΡΟΤΥΠΟ

Σε αυτόν τον σχεδιασμό, η Ανατολική Αττική αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα μετάβασης σε ένα νέο υδρολογικό πρότυπο. Με επενδύσεις σχεδόν ενός δισ. ευρώ, η ΕΥΔΑΠ προχωρά στη σύνδεση 75.000 ακινήτων με ενιαίο δίκτυο αποχέτευσης, εξυπηρετώντας συνολικά πάνω από 410.000 κατοίκους και στην κατασκευή τριών νέων Κέντρων Επεξεργασίας Λυμάτων. Η περιοχή ενσωματώνεται πλήρως στο υδροδοτικό σύστημα της πρωτεύουσας, αποκτώντας υποδομές που υποστηρίζουν όχι μόνο την καθημερινότητα και τη δημόσια υγεία αλλά και τη μελλοντική διαχείριση των υδάτινων πόρων της.

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ

Η μετάβαση που επιχειρείται δεν αφορά μόνο επιμέρους έργα αλλά τη συνολική προσαρμογή του Λεκανοπεδίου σε ένα νέο περιβάλλον. Η ΕΥΔΑΠ, μέλος του διεθνούς οργανισμού «Leading Utilities of the World», έχει ήδη διακριθεί για τις καινοτομίες της στην ανάπτυξη υδατικών πόρων, στην ενεργειακή αποδοτικότητα και στην επεξεργασία λυμάτων, τομείς που αποτελούν σήμερα θεμέλια του επενδυτικού της σχεδιασμού. Με πρακτικές όπως η επαναχρησιμοποίηση νερού, η ψηφιακή παρακολούθηση των δικτύων και οι υποδομές ανθεκτικότητας, που συναντά κανείς σε σύγχρονες μεγάλες πόλεις, η Αττική εισέρχεται σε μια νέα εποχή διαχείρισης του άλλοτε δεδομένου υδάτινου πόρου. Από αυτή την οπτική, οι επενδύσεις των 2,5 δισ. ευρώ δεν συνιστούν μια επιλογή πολυτέλειας αλλά αναγκαιότητα με άμεσο όφελος για τον πολίτη. Η Αττική καλείται να λειτουργήσει σε ένα περιβάλλον που δεν μοιάζει με εκείνο των προηγούμενων δεκαετιών, και το επενδυτικό αυτό πρόγραμμα αποτελεί τη μετάβαση σε ένα σύστημα ικανό να ανταποκρίνεται στη νέα εποχή και στις σύγχρονες ανάγκες των κατοίκων της.

good LiFO

ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΔΑΠ - ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΣΗΡΑΓΓΑΣ ΤΟΥ ΚΕΛ ΡΑΦΗΝΑΣ-ΠΙΚΕΡΜΙΟΥ-ΣΠΑΤΩΝ-ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ.

Η πρώτη μεγάλη τομή αφορά την ύδρευση, με επενδύσεις ύψους 730 εκατ. ευρώ. Οι Μονάδες Επεξεργασίας Νερού αναβαθμίζονται, ενώ 660 χιλιόμετρα δικτύων αντικαθίστανται, μειώνοντας τις απώλειες σε μια περίοδο που κάθε κυβικό μέτρο έχει αξία. Ταυτόχρονα, ιδιαίτερης σημασίας είναι η εγκατάσταση δύο εκατομμυρίων έξυπνων μετρητών, οι οποίοι επιτρέπουν τον άμεσο εντοπισμό διαρροών και προσφέρουν στο δίκτυο μια νέα δυνατότητα αυτοελέγχου και προσαρμοστικότητας. Πρόκειται για τεχνολογικές τομές που θωρακίζουν την αξιοπιστία του υδροδοτικού συστήματος ακόμη και σε συνθήκες αυξημένης πίεσης.

THE

Πρόκειται για ένα επενδυτικό πρόγραμμα που είναι άμεσα συνδεδεμένο με την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της Αττικής, καθώς στοχεύει στη διασφάλιση τόσο της ποσότητας όσο και της υψηλής ποιότητας νερού που όλοι απολαμβάνουμε, αλλά και στις υψηλής ποιότητας υπηρεσίες αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων, με άμεσα οφέλη για την υγεία και ασφάλεια των καταναλωτών αλλά και για το ίδιο το περιβάλλον.

ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΔΡΕΥΣΗΣ

ΝΕΡΟΎ

Η ΕΥΔΑΠ εφαρμόζει αυστηρά ESG πρότυπα, ενσωματώνοντας πρακτικές που μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, προάγουν την κοινωνική υπευθυνότητα και ενισχύουν τη διαφάνεια στη διακυβέρνηση. Έχοντας ενσωματώσει στον πυρήνα της στρατηγικής της τα κριτήρια αυτά και ακολουθώντας μια στρατηγική στοχευμένη γύρω από τους άξονες της βιώσιμης ανάπτυξης, η ΕΥΔΑΠ έχει ήδη να επιδείξει σημαντικά επιτεύγματα, ενώ συνεχίζει στην ίδια κατεύθυνση, διακρίνοντας, κατανοώντας, αντιμετωπίζοντας τις σύγχρονες προκλήσεις, πάντα με πρώτιστο καθήκον την προστασία του νερού και το όραμα της μηδενικής επιβάρυνσης, που αποτελεί γνώμονα όλων των δράσεων και του σχεδιασμού της.

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ

100 ΧΡΟΝΙΑ ΕΥΘΥΝΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΟΡΑΣ

ΑΡΧΕΙΟ ΕΥΔΑΠ - ΚΕΛ ΨΥΤΤΑΛΕΙΑ

LiFO 19.03.26

43

ô

Drogheria Crivellini

î

Xiaomi 17 Ultra

Flat Μary Jane μπαλαρίνες.

Smartphone με Leica 200 MP τηλεφακό και κάμερα 1 ίντσας.

goldenhall.gr

plaisio.gr

THE

good LiFO

PERS O N A L S H OP P E R

ò

ASOBU

ô

Θερμός από ανοξείδωτο ατσάλι με καπάκι κοάλα.

Le Labo Αφρόλουτρο Thé Noir 29 εμπλουτισμένο με ένα μείγμα από vitamin B5 και aloe.

public.gr

Στο κατάστημα της Le Labo (λεωφόρος Μεταξά Άγγελου 27-29, Γλυφάδα).

ò

Brics Σακίδιο πλάτης Ulisse με πίσω θήκη για laptop. atticadps.gr

ö

Dyson Iσιωτικό Airstrait για styling σε βρεγμένα ή στεγνά μαλλιά. kotsovolos.gr

ö

Nef-Nef Χαλάκι μπάνιου σε μοβ χρώμα.

î

Le Creuset Σετ 4 τεμαχίων, μικρές κεραμικές κατσαρόλες Mini Cocotte. westwing.gr

ΑΠΟ

ΤΗ

LIFO

TEAM

nef-nef.gr

44

LiFO

19.03.26

ΕΧΕΙΣ ΓΟΥΣΤΟ

Μαρία Λάντελε Μ ΟΥΣ Ι Κ Ό Σ

Πες μας λίγα πράγματα για σένα. Είμαι η Ladele, 24 ετών αισίως, και είμαι από τη Θεσσαλονίκη, μισή Ελληνίδα και μισή Νιγηριανή στην καταγωγή. Είμαι μουσικός και παράλληλα σπουδάζω Φιλολογία στο Αριστοτέλειο. Πώς διαλέγεις τα ρούχα σου; Δεν το πολυσκέφτομαι, θέλω να είμαι άνετη και να νιώθω αυτοπεποίθηση. Το πώς κάνω styling τα μαλλιά μου και πώς το εντάσσω στο look είναι σημαντικό για μένα. Αυτό που φοράς τώρα σε τι mood σε βάζει; Μου δίνει αυτοπεποίθηση, νιώθω comfy και iconic. Τι έχεις στις τσέπες σου; Τα πάντα. Ακουστικά με καλώδια, κλειδιά, καπνικά, κινητό, τσίχλες, τη συσκευή μου για το άσθμα, καφέ lip liner και lip gloss. Λείπω όλη μέρα από το σπίτι, οπότε παίρνω όλον τον απαραίτητο εξοπλισμό. Τι φοράς και πόσο κοστίζει; Φοράω τζιν baggy από τα Bershka (€25), ένα strapless crop top Adidas (€30), ζακέτα Adidas Firebird (€50) και παπούτσια Adidas Superstar II (€120). Πού πας τώρα; Τρέχω στο Μεταξουργείο για να κάνω πρόβα με την μπάντα για ένα live που ετοιμάζω στην Αθήνα.

ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΦΩΤΟ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΛΑΣΚΑΡΙΔΟΥ

@ladelemaestro

LiFO 19.03.26

45

starfax

ΚΡΙΟΣ [21.3/20.4] Η υπομονή σας μπορεί να δοκιμαστεί στα μέσα της εβδομάδας. Αυτό συμβαίνει επειδή η Σελήνη στον Καρκίνο στις 25/3 σχηματίζει ένα δύσκολο τετράγωνο με μια περιοριστική σύνοδο Ήλιου - Κρόνου στο ζώδιό σας. Μπορεί να χρειαστεί να περιορίσετε την εσωτερική σας ταχύτητα για να επιτρέψετε σε ό,τι συμβαίνει να λυθεί από μόνο του, ειδικά αν εμπλέκεται ένα μέλος της οικογένειας ή η περιουσία σας. Από την άλλη πλευρά, διασκεδάστε από την Παρασκευή, καθώς η Σελήνη στον Λέοντα πυροδοτεί το πεδίο του ρομαντισμού, επίδραση που θα διαρκέσει μέχρι το απόγευμα της Κυριακής. Ταυτόχρονα, το εξάγωνο του Ήλιου με τον Πλούτωνα τονίζει την κοινωνική σας ζωή. Ένα ραντεβού με τον αγαπημένο σας ή μια εκδρομή με φίλους μπορεί να είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεστε για να ξεπεράσετε την επιβράδυνση του Κρόνου από τις αρχές της εβδομάδας.

ΤΑΥΡΟΣ [21.4/20.5] Μπορεί να νιώθετε άγ-

2 3 - 29 μ αρ τιου 20 26

χος κατά το πρώτο μισό της εβδομάδας, καθώς η Σελήνη στον Καρκίνο στις 25/3 συγκρούεται με μια δύσκολη σύνοδο Ήλιου - Κρόνου και θα δυσκολευτείτε να βρείτε τα πατήματά σας αν σας βγάλουν εκτός πορείας αμφιβολίες ή καθυστερήσεις. Αυτή η επιρροή μπορεί να προκαλέσει αμφιβολίες για κάτι στο οποίο έχετε επικεντρωθεί. Η μείωση της πίεσης μέσω της επαφής με τη φύση θα σας βοηθήσει να παραμείνετε στη ροή. Ευτυχώς, τα συναισθήματά σας θα φωτιστούν σημαντικά μέχρι την Παρασκευή, καθώς η Σελήνη στον Λέοντα θα φωτίζει το οικογενειακό σας πεδίο μέχρι το απόγευμα της Κυριακής. Η διοργάνωση μιας συγκέντρωσης στο σπίτι ή η ανανέωση του περιβάλλοντός σας θα σας αλλάξει τη διάθεση. Ιδανική εποχή για να ασχοληθείτε με τον κήπο ή τη βεράντα σας.

ΔΙΔΥΜΟΣ [21.5/21.6] Η υπερνίκηση των αμφιβολιών σχετικά με την οικονομική σας δύναμη μπορεί να αποτελέσει πρόκληση κατά το πρώτο μισό της εβδομάδας. Αυτό συμβαίνει επειδή η Σελήνη στον Καρκίνο στον οικονομικό σας τομέα συμπίπτει στις 25/3 με μια περιοριστική σύνοδο Ήλιου - Κρόνου, η οποία μπορεί να προκαλέσει ένα αίσθημα έλλειψης ή να φέρει ένα εμπόδιο όσον αφορά μια πληρωμή. Μπορεί επίσης να εμπλακεί και κάποιο άγχος για έναν φίλο. Ευτυχώς, η Σελήνη που ταξιδεύει μέσω του ανάλαφρου Λέοντα από την Παρασκευή μέχρι το απόγευμα της Κυριακής θα σας φτιάξει τη διάθεση. Θα είστε πιο ανοιχτοί στο να εκφράσετε τα συναισθήματά σας, καθιστώντας τη στιγμή αυτή καλή για ζωηρές συζητήσεις με τους φίλους ή την οικογένειά σας. Το εξάγωνο του Ήλιου με τον Πλούτωνα φέρνει ένα ταξίδι και νέα πρόσωπα στη ζωή σας. Ένα άτομο διαφορετικής κουλτούρας θα σας γοητεύσει.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ [22.6/22.7] Η βαριά ατμόσφαι-

α πό τη μ αρ ιβ ίκυ κα λλέ ρ γ η (st ar f ax@ li f o. g r ) εικονογραφηση: bianka

46

LiFO

ρα κατά το πρώτο μισό της εβδομάδας μπορεί να σας επιβραδύνει, όσον αφορά την εργασία. Η Σελήνη στο ζώδιό σας στις 25/3 συγκρούεται με μια ζοφερή σύνοδο Ήλιου - Κρόνου στον τομέα της καριέρας. Το αποτέλεσμα μπορεί να περιλαμβάνει καθυστέρηση σε ένα έργο ή μια αντίρρηση από έναν ανώτερό σας. Η άρνηση να το πάρετε προσωπικά θα σας βοηθήσει να αντιμετωπίσετε ό,τι προκύψει. Ευτυχώς, από την Παρασκευή μέχρι το απόγευμα της Κυριακής η Σελήνη στον Λέοντα ξυπνά την παιχνιδιάρικη πλευρά σας, ενώ ευνοεί και τα οικονομικά σας. Ταυτόχρονα, το εξάγωνο Ήλιου

- Πλούτωνα φέρνει έσοδα μέσω κοινών πόρων ή της επιχείρησής σας και είναι εξαιρετική στιγμή για μια έξοδο με τα παιδιά ή τους φίλους σας και με άτομα που σας προκαλούν ευχάριστη διάθεση. Τα ερωτικά σας ευνοούνται και πρέπει να αξιοποιήσετε τις ευκαιρίες.

Η προώθηση της δημιουργικότητάς σας θα ενισχύσει την επιτυχία σας, ενώ η βελτίωση της κοινωνικής σας ζωής θα αναπτερώσει το ηθικό σας.

ΤΟΞΟΤΗΣ [23.11/21.12] Προκλήσεις που θα αφορούν οικονομικά ζητήματα που σχετίζονται με κοινούς πόρους, οφειλές, κληρονομιές ή χρηματοδοτήσεις μπορεί να προκύψουν στις 25/3 με τη Σελήνη στον Καρκίνο. Ταυτόχρονα, η σύνοδος Ήλιου - Κρόνου στον τομέα των απολαύσεων θα μπορούσε να αποκαλύψει ένα εσωτερικό μπλοκάρισμα που μπορεί να σας οδηγήσει σε ρίσκα, αλλά θα είναι ακατάλληλη στιγμή. Διαφυλάξτε τους πόρους σας και κινηθείτε ανάλογα με τις δυνατότητές σας. Θα νιώσετε περισσότερο ο εαυτός σας μέχρι την Παρασκευή, καθώς η Σελήνη που ταξιδεύει στον Λέοντα, στον τομέα που κυβερνά τα ταξίδια, ενεργοποιεί την αίσθηση της περιπέτειας μέχρι το απόγευμα της Κυριακής. Η εξερεύνηση μιας νέας τοποθεσίας ή δραστηριότητας θα συμβάλει στην ανανέωση της ψυχολογίας σας και στη βελτίωση της ερωτικής σας ζωής, καθώς μπορεί να προκύψει ένα ειδύλλιο με άτομο διαφορετικής κουλτούρας.

ΛΕΩΝ [23.7/23.8] Η επικοινωνία και οι επαφές με κόσμο μπορεί να σας φαίνονται δύσκολες κατά το πρώτο μισό της εβδομάδας, επειδή η Σελήνη στον Καρκίνο συγκρούεται στις 25/3 με μια ζοφερή σύνοδο Ήλιου - Κρόνου στον τομέα της πνευματικής σας ανάπτυξης. Ψάξτε να δείτε αν ένας περιορισμός που έχετε επιβάλει στον εαυτό σας σάς εμποδίζει. Η ενδοσκόπηση θα σας βοηθήσει να ξεκαθαρίσετε τις σκέψεις σας. Ευτυχώς, η διάθεσή σας επανέρχεται από την Παρασκευή, καθώς η Σελήνη θα ταξιδεύει στο ζώδιό σας μέχρι το απόγευμα της Κυριακής. Η σύνδεση με τους ανθρώπους που αγαπάτε θα επαναφέρει τη διάθεση για επικοινωνία. Επίσης, η ψυχαγωγία και η ενασχόληση με μια δημιουργική δραστηριότητα που σας ευχαριστεί θα συμβάλουν στην ψυχική σας ανάταση. Ιδανική εποχή για μεταφύτευση, σπορά και φύτευση λαχανικών και καρποφόρων φυτών.

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ [22.12/19.1] Η προσαρμογή σε μια στενή σχέση μπορεί να είναι το θέμα κατά το πρώτο μισό της εβδομάδας, καθώς η Σελήνη στον Καρκίνο συγκρούεται με μια περιοριστική σύνοδο Ήλιου - Κρόνου στις 25/3. Αυτή η επιρροή θα μπορούσε να θέσει τις βάσεις για μια αντιπαράθεση στη σχέση σας. Το να βγει στην επιφάνεια είναι καλό, αρκεί να είστε σε θέση να διατηρήσετε την ψυχραιμία σας. Το Σ/Κ θα μπορούσε να προγραμματιστεί ένα ερωτικό ραντεβού, καθώς η Σελήνη ταξιδεύει μέσω του Λέοντα στον τομέα της οικειότητας από την Παρασκευή έως το απόγευμα της Κυριακής. Αργότερα την Κυριακή, η εξερεύνηση του εσωτερικού ή του εξωτερικού σας κόσμου θα πάρει κεντρικό ρόλο μετά τη διέλευση της Σελήνης στην Παρθένο. Ένα σύντομο ταξίδι θα παίξει σημαντικό ρόλο στη βελτίωση της ψυχολογίας σας.

ΠΑΡΘΕΝΟΣ [24.8/22.9] Οι κοινωνικές επαφές δεν θα είναι και το καλύτερό σας κατά το πρώτο μισό της εβδομάδας, καθώς η Σελήνη στον Καρκίνο στο κοινωνικό σας πεδίο συγκρούεται στις 25/3 με μια δύσκολη σύνοδο Ήλιου - Κρόνου που δεν ευνοεί καθόλου την κοινωνικοποίηση. Θα αντιδράσετε με εργασιοθεραπεία, αλλά μην περιμένετε ομαλή πορεία και σε αυτόν τον τομέα. Ευτυχώς, θα επιστρέψετε στη ροή μέχρι την Παρασκευή, καθώς η Σελήνη θα παραμείνει στον ερωτικό Λέοντα μέχρι το απόγευμα της Κυριακής. Αυτή είναι η ιδανική στιγμή για ενδοσκόπηση και στιγμές με τον εαυτό σας. Αναπληρώστε τις δυνάμεις σας, καθώς η Σελήνη εισέρχεται στο ζώδιό σας αργότερα την Κυριακή και σίγουρα θα σας φτιάξει τη διάθεση. Αξιοποιήστε στο έπακρο την αναζωογονητική ενέργεια που φέρνει αυτή η εβδομάδα, χαλαρώστε και προσπαθήστε να ξεκουράσετε το μυαλό σας.

ΥΔΡΟΧΟΟΣ [20.1/19.2] Η προσπάθεια να ξεπεράσετε μια περιοριστική νοοτροπία μπορεί να είναι η αποστολή σας κατά το πρώτο μισό της εβδομάδας. Η σύγκρουση της Σελήνης στον Καρκίνο με μια σύνοδο Ήλιου - Κρόνου στο νοητικό σας πεδίο μπορεί να αποκαλύψει μια εδραιωμένη ιδέα ή πεποίθηση που εμποδίζει την πρόοδό σας. Η εργασία ή η ευημερία σας μπορεί να επηρεαστούν. Επίσης, μπορεί να υπάρξει ασυνεννοησία με άτομα από τον χώρο της εργασίας ή εμπόδια και καθυστερήσεις σε μετακινήσεις για εμπορικούς σκοπούς. Ευτυχώς, η συνεργασία θα είναι πιο εύκολη καθώς η Σελήνη που ταξιδεύει στον Λέοντα φωτίζει το βασίλειο της σχέσης σας από την Παρασκευή έως το απόγευμα της Κυριακής. Τώρα είναι η ώρα να απολαύσετε τον χρόνο σας με τον σύντροφό σας ή τον πιο στενό σας φίλο. Μια εκδρομή, έξοδος για φαγητό ή ποτό θα σας αναζωογονήσουν και θα συμβάλουν στην αναθέρμανση των σχέσεών σας.

ΖΥΓΟΣ [23.9/22.10] Η σχέση με άτομο που είναι σημαντικό για εσάς μπορεί να σας αγχώσει κατά το πρώτο μισό της εβδομάδας, καθώς η Σελήνη στον Καρκίνο στον τομέα της καριέρας σας συγκρούεται με μια περιοριστική σύνοδο Ήλιου - Κρόνου. Ο άξονας Καρκίνου - Κριού στον δημόσιο και συντροφικό σας κόσμο υποδηλώνει μια πρόκληση σε σχέση με τον σύντροφο ή το αφεντικό σας. Θα μπορούσε να είναι ανεπαίσθητη, οπότε προσπαθήστε να κατανοήσετε τυχόν υποκείμενα ζητήματα που ίσως υποβόσκουν. Προς το Σ/Κ, η Σελήνη που ταξιδεύει στον Λέοντα από την Παρασκευή μέχρι το απόγευμα της Κυριακής θα ξυπνήσει την ανάγκη σας να ανήκετε κάπου, καθιστώντας αυτήν τη στιγμή ιδανική για να απευθυνθείτε σε έναν στενό φίλο ή να συμμετάσχετε σε μια ομαδική δραστηριότητα. Θα είστε στο επίκεντρο της προσοχής αν ανοιχτείτε και επιστρατεύσετε τον αυθορμητισμό σας.

ΣΚΟΡΠΙΟΣ [23.10/22.11] Η διευθέτηση των υποχρεώσεών σας μπορεί να είναι δύσκολη μέχρι την Τετάρτη, επειδή η σύγκρουση της Σελήνης στον Καρκίνο, τον τομέα της πνευματικής σας ανάπτυξης, με μια κουραστική σύνοδο Ήλιου - Κρόνου πιθανότατα θα επιβραδύνει την πρόοδό σας. Μικρά πράγματα θα μπορούσαν να σας εμποδίσουν, ειδικά αν είστε κοντά στη γραμμή τερματισμού σε ό,τι κάνετε. Μπορείτε να βλέπετε το τελικό αποτέλεσμα, αλλά το να φτάσετε εκεί θα είναι μια άλλη ιστορία. Ευτυχώς, η Σελήνη που ταξιδεύει στον Λέοντα, τον τομέα της καριέρας σας, από την Παρασκευή μέχρι το απόγευμα της Κυριακής θα σας επαναφέρει στην κανονική ροή. Αυτή μπορεί επίσης να είναι μια εξαιρετική στιγμή για να συνδεθείτε με το κοινό μέσω των social media.

ΙΧΘΥΣ [20.2/20.3] Η οικονομική στενότη-

Sudoku No 890 8 2 6 2 5 1 3 6 1

3 7 9 6 4

8 5 3 4

7 2 4

9 7 5 7 8

Η λύση του προηγούμενου 3 7 6 8 5 9 1 2 4

2 8 4 6 1 3 9 5 7

5 9 1 7 2 4 8 6 3

9 6 7 4 3 8 5 1 2

1 5 8 9 7 2 3 4 6

4 3 2 5 6 1 7 9 8

6 4 9 3 8 5 2 7 1

8 1 5 2 4 7 6 3 9

7 2 3 1 9 6 4 8 5

τα μπορεί να σας χαλάσει τη διασκέδαση κατά το πρώτο μισό της εβδομάδας, καθώς η Σελήνη στον Καρκίνο στις 25/3, που συγκρούεται με μια σύνοδο Ήλιου - Κρόνου στον Κριό, θα μπορούσε να προκαλέσει μια αναμέτρηση μεταξύ του πέμπτου οίκου σας και του οικονομικού σας τομέα. Το να μείνετε εντός προϋπολογισμού μέχρι να αυξηθούν ξανά τα έσοδά σας θα είναι μια πρόκληση. Προς το Σ/Κ, η Σελήνη, που θα ταξιδεύει στον Λέοντα από την Παρασκευή μέχρι το απόγευμα της Κυριακής, θα σας εμπνεύσει μια πιο ανάλαφρη διάθεση. Η ενασχόληση με την ευεξία σας θα ήταν ικανοποιητική. Αργότερα την Κυριακή, που η Σελήνη θα εισέλθει στην Παρθένο, θα φωτιστεί ο τομέας των σχέσεών σας, μια εξαιρετική στιγμή για να μοιραστείτε τα πιο βαθιά σας συναισθήματα με τον σύντροφό σας ή τον καλύτερό σας φίλο.

19.03.26

LiFO 19.03.26

47