Τεύχος 889

2

LiFO

12.03.26

6 ΣΤΗΛΕΣ βασιλική σιουτη

πολιτικο επταημερο γιάννησ πανταζόπουλοσ

talking points

δημήτρης πολιτάκησ

shortcut

χάρησ καλαϊτζίδησ

ιλεκτρισιτυ

δεσποινα τριβολη

footnotes

κώστασ αναγνωστόπουλοσ

νεοσ αγνωστοσ κοσμοσ

στο εξωφύλλο: Φωτογραφία του Νίκου Μάρκου από το Γκάζι.

18

14

Φ Τ Ι Α Ξ Α Μ Ε ΙΝΣΤΑΓΚΡΑΜΙΚΟΥΣ ΚΗΠΟΥΣ. ΞΟΔΕΨΑΜΕ Π Ε Ρ Ι Ο Υ Σ Ι Ε Σ . ΤΩΡΑ ΜΑΡΑΘΗΚΑΝ ΟΛΑ.

24

H ΝΑΤΑΛΊΑ ΓΕΡΜΑΝΟΎ ΕΙΝΑΙ H ΑΘΗΝΑΙA ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

34 27

www.lifo.gr ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΒOΥΛΗΣ 22, 105 63 ΑΘΗΝΑ T 210 3254 290 F 210 3249 785 info@lifo.gr

εκδοτης/διευθυντησ

Στάθης Τσαγκαρουσιάνος chief executive officer/editor in chief Μιχάλης Μιχαήλ chief operating officer/commercial director Θανάσης Χαραμής creative director Γιάννης Καρλόπουλος διευθυντής συνταξησ Γιάννης Πανταζόπουλος διευθυντής εντυπησ εκδοσησ Τάσος Μπρεκουλάκης διευθυντής mikropragmata.lifo.gr Άρης Δημοκίδης αρχισυνταξία podcasts/vidcasts Μερόπη Κοκκίνη –––––– εμπορικο τμημα advertising director Ξένια Στασινοπούλου direct sales director Κώστας Μαντάς head of digital advertising Άννα Λαπαρδάγια direct sales Γιώργος Λυκουργιώτης advertising manager Πωλίνα Κουτσοβίλη (pkoutsovili@lifo.gr) advertising coordinator Κατερίνα Κουρμούζη (kkourmouzi@lifo.gr) head of creative Βασίλης Καψάσκης branded content managers Φιλιώ Ράγκου, Ιωάννα Παναγοπούλου digital campaign manager Γιώργος Γιαννή advertising executive Χριστίνα Καλλή –––––– ψηφιακή ανάπτυξη/προγραμματισμός lifo.gr Θανάσης Βιρβίλης, Γιώργος Ντούφας –––––– ατελιέ assistant creative director Ιωάννης Μαρκάκης αrt director Μαργαρίτα Καμαριώτη φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης, Πάρις Ταβιτιάν, Freddie F. διαμόρφωση ψηφιακής εκδοσης Μαρούσα Θωμά, Ελπισία Σπαθάρη υπευθυνη υλης Μαρία Δρουκοπούλου διορθωση/επιμελεια κειμένων Μυρτώ Αθανασοπούλου, Μαρία Μανθοπούλου –––––– συντακτικη ομαδα Θοδωρής Αντωνόπουλος, Λουίζα Αρκουμανέα, Γιάννης Βασιλείου, Μίνα Καλογερά, Ντίνα Καράτζιου, Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, Τίνα Μανδηλαρά, Αργυρώ Μποζώνη, Μαρία Παππά, Χρήστος Παρίδης, Δημήτρης Πολιτάκης, Βασιλική Σιούτη, Γιώργος Τσαγκόζης συνεργατεσ Τζούλη Αγοράκη, Έφη Ανέστη, Αλέξανδρος Βουρλάκος, Ειρήνη Γιαννάκη, Λίνα Ιντζεγιάννη, Χάρης Καλαϊτζίδης, Ερωφίλη Κόκκαλη, Υρώ Κολιακουδάκη, Δημήτρης Κυριαζής, Χρυσέλλα Λαγαρία, Στέλλα Λιζάρδη, Νίκος Γ. Μαστροπαύλος, Νίκη Μηταρέα, Αγιάτη Μπενάρδου, Παναγιώτης Ορφανίδης, Σταυρούλα Παπασπύρου, Νικόλας Σεβαστάκης, Δέσποινα Τριβόλη, Φώντας Τρούσας, Θοδωρής Τσάτσος, Φώφη Τσεσμελή, Νίκος Τσέφλιος, Κορίνα Φαρμακόρη αρχισυνταξία ειδησεων Λία Φασόλη newsroom Αγάπη Βαρούνη, Μιχάλης Γιαννακίδης, Βασιλική Δρίβα, Ναζιγκέν Μάμο, Πέννυ Μαστοράκου, Μαρία Μπαρλή, Ελένη Ποσνακίδου, Λία Φασόλη –––––– podcasts/vidcasts καμερα-μονταζ Γεράσιμος Δομένικος, Ελευθερία Λασκαρίδου ηχοληψια Φαίδωνας Κτενάς, Αλέξανδρος Αντωνίου social media Άκης Κατσούδας, Πέννυ Μαστοράκου –––––– λογιστηριο οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο Βασίλης Κοτρωνάκης, Άκης Ιωάννου, Έφη Ηλιοπούλου γραμματεία Βιβίκα Ανδριανάτου –––––– κωδικος εντυπου 7639 –––––– μετοχος/νομιμοσ εκπροσωποσ Ευστάθιος Τσαγκαρουσιάνος ––––––

MET 230578

παρακαλουμε

ανακυκλωστε

LiFO 12.03.26

3

Feedback

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Όσο ζούσε, η ζωγραφική της δεν εκτιμήθηκε. Τώρα θριαμβεύει Η Αλεξάνδρα Χρήστου δεν κατόρθωσε όσο ήταν εν ζωή να δει τους πίνακές της σε μια γκαλερί. Τα θέματά της, μια μοναδική καταγραφή των ανθρώπων του περιθωρίου, ήταν απαγορευτικά. Δεκαέξι χρόνια μετά τον θάνατό της, πήραν τη θέση που τους αξίζει με εκθέσεις στο εξωτερικό και την Ελλάδα. Αυτή είναι η ιστορία της.

ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ

Το μήνυμα της επίσκεψης Μακρόν στην Κύπρο

ΤΗΣ ΑΡΓΥΡΩΣ ΜΠΟΖΩΝΗ

ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΣΙΟΥΤΗ

4

LiFO

podcasts που αξίζει να ακούσετε Ακολουθήστε τα podcasts της LiFO στην Apple, στο Spotify ή στο LiFO.gr

1

«Ποιος θέλει να δει μια ταινία για έναν κόσμο που φλέγεται;» «PULP FICTION» ΜΕ ΤΟΝ ΘΟΔΩΡΗ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟ

Το καλοκαίρι του 2025 ο Milovan Farronato επιμελήθηκε την ομαδική έκθεση «Public Secrets» στην γκαλερί The Breeder, θέλοντας να δείξει όσα προτιμούμε να παραβλέπουμε, διερευνώντας παράλληλα την περίπλοκη αλληλεπίδραση ορατότητας και απόκρυψης, εσωτερικού και εξωτερικού, ιδιωτικού και δημόσιου. Στην έκθεση αυτή παρουσίασε μια εντελώς άγνωστη ζωγράφο, την Αλεξάνδρα Χρήστου, που χάθηκε το 2009, πολύ νέα, χωρίς κανένας να έχει δει τα μεγάλων διαστάσεων έργα της που απεικόνιζαν συναθροίσεις προσώπων και γυναίκες σε καφενεία, όπου η χρήση του σώματος ήταν εντυπωσιακή και στα πρόσωπα διαγραφόταν μια απροσδόκητη ένταση. Ήταν άμεσα αντιληπτό ότι τα πρόσωπα αυτά βρίσκονταν εκτός του κοινωνικού κανόνα, σε ένα περιθώριο που προσπερνάμε.

ti δ ι α β α σ α με αυ τη την εβ δομ α δ α σ το

Ο Πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, είπε ξανά εχθές από την Κύπρο ότι μια επίθεση εναντίον της θα αποτελούσε επίθεση εναντίον ολόκληρης της Ευρώπης. Μετά την επίθεση με drone στη βρετανική βάση της Κύπρου, το αεροπλανοφόρο «Charles de Gaulle» βρέθηκε στη Μεσόγειο, η Γαλλία έστειλε μια φρεγάτα, ανταποκρινόμενη στο αίτημα του Προέδρου της Κύπρου, και ο Γάλλος Πρόεδρος βρέθηκε εκεί για να δείξει τη «γαλλική στρατιωτική ισχύ», όπως είπε, για την υπεράσπιση των εταίρων στην περιοχή. Η επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στην Κύπρο και η συνάντησή του με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Κυριάκο Μητσοτάκη δεν είχε μόνο συμβολισμούς αλλά και ουσία. Σηματοδοτεί την ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας Γαλλίας - Ελλάδας Κύπρου και αναδεικνύει τον ρόλο της Κύπρου στην ασφάλεια της Ε.Ε. (αν και δεν φαίνεται να το αντιλαμβάνονται εξίσου όλα τα κράτη-μέλη αυτό) και κυρίως την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας στα νοτιοανατολικά σύνορά της. Σύμφωνα με αρκετούς αναλυτές, η συνάντηση των τριών έστειλε κι ένα έμμεσο μήνυμα στην Τουρκία και πάντως έτσι την ερμήνευσαν τα περισσότερα τουρκικά ΜΜΕ. Η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν κάθε λόγο να επιδιώκουν την ενίσχυση της συμμαχίας αυτής, λόγω των επιθετικών ενεργειών της Τουρκίας που έχουν αυξηθεί πάλι τελευταία. Ο Εμανουέλ Μακρόν θέλησε να επωφεληθεί από την παρουσία του αεροπλανοφόρου «Charles de Gaulle» που πλέει ανοιχτά της Κρήτης, συνδυάζοντάς τη με μια εκδήλωση υποστήριξής της Κύπρου και με την ανάληψη μιας πρωτοβουλίας για ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας, η οποία εξυπηρετεί τα γαλλικά συμφέροντα και τονώνει το δικό του ηγετικό προφίλ.

5

Την ανακάλυψη της Αλεξάνδρας Χρήστου την οφείλουμε σε μια τυχαία συνάντηση της εικαστικού Paulina Olowska –που στην ίδια έκθεση δημιούργησε μια τοιχογραφία στην οδό Ιάσονος με τις σεξεργάτριες με τις οποίες καλημερίζεται καθημερινά– με μια παλιά γειτόνισσα της Χρήστου, τη Χαρά Αγαλιώτου. Σε έναν τοίχο του σπιτιού της είδε ένα έργο που της είχε χαρίσει η ζωγράφος, η οποία κατοικούσε εκεί κοντά, σε ένα υπέροχο νεοκλασικό. Έτσι άρχισε να ξετυλίγεται η ιστορία μιας καλλιτέχνιδας άγνωστης, αόρατης, όπως τα πρόσωπα που ζωγράφιζε. Η κόρη της Χρήστου ήρθε για την έκθεση στην Αθήνα από την Ελβετία όπου ζει μόνιμα και οι άνθρωποι της Breeder έμειναν κατάπληκτοι όταν τους είπε ότι τα έργα της μητέρας της βρίσκονται εδώ και δεκάξι χρόνια, άθικτα, σε μια αποθήκη. Μεταφέρθηκαν όλα στην γκαλερί, φωτογραφήθηκαν, καταγράφηκαν και παρουσιάστηκαν στη Frieze και στο Παρίσι. Η Sadie Coles, βλέποντάς τα, ενθουσιάστηκε και αποφάσισε να τα δείξει σε μια έκθεση με τίτλο «Τaverna» που άνοιξε στην γκαλερί της στο Λονδίνο τον Ιανουάριο και θα διαρκέσει μέχρι τις 11 Απριλίου. Πόσο παράδοξο για μια γυναίκα που γκαλερί απέρριψαν το έργο της σε μια εποχή που το ανείπωτο, το κρυφό έμοιαζε να μην ενδιαφέρει κανέναν, να θριαμβεύσει στην πρώτη μετά θάνατον ατομική έκθεσή της, και μάλιστα στο Λονδίνο.

2

Πώς δεν θα υπάρξουν άλλες Βιολάντες; «Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ» ΜΕ ΤΗΝ ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ

3

Αρχαία Δωδώνη: Τι ρωτούσαν τους θεούς οι αρχαίοι Έλληνες; «ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΠΟΛΗΣ» ΜΕ ΤΗΝ ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ

4

LIVING Χιλιάδες reels στα εισερχόμενα: Καλωσήρθατε στη νέα μορφή φιλίας Τα βίντεο που στέλνουμε μανιωδώς στους φίλους μας είναι ο σύγχρονος, πιο ψηφιακός και άμεσος τρόπος να πούμε «σε σκέφτηκα», «μου λείπεις», «γελάω μαζί σου».

Η Γεωργία ήταν το θύμα του βίαιου συζύγου της. Ώσπου δεν άντεξε πια «ΑΛΗΘΙΝΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ» ΜΕ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΤΣΕΦΛΙΟ

ΤΗΣ ΜΙΝΑΣ ΚΑΛΟΓΕΡΑ

Τα τελευταία χρόνια η καθημερινότητα, και μάλιστα η ανθρώπινη επαφή, έχει αλλάξει με έναν πολύ συγκεκριμένο τρόπο. Δεν συνεννοούμαστε πλέον μόνο για πράγματα όπως το πού θα βρεθούμε ή πότε θα τηλεφωνηθούμε. Είναι κάτι πιο ψηφιακό, πιο άμεσο, πιο ανεπίσημο και αυτό το βλέπεις κυρίως στο screen time και στο πώς επικοινωνούμε. Ο χρόνος που περνάμε στα social media έχει αυξηθεί σταθερά τα τελευταία χρόνια, με το scrolling να γίνεται σχεδόν αυτόματα, μηχανικά, στο τέλος της ημέρας. Καθημερινά, οι περισσότεροι άνθρωποι περνάνε περίπου 2 ώρες και 40 λεπτά μόνο στα social media· τα περισσότερα από αυτά είναι σε apps όπου βλέπουμε reels και σύντομα βίντεο. Αν μιλήσουμε για το πώς βλέπουμε βίντεο, τα στοιχεία είναι ακόμα πιο εντυπωσιακά. Σε μια τυπική μέρα, οι χρήστες του TikTok βλέπουν περίπου 265 βίντεο και το 81% βλέπει τουλάχιστον ένα βίντεο μικρότερο του ενός λεπτού καθημερινά. Από την άλλη, τα Instagram Reels φτάνουν να έχουν περισσότερες από 200 δισεκατομμύρια προβολές καθημερινά σε Instagram και Facebook μαζί.

5

Η σκληρή αλήθεια για τους Κόρε.Ύδρο.: Νύχτες Σύγχυσης και Γέλιου «ΣΚΛΗΡΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ» ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΗ ΔΗΜΟΚΙΔΗ

12.03.26

LiFO 12.03.26

5

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

Ο πόλεμος, οι δημοσκοπήσεις και η εύθραυστη αισιοδοξία στο Μαξίμου Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και οι κινήσεις της Ελλάδας στην Κύπρο φαίνεται ότι δημιουργούν, έστω προσωρινά, ένα ευνοϊκότερο πολιτικό κλίμα για την κυβέρνηση.

12—18 ΜΑΡΤΙΟΥ 2026 Νο 889 Πόσο καθαρός είναι ο αέρας που αναπνέουμε; p Η Αγγλικού p Όλα υπό έλεγχο p Ξαναβλέποντας το «Μad Μen» 19 χρόνια μετά p Η Βίβλος ως στρατιωτικό δόγμα p

6

LiFO

απ ό τh βασιλ ικη σιουτη

Ένα από τα παράδοξα των ημερών είναι τα χαμόγελα που έφερε ο πόλεμος στο Μαξίμου. Την αποστολή της νεοαποκτηθείσας γαλλικής φρεγάτας στην Κύπρο μαζί με τα F-16, έπειτα από αίτημα του Προέδρου της Κύπρου, παρότι ήταν μια αυτονόητη κίνηση, η κυβέρνηση κατάφερε να την περάσει στην κοινή γνώμη ως μια θαρραλέα ενέργεια υψηλού συμβολισμού και να καρπωθεί κάποια επικοινωνιακά οφέλη. Επιπλέον, όπως είναι γνωστό, σε περιόδους πολέμων, υγειονομικών και γεωπολιτικών κρίσεων, οπότε αυξάνεται η ανασφάλεια, ενισχύονται οι συντηρητικές τάσεις στην κοινωνία και η συσπείρωση γύρω από την εξουσία, ειδικά όταν αυτή προτάσσει την ασφάλεια. Πρόκειται για άλλη μία εκδήλωση του «rally ’round the flag» effect που είχαμε δει ξανά στην κρίση του Έβρου και στην πανδημία. Η κυβέρνηση είδε τα ποσοστά της να ανεβαίνουν ελαφρώς στις τελευταίες δημοσκοπήσεις και στο Μαξίμου ελπίζουν τώρα ότι μπορεί οι συνέπειες των διεθνών εξελίξεων να τους δώσουν την ώθηση που χρειάζονται για να ανατρέψουν την καθοδική πορεία στην οποία βρίσκονταν από τις ευρωεκλογές και μετά. Υπάρχουν ωστόσο και οι πιο μετριοπαθείς αναλυτές, που θεωρούν αυτή την άνοδο καθαρά συγκυριακή και προβλέπουν ότι δεν θα αντέξει στον χρόνο, καθώς η κυβέρνηση έχει πολλά δύσκολα μπροστά της μέχρι τις εκλογές. Η δίκη των Τεμπών, για την οποία η πλειονότητα

12.03.26

LiFO 12.03.26

7

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

TALKING POINTS

των πολιτών εξακολουθεί να πιστεύει ότι επιχειρήθηκε συγκάλυψη των πολιτικών ευθυνών, και η καταδικαστική πρωτόδικη απόφαση για τις παράνομες παρακολουθήσεις με το Predator, που ανοίγει ξανά την υπόθεση αυτή στριμώχνοντας την κυβέρνηση, είναι δύο από τα σημαντικά εμπόδια που θα βάλουν φρένο στην αισιοδοξία της κυβέρνησης τις επόμενες μέρες.

Τ α πό τh βα σι λι κη σ ιου τη

8

LiFO

α ποιοτικά στοιχεία ορισμένων δημοσκοπήσεων που πραγματοποιήθηκαν μετά την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης στο Ιράν, όπως αυτά της Opinion Poll, είναι αρκετά ενδεικτικά για τις αντιδράσεις της κοινής γνώμης και θα έπρεπε να προβληματίσουν όλα τα κόμματα. Για παράδειγμα, το 73% συμφωνεί με την αποστολή των ελληνικών φρεγατών και των μαχητικών F-16 που αποφάσισε η κυβέρνηση, με μόλις το 22,7% να έχει αντίθετη άποψη. Έχει ιδιαίτερη σημασία ότι η πλειοψηφία σε όλα τα κόμματα επικροτεί την αποστολή φρεγατών και μαχητικών στην Κύπρο και μόνο στο ΜέΡΑ25 η πλειοψηφία έχει αντίθετη γνώμη, αλλά κι εκεί αυτοί που συμφωνούν είναι το 45,8%. Ωστόσο, για τα μικρά κόμματα, επειδή το δείγμα είναι μικρό, πρέπει να υπάρχει πάντα μια επιφύλαξη όσον αφορά τα ποσοστά στα ποιοτικά χαρακτηριστικά των δημοσκοπήσεων. Πάντως δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η βοήθεια στην Κύπρο επιδοκιμάστηκε από τη συντριπτική πλειονότητα των πολιτών σε όλο το πολιτικό φάσμα. Κι ενώ η ενέργεια αυτή ήταν η ενδεδειγμένη έκφραση αλληλεγγύης που οφείλει η Ελλάδα, όπως και κάθε κράτος-μέλος της Ε.Ε. προς την Κύπρο, η κυβέρνηση εξακολουθεί να την προβάλλει ως επιτυχία της, ειδικά μετά τις πρώτες δημοσκοπήσεις στις οποίες διαπίστωσε τη μεγάλη αποδοχή. Υπάρχουν πάντως κάποιες πληροφορίες που αναφέρουν ότι ο πρωθυπουργός είχε δεχθεί και αρνητικές εισηγήσεις γι’ αυτό το θέμα, δηλαδή κάποιοι τον συμβούλευσαν να μη στείλει τις φρεγάτες και τα F-16 στην Κύπρο «για να μην ενοχλήσει την Τουρκία», και ότι την απόφαση αυτή την έλαβε μόνος. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει πάντα στο μυαλό του την κριτική του Αντώνη Σαμαρά και του Κώστα Καραμανλή (δευτερευόντως) για τα εθνικά θέματα και, μετά την πίεση που δέχθηκε με το θέμα της Chevron, θεωρεί ότι πήρε πόντους. Γνωρίζει ότι υπάρχει ένα νεοδημοκρατικό κοινό που τους ακούει με προσοχή, και μπορεί ένα μικρό μόνο μέρος από αυτό να ακολουθήσει τον Αντώνη Σαμαρά, αν τελικά κάνει κόμμα, αλλά ακόμα κι ένα πολύ μικρό ποσοστό να χάσει θα είναι κρίσιμο. Άλλωστε ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν χρειάζεται απλώς τη νίκη στις επόμενες εκλογές αλλά την αυτοδυναμία, και είναι βέβαιο ότι στη Νέα Δημοκρατία δεν θέλουν όλοι το ίδιο. Οι δημοσκοπήσεις κατέγραψαν επίσης ότι το 71,9% συμφωνεί και με τα εξοπλιστικά προγράμματα, στοιχείο που κατέδειξε ότι η κριτική ενός τμήματος της αριστεράς στο θέμα αυτό έχει ελάχιστη απήχηση στην ελληνική κοινωνία και είναι ενδεικτικό ότι υπάρχει ένα μεγάλο ποσοστό αριστερών ψηφοφόρων που συμφωνεί. Σε αντίθεση με τα εξοπλιστικά, όμως, οι ενεργειακές συμφωνίες έχουν μεν την αποδοχή της πλειοψηφίας αλλά όχι με συντριπτικά ποσοστά, όπως οι εξοπλισμοί και η βοήθεια στην Κύπρο, κάτι που δείχνει ότι οι πολίτες δεν «αγοράζουν» εξίσου όλα τα αφηγήματα της κυβέρνησης. Κανένας δεν μπορεί να προβλέψει πόσο θα κρατήσει η αισιοδοξία του Μαξίμου, η οποία αντικειμενικά δεν έχει στέρεες βάσεις, αφού οφείλεται στη συγκυρία που σχετίζεται με τις συνέπειες του πολέμου στο Ιράν, όμως φαίνεται ότι έχει βάλει αρκετούς συνεργάτες του πρωθυπουργού σε σκέψεις μήπως θα έπρεπε τελικά να επισπεύσει τις εκλογές. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει πολλές φορές με κατηγορηματικό τρόπο ότι οι εκλογές θα γίνουν στην ώρα τους. Η απόφαση για πρόωρες εκλογές θα είχε σημαντικό ρίσκο και σε αυτά τα ζητήματα δεν συνηθίζει να ενεργεί με τυχοδιωκτικό τρόπο. Οπότε μια τέτοια απόφαση δεν αποκλείεται, καθώς πολλοί βλέπουν στη συγκυρία αυτή μια ευκαιρία, θα ήταν όμως έκπληξη. Από την άλλη, η δίκη των Τεμπών που ξεκινά σε λίγο θα είναι μια δοκιμασία για την κυβέρνηση και θα ξαναθυμίσει όχι μόνο τα τραγικά γεγονότα και τις ευθύνες αλλά και τους κακούς χειρισμούς που έγιναν μετά το δυστύχημα. Με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ στην κυβέρνηση θεωρούν ότι έχουν ξεμπερδέψει αφού, σύμφωνα με το πόρισμα της ΝΔ (και σε αντίθεση με τις ενδείξεις και το αίτημα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας), δεν προέκυψε καμία ποινική ευθύνη για τους πρώην υπουργούς Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη και όσα αποκαλύφθηκαν χαρακτηρίστηκαν από την κυβέρνηση «διαχρονικά και διακομματικά» προβλήματα. Το αν τα χαμόγελα στο Μαξίμου θα έχουν διάρκεια ή θα αποδειχθούν απλώς ένα διάλειμμα πριν από τις δύσκολες εξελίξεις που έρχονται, μένει να φανεί.

ΣΤΑΜΑΤΟYΛΑ ΤΣΙΚΡΙΚA «Πόσο καθαρός είναι ο αέρας που αναπνέουμε;» α π ό τ ο ν γ ι ά ν ν η π α ν τα ζ ό π ουλο

Η πνευμονολόγος-φυματιολόγος στο νοσοκομείο «Σωτηρία» και πρόεδρος της Ένωσης Πνευμονολόγων Ελλάδας, Σταματούλα Τσικρικά, εξηγεί.

Οι δημοσκοπήσεις κατέγραψαν ότι το 71,9% συμφωνεί και με τα εξοπλιστικά προγράμματα, στοιχείο που κατέδειξε ότι η κριτική ενός τμήματος της αριστεράς στο θέμα αυτό έχει ελάχιστη απήχηση στην ελληνική κοινωνία.

Πόσο επηρεάζει η ποιότητα του αέρα στις πόλεις την υγεία των πνευμόνων μας και ποια είναι τα πιο συχνά προβλήματα που βλέπετε στους ασθενείς; Η ποιότητα του αέρα στις πόλεις δεν είναι απλώς μια ένδειξη σε μια εφαρμογή μετεωρολογικών συνθηκών, αλλά ένας από τους πλέον κρίσιμους και συχνά «αόρατους» παράγοντες που διαμορφώνουν μακροπρόθεσμα την ευεξία της αναπνευστικής μας υγείας. Οι πιο σημαντικές πηγές ρύπανσης εσωτερικών χώρων θεωρούνται τα συστήματα καύσης, τα δομικά και κατασκευαστικά υλικά, τα είδη οικιακής χρήσης, καθώς και το κάπνισμα. Οι κυριότεροι ρύποι που συναντώνται στον αέρα εσωτερικού χώρου είναι τα αιωρούμενα σωματίδια, οι πτητικές οργανικές ενώσεις, η φορμαλδεΰδη, το διοξείδιο του αζώτου, το μονοξείδιο και το διοξείδιο του άνθρακα, οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες, το ραδόνιο, ο μόλυβδος και οι βιολογικοί ρύποι. Σύμφωνα με τις επιστημονικές έρευνες, η καταγραφή του Δείκτη της Ποιότητας Αέρα αποτελεί ένα τυποποιημένο αριθμητικό μέτρο το οποίο μετρά τα επίπεδα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, συμβάλλοντας σημαντικά στην κατανόηση των επιπτώσεων τόσο στους πνεύμονες όσο και γενικότερα στον ανθρώπινο οργανισμό. Τι μπορεί να προκαλέσουν οι ρύποι μέσα στο σπίτι; Η έκθεση σε ενδοοικιακούς ρύπους μπορεί να προκαλέσει τοπική φλεγμονή στους αεραγωγούς, καθώς τα μικροσκοπικά αιωρούμενα σωματίδια και αέρια όπως το διοξείδιο του αζώτου και το όζον εισχωρούν βαθιά στους βρόγχους. Συμπτώματα όπως βήχας, ερεθισμός μύτης και οφθαλμών, δυσφορία στο στήθος, αυξημένη απόχρεμψη, καθώς και τάση για νόσηση από λοιμώξεις του αναπνευστικού καταγράφονται ολοένα και πιο συχνά κυρίως στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Αυτό συχνά οδηγεί σε επιδείνωση των ήδη διαγνωσμένων αναπνευστικών παθήσεων όπως το βρογχικό άσθμα και η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) με συχνότερες και βαρύτερες παροξύνσεις. Κατά συνέπεια, οι ασθενείς χρήζουν συστηματικότερης και ενισχυμένης φαρμακευτικής αγωγής, ενώ υπάρχει η πιθανότητα εισαγωγής ακόμα και στο νοσοκομείο ή στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Επιπρόσθετα, δεν είναι λίγα τα δεδομένα τα οποία συσχετίζουν τα αυξημένα επίπεδα ρύπων με την εμφάνιση νεοπλασιών, με κύριο εκπρόσωπο τον καρκίνο του πνεύμονα. Τι πρέπει να προσέχουμε σχετικά με τον αέρα που αναπνέουμε μέσα στο σπίτι ή στο γραφείο; Υπάρχουν απλές πρακτικές για να βελτιώσουμε την ποιότητά του; Είναι παραπλανητικό να νομίζουμε ότι επειδή είμαστε «μέσα» είμαστε και προστατευμένοι από τη ρύπανση. Στην πραγματικότητα, σε κάποιες περιπτώσεις ο αέρας στους κλειστούς χώρους μπορεί να είναι έως και πέντε φορές πιο επιβαρυμένος από το εξωτερικό περιβάλλον, ένα φαινόμενο πολυπαραγοντικό, καθώς οι επιπτώσεις συνδέονται με τις συγκεντρώσεις των ρύπων, την ένταση και την περιοδικότητα της έκθεσης σε αυτούς. Για να διατηρούμε τον εσωτερικό αέρα «καθαρό», πρέπει πρώτα να εξασφαλίζεται ο συχνός και τακτικός αερισμός του χώρου, ειδικότερα ο διαμπερής αερισμός, ανοίγοντας τα παράθυρα για αρκετά λεπτά έτσι ώστε να ανανεώνεται ο αέρας. Επίσης, η απομάκρυνση της σκόνης του κάδου της ηλεκτρικής σκούπας πρέπει να γίνεται ορθά και σχολαστικά, γιατί δύναται να περιέχει γύρη, τρίχες ζώων, ακόμη και ακάρεα.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

12.03.26

LiFO 12.03.26

9

SHORTCUT

ΙΛΕΚΤΡΙΣΙΤΥ

Η Αγγλικού

Όλα υπό έλεγχο

Άλλες εποχές, ίδιο εξιλαστήριο θύμα.

Α α πό τον δ η μ ή τρη π ολι τά κη

Οι έφηβοι διαθέτουν οξυμένη διαίσθηση και «οσμή». Έτσι και μυρίσουν αδυναμία, άγχος ή εκνευρισμό οι μαθητές σου, τελείωσες.

10

LiFO

κόμα και στο μάλλον συντηρητικό σχολείο που πήγαινα –με τους «σπασίκλες» να αποτελούν την πλειονότητα των μαθητών– η δυστυχής «Αγγλικού» που είχαμε στο Γυμνάσιο ήταν, με διαφορά, ο τελευταίος τροχός της αμάξης και ο μόνιμος αποδέκτης της επιλεκτικής μας χλεύης. Υπήρχαν πολύ πιο αντιπαθητικοί καθηγητές, κάποιοι εκ των οποίων θα μπορούσαν να κατηγορηθούν ακόμα και για βίαιη ή ανάρμοστη συμπεριφορά, αλλά εκείνη ήταν ο εύκολος στόχος. Το εξιλαστήριο θύμα –το οποίο κατά κανόνα δίδασκε κάποιο «δευτερεύον» μάθημα– είχε επιλεγεί. Οι έφηβοι διαθέτουν οξυμένη διαίσθηση και «οσμή». Έτσι και μυρίσουν αδυναμία, άγχος ή εκνευρισμό οι μαθητές σου, τελείωσες. Η ανυποληψία και ο σαρκασμός που βίωνε (στα μούτρα της) σε σταθερή βάση δεν περιοριζόταν στην κλεισούρα της σχολικής τάξης. Ήμουν μερικά μέτρα μακριά της όταν σ’ ένα διάλειμμα μια μπάλα του μπάσκετ έσκασε με δύναμη στο κεφάλι της («κατά λάθος») την ώρα που διέσχιζε το προαύλιο. Όταν συνήλθε από το σοκ του ξαφνικού χτυπήματος, ξέσπασε σε λυγμούς. Το παράπονο έπνιγε την οργή. Θα ήθελα να πιστεύω ότι μετά το σκηνικό εκείνο, έλαβε τέλος το καθημερινό της μαρτύριο στην τάξη, αλλά στην πραγματικότητα δεν θυμάμαι τι έγινε μετά (σπανίως η ζωή έχει τη βολική κατάληξη της μυθοπλασίας). Μπορεί και να την αφήσαμε ήσυχη στον πόνο της, καθώς είχαμε να ασχοληθούμε με άλλα, πιο καίρια ζητήματα (δέσμες, φροντιστήρια, κοπάνες, απουσίες και ένα σωρό εφηβικούς αντιπερισπασμούς). Υπήρχε και «Αγγλικός» στο σχολείο, αλλά τον θυμάμαι τόσο αμυδρά που είναι σαν να μην υπήρξε ποτέ. Κανείς δεν έκανε φασαρία στην τάξη του, κανείς και καμιά δεν τον έφτασε ποτέ στο σημείο να χάσει την ψυχραιμία του και να υψώσει με κωμικό τρόπο τη φωνή του. Κι αυτό ίσχυε, κατά 90%, επειδή ήταν άνδρας, κι ας μην ήταν ακριβώς «alpha male», όπως οι συνάδελφοί του των σκληρών, θετικών επιστημών, στους οποίους δεν έβγαζες κιχ. Πού να φανταζόμουν τότε ότι μια μέρα θα γινόμουν συνάδελφος, τεχνικά έστω, εκείνων των «ανυπόληπτων» καθηγητών της Αγγλικής, ως απόφοιτος Αγγλικής Φιλολογίας του ΕΚΠΑ. Ιδέα φυσικά δεν έχω από την εμπειρία τους, στην πραγματικότητα, αφού ποτέ δεν δοκίμασα τον δύσκολο και άχαρο δρόμο του εκπαιδευτικού. Κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι δυνάμεις και τι δεξιότητες μπορεί να αφυπνίσουν εντός του οι περιστάσεις, δεν νομίζω όμως να τα είχα καταφέρει στο ναρκοπέδιο της σχολικής αίθουσας. Το σίγουρο είναι ότι η σχολή δεν με είχε προετοιμάσει ούτε στοιχειωδώς γι’ αυτό που θα αντιμετώπιζα στην τάξη, πριν από τριάντα χρόνια. Για το σήμερα δεν έχει νόημα να το αναλογιστώ καν, είναι ένας άλλος κόσμος. Όπως φαίνεται όμως, η «Αγγλικού» εξακολουθεί να είναι το εξιλαστήριο θύμα.

Όσο οι αλγόριθμοι αναλαμβάνουν ευθύνες ανθρώπων, τόσο οι άνθρωποι αναλαμβάνουν μορφή αλγορίθμου και ρόλο θεατή∙ η Ιστορία χάνεται σε επιμέρους stories που καταναλώνουμε με απόλαυση ή απόγνωση, με κυνισμό.

απ ό τ ο ν χ άρη κ αλ αϊ τ ζ ί δη

Ένα σύγχρονο αντιπολεμικό κίνημα θα ενίσχυε και θα πολλαπλασίαζε δράσεις όπως η απεργία σε όλα τα πλοία στις 5 του μηνός, ψάχνοντας νέους τρόπους αποδιοργάνωσης της υποστήριξης του πολέμου.

Η

κυβέρνηση των ΗΠΑ συνεχίζει να χρησιμοποιεί το εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης της Anthropic σε πολεμικές επιχειρήσεις, ακόμα και μετά τη ρήξη που επήλθε όταν η εταιρεία απέρριψε τη «χωρίς ανθρώπινη επίβλεψη» στρατιωτική χρήση του Claude. Στις 28/2, ο αμερικανικός στρατός χτύπησε δημοτικό σχολείο στη Μινάμπ, σκοτώνοντας 180 αμάχους, κατά πλειονότητα μικρά κορίτσια. Δεν γνωρίζουμε αν το Claude χρησιμοποιήθηκε για την επιλογή του συγκεκριμένου στόχου. Όπως σε τόσα άλλα, έτσι και στη στρατιωτική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, οι Αμερικανοί βαδίζουν σταθερά στα χνάρια των Ισραηλινών. Ήδη από το ’23, ο IDF χρησιμοποιεί το πρόγραμμα Lavander για την επιλογή στόχων προς βομβαρδισμό στη Γάζα. «Η μηχανή το έκανε ψυχρά», όπως αναφέρει ένας Ισραηλινός χειριστής στην «Guardian», προτείνοντας 37.000 στόχους μέχρι τον Απρίλιο του ’24, με τον επίσημο «αποδεκτό αριθμό παράπλευρων απωλειών» να είναι «15-20 άμαχοι για κάθε χαμηλόβαθμο μαχητή της Χαμάς».1 Αυτή η τάση μετάθεσης ευθυνών στην ΤΝ –την οποία βλέπουμε, όλο και περισσότερο, τόσο στους στρατούς όσο και στην αστυνόμευση και στο δικαστικό σύστημα– δημιουργεί μια εικόνα απουσίας ανθρώπινης επιλογής, ένα οπτικό εφέ που είναι εξαιρετικά χρήσιμο για την εξουσία: «“Άνοιξε ο ασκός του Αιόλου”, επαναλαμβάνει μονότονα η κουρασμένη δημοσιογραφική γλώσσα, [περιγράφοντας] την πραγματικότητα σαν να αποτελείται ήδη από αυτόνομα όπλα, […] αυτονομημένους “πράκτορες” (agents) και συστήματα δράσης».2 Αυτή η απλουστευτική δημοσιογραφική γλώσσα «αυτοματοποίησης», μιας παθητικής φωνής που γαλουχεί παθητικούς ακροατές, βρίσκει την αντανάκλασή της στην όλο και πιο αυτοματοποιημένη και απλοϊκή γλώσσα των πολιτικών. «Επική Οργή» (Epic Fury) ονομάζεται η επιχείρηση των ΗΠΑ στο Ιράν, τίτλος κατευθείαν απ’ τη φαντασία δεκατετράχρονου gamer, σε σύγκριση με τη μοχθηρά ηλιόλουστη «Enduring Freedom» του Μπους ή την ποιητικότατη «Odyssey Dawn» του Ομπάμα. Στο ίδιο ύφος κινείται κι η οργουελική αναβάπτιση του υπουργείου Άμυνας σε υπουργείο Πολέμου, σχετικά με την οποία ο Χέγκσεθ ανακοίνωσε: «Παλινόρθωση του ήθους του πολεμιστή. Επανάκτηση της νίκης και της διαύγειας ως τελικών στόχων». Σε ένα πρώτο επίπεδο, αυτή η μεταστροφή του λόγου είναι κομμάτι του «mask-off culture», ενός ρατσισμού και ιμπεριαλισμού που δεν φοβάται να πει το όνομά του και που κινητοποιεί το φαντασιακό και την επιθυμία μεγάλων μερίδων πληθυσμού στη Δύση, οι οποίες βλέπουν ζεστά τις δηλώσεις του Ρούμπιο περί της εγκαθίδρυσης μιας αυτοκρατορίας «χωρίς ντροπή». Την ίδια στιγμή, όμως, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε την ηλιθιότητα αυτού του λόγου, την κατεύθυνση όχι μόνο εκχυδαϊσμού –ένα πεδίο όπου ο δεξιός λαϊκισμός πρωτοστατεί και ο αριστερός λαϊκισμός ακόμα ντρέπεται (ο καημένος)– αλλά και αποσύνθεσης, γραμματικής και συντακτικής διάβρωσης, καθολικής αποχαύνωσης (η συνταγή Τραμπ). Ξανά, ο Χέγκσεθ: «Μέγιστη φονικότητα, όχι άτονη νομιμότητα. Βίαια αποτελεσματικό, όχι πολιτικά ορθό» (Maximum lethality, not tepid legality. Violent effect, not politically correct). Από κάτω, κάποια σχόλια πανηγυρίζουν. Άλλα γράφουν «brainrot» κι ακόμα περισσότερα ρωτούν: «Με ChatGPT το έγραψε;». Η χρήση της ΤΝ σε όλο και περισσότερους τομείς της ζωής επιφέρει έναν περιορισμό της «ανθρωπινότητάς» μας. Αν οι άνθρωποι είναι τόσο φυσικά όσο και τεχνικά όντα, αν το είναι τους συνυφαίνεται μέσα από το σύνολο των τεχνικών που τους επιτρέπουν να αλληλεπιδρούν με τον κόσμο, τότε η ανάθεση συγκεκριμένων δραστηριοτήτων (παραγωγή λόγου, λήψη αποφάσεων) σε μηχανές χάριν της ευκολίας και της αποτελεσματικότητας έχει οδυνηρές συνέπειες για το είδος. Όταν δε το πεδίο ανάθεσης ή αποποίησης ευθυνών είναι ο πόλεμος και η πολιτική, τότε αυτό που χάνεται φαίνεται να είναι η ίδια η Ιστορία. «Η Ιστορία πάει να μετατραπεί [σε] αυτόνομο σύστημα, σε έναν “δρώντα-πράκτορα” που δεν δίνει λόγο σε μας και κινείται τυφλά προς τους κλειδωμένους του στόχους […] Η αποξένωση από την Ιστορία, η μετατροπή της πολιτικής σε τεχνολογία αυτονομημένων ολιγαρχιών και η παγίδευση στη σαγήνη της “αποτελεσματικής βίας” μοιάζει να είναι ένα και το αυτό».3 Είναι σχεδόν σαν η τεχνολογία –ως συστηματοποίηση και αξιοποίηση, απαλλοτρίωση και εξουδετέρωση των επιμέρους τεχνικών– να χρησιμοποιεί τους ανθρώπους για να αναπτυχθεί, ελέγχοντας όλο και περισσότερες πτυχές της ζωής… «Αυτό θα σήμαινε ότι τούτος ο Πόλεμος δεν ήταν ποτέ πολιτικός, η πολιτική ήταν όλη ένα θέατρο, μόνο και μόνο για να αποπροσανατολίζει τους ανθρώπους… μυστικά, επιβαλλόταν από τις ανάγκες της τεχνολογίας… από μια συνωμοσία ανάμεσα σε ανθρώπινα όντα και τεχνικές, από κάτι που είχε ανάγκη την εκρηκτική έκλυση ενέργειας του πολέμου, φωνάζοντας “στο διάολο τα λεφτά, εδώ διακυβεύεται η ίδια η ζωή τής [εισάγετε το όνομα του Έθνους]”, αλλά εννοώντας, μάλλον, η αυγή πλησιάζει, χρειάζομαι το νυχτερινό μου αίμα, κεφάλαια, κεφάλαια, αααχ κι άλλο, κι άλλο… Οι πραγματικές κρίσεις ήταν κρίσεις καταμερισμού και προνομίων, όχι ανάμεσα σε εταιρείες –ήταν απλώς σκηνοθετημένο ώστε να φαίνεται έτσι– αλλά ανάμεσα στις διάφορες Τεχνολογίες, Πλαστικά, Ηλεκτρονικά, Αεροναυπηγική, και στις ανάγκες τους, που κατανοούνται μόνο από την ελίτ που κυβερνά… Ναι, αλλά η Τεχνολογία απλώς απαντά (πόσο συχνά έχει επαναληφθεί αυτό το επιχείρημα, επίμονα και βαρετά σαν αλγόριθμος του Γκάους, ιδίως ανάμεσα στους νεότερους […]): “Εύκολο να μιλάτε σα να ’χετε πιάσει τον ταύρο από τα κέρατα, αλλά νομίζετε πως θα υπήρχε ο Πύραυλος αν κάποιος, κάποιος συγκεκριμένος και υπαρκτός άνθρωπος με όνομα και πέος δεν ήθελε ν’ αμολήσει έναν τόνο Αματόλ τριακόσια μίλια πιο πέρα και να τινάξει στον αέρα ένα οικοδομικό τετράγωνο γεμάτο πολίτες; […] Εμπρός λοιπόν, βάλτε κεφαλαίο Τ στην τεχνολογία, θεοποιήστε την αν σας κάνει να νιώθετε λιγότερο ένοχοι – αλλά […]” Πρέπει να ψάξουμε εδώ για πηγές ενέργειας και δίκτυα διανομής που ποτέ δεν διδαχθήκαμε, οδούς ισχύος που οι δάσκαλοί μας ποτέ δεν φαντάστηκαν, ή που τους ενθάρρυναν να αποφύγουν… να σχεδιάσουμε τα δικά μας διαγράμματα […] να κάνουμε συνδέσεις, να μειώσουμε τα σφάλματα, να προσπαθήσουμε να μάθουμε την πραγματική λειτουργία…».4 Μπροστά σε μια αυτορρυθμιζόμενη, φαινομενικά αυτονομημένη μορφή πολιτικής, το μόνο που απομένει είναι η εύρεση, κατανόηση και υπονόμευση των κυκλωμάτων που εγγυώνται την υφαρπαγή της Ιστορίας, το μπλοκάρισμα των μηχανισμών διαχείρισης του παρόντος. Ένα σύγχρονο αντιπολεμικό κίνημα θα ενίσχυε και θα πολλαπλασίαζε δράσεις όπως η απεργία σε όλα τα πλοία στις 5 του μηνός, ψάχνοντας νέους τρόπους αποδιοργάνωσης της υποστήριξης του πολέμου, όπως έγινε, για παράδειγμα, στους αγώνες ενάντια στην εισβολή του Ιράκ. Η απουσία ενός τέτοιου μαζικού κινήματος είναι τρομακτικό σημάδι των καιρών, μια εξέλιξη που, μεταξύ πολλών άλλων, συνδέεται και (πάλι) με την τεχνολογία: η καθολική υιοθέτηση των ΜΚΔ, που υποκειμενοποιούν τον χρήστη ως θεατή, καταναλωτή κι ανταγωνιστική μονάδα σε μια οικονομία της προσοχής, ενισχύει την εσωστρέφεια και την απάθεια του «προοδευτικού» κόσμου. Εντός των echo chambers των social, ένα μεγάλο κομμάτι της αριστεράς φαίνεται να απολαμβάνει την ποδοσφαιροποίηση της πολιτικής: αυτοανάλυση, κατακραυγή, «επίδειξη ηθικής ανωτερότητας» και «στείρα διαχείριση συμβόλων», χωρίς μέριμνα για το τι ακολουθεί.5 Μια ακόμα αυτονόμηση –του λόγου απ’ τη ζωή, της αξιολόγησης απ’ την πραγμάτωση δυνατοτήτων–, που είναι δώρο για τους πολεμοκάπηλους και τις πλατφόρμες που τους στηρίζουν.

1 Benthan McKernan & Harry Davis. 03/04/2024. The machine did it coldly. The Guardian.

2 Νικόλας Σεβαστάκης. 03/03/2026. Welcome to the Jungle. LiFO. 3 Ό.π.

4 Thomas Pynchon. [1973]. Το ουράνιο τόξο της βαρύτητας, (μτφρ. Γιώργος Κυριαζής, τροποποιημένη). Χατζηνικολή.

5 Χάρης Φραντζής. 04/03/2026. Γιατί δεν υπάρχει αντιπολεμικό κίνημα; Το κουτί της Πανδώρας.

12.03.26

Με έναν νέο κύκλο έμμισθης πρακτικής άσκησης, προσελκύει επαγγελματίες στην αρχή της καριέρας τους, προσφέροντας σημαντικές προοπτικές εξέλιξης.

Dialectica

Πώς είναι να ξεκινάς την καριέρα σου σε μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες εταιρείες της Ευρώπης ΜΕ ΜΙΑ ΣΤΑΘΕΡΗ ΠΟΡΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ και ανθρώπους που βρίσκουν στην εταιρεία ένα περιβάλλον όπου η εξέλιξή τους δένει αρμονικά με την πρόοδο του οργανισμού, η Dialectica βρίσκεται σε τροχιά επιτυχίας. Η επιτυχημένη πορεία της αντανακλάται μεταξύ άλλων στον νέο κύκλο έμμισθης πρακτικής άσκησης στην Αθήνα, τις 50+ ανοικτές θέσεις εργασίας και τα νέα γραφεία 1.400 τ.μ. στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, αλλά και τις σημαντικές διακρίσεις, όπως η κατάταξή της στη λίστα των «Financial Times» με τις 1.000 ταχύτερα αναπτυσσόμενες εταιρείες στην Ευρώπη. Για τον Σπύρο, φοιτητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο κόσμος του business αποτελούσε σταθερό πόλο έλξης για το επαγγελματικό του μέλλον. Το internship της Dialectica αποτέλεσε το πρίσμα μέσω του οποίου είδε τα sales, τις αποφάσεις που κινούν αγορές, πώς χτίζονται συμφωνίες μεταξύ εταιρειών, καθώς και όλα αυτά τα κομμάτια μιας επαγγελματικής πραγματικότητας που ήθελε

να γνωρίσει από κοντά. Όλα ξεκίνησαν μέσω μιας αναζήτησης για την πρακτική του άσκηση – τότε βρέθηκε μπροστά στο internship της Dialectica στην Αθήνα. «Πάντα με ενδιέφερε ο χώρος του business και όταν βρισκόμουν προς το τέλος των σπουδών μου έψαχνα την κατάλληλη ευκαιρία για να βάλω τις σωστές βάσεις για την αρχή της καριέρας μου», λέει. «Αυτό που με τράβηξε ήταν ότι μπορούσα να δω από κοντά πώς λειτουργεί μια διεθνής εταιρεία και πώς λαμβάνονται πραγματικές επιχειρηματικές αποφάσεις ύψους εκατομμυρίων», λέει. Αυτό που δεν περίμενε, όμως, ήταν το πόσο γρήγορα θα άρχιζε να μαθαίνει και να εξελίσσεται. «Από τις πρώτες εβδομάδες κατάλαβα ότι δεν είσαι εδώ απλώς για να παρακολουθείς. Συμμετέχεις ενεργά, βλέπεις πώς δουλεύουν οι ομάδες, αρχίζεις να καταλαβαίνεις πώς λειτουργεί μια εταιρεία στην πράξη και σταδιακά έχεις και εσύ άμεση συμβολή στο τελικό αποτέλεσμα».

Η ΑΡΧΗ ΜΙΑΣ ΚΑΡΙΕΡΑΣ Για πολλούς νέους επαγγελματίες, η πρώτη δουλειά είναι συχνά μια περίοδος δοκιμής. Ένα διάστημα όπου προσπαθείς να καταλάβεις τι σου ταιριάζει, πώς λειτουργεί μια εταιρεία και πού θέλεις να κινηθείς επαγγελματικά. Το πρόγραμμα Client

Service Team Internship της Dialectica έχει σχεδιαστεί ακριβώς με αυτήν τη λογική, να δίνει σε τελειόφοιτους φοιτητές και νέους αποφοίτους την ευκαιρία να αποκτήσουν εμπειρία μέσα σε ένα διεθνές επαγγελματικό περιβάλλον και να δουν πώς λειτουργούν πραγματικά οι επιχειρηματικές αποφάσεις πίσω από μεγάλες επενδύσεις. Σε μια εποχή που οι αγορές εξελίσσονται πιο γρήγορα από ποτέ, η προσαρμοστικότητα γίνεται επιτακτική ανάγκη και η πρακτική άσκηση συχνά αποτελεί το πρώτο σημείο επαφής με τον κόσμο της εργασίας. Μάλιστα, όπως λένε αρκετοί interns, για εκείνους είναι και η στιγμή που αρχίζουν να φαντάζονται πιο καθαρά την καριέρα τους.

ΜΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΟΥ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΜΕΓΑΛΩΝΕΙ Η δυναμική αυτή ανάπτυξη δεν είναι τυχαία. Για έκτη συνεχόμενη χρονιά, η Dialectica βρίσκεται στην έγκριτη λίστα των 1.000 ταχύτερα αναπτυσσόμενων εταιρειών της Ευρώπης που δημοσιεύουν κάθε χρόνο οι «Financial Times» σε συνεργασία με τη «Statista». Η διάκριση αυτή αντανακλά μια πορεία συνεχούς ανάπτυξης σε διεθνές επίπεδο, αλλά και τη σταθερή επένδυση της εταιρείας στους ανθρώπους της, την κινητήριο δύναμή της. Την ίδια στιγμή, η ομάδα της Θεσσαλονίκης μετακομίζει σε νέα, σύγχρονα γραφεία επιφάνειας 1.400 τ.μ., δημιουργώντας έναν ακόμη κόμβο ανάπτυξης για την εταιρεία στη Βόρεια Ελλάδα και ανοίγοντας νέες ευκαιρίες για επαγγελματίες που θέλουν να εργαστούν σε ένα καινοτόμο περιβάλλον χωρίς να χρειάζεται να φύγουν από την πόλη τους.

ΟΤΑΝ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Για όσους βρίσκονται μέσα σε έναν οργανισμό που μεγαλώνει, η ανάπτυξη δεν είναι απλώς ένας αριθμός σε μια λίστα. Είναι η καθημερινότητα: οι νέες ιδέες, οι γρήγορες αποφάσεις, οι συνεργασίες μεταξύ ανθρώπων από διαφορετικές χώρες και backgrounds. Για τον Σπύρο, που ξεκίνησε το ταξίδι του από ένα internship, αυτό μεταφράζεται σε κάτι πολύ απλό. «Το πιο σημαντικό είναι ότι νιώθεις πως εξελίσσεσαι πολύ γρήγορα», λέει. «Βλέπεις πώς λειτουργεί μια εταιρεία σε παγκόσμια κλίμακα και αρχίζεις να καταλαβαίνεις πού θέλεις να βρίσκεσαι επαγγελματικά». Μέρος αυτής της εμπειρίας είναι και η επαφή με τεχνολογίες που διαμορφώνουν ήδη το μέλλον. Στην Dialectica, οι ομάδες αξιοποιούν σύγχρονα εργαλεία και τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, δίνοντας στους νέους επαγγελματίες την ευκαιρία να εξοικειωθούν από νωρίς με τις δυνατότητες της ΤΝ στην καθημερινή εργασία. Και αν κάτι δείχνει η πορεία της Dialectica μέχρι τώρα, είναι ότι όσο μεγαλώνει η εταιρεία, μεγαλώνουν μαζί της και οι άνθρωποί της.

LiFO 12.03.26

11

FOOTNOTES

ΝΕΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Ξαναβλέποντας το «Μad Μen» 19 χρόνια μετά

Η Βίβλος ως στρατιωτικό δόγμα

Όχι, ο Nτον Ντρέιπερ δεν είναι ο πιο ενδιαφέρων χαρακτήρας της σειράς.

από τη δεσ ποι να τρι β ολη

Οι ηρωίδες του «Mad Men» καταφέρνουν να συνοψίσουν τη γυναικεία εμπειρία της εποχής – όλος ο πόνος, όλος ο θρίαμβος, όλη η πολυπλοκότητα της γυναικείας ύπαρξης σε εφτά σεζόν.

12

LiFO

Σ

υνήθως έχω ένα μοναδικό και εντελώς αυθαίρετο κριτήριο για το αν μια ταινία που είδα με άγγιξε πραγματικά: τη σκέφτομαι την επόμενη μέρα; Ξεκίνησα να ξαναβλέπω το «Μad Men», που κλείνει πλέον 19 χρόνια ζωής, στις αρχές του χρόνου, όταν το ξαναέβαλε η συνδρομητική πλατφόρμα HBO MAX (δηλαδή η Disney). Εδώ και έναν μήνα ζω σχεδόν μαζί με τη σειρά: τη σκέφτομαι όταν περπατάω, όταν κάνω ντους ή όταν ζωγραφίζω με τον γιο μου. Το πρώτο επεισόδιο με τίτλο «Smoke gets in your eyes» είναι ένα 24ωρο στη ζωή του 34χρονου Nτον Ντρέιπερ, ενός επιτυχημένου διαφημιστή στη Νέα Υόρκη του 1960. Δεν είναι τυχαίο ότι το πλάνο ξεκινάει από πίσω: βλέπουμε τα τέλεια μαύρα μαλλιά του Ντον στρωμένα με μπριγιαντίνη προτού καν δούμε το πρόσωπό του ή το άψογο γκρίζο κοστούμι του. Κάθεται στο σεπαρέ ενός μπαρ, γράφει και σβήνει σλόγκαν με μαύρο στιλό σε μια χαρτοπετσέτα, δίπλα σε ένα τασάκι γεμάτο τσιγάρα κι ένα τελειωμένο Οld fashioned. Λίγο αργότερα χτυπάει απρόσκλητος την πόρτα μιας ζωγράφου – περνούν το βράδυ μαζί κάνοντας σεξ και μιλώντας για την καμπάνια που ετοιμάζει ο Ντον για τη Lucky Strike. Tο πρωί τον ακολουθούμε στη διαφημιστική εταιρεία Sterling Cooper, στον 23ο όροφο ενός ουρανοξύστη στη Madison Avenue. Το γραφείο του έχει καναπέ κι ένα γυάλινο μπαρ. Κάνει δύο ραντεβού: ένα με μια πελάτισσα για ένα μεγάλο πολυκατάστημα και ένα με τη Lucky Strike, κατά τη διάρκεια του οποίου, αυτοσχεδιάζοντας, τους πουλάει μια καταπληκτική ιδέα και τους πείθει να την αγοράσουν. Το ίδιο βράδυ βγαίνει έξω για φαγητό με την πελάτισσα από το πολυκατάστημα – φλερτάρουν στο εστιατόριο. Έπειτα από αυτό το συναρπαστικό 24ωρο, μπαίνει στο τρένο και φτάνει σε ένα ειδυλλιακό σπίτι στα προάστια. Εκεί τον περιμένει η σύζυγός του, μια ξανθιά καλλονή που φοράει ένα άσπρο μακρύ νυχτικό και του λέει «αγάπη μου, έχει ζεστό φαγητό για σένα στον φούρνο». Το επεισόδιο τελειώνει με τον Ντον να κοιτάει τα δυο παιδιά του που κοιμούνται γαλήνια στο σκοτάδι, ενώ παίζει το «On the street where you live». Ο Vic Damone τραγουδάει θριαμβευτικά «Are there lilac trees in the heart of town / Can you hear a lark in any other part of town / Does enchantment pour out of every door / No, it’s just on the street where you live». Υπάρχουν δεκάδες λόγοι για τους οποίους μπορεί να σε συγκινήσει το «Mad Men». Επειδή η εμπειρία κάθε επεισοδίου είναι σαν να διαβάζεις διήγημα, επειδή η αναβίωση της εποχής είναι λεπτομερής και ακριβής, χωρίς όμως αυτό να καταντά κάποιου είδους φετιχιστική επίδειξη των «σωστών» ρούχων, του «τέλειου» ντεκόρ ή του «φανταστικού» σάουντρακ. Σε πολλά επεισόδια δεν γίνεται καν κάτι συνταρακτικό. Ενώ το «Mad Men» μιλάει για τη ζωή μιας κάστας διαφημιστών στη διάρκεια μιας έτσι κι αλλιώς σημαδιακής δεκαετίας –η σειρά ξεκινάει το 1960 και τελειώνει το 1970–, η διαφήμιση λειτουργεί ως background στη ριζική κοινωνική αλλαγή που έρχεται καλπάζοντας. Το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα, η δολοφονία του Κένεντι και του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, η κρίση στην Κούβα και ο πόλεμος στο Βιετνάμ, τα ψυχροπολεμικά αστεία για το επερχόμενο τέλος του κόσμου: οι πρωταγωνιστές πειραματίζονται με τα ψυχεδελικά ναρκωτικά, τον βουδισμό, φλερτάρουν με το κίνημα των μπίτνικ. Σε ένα επεισόδιο ο σαραντάρης πλέον Ντον ζητάει από την 20χρονη –δεύτερη– σύζυγό του, Μέγκαν, να του εξηγήσει τι ακριβώς τρέχει με τους Beatles. Ακούει ένα τραγούδι τους, δεν εντυπωσιάζεται ιδιαίτερα. Το «Mad Men» είναι πάνω απ’ όλα οι εξαιρετικά καλογραμμένοι χαρακτήρες του – ο Ντoν, μεγαλωμένος σε φάρμα και μετά σε μπουρδέλο, έχει κλέψει την ταυτότητα ενός συμπολεμιστή του στην Κορέα και έχει ανέλθει με όποιο μέσο μπορούσε. Πάντα κάπως ρισκάρει, πάντα επιστρέφει από το χείλος του γκρεμού. Αυτές που αλλάζουν στο «Mad Men» είναι οι γυναίκες. Οι ηρωίδες αλλάζουν ριζικά από τον πρώτο έως τον έβδομο κύκλο. Η Μπέτι, η πρώτη σύζυγος του Ντον, που ξεκινάει ως γυναίκα-τρόπαιο, μια ξανθιά βασίλισσα της ομορφιάς, άβολη σχεδόν στον ρόλο της συζύγου και μάνας που της έχει φορεθεί σχεδόν με το ζόρι, καταλήγει τραγική ηρωίδα· η Πέγκι από το Μπρούκλιν, που ξεκινάει ως ντροπαλή γραμματέας του Ντoν και ξεχωρίζει ως κειμενογράφος και πετυχημένη «γυναίκα καριέρας» – με ό,τι συνεπάγεται αυτό τη δεκαετία του ’60· η Τζόαν, που κερδίζει και χάνει από τη σέξι εμφάνισή της, που ανυπομονεί να παντρευτεί και να κάνει οικογένεια, αλλά τελικά γίνεται μετά κόπων και βασάνων ανεξάρτητη. Όλες μαζί καταφέρνουν να συνοψίσουν την (πάντα λευκή και Δυτική) γυναικεία εμπειρία της εποχής – όλος ο πόνος, όλος ο θρίαμβος, όλη η πολυπλοκότητα της γυναικείας ύπαρξης σε εφτά σεζόν.

Η λογική της προπαγανδιστικής χειραγώγησης θέλει την υποβίβαση του εχθρού σε παρασιτικό ον που απειλεί άμεσα τη ζωή, τις περιουσίες, τον πολιτισμό και τον τρόπο ζωής των «καλών», ώστε οι πράξεις βίας εναντίον του να είναι δικαιολογημένες.

από τον κώστα αναγνωστόπουλο

Η εργαλειοποίηση της θρησκείας με σκοπό τη βία, η ενσωμάτωση του θρησκευτικού φανατισμού στους κρατικούς μηχανισμούς εν καιρώ πολέμου ανοίγει τον ασκό του Αιόλου για ποταμούς αίματος.

Καθηγητής (αφ.), Πολυτεχνείο Ξάνθης ΔΠΘ

Τ

ρεις μέρες μετά την επίθεση στο Ιράν, ένας Αμερικανός διοικητής μάχιμης μονάδας προέτρεψε αξιωματικούς να πουν στα στρατεύματά τους ότι ο πόλεμος στο Ιράν είναι «μέρος του θεϊκού σχεδίου του Θεού», και ότι ο Πρόεδρος Τραμπ έχει «χριστεί από τον Ιησού να ανάψει τη φωτιά στο Ιράν για να προκαλέσει Αρμαγεδδώνα και να σηματοδοτήσει την επιστροφή Του στη Γη». Δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. Το Στρατιωτικό Ίδρυμα Θρησκευτικής Ελευθερίας (MRFF) έχει λάβει σωρεία καταγγελιών από στρατιωτικούς που ανέφεραν ότι οι διοικητές τους παρουσίαζαν τη σύγκρουση με το Ιράν ως ιερό πόλεμο που εδράζεται στη Βίβλο και απαραίτητο βήμα προς τη Δευτέρα Παρουσία. Μονοψήφιο είναι το ποσοστό πολέμων με πρωταρχική αιτία θρησκευτικές αντιπαλότητες στην ανθρώπινη ιστορία, αλλά η πλαισίωση μιας σύγκρουσης με θρησκευτική ρητορεία παρέχει σημαντικά πλεονεκτήματα και ως εκ τούτου δεν είναι σπάνια. Επειδή ο πόλεμος είναι σύνθετο γεωπολιτικό φαινόμενο στο οποίο εμπλέκονται πολλές παράμετροι, δύσκολα μπορεί να εκλαϊκευτεί. Απεναντίας, ο μανιχαϊσμός τού καλού και του κακού είναι εγγενής στις θρησκείες, χαρακτηριστικό που τις καθιστά εύπλαστες και χρήσιμες για τη δημόσια ρητορεία. Η λογική της προπαγανδιστικής χειραγώγησης πάει κάπως έτσι. Επειδή ο Θεός είναι μαζί μας, οι καλοί είμαστε «εμείς» και οι κακοί οι «άλλοι» – φυσικά, το αντίστροφο ισχύει για τον εχθρό. Το δίπολο αυτό παρέχει μια ακλόνητη ηθική βάση, η οποία λειτουργεί συσπειρωτικά και ενεργοποιεί τους πολίτες. Η απανθρωποποίηση του εχθρού μετατρέπεται πλέον σε τεχνικό ζήτημα. Άπαξ και επιτευχθεί η υποβίβασή του σε παρασιτικό ον που απειλεί άμεσα τη ζωή, τις περιουσίες, τον πολιτισμό και τον τρόπο ζωής των «καλών», οι πράξεις βίας εναντίον του είναι δικαιολογημένες δίχως το παραμικρό αίσθημα ενοχής. Στην Αμερική του Τραμπ υπάρχουν όλες οι απόψεις για τον ιερό πόλεμο, από απλές έως θεωρητικά επεξεργασμένες. Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ δήλωσε «αυτός είναι ένας θρησκευτικός πόλεμος και θα καθορίσουμε την πορεία της Μέσης Ανατολής για χίλια χρόνια» και ο επίσης Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Κέβιν Κρέιμερ: «Έχουμε βιβλική ευθύνη απέναντι στο Ισραήλ». Με τατουάζ την «πολεμική κραυγή» των σταυροφοριών «Deus Vult» («Θέλημα Θεού»), ο υπουργός Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ, είναι μια απερίγραπτη περίπτωση χριστιανοεθνικιστή με φαντασιώσεις για σταυροφορίες κατά των μουσουλμάνων. Ο Χέγκσεθ είπε για το Ιράν ότι «τα καθεστώτα που πιστεύουν σε ισλαμικές προφητικές ψευδαισθήσεις δεν μπορούν να κατέχουν πυρηνικά όπλα», υπονοώντας σαφώς ότι πρόκειται και για θρησκευτικό πόλεμο. Ισχυρός και επικίνδυνος, ο χριστιανοσιωνισμός θέτει ως στρατηγικό του στόχο το τελικό πεπρωμένο του κόσμου («Έσχατοι Καιροί»). Ο στόχος θα επιτευχθεί σε συνεργασία με το Ισραήλ, οι δε πόλεμοι στη Μέση Ανατολή είναι βήματα προς αυτόν. Αυτοπροσδιοριζόμενος ως χριστιανοσιωνιστής, ο Μάικ Χάκαμπι, πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ, είπε σε πρόσφατη συνέντευξη στον Τάκερ Κάρλσον ότι συμφωνεί το Ισραήλ να κατέχει πρακτικά όλη τη Μέση Ανατολή. Γιατί; Διότι την υποσχέθηκε ο Θεός στον Αβραάμ. Η ισραηλινή ηγεσία έχει ενσωματώσει εδώ και καιρό βιβλικές αναφορές στην πολιτική ρητορεία της. Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου πλαισίωσε την επίθεση στο Ιράν με τον αφανισμό των Αμαληκιτών, αντρών, γυναικών, παιδιών, ακόμη και των ζωντανών τους (Δευτερονόμιο: 25). Είναι εντυπωσιακό ότι και ο Γιαΐρ Λαπίντ, ο ηγέτης της αντιπολίτευσης και σύμβολο της εκκοσμίκευσης, υποστήριξε την ιδέα του Μεγάλου Ισραήλ λέγοντας: «Ο σιωνισμός βασίζεται στη Βίβλο. Η εντολή μας για τη Γη του Ισραήλ είναι βιβλική». Η εργαλειοποίηση της θρησκείας με σκοπό τη βία, η ενσωμάτωση του θρησκευτικού φανατισμού στους κρατικούς μηχανισμούς εν καιρώ πολέμου ανοίγει τον ασκό του Αιόλου για ποταμούς αίματος. Πρόκειται, επίσης, για κραυγαλέα διαστρέβλωση του μηνύματος των Ευαγγελίων και μετατρέπει την Αποκάλυψη σε πολεμικό σχέδιο. Ο Πάπας Λέων ΙΔ’, που αντιστέκεται με σθένος και συνέπεια στη λαίλαπα της πολεμοκάπηλης ρητορείας περί θρησκευτικού, ιερού πολέμου η οποία εκπορεύεται από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, απάντησε ξεκάθαρα και οριστικά: «Ο πόλεμος δεν είναι ποτέ ιερός! Μόνο η ειρήνη είναι ιερή, επειδή είναι θέλημα του Θεού!».

12.03.26

TAL K OF THE TOWN

43' με την

Αναστασία Μαρινάκου Η τρεις φορές νικήτρια του ημιμαραθωνίου της Αθήνας μιλά για την αντοχή, την πειθαρχία και τα όνειρα που δεν την άφησαν να τα παρατήσει ποτέ.

φωτο: μαριεττα αναστασοπουλου

η αναστασία μαρινάκου στα 19 της έγινε κορυφαία νεανίδα αθλήτρια, καταρρίπτοντας το πανελλήνιο ρεκόρ στα 1.500 μέτρα, έπειτα από 30 χρόνια. Η Αναστασία μεγάλωσε στη Χαλκίδα, όπου ζούσε με τη μητέρα της, ενώ τα καλοκαίρια επισκεπτόταν το χωριό του πατέρα της, τη Σκάλα Λακωνίας, και έχει πολύ όμορφες αναμνήσεις από εκεί. Στο χωριό ανακάλυψε το τρέξιμο και κατάλαβε ότι είχε κλίση σε αυτό. Στο γυμνάσιο, η Αναστασία ασχολήθηκε με το βόλεϊ και συμμετείχε στο σχολικό πρωτάθλημα στίβου. «Αποφάσισα να δηλώσω συμμετοχή, χωρίς να έχω κάνει κάποια προπόνηση ή κάποια προετοιμασία. Δεν πήγα πολύ καλά, πράγμα αναμενόμενο αν σκεφτείς ότι οι υπόλοιποι συμμετέχοντες ασχολούνταν ήδη με τον στίβο, έκαναν προπονήσεις. Εμένα όμως αυτή η δοκιμή μού έκανε ένα κλικ μέσα μου». Έτσι αποφάσισε να γραφτεί στον τοπικό σύλλογο της Χαλκίδας και να ξεκινήσει συστηματικά προπόνηση. «Όταν ξεκίνησα, ο προπονητής είπε στη μαμά μου “είναι δύσκολο η Αναστασία να μπει με το μεγάλο γκρουπ, γιατί οι αθλητές που έχουμε εκεί είναι πολύ υψηλού επιπέδου”. Θυμάμαι χαρακτηριστικά ότι όταν μου το είπε αυτό η μαμά μου εγώ δεν αντέδρασα, δεν απογοητεύτηκα. Μου ανέβηκε το αίμα στο κεφάλι όμως, σκέφτηκα: “ο προπονητής μάλλον δεν έχει καταλάβει”. Απάντησα στη μαμά μου απλώς: “καλά, θα δει”». Από εκείνη τη στιγμή η Αναστασία το πήρε προσωπικά και αντιμετώπισε τον εαυτό της ως επαγγελματία αθλήτρια. Άρχισε να προσέχει τη διατροφή της, τον ύπνο της και αφοσιώθηκε πλήρως στον αθλητισμό. Μέσα σε έναν χρόνο κέρδισε το πανελλήνιο πρωτάθλημα στην κατηγορία της, στα 600 μέτρα, και από τότε η αγάπη της για τον στίβο έγινε ακόμα πιο δυνατή. Στη Β’ Λυκείου, συνειδητοποίησε ότι η Χαλκίδα δεν της προσέφερε ευκαιρίες για εξέλιξη. Έτσι αποφάσισε να μετακομίσει στην Αθήνα, όπου υπήρχαν καλύτεροι προπονητές, πιο σύγχρονες εγκαταστάσεις και περισσότερες ευκαιρίες. Έτσι, συνέχιζε το σχολείο στη Χαλκίδα, προπονούμενη στην Αθήνα τα Σαββατοκύριακα. Ο ομοσπονδιακός προπονητής Χρήστος Παπαχρήστος την ενέταξε στην ομάδα του και η οικογένειά της στήριξε πλήρως την προσπάθειά της, τόσο οικονομικά όσο και ψυχολογικά, αναγνωρίζοντας ότι ο πρωταθλητισμός είναι τρομερά απαιτητικός και δαπανηρός. Η Αναστασία κατέκτησε τον ημιμαραθώνιο της Αθήνας για τρίτη συνεχόμενη φορά στις 8 Μαρτίου 2026, κάτι που δεν είχε ξανασυμβεί στις γυναίκες, ενώ κατέχει και το ρεκόρ διαδρομής από πέρυσι, που η νίκη της συνοδεύτηκε και από βαλκανικό ρεκόρ. Κι αυτό παρά την κούρασή της, καθώς πριν από τρεις εβδομάδες συμμετείχε σε μαραθώνιο στη Βαρκελώνη, όπου πέτυχε πανελλήνιο ρεκόρ το οποίο δεν είχε καταρριφθεί για δέκα χρόνια. Ο αγώνας της Αθήνας είναι δύσκολος γιατί έχει πολλές ανηφόρες. «Φέτος στόχος μου ήταν μόνο

συ νε ντ ε υ ξ η: μ ίνα κ α λο γ ε ρά

η νίκη, και εννοείται πως θα ήθελα να κάνω πάλι ρεκόρ διαδρομής. Αλλά αυτό που με ενδιέφερε εμένα ήταν να κερδίσω, γιατί πριν από τρεις βδομάδες ταξίδεψα στη Βαρκελώνη, ξαναέτρεξα μαραθώνιο και έκανα πανελλήνιο ρεκόρ, το οποίο έσπασε έπειτα από δέκα χρόνια. Το σώμα μου ήταν επιβαρυμένο, έβγαινε η κούραση και στις προπονήσεις μου. Στους αγώνες μου δεν φοβάμαι να κουραστώ και αυτό είναι ένα στοιχείο που στον πρωταθλητισμό είναι πολύ σημαντικό. Την Κυριακή ξεκίνησα τον αγώνα και ήμουν πολύ πιο μπροστά από τις συναθλήτριές μου, ήξερα ότι αν κάνω αυτό που μπορώ δεν έχω λόγο να φοβάμαι τίποτα. Σε κάποια φάση όμως ο ρυθμός μου έπεσε γιατί το σώμα μου έφτασε σε ένα σημείο που προφανώς λιγοψύχησα στιγμιαία, και για λίγη ώρα με πέρασε μια αθλήτρια. Γενικά στους αγώνες αν γίνει κάτι δυσάρεστο και απρόσμενο, εννοείται ότι θα κάνεις αρνητικές σκέψεις. Το μυστικό είναι η αντίστροφη ψυχολογία. Δεν με έπιασε πανικός, είπα από μέσα μου “είμαι αυτή που είμαι και θα κάνω υπομονή και αυτό που μπορώ”. Έδωσα δύναμη στον εαυτό μου, σώμα και ψυχή. Το πιστεύω μέσα μου ότι είμαι καλή και ότι μπορώ να τα καταφέρω. Δεν ξέρω αν την πίστη στον εαυτό μου την έμαθα από τους γονείς μου, έχουν παίξει κι αυτοί τον ρόλο τους, και φυσικά ο προπονητής μου, αλλά είμαι σίγουρη πως το κάθε παιδί έχει την προσωπικότητά του και ότι αυτή είναι μια δύναμη που κουβαλάς μέσα σου». Η πορεία της όμως δεν ήταν χωρίς δυσκολίες. «Το 2016, σε ηλικία 20 χρονών, έχασα την ευκαιρία να πάω στους Ολυμπιακούς για δύο δευτερόλεπτα. Έπειτα έφυγα για την Αυστραλία με τους γονείς μου. Μέχρι τότε στην Ελλάδα τα πήγαινα πολύ καλά, έκανα πανελλήνια ρεκόρ, πήγαινα σε πανευρωπαϊκά πρωταθλήματα, ήμουν έτοιμη για το παγκόσμιο. Πήγαμε οικογενειακώς. Ο μπαμπάς μου έχει και την υπηκοότητα. Σκεφτήκαμε ότι εκεί θα είχα πολλές ευκαιρίες να εξελιχθώ. Όμως έχασα πάρα πολύ χρόνο. Στην Αυστραλία αντιμετώπισα μια μεγάλη κάμψη, είχα τραυματισμούς, ήμουν σε μια μικρή κατάθλιψη. Δεν μπόρεσα να εγκλιματιστώ, ήμουν σε μικρή ηλικία. Με ζόρισε πολύ αυτή η αλλαγή. Είχα απογοητευτεί πάρα πολύ. Γύρισα πίσω στην Ελλάδα, επέστρεψα στον προπονητή μου, Χρήστο Παπαχρήστο, και εκείνος, επειδή με ξέρει ως άνθρωπο και ως αθλήτρια, με βοήθησε να ξυπνήσω, να επανέλθω και να βρω τα πατήματά μου». Η Αναστασία Μαρινάκου είναι ζωντανό παράδειγμα αφοσίωσης, πειθαρχίας και αγάπης για τον αθλητισμό. Με συνεχή δουλειά, αυτογνωσία και πίστη στον εαυτό της, συνεχίζει να ξεπερνά τα όριά της, να αντιμετωπίζει τις δυσκολίες και να κυνηγάει το μεγάλο της όνειρο, τους Ολυμπιακούς Αγώνες, χωρίς να αφήνει καμία ευκαιρία ανεκμετάλλευτη. Πιστεύει πως όσοι έχουν όνειρα και στόχους δεν τα παρατούν. Το δικό της όνειρο και απωθημένο είναι να πάει στους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Λος Άντζελες. Αυτήν τη στιγμή τρέχει 5 και 10 χιλιόμετρα, συμμετέχει σε ημιμαραθώνιους και το καλοκαίρι επικεντρώνεται σε αγώνες στίβου, με στόχο να πιάσει όρια για το Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στο Μπέρμιγχαμ.

«Γενικά στους αγώνες, αν γίνει κάτι δυσάρεστο, το μυστικό είναι η αντίστροφη ψυχολογία. Δεν με πιάνει πανικός, λέω μέσα μου “είμαι αυτή που είμαι και θα κάνω υπομονή, αυτό που μπορώ”. Το πιστεύω μέσα μου ότι είμαι καλή και ότι μπορώ να τα καταφέρω».

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

Info: @anastasia_marinakou_

LiFO 12.03.26

13

URBAN LIFE

14

LiFO

12.03.26

Η ΑΓΝΟΙΑ, ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΟΥ ΚΕΡΔΟΥΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΩΣ ΑΝΑΛΩΣΙΜΩΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΧΟΥΝ ΜΕΤΑΤΡΕΨΕΙ ΤΟΥΣ PLANT-LOVERS ΣΕ «ΔΟΛΟΦΟΝΟΥΣ ΦΥΤΩΝ». ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗ, ΤΑ ΦΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΖΩΝΤΑΝΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΠΟΥ ΔΥΣΚΟΛΑ ΕΠΙΒΙΩΝΟΥΝ ΣΤΙΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. ΚΑΙ ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΘΑ ΣΟΥ ΤΟ ΠΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΠΟΥ ΘΑ ΤΑ ΑΓΟΡΑΣΕΙΣ. ΑΠΟ ΤΟΝ M. HULOT

Φ Τ Ι Α Ξ Α Μ Ε ΙΝΣΤΑΓΚΡΑΜΙΚΟΥΣ ΚΗΠΟΥΣ. ΞΟΔΕΨΑΜΕ Π Ε Ρ Ι Ο Υ Σ Ι Ε Σ . ΤΩΡΑ ΜΑΡΑΘΗΚΑΝ ΟΛΑ. «Το καθιστικό οργιάζει από ανθεκτικά, φουντωτά φυτά, προστατευμένα πίσω από την τζαμαρία του τρίφατσου παράθυρου: η πληθωρική μονστέρα που απλώνει τα γυαλιστερά φύλλα της προς τα έξω· ένας φίκος λυράτα που φτάνει ως το ταβάνι, φυτεμένος σε ένα μεγάλο τσιμεντένιο κασπό· δύο ράφια φορτωμένα με κισσούς εσωτερικού χώρου και κρεμαστές πεπερόμιες, που τα φυλλώματά τους μπλέκονται μεταξύ τους, αγγίζοντας το πάτωμα. Σε μια γωνιά, επάνω σε ένα σύμπλεγμα από σκαμνάκια και αναποδογυρισμένα καφάσια, υπάρχει μια μικρή ζούγκλα από αλοκάσιες, γιγάντιες ευφορβίες, φίκους μπέντζαμιν και φιλόδεντρα με χνουδωτούς μίσχους, στρελίτσιες και ντιφενμπάχιες. Στη συνέχεια, ένα ξύλινο ρολ τοπ και από πάνω γυάλες με βλαστούς, φυτά αράχνες, ένας σπόρος αβοκάντο που έχει ήδη βλαστήσει και μια δράκαινα που μοιάζει με μικρό χέρι έτσι όπως πέφτει η σκιά της πάνω στον τοίχο…». Η περιγραφή αυτή, που ανοίγει τη «Βίβλο των ψηφιακών νομάδων», το best seller του Βιντσέντζο Λατρόνικο Η Τελειότητα, συνοψίζει σε μερικές σειρές τη μανία με τα φυτά που εδώ και περίπου μια δεκαετία έχει πιάσει ανθρώπους κάθε ηλικίας –όχι, δεν είναι «προνόμιο» μόνο των millennials, παρότι οι εκπρόσωποι της γενιάς τους φάνηκαν περισσότερο στα social media– και ως απολογισμό έχει αφήσει πίσω της εκατομμύρια άδειες γλάστρες, πανάκριβα ντιζαϊνάτα κασπό, και, φυσικά, άπειρα νεκρά φυτά. Αμέτρητα. Το καθιστικό του διαμερίσματος του Τομ και της Άννας θα μπορούσε να είναι το καθιστικό ανθρώπων σε κάθε σημείο του πλανήτη: πλασάρεται από τα social media ως ιδανικό, με τα ίδια έπιπλα, τα ίδια διακοσμητικά, τα ίδια φυτά που επιβλήθηκαν με έναν σχεδόν ύπουλο τρόπο ως ντεκόρ και ως απαραίτητα αντικείμενα που συμπλήρωναν το design ενός χώρου. Η μανία με τα φυτά ήταν μια τάση που καλλιεργήθηκε από το Instagram και το Pinterest όταν τα social media άρχισαν να ορίζουν τάσεις, γούστα, αισθητική, και τα φυτά αποδείχτηκαν μια κερδοφόρα επιχείρηση – με τεράστια κέρδη. Ξαφνικά, εκεί που η νέα γενιά είχε μόνη ασχολία τον ψηφιακό κόσμο, τα gadgets, τα πανάκριβα κινητά, τα ηλεκτρονι-

κά παιχνίδια και την αναζήτηση σεξ μέσω application, ανακάλυψε τα ξεχασμένα φυτά της γιαγιάς από τα ’60s και τα ’70s και οι εικόνες με τα «πράσινα» διαμερίσματα που άρχισαν να κατακλύζουν το Instagram μάζευαν εκατοντάδες χιλιάδες likes. Όλοι ήθελαν ένα φυτό σαν κι αυτό που υπήρχε στα δημοφιλή προφίλ, σε σπίτια που έμοιαζαν ονειρεμένα και εξωτικά, και λέξεις όπως «πιλέα» και «πεπερόμια», «φίκος λυράτα», «μονστέρα», «αλοκάσια» και ένα σωρό λατινικές βοτανικές ονομασίες τροπικών φυτών κυριαρχούσαν για χρόνια στις αναζητήσεις του Google, δημιουργώντας μια νέα παγκόσμια εσπεράντο. Οι κάθε λογής influencers που γιγάντωσαν την τάση του urban jungle συνεισέφεραν στη νέα μανία που κανείς τότε δεν μπορούσε να φανταστεί πώς θα εξελιχθεί: σε ένα καλοστημένο παιχνίδι εκατομμυρίων ευρώ με θύματα ανίδεους και άσχετους καταναλωτές, που εξαπατημένοι από την εικόνα θεώρησαν τους εαυτούς τους «green fingers». Όλοι όσοι ξετρελαθήκαμε με τα φυτά, λειτουργήσαμε άθελά μας ως influencers, αγοράζοντας, στολίζοντας, φωτογραφίζοντας, δείχνοντας γλάστρες με φυτά εσωτερικού χώρου (που το φυσικό τους περιβάλλον είναι η ζούγκλα ή περιοχές με τροπικό κλίμα, γιατί κανένα φυτό δεν είναι προορισμένο να ζήσει μέσα σε διαμέρισμα), παίζοντας εν αγνοία μας το παιχνίδι των φυτωρίων και των μεγαλοεισαγωγέων που εκμεταλλεύτηκαν την τεράστια δημοσιότητα για να πλουτίσουν. Και ακόμα πλουτίζουν. Τρέξαμε όλοι σε φυτώρια και ανθοπωλεία να προμηθευτούμε φυτά που βλέπαμε καταπράσινα και υγιή στα αμερικανικά και τα σκανδιναβικά διαμερίσματα, δίνοντας μια περιουσία για είδη που κανείς δεν μας είπε ότι ήταν καταδικασμένα να πεθάνουν στο κλίμα της Αττικής. Χάσαμε δεκάδες φυτά, εκατοντάδες, τα οποία αντικαταστήσαμε με νέα, ακόμα πιο ακριβά και εξωτικά, επιχειρήσαμε να καλλιεργήσουμε σπάνια είδη, ελαττωματικά variegated (με λευκές ποικιλομορφίες), απογοητευτήκαμε, στεναχωρηθήκαμε, στηριχτήκαμε σε φρούδες ελπίδες – ξεκινώντας τη συλλογή ξανά από την αρχή (και ξανά και ξανά). Παρότι καταλάβαμε ότι όλο αυτό ήταν στην ουσία μια απάτη, δεν πτοηθήκαμε, εξακολουθούμε να αγοράζουμε (και να σκοτώνουμε) φυτά, επιμένοντας

LiFO 12.03.26

15

URBAN LIFE σε ανύπαρκτες προσδοκίες, γιατί η ελπίδα πεθαίνει πάντα τελευταία – αφού μας έχει μετατρέψει πρώτα σε «δολοφόνους φυτών». «Η τάση του urban jungle γεννήθηκε γύρω στο 2013 ως μια αθώα πρωτοβουλία δύο μπλόγκερ, του Ίγκορ Γιοσίφοβιτς και της Γιούντιθ ντε Χράαφ», λέει η Ειρήνη Μαύρου, που δηλώνει συλλέκτρια φυτών και είναι ομοιοπαθής και αμετανόητη. «Οι δυο τους ίδρυσαν την κοινότητα “Urban Jungle Bloggers”, μια παγκόσμια ομάδα ανθρώπων που μοιράζονταν το πάθος τους για τη ζωή με τα φυτά στα τσιμεντένια διαμερίσματα. Αυτό που ξεκίνησε ως μια ρομαντική ανάγκη για βιοφιλία, δηλαδή ως αγάπη για τη ζωή και ανάγκη σύνδεσης της ανθρώπινης ύπαρξης με τα υπόλοιπα έμβια όντα, συνεπώς και με τα φυτά, γρήγορα γιγαντώθηκε και, δυστυχώς, αλλοτριώθηκε. Μέσα από αυτή την τάση προωθήθηκαν είδη που έγιναν αμέσως εμβληματικά – αυτά που προανέφερες και άλλα. Η ανάγκη αυτή για επιστροφή στη φύση πέρασε κυρίως μέσα από το Instagram αλλά και κάποιες καλαίσθητες εκδόσεις που λειτούργησαν ως ευαγγέλια αισθητικής. Έπεισαν τον κόσμο ότι ένα σπίτι είναι ημιτελές χωρίς αυτά τα φυτά, τα οποία κατέληξαν, δυστυχώς, από ζωντανοί οργανισμοί, απαραίτητο ντεκόρ. Στην Ελλάδα η τάση του urban jungle άρχισε να γίνεται αισθητή περίπου το 2017-2018, αλλά κορυφώθηκε εκρηκτικά την περίοδο 2019-2021. Η είσοδός της στη χώρα μας έγινε από τα social media· κυρίως οι millennials (η γενιά των γεννημένων μεταξύ 1981-1996) υιοθέτησαν τα φυτά ως τα νέα τους κατοικίδια. Η τάση αυτή πήρε ξώφαλτσα και την Generation X, στην οποία ανήκω. Είχα συνηθίσει να βλέπω τα φυτά ως ζωντανούς οργανισμούς και όχι ως ψηφιακά τρόπαια, ωστόσο ομολογώ ότι η εν λόγω “νόσος” είναι πολύ μεταδοτική, και κόλλησα κι εγώ. Έχω δωμάτιο φυτών που μέσα έχει μόνο τον υπολογιστή μου και τα φυτά, χωρίς όμως άλλα “κόλπα”, εκτός από ένα θερμόμετρο. Εκεί πίνω κάθε πρωί το καφεδάκι μου και ακούω τη μουσική μου, ανάμεσα στα φυτούδια μου. Ο κομβικός χρονικά σταθμός στην Ελλάδα για την urban jungle τάση ήταν η πανδημία και ο εγκλεισμός λόγω Covid (2020-2021) που έκανε χιλιάδες ανθρώπους να στραφούν στα φυτά εσωτερικού χώρου ως εκτονωτική ψυχαγωγική ενασχόληση εντός των τειχών, προκαλώντας κατακόρυφη αύξηση των πωλήσεων. Τότε δημιουργήθηκαν και εξειδικευμένα concept stores, πολυχώροι δηλαδή, με ισχυρή ταυτότητα, που πουλούσαν το urban jungle ως ένα έτοιμο πακέτο διακόσμησης και εμπειρίας lifestyle. Αυτά τα μέρη έκαναν την “πράσινη” ζωή να φαίνεται ως ένας εφικτός, στυλάτος αλλά και άκρως ινσταγκραμικός τρόπος ζωής και στα μέσα εμφανίστηκαν εκτενή άρθρα για το πώς να φτιάξεις μια “αστική ζούγκλα” στο σαλόνι σου. Θεωρώ ότι αυτή η επανάσταση μεταλλάχθηκε σταδιακά σε μια κερδοφόρα μανία, καθοδηγούμενη από τους αλγόριθμους και τα συμφέροντα των μεγάλων παραγωγών. Αυτοί οι μεγάλοι παίκτες, κυρίως οι Ολλανδοί, που έχουν επενδύσει κυρίως στην ιστοκαλλιέργεια, εκμεταλλεύονται την οπτική τελειότητα των φυτών για να “σπρώχνουν” viral trends. Η ιστοκαλλιέργεια (tissue culture) είναι μια εργαστηριακή μέθοδος, όπου από ένα και μόνο κύτταρο αναπαράγονται χιλιάδες πανομοιότυποι κλώνοι σε αποστειρωμένες συνθήκες. Αυτή βρίσκει εφαρμογή σε χιλιάδες γένη φυτών, έτσι κατακλύζεται η αγορά με ευαίσθητα, “βιομηχανοποιημένα” φυτά, που χαλάνε πανεύκολα. Σε αυτό το παιχνίδι κέρδους συμμετέχουμε όλοι μας, εν αγνοία μας, καθώς με το να ανεβάζουμε φωτογραφίες στα social media γινόμαστε και οι ίδιοι ο μοχλός που απογειώνει τη ζήτηση. Τα φυτά αυτά, δηλαδή τα τροπικά και ειδικά τα περιζήτητα Albo, καταρρέουν στα σπίτια μας γιατί αγνοούμε τη βασική τους βιολογία. Η λευκή ποικιλοχρωμία (variegation) είναι στην πραγματικότητα μια γενετική “αδυναμία”: τα λευκά μέρη των φύλλων δεν διαθέτουν χλωροφύλλη, άρα δεν μπορούν να φωτοσυνθέσουν. Αυτό κάνει το φυτό να δουλεύει στο 50% των δυνατοτήτων του, ενώ την ίδια στιγμή το λευκό τμήμα είναι εξαιρετικά ευάλωτο. Ο ήλιος μπορεί να κάψει τα λευκά μέρη, γιατί δεν έχουν προστασία. Από την άλλη, αν το φως είναι λίγο, το φυτό εγκαταλείπει το λευκό και από variegated γίνεται reverted, δηλαδή όλο πράσινο για να επιβιώσει, χάνοντας την ακριβοπληρωμένη αισθητική του. Και, φυσικά, το σοκ της μετάβασης από το ολλανδικό θερμοκήπιο με τις άκρως ελεγχόμενες, τέλειες συνθήκες στην ελληνική ξηρασία είναι τεράστιο. Πεθαίνουν τα φυτά, είτε από την έλλειψη υγρασίας είτε από την τοποθέτηση σε σκοτεινά σημεία για χάρη της διακόσμησης (για να ταιριάζουν με το κάλυμμα του καναπέ) ή από το υπερβολικό πότισμα, που προκαλείται από το άγχος μας να τα κρατήσουμε ζωντανά – κλασικό παράδειγμα η υποφαινόμενη. Επίσης, πρέπει να πω ότι υπάρχει μια γενικότερη βάσιμη υποψία ότι πολλά από τα σύγχρονα φυτά που κυκλοφορούν στην αγορά είναι “σχεδιασμένα” για να έχουν ημερομηνία λήξης, θυμίζοντας κάπως την προγραμματισμένη αχρηστία των ηλεκτρονικών συσκευών. Δεν μιλάμε μόνο για τα τροπικά πια. Όλα τα νέα υβρίδια που κατακλύζουν τα ράφια των μεγάλων αλυσίδων καλλιεργούνται με αποκλειστικό γνώμονα την εμπορική τους εικόνα –δηλαδή έντονα χρώματα και εντυπωσιακή εμφάνιση– ώστε να λειτουργούν ως “ζωντανά

16

LiFO

διακοσμητικά” και όχι ως μακρόβιοι οργανισμοί. Αναπτύσσονται σε εργαστηριακές συνθήκες, με ορμόνες και χημικά που τα κάνουν να δείχνουν στην ακμή τους τη στιγμή της πώλησης, όμως στερούνται της γενετικής στιβαρότητας που θα τα βοηθούσε να επιβιώσουν στο περιβάλλον του σπιτιού μας. Αυτό οδηγεί σε έναν φαύλο κύκλο: το φυτό καταρρέει έπειτα από λίγο και ο καταναλωτής, θεωρώντας εσφαλμένα ότι ο ίδιος απέτυχε, προχωρά σε μια νέα αγορά. Έτσι η φύση μετατρέπεται σε ένα ακόμα αναλώσιμο προϊόν, υπονομεύοντας την ουσιαστική, μακροχρόνια θεραπευτική σχέση που επιδιώκουμε να χτίσουμε με τα φυτά. Θεωρώ ότι υπάρχουν δύο κατηγορίες καλλιεργητών. Πραγματικοί καλλιεργητές που φροντίζουν σπάνια είδη από αγνή αγάπη και άλλοι που ίσως θέλουν και λιγάκι να πουλήσουν μούρη που λέμε, τύπου “κοίτα εγώ τι έχω”, ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που εκθέτουν τις διακοπές τους, την κορμάρα τους στην παραλία, τους πολλούς τους φίλους κ.λπ. Αλλά αυτή είναι μια άλλη δύσκολη μεγάλη κουβέντα και “ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω”. Αυτός ο ελιτισμός αποκορυφώνεται στις δημοπρασίες του Facebook, όπου ένα albo node (ένα κλαδάκι με «μάτι» και ρίζα) μονστέρας ή σπάνιου φιλόδεντρου, μήκους ενός εκατοστού, αγγίζει τα 40 ευρώ. Βρέθηκα ακούσια σε συνομιλίες δημοπρασιών στο messenger όπου, όταν ζήτησα κάτι πιο προσιτό, όπως βολβάκια αλοκάσια, γύρω στα 4 ευρώ, εισέπραξα ειρωνεία επειδή δεν είχα “υψηλό κασέ”. Μήπως τελικά για κάποιους τα φυτά δεν είναι ζωή, αλλά επίδειξη; Εννοείται πως με επηρέασαν οι εικόνες που έβλεπα στο ίντερνετ. Instagram δεν έχω, χρησιμοποιώ το Pinterest και βέβαια είμαι μέλος σε πάρα πολλές ομάδες στο Facebook που είναι όλες σχετικές με φυτά, περνάω πολλές ώρες χαζεύοντας φωτογραφίες άλλων ανθρώπων ή ψάχνω σε e-shop. Συχνά βλέπουμε αυτές τις τέλειες γωνιές σε σπίτια άλλων ανθρώπων και πιστεύουμε ότι άμα αγοράσουμε το ίδιο φυτό, θα μεταφέρουμε λίγη από εκείνη τη λάμψη στο δικό μας σπίτι. Δηλαδή τα social media σε κάνουν να ερωτεύεσαι την εικόνα προτού καν καταλάβεις αν το φυτό μπορεί να ζει στο σπίτι σου. Τα φυτά παρουσιάζονται μάλλον ως το απόλυτο lifestyle αξεσουάρ. Δηλαδή, από ζωντανοί οργανισμοί μετατράπηκαν σε στοιχεία design, που είναι μια ψευδαίσθηση, γιατί οι τέλειες φωτογραφίες δεν έδειχναν ποτέ ούτε τα χώματα, ούτε τις λάσπες όταν τα ποτίζεις, ούτε τη βαμβακάδα που πιάνουν, ούτε τα σημάδια από τον τετράνυχο, δεν είχαν ποτέ ξερά ή ελαττωματικά σημεία και σε έκαναν να πιστέψεις ότι η φροντίδα τους είναι μόνο χαλάρωση. Δεν είναι, γιατί πάρα πολύ συχνά έρχεται και η απογοήτευση της αποτυχίας. Γενικά αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολο απ’ ό,τι περίμενες το να διατηρήσεις φυτά στο κλίμα της Αθήνας. Βέβαια, η εμπειρία που έχει κανείς μετά τις αποτυχίες είναι πολύτιμη· αν ξανάρχιζες από την αρχή θα ζούσαν περισσότερα φυτά. Πρέπει να μάθουμε να ακούμε τις ανάγκες των φυτών, όχι να τους επιβάλλουμε τη φροντίδα που εμείς θέλουμε, πρέπει να παρατηρούμε τι πραγματικά χρειάζονται. Έχω σκεφτεί αρκετές φορές πόσα φυτά έχουν περάσει από τα χέρια μου – αν μπορούσα να έχω όλα αυτά που έχω χάσει, θα κάλυπτα στρέμματα. Ένα ακόμη λάθος, εκτός από το υπερβολικό πότισμα που είπα ήδη, είναι και η έλλειψη παρατήρησης. Δηλαδή αγοράζουμε φυτά για την ομορφιά τους και τις περισσότερες φορές αγνοούμε τις ιδιαίτερες απαιτήσεις τους. Επιθυμούμε να έχουμε το φυτό αυτό δίπλα μας, στον χώρο μας, και θέλουμε να προσαρμοστεί στη δική μας επιθυμία, ενώ η φύση δεν λειτουργεί έτσι και τα φυτά μαραζώνουν σιωπηλά, είτε από το πολύ νερό είτε από τον πολύ ήλιο είτε από τον λίγο ήλιο ή από την πολλή ζέστη ή καμιά φορά και από το πολύ κρύο, γιατί απλώς δεν μπορούν να ακολουθήσουν τους δικούς μας κανόνες. Πριν από τρία χρόνια έχασα ολόκληρη τη συλλογή από σενπόλιες –εκατό σενπόλιες περίπου όλες name varieties–, έχω χάσει και πολλές κοχλέριες. Βλέπω στο εξωτερικό τις Ουκρανές και τις Ρωσίδες και τους Ρώσους πώς καλλιεργούν τη σενπόλια ή την Ντέιλι Μάρτενς που είναι κορυφή στις γεσνερίδες στην Αμερική. Έχουν ολόκληρα δωμάτια τα οποία είναι γεμάτα ραφιέρες: κάθε ράφι έχει μια λάμπα ανάπτυξης και βάζουν εκεί τα φυτά, συνήθως τα ποτίζουν με φιτίλι και τα έχουν σε σταθερές συνθήκες, με το φως, την υγρασία και τη θερμοκρασία που πρέπει. Αυτό όμως δεν μπορείς να το κάνεις στο σπίτι σου γιατί θα σαπίσουν οι τοίχοι και αν έχεις βιβλία θα τα φάει η υγρασία. Τα βιβλία και τα φυτά δεν πάνε μαζί. Οι οδηγίες που σου δίνουν γενικά τα μαγαζιά όταν αγοράζεις ένα φυτό είναι απελπιστικά γενικές και τυποποιημένες, δηλαδή σου λένε “λίγο νερό μία φορά τη βδομάδα” ή ότι “θέλει φωτεινό μέρος, χρειάζεται φως”. Αυτό είναι παγίδα, γιατί το φωτεινό μέρος σε ένα διαμέρισμα δεν έχει καμία σχέση με μία τζαμαρία ή με μία αυλή. Είναι διαφορετικός ο φωτισμός. Επίσης, οι οδηγίες σπάνια λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές συνθήκες της Αττικής. Σε βάζουν να ποτίζεις παραπάνω ή να αφήνεις το φυτό να διψάει χωρίς να καταλαβαίνεις τι συμβαίνει στη γλάστρα.

12.03.26

Οι πωλητές των concept stores-ανθοπωλείων τις περισσότερες φορές, όχι μόνο τώρα που έγινε η τάση αλλά από πάντα, δεν γνωρίζουν καν τα ονόματα των φυτών, πόσο μάλλον τις ανάγκες τους. Ειδικά στα μεγάλα καταστήματα, τα φυτά αντιμετωπίζονται απλώς ως εμπόρευμα. Μπορεί να ξέρουν το όνομα στην ετικέτα, κι αν δεν έχει ετικέτα συνήθως δεν το ξέρουν καν. Αν τους ρωτήσεις, για παράδειγμα, “γιατί οι σενπόλιες μου πεθαίνουν το καλοκαίρι;”, σπάνια θα πάρεις μία απάντηση που βασίζεται σε πραγματική εμπειρία. Πουλάνε δηλαδή την εικόνα χωρίς να ξέρουν τη βιολογία του φυτού. Αυτό δεν είναι καθόλου ειλικρινές. Είναι καθαρά θέμα marketing και όταν βαφτίζουν “εύκολο” ένα φυτό που θέλει 80% υγρασία για να επιβιώσει στην ξηρασία της Αθήνας, ουσιαστικά σε προετοιμάζουν για μια σίγουρη αποτυχία. Απογοητευόμαστε όλοι, νομίζουμε ότι δεν το έχουμε με την κηπουρική, ενώ το λάθος ξεκινάει από την πώληση». «Επειδή τα καλοκαίρια πια είναι πολύ δύσκολα, έχουμε πολύ υψηλές θερμοκρασίες», προσθέτει ο Θεοφάνης Κωνσταντινίδης, καθηγητής Συστηματικής Φυτών & Βιοποικιλότητας στο τμήμα Βιολογίας του ΕΚΠΑ, «χρειάζεται air condition σε μόνιμη βάση σε κάποιον χώρο, για να ρυθμίζεται η θερμοκρασία σε πιο χαμηλά επίπεδα. Δεν φταίνε τα φυτά, ούτε φταίνε αυτοί που τα πουλάνε, η γνώμη μου είναι ότι εμείς οι ίδιοι όταν τα αγοράζουμε δεν κατανοούμε τις ανάγκες τους. Οπότε, θεωρούμε ότι μπορούμε και να έχουμε φυτά που είναι ευαίσθητα ή έχουν ιδιαίτερες θερμοκρασιακές απαιτήσεις, αλλά και να κάνουμε διακοπές το καλοκαίρι αφήνοντας κάποιον να τα φροντίζει απλώς με ένα πότισμα. Δεν γίνεται αυτό, δυστυχώς, εκτός αν κάποιος έχει ένα σπίτι που έχει μόνιμα ανοιχτό air condition, έχει μόνιμη φροντίδα και υγρασία, ατμοσφαιρική και στο χώμα, ή υπάρχει κάποιος άλλος άνθρωπος με την ίδια τρέλα, εκπαιδευμένος, που ξέρει πώς να τα περιποιηθεί όταν λείπεις και μπορείτε να αλληλοβοηθιέστε. Οι περισσότεροι βλέπουν τα φυτά ως διακοσμητικά, δεν αντιλαμβάνονται ότι είναι ζωντανοί οργανισμοί. Δεν είναι τυχαίο ότι στα μεγάλα πολυκαταστήματα τα φυτά υπάρχουν ως μέρος του ντεκόρ – και είναι και αναλώσιμα, τα αλλάζουμε κάθε τόσο. Αν πάει κάποιος πολύ συχνά σε αυτά τα μαγαζιά, βλέπει και τις δικές τους απώλειες, δηλαδή δεν ξέρουν να τα φροντίσουν και τα πετάνε. Μην περιμένεις από τους Έλληνες διαμετακομιστές να σε ενημερώσουν για τις απαιτήσεις του φυτού που θα αγοράσεις, γιατί δεν έχουν ιδέα. Οι περισσότεροι ανθοπώλες και φυτωριούχοι κάνουν μόνο εισαγωγές, τίποτε άλλο, δεν γνωρίζουν και πολλά για τα φυτά που πουλάνε. Πάει ο μέσος αγοραστής που δεν ξέρει και δεν έχουν να του πουν τίποτα για το φυτό που επιλέγει ή θα του πουν μόνο λάθος πράγματα – ακόμα και το χώμα που θα χρησιμοποιήσει, που του δίνουν να αγοράσει, δεν είναι κατάλληλο. Δηλαδή η μοίρα του φυτού είναι προδιαγεγραμμένη: θα πεθάνει. Αν δεν ξέρεις εσύ κάποια πράγματα, αν εσύ δεν έχεις την εμπειρία για το πώς θα χειριστείς το φυτό, οι πωλητές του δεν σε βοηθάνε καθόλου, το βλέπουν κι αυτοί ως ένα εμπόρευμα που πρέπει να διώξουν. Δεν είναι τυχαίο που μερικές φορές βλέπουμε σε βίντεο να λέει “σήμερα παραλάβαμε αυτά τα φυτά” και όταν τα παραλάβουν, το πρώτο που θέλουν είναι να τα ξεφορτωθούν, να τα πουλήσουν για να κερδίσουν». «Σε κάποιον που τώρα ξεκινάει να αγοράζει φυτά και τα βλέπει στο Instagram, θα έλεγα ότι το Instagram δείχνει μόνο το τέλειο αποτέλεσμα, ποτέ τη διαδικασία και την αποτυχία», λέει η Ειρήνη συνοψίζοντας. «Θα του έλεγα να μην αγοράζει ένα φυτό μόνο για την εικόνα του, γιατί η πραγματική ομορφιά βρίσκεται στη φροντίδα του και στη σύνδεση που αναπτύσσει μαζί του και στο τελικό αποτέλεσμα που θα έρθει μέσω της φροντίδας που θα του παρέχει. Θα πρέπει να είσαι έτοιμος να λερώσεις τα χέρια σου, ίσως να χάσεις και μερικά φυτά, και να ξέρεις ότι η εικόνα που βλέπεις στην οθόνη θα είναι πάντα πιο ελκυστική από την πραγματικότητα. Η συμβουλή μου θα ήταν να μελετήσει καλά τις απαιτήσεις των φυτών πρoτού τα αγοράσει και να σκεφτεί σοβαρά αν μπορεί να ανταποκριθεί στη δέσμευση που απαιτεί η φροντίδα τους. Δηλαδή θα πρέπει να ξέρει τις ανάγκες τους σε φως, νερό, υγρασία, θερμοκρασία, να ξέρει ότι δεν πρέπει να το τοποθετήσει απλώς εκεί που δείχνει πιο ωραίο ή εκεί που ταιριάζει με το κάλυμμα του καναπέ. Και να μην ξεχνάει ποτέ ότι η επιτυχία δεν έχει να κάνει με τα likes που θα πάρει αλλά με το πόσο ανταποκρίνεται το φυτό στη δική του φροντίδα μέσα στον χρόνο».

Art on Prescription Η ΤΈΧΝΗ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΕΊΤΑΙ

Εργαστήρια θεάτρου και κινηματογράφου για άτομα με αγχώδεις, καταθλιπτικές και ψυχωσικές διαταραχές στο πλαίσιο του Προγράμματος Πολιτιστικής Συνταγογράφησης του υπουργείου Πολιτισμού. ΔΥΟ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑΚΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ, ένα θεατρικό και ένα κινηματογραφικό, σχεδίασε και υλοποιεί το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, στο πλαίσιο του προγράμματος Πολιτιστικής Συνταγογράφησης του υπουργείου Πολιτισμού. Τα δύο εργαστήρια επιχειρούν να αξιοποιήσουν την τέχνη και τον ευεργετικό της χαρακτήρα για άτομα που αντιμετωπίζουν κατάθλιψη και ψυχωσικές διαταραχές. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει υπογραμμίσει ότι η τέχνη μπορεί να έχει ευεργετικές επιδράσεις στην ενδυνάμωση της ψυχικής υγείας. Για πρώτη φορά ωστόσο διερευνάται, τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά, η επίδραση παραμέτρων ευεξίας (well-being) σε άτομα με ψυχικές διαταραχές από το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας (ΕΠΙΨΥ), με επιστημονικό υπεύθυνο τον αναπληρωτή διευθυντή, ψυχίατρο Νίκο Στεφανή. Παιχνίδια εμψύχωσης, αυτοσχεδιασμοί, ανάληψη ρόλων, βιωματικές δραστηριότητες ξεδιπλώνουν κρυμμένες πτυχές της ομάδας και του κάθε συμμετέχοντος και συμβάλλουν στη δημιουργική σύνθεση νέων αφηγήσεων. Το θεατρικό εργαστήρι με τίτλο «Unboxing Stories - Ξεδιπλώνοντας Ιστορίες», που πραγματοποιείται στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, αποσκοπεί στην ενίσχυση της έκφρασης, της συνεργασίας και της συναισθηματικής ενδυνάμωσης ατόμων με ήπιες μορφές κατάθλιψης και παρελθούσες σοβαρές ασθένειες. Τα θεατρικά εργαστήρια πραγματοποιούνται σε δύο τρίμηνους κύκλους, δώδεκα συναντήσεων ο καθένας. Υλοποιούνται από ομάδα επαγγελματιών καλλιτεχνών και επαγγελματιών ψυχικής υγείας, που συνεργάζονται καθ’ όλη τη διάρκεια της δράσης – από τον αρχικό σχεδιασμό και την επιλογή ομάδας-στόχου, έως την ένταξη των ασθενών στην ομάδα και την παρακολούθηση ανά συνεδρία και εν συνόλω της εξελικτικής τους πορείας μέσα σε αυτήν. Αντίστοιχη διαδικασία ακολουθείται και στα κινηματογραφικά εργαστήρια, στα οποία συμμετέχουν άτομα με ψυχωσικές διαταραχές. Οι συμμετέχοντες έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν και να αναλύσουν τη γλώσσα του κινηματογράφου, συνδυάζοντας το film making με το film analysis. Παρακολουθώντας ταινίες μικρού και μεσαίου μήκους, αναλύουν το περιεχόμενο, προσεγγίζουν δημιουργικά αυτό που βλέπουν και αποκωδικοποιούν την εικόνα και την οπτική αφήγηση. Η διαδικασία αυτή μπορεί να λειτουργήσει εμψυχωτικά, ενσυναισθητικά και ενδυναμωτικά, ενισχύοντας την αίσθηση του εαυτού και προσφέροντας ψυχική ανακούφιση. ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Θεατρικό Εργαστήρι: Κία Θανοπούλου (ψυχολόγος, συστημική ψυχοθεραπεύτρια), Αλέξανδρος Τζήμας (ψυχολόγος, MSc Κοινωνικής Ψυχιατρικής), Παναγιώτα Παναγή (ηθοποιός, σκηνοθέτις, μουσικός), Γιάννης Σιούτης (σκηνοθέτης, θεατροπαραγωγός) Κινηματογραφικό Εργαστήρι: Μιριάνα Σελάκοβιτς (ψυχίατρος), Κοραλία Ναχοπούλου (ψυχολόγος), Κατερίνα Ευαγγελάκου (σκηνοθέτις, σεναριογράφος), Αμαλία Στολάτη (βοηθός σκηνοθέτη, ηθοποιός, παιδαγωγός)

Το Έργο «Πιλοτικές Δράσεις Πολιτιστικής Συνταγογράφησης» πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος «Next Generation EU», Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «ΕΛΛΑΔΑ 2.0», Άξονας Προτεραιότητας 4.6 - Εκσυγχρονισμός και βελτίωση της ανθεκτικότητας κύριων κλάδων οικονομίας της χώρας, «Πολιτισμός και Ευεξία: Η Τέχνη ως συνταγογραφούμενη θεραπεία (“art on prescription”)», προάγοντας την κοινωνική συνοχή και αξιοποιώντας την «ασημένια οικονομία».

LiFO 12.03.26

17

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ

Οι τελευταίοι εργάτες στο Γκάζι μέσα από μια έκθεση φωτογραφιών του 1984.

Γκάζι 1982-1984 18

LiFO

12.03.26

Ο Νίκος Μάρκου φωτογράφισε τους εργάτες στο παλιό εργοστάσιο στο Γκάζι λίγο προτού κλείσει οριστικά.

44 χρόνια μετά, οι φωτογραφίες εκτίθενται ξανά. Ντοκουμέντο μιας εποχής στερημένης και αθώας. Από τον Χρήστο Παρίδη

Nίκος Μάρκου

LiFO 12.03.26

19

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ

20

LiFO

12.03.26

LiFO 12.03.26

21

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ

Γκάζι 1982-1984

Όταν ο Νίκος Μάρκου ξεκίνησε τo 1982 να φωτογραφίζει το παλιό εργοστάσιο του Γκαζιού, το 1952 ιδρύθηκε η Δημοτική Επιχείρηση Φωταερίου Αθηνών, η οποία συνέχισε να τροφοδοτεί συνάντησε ανθρώπους που είχε ήδη φωτογραφίσει έναν χρόνο πριν στις καλύβες του Περάματος. την Αθήνα με φωταέριο μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Οι αντιδράσεις των κατοίκων Άνθρωποι του μόχθου, εγκλωβισμένοι σε ένα σκληρό περιβάλλον και σε μια ανθυγιεινή εργασία, της περιοχής, και όχι μόνο, για την ατμοσφαιρική ρύπανση, για την οποία ήταν συνυπεύθυνο το που θυμάται ότι κάθε είκοσι λεπτά στα ματούσαν τη δουλειά τους για να ξεκουραστούν και να εργοστάσιο του Γκαζιού, οδήγησε στο οριστικό του κλείσιμο το 1984. Το 1986 χαρακτηρίστηκε πάρουν δυνάμεις να συνεχίσουν. Και ο ίδιος, όταν έφευγε, μετά από τρεις ώρες περιήγησης εκεί από την τότε υπουργό Πολιτισμού, Μελίνα Μερκούρη, ιστορικό μνημείο βιομηχανικού πολιτιμέσα, η μύτη του ξερνούσε μαυρίλα. Ωστόσο δεν σταμάτησε να επιστρέφει επί δύο ολόκληρα σμού, ανακαινίστηκε, και από το 1999 έως σήμερα στεγάζει τη γνωστή μας Τεχνόπολη. χρόνια, καταγράφοντας, χωρίς να το ξέρει, τις τελευταίες βάρδιες μιας ιστορίας 120 και παραπάνω Λίγο προτού κλείσει οριστικά, ο σημαντικός φωτογράφος Νίκος Μάρκου, ο οποίος είχε χρόνων. Γιατί η ιστορία του αθηναϊκού εργοστασίου αεριόφωτος πάει πίσω, στα μέσα του 19ου ξεκινήσει αρχικά ερασιτεχνικά –ο μοναδικός της γενιάς του που δεν σπούδασε εκτός Ελλάδας αιώνα, λίγο μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους. ώστε να έχει και τις ανάλογες επιρροές– να φωτογραφίζει τα νταμάρια της Πετρούπολης όπου Ιδρύθηκε το 1857 από τον Φρανσουά-Τεοφίλ Φεραλντί με βασιλικό διάταγμα που ζητούσε ζούσε με την οικογένειά του και συνέχισε ως μαθητευόμενος παράλληλα με τις σπουδές του στο να χτιστεί μακριά από την πόλη για λόγους δημόσιας υγείας· χτίστηκε με οικοδομικά υλικά, τού- στούντιο των Κωστή Αντωνιάδη, Γιώργου Δεπόλλα και Στέφανου Πάσχου, θέλησε να μπει στο βλα και κεραμίδια που έφτασαν στην Ελλάδα από τη Γαλλία με πλοίο, όπως και το μεγαλύτερο εργοστάσιο του Γκαζιού και να το φωτογραφίσει. Έκανε μια πρώτη κρούση στον δήμο Αθηναίων τμήμα του μηχανολογικού εξοπλισμού. Η λειτουργία του ξεκίνησε το 1862, κι όταν, αργότερα, το 1980, αλλά η αίτησή του απορρίφθηκε. Αντ’ αυτού, κατέβηκε στο Πέραμα, κι άρχισε να χτυπάει το 1887, περιήλθε στην ιδιοκτησία και την επιχειρηματική δραστηριότητα των Τζιοβάνι Σερπιέρη τις πόρτες των μεροκαματιάρηδων της περιοχής. και Φουλόν ντε Βολ, γνώρισε μεγάλη ακμή, φωτίζοντας την πρωτεύουσα αλλά και παρέχοντας Θυμάται σήμερα: «Εκείνη την εποχή το ενδιαφέρον μου επικεντρωνόταν στους ανθρώπους. ενέργεια σε σπίτια και εργοστάσια. Παρόλο που μέσα στα χρόνια ενισχύθηκε με εκσυγχρονι- Στο Πέραμα φωτογράφισα το κομμάτι επάνω από τις δεξαμενές της Shell. Μια περιοχή με παράσμένες εγκαταστάσεις, όταν την περίοδο της Κατοχής οι Γερμανοί θέλησαν να το επιτάξουν, γκες και χαμόσπιτα, όπου πήγαινα κάθε Σαββατοκύριακο, χτυπούσα πόρτες, έπιανα κουβέντα, κι διαπίστωσαν πόσο παλιάς τεχνολογίας ήταν και εγκατέλειψαν το σχέδιό τους. Από το 1938 ήταν έμπαινα στα σπίτια τους. Αυτό κράτησε δύο χρόνια και όταν τελείωσα ξαναπάλεψα να δω πώς θα δημοτική επιχείρηση κι ενώ το ηλεκτρικό ρεύμα κατακτούσε τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, γίνει να μπω στο Γκάζι. Πήρα το θάρρος και ζήτησα να δω τον δήμαρχο Μπέη. Προς μεγάλη μου

22

LiFO

12.03.26

Nίκος Μάρκου

έκπληξη, χωρίς να ζητήσει να μάθει γιατί ήθελα να το κάνω, μου έδωσε μια εξάμηνη άδεια για να από τόσον καιρό εκεί μέσα με ήξεραν. Δεν θα έλεγα ότι ήταν μόνο κουρασμένα σώματα, ανάμεσά μπορώ να μπαίνω στον χώρο. Οπότε, αφού ξεπέρασα το τυπικό κομμάτι κι αφού πια με μάθανε τους υπήρχαν και νέοι που είχαν γυμνασμένα κορμιά. Τα χωρίσματα ήταν μάρμαρα, τα οποία με οι πάντες, στην πύλη εισόδου αλλά και οι εργάτες, έκατσα δυο χρόνια. Συνήθως πήγαινα το πρωί, την υγρασία και τις σκουριές από τους σωλήνες είχαν πάρει απίστευτες πατίνες, ενώ υπήρχε και γύρω στις 6:30 με 7:00, έμενα δυο-τρεις ώρες, και μετά δούλευα επαγγελματικά στο στούντιο ένας φεγγίτης από τον οποίο έμπαινε φως γιατί ο ηλεκτρικός φωτισμός ήταν ισχνός. Ο χώρος καθώς βιοποριζόμουν από τη φωτογραφία. Ο χώρος δεν είχε αλλάξει καθόλου από το 1857. Οι αυτός δεν υπάρχει πια, έχει καταστραφεί – εκεί που ήταν τα μπάνια είναι τώρα οι τουαλέτες. Τα συνθήκες ήταν ακριβώς οι ίδιες. Προσωπικά δεν ήξερα ότι πήγαινε για κλείσιμο, φαντάζομαι μπάνια ήταν το μόνο κομμάτι του χώρου που είχε χρώμα, όλο το υπόλοιπο ήταν ασπρόμαυρο. όμως ότι προς το τέλος, το 1984, θα το συζητούσανε. Η παραγωγή του φωταερίου διοχετευόταν Από εκεί μού δημιουργήθηκε το ενδιαφέρον για το χρώμα, γι’ αυτό έκανα τα μπάνια έγχρωμα. στην ευρύτερη περιοχή για θέρμανση και φωτισμό. Αυτό που με ενδιέφερε εμένα περισσότερο Αυτές οι φωτογραφίες κλείνουν μέσα τους την ιστορία του Γκαζιού και τη δικιά μου με αυτόν τον ήταν οι άνθρωποι, δεν με ενδιέφερε τόσο ο χώρος. Η επαφή με αυτούς τους ανθρώπους. Kάθε τρόπο φωτογράφισης, γιατί μετά έκανα διάφορους πειραματισμούς». βάρδια είχε 50-60 άτομα». Ο κύκλος φωτογραφιών «Γκάζι» αποτελείται από 45 φωτογραφίες και παρουσιάστηκε Σταδιακά κέρδισε την εμπιστοσύνη τους, άλλωστε τον έβλεπαν καθημερινά και συχνά τους πρώτη φορά το 1985 στο πάλαι ποτέ Φωτογραφικό Κέντρο Αθηνών της οδού Σίνα, όταν πλέχάριζε φωτογραφίες από αυτές που έβγαζε, μέχρι που ανακάλυψε μάλλον τυχαία και χωρίς να το ον το εργοστάσιο του Γκαζιού αποτελούσε παρελθόν. Παρουσιάστηκε για δεύτερη φορά τη επιδιώξει και τα ενδότερα του μικρόκοσμού τους, εκεί όπου οι εργαζόμενοι, άντρες κάθε ηλικίας, δεκαετία του ’90 στον Αστρολάβο στη Δεξαμενή και όταν δημιουργήθηκε στην Τεχνόπολη άλλαζαν, πλένονταν και ντύνονταν. Θυμάται: «Αυτό έγινε μετά από έξι μήνες. Υπήρχε ένας χώρος το Μουσείο Γκαζιού, στον χώρο των φούρνων, η μόνιμη συλλογή απέκτησε και ενέταξε στα όπου άφηναν τα πολιτικά τους ρούχα όταν άλλαζαν και φορούσαν τις φόρμες της δουλειάς. Τα εκθέματά της 7 φωτογραφίες. Προσεχώς η γκαλερί CAN θα παρουσιάσει εκ νέου τον κύκλο ανεβάζανε ψηλά με συρματόσχοινα όπως έκαναν παλιά στα καθαριστήρια. Κάποια στιγμή βρέθηκα των φωτογραφιών από το Γκάζι, 12 έγχρωμες φωτογραφίες και 13 ασπρόμαυρες, αυθεντικές εκεί, παρατήρησα μια άθλια ξύλινη πόρτα και ρώτησα τον υπεύθυνο πού οδηγούσε. Μου είπε αναλογικές εκτυπώσεις της δεκαετίας του 1980, αποκαλύπτοντας μια διάσταση της Αθήνας ότι εκεί ήταν τα μπάνια. Ρώτησα αν μπορούσα να μπω, και μου είπε “μπες”. Μπήκα, ήταν 5-6 που παντελώς ξεχασμένη σήμερα. έκαναν μπάνιο, γελούσαν, έκαναν πλάκες μεταξύ τους, δεν έδωσαν σημασία που με είδαν, μετά Νίκος Μάρκου, «Γκάζι, 1982–1984», Διάρκεια: 4/4-9/5

LiFO 12.03.26

23

q Γεννήθηκα στην Αθήνα και μεγάλωσα με τη γιαγιά μου, με εκείνη έμενα. Τα πρώτα μου χρόνια, μέχρι δέκα-έντεκα χρονών, τα θυμάμαι σε ένα διαμέρισμα Πατησίων και Πελλήνης, απέναντι από το Πολυτεχνείο. Μετά μετακομίσαμε σε ένα άλλο σπίτι που ήταν στον Άγιο Λουκά, στα Κάτω Πατήσια. Το περιβάλλον ήταν πολύ αγαπησιάρικο, λόγω της γιαγιάς· θυμάμαι να μυρίζει πάντα φρεσκομαγειρεμένο φαγητό, μακαρόνια με κιμά που μου αρέσανε πολύ, πατάτες τηγανητές και άλλα φαγητά που έφτιαχνε. Ήταν όλα μικρά διαμερίσματα, όπου δεν μπορούσα να κάνω τα περίφημα μεγάλα πάρτι που έκαναν οι άλλοι συμμαθητές μου, οι οποίοι έμεναν σε μεγάλα, πολύ ωραία σπίτια – γιατί πήγαινα σε ιδιωτικό σχολείο, της Μίνας Αηδονοπούλου. Όμως δεν μου έλειπε αυτό, γιατί είχα τη γιαγιά μου και μου ήταν πάντα αρκετή.

Δημοσιογράφος, στιχουργός. Γεννήθηκε στην Πατησίων, ζει στα Μελίσσια.

γίνω ηθοποιός, ήθελα να παίζω σε ταινίες, στο θέατρο, αλλά πολύ γρήγορα ναυάγησαν, γιατί μόλις έγινα δεκάξι και το ανακοίνωσα στον πατέρα μου, μου είπε «αυτό να το ξεχάσεις. Πες μου το plan B, την εναλλακτική σου». Εγώ δεν είχα εναλλακτική, γιατί δεν είχα σκεφτεί ότι θα μου πει κάποιος «αυτό ξέχνα το». Του είπα «δεν έχω σκεφτεί κάτι άλλο» και μου απάντησε «καλά, θα σου προτείνω λοιπόν εγώ να δοκιμάσεις να γίνεις δημοσιογράφος. Πιστεύω ότι θα γινόσουν πολύ καλή πολεμική ανταποκρίτρια». Και δείτε τώρα πόσο επίκαιρο είναι. Έβλεπα τις προάλλες στις ειδήσεις τη Σοφία Φασουλάκη, που είναι πολεμική ανταποκρίτρια, πόσο καταπληκτική είναι στη δουλειά της, και σκεφτόμουν ότι αν ζούσε ο πατέρας μου και την έβλεπε, θα με κοιτούσε και θα μου έλεγε «να, κάτι τέτοιο δεν θα μπορούσες να είχες γίνει;».

q Τελικά σπούδασα δημοσιογραφία. Τελείωσα το σχολείο, πήρα το δίπλωμά μου στα αγγλικά και στα γαλλικά και γράφτηκα στο Εργαστήρι Επαγγελματικής Δημοσιογραφίας. Παράλληλα είχα καταθέσει και τα χαρτιά μου στο Orlando University, στη Φλόριντα, που έχει ένα πενταετές πρόγραμμα δημοσιογραφίας με εξειδικεύσεις. Παρά το γεγονός ότι έγινα δεκτή, δεν πήγα τελικά, γιατί ενώ η μαμά μου ήθελε πάρα πολύ να πάω, ο μπαμπάς μου επέμενε ότι «όχι, πρέπει να μείνεις στην Ελλάδα και να μάθεις τη δημοσιογραφία μέσα από τη δουλειά. Γιατί η δημοσιογραφία δεν είναι κάτι που διδάσκεται στα πανεπιστήμια, είναι κάτι που το μαθαίνεις στον δρόμο, στην εφημερίδα, στο περιοδικό». Έμεινα εδώ και έμαθα δουλεύοντας.

q Θα ακουστεί παράξενο, αλλά τη ζωή μου δεν μου την έχει αλλάξει κάποιος άνθρωπος, εγώ η ίδια μού αλλάζω τη ζωή κατά καιρούς, γιατί αλλάζω συνεχώς. Δηλαδή μεγαλώνω, και όσο μεγαλώνω αλλάζω και σχήμα, αλλάζω συναισθηματικό προορισμό, ψυχολογικό προσανατολισμό, αλλάζω μέσα μου. Καταστάσεις με έχουν κατά καιρούς αλλάξει, απώλειες δικών μου ανθρώπων, ο χαμός του πατέρα μου, ο χαμός της γιαγιάς μου. Ήταν πράγματα τα οποία με έκαναν να ενηλικιωθώ πολύ απότομα και με σκλήρυναν, με πόνεσαν πάρα πολύ. Αλλά ο πόνος σε σκληραγωγεί κιόλας. Οπότε πιο πολύ θα έλεγα ότι με άλλαξαν οι καταστάσεις και οι απώλειες.

q Η πρώτη μου δουλειά ήταν όταν ακόμα πήγαινα σχολείο· στη Β’ Λυκείου έγραφα στο «Cosmopolitan» μια στήλη για εφήβους. Έχω κρατήσει ακόμα κάποια αποκόμματα σε ένα άλμπουμ. Καλή ήταν. Έγραφα κάποια πράγματα που πίστευα ότι απασχολούσαν τους νέους της γενιάς μου. Στη συνέχεια έγραφα στην εφημερίδα «24 Ώρες», μετά στο περιοδικό « Ένα» – το ένα περιοδικό έφερνε το άλλο. Στην ΙΜΑΚΟ, τη δεκαετία του ’90, μπήκα απλώς για να δουλέψω ως παραγωγός ραδιοφώνου στον Sfera FM, αλλά ο Πέτρος Κωστόπουλος με φώναξε στο γραφείο του και μου είπε «κοίταξε, εγώ βλέπω σε σένα πράγματα που εσύ μάλλον δεν τα βλέπεις, πιστεύω λοιπόν ότι πρέπει να σε κάνω διευθύντρια». Και ενώ έτρεμα σαν το ψάρι, με έκανε διευθύντρια του ραδιοφωνικού σταθμού, όπου έμεινα έξι χρόνια. Μετά με έκανε και διευθύντρια στη δισκογραφική εταιρεία Nitro Music. Αυτές οι δύο θέσεις ήταν εξαιρετικά καθοριστικές για μένα, γιατί μου έμαθαν να αναπτύσσω την ηγετική ικανότητα, το leadership, να μπορώ να εμπνέω ομάδες.

ΝΑΤΑΛΊΑ ΓΕΡΜΑΝΟΎ

q Τα όνειρά μου ήταν πολύ κλισέ. Είχαν να κάνουν με τον χώρο του θεάτρου κυρίως, δηλαδή ονειρευόμουνα να

q Λένε ότι το πρώτο σου αφεντικό, αν μπορούμε να το πούμε έτσι, είναι πολύ σημαντικό. Οι άνθρωποι με τους οποίους συνεργάστηκα στο ξεκίνημά μου έχουν γράψει ιστορία στην Ελλάδα. Ο Παύλος Μπακογιάννης, το πρώτο μου αφεντικό στο περιοδικό « Ένα», ο Γιώργος Κοσκωτάς, το πρώτο μου αφεντικό στον ραδιοφωνικό σταθμό Sky 100,4, μετά ο Κωστόπουλος. Δηλαδή είναι άνθρωποι που ακούς το όνομά τους και δεν λες «ποιος είναι αυτός;». Βέβαια, υπήρξαν και οι άνθρωποι που μου έδωσαν την ευκαιρία να υπάρξω στην τηλεόραση: ο Μίνως Κυριακού και ο Δημήτρης Κοντομηνάς.

q Στη σκιά του μπαμπά μου με έναν πολύ τρυφερό τρόπο θα είμαι για πάντα, αφού το εκτόπισμά του πάντα θα είναι πιο μεγάλο. Όσα χρόνια κι αν περάσουν, ό,τι κι αν καταφέρω να κάνω, ακόμα κι αν γράψω βιβλία, ακόμα κι αν κάνω και τις πιο σπουδαίες εκπομπές, για μένα –φαντάζομαι και για τον κόσμο– ο μπαμπάς μου θα είναι πάντα ο σπουδαιότερος όλων, ένας υπέροχος συγγραφέας, ένας καταπληκτικός άνθρωπος της τηλεόρασης και ένας δημοσιογράφος σπουδαίος.

q Τις στιγμές που η εκπομπή αγγίζει έστω κι έτσι, απαλά, απλά και έμμεσα, θέματα πολιτικά, κοινωνικά, χωρίς να μπαίνει εις βάθος, γιατί δεν έχουμε τα μέσα να χτυπήσουμε τα προβλήματα στη ρίζα τους με τη γροθιά μας, εγώ νιώθω στο στοιχείο μου. Γενικά δεν αγαπώ πολύ το celebrity gossip. Στα πολιτικοκοινωνικά θέματα νιώθω ότι κάτι μπορεί να προσφέρω, έστω και ένα ψίχουλο. Θεωρώ ότι όλοι όσοι βγαίνουμε στην τηλεόραση έχουμε, ή τουλάχιστον οφείλουμε να έχουμε, κοινωνική ευθύνη. Δηλαδή μάς δίνεται ένα βήμα, μας δίνεται ένας τηλεοπτικός φακός και ένα μικρόφωνο, πρέπει να προσέχουμε τι λέμε και πώς το λέμε. Ακόμα πιο πολύ νομίζω ότι πρέπει να προσέχουμε σε ποιους δίνουμε βήμα. Γιατί ακούγονται διάφορες γνώμες και σκέψεις και ακρότητες στην ελληνική τηλεόραση και μετά βγαίνουμε εμείς και λέμε «ναι, ντροπή που το είπε αυτό». Μα δεν δίνεις βήμα σε κάποιον άνθρωπο επειδή λέει ακρότητες μόνο και μόνο για να βγεις μετά εσύ να κάνεις τον καλό. Μην του δώσεις καθόλου.

q Θα ήμουν αχάριστη αν έλεγα ότι ένιωσα ποτέ αδικημένη. Μου δόθηκαν ευκαιρίες. Δεν ξέρω αν ήταν λόγω φύλου ή λόγω επιθέτου – για να είμαι δίκαιη, μπορεί να άνοιξε πόρτες και το επίθετο, είναι πολύ πιθανό. Αλλά από την άλλη, για να μη μαστιγώνω συνέχεια τον εαυτό μου, αν ήμουνα και ένα άτομο εντελώς ατάλαντο και εντελώς άχρηστο, αυτές οι πόρτες που άνοιξαν για να δοκιμάσουν τι στο διάολο είναι αυτή η Γερμανού πια, αν έκριναν ότι δεν μπορώ να κάνω τίποτα καλά, θα έκλειναν. Θυμάμαι τον Παύλο Μπακογιάννη, που με πρωτοδοκίμασε ως μεταφράστρια ξένων κειμένων και με έστειλε να κάνω ρεπορτάζ αγοράς στα μαγαζιά, «πόσο κάνει αυτή η ζώνη, πόσο κάνουν τα παπούτσια» – αυτό έκανα στην πρώτη μου δουλειά, στο « Ένα», έγραφα «αυτή τη ζώνη θα τη βρείτε εκεί και κάνει τόσο». Μου είπε λοιπόν «άκου να δεις, επειδή έχεις αυτό το επίθετο, εγώ θα σε δοκιμάσω. Αλλά να εξηγούμαστε, δεν είμαι υποχρεωμένος να σε κρατήσω». Και απάντησα, «ναι, το ξέρω». Έμεινα δύο χρόνια εκεί και μετά άλλα τέσσερα στον Κοσκωτά και μετά πάει λέγοντας. Άρα κάτι έκανα καλά. Τώρα, από εκεί και πέρα, δεν ένιωσα ποτέ ότι τη θέση μου ή τη δουλειά μου την πήρε ένας άντρας επειδή ήταν άντρας κι εγώ την έχασα επειδή ήμουν γυναίκα. Και νομίζω ότι σήμερα που είναι 2026 οι γυναίκες έχουν κατακτήσει πάρα πολλές θέσεις, και διευθυντικές και θέσεις στελεχών, και έχουν κάνει πολλά. Βέβαια, πάντα ο εχθρός του καλού είναι το καλύτερο, εννοείται. Θα μ’ άρεσε να δω μια γυναίκα πρωθυπουργό στην Ελλάδα. Αλλά πιστεύω ότι είμαστε σε καλό δρόμο.

q Επιτυχία για μένα σημαίνει να σε βλέπει ο κόσμος και να χαμογελάει μόλις σε συναντήσει, να μη γυρίζει τα μούτρα του και να μην ξινίζει. Αυτό είναι επιτυχία στον χώρο μου τελικά. Γιατί όσο περνάνε τα χρόνια και βλέπω τι γίνεται γύρω

24

LiFO

απο τον m.hulot φωτογραφιeσ: παρισ ταβιτιαν

12.03.26

φρεντυ γερμανοσ Στη σκιά του μπαμπά μου με έναν πολύ τρυφερό τρόπο θα είμαι για πάντα, αφού το εκτόπισμά του πάντα θα είναι πιο μεγάλο. Όσα χρόνια κι αν περάσουν, ό,τι κι αν καταφέρω να κάνω, ακόμα κι αν γράψω βιβλία, ακόμα κι αν κάνω και τις πιο σπουδαίες εκπομπές, για μένα –φαντάζομαι και για τον κόσμο– ο μπαμπάς μου θα είναι πάντα ο σπουδαιότερος όλων.

LiFO 12.03.26

25

μου, στον κόσμο, στους συναδέλφους κ.λπ., καταλαβαίνω το παιχνίδι των τηλεθεάσεων και των καναλιών και των media και βλέπω ότι τελικά αυτό που σου μένει είναι ο κόσμος. Γιατί αυτός έχει την εξουσία, που είναι το τηλεκοντρόλ. Και το θέμα δεν είναι μόνο το αν θα σε δει στην τηλεόραση αλλά το να σε δει στο σούπερ μάρκετ και να σου πει «γεια σου, κοριτσάκι μου, να σε έχει ο Θεός καλά, μας φτιάχνεις τη μέρα». Αυτό είναι η επιτυχία. Το «τι καλό παιδί που είσαι εσύ και τι καλό πλάσμα που είσαι και τι περήφανος θα είναι ο πατέρας σου από εκεί ψηλά». Αυτή είναι η επιτυχία και τίποτε άλλο.

q Η τηλεόραση πιστεύω ότι έχει γίνει πια αφόρητα αυτοαναφορική. Δηλαδή, αντί να παράγουμε πρωτογενές περιεχόμενο, αντί να πούμε στον τηλεθεατή «καλημέρα, σήμερα στην εκπομπή μας θα δείτε πόσο κάνουν τα αυγά στο σούπερ μάρκετ, μια συνέντευξη του Γιώργου Τάδε και μετά θα δείτε ζώδια και μαγειρική κ.λπ.», θέλουμε να τσακωθούμε με τον άλλον που έχει εκπομπή απέναντι από εμάς, να απαντήσουμε σε κάποιον που μας έθιξε την προηγούμενη μέρα, και θεωρούμε ότι ο κόσμος ενδιαφέρεται γι’ αυτό. Δεν ενδιαφέρεται όμως. Και το λέω γιατί μου στέλνουν πάρα πολλά μηνύματα «σταματήστε να μας λέτε ποιος τσακώθηκε με ποιον και να απαντάτε» – κι ας μην απαντάμε ποτέ στην εκπομπή μας. Φαντάζομαι ότι τα στέλνουν σε μένα γιατί με βλέπουν σαν σανίδα σωτηρίας. Γιατί πρέπει να κάνουμε οι εκπομπές μεταξύ μας κουσκούς; Γιατί πρέπει να έχω εγώ beef με κάποιον άλλο παρουσιαστή ή με κάποια άλλη παρουσιάστρια; Αυτό δεν καταλαβαίνω, το μεταξύ μας.

q Υπήρξαν πολλές φορές που ένιωσα ότι η ειλικρίνειά μου με έθιξε επαγγελματικά. Πολύ συχνά το έχω νιώσει αυτό. Στις δέκα συνεντεύξεις που έχω δώσει, τις μισές τις έχω πληρώσει με τον έναν τρόπο ή με τον άλλο. Επειδή δεν φιλτράρω αυτά που λέω και μονίμως λέω την αλήθεια και είμαι πάρα πολύ ειλικρινής, μόλις η συνέντευξη προβληθεί, δημοσιευτεί, τυπωθεί, οτιδήποτε, την επόμενη μέρα κάποιος θα έχει θυμώσει. Κάποιος θα μου κάνει μούτρα. Κάποιος θα έχει παρεξηγηθεί μαζί μου. Κάποιος θα έχει καταλάβει αλλιώς τι έχω πει. Εγώ θα το έχω πει αλλιώς, αυτός θα το έχει καταλάβει αλλιώς. Το κανάλι θα μου λέει «Παναγία μου, πάλι θα τρέχουμε να μαζέψουμε τους νευριασμένους μαζί σου». Μονίμως. Και τι να κάνω εγώ, βρε παιδιά, να αλλάξω τώρα τον χαρακτήρα μου και να πάψω να είμαι ειλικρινής για να μην παρεξηγούνται οι άνθρωποι; Δεν γίνεται αυτό το πράγμα. Εγώ έτσι είμαι. Τα λέω τσεκουράτα.

q Οι άνθρωποι είναι αποφασισμένοι ότι θα κρίνουν με βάση αυτό που διαβάζουν και που βλέπουν στα media. Άρα δεν μπορώ να πω σε αυτούς τους ανθρώπους που είναι πίσω από ένα πληκτρολόγιο «σας παρακαλώ, περιμένετε πρώτα να με γνωρίσετε, και αν δεν με συμπαθήσετε, μετά γράψτε για μένα». Πώς θα το κάνω αυτό το πράγμα σε τόσους χρήστες social media; Κάθε φορά που αποφασίζω να μιλήσω, να πω τη γνώμη μου, την άποψή μου, εκτίθεμαι, αλλά αν δεν ήθελα, θα διάλεγα κι ένα άλλο επάγγελμα. Το επάγγελμα αυτό είναι ανοιχτό, είναι κάμπριο. Εκτίθεσαι.

q Ένα μεγάλο πρόβλημα στη δημοσιογραφία σήμερα είναι η έλλειψη αντικειμενικότητας. Επειδή βλέπω αρκετά και αμερικανική τηλεόραση και αγγλική, βλέπω πώς λένε τις ειδήσεις στο εξωτερικό, δηλαδή «σήμερα οι ειδήσεις είναι αυτές, καλή σας νύχτα, κυρίες και κύριοι», όπως οφείλει κάθε δημοσιογράφος που έχει χρέος να μην είναι χρωματισμένος υπέρ του ενός ή του άλλου. Δεν σπάει μυς στο πρόσωπό τους. Δεν λένε την άποψή τους, δεν λένε «πώς γίνονται αυτά τα πράγματα;», «τι ντροπή είναι αυτή, κυρίες και κύριοι». Τίποτα.

q Τα οφέλη που σου προσφέρει η τηλεόραση είναι η αναγνωρισιμότητα και ο βιοπορισμός. Σου προσφέρει μια οικονομική άνεση, την οποία δεν πιστεύω ότι υπάρχει κανείς που να μη θέλει, αλλά η αναγνωρισιμότητα μπορεί να σου γυρίσει μπούμερανγκ πολλές φορές. Αυτά τα δύο όμως στην περίπτωσή μου πάνε πακέτο, δεν μπορείς να έχεις το ένα χωρίς το άλλο. Δεν μπορείς να πεις «θέλω να έχω την αγάπη του κόσμου, θέλω την αναγνωρισιμότητα, θέλω να έχω λεφτά να μπορώ να πάω ένα ταξίδι, αλλά, παρακαλώ πολύ, δεν θέλω να με αναγνωρίζετε στον δρόμο και να με ενοχλείτε». Δεν γίνεται. Θα τα πληρώσεις όλα μαζί. Θα σε βρίζουν στα social media, θα σου εύχονται να ψοφήσεις, θα ακούς τα τέρατα, αλλά θα έχεις και τα οφέλη. Όλα είναι ένα πακετάκι. Το παίρνεις ή το αφήνεις.

q Η πορεία μου στη μουσική ξεκίνησε ένα βράδυ στις αρχές της δεκαετίας του ’90 που είχα γνωρίσει τον Κώστα Χαριτοδιπλωμένο – είχα πάει για να του πάρω μια συνέντευξη. Όταν τελειώσαμε, με άφησε έξω από το στούντιο Σιέρα για να πάρω ταξί –θα έμπαινε για να κάνει έναν δίσκο με τη Μαντώ– και ενώ περίμενα, μού λέει «θέλεις να μπεις να περιμένεις στο στούντιο;». Τη στιγμή που μπήκα γράφανε μια μπαλάντα και μου λέει «ψήνεσαι να βάλεις τον στίχο; Νομίζω ότι μπορείς». Εκεί έγραψα το «Πώς» της Μαντώς και από τότε δεν σταμάτησα ποτέ. Η δεκαετία του ’90 και οι αρχές του 2000 ήταν οι πιο γεμάτες μου δεκαετίες, μετά λίγο το άφησα, αλλά τώρα γράφω πάλι.

q Τα σχόλια δεν τα κυνηγάω, δηλαδή δεν είμαι από αυτούς που γκουγκλάρουν το όνομά τους για να δουν τι γράψανε σήμερα για εκείνους, δεν έχω τέτοιου είδους μαζοχισμό. Αν γραφτεί ένα σχόλιο για μένα στο Instagram που ανεβάζω μια φωτογραφία, θα το διαβάσω, αλλά θυμάμαι αυτό που μου είχε πει η ψυχολόγος μου, κι έχει πάρα πολύ δίκιο: «Σκέψου προτού θυμώσεις ότι αυτός ο άνθρωπος που θα μπει στον κόπο να γράψει για σένα την πιο μεγάλη κακία, που θα γράψει “πώς είσαι έτσι, παλιοπατσαβούρα, παλιόγρια”, μπορεί να περνάει πολύ άσχημα στη ζωή του. Φαντάσου ότι μπορεί να έχει χειρότερα προβλήματα από σένα, να είναι μόνος του, να έχει πάει η μέρα του σκατά, να θέλει κάπου να ξεσπάσει, και εκείνη την ώρα ξεσπάει σε σένα. Και εκείνη τη στιγμή νιώθει μια ανακούφιση. Ε, δώσ’ τη του τη ριμάδα». Οπότε κάπως έτσι το φιλοσοφώ.

q Γενικά, είμαστε θεατές, δεν πιστεύω ότι μπορούμε να κάνουμε και πολλά πράγματα, να αναλάβουμε

Θα σε βρίζουν στα social media, θα σου εύχονται να ψοφήσεις, θα ακούς τα τέρατα, αλλά θα έχεις και τα οφέλη. Όλα είναι ένα πακετάκι. Το παίρνεις ή το αφήνεις.

δράση. Είμαστε θεατές σε ένα έργο το οποίο άλλος το σκηνοθετεί, άλλοι πρωταγωνιστούν κι εμείς είμαστε από τη μεσαία σειρά της αίθουσας και πίσω, τρώμε τα ποπ κορν μας και παρακολουθούμε, περιμένοντας να δούμε αν το έργο θα εξελιχθεί σε άγριο θρίλερ ή αν θα παραμείνει ταινία δράσης. Δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα αυτήν τη στιγμή. «Οι βλάκες είναι πιο επικίνδυνοι από τους κακούς» δεν λένε;

q Δεν χρειάζεται να έχουμε όλοι γνώμη για όλα, επί παντός επιστητού. Αυτό το λέω γιατί το παρατηρώ και τελευταία

ΙNFO

Η εκπομπή της Ναταλίας Γερμανού «Καλύτερα δεν γίνεται!» προβάλλεται στον Alpha κάθε Σαββατοκύριακο στις 13:50.

26

LiFO

κάνοντας αυτή την εκπομπή στην τηλεόραση, όπου κάνουμε τις λεγόμενες «πεσιματικές» συνεντεύξεις και ρωτάμε ανθρώπους «ποια είναι η γνώμη σας για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών;», «ποια είναι η γνώμη σας για τη θρησκεία;», «ποια είναι η γνώμη σας για τις αμβλώσεις;», «ποια είναι η γνώμη σας για τη μόλυνση του περιβάλλοντος;». Όλοι έχουν γνώμη για όλα. Και λέω «κάτσε, ρε φίλε, ένας δεν θα βρεθεί να πει “παιδιά, εγώ είμαι ένας άντρας 52 χρονών, δεν έχω γνώμη για τις αμβλώσεις. Αυτό είναι κάτι που αφορά τις γυναίκες”. Ας το πει μια φορά κάποιος» – και δεν το λέει κανείς. Θα προτιμούσα να μην έχουν όλοι γνώμη για όλα, κι ας είναι και δημόσια πρόσωπα. Θα ήθελα να βγει κάποιος μια φορά και να πει «εγώ μπορεί να είμαι ηθοποιός, σούπερ σταρ, τραγουδιστής, οτιδήποτε, αλλά δεν θέλω να έχω άποψη για όλα, δεν θέλω να μιλήσω για κάτι αν δεν το γνωρίζω εις βάθος».

q Η ζωή με έχει μάθει να μη θεωρώ τίποτα δεδομένο και να φέρομαι στους ανθρώπους όπως θέλω να μου φέρονται εκείνοι. Και όταν πάω να το ξεχάσω αυτό, να κάνω ένα «πατ» και να μου το ξαναθυμίζω.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

12.03.26

889

CLUBBING

Blend x SEDS w/ Dion Nur Jaber – Lessss Στην πρώτη του εμφάνιση στην Ελλάδα, ο Dion κυριαρχεί στο dancefloor με έναν ωμό ήχο εμπνευσμένο από τα rave των ’90s και ασταμάτητη ενέργεια. Η Nur Jaber επιστρέφει για μια σπάνια, μοναδική εμφάνιση. Επίσης, η LEESSSS παραδίδει ένα εκρηκτικό peak-time set, εμποτισμένο με καθαρή underground ένταση.

14/3, 23:30, Oddity Club, Ηρακλειδών 61, Αθήνα, είσοδος: από 20 ευρώ

28

THE WEEK Όσα ξεκινάνε αυτή την εβδομάδα

30

ΣΙΝΕΜΑ Οι νέες ταινίες της εβδομάδας

32

ΘΕΑΤΡΟ Νευρικός εραστής

LiFO 12.03.26

27

the week

5 ΘΕΑΤΡΟ Παράσταση στον Πατέρα, το ντοκιμαντέρ

Το πρώτο έργο του Στάθη Συμεωνίδη αντλεί έμπνευση από το Γράμμα στον Πατέρα και το διήγημα Έντεκα γιοι του Φραντς Κάφκα. Τρία αδέρφια παρουσιάζουν το ντοκιμαντέρ μιας παράστασης στην οποία επένδυσαν όσα είχαν με μόνο σκοπό να επικοινωνήσουν και να συνδεθούν με τον πατέρα τους – και απέτυχαν.

13/3-17/4, Kukaracha Theaterspace, Κορίνθου 9, Μεταξουργείο, Παρ. 21:15, είσοδος με ελεύθερη συνεισφορά

6 ΘΕΑΤΡΟ Το σημειωματάριο

STOEP TH S PR ES

CLUBBING Akonait Chapter 2: Rick Οwens

12- 1 8 μ αρ τιου 20 26

1 ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΒΚΧΣ 6.0

3 ΠΕΡΦΟΡΜΑΝΣ violet76 - is that horror?

Η διονυσιακή γιορτή «Bάκχες», αφιερωμένη στα ελληνικά κρασιά ήπιας φυσικής οινοποίησης, επιστρέφει. Σύγχρονοι Έλληνες artisanal οινοπαραγωγοί, με αφορμή την αγάπη τους για το κρασί χωρίς παρεμβάσεις και πιστοί στη βιολογική ή βιοδυναμική καλλιέργεια αλλά και στη χρήση γηγενών ζυμών, θα βρεθούν για ακόμα μια φορά στη μεγάλη γιορτή των Βακχών. Η έκθεση, όπως πάντα, θα πλαισιώνεται από μια σειρά ταλαντούχων μουσικών και εικαστικών που με τη συμμετοχή τους θα τη μετατρέψουν σε ένα πολυπολιτισμικό δρώμενο όπου το κρασί γίνεται το μέσο. Lineup: George Rallis, Zisou, John Slender, Degear0001, Metaman, Mr.Z, K.ATOU.

Ένα dancegig για την αγριότητα του σώματος, της σκέψης και της φαντασίας, την εξάντληση, τον άκαρδο ρομαντισμό, την εφιαλτική οργή. Οι τρεις περφόρμερ, ο Chris Scott, ο Γιώργος Αθανασίου των Deftera και η Χριστίνα Σκουτέλα συναντιούνται, αφήνουν τα σώματά τους σε μια άγρια περιπλάνηση μουσικής και κινητικής έντασης και αναρωτιούνται: είναι τρόμος; Με live εμφανίσεις από τους Άγγελο κυρίου (16/03), The Klammers (17/03), TSEV (18/03), Rabbithole (23/03).

13/3, 11:00, Romantso, Αναξαγόρα 3, Ομόνοια, είσοδος: 15 ευρώ

12/3, 20:00, Βίλα Λίνα, Κορυτσάς 4, Κηφισιά

2 ΜΟΥΣΙΚΗ Jazz στο Μουσείο Έπειτα από πέντε επιτυχημένες χρονιές, ο αγαπημένος κύκλος συναυλιών επεκτείνεται και εξελίσσεται. Ο νέος θεματικός κύκλος, με τίτλο «Her Voice», τοποθετεί τη γυναίκα στο επίκεντρο της καλλιτεχνικής αναζήτησης ως δημιουργό, ως ερμηνεύτρια, ως πηγή έμπνευσης. Μέσα από εννέα μοναδικές συναυλίες, το πρόγραμμα εξερευνά τη γυναικεία παρουσία και επιρροή στον μουσικό κόσμο, φωτίζοντας τη φωνή, την εμπειρία, την έκφραση και τη δημιουργία. Υπό την καλλιτεχνική επιμέλεια του Δημήτρη Τσάκα.

απο τη μαρια παππα

28

LiFO

13/3-30/4, Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή, Ερατοσθένους 13, Αθήνα, είσοδος: 16 ευρώ

Το Akonait επιστρέφει και παρουσιάζει μια βραδιά αφιερωμένη στον Rick Owens. Τη μουσική επιμελείται η Suttera, με groove techno και soundtracks που παραπέμπουν στο σύμπαν του Rick Owens – από FKA Τwigs έως Alarico. Με αυστηρό dress code, έντονο color coding και smokey ατμόσφαιρα, μας υπόσχεται ένα immersive mix ambiance και techno fashion vibe, μετατρέποντας το event σε μια πολυεπίπεδη βιωματική εμπειρία.

16-23/3, 20:30, ΙΛΙΟΝ Plus, Πατησίων & Κοδριγκτώνος 17

4 ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΧΙΠ ΧΟΠ CON 2026 Το μεγαλύτερο χιπ χοπ φεστιβάλ της Ελλάδας επιστρέφει. Μια μεγάλη γιορτή με MCing, DJing, breaking, γκράφιτι, beatboxing, BMX και parkour. Δύο ημέρες με πολλαπλές δράσεις και εμφανίσεις-έκπληξη.

14-15/3, 16:00, Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, Πειραιώς 100, είσοδος: από 10 ευρώ

Ο Ζαν-Ζακ είναι ένας ώριμος «μπον βιβέρ», εκ πεποιθήσεως εργένης. Ζει μια απόλυτα οργανωμένη ζωή, καταγράφοντας στο σημειωματάριό του τις ερωτικές του κατακτήσεις. Μια τρυφερή και πνευματώδης κωμωδία για τον έρωτα, τη μοναξιά και το απρόβλεπτο της ζωής.

12/3-5/4, Θεατρική Σκηνή Αντώνη Αντωνίου, Νάξου 84, πλατεία Κολιάτσου, Τετ. 19:30, Πέμ.Σάβ.: 21:00, Κυρ.: 20:00, είσοδος: 10-15 ευρώ

7 ΘΕΑΤΡΟ Κολυμπώντας στον αέρα

Ένα έργο της Σαρλότ Τζόουνς, τρυφερό, συγκινητικό και με χιούμορ, το οποίο μελετά τη θέση της γυναίκας τον 20ό αιώνα, θα μας συστήσουν η Πέγκυ Σταθακοπούλου και η Σίλια Γεωργέλου, σε σκηνοθεσία Λίλλυς Μελεμέ. Το έργο, που ανεβαίνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα, είναι βασισμένο σε αληθινά γεγονότα.

12/3-14/5, θέατρο 104, Eυμολπιδών 41, μετρό Κεραμεικός, Γκάζι, Τετ.-Πέμ. 21:00, είσοδος: από 14 ευρώ

8 ΜΟΥΣΙΚΗ Jozef van Wissem - The Cabinet of Dr. Caligari Ο Ολλανδός καταξιωμένος μινιμαλιστής συνθέτης Jozef van Wissem θα παρουσιάσει ζωντανά το πρωτότυπο soundtrack του για το εμβληματικό έργο του γερμανικού εξπρεσιονισμού του 1920. Αυτή η μοναδική οπτικοακουστική εμπειρία αναβιώνει την παράδοση του βωβού κινηματογράφου, ενώ συνδυάζει σκοτεινές ατμόσφαιρες, υποβλητικές μελωδίες και ζωντανή ερμηνεία, δημιουργώντας μια υπνωτική και σχεδόν τελετουργική εμπειρία για το κοινό.

12/3, 21:00, ARCH Club, Κρήτης 1 & Πέτρου Ράλλη 29, είσοδος: 25 ευρώ

12.03.26

9 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Υστερόγραφα χρόνου και χώρου

ΘΕΑΤΡΟ

Μια έκθεση για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Stephen Antonakos (1926-2013) σε διάλογο με τους Francis Alys, Γιάννη Μπουτέα, Christo, Chryssa, Ksenia Ender, Lucio Fontana, Ray Johnson, Kazimir Malevich, Gordon Matta-Clark, On Kawara, Judy Pfaff, Robert Ryman και Fred Sandback. H έκθεση παρουσιάζει μια εκτεταμένη αποτίμηση της πλούσιας καλλιτεχνικής του πορείας και της επιρροής του, χαρτογραφώντας παράλληλα τα καλλιτεχνικά ρεύματα και τις ευαισθησίες που συγκροτούν το έργο και την παρακαταθήκη του.

the week

EKΔΗΛΩΣΕΙΣ

Πανδοχείον η φιλόξενη ερημία Σε ένα μικρό, απομονωμένο πανδοχείο, ένας μοναχικός επισκέπτης ταράζεται από παράξενους ήχους που ακούγονται από το διπλανό δωμάτιο. Προσπαθώντας να εξηγήσει την προέλευσή τους, εμπλέκεται σε μια σειρά παρανοήσεων και κωμικών συμβάντων. Η bijoux de kant, πιστή στην ελληνική λογοτεχνία, παρουσιάζει μια παράσταση βασισμένη στο έργο του ανατρεπτικού συγγραφέα της μεταπολεμικής γενιάς Ε.Χ. Γονατά.

12/3-5/4, bijoux de kant Hood Art Space, Πολυκλείτου 21, Μοναστηράκι, Πέμ.Σάβ. 21:00, είσοδος: 12-16 ευρώ

18/3-19/7, Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη, Βασ. Σοφίας 9 & Μέρλιν 1, Δευτ.-Κυρ. 10:00-18:00, Πέμ. 10:00-20:00, είσοδος: 5-10 ευρώ

10 ΜΟΥΣΙΚΗ Heretoir & Havukruunu Δύο από τις πλέον ανήσυχες φωνές του σύγχρονου ευρωπαϊκού black metal συναντιούνται επί ελληνικού εδάφους, σε ένα double bill που αποτυπώνει με τον ιδανικότερο τρόπο την ευρεία ηχητική παλέτα, τη δυναμική, αλλά και την εξέλιξη του είδους σήμερα. Οι Heretoir και οι Havukruunu έρχονται στην Ελλάδα σε μια σπάνια σύμπραξη που ενώνει δύο διαφορετικές σχολές του ακραίου metal.

13/3, 21:30, Gazarte-Ground Stage, Βουτάδων 32-34, είσοδος: 30 ευρώ

11 ΧΟΡΟΣ nerο_una puta historia de AMOR

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ The Spaces in Between Στη νέα ατομική έκθεση του Μιχάλη Κιούση, η ανθρώπινη φιγούρα δεν είναι απλώς στο επίκεντρο αλλά λειτουργεί ως άξονας προσανατολισμού: γύρω από αυτήν αρθρώνεται ένας κόσμος πολλαπλών αντιθέσεων, όπου η ιστορική μνήμη, η πολιτισμική διαφορετικότητα και η ευρωπαϊκή εικαστική παράδοση συναντούν το αστικό τοπίο.

12/3-18/4, Alma, Σκουφά 24Α, Κολωνάκι

Μεταξύ Ελλάδας και Μεξικού, στην κατακόρυφη πλαγιά ενός βράχου, αναρριχήτριες και αναρριχητές αναπαράγουν τη χορογραφία της τρυφερότητας και του απρόσμενου: κρατιούνται, ανεβαίνουν, πετούν, πέφτουν, πιάνονται, γλιστράνε, φιλιούνται και πέφτουν πάλι από την αρχή. Μια συμπαραγωγή με την ελβετική ομάδα θεάτρου Bleu en Haut Bleu en Bas, μια παράσταση για το τέλος του έρωτα και την πιθανή αναγέννησή του.

13-15/3, Εθνική Λυρική Σκηνή-ΚΠΙΣΝ, λεωφ. Ανδρέα Συγγρού 364, είσοδος: 10-20 ευρώ

LiFO 12.03.26

29

Σινεμά

επικαιρότητα δείχνοντας τη θολή όψη μιας τρομοκρατικής εξουσίας, αλλά συμπυκνώνει πολλές πληροφορίες σε δύο ώρες, τρέχοντας τα γεγονότα σαν κατασκοπικό δελτίο ειδήσεων, αντί να προεκτείνει και να εμβαθύνει. Παρακολουθείται με ενδιαφέρον ωστόσο, και γι’ αυτό ίσως θα ήταν προτιμότερο το φορμάτ της σειράς περιορισμένων επεισοδίων στη θέση της κλασικής κινηματογραφικής διάρκειας.

VILLAGE MALL 1 - VILLAGE PAGRATI 4 - ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 1 - NANA CINEMAX 1 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 2 - OPTIONS GLYFADA 2 - ΑΘΗΝΑΙΟΝ - ΒΑΡΚΙΖΑ 1 - ΓΑΛΑΞΙΑΣ 1,2 WEST CITY 3,4 - ΕΛΛΗ - ΖΕΑ - ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΛΑΪΣ 1

Οι δοκιμάστριες LE ASSAGGIATRICI

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Σίλβιο Σολντίνι ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Ελίζα Σλοτ, Μαξ Ρίμελτ

ΣΥΝΟΨΗ: Επτά γυναίκες αναγκάζονται να δοκιμά-

ζουν το φαγητό του Χίτλερ για να ελέγχουν αν περιέχει δηλητήριο. Καθώς περνούν χρόνο μαζί, οι σχέσεις τους εξελίσσονται σε ένα πεδίο μεταξύ πίστης και προδοσίας.

απο toν θοδωρη κουτσογιαννοπουλο

Ο μάγος του Κρεμλίνου Ένα πολιτικό θρίλερ που επιδιώκει κυρίως να συνδεθεί με την επικαιρότητα δείχνοντας τη θολή όψη μιας τρομοκρατικής εξουσίας, αλλά συμπυκνώνει πολλές πληροφορίες σε δύο ώρες, τρέχοντας τα γεγονότα σαν κατασκοπικό δελτίο ειδήσεων. ΣΥΝΟΨΗ: Ένας νεαρός Ρώσος σκηνοθέτης γίνεται ο

απρόσμενος σύμβουλος του Βλαντίμιρ Πούτιν καθώς αυτός ανεβαίνει στην εξουσία στη μετασοβιετική Ρωσία, προσπαθώντας να πλοηγηθεί στο χάος της νέας εποχής.

Τ

Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο Κακό

30

LiFO

ο πολιτικό θρίλερ του Ολιβιέ Ασαγιάς για τον σύγχρονο Ρασπούτιν πίσω από τον Πούτιν είναι μια αντιπαραβολή των μηχανισμών της εξουσίας με τον κυνισμό της realpolitik, ακούγεται αληθινή αν και επινοημένη, και περιπλανιέται στους διαδρόμους της συνωμοσίας σε πείσμα της πλοκής. Στο αγγλόφωνο ντεμπούτο του 70χρονου Γάλλου σκηνοθέτη, ο σκιώδης σύμβουλος του Βλαντίμιρ Πούτιν, Βαντίμ Μπαράνοφ, είναι ο ενορχηστρωτής της μετεωρικής, αν και διόλου τυχαίας και σίγουρα κοπιώδους ανόδου στην εξουσία του αδιαφιλονίκητου –και ανίκητου– άρχοντα της ρωσικής πολιτικής σκηνής, ο άνθρωπος για όλες τις δουλειές, ο ιμπρεσάριος πίσω από τον σταρ, ένας fixer που στην πραγματικότητα λεγόταν Βλαντισλάβ Σουρκόφ και ανέβηκε στην ιεραρχία συμπτωματικά και συγκυριακά, λίγο προτού καταρρεύσει οριστικά το σχετικό διάλειμμα δημοκρατίας, με τον Γκορμπατσόφ και τον Γιέλτσιν. Η ενδιαφέρουσα θεωρία στον Μάγο του Κρεμλίνου –μεταφορά του ευπώλητου μυθιστορήματος του Τζουλιάνο ντα Έμπολι– είναι πως εκείνη την έκρυθμη και αρκετά γκροτέσκ περίοδο της κυβέρνησης του κυριολεκτικά ετοιμόρροπου Γιέλτσιν, η οριζοντιοποίηση του πολιτικού λόγου μεταφραζόταν σε χάος και ανασφάλεια από ένα έθνος που είχε μάθει, είχε συνηθίσει ή είχε στο DNA του να επιστρέφει στην καθετοποίηση της εξουσίας. Είναι σαφώς μια γενίκευση να υποστηρίζει κά-

ποιος πως ένας λαός θέλει τη χούντα του, τον Χίλτερ ή τον Τραμπ του για να στρώσει ή να ισιώσει, αλλά αποτελεί δραματικό μοτέρ –και κατά κάποιον τρόπο ιστορική αλήθεια– πως η Σοβιετική Ένωση έμεινε έστω και με το ζόρι ενωμένη επί Στάλιν, ενώ πριν και μετά, βασικά, είχε κορόνα στο κεφάλι της έναν Τσάρο. Το περσινό Apprentice προσέφερε ζωτικό χώρο στον μέντορα του Τραμπ, τον Ρόι Κον, για να διασπείρει τα σατανικά του κηρύγματα καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας, αν και ο άγουρος μεσίτης που έμελλε να γίνει δις ηγέτης ήταν σαφώς ο πρωταγωνιστής. Στον Μάγο του Κρεμλίνου, που έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο διαγωνιστικό πρόγραμμα του περσινού Φεστιβάλ Βενετίας, ο Ρασπούτιν κυριαρχεί, επειδή ο Ασαγιάς επιμένει στη θέση του ρυθμιστή και στην πολυπλοκότητα του σκιώδους χαρακτήρα του και της διαβρωτικά αποτελεσματικής επιρροής του, έναντι ενός Πούτιν που μιλά με τις καίριες αποφάσεις του και όχι με τη λακωνική, ελάχιστα δραματική συμπεριφορά του – ο Τζουντ Λο ποζάρει πειστικότατα στον ρόλο, σαν μάσκα που αρνείται να προδώσει το πρόσωπο που κρύβεται πίσω από αυτήν. Χωρίς να συμμεριζόμαστε το άκομψο άδειασμα του Κουέντιν Ταραντίνο σε πρόσφατες δηλώσεις που καταδικάστηκαν από τους συναδέλφους του, ο Πολ Ντέινο υιοθετεί μια ψιθυριστή, άοσμη, εκνευριστική φωνή στον ρόλο του Βαντίμ για να δώσει έμφαση σε έναν παρασκηνιακό ρυθμιστή που επιθυμεί να πετά χαμηλά και να περνά απαρατήρητος – πώς γίνεται να είναι τόσο ερωτευμένη μαζί του μια αδέσμευτη, πανέμορφη γυναίκα, την οποία υποδύεται η Αλίσια Βικάντερ, παραμένει ένα από τα άλυτα μυστήρια της ταινίας. Το πολιτικό αυτό θρίλερ επιδιώκει κυρίως να συνδεθεί με την

INFO LE MAGE DU KREMLIN ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ:

Ολιβιέ Ασαγιάς ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟYΝ:

Πολ Ντέινο, Αλίσια Βικάντερ, Τζουντ Λο, Τζέφρι Ράιτ

Η Μάργκο Βολκ ήταν η μοναδική από τις γυναίκες που αναγκάζονταν να δοκιμάζουν τα γεύματα του Χίτλερ η οποία επέζησε του πολέμου και ενέπνευσε το best seller της Ροζέλα Ποστορίνο με τίτλο Στο τραπέζι του λύκου. Την απίστευτη και σχετικά άγνωστη ιστορία των «δοκιμαστριών» μετέφερε στο σινεμά ο Σίλβιο Σολντίνι (που κάποτε είχε υπογράψει τη βραβευμένη επιτυχία Ψωμί και Τουλίπες), με έμφαση στην προσωπική περιπέτεια της Ρόζα, που μετακόμισε από το Βερολίνο στην επαρχία περιμένοντας μάταια τον αγνοούμενο σύντροφό της, ώσπου ήρθε η διαταγή να υφίσταται καθημερινά το αργό μαρτύριο της πιθανής απόπειρας δηλητηρίασης του ηγέτη προς το τέλος του πολέμου, σε μια απαρχαιωμένη πρακτική που συνηθιζόταν σε βασιλιάδες – με τη διαφορά πως εδώ οι άμαχες, συνεπώς «άχρηστες» γυναίκες είχαν το προνόμιο των μελλοθάνατων πειραματόζωων. Η αφήγηση του έμπειρου Σολντίνι δεν μένει στην αμήχανη αναμονή της αρχικής, επαναλαμβανόμενης γευσιγνωσίας του τρόμου και εμπλουτίζεται με ασφυκτικά πλάνα πολλών προσώπων, πλοκή και ενδιαφέροντες χαρακτήρες, σε ένα στέρεο, αν και παλιομοδίτικα σχηματικό δράμα όσο πλησιάζει το αναπόφευκτο ιστορικό τέλος. ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 2 - ΝΙΡΒΑΝΑ CINEMAX 2 - ΝΑΝΑ CINEMAX 1 - ΑΙΓΛΗ 4 - ΒΑΡΚΙΖΑ 2 - CINOBO OPERA 1,2 ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΛΑΪΣ 1 - ΤΡΙΑΝΟΝ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΛΙΚΗ

Η διαθήκη της Αν Λι THE TESTAMENT OF ANN LEE

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Μόνα Φάστβολντ Π Ρ Ω ΤΑ Γ Ω Ν Ι Σ Τ ΟΥ Ν : Αμάντα Σέιφριντ, Τόμασιν

Μακένζι ΣΥΝΟΨΗ: Η Aν Λι, ιδρυτική ηγέτιδα του Κινήματος

των Shakers, ανακηρύσσεται από τους οπαδούς της ως η γυναικεία μορφή του Χριστού. Η ταινία αυτή απεικονίζει την ίδρυση μιας ουτοπικής κοινωνίας από την ίδια και τη λατρεία των Shakers μέσω του τραγουδιού και του χορού, με βάση πραγματικά γεγονότα.

12.03.26

ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ Η Αν Λι υπήρξε ιδρυτικό μέλος της χριστιανικής αίρεσης των Shakers, μιας ομάδας πιστών που ταξίδεψαν από την Αγγλία στην Αμερική στα τέλη του 18ου αιώνα. Η Μόνα Φάστβολντ, που γνωρίζουμε από τα σενάρια τα οποία έχει συνυπογράψει με τον σύζυγό της, Μπρέιντι Κoρμπέ, στις ταινίες του (εδώ εκείνος ανταποδίδει τη συνεργασία), σκηνοθετεί, αντιφατικά και εμφατικά, το απόμακρο πορτρέτο μιας μυστηριώδους γυναίκας ως ιδιότυπη βιογραφία πνευματικού φεμινισμού. Η Διαθήκη της Αν Λι, που έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο πρόσφατο Φεστιβάλ Βενετίας, είναι ένα δραματικό μιούζικαλ για τη θεραπευτική διαδικασία μιας βαθύτατα τραυματισμένης γυναίκας (βλέπουμε πως έχασε τέσσερα παιδιά προτού κλείσουν τα πρώτα τους γενέθλια!), κυρίαρχης στην πανηγυρική έκφραση της λατρείας αυτών των Λικνιστών Κουάκερων, όπως τους αποκαλούσαν, μεθυστικής στις παγανιστικές της κινήσεις και θεοσκότεινης στα κίνητρά της. Εκτός από την εκστατικά αφοσιωμένη πρωταγωνιστική ερμηνεία της Αμάντα Σέιφριντ, αυτά που ηθελημένα ξεχωρίζουν είναι τα τραγούδια και η μουσική που συνέθεσε ο Ντάνιελ Μπλούμπεργκ, κάτοχος του περυσινού Όσκαρ για το Brutalist, ως εκτεταμένη ηχητική επένδυση που επιτείνει τη σύγχυση και το άβολο συναίσθημα που αναδίδει η φιλόδοξη κινηματογραφική εμπειρία της Φάστβολντ.

VILLAGE RENTI 12 - VILLAGE MALL 6 - VILLAGE PAGRATI 2 ΝΑΝΑ CINEMAX 4 - OPTIONS ILION 6 - OPTIONS GLYFADA 4

Good luck, have fun, don’t die ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Γκορ Βερμπίνσκι ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Σαμ Ρόκγουελ, Μάικλ Πένια,

Ζάζι Μπιτς ΣΥΝΟΨΗ: Ένας «άνθρωπος από το μέλλον» φτάνει σε

ένα εστιατόριο στο Λος Άντζελες, όπου πρέπει να στρατολογήσει τον κατάλληλο συνδυασμό δυσαρεστημένων πελατών για να τον συνοδεύσουν σε μια αποστολή μιας νύχτας με σκοπό να σώσουν τον κόσμο από την τελική απειλή μιας ανέντιμης τεχνητής νοημοσύνης. Ο Γκορ Βερμπίνσκι είναι καλύτερος σκηνοθέτης από ό,τι, επίμονα, μας έχει αφήσει να εννοήσουμε. Φέρει γενναίο μερίδιο για το κάζο που έχει υποστεί, αλλά έχει γευθεί και θριάμβους σε μια καριέρα άνιση και αποσπασματική. Για κάθε Μεξικάνο και Lone Ranger, υπάρχει το υπέροχο Rango, το παράξενο Cure for Wellness και φυσικά οι Πειρατές της Καραϊβικής, ένα είδος που παρέλαβε από την ανυποληψία και μετέτρεψε σε φαινόμενο, με τη βοήθεια του Τζόνι Ντεπ. Έπειτα από δεκαετή απουσία και πολλά projects που δεν απογειώθηκαν ποτέ, επανέρχεται με μια μετα-αποκαλυπτική κωμική περιπέτεια επιστημονικής φαντασίας στη φλέβα τού Τα πάντα όλα (με ολίγη από τη Μέρα της Μαρμότας), χωρίς ωστόσο τη μεταφυσική χροιά και την υπαρξιακή σοβαροφάνεια των Ντάνιελς. Πρωταγωνιστεί ο σπαρταριστός Σαμ Ρόκγουελ στον ρόλο του αποκαμωμένου προφήτη από το μέλλον, ενός τύπου

που έχει έρθει πάνω από 100 φορές στη Γη για να αποτρέψει την καταστροφή, προσπαθώντας να βρει το ιδανικό ανθρώπινο σχήμα με την επιλογή ορισμένου αριθμού ατόμων από ένα συγκεκριμένο diner ως ομάδας σωτηρίας – ένα γκρουπ της συμφοράς, ουσιαστικά, με πολλά ευτράπελα και τρελές ιδέες στην πορεία. Αυτήν τη φορά, το προδικασμένο σενάριο που πάντα αποτυγχάνει βρίσκει ένα ξέφωτο που ίσως δώσει λύση στο σύνηθες αδιέξοδο. Ο Βερμπίνσκι διασκεδάζει τη σταθερά της εσχατολογίας και τα βάζει, προφητικά, με την τεχνητή νοημοσύνη, σε μια fun, υπερβολική ταινία που μας προκαλεί να την εκλάβουμε με τους εξωφρενικούς όρους της.

Mailo’s

Δύο νέες νηστίσιμες μακαρονάδες έρχονται στο κόκκινο cup.

VILLAGE MALL 3 - ΝΙΡΒΑΝΑ CINEMAX 2 - ΝΑΝΑ CINEMAX 3 - OPTIONS ILION 5 - OPTIONS GLYFADA 3 - ΑΙΓΛΗ 1 ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ-ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ 1

Η μικρή Αμελί AMÉLIE ET LA MÉTAPHYSIQUE DES TUBES

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Μαϊλίς Βαγιάντ, Λιάν-Τσο Χαν

ΣΥΝΟΨΗ: Η Αμέλι, ένα κορίτσι από το Βέλγιο που ζει

στην Ιαπωνία, εξερευνά τη ζωή μαζί με τον φίλο της, τον Νισίο-Σαν. Τα τρίτα της γενέθλια γίνονται σημείο καμπής, σηματοδοτώντας την αρχή μιας σειράς γεγονότων που αλλάζουν τη ζωή της και διαμορφώνουν την αντίληψή της για τον κόσμο. Η Αμελί, ένα κορίτσι από το Βέλγιο που ζει στην Ιαπωνία, εξερευνά τη ζωή μαζί με τον φίλο της, τον Νισίο-Σαν. Τα τρίτα της γενέθλια γίνονται σημείο καμπής, σηματοδοτώντας την αρχή μιας σειράς γεγονότων που αλλάζουν τη ζωή της και διαμορφώνουν την αντίληψή της για τον κόσμο. Η Αμελί γεννιέται φυτό στην Ιαπωνία στα τέλη της δεκαετίας του ’60, περιβάλλεται από την αγάπη των Βέλγων γονιών της και των δύο αδελφών της, ενώ παρακολουθεί τα πάντα μέσα από μια φούσκα πιστεύοντας ακράδαντα πως είναι θεότητα, και στα δυόμισι αρχίζει να μιλάει με τη βοήθεια της λατρεμένης της γιαγιάς και της θαυματουργής δύναμης της… λευκής σοκολάτας. Η αποκάλυψη του κόσμου στα μάτια της μικρής παίρνει τη μορφή μικρών θαυμάτων και μεγάλης παρατήρησης στο animation του δημιουργικού διδύμου των Βαγιάντ-Τσο Χαν, ένα κινούμενο graphic novel υψηλής αισθητικής και ακόμη υψηλότερων απαιτήσεων, αφού μοιάζει με την προσγείωση του Μικρού Πρίγκιπα στον πλανήτη της Πριγκίπισσας Μονονόκε – το απόλυτα παιδικό σύμπαν στην αρένα των βαθύτερων αναζητήσεων, με ευρωπαϊκή ευαισθησία και τρομερό σεβασμό στους Ιάπωνες μάστερ. Είναι άδικο να χαρακτηριστεί η υποψήφια για Όσκαρ, BAFTA και Χρυσή Σφαίρα Μικρή Αμελί ως μια ακόμη ιστορία ενηλικίωσης, αφού κάτω από τις πανέμορφες νερομπογιές τού ονειρικού τοπίου και τα χαριτωμένα καμώματα του κοριτσιού με τον ζωηρό χαρακτήρα και την ακαταμάχητη περιέργεια κρύβονται το ξύπνημα της συνείδησης, η γνωριμία με τον κόσμο και τα αισθήματα και υπαρξιακά ερωτήματα που εκτίθενται με καθαρή και έξυπνη ματιά σε ένα γοητευτικό ταξίδι αυτογνωσίας.

ΤΑ MAILO’S THE PASTA PROJECT φέρνουν στο μενού τους δύο νέες νηστίσιμες επιλογές, που έρχονται για περιορισμένο χρονικό διάστημα και δίνουν μια διαφορετική διάσταση στο αγαπημένο street food concept. Με φρέσκα ζυμαρικά που παρασκευάζονται καθημερινά μπροστά σου στη fresh pasta machine και signature σάλτσες που κάνουν τη διαφορά, η μακαρονάδα που έγινε street food συνεχίζει να μας συνοδεύει στη βόλτα, στο σπίτι ή στο γραφείο, παρουσιάζοντας συνεχώς κάτι νέο.

H Veggie Pasta είναι μια συνταγή με ζουμερή κόκκινη σάλτσα και πολύχρωμα λαχανικά: πιπεριές, κολοκυθάκι, μανιτάρια και ντοματίνια. Ένα πιάτο που κλείνει μέσα του όλη τη φρεσκάδα της Μεσογείου και αποδεικνύει ότι μια vegetarian επιλογή μπορεί να έχει πλούσια, μοναδική γεύση. Στο μενού έρχεται και το Seafood Pastitsio, μια πιο απρόσμενη ιδέα που παίζει με την ελληνική comfort κουζίνα. Εδώ ο κιμάς θαλασσινών από γαρίδα και σουρίμι καβουριού συνδυάζεται με μια βελούδινη μπεσαμέλ από γάλα καρύδας, δημιουργώντας μια μοντέρνα εκδοχή του παστίτσιου σε μορφή μακαρονάδας. Οι νέες συνταγές μπορούν να συνδυαστούν με όλα τα φρέσκα ζυμαρικά των Mailo’s –rigatoni, campanelle ή casarecce– για να διαμορφώνεις πάντα τη μακαρονάδα σου ακριβώς όπως τη θέλεις και φυσικά σερβίρονται σε Classic ή σε Smart cup – το τελευταίο θα το βρεις μόνο στα καταστήματα Mailo’s, αποκλειστικά για take away παραγγελίες. Είναι το φαγητό που παίρνεις μαζί σου και τρως όπου κι αν βρίσκεσαι. Αν νηστεύεις ή απλώς θέλεις μια αληθινά νόστιμη vegetarian επιλογή, οι δύο νέες μακαρονάδες των Mailo’s θα γίνουν αγαπημένες σου. Θα τις βρεις για περιορισμένο χρονικό διάστημα σε όλα τα καταστήματα Mailo’s σε Ελλάδα και Κύπρο, διαθέσιμες για delivery & take away. www.mailos.gr, Facebook: Mailo’s - The Pasta Project, Instagram: mailospasta

ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 3 - ΝΙΡΒΑΝΑ CINEMAX 1 - ΝΑΝΑ CINEMAX 2 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 4 - ΓΑΛΑΞΙΑΣ 1 - ΕΛΛΗ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ

LiFO 12.03.26

31

Θέατρο

INFO «ΒΥΣΣΙΝΟΚΗΠΟΣ» του Αντόν Τσέχοφ Μετάφραση: Χρύσα Προκοπάκη Διασκευή Σκηνοθεσία: Έκτορας Λυγίζος Σκηνικά: Μυρτώ Λάμπρου Κοστούμια: Άλκηστη Μάμαλη Παίζουν: Γιώργος Ζιάκας, Γιάννης Κλίνης, Σοφία Κόκκαλη, Έκτορας Λυγίζος, Υβόννη Μαλτέζου/Ράνια Οικονομίδου (διπλή διανομή), Μαρία Μοσχούρη, Αμαλία Μουτούση, Γιάννης Παπαδόπουλος, Κατερίνα Πατσιάνη, Φοίβος Συμεωνίδης Κτίριο Τσίλερ – Κεντρική Σκηνή, Αγίου Κωνσταντίνου 22-24

Νευρικός εραστής

Αν λοιπόν δεν υπάρχει τίποτα ή σχεδόν τίποτα κωμικό σε όλα αυτά, τότε γιατί ο Τσέχοφ επέμενε πως το τελευταίο έργο του ήταν «κωμωδία σε τέσσερις πράξεις»; Γιατί θύμωσε με τον Στανισλάφσκι που αγνόησε αυτήν τη διάσταση και, αντιθέτως, έπλασε μια ατμόσφαιρα «κούφιας μελαγχολίας και αποκαρδίωσης» στην παράσταση του 1904, στο Θέατρο Τέχνης της Μόσχας;

Ο «Βυσσινόκηπος» του Α. Τσέχοφ, στο Εθνικό Θέατρο, σε σκηνοθεσία Έκτορα Λυγίζου.

Δ

απο τη λουιζα αρκουμανεα

32

LiFO

εν υπάρχει τίποτα κωμικό στο να χάνεις την περιουσία σου. Δεν υπάρχει τίποτα κωμικό στο να αποχωρίζεσαι βίαια τον κήπο των παιδικών σου χρόνων. Τον τόπο των ονειροπολήσεων, των αναμνήσεων, των ατέρμονων εξερευνήσεων, των πρώτων και των ύστατων αποχαιρετισμών. Χαχανητά στις κερασιές, φιλιά και στόματα γεμάτα μαρμελάδα βύσσινο. Η ανεπίστρεπτη ανεμελιά, η ανυπολόγιστη ομορφιά, ηλιόλουστες λωρίδες γης ανέγγιχτες από τη μελλοντική συμφορά, κορμοί αγέρωχοι, ολάνθιστο καταφύγιο – δεν θα τα ξαναδείς ποτέ πια. Δεν υπάρχει τίποτα κωμικό στο να παραμένεις αδρανής, ενώ τα περιθώρια στενεύουν. Να βλέπεις τα χρέη να συσσωρεύονται, τις εναλλακτικές να εξανεμίζονται, τις ελπίδες να γκρεμίζονται κι εσύ να καμώνεσαι πως το κακό θα στρίψει στη γωνία την τελευταία στιγμή: να βυθίζεσαι στην άρνηση, να εθελοτυφλείς. Ποτέ δεν έμαθες να διαχειρίζεσαι τα οικονομικά ζητήματα, δεν εργάστηκες ούτε μία μέρα στη ζωή σου. Πώς θα τα καταφέρεις, άραγε; Ένας από μηχανής θεός; Δεν υπάρχει τίποτα κωμικό στη συνειδητο-

ποίηση ότι σήμερα βγαίνει στο σφυρί το σπίτι σου. Πηγαινοέρχεσαι αμήχανα, καλείς μια μπάντα πλανόδιων μουσικών να ευθυμήσουν την ατμόσφαιρα, σερβίρεις απεριτίφ, κάνεις ταχυδακτυλουργικά, μιλάς για το παρελθόν, κι όμως, όλη αυτή την ώρα έχεις πλήρη συναίσθηση πως ο βυσσινόκηπος της νιότης σου περνάει σε ξένα χέρια. Και είναι ακόμη λιγότερο κωμική η ανακάλυψη ότι τα αρπακτικά αυτά χέρια ανήκουν στον αγαπημένο σου Λοπάχιν. Το παιδί που μεγάλωσε στο κτήμα μαζί με σένα και την οικογένειά σου, ο τελευταίος κρίκος μιας μεγάλης αλυσίδας δουλοπάροικων που δούλεψαν αυτήν τη γη από πάππου προς πάππον, το αγόρι που ξέφυγε από τη φτώχεια αλλά όχι από την αμορφωσιά, ο μεσήλικας, τώρα, επιχειρηματίας που κέρδισε εκατοντάδες χιλιάδες ρούβλια αλλά νιώθει ακόμη μειονεκτικά απέναντί σας, που περνάει όλες τις μέρες συντροφιά σας, που σας δανείζει απλόχερα όποτε το έχετε ανάγκη, που κρούει εδώ και μήνες τον κώδωνα του κινδύνου δήθεν γεμάτος έγνοια για το μέλλον σας, αυτός είναι ο νέος ιδιοκτήτης του βυσσινόκηπου.

Π

1. Richard Gilman

ροφανώς, η έννοια της κωμωδίας στο τσεχοφικό σύμπαν είναι λίγο διαφορετική. Και δεν εδράζεται μόνον στα φαρσικά στοιχεία ή στις πινελιές παραλόγου που διανθίζουν το κείμενο, αλλά απορρέει από μια βαθύτερη αίσθηση αντίστασης σε κάθε μελοδραματική και επιτηδευμένη καταδίκη της ζωής διαμέσου ενός «κλαψιάρικου» θεάτρου, που διατυμπανίζει βαρύγδουπα τη δραματικότητα και τη «σοβαρότητά» του. Η απώλεια του βυσσινόκηπου διαγράφεται οδυνηρή αλλά όχι τραγική. Το αντίθετο: κρίνεται μάλλον απαραίτητη για την ψυχική απελευθέρωση των ηρώων. «Πραγματικά, όλα είναι καλά τώρα. Προτού πουληθεί ο βυσσινόκηπος, ανησυχούσαμε όλοι μας, υποφέραμε, κι ύστερα, όταν το πρόβλημα λύθηκε οριστικά και αμετάκλητα, όλοι μας ηρεμήσαμε, ευθυμήσαμε κιόλας... κι εσύ, Λιούμπα, φαίνεσαι καλύτερα τώρα, δίχως καμία αμφιβολία», λέει στην τέταρτη πράξη ο αδελφός της, ο Γκάγεφ. «Αρχίζει μια καινούργια ζωή, μαμά!», επιμένει

12.03.26

ΚΡΙΤΙΚΉ η νεαρή Άνια, έτοιμη να ενεργοποιήσει όλες τις δυνατότητες που απλώνονται μπροστά της. Αυτή είναι η κωμωδία του Τσέχοφ: ένα άνοιγμα στο επερχόμενο, στο πιθανό, στο ανεξάντλητο· μια συμφιλίωση με τα τραύματα και τις καταστροφές· μια εκκίνηση προς το Άλλο, που είναι πάντοτε εκεί και μας περιμένει.

Υ

πάρχει προφανώς κάποιο σεβαστό αντίτιμο που πρέπει να καταβληθεί για μια τέτοια κατάκτηση: ένα κομμάτι του εαυτού, των ταυτίσεων, των ψευδαισθήσεων, των κεκτημένων αναπόφευκτα θα θυσιαστεί. Μονάχα αν οι ήρωες απαρνηθούν τον βυσσινόκηπο είναι εφικτή μια ουσιαστική μετατόπιση, μια ευεργετική αλλαγή.1 Και είναι αυτή η κίνηση, με όλα τα αντικρουόμενα συναισθήματα που γεννά, την οποία καλούμαστε να ακολουθήσουμε κι εμείς ως θεατές, προκειμένου ν’ αποχαιρετήσουμε τους δικούς μας βυσσινόκηπους. Πιστός στην απαίτηση του συγγραφέα, αλλά και στη μακρά σκηνοθετική παράδοση που ξεκίνησε το 1928 με την παράσταση της Eva Le Gallienne, ο Έκτορας Λυγίζος επιλέγει σαφώς και εκκωφαντικώς την κατεύθυνση της κωμωδίας. Τόσο σε επίπεδο σωματικό όσο και σε επίπεδο εκφοράς του λόγου, η αίσθηση είναι πάντοτε εκείνη της ελαφρότητας, του παιχνιδιού, της αγαρμποσύνης και όλων των απότοκών τους: άνθρωποι που σκοντάφτουν, πέφτουν (ή παρ’ ολίγον), σκαρφαλώνουν στον καναπέ, κάθονται, σηκώνονται, μπαινοβγαίνουν, φλυαρούν, τιτιβίζουν, «εκφωνούν», ειρωνεύονται, χαϊδεύονται (φωνητικώς), καλπάζουν, προσπερνούν, εξαφανίζονται, επανεμφανίζονται κ.ο.κ. Αντιστρόφως, σε άλλες στιγμές, μένουν ακίνητοι, παραταγμένοι στον καναπέ, παραδομένοι σε ατελείωτες συνομιλίες, λες και δεν υπάρχει κόσμος έξω από το καθιστικό της Λιουμπόφ, λες και ο χρόνος σταμάτησε εκεί, σε αυτήν τη βιβλιοθήκη-κειμήλιο που φτιάχτηκε πριν από εκατό χρόνια.

τις ανασφάλειες και τα συμπλέγματά του. Περισσότερο «νευρικός εραστής» παρά οτιδήποτε άλλο (όπως αποδεικνύεται από την πολύ μελετημένη σκηνή όπου δεν κάνει πρόταση γάμου στη Βάρια), ο γουντιαλενικός αυτός τύπος δεν δύναται, δυστυχώς, να πείσει ούτε ως (πρώην) χωριάτης, ούτε ως νυν επιχειρηματίας που κερδίζει λεφτά με τη σέσουλα. Η νεύρωση δεν αρκεί. Την κρίσιμη στιγμή της κορύφωσης, όταν ο Λοπάχιν ανακοινώνει αιφνιδιαστικά στην οικογένεια «εγώ τον αγόρασα!» (τον θρυλικό βυσσινόκηπο), παρατηρούμε, φυσικά, τη διεγερμένη αμφιθυμία του (τη μια στιγμή λέει «Είμαι το αφεντικό» και την επόμενη ζητάει συγγνώμη για να πάει προς την πόρτα, συμπεριφορά που συνοψίζει εύστοχα τον ψυχικό κόμπο του), αλλά πέραν τούτου δεν αισθανόμαστε τίποτε: μας αφήνει αδιάφορους δηλαδή τόσο η είδηση της «προδοσίας» όσο και το γεγονός ότι κάτι πολύτιμο και αναντικατάστατο χάθηκε διά παντός, παραδόθηκε στην «ανάπτυξη» και τώρα θα κοπεί σε δεκάδες κομματάκια για εμπορική εκμετάλλευση.

Μικρή όαση η παρουσία της Σοφίας Κόκκαλη, η οποία δίνει πνοή και δυναμισμό και χιούμορ στον άχαρο ρόλο της Βάριας.

Κ

αι είναι πολύ «νόμιμα» κι ευχάριστα όλα αυτά, πραγματικά η δράση εκτυλίσσεται by the book, όμως κάτι παράξενο συμβαίνει, η ώρα περνάει και βρισκόμαστε διαρκώς στο ίδιο σημείο. Καμία αυξομείωση εντάσεων, καμία περιδίνηση, κανένας κλυδωνισμός, αλλά και σχεδόν κανένα ενδιαφέρον. Δεν είναι απλώς ότι όλα κινούνται στον ίδιο τόνο, στην ίδια λογική· είναι και ότι τόση «ευθυμία» δεν αντέχεται, χωρίς μια ρωγμή, μια κατολίσθηση, μια συνάντηση με το δραματικό υπόβαθρο της απώλειας, του πένθους, της επώδυνης αναπροσαρμογής, που σιγοβράζουν κάτω από τα χαρωπά πηγαινέλα. Αναλαμβάνοντας ο ίδιος τον πιο προκλητικό και πολύπλοκο ρόλο του έργου, τον Λοπάχιν, ο σκηνοθέτης επιχειρεί μια «μοντέρνα» στροφή στην οπτική του, και είναι αυτή, ενδεχομένως, η μόνη έκπληξη που έχει να μας προσφέρει η παράσταση. Πλάθει δηλαδή έναν Λοπάχιν κατεξοχήν νευρωτικό, αεικίνητο, αμήχανο, που σκοντάφτει στη φλοκάτη-αρκούδα, που ομιλεί και χειρονομεί με «γωνίες», που δεν νιώθει άνετα πουθενά, που κατατρώγεται από

crocs

™ ΣΤΟ Η ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΙΚΌ ΚΈΝΤΡΟ ΚΑΛΑΒΡΎΤΩΝ Για άλλη μια φορά τα αγαπημένα Classic Lined Crocs ™ μάς χάρισαν στιγμές ξεκούρασης.

Ο

ύτε η ερμηνεία της Αμαλίας Μουτούση ως Λιουμπόφ μάς βοηθά να διανύσουμε τη διαδρομή που έχουμε ανάγκη: αν η, μάλλον αναμενόμενη, είσοδός της τη βρίσκει να οργώνει εκστασιασμένη το καθιστικό, να σκαρφαλώνει στα μαξιλάρια, να αγκαλιάζει μανιωδώς τις κόρες της, με τα μακριά μαλλιά της να ανεμίζουν, σαν κοριτσάκι, στις επόμενες πράξεις δεν υπάρχει σχεδόν καμία ένδειξη που να φανερώνει την αυξανόμενη πολυπλοκότητα της συναισθηματικής θέσης της, εκτός ίσως φευγαλέα στο τέλος της τρίτης πράξης, όταν κλαίει παρηγορούμενη από τη μικρή της κόρη. Φαίνεται πως η αγωνία για τη συντήρηση του «κωμικού», ανάλαφρου κλίματος εγκλώβισε την ηθοποιό σε μια αντι-δραματική στάση, ξορκίζοντας κάθε πιθανότητα γόνιμης σύνδεσης με τον ρόλο και τις συγκινησιακές ροές που τον κατακλύζουν. Μικρή όαση η παρουσία της Σοφίας Κόκκαλη, δίνει πνοή και δυναμισμό και χιούμορ στον άχαρο ρόλο της Βάριας, ενώ ο Γκάγεφ του Γιάννη Κλίνη αναδύεται ως απολαυστικός drama king. Φρέσκος και αναζωογονητικός ο Γιώργος Ζιάκας, Gen-Z υπηρέτης Γιάσα που δεν βρίσκει ησυχία πουθενά. Απογοητευτική η σκηνογραφία της Μυρτώς Λάμπρου, τοποθετεί μια «αληθινή» κερασιά στο βάθος της σκηνής, καθηλώνοντας τη φαντασία μας στο γλυκερό και στο αυτονόητο, εντύπωση που επιδεινώνεται σε συνεργασία με τους ποιητικοφανείς φωτισμούς αισθητικής καρτ ποστάλ («ανατολή-πορτοκαλί»/«σούρουπο-μοβ») του Δημήτρη Κασιμάτη. Ουδέποτε κατανοούμε τι σηματοδοτεί ο βυσσινόκηπος στο μυαλό του σκηνοθέτη και των συντελεστών της παράστασης, ουδέποτε θρηνούμε για την απώλειά του, ουδέποτε ερχόμαστε σε επαφή με την όποια επιθυμία μπορεί να κρύβεται πίσω από το ανέβασμα του εμβληματικού αυτού έργου σήμερα: η σκηνοθετική επιδερμικότητα μάς το παραδίδει με ωραίο περιτύλιγμα αλλά ουσιαστικά ανέγγιχτο.

ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΟΛΛΟΙ ΕΜΕΙΣ που μόλις μπει ο χειμώνας αρχίζουμε να κοιτάμε με αγωνία πότε θα χιονίσει στα βουνά για να ξεκινήσουμε τις αποδράσεις στα υπέροχα χιονοδρομικά της χώρας μας. Μόνο που όσο κι αν σου αρέσει το σκι ή το snowboard, έπειτα από λίγη ώρα τα πόδια σου παραπονιούνται έντονα και εύχεσαι να μπορούσες για λίγο να βγάλεις τις μπότες και να φορέσεις το πιο άνετο παπούτσι που μπορείς να σκεφτείς. Μάλλον η Crocs™ διάβασε τη σκέψη μας και για άλλη μια φορά έκανε την έκπληξη, κάνοντας την εμφάνισή της στο πιο απίθανο μέρος που θα μπορούσαμε να δούμε τα αγαπημένα –κλασικά πλέον– σχέδιά της. Τη βρήκαμε στο χιονοδρομικό Καλαβρύτων να περιμένει στο περίπτερό της όλους τους χιονοδρομιστές που αναζητούσαν λίγη ξεκούραση, με μια ενέργεια που άλλαξε την εμπειρία του βουνού. Όσοι επισκέπτες ήθελαν, μπορούσαν να βγάλουν για λίγο τα snow boots τους και να φορέσουν τα ζεστά, άνετα, γούνινα Classic Lined Crocs™, να αράξουν στον χώρο με τα lounge καθίσματα και να απολαύσουν τη θέα και την παρέα τους. Κι αφού ξεκουράστηκαν, πήραν δυνάμεις και θετική ενέργεια από την ομάδα της Crocs™, οι δεινοί –ή αρχάριοι– αθλητές του βουνού επέστρεψαν τα Classic Lined Crocs™ και συνέχισαν με ακόμα μεγαλύτερη ενέργεια τη μέρα τους στις πίστες. Η Crocs™ έστησε το πιο αναπάντεχο, cozy διάλειμμα μέσα στη χιονισμένη φύση και δημιούργησε μια ατμόσφαιρα που δεν ήθελες να αποχωριστείς –όπως δεν ήθελαν να αποχωριστούν και τα πόδια σου τα Classic Lined Crocs™– για να κάνει τη βόλτα στο Χιονοδρομικό Κέντρο Καλαβρύτων χαρίζοντας χαμόγελα ανακούφισης.

LiFO 12.03.26

33

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

889

ΠΕΙΡΑΙΑΣ Κατεβαίνουμε στο λιμάνι για να απολαύσουμε καλό φαγητό, ποτό και ωραία ατμόσφαιρα σε αυτά τα 8 spots.

KΕΙΜΕΝΑ: ΛΙΝΑ ΙΝΤΖΕΓΙΑΝΝΗ ΦΩΤΟ: ΘΑΛΕΙΑ ΙΩΑΝΝΟΥ

P E RS O N A L 34

LiFO

SHOPPER

-

ΙΣΤΟΡΙΕΣ

ΑΠΟ

ΤΑ

LIDL

-

ΈΧΕΙΣ

ΓΟΎΣΤΟ

12.03.26

Κάθε χρόνο ακόμα πιο ψηλά.

Ακτή Δηλαβέρη 29, Καστέλλα 210 4122092

ΠΕΙΡΑΙΑΣ

το καλύτερο ψάρι της πόλης – ένα κλασικό εστιατόριο του Πειραιά που κατακλύζεται από Αθηναίους δεκαετίες τώρα, αλλά δεν επαναπαύεται, γι’ αυτό έχει φανατικούς πελάτες. Τι ιδιαίτερο μπορεί να έχει ένα εστιατόριο για να έχει τόσο σταθερή πελατεία μέσα στα χρόνια, σε μια πόλη με κοντή μνήμη και «άπιστο» κοινό; Η απάντηση είναι εύκολη, όσο κι αν το βλέπουμε σπάνια: οι καλύτερες πρώτες ύλες, το καλύτερο ψάρι, το καλύτερο σέρβις, δηλαδή η «αγία τριάδα» που θα έπρεπε να ακολουθεί και να πιστεύει κάθε εστιατόριο που θέλει να ξεχωρίζει. Στον τομέα του ψαριού τα πράγματα γίνονται πιο δύσκολα γιατί στ’ αλήθεια δεν μπορείς με τίποτα να «κρυφτείς» πίσω από διάφορα μαγειρικά κόλπα. Το ψάρι θέλει απλότητα και οι άνθρωποι του Δουράμπεη το γνωρίζουν πολύ καλά. Ό,τι πιο φρέσκο βγαίνει από τις ελληνικές θάλασσες μπαίνει στην κουζίνα και συνομιλεί με ελάχιστα πράγματα: τη δυνατή φωτιά, το αλάτι, το καλό ελαιόλαδο. Κι έτσι έρχεται στον πελάτη σε όλη του τη μεγαλοπρέπεια. Κι αν η κορύφωση στο γεύμα μας είναι πάντα ένα μεγάλο ψάρι, αυτό δεν σημαίνει πως ο δρόμος προς αυτό το σημείο δεν είναι γεμάτος με εκπλήξεις και πραγματικούς θησαυρούς από τη θάλασσα. Στρείδια, κυδώνια και γυαλιστερές, αχινός που μυρίζει Αιγαίο, old school ταραμοσαλάτα που σου θυμίζει τι είναι πραγματικά αυτό το τόσο δημοφιλές πιάτο, γαρίδες Κοιλάδος (είναι ένα όνειρο ωμές, ένα πραγματικά σπουδαίο έδεσμα όταν περάσουν από τη φωτιά) –από τα ελάχιστα μέρη στην Ελλάδα όπου θα τις βρεις–, καραβίδες και αστακοί αλλά και μεζέδες που στ’ αλήθεια θα αδικήσεις αν τους παραλείψεις. Αν αγαπάς το τηγάνι, εδώ παραδίδουν σεμινάρια για το πώς πρέπει να περνούν τα ψάρια από το καυτό λάδι για να βγαίνουν αέρινα και τραγανά. Καλαμαράκια, μπαρμπούνια αλλά και το δικό μας αγαπημένο, deep fried μαρίδα με κρεμμύδια. Στον Δουράμπεη σας περιμένουν να δείτε τα ψάρια από κοντά και να επιλέξετε ό,τι αγαπάτε. Δεν χρειάζεται να μιλήσουμε για τη διασημότερη σαλάτα στην Ελλάδα που είναι ένας παράδεισος από τραγανά και αρωματικά λαχανικά. Ας μιλήσουμε, όμως, για τα άγρια χόρτα που μπορείτε να δοκιμάσετε εδώ. Δεν είναι μόνο το γεγονός ότι εδώ απευθύνονται σε foragers πολύ προτού ανακαλυφθεί ο όρος, είναι και η έκπληξη που θα σας προκαλέσει η ποικιλία και ο βαθμός τελειότητας στον οποίο θα τα απολαύσετε. Τίποτα σε αυτό το εστιατόριο δεν ξεφεύγει από άγρυπνο μάτι του Σέργιου, του Ράλλη και του Κώστα Δουράμπεη. Η αφοσίωσή τους σε αυτό που κάνουν φαίνεται στη σταθερότητα της ποιότητάς τους αλλά και στην εξέλιξη ενός εστιατορίου που δεν ασχολείται με trends. Στον Δουράμπεη ξέρουν πως το πιο ισχυρό trend είναι η ποιότητα.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Δουράμπεης

LiFO 12.03.26

35

ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΑΦΙΕΡΩΜΑ 36

LiFO

Tolis

SWEETS ʼN’ EATS Viral γλυκά και comfort πιάτα για όλη την ημέρα.

αν είσαι λάτρης του εκμέκ, δεν γίνεται να μην ξέρεις το Tolis Sweets ’n’ Eats. Το ιστορικό ζαχαροπλαστείο της Νίκαιας παραμένει προορισμός για τους γλυκατζήδες της πόλης και είναι πάντα γεμάτο με πειρασμούς που θέλεις να δοκιμάσεις έναν προς έναν. Γλυκά ψυγείου, πάστες, κεράσματα, σιροπιαστά, τούρτες, όλα φτιαγμένα καθημερινά στο εργαστήριο, με φρέσκα υλικά και συνταγές που περνούν από την παράδοση στη σύγχρονη art de pâtisserie. Στο Tolis μπορεί να πας επειδή λιγουρεύτηκες γλυκό, αλλά θα φύγεις με ένα κουτί γεμάτο λαχταριστές δημιουργίες – ανάμεσά τους και το viral προφιτερόλ με τσουρέκι. Επίσης στις βιτρίνες φιγουράρουν όλες οι εκδοχές της κατηγορίας Lotus για την οποία γίνεται ένας μικρός χαμός: πάστες, τσιζκέικ, τσουρέκι, προφιτερόλ, παγωτό, ακόμα και προφιτερόλ με τσουρέκι Lotus. Αυτή η ομάδα εμπνέεται από τα trends της εποχής και τα παρουσιάζει με την ποιότητα που χρόνια τώρα χαρακτηρίζει τα γλυκά της. Σε λίγες μέρες λοιπόν θα βρούμε και φρούτα που μοιάζουν με αληθινούς καρπούς αλλά όταν τα δαγκώνεις –μετά το κρακ– το στόμα σου γεμίζει με σοκολάτα. Μικρά έργα τέχνης που κάνουν ήδη θόρυβο στα social, φτιάχνονται στο εργαστήριο του Tolis και έρχονται για να κάνουν εντύπωση. Αυτό το όνομα έχει και την αλμυρή πλευρά του, με έναν μεγάλο κατάλογο «brunch and lunch» που περιλαμβάνει αυγά, σαλάτες, αλμυρές βάφλες και pancakes, ζυμαρικά, ακόμα και κοπές κρεατικών. Στα breaking news είναι και ο νέος χώρος που ετοιμάζεται ακριβώς δίπλα και θα είναι αφιερωμένος στην κατηγορία μπέργκερ. Άλλωστε, το όνομα Tolis σημαίνει και εστιατόριο και ζαχαροπλαστείο και ξέρει καλά να υπηρετεί και τις δύο ιδιότητές του.

Πλατεία Δημοκρατίας, Ανωγείων 24, Νίκαια 210 4908090 Social: tolis_sweets_n_ eats

12.03.26

Το street food που ξεκίνησε από τον Πειραιά και έγινε φαινόμενο.

Σωτήρος Διός 45 6948 664232 jackaroo.gr

ΠΕΙΡΑΙΑΣ

το jackaroo είναι μια περίπτωση από εκείνες που λίγες φορές συναντάμε στην ελληνική πραγματικότητα. Ξεκινώντας από τον Πειραιά, κατάφερε μέσα σε πολύ μικρό διάστημα να γίνει ένα από τα πιο πολυσυζητημένα street food concepts της πόλης, με ουρές έξω από τα μαγαζιά, φανατικούς πελάτες και ένα hype που συνεχίζει να μεγαλώνει καθημερινά. Ο Μιχάλης Μαντζουράνης δημιούργησε ένα brand που παίζει με την υπερβολή και τη χαρά του φαγητού (αν έχεις φάει τις «σαντουιτσάρες» του Jackaroo, καταλαβαίνεις τι λέμε) και με μια φιλοσοφία που έρχεται από τα στέκια της Αμερικής: comfort συνταγές σε μεγάλες, πληθωρικές εκδοχές, με γεύσεις που δεν περνούν απαρατήρητες. Στο επίκεντρο βρίσκεται το signature fried chicken, που μαρινάρεται για ώρες προτού αποκτήσει τη χαρακτηριστική τραγανή κρούστα του. Συνδυάζεται με τηγανητές πατάτες και σος που κινούνται ανάμεσα σε smoky, γλυκές και spicy επιλογές, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη γευστική ένταση. Τα chicken sandwiches έχουν αποκτήσει τη δική τους φήμη, ενώ στο μενού θα βρεις και μπέργκερ με ζουμερά μοσχαρίσια μπιφτέκια ή γενναίες μερίδες fried chicken. Ανάμεσα στις πιο πρόσφατες αφίξεις ξεχωρίζει το Hell Awaits, ίσως το πιο καυτερό μπέργκερ του καταλόγου, με ολόφρεσκο στήθος κοτόπουλο παναρισμένο με τη μυστική συνταγή του Jackaroo, τσένταρ, jalapenos, καυτερή σάλτσα naga jolokia, spicy mayo, πιπέρι καγιέν, σε χειροποίητο καυτερό ψωμάκι. Αν αγαπάς τις έντονες γεύσεις, αυτή είναι μια εμπειρία που δοκιμάζει τις αντοχές και αξίζει κάθε μπουκιά. Στις νέες προσθήκες θα βρεις επίσης το Pepperoni Melt Meal, ένα American diner style sandwich με λουκάνικο hot dog, λιωμένο τσένταρ, μπέικον, jalapenos, spicy mayo και μέλι, αλλά και το Fry Master, μια πραγματική comfort βόμβα απόλαυσης με διπλό τσένταρ, διπλό μπέικον, δύο τηγανητά αυγά και crispy πατάτες μέσα σε βουτυρένιο μπριός. Το Jackaroo δεν είναι μόνο φαγητό, αλλά συνολικά ένα vibe. Neon φώτα και αναφορές στα videogames των ’80s και των ’90s συνθέτουν ένα retro arcade στέκι που σε κάνει κομμάτι του. Ένα σημείο που εξελίχθηκε σε γευστικό success story της πόλης και συνεχίζει με φόρα την πορεία του για να μας παρουσιάσει νέες ιδέες.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Jackaroo

LiFO 12.03.26

37

ΠΕΙΡΑΙΑΣ

Vibo

B I S T R O T P I R A EUS Ένα μεσογειακό bistrot που ταιριάζει με τη ζωντανή πλευρά του Πειραιά.

για χρόνια ο πειραιάς ήταν απλώς το σημείο απ’ όπου έφευγες για κάπου αλλού. Το λιμάνι, το πλοίο, το ταξίδι ήταν αυτά που σε συνέδεαν με την περιοχή. Τα τελευταία χρόνια όμως η πόλη έχει αρχίσει να αποκτά τη δική της ζωή, με νέα στέκια και μια ενέργεια που σε καλεί να μείνεις για να την ανακαλύψεις. Το Vibo Bistrot Piraeus είναι ακριβώς ένα από αυτά τα σημεία που συνδέονται με την αλλαγή του κέντρου του λιμανιού. Το όνομα ίσως το γνωρίζεις ήδη από το bistrot της Γλυφάδας. Από την άνοιξη του 2024 αυτό το όνομα απέκτησε και ένα δεύτερο σημείο στο ισόγειο του Athenarum Portus, του boutique ξενοδοχείου που βρίσκεται λίγα βήματα από το μετρό και το λιμάνι. Το Vibo, αν και είναι κομμάτι του ξενοδοχείου, λειτουργεί απόλυτα αυτόνομα και έχει ήδη αρχίσει να γίνεται σημείο συνάντησης για όσους κινούνται καθημερινά στην περιοχή. Είναι ένα bistrot που ακολουθεί τον ρυθμό της ημέρας· ξεκινάει από το πρωί με καφέ και brunch, το μεσημέρι μετατρέπεται σε ιδανική στάση για ένα χαλαρό γεύμα, ενώ το βράδυ υποδέχεται όσους βγήκαν βόλτα για δείπνο και κρασί. Η κουζίνα κινείται ξεκάθαρα σε μεσογειακό mood, με πιάτα φτιαγμένα με καλή πρώτη ύλη και μια σύγχρονη ματιά, ενώ το κρασί εδώ παίζει σημαντικό ρόλο και η λίστα περιλαμβάνει ετικέτες από τον ελληνικό και τον διεθνή αμπελώνα – μάλιστα, αρκετές έρχονται και σε ποτήρι. Κάθε τόσο διοργανώνονται και τα Vibo Wine Stories, δηλαδή βραδιές-αφιερώματα όπου Έλληνες παραγωγοί παρουσιάζουν τα κρασιά τους για να δοκιμάσεις ετικέτες της πλούσιας εγχώριας παραγωγής. Στο κέντρο ενός Πειραιά που αλλάζει συνεχώς, ανάμεσα σε ναυτιλιακά γραφεία, μαγαζιά και κόσμο που πηγαινοέρχεται στο λιμάνι, το Vibo καταθέτει τη δική του γαστρονομική ταυτότητα, διαμορφώνοντας με τον τρόπο του τη σύγχρονη εικόνα της περιοχής.

Ναυαρίνου 10, Πειραιάς 210 4220422 vibobistrot.com Instagram: vibo_bistrot_ piraeus

Ιστιοπλοϊκός

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

H Ριβιέρα του Πειραιά έχει έναν χώρο για κάθε στιγμή της ημέρας.

38

LiFO

στον ιστιοπλοϊκό η θάλασσα γίνεται κομμάτι της καθημερινότητας και αυτό αρκεί για να κάνει αυτόν τον χώρο ξεχωριστό. Από το πρωί μέχρι το βράδυ η εμπειρία εδώ έχει μια δική της ροή, ακολουθώντας τη φυσική εξέλιξη της ημέρας. Από τον πρώτο πρωινό καφέ μέχρι το τελευταίο κοκτέιλ της βραδιάς, κάθε στιγμή αποκτά το χρώμα του ορίζοντα. Αφήνοντας, λοιπόν, τις αισθήσεις σου να παρασυρθούν από την ηρεμία που προσφέρει το απέραντο γαλάζιο, θα απολαύσεις έναν αρωματικό καφέ που σε ξυπνά ευχάριστα, ενώ στο τραπέζι σου φτάνουν λαχταριστές προτάσεις για brunch, όπως η φοκάτσια με scrambled αυγά, μπέικον και παρμεζάνα ή το steak and eggs με tri-tip black angus, αυγά τηγανητά και σος μπεαρνέζ. Στις πολύ ωραίες επιλογές και η κοτοσαλάτα με μαγιονέζα, μαρούλι και τηγανητό αυγό. Όσο περνά η ώρα, το μενού εξελίσσεται σε μια all-day απόλαυση και η ομάδα της κουζίνας δημιουργεί γεύσεις που ξεχωρίζουν. Ταλιατέλες με μοσχάρι σιγομαγειρεμένο και κρέμα γραβιέρας, νιόκι με κρέμα τυριών, αμύγδαλο και προσούτο, λινγκουίνι με σφυρίδα, αλλά και μπέργκερ, σταβλίσια μπριζόλα ή θαλασσινές συνταγές, όπως η τσιπούρα πλακί ή το μυλοκόπι σχάρας που συνοδεύεται με χόρτα εποχής. Η οινική λίστα στηρίζει τον ελληνικό αμπελώνα, προτείνοντας εκλεκτές ετικέτες για να συνοδεύσουν τα πιάτα, ενώ η ομάδα του μπαρ δημιουργεί μια σειρά από κλασικά και signature cocktails που θα απολαύσεις ακόμα περισσότερο με θέα τη Ριβιέρα του Πειραιά. Αυτό το σκηνικό γίνεται προορισμός για κάθε ιδιωτική στιγμή αλλά και για εκείνες τις ιδιαίτερες περιστάσεις που θέλεις να μοιραστείς με αγαπημένους σου. Η ομάδα του Ιστιοπλοϊκού events θα σε κατευθύνει ώστε να δημιουργήσεις μια εμπειρία που μένει αξέχαστη.

Ακτή Μικρολίμανου, 210 4134084, istioploikos.gr Facebook: Istioploikos.Omilos.

Peiraia Instagram: istioploikoscafe

12.03.26

Το νέο street food του Πειραιά είναι ένα concept που έχει από πίσω ένα βαρύ όνομα.

Καραΐσκου 117, Πειραιάς 6957 505352 lajacka.gr

ΠΕΙΡΑΙΑΣ

το la jacka είναι ένα όνομα που εμπνέεται από την ιταλική γλώσσα και κλείνει το μάτι στον μεγάλο του αδελφό, το Jackaroo. Αυτό είναι το νέο concept του Μιχάλη Μαντζουράνη, ο οποίος συνεχίζει να πειραματίζεται με ιδέες που κινούνται ανάμεσα στο comfort food και τη σύγχρονη street κουλτούρα. Η φιλοσοφία είναι ξεκάθαρη: γρήγορες γεύσεις, δυνατοί συνδυασμοί και φαγητό φτιαγμένο για να τρώγεται στο χέρι όπως ακριβώς θέλουμε. Ή για να το πούμε αλλιώς, «Jack up your food!». Με αυτό το μότο το new entry που ήρθε στον Πειραιά, στην οδό Καραΐσκου, λίγα βήματα από το Δημοτικό Θέατρο, φέρνει τη δική του φρέσκια, urban γευστική προσέγγιση. Το μενού είναι απλό αλλά στοχευμένο. Στη βάση του βρίσκεται η pasta, με δύο επιλογές ζυμαρικών, linguini ή rigatoni, που συνδυάζονται με διαφορετικές συνταγές. Από τα πιάτα που ήδη ξεχωρίζουν είναι τα Spicy Vodka, τα Alla Grana Padano, τα Con Pollo, τα La Bestia Pork και τα Smokey Meatballs, γνώριμοι συνδυασμοί με σύγχρονες πινελιές νοστιμιάς. Η στιγμή που τραβάει τα βλέμματα είναι όταν τα ζυμαρικά περνιούνται μέσα από ένα ολόκληρο κεφάλι grana padano, όπου ανακατεύονται ώστε να πάρουν την κρεμώδη υφή και το έντονο άρωμα του τυριού προτού σερβιριστούν. Μια μικρή λεπτομέρεια που δίνει στο street food ιταλικό χαρακτήρα και μοναδική γεύση. Στο μενού θα βρεις επίσης arancini μανιταριών, μια τραγανή επιλογή που λειτουργεί τέλεια ως snack μέσα στη μέρα, ενώ για το τέλος η ομάδα του La Jacka ετοιμάζει τιραμισού σε τρεις εκδοχές: classic, nutella και pistacchio, για να διαλέξεις αυτή που σε φέρνει πιο κοντά στην απόλαυση του αγαπημένου ιταλικού γλυκού. Ένα μέρος που εκφράζει τη φιλοσοφία των street food spots που συναντάμε στην Ευρώπη, με minimal αισθητική, έντονα χρώματα, καθαρές γραμμές και φωτεινά στοιχεία, που σχεδιάστηκε για όσους ακολουθούν τους γρήγορους ρυθμούς της πόλης και θέλουν μια γευστική στάση μετά τη δουλειά, ένα take away πριν από τη βόλτα ή ένα χαλαρό φαγητό στο κέντρο του Πειραιά. Σε κάθε περίπτωση, τα self-order kiosks κάνουν τη ζωή σου πιο εύκολη. Το όλο concept εξελίσσεται συνεχώς και η ομάδα ετοιμάζει νέες συνταγές pasta, ενώ σύντομα θα προστεθούν και σάντουιτς, δημιουργώντας ένα μενού για όλους. Κι επειδή το La Jacka έρχεται από τον κόσμο του Jackaroo, περιμένουμε με ενδιαφέρον όλα όσα έχει να μας πει από εδώ και πέρα.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

La Jacka

LiFO 12.03.26

39

ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΑΦΙΕΡΩΜΑ 40

LiFO

Okio ZEA

Νέα all-day αύρα στη Μαρίνα Ζέας.

το okio στη μαρίνα ζέας κουβαλά τη δική του ιστορία. Ένα μαγαζί που για δεκαετίες αποτέλεσε σταθερό σημείο συνάντησης για βόλτα δίπλα στη θάλασσα περνά τώρα σε μια νέα εποχή, πιο σύγχρονη, πιο γαστρονομική και ξεκάθαρα all-day. Με νέα διεύθυνση και φρέσκια φιλοσοφία, το Okio επαναπροσδιορίζεται ως ένα premium αλλά χαλαρό meeting point, που ξεκινά από νωρίς το πρωί και συνεχίζει μέχρι αργά το βράδυ. Από τον πρώτο καφέ της ημέρας και το brunch με θέα τα σκάφη της μαρίνας, μέχρι μεσημεριανά comfort πιάτα, κρασί και signature cocktails καθώς πέφτει ο ήλιος στον Σαρωνικό. Το μενού κινείται ανάμεσα στη μεσογειακή και την ιταλική κουζίνα, με πιάτα που παραμένουν comfort αλλά κρύβουν από πίσω μαγειρική τέχνη. Στο brunch ξεχωρίζουν τα αλμυρά pancakes και το croque madame, ενώ όσο προχωρά η μέρα η κουζίνα περνά σε πιο χορταστικές επιλογές, όπως το mushroom risotto, η τηγανιά μανιταριών, οι ταλιατέλες με καπνιστό σολομό και ένα ζουμερό μπέργκερ που δύσκολα θα προσπεράσεις. Για το τέλος, το τιραμισού δίνει τον απαραίτητο ιταλικό τόνο στη γευστική πρόταση που στήνει η νέα εκδοχή του Okio. Την εμπειρία συμπληρώνει μια προσεγμένη λίστα κρασιών και μια δημιουργική cocktail list από το bar team, που κάνει το μέρος ιδανικό και για ένα χαλαρό aperitivo δίπλα στη θάλασσα. Με φόντο το απέραντο μπλε της Μαρίνας Ζέας και μια αίσθηση κομψότητας, το Okio μπαίνει δυναμικά στον χάρτη των all-day spots της πόλης.

Μαρίνα Ζέας 1, Πειραιάς 210 4284006 Instagram: okio.zea

12.03.26

TRATTORIA

Η ιταλική τρατορία του Πειραιά.

Καραΐσκου 123, Πειραιάς 210 4100470 Social: palliatsotrattoria

το palliatso εμφανίστηκε τον προηγούμενο αύγουστο στο κέντρο του Πειραιά και προτού ακόμα κλείσει χρόνο, έχει αποδείξει ότι στην Αθήνα τα γευστικά νέα ταξιδεύουν γρήγορα. Το ιταλικό που βρίσκεται στο 123 της Καραΐσκου φέρνει την εμπειρία της αυθεντικής τρατορίας και έχει ήδη το δικό του φανατικό κοινό, όχι μόνο ανάμεσα στους κατοίκους της περιοχής αλλά και στους Αθηναίους που αγαπούν τις μεσογειακές γεύσεις. Ο χώρος έχει vibe από μικρά ιταλικά στέκια. Ξύλινα τραπέζια και καρέκλες, ρουστίκ κορνίζες στους τοίχους, φωτισμός που κάνει την ατμόσφαιρα ζεστή – όλα αυτά, σε συνδυασμό με έναν κατάλογο όπου φιγουράρουν γνώριμες συνταγές, σε κάνουν να νιώθεις ότι βρίσκεσαι σε αγαπημένο στέκι. Το μενού παρουσιάζει ένα μεγάλο εύρος της κλασικής ιταλικής κουζίνας που αγαπάμε. Η pinsa, η αυθεντική ρωμαϊκή εκδοχή της πίτσας με την ελαφριά και τραγανή ζύμη, έρχεται σε διάφορες εκδοχές, ενώ τα risotti και η pasta κατέχουν ξεχωριστή θέση. Νιόκι με γκοργκοντζόλα, ταλιατέλες με φρέσκο πέστο βασιλικού, strozzapreti all’ amatriciana με γκουαντσιάλε, ντομάτα, παρμεζάνα και nduja είναι κάποια από τα must πιάτα, η καρμπονάρα –εννοούμε την original ιταλική συνταγή με αυγό και πεκορίνο– είναι best seller, ενώ αγαπημένη επιλογή του καταλόγου είναι και τα paccheri με φρέσκο μοσχαρίσιο κιμά και ρευστή μπεσαμέλ – μια γεύση που πάντα θα θυμίζει παιδικά χρόνια. Ως αυθεντική ιταλική ταβέρνα, το Palliatso προσφέρει ένα μενού που κοιτάει προς όλες τις γευστικές κατευθύνσεις και εκτελεί με επιτυχία παραδοσιακές μεσογειακές συνταγές όπως το στήθος κοτόπουλο πανέ με σάλτσα ντομάτας San Marzano και λιωμένη μοτσαρέλα, τη μοσχαρίσια ταλιάτα κομμένη σε λεπτές φέτες και το φιλέτο σολομού με σάλτσα gremolata. Πιάτα που συνοδεύεις άνετα με ένα ποτήρι κρασί ή με ένα δροσιστικό Aperol Spritz. Μη φύγεις χωρίς να δοκιμάσεις το τιραμισού, που σε αφήνει με μια ανάλαφρη γεύση στο στόμα.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Palliatso

Αρλεκίνος

Το πειραιώτικο στέκι για κρέας που έχει γράψει τη δική του ιστορία.

ΠΕΙΡΑΙΑΣ

Καραΐσκου 104, πλατεία Κοραή, Πειραιάς 210 4132555 Social: arlekinospireas

στο ισόγειο του πειραϊκού συνδέσμου, δίπλα από το δημαρχείο Πειραιά, υπάρχει ένα μαγαζί που εδώ και χρόνια αποτελεί σταθερό σημείο αναφοράς για τους κρεατοφάγους της πόλης. Ο Αρλεκίνος, που λειτουργεί από το 2011, είναι από εκείνα τα στέκια που οι Πειραιώτες γνωρίζουν, εμπιστεύονται και συστήνουν πάντα σε όποιον θέλει να φάει πραγματικά καλά. Μια άκρως πειραιώτικη γωνιά που θυμίζει παλιό καλό στέκι της γειτονιάς, εκεί όπου το φαγητό μαγειρεύεται με γενναιοδωρία, οι μερίδες είναι χορταστικές –και λίγα λέμε– και το τραπέζι γεμίζει γρήγορα με πιάτα που μυρίζουν ελληνική παράδοση. Η φήμη του Αρλεκίνου βασίζεται φυσικά στα κρεατικά του. Από τα πιάτα που ξεχωρίζουν είναι τα μοσχαρίσια φιλετάκια, το αντικριστό κοτόπουλο αλλά και το ψαρονέφρι σασλίκ σε μυστική μαρινάδα. Στα must του καταλόγου ανήκει και το κλασικό γιαουρτλού, ενώ θρυλικό πιάτο είναι το περίφημο «βρόμικο της πλατείας». Μια χορταστική φωλιά από πατάτες με αυγά μάτια και απάκι, που συνοψίζει ό,τι πιο νόστιμο μπορείς να φτιάξεις με απλά υλικά. Στον Αρλεκίνο θα βρεις και μερακλίδικους μεζέδες, όπως τα μανιτάρια Portobello με σύγκλινο Μάνης και ανθόγαλα Κρήτης, τα κεφτεδάκια της θείας Ευλαμπίας, το πεϊνιρλί με σουτζούκι και κασέρι ή η μελιτζάνα που ψήνεται στα κάρβουνα με σάλτσα ντομάτας και φέτα. Μια ταβέρνα από εκείνες στις οποίες η ποιότητα παραμένει σταθερή και ό,τι κι αν δοκιμάσεις έχει πάντα μια ιδιαίτερη γεύση. Δεν είναι τυχαίο ότι από τα τραπέζια του Αρλεκίνου έχουν περάσει πολλοί γνωστοί Έλληνες και ξένοι επισκέπτες – όπως μας λέει ο υπεύθυνος, Κωνσταντίνος Κεφάλας, «πέρσι φιλοξενήσαμε τον Νίκολας Κέιτζ!». Γιατί ο Αρλεκίνος είναι κάτι περισσότερο από ένα εστιατόριο, είναι μια αυθεντική πειραιώτικη εμπειρία που μόλις τη δοκιμάσεις καταλαβαίνεις πού οφείλει τη φήμη της.

LiFO 12.03.26

41

good LiFO THE

PERS O N A L S H OP P E R î

î

Γυαλιά ηλίου «The 160» με μεταλλικό σκελετό.

Μπλε βάζο σε σχήμα βιβλίου.

Jacquemus

Octopus Golden Hall

jacquemus.com/en_gr

ô

ΕΜΣΤ Η επίσημη φανέλα της Athens Kallithea FC για τη σεζόν 2024/25, με το σήμα ΕΜΣΤ του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. eshop.emst.gr

ö

VidaXL Συρταριέρα γραφείου από ατσάλι. public.gr

ñ

Samsung Κινητό Galaxy S26 Ultra με δυνατότητες AI και ενσωματωμένη οθόνη απορρήτου. cosmote.gr

ò

Quicksilver

ò

Diesel Unisex τζιν 1996 d-sire σε μαύρο χρώμα.

bloobox.gr

ö

Vans Sneakers Authentic σε κόκκινο χρώμα. Στα καταστήματα της Vans στο Golden Hall, The Mall of Athens, Athens Metro Mall, στα corner της Vans στο Attica City Link και Notos και σε επιλεγμένα συνεργαζόμενα καταστήματα.

ΑΠΟ

ΤΗ

LIFO

TEAM

gr.diesel.com/en

Σακίδιο πλάτης New Secret Sesh.

42

LiFO

12.03.26

ΤΟ ΠΙΟ ΑΥΘΕΝΤΙΚΌ iykyk ΔΕΝ ΉΤΑΝ ΠΟΤΈ ΣΤΟ INTERNET

THE

good LiFO

Γιατί όταν η ποιότητα είναι πραγματική, όποιος ξέρει… ξέρει.

Η

Μάγια ανήκει σε εκείνη τη γενιά που εξηγεί όλο και λιγότερα πράγματα. Όχι επειδή δεν έχει τι να πει, αλλά επειδή πολλά πράγματα πια λειτουργούν με κάπως διαφορετικό τρόπο. Στα βίντεό της στο TikTok εμφανίζεται συχνά μια μικρή λεζάντα, σχεδόν σαν τυπική υπογραφή. iykyk. If you know, you know. Το πρώτο βίντεο που έγινε viral ήταν σχεδόν τυχαίο. Ένα ωραίο πρωινό φως στην κουζίνα, ένα ξύλο κοπής πάνω στον πάγκο και μια φέτα ζεστό ψωμί που μόλις είχε κοπεί. Δίπλα της, κατακόκκινες ντομάτες, λίγο ελαιόλαδο και μια πρέζα αλάτι. Τίποτα εντυπωσιακό ή σκηνοθετημένο. Η κάμερα έμεινε εκεί για λίγα δευτερόλεπτα, όσο το ψωμί άχνιζε ακόμα. Στο τέλος εμφανίστηκε μόνο η μικρή λεζάντα. Ή αλλιώς caption, όπως συνηθίζει να λέει όλη την ώρα η Μάγια. iykyk. Μέσα σε λίγες ώρες, τα σχόλια άρχισαν να εμφανίζονται το ένα κάτω από το άλλο: «Πού βρίσκεις τέτοιες ντομάτες;», «Τι ψωμί είναι αυτό;», «Δώσε tips για το πώς διαλέγεις υλικά», «Πώς ξέρεις τι είναι καλό;». Η Μάγια προσπαθεί να απαντήσει όσο μπορεί. Αλλά η αλήθεια είναι ότι πολλές φορές δεν έχει και τόσο συγκεκριμένες απαντήσεις. Δεν είναι σεφ, ούτε και food expert. Κάποιες φορές, όταν τα σχόλια γίνονται πολύ συγκεκριμένα –για ποικιλίες, παραγωγούς και άλλα τέτοια– απλώς χαμογελά μπροστά στην οθόνη και γράφει αυτό που της φαίνεται πιο ειλικρινές. Όποιος ξέρει, ξέρει. Κάπως σαν παραδοχή ότι η γνώση του φαγητού δεν χωρά πάντα σε σχόλια κάτω από ένα βίντεο. Κάπου στο background των περισσότερων βίντεο υπάρχει σχεδόν πάντα μια δεύτερη παρουσία. Η γιαγιά Ελένη δεν έχει ιδέα τι είναι το TikTok. Δεν ξέρει τι σημαίνει viral, ούτε γιατί κάποιος θα τραβούσε βίντεο μια φέτα ψωμί. Ξέρει όμως κάτι άλλο, πολύ πιο πρακτικό: πώς να ξεχωρίζει τα καλά πράγματα όταν τα βλέπει. Τα βίντεο συνεχίζονται. Κάθε φορά η ίδια μικρή υπογραφή. Κάθε φορά περισσότερα σχόλια. Ένα απόγευμα Σαββάτου, η γιαγιά της κάθεται στο τραπέζι και την παρακολουθεί να στήνει άλλο ένα βίντεο. Το κινητό είναι ακουμπισμένο στο περβάζι. Η ίδια σκύβει και κοιτάζει την οθόνη.

«Τι γράφει εκεί κάτω; Αυτό το… άι-γουάι…;». Η Μάγια γελά. «Σημαίνει “If you know, you know”». «Δηλαδή;». «Δηλαδή… όταν ξέρεις ότι κάτι είναι καλό, δεν χρειάζεται να το εξηγείς πολύ». Την επόμενη μέρα πηγαίνουν μαζί για ψώνια στα Lidl της γειτονιάς. Η Μάγια συνήθως κινείται στον χώρο όπως και στο κινητό της: γρήγορα. Η γιαγιά της όμως κινείται διαφορετικά. Πιο μεθοδικά. Ξέρει πού πρέπει να σταματήσει. Στη μαναβική πιάνει μια ντομάτα και τη γυρίζει στο φως. «Αυτές είναι καλές». «Πώς το ξέρεις;» ρωτά η Μάγια. «Το βλέπεις. Και το μυρίζεις». Η Μάγια την ακολουθεί από ράφι σε ράφι. Γιαούρτι από ελληνικό γάλα. Φρέσκο ψάρι που έχει φτάσει από ελληνικές θάλασσες. Λαχανικά από παραγωγούς που συνεργάζονται χρόνια με την εταιρεία. Η γιαγιά δεν συγκρίνει δεκάδες ετικέτες. Δεν ψάχνει στο κινητό για αξιολογήσεις. «Γιαγιά», λέει κάποια στιγμή η Μάγια, «πώς ξέρεις στ’ αλήθεια τι είναι καλό;». Η γιαγιά χαμογελά. «Όταν ξέρεις από πού έρχεται το φαγητό σου, ότι έχει περάσει ελέγχους, ότι πίσω του υπάρχουν άνθρωποι που κάνουν σωστά τη δουλειά τους, τότε δεν χρειάζεται να το σκέφτεσαι πολύ. Απλώς… ξέρεις». Η Μάγια συνειδητοποιεί ότι αυτό που λέει η γιαγιά της δεν διαφέρει πολύ από τη φράση που γράφει στα βίντεό της. Μόνο που εδώ δεν είναι trend. Είναι εμπειρία παλιάς κοπής με μια διαχρονικότητα. Το ίδιο βράδυ τραβούν μαζί άλλο ένα βίντεο. Η λεζάντα γράφει: «POV: Όταν η γιαγιά σου ήξερε το iykyk προτού γίνει trend». Γιατί τελικά το «ξέρω» δεν είναι μυστικός κώδικας. Είναι η σιγουριά που χτίζεται από την εμπειρία. Από το να μπορείς να αναγνωρίζεις τη φρεσκάδα, τη σωστή επιλογή, τη σχέση ποιότητας και τιμής που βγάζει νόημα. Γιατί στο καλό φαγητό –όπως και στη ζωή– όποιος ξέρει, ξέρει. Και όποιος θέλει να γνωρίζει λίγο παραπάνω… μπορεί να μάθει, αρκεί να μπορεί να αναγνωρίσει πού αξίζει πραγματικά να κοιτάξει.

LiFO 12.03.26

43

good LiFO

ΕΧΕΙΣ Γ Ο Υ Σ Τ Ο

THE

Νίκος Μπόσνιακ DJ

Πες μας λίγα πράγματα για σένα. Είμαι ο Νίκος, ένας 24χρονος DJ και επιχειρηματίας, που αγαπάει την επικοινωνία με τους γύρω του και παθιάζεται με τη δημιουργική έκφραση. Αυτό που φοράς τώρα σε τι mood σε βάζει; Το συγκεκριμένο outfit εκπέμπει άνεση και χαρακτήρα. Κάθε φορά που το επιλέγω, μπαίνω σε mood υπευθυνότητας και δουλειάς, αντλώντας περίσσεια αυτοπεποίθηση για τη μέρα μου. Τι έχεις στις τσέπες σου; Το μότο μου αναφορικά με τα υλικά αγαθά είναι το «less is more». Αυτήν τη στιγμή έχω πάνω μου κινητό, πορτοφόλι, κλειδιά, ακουστικά και USB stick, γιατί ποτέ δεν ξέρεις πότε μπορεί να παρουσιαστεί η ευκαιρία να παίξεις μουσική. Τι φοράς και πόσο κοστίζει; Από πάνω προς τα κάτω: καπέλο από τη διαχρονική Ralph Lauren (€50), jacket από Corteiz διπλής όψεως (€250), μακρυμάνικο polo από Zara (€40), σαφέστατα επηρεασμένος από το ημίχρονο του Super Bowl, παντελόνι από Uniqlo (€70), oversized και άνετο, και παπούτσια New Balance 740 (€120). Πού πας τώρα; Θα συνεχίσω τη μέρα μου με κάποια επαγγελματικά ραντεβού και έπειτα θα δω φίλους.

ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΦΩΤΟ: ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΛΑΣΚΑΡΙΔΟΥ

@nick_bosniak

44

LiFO

12.03.26

To Jackaroo

ΤΟΥ ΜΙΧΆΛΗ ΜΑΝΤΖΟΥΡΆΝΗ

Ο άνθρωπος που έφτιαξε ένα νέο σύμπαν στην κατηγορία street food. ΤΟ ΟΝΟΜΑ JACKAROO ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ από την Αυστραλία και σημαίνει «βοηθός αγελαδάρη», δηλαδή ένας νέος που μαθαίνει τη δουλειά και ανεβαίνει σιγά-σιγά. Αυτό το όνομα συμβολίζει την εξέλιξη και την πορεία του street food που έγινε φαινόμενο: ξεκίνησε από ένα μαγαζί στον Πειραιά και με πολλή δουλειά κατάφερε να κατακτήσει την Αθήνα –και όχι μόνο–, να σπάσει ρεκόρ παραγγελιών και να αποδείξει ότι κάτι που στην αρχή φαίνεται μικρό μπορεί να γίνει μεγάλο. Πώς γεννήθηκε όμως η ιδέα του Jackaroo; Ο Μιχάλης Μαντζουράνης ξεκίνησε ορμώμενος από την αγάπη του για το αυθεντικό street food και ιδιαίτερα για το αμερικάνικο fried chicken. «Ήθελα να φέρω στην Ελλάδα ένα concept που να μην είναι απλώς “γρήγορο φαγητό” αλλά μια ολοκληρωμένη εμπειρία street food, με έντονες γεύσεις, γενναιόδωρες μερίδες και έντονη προσωπικότητα. Διάλεξα αυτό το όνομα γιατί συμβολίζει την εξέλιξη και την πορεία: ξεκινάς μικρός, μαθαίνεις, και στο τέλος γίνεσαι ο καλύτερος στο αντικείμενό σου». Στην αρχή δεν υπήρχε η σκέψη μιας αλυσίδας, παρά μόνο η ιδέα να γίνει ένα μαγαζί που να έχει χαρακτήρα. Ένα street food spot που να ξεχωρίζει για το προϊόν, την ενέργεια και την εμπειρία του. Η ανταπόκριση του κόσμου όμως ήταν εκείνη που έδειξε αμέσως ότι όλο αυτό μπορεί να εξελιχθεί σε κάτι μεγαλύτερο. Όπως λέει ο Μιχάλης, «η επιτυχία βασίστηκε σε τρεις παράγοντες. Πρώτον, στο προϊόν. Δώσαμε τεράστια σημασία στις γεύσεις, στις πρώτες ύλες και στο fried chicken. Δεύτερον, στο brand. Το Jackaroo δεν είναι απλώς ένα μαγαζί. Είναι μια εμπειρία street culture. Και τρίτον, στο value for money. Από την αρχή θέλαμε ο πελάτης να νιώθει ότι παίρ-

νει περισσότερη αξία από αυτά που πληρώνει. Μεγάλες μερίδες, έντονες γεύσεις και τίμιες τιμές». Το Jackaroo έφερε ένα νέο στοιχείο στο street food κι αυτό ήταν η ένταση: ένταση στις γεύσεις, ένταση στην εικόνα και ένταση στην εμπειρία. Το αποτέλεσμα ήταν να προσφέρει προϊόντα με χαρακτήρα, από το fried chicken μέχρι τα brioche buns και τις signature sauces και ταυτόχρονα να καταφέρνει να διατηρεί προσιτό ένα πολύ νόστιμο street food. Μπορεί η Αμερική να έχει επηρεάσει παγκοσμίως τη street food σκηνή, αλλά εκείνο που κατάφερε ο Μιχάλης μέσα από το Jackaroo είναι να πάρει έμπνευση και να τη φέρει στα μέτρα της δικής μας αγοράς: «Για να πετύχει ένα street food spot στην Ελλάδα χρειάζονται τρία πράγματα: δυνατό προϊόν, ξεκάθαρο concept, πραγματικό value for money. Ο Έλληνας καταναλωτής είναι πολύ απαιτητικός. Αν όμως δει ότι κάτι αξίζει τα χρήματά του, το στηρίζει». Το Jackaroo έχει ήδη γίνει μια ολόκληρη κοινότητα που εμπλουτίζεται με νέα concept, όπως το La Jacka, το Krispy και το Pizzaroo, τα οποία εξελίσσουν την εμπειρία του street food. Στόχος είναι να ταξιδέψει και εκτός Ελλάδας. «Για μένα η δημιουργία δεν σταματά ποτέ. Πάντα ψάχνουμε το επόμενο concept που θα κάνει τον κόσμο να ενθουσιαστεί», λέει ο Μιχάλης, ένας άνθρωπος που δημιούργησε ένα ολόκληρο οικοσύστημα και το περιγράφει με τρεις λέξεις: «Πάθος, δημιουργία, εξέλιξη». jackaroo.gr

LiFO 12.03.26

45

starfax

ΙΧΘΥΣ [20.2/20.3] Μια αναζωογονητική εβδομάδα σας περιμένει! Η Νέα Σελήνη στο ζώδιό σας στις 19/3 αποτελεί την προσωπική σας Πρωτοχρονιά και θα σημάνει ένα νέο ξεκίνημα στην προσωπική σας ζωή, ενώ η είσοδος του Ήλιου στον Κριό στις 20/3 σηματοδοτεί την πρώτη ημέρα της άνοιξης. Αυτή η φρέσκια ενέργεια λέει ότι ήρθε η ώρα να κάνετε βήματα για να πραγματοποιήσετε ένα όνειρό σας. Επιπλέον, η πρόοδος θα γίνει σταδιακά ευκολότερη, αφού ο Ερμής θα γυρίσει σε ορθή πορεία στο ζώδιό σας. Μπορεί να διστάζατε να σκεφτείτε το μέλλον κατά τη διάρκεια της ανάδρομης περιόδου των τριών εβδομάδων, αλλά όχι πια. Σύντομα θα είστε έτοιμοι και πρόθυμοι να κάνετε τα πράγματα να συμβούν, ξεπερνώντας εμπόδια και καθυστερήσεις που φρέναραν τα σχέδιά σας.

ΚΡΙΟΣ [21.3/20.4] Η είσοδος του Ήλιου στο

16- 22 μ αρ τιου 20 26

ζώδιό σας στις 20/3 σηματοδοτεί την πρώτη μέρα της άνοιξης, μαζί με ένα νέο ξεκίνημα για εσάς. Μέχρι τις 20/4 αξιοποιήστε στο έπακρο αυτήν τη δυνατή στιγμή ανανέωσης και θέστε νέους στόχους για τη χρονιά που έρχεται. Περισσότερα καλά νέα: την ίδια ημέρα, ο Ερμής επιστρέφει σε ορθή πορεία στους Ιχθύς και θα ξεδιαλύνει σταδιακά τα σχέδια και τις επικοινωνίες σας, ενώ θα στρέψει και τις σκέψεις σας προς το μέλλον. Πρόσφατα βιώσατε μια περίοδο εσωτερικής διεργασίας που αφορά τη νοοτροπία και τις πεποιθήσεις σας, ακόμα κι αν δεν το συνειδητοποιούσατε. Ήδη, η Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 19/3 θα αυξήσει την επίγνωση του πώς οι σκέψεις και τα συναισθήματά σας επηρεάζουν την ικανότητά σας να πραγματοποιήσετε τα όνειρά σας.

ΤΑΥΡΟΣ [21.4/20.5] Η Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 19/3 αποτελεί ιδανική στιγμή για να ξεκινήσετε κάτι νέο στη ζωή σας, ειδικά την κοινωνική. Την ίδια ημέρα, ο κυβερνήτης σας, η Αφροδίτη, συναντάει τον Δία και είναι εξαιρετική στιγμή για να περιποιηθείτε τον εαυτό σας και να διασκεδάσετε. Ο Δίας στον Καρκίνο μπορεί να είναι σύμβολο καλών για εσάς ειδήσεων που θα αφορούν την εκπαίδευση ή τις εμπορικές συμφωνίες. Στις 20/3, ο Ήλιος εισέρχεται στον Κριό και έως τις 20/4 θα είναι καλή εποχή για ξεκούραση και απομόνωση. Συνιστάται φροντίδα του εαυτού σας. Την ίδια ημέρα ο πλανήτης της επικοινωνίας, ο Ερμής, επιστρέφει σε ορθή πορεία επίσης στον τομέα της κοινωνικής σας δικτύωσης κι αυτό αποτελεί έναν ακόμη λόγο για να βελτιώσετε την κοινωνική σας ζωή και να εμπλακείτε σε ομαδικές δραστηριότητες.

ΔΙΔΥΜΟΣ [21.5/21.6] Η Νέα Σελήνη στους

α πό τη μ αρ ιβ ίκυ κα λλέ ρ γ η (st ar f ax@ li f o. g r ) εικονογραφηση: bianka

46

LiFO

Ιχθύς στις 19/3 αποτελεί σύμβολο νέων ξεκινημάτων. Αυτή είναι η στιγμή που μπορεί να έχετε μια πιο ξεκάθαρη ιδέα για τα επόμενα βήματά σας, μια εξαιρετική ημερομηνία για να βρείτε μια νέα απασχόληση ή να ξεκινήσετε ένα έργο. Στις 20/3, ο Ήλιος εισέρχεται στον Κριό και στον τομέα της φιλίας, σηματοδοτώντας την επίσημη έναρξη της άνοιξης. Αυτό θα μπορούσε να αφυπνίσει την εξωστρεφή πλευρά του χαρακτήρα σας και το κομμάτι της φύσης σας που απολαμβάνει να βρίσκεται κοντά σε άλλους ανθρώπους. Την ίδια ημέρα, ο Ερμής στον τομέα της καριέρας και του επαγγελματικού σας προσανατολισμού επιστρέφει σε ορθή φορά. Επομένως, αν περιμένατε να

ΣΚΟΡΠΙΟΣ [23.10/22.11] Νέα εποχή ξεκινά για τα ερωτικά σας και πρέπει να αξιοποιήσετε στο έπακρο τη ρομαντική και δημιουργική ενέργεια που πυροδοτεί η Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 19/3. Αν ψάχνετε για αγάπη, θέλετε να δημιουργήσετε οικογένεια ή ένα νέο έργο, θα είναι ιδανική στιγμή για ένα νέο ξεκίνημα. Η είσοδος του Ήλιου στον Κριό στις 20/3 σηματοδοτεί την Εαρινή Ισημερία και την πρώτη μέρα της άνοιξης, δίνοντας έμφαση στην υγεία και την εργασία. Έως τις 20/4 θα είναι εξαιρετική εποχή για να αξιολογήσετε τις καθημερινές σας συνήθειες με στόχο τη βελτίωση της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Ξεκινήστε διατροφή σε συνδυασμό με άσκηση και συμβουλευτείτε έναν ειδικό. Την ίδια ημέρα, ο Ερμής, που επιστρέφει σε ορθή πορεία, επίσης στους Ιχθύς, θα βελτιστοποιήσει σταδιακά τα σχέδια και τις επικοινωνίες σας, ειδικά εκείνες που αφορούν την ερωτική σας ζωή, τις δημιουργικές σας προσπάθειες ή τα παιδιά.

ακούσετε για μια δουλειά, προαγωγή ή ένα έργο που σχετίζεται με την καριέρα σας, η επιστροφή του Ερμή σε ορθή πορεία θα μπορούσε να είναι το πράσινο φως που περιμένατε.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ [22.6/22.7] Οι παγκόσμιες διασυνδέσεις είναι έντονες αυτή την εποχή, γι’ αυτό δεχτείτε προσκλήσεις που σας βγάζουν από τη ζώνη άνεσής σας. Επικοινωνήστε με άλλους ανθρώπους και πείτε «ναι» σε κάθε νέα ευκαιρία που σας παρουσιάζεται. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της Νέας Σελήνης στους Ιχθύς στις 19/3 και είναι η ιδανική στιγμή για να ξεκινήσετε έναν κύκλο σπουδών, να ταξιδέψετε και να διευρύνετε τις γνώσεις και τους ορίζοντές σας. Στις 20/3, ο Ήλιος εισέρχεται στον Κριό που κυβερνά την καριέρα και το επάγγελμά σας, την κοινωνική σας θέση και τη φήμη σας. Αυτή είναι η ημερομηνία της Ισημερίας, η οποία φέτος ευνοεί την ανάληψη πρωτοβουλίας και την αναβάθμισή σας. Την ίδια ημέρα ο Ερμής, επίσης στους Ιχθύς, επιστρέφει σε ορθή πορεία. Προκύπτουν νέα ή πληροφορίες και οτιδήποτε έχει καθυστερήσει παίρνει πράσινο φως.

ΤΟΞΟΤΗΣ [23.11/21.12] Η Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 19/3 φέρνει ένα νέο ξεκίνημα στην οικογενειακή σας ζωή, καθιστώντας τις επόμενες δύο εβδομάδες μια καλή στιγμή για να ξεκινήσετε ένα έργο βελτίωσης του χώρου σας. Αξιοποιήσετε στο έπακρο αυτήν τη χαρούμενη και παραγωγική εποχή. Επιπλέον, η είσοδος του Ήλιου στον Κριό την Παρασκευή (20/3) σηματοδοτεί την πρώτη μέρα της άνοιξης, μαζί με μια έκρηξη ενέργειας στον πέμπτο οίκο σας. Διοχετεύστε αυτήν την παιχνιδιάρικη, παθιασμένη ενέργεια σε εμπειρίες που πραγματικά σας φωτίζουν. Η επιθυμία να χαλαρώσετε θα αποτελέσει προτεραιότητα κι αυτός ο ενθουσιασμός μπορεί να επικεντρωθεί σε μια ρομαντική σχέση ή μια δημιουργική προσπάθεια. Την ίδια ημέρα, ο Ερμής, που στρέφεται σε ορθή πορεία στους Ιχθύς, θα βελτιστοποιήσει σταδιακά τα σχέδια και τις επικοινωνίες σας, ειδικά εκείνα που αφορούν την οικογένεια ή την περιουσία σας.

ΛΕΩΝ [23.7/23.8] Η ενέργεια των Ιχθύων είναι ισχυρή αυτή την εβδομάδα, καθώς στις 19/3 πραγματοποιείται η Νέα Σελήνη στον τομέα των κοινών σας πόρων και είναι μια καλή στιγμή για αναζήτηση χρηματοδότησης και διευθέτηση οφειλών. Εν συνεχεία, στις 20/3 κυβερνήτης σας, ο Ήλιος, εισέρχεται στον Κριό, σηματοδοτώντας την πρώτη μέρα της άνοιξης, μαζί με την επιθυμία για ταξίδια και εξερεύνηση. Έως τις 20/4 θα είναι ιδανική εποχή για να διευρύνετε την άποψή σας για τη ζωή και να εξερευνήσετε νέους τόπους. Την ίδια ημέρα ο Ερμής, επίσης στους Ιχθύς, επιστρέφει σε ορθή πορεία και μπορεί να λάβετε τα χρήματα που περιμένατε ή να προκύψει μια νέα ευκαιρία για κέρδος. Θέστε νέους στόχους για να εξασφαλίσετε το οικονομικό σας μέλλον. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου του έτους υπάρχει μια δυναμική ενέργεια, καθώς ανοίγουν πόρτες.

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ [22.12/19.1] Η Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 19/3 θα φέρει έναν νέο κύκλο μάθησης και αυτοέκφρασης. Η ανταλλαγή ιδεών με έξυπνους ανθρώπους θα διευρύνει την οπτική σας στα θέματα που σας απασχολούν. Επιπλέον, η αυξημένη περιέργειά σας μπορεί να σας στείλει σε ένα ταξίδι για να εξερευνήσετε τομείς ενδιαφέροντος. Στις 20/3 η είσοδος του Ήλιου στον Κριό σηματοδοτεί την πρώτη ημέρα της άνοιξης, φέρνοντας στο προσκήνιο την οικογενειακή σας ζωή, και έως τις 20/4 θα είναι ιδανική εποχή για οικογενειακή σύνδεση, ξεκούραση και ανανέωση. Μπορεί να συνδεθείτε με την οικογένειά σας ή απλώς να αφιερώσετε λίγο χρόνο για να φορτίσετε μπαταρίες. Την ίδια ημέρα ο Ερμής, που επιστρέφει σε ορθή πορεία επίσης στους Ιχθύς, θα σας κάνει σταδιακά να σκέφτεστε το μέλλον. Καθυστερήσεις σε θέματα εκπαίδευσης, υπογραφές συμβάσεων και εμπορικές συμφωνίες αρχίζουν να υποχωρούν.

ΠΑΡΘΕΝΟΣ [24.8/22.9] Μια εκπληκτική Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 19/3 θα μπορούσε να φέρει περισσότερη ομορφιά στη ζωή σας, ίσως μια ερωτική σχέση που θα φέρει γλυκύτητα στον δρόμο σας. Επιπλέον, αυτή η Νέα Σελήνη συμβολίζει πραγματικά νέα ξεκινήματα, καθώς ο κυβερνήτης σας, ο Ερμής, γυρίζει σε ορθή πορεία στις 20/3 και θα είναι εξαιρετική στιγμή για γάμο ή συμβίωση ή για μια νέα συνεργασία. Την ίδια ημέρα με την Ισημερία, όταν ο Ήλιος ξεκινήσει από την αρχή στον ζωδιακό κύκλο με την είσοδό του στον Κριό, θα σημάνει μια νέα εποχή με καλές οικονομικές κινήσεις, που θα διαρκέσει έως τις 20/4. Ο Κριός κυβερνά τα κοινά οικονομικά στο ωροσκόπιό σας και τους κοινούς πόρους. Ενδεχομένως μια σχέση ή μια επιχειρηματική συνεργασία να περνάει στο επόμενο στάδιο, πράγμα που σημαίνει ότι θα τακτοποιήσετε τα οικονομικά σας.

Sudoku No 889

ΖΥΓΟΣ [23.9/22.10] Η είσοδος του Ήλιου στον Κριό στις 20/3 σηματοδοτεί την πρώτη ημέρα της άνοιξης, μαζί με έναν κύκλο θεραπείας που θα σας βοηθήσει να εντοπίσετε τις καθημερινές συνήθειες και τα μοτίβα που χρήζουν βελτίωσης. Τώρα είναι η ώρα να αξιολογήσετε συνήθειες στην καθημερινή σας ζωή που επηρεάζουν την ευημερία σας. Την ίδια ημέρα, ο Ερμής, που επιστρέφει σε ορθή πορεία στους Ιχθύς στον τομέα των σχέσεών σας, υποδηλώνει ότι μια σχέση ή συνεργασία που είχε μείνει στα σκαριά δρομολογείται με καλούς οιωνούς. Μιλώντας για συντρόφους, η Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 19/3 θα φέρει έναν νέο κύκλο σε αυτόν τον τομέα της ζωής σας, ο οποίος μπορεί να περιλαμβάνει μια στενή σχέση ή τη συνάντηση με κάποιο άτομο που θα σας ωφελήσει σε επαγγελματικό ή προσωπικό επίπεδο.

ΥΔΡΟΧΟΟΣ [20.1/19.2] Μια νέα εποχή ξε-

2 6

3

1 7

8 9

4 8

2 3

1

5 1 7 3

6 8 1 9 3 4 5 2

9 9

Η λύση του προηγούμενου 3 6 9 8 1 4 5 7 2

2 1 8 6 5 7 3 9 4

5 4 7 3 2 9 1 6 8

6 5 2 1 7 3 4 8 9

4 7 3 2 9 8 6 5 1

9 8 1 5 4 6 7 2 3

8 2 6 7 3 1 9 4 5

1 9 5 4 6 2 8 3 7

7 3 4 9 8 5 2 1 6

κινά για τα οικονομικά σας, καθώς η Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στον τομέα των περιουσιακών σας στοιχείων στις 19/3 φέρνει έναν νέο οικονομικό κύκλο τις επόμενες δύο εβδομάδες. Να είστε σε εγρήγορση για μια ιδέα που θα σας αποφέρει χρήματα. Η είσοδος του Ήλιου στον Κριό στις 20/3 σηματοδοτεί έναν γύρο πνευματικής ανάπτυξης. Μέχρι τις 20/4 θα είναι καλή εποχή για να εντοπίσετε τις ιδέες και τις ευκαιρίες που αξίζει να αξιοποιήσετε καθώς ξεκινά αυτή η ενδιαφέρουσα νέα σεζόν. Η εκμάθηση νέων πραγμάτων και η έκφραση των ιδεών σας θα είναι ικανοποιητική, επειδή ο Ερμής που επιστρέφει σε ορθή πορεία στους Ιχθύς την ίδια ημέρα θα ξεδιαλύνει τα σχέδια και τις επικοινωνίες σας. Θα βοηθήσει επίσης τα οικονομικά ζητήματα να προχωρήσουν. Αξιοποιήστε στο έπακρο τις ιδέες που σας αποφέρουν χρήματα.

12.03.26

LiFO 12.03.26

47