Τεύχος 884

884

FREE PRESS

05.02.2026

ΟΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ! ΔΩΡΕΑΝ ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΚΑΘΕ ΠΕΜΠΤΗ

DJ SETS-LIVE PERFORMANCES-MASTERCLASSES

13 ΦΕΒ

14 ΦΕΒ

ΠΑΡΑΣΚΕΥH

Κ Ε ΝΤΡΙΚΗ ΣΚΗ Ν Η

20:00 – 21:00 ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΟΡΡΕ 21:00 – 21:45 DEFTERA 22:00 – 22:45 ZŌNTAZŌA 23:00 – 00:00 OMAR SOULEYMAN 00:00 – 01:00 MC YALLAH & DEBMASTER 01:15 – 03:00 LA FAMILLE MARABOUTAGE

Μ Ι Κ Ρ Η ΣΚΗ Ν Η

21:00 – 21:50 ΟΛΙΝΑ 22:00 – 22:45 CORNIZA 23:00 – 00:00 MELENTINI & THE RUNNING BLUE ORCHESTRA 00:30 – 02:25 ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΑΙΝΙΑΣ «SIRAT» (2025)

–1

20:00 – 21:00 21:00 – 22:30 22:30 – 00:00 00:00 – 01:30 01:30 – 03:00

ASTYTEKK JEPH VANGER KVADOSH B2B MISS JAY BILL KOULIGAS JYOTY

+3

21:00 – 22:00 ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΤΡΙΔΗΣ: «CINEMA IN SOUND: FROM NINO ROTA TO JONNY GREENWOOD» 22:00 – 00:30 ROOTSWISE 00:30 – 03:00 TERRA EXOTICA

M A S TE R CL ASS 18:00 – 19:30

GALAXY STUDIO

PAU CRISTÒFUL: «FROM DIY SCENES TO MAJOR FESTIVALS: EVOLVING CURATORIAL NARRATIVES AND PRACTICES»

ΣΑΒΒΑΤΟ

Κ ΕΝΤΡΙ Κ Η ΣΚ ΗΝΗ

20:00 – 21:00 ΗΛΙΑΣ ΠΙΤΣΙΟΣ 21:00 – 22:00 K.ATOU 22:00 – 23:00 DJ HOLOGRAPHIC 23:00 – 03:00 CARL CRAIG B2B MOODYMANN

ΜΙ Κ ΡΗ Σ Κ ΗΝΗ

21:00 – 22:00 PRINS OBI 22:10 – 23:00 ΝΙΚΟΣ ΒΕΛΙΩΤΗΣ & ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ 23:10 – 00:00 NADAH EL SHAZLY 00:30 – 02:25 ΠΡΟΒΟΛΗ ΤΑΙΝΙΑΣ «SIRAT» (2025)

–1

20:00 – 21:45 FIGLIO BÖLER 21:45 – 23:15 ΣΤΑΘΗΣ ΚΑΛΑΤΖΗΣ 23:15 – 00:15 DJ TRAVELLA 00:15 – 01:30 MIA KODEN & WARRIOR QUEEN 01:30 – 03:00 GЯEG

+3

21:00 – 22:00 ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΤΡΙΔΗΣ: «ΑΠΟ ΤΑ ’60s ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΟΠΟΙΟΥ» 22:00 – 00:30 GUY VEALE 00:30 – 03:00 ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΠΑ

MASTERCL A SSE S 14:00 – 18:00

GALAXY CORNER

18:00 – 19:30

GALAXY STUDIO

ΜAMA WORKSHOP: «A HANDS-ON INTRODUCTION TO THE WORLD OF ELECTRONIC MUSIC: FROM DJING TO THE FIRST STEPS OF STUDIO TECHNIQUES» GEORGIA TAGLIETTI: «SURVIVAL KIT FOR EMERGING ARTISTS: A GUIDE TO TODAY’S MUSIC INDUSTRY ECOSYSTEM»

4 ΣΤΗΛΕΣ

index884

βασιλική σιουτη

πολιτικο επταημερο γιάννησ πανταζόπουλοσ

talking points

νικολασ σεβαστακησ

ασκησεισ αναπνοησ δημήτρης πολιτάκησ

shortcut

ερωφιλη κοκκαλη

πο(ρ)νογραφια κώστασ αναγνωστόπουλοσ

νεοσ αγνωστοσ κοσμοσ

WORKPLACeS 2026

12

33 ΛΕΠΤΑ ΜΕ ΤOΝ ΆΝΤΑΜ ΚΡΊΣΤΙΑΝ ΚΛΑΡΚ

16

26

TI ΔIABAZΕΙΣ ΤΩΡΑ

38

Τι κάνει, τελικά, έναν χώρο εργασίας να ξεχωρίζει σήμερα;

Ο COSTAS COUTAYAR ΕΙΝΑΙ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΔΥΤΙΚΑ ΠΡΟΑΣΤΙΑ

72 29

www.lifo.gr ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΒOΥΛΗΣ 22, 105 63 ΑΘΗΝΑ T 210 3254 290 F 210 3249 785 info@lifo.gr

εκδοτης/διευθυντησ

Στάθης Τσαγκαρουσιάνος chief executive officer/editor in chief Μιχάλης Μιχαήλ chief operating officer/commercial director Θανάσης Χαραμής creative director Γιάννης Καρλόπουλος διευθυντής συνταξησ Γιάννης Πανταζόπουλος διευθυντής εντυπησ εκδοσησ Τάσος Μπρεκουλάκης διευθυντής mikropragmata.lifo.gr Άρης Δημοκίδης υπευθυνη πολιτικου ρεπορταζ - ερευνασ Βασιλική Σιούτη αρχισυνταξία podcasts Μερόπη Κοκκίνη –––––– εμπορικο τμημα advertising director Ξένια Στασινοπούλου direct sales director Κώστας Μαντάς head of digital advertising Άννα Λαπαρδάγια direct sales Γιώργος Λυκουργιώτης advertising manager Πωλίνα Κουτσοβίλη (pkoutsovili@lifo.gr) advertising coordinator Κατερίνα Κουρμούζη (kkourmouzi@lifo.gr) head of creative Βασίλης Καψάσκης branded content managers Φιλιώ Ράγκου, Ιωάννα Παναγοπούλου digital campaign manager Γιώργος Γιαννή advertising executive Χριστίνα Καλλή –––––– ψηφιακή ανάπτυξη/προγραμματισμός lifo.gr Θανάσης Βιρβίλης, Γιώργος Ντούφας –––––– ατελιέ assistant creative director Ιωάννης Μαρκάκης αrt director Μαργαρίτα Καμαριώτη φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης, Πάρις Ταβιτιάν, Freddie F. διαμόρφωση ψηφιακής εκδοσης Μαρούσα Θωμά, Ελπισία Σπαθάρη υπευθυνη υλης Μαρία Δρουκοπούλου διορθωση/επιμελεια κειμένων Μυρτώ Αθανασοπούλου, Μαρία Μανθοπούλου –––––– συντακτικη ομαδα Θοδωρής Αντωνόπουλος, Λουίζα Αρκουμανέα, Γιάννης Βασιλείου, Μίνα Καλογερά, Ντίνα Καράτζιου, Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, Τίνα Μανδηλαρά, Αργυρώ Μποζώνη, Μαρία Παππά, Χρήστος Παρίδης, Δημήτρης Πολιτάκης, Γιώργος Τσαγκόζης συνεργατεσ Τζούλη Αγοράκη, Έφη Ανέστη, Αλέξανδρος Βουρλάκος, Ειρήνη Γιαννάκη, Λίνα Ιντζεγιάννη, Χάρης Καλαϊτζίδης, Ερωφίλη Κόκκαλη, Υρώ Κολιακουδάκη, Δημήτρης Κυριαζής, Χρυσέλλα Λαγαρία, Στέλλα Λιζάρδη, Νίκος Γ. Μαστροπαύλος, Νίκη Μηταρέα, Αγιάτη Μπενάρδου, Παναγιώτης Ορφανίδης, Σταυρούλα Παπασπύρου, Νικόλας Σεβαστάκης, Δέσποινα Τριβόλη, Φώντας Τρούσας, Θοδωρής Τσάτσος, Φώφη Τσεσμελή, Νίκος Τσέφλιος, Κορίνα Φαρμακόρη αρχισυνταξία ειδησεων Λία Φασόλη newsroom Αγάπη Βαρούνη, Μιχάλης Γιαννακίδης, Βασιλική Δρίβα, Ναζιγκέν Μάμο, Πέννυ Μαστοράκου, Μαρία Μπαρλή, Ελένη Ποσνακίδου, Λία Φασόλη –––––– podcasts/vidcasts καμερα-μονταζ Γεράσιμος Δομένικος ηχοληψια Φαίδωνας Κτενάς, Αλέξανδρος Αντωνίου social media Άκης Κατσούδας, Πέννυ Μαστοράκου –––––– λογιστηριο οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο Βασίλης Κοτρωνάκης, Άκης Ιωάννου, Έφη Ηλιοπούλου γραμματεία Βιβίκα Ανδριανάτου –––––– κωδικος εντυπου 7639 –––––– μετοχος/νομιμοσ εκπροσωποσ Ευστάθιος Τσαγκαρουσιάνος ––––––

MET 230578

παρακαλουμε

ανακυκλωστε

LiFO 05.02.26

1

Feedback

Ναυάγιο Χίου: Η απάθειά μας απέναντι στους 15 νεκρούς

DA I LY

Το παραμύθι της «αινιγματικής» Μελάνια

«Κακιά στιγμή» ή εγκληματική αστοχία; Ένα ακόμα πολύνεκρο ναυάγιο με πρόσφυγες, με το Λιμενικό να είναι ξανά υπόλογο και με τα αντανακλαστικά μεγάλου μέρους της κοινωνίας ξανά σε «ύπνωση».

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΟΛΙΤΑΚΗ

«Είπαμε το ναι, κι έτσι ξεκίνησε η νέα μας ζωή στο χωριό» ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΥΡΙΑΖΗ

Αυτή την εβδομάδα μεταφερόμαστε σε ένα μικρό ορεινό χωριό της Αρκαδίας, την Πιάνα. Είναι το μέρος που επέλεξαν ο Δημήτρης και η Ευαγγελία, γεννημένοι και μεγαλωμένοι στην Αθήνα και οι δύο, για να κάνουν μια νέα αρχή με μεγαλύτερη έμφαση στην ποιότητα της καθημερινότητας. Μόλις στα 27 τους χρόνια, λοιπόν, άφησαν πίσω τους όλη τους τη ζωή στην πρωτεύουσα και ξεκίνησαν από την αρχή σε ένα χωριό που είχαν επισκεφτεί μαζί μόλις δυο τρεις φορές, παρότι η γιαγιά του Δημήτρη καταγόταν από εκεί. Δέκα χρόνια αργότερα, αισθάνονται δικαιωμένοι από την επιλογή τους.

2

LiFO

pageviews

LiFO.gr

ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛ Λ Α Δ Α Σ

podcasts που αξίζει να ακούσετε

ΤΟΥ ΘΟΔΩΡΗ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ

ti δ ι α β α σ α με αυ τη την εβ δομ α δ α σ το

Ό,τι κι αν διαδίδουν οι διαπρύσιοι πολέμιοι του woke, κανείς δεν «ακυρώνεται» πραγματικά ή οριστικά, ό,τι κι αν έχει κάνει. Κανείς δεν χάνεται, ακόμα κι αν αντιμετωπίζει βροχή από καταγγελίες όχι μόνο για σεξουαλική κακοποίηση, αλλά και για βιασμό, όπως ο Μπρετ Ράτνερ, ο σκηνοθέτης του Melania (και «σταρ» ο ίδιος σε διάφορες σκανδαλώδεις εικόνες που περιλαμβάνονται στα δημοσιευμένα αρχεία του Τζέφρι Έπστιν), ο οποίος δεν έκατσε να σκάσει όταν άρχισαν να κόβονται μία μία οι γέφυρες στο Χόλιγουντ. Απλώς μετακόμισε στο Ισραήλ (το 2023), όπου, όπως διαβάζουμε, διατηρεί στενή φιλική σχέση με τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου. Δεν έχω δει την ταινία, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν θα το κάνω κάποια στιγμή –από αγνή, νοσηρή περιέργεια– όταν βγει στην πλατφόρμα, όπως και εκατομμύρια άλλοι θεατές, πολλοί εκ των οποίων χλευάζουν τώρα εκείνους που σπεύδουν να τη δουν στο σινεμά.

5

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Σε 15 νεκρούς ανέρχεται ο μέχρι στιγμής απολογισμός του νέου ναυαγίου με μετανάστες και πρόσφυγες στα ανοιχτά της Χίου που προκλήθηκε όταν σκάφος του Λιμενικού συγκρούστηκε χτες βράδυ με φουσκωτό που μετέφερε πρόσφυγες, οι περισσότεροι από το Αφγανιστάν των Ταλιμπάν. Δύο γυναίκες από τα 25 άτομα –τα 11 παιδιά– που έχουν διασωθεί και νοσηλεύονται έχασαν το μωρό που κυοφορούσαν, είτε από το τράνταγμα είτε από το σοκ. Και ενώ οι συνθήκες του δυστυχήματος ακόμα διερευνώνται, η αρχική επίσημη εκδοχή ότι δήθεν το μικρό φουσκωτό εμβόλισε το σκάφος του Λιμενικού, επιχειρώντας να ξεφύγει, είναι τόσο έωλη απέναντι σε οποιαδήποτε σοβαρή κριτική ώστε ακόμα και βετεράνοι αξιωματικοί του Λιμενικού που άκουσα σε κρατικά κανάλια φαίνονταν τουλάχιστον επιφυλακτικοί απέναντι σε αυτό το ενδεχόμενο. Αν, κατά συνέπεια, αποκλείσουμε ως παράλογο το ενδεχόμενο κάποιοι λιμενικοί «να πηγαίνουν το πρωί στη δουλειά τους αποφασισμένοι να πνίξουν κόσμο», όπως μετ’ επιτάσεως έλεγε εν ενεργεία αξιωματικός, αντιπροβάλλοντας την «αυτοθυσία» που έχουν επιδείξει λιμενικοί σώζοντας ναυαγούς πρόσφυγες σε άλλες περιπτώσεις, τότε το ναυάγιο προκλήθηκε, πιθανότατα, είτε από κακούς χειρισμούς κατά την προσέγγιση είτε στη διάρκεια διαδικασίας βίαιης επαναπροώθησης, aka push back, εξού και ο ελαφρύς τραυματισμός δύο λιμενικών. Η εικόνα θα ήταν σίγουρα πιο ξεκάθαρη αν υπήρχαν βίντεο από το περιστατικό, όμως η κάμερα του σκάφους του λιμενικού «δεν λειτουργούσε», λέει, όπως «δεν λειτουργούσε» και η κάμερα του σκάφους που εμπλεκόταν στο αντίστοιχο ναυάγιο της Πύλου. Σύμπτωση; Δεν είναι η πρώτη φορά και, με δεδομένη την ολοένα μεγαλύτερη αυστηροποίηση του νομοθετικού πλαισίου για τη μετανάστευση και στην Ελλάδα –συμπτωματικά ο ξενοφοβικός Θ. Πλεύρης κατέθετε σήμερα ένα νέο νομοσχέδιο που προβλέπει, μεταξύ άλλων, την απέλαση ακόμα και ανήλικων μαθητών, την αφαίρεση της άδειας διαμονής μεταναστών που μένουν άνεργοι για 3-6 μήνες και τη διαγραφή «ύποπτων» ΜΚΟ από το μητρώο των οργανώσεων του υπουργείου– δεν θα είναι, αλίμονο, και η τελευταία. Και αντί να επιρρίπτουμε όλες τις ευθύνες στους κακούς Τούρκους και τους ακόμα «κακότερους» διακινητές, όπως έσπευσαν προκαταβολικά να κάνουν κάποιοι δημοσιογράφοι κρατικών αλλά και ιδιωτικών καναλιών, ίσως οφείλουμε να αρχίσουμε να βγάζουμε και τα δικά μας άπλυτα στη φόρα.

ΓΕΥΣΗ Θάνος Φέσκος: «Όσο ακριβό κι αν είναι ένα πιάτο, θα κριθεί από τη γεύση» Ο βραβευμένος σεφ θεωρεί ότι η εστίαση είναι μια συνολική εμπειρία, γι’ αυτό στο «Αναψυκτήριο» της Γλυφάδας προσφέρει φαγητό που πατάει πάνω σε μνήμες, επιστρέφοντας στην ουσία.

Ακολουθήστε τα podcasts της LiFO στην Apple, στο Spotify ή στο LiFO.gr

1

Πουλάει ο κομμουνισμός σήμερα; «THE REVIEW» ΜΕ ΤΗ ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

2

Είναι σωστό να ζητάμε ιατρικές συμβουλές από το ChatGPT; «ΨΥΧΗ ΚΑΙ ΣΩΜΑ» ΜΕ ΤΗΝ ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ

3

Όταν ο έρωτας οδήγησε σε αδελφοκτονία ΑΛΗΘΙΝΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΤΣΕΦΛΙΟ

4

H σκληρή αλήθεια για τον Άγιο Παΐσιο «ΣΚΛΗΡΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ» ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΗ ΔΗΜΟΚΙΔΗ

ΤΗΣ ΝΙΚΗΣ ΜΗΤΑΡΕΑ

Υπάρχουν σεφ που μιλούν για τεχνικές. Υπάρχουν σεφ που μιλούν για βραβεία. Και υπάρχουν κι εκείνοι που μιλούν απλώς για το φαγητό όπως το έμαθαν στο σπίτι τους, ως πράξη φροντίδας, μοιράσματος και μνήμης. Ο σεφ Θάνος Φέσκος ανήκει ξεκάθαρα σε αυτή την κατηγορία. Τον συναντήσαμε στο «Αναψυκτήριο» της Γλυφάδας – είναι ένας άνθρωπος που δίνει αμέσως την αίσθηση ότι δεν προσπαθεί να σου αποδείξει τίποτα. Δεν θα σου μιλήσει πρώτα για το παρελθόν του στη Σκανδιναβία, για τα χρόνια του σε κορυφαία αστεράτα εστιατόρια ή για τα πρότζεκτ που ετοιμάζει. Θα σου μιλήσει για τον άνθρωπο που κάθεται απέναντί του στο τραπέζι. Για εκείνον που βγήκε από το σπίτι του, οδήγησε, πλήρωσε βενζίνη, πάρκινγκ και διάλεξε να εμπιστευτεί σε εκείνον το βραδινό του. «Θέλω να σέβομαι τον άνθρωπο που έρχεται να με τιμήσει με την παρουσία του και με τα χρήματά του», λέει απλά. Και κάπως έτσι ξεδιπλώνεται όλη η φιλοσοφία του.

5

Mercosur: Ευκαιρία ή απειλή για την ελληνική γεωργία; «Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ» ΜΕ ΤΗΝ ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ

05.02.26

LiFO 05.02.26

3

talkofthetown 5—11 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2026 Νο 884 Είναι το Σύνταγμα του 1975 ξεπερασμένο; p Η διαφάνεια του κακού p Σμίλεψε πάλι, δάσκαλε, ψυχές! p Σε αποφεύγω στην Αθήνα μου p Καταγράφοντας τα θύματα στο Ιράν p

4

LiFO

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

Αναθεώρηση, ποινική ευθύνη και κομματικά παιχνίδια: Η κυβέρνηση σε στρατηγική αντεπίθεσης

εικονογραφηση: γιαννης καρλοπουλοσ

Το διάγγελμα για την αναθεώρηση του Συντάγματος, ο «απασφαλισμένος» Αντώνης Σαμαράς και η εσωστρέφεια στο ΠΑΣΟΚ που συνεχίζεται.

απ ό τh βασιλ ικη σιουτη

Η κυβέρνηση επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει την εικόνα της και να θέσει πολιτικούς κανόνες παιχνιδιού, αξιοποιώντας την αναθεώρηση του Συντάγματος, με το βλέμμα στραμμένο πάντα στις επόμενες εκλογές. Θεωρεί πως με τις προτάσεις της για την αναθεώρηση του Συντάγματος απαντά σε όσους της ασκούν κριτική ότι δεν κάνει μεταρρυθμίσεις, ότι δεν ανταποκρίθηκε στα αιτήματα του κινήματος των Τεμπών για δικαιοσύνη και δεν αντιμετώπισε την έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Φέρνει λοιπόν τις προτάσεις για την αναθεώρηση, αν και όχι ιδιαίτερα επεξεργασμένες, και ζητά από την αντιπολίτευση να συναινέσει. Η επικοινωνιακή τακτική είναι απλή: αν κάποιοι συναινέσουν, έχει καλώς. Η κυβέρνηση θα έχει θέσει την ατζέντα και θα φανεί αποτελεσματική. Αν δεν συναινέσει κανείς, η κυβέρνηση θα εμφανίσει τον εαυτό της ως τη μόνη υπεύθυνη και μεταρρυθμιστική πολιτική δύναμη της χώρας. Αυτός είναι ο σκοπός, το αν θα έχει το αποτέλεσμα που επιδιώκει είναι άλλο ζήτημα και μένει να φανεί στο άμεσο μέλλον. Στο ζήτημα της ποινικής ευθύνης των υπουργών, που είναι το πιο καυτό θέμα από όλα, το Μέγαρο Μαξίμου δεν φαίνεται να θέλει να αλλάξει αυτό που αποτελεί το πραγματικό πρόβλημα: το να αποφασίζει η εκάστοτε πλειοψηφία της Βουλής αν θα παραπεμφθεί ή όχι στη Δικαιοσύνη ένας υπουργός, ανεξάρτητα από τα στοιχεία που υπάρχουν. Είναι σχετικά πρόσφατο το παράδειγμα της δικογραφίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας που έφτασε στη Βουλή για τον Κώστα Αχ. Καραμανλή και τον Χρήστο Σπίρτζη και η πλειοψηφία της Βουλής αρνήθηκε να την εξετάσει, όπως αρνήθηκε ότι υπάρχει ζήτημα και για τον Μάκη Βορίδη και τον Λευτέρη Αυγενάκη, παρότι τα ονόματά τους υπήρχαν σε άλλη δικογραφία που πήγε στη Βουλή, επίσης από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Αυτό που φαίνεται να προκρίνει είναι το «μοντέλο Τριαντόπουλου» που εφάρμοσε για την υπόθεση της αλλοίωσης του τόπου δυστυχήματος των Τεμπών, όπου αντί να γίνει πλήρης προανακριτική διαδικασία από τη Βουλή, η διαδικασία έκλεισε σχετικά γρήγορα και η υπόθεση παραπέμφθηκε στο δικαστικό συμβούλιο για να αποφανθεί αν υπάρχουν ποινικές ευθύνες. Κάτι τέτοιο, ωστόσο, είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσει αντιδράσεις και ενδεχομένως θα ενισχύσει τη λεγόμενη αντισυστημική αντιπολίτευση. Η κυβέρνηση δεν έχει ξεκαθαρίσει ακόμα τη θέση της και εκπέμπει διφορούμενα μηνύματα. Τα κόμματα εξουσίας της αντιπολίτευσης στην πραγματικότητα δεν θα ήθελαν κάποια μεγάλη αλλαγή στον νόμο περί ευθύνης υπουργών, άλλωστε το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ έχουν ψηφίσει και συνδιαμορφώσει τα άρθρα που δέχονται σήμερα μεγάλη κριτική ως νόμοι που θεωρούνται ότι ευθύνονται για την ατιμωρησία των υπουργών. Μπροστά στη λαϊκή οργή που εκφράστηκε πέρσι όμως, με τις κινητοποιήσεις για τα Τέμπη, δύσκολα θα υποστηρίξουν κάτι σαν αυτό που θέλει να προωθήσει η κυβέρνηση – αν κι εκείνη δεν κάνει πίσω.

05.02.26

LiFO 05.02.26

5

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

TALKING POINTS

Ο «ΑΠΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ» ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΑΜΑΡΑΣ

α πό τh βα σι λι κη σ ιου τη

Κι ενώ το Μέγαρο Μαξίμου έχει στραμμένη την προσοχή του στο κέντρο, στους φιλελεύθερους που αποστασιοποιήθηκαν και στους «εκσυγχρονιστές» του ΠΑΣΟΚ που θέλει να προσελκύσει, η επανεμφάνιση των δύο πρώην πρωθυπουργών της Νέας Δημοκρατίας με την κριτική τους τούς υπενθύμισε ότι πρέπει να μαζέψουν τις διαρροές από δεξιά τους και τους απογοητευμένους ψηφοφόρους της παραδοσιακής κομματικής βάσης της ΝΔ, πολλοί από τους οποίους ακούνε με προσοχή τον Κώστα Καραμανλή και τον Αντώνη Σαμαρά. Και οι δυο τους συνεχίζουν να βρίσκονται με διακριτό τρόπο απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη, που ως τώρα προσπαθούσε να υποβαθμίζει την κριτική τους, ειδικά του Κώστα Καραμανλή. Εκείνος όμως που ανέβασε πάρα πολύ την ένταση αυτήν τη φορά ήταν ο Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος υποστήριξε ότι η λαϊκή ψυχή της παράταξης έχει πεθάνει, αναφέροντας ότι έχασε 1,3 εκατομμύρια ψηφοφόρους από τις εκλογές μέχρι τις ευρωεκλογές επειδή δεν τους νοιάζει ο κόσμος της ΝΔ, φτάνοντας να πει ότι «το χάος είναι ο κ. Μητσοτάκης, γιατί δημιούργησε σκόπιμα συνθήκες πολιτικής αναρχίας». Ο πρώην πρωθυπουργός κατήγγειλε «κατάχρηση εξουσίας από τους κυβερνώντες, όπου πολλές φορές υπάρχει περιφρόνηση και της ηθικής και της λογικής», καθώς και «αλαζονεία δίχως προηγούμενο που προωθεί το μήνυμα Μητσοτάκης ή χάος».

ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ «Είναι το Σύνταγμα του 1975 ξεπερασμένο;» α π ό τ ο ν γ ι ά ν ν η π α ν τα ζ ό π ουλο

Τι σηματοδοτεί η πρωτοβουλία της κυβέρνησης για τη Συνταγματική Αναθεώρηση; Ο αναπληρωτής καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών, Νίκος Παπασπύρου, εξηγεί.

ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΝΔ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΚΑΡΑΜΑΝΛΙΚΩΝ Η ηγεσία της ΝΔ θα επιχειρήσει να συσπειρώσει την κομματική βάση της το επόμενο διάστημα, μέσα από την προσυνεδριακή διαδικασία που ξεκινάει για την προετοιμασία του συνεδρίου, το οποίο είναι προγραμματισμένο να πραγματοποιηθεί στα μέσα Μαΐου. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία όμως ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης ελέγχει απόλυτα το κυβερνών κόμμα και τους μηχανισμούς του. Η επιλογή του Θοδωρή Ρουσόπουλου για τη θέση του προέδρου του συνεδρίου της ΝΔ γίνεται στο πλαίσιο της αξιοποίησης των άλλοτε καραμανλικών στελεχών, που η ηγεσία του κόμματος είχε αφήσει στο περιθώριο το πρώτο διάστημα, αλλά τώρα έχει αλλάξει τακτική.

talkofthetown

Η ΕΣΩΣΤΡΕΦΕΙΑ ΣΤΟ ΠΑΣΟΚ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

6

LiFO

Για το συνέδριό τους ετοιμάζονται και στο ΠΑΣΟΚ, που θα γίνει στο τέλος του επόμενου μήνα, και τα αίματα έχουν ανάψει, κυρίως λόγω της έντονης πίεσης που ασκεί ο Χάρης Δούκας στην ηγεσία του κόμματος με τα ζητήματα που θέτει. Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει βρεθεί στη μέση μιας διελκυστίνδας, με τους μεν να τραβούν το σχοινί από τη μια μεριά και τους δε από την άλλη. Ο ίδιος θεωρεί ότι πρέπει να επιμείνει στην αυτόνομη πορεία του ΠΑΣΟΚ, καθώς οποιαδήποτε άλλη στάση θα έστελνε ψηφοφόρους του είτε στη ΝΔ είτε στα κόμματα που είναι αριστερά του. Εμπειρότερα στελέχη τον συμβουλεύουν να επιμείνει σε μια πολιτική αρχών, ως τη μόνη διέξοδο από την πίεση που του ασκείται. Η συνεχής διαφοροποίηση ορισμένων, κυρίως του δημάρχου Αθηναίων, έχει δημιουργήσει μια προβληματική εικόνα για το ΠΑΣΟΚ και για το προφίλ του προέδρου του τελευταία, που εμφανίζεται αδύναμος να ελέγξει το κλίμα εσωστρέφειας, εξού και οι πρόσφατες διαρροές περί απειλής διαγραφών, χωρίς κάποιο αποτέλεσμα. «Ο Χάρης Δούκας δεν θα είναι υποψήφιος στις επόμενες εκλογές», αναφέρουν με νόημα κάποιοι στο ΠΑΣΟΚ, υπονοώντας ότι δεν έχει προσωπικό ενδιαφέρον για την επιτυχία του κόμματος και γι’ αυτό εστιάζει στην αποδόμηση της σημερινής ηγεσίας του, χωρίς να κρύβει τις φιλοδοξίες του για την επόμενη μέρα. Στο περιβάλλον του Νίκου Ανδρουλάκη θεωρούν ότι υπάρχει δίαυλος Χάρη Δούκα και Αλέξη Τσίπρα. Σύμφωνα, ωστόσο, με τα πρόσωπα που γνωρίζουν τις πολιτικές ζυμώσεις του χώρου αυτού, υπάρχει και αρκετή καχυποψία μεταξύ Δούκα και Τσίπρα, καθώς αμφότεροι προωθούν μεν την ιδέα της σύγκλισης των δύο χώρων –στην ουσία του πρώην και του νυν ΠΑΣΟΚ–, αλλά ο καθένας θεωρεί αυτονόητο ότι θα ηγηθεί εκείνος του ενιαίου χώρου που θα προκύψει, αν ευοδωθεί το σενάριο. Για την ώρα, όμως, παραμένει ακριβώς αυτό, άλλο ένα σενάριο από τα πολλά που κυκλοφορούν στο πεδίο της κατακερματισμένης αντιπολίτευσης. Όσο για το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, εκεί δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης θα κυριαρχήσει με άνεση. Αυτό είναι το προνομιακό του πεδίο, καθώς πρόκειται για το «παιχνίδι» που ξέρει να κερδίζει. Οι δυσκολίες που έχει να αντιμετωπίσει είναι άλλες και εκεί ο χρόνος τελειώνει, καθώς η «κολλημένη βελόνα» μοιάζει να έχει καταστεί αυτοεκπληρούμενη προφητεία.

Η συνεχής διαφοροποίηση ορισμένων, κυρίως του δημάρχου Αθηναίων, έχει δημιουργήσει μια προβληματική εικόνα για το ΠΑΣΟΚ και για το προφίλ του προέδρου του τελευταία.

Κατά τη γνώμη σας, βρισκόμαστε πράγματι σε ένα σημείο που απαιτείται αλλαγή υποδείγματος ή μπορεί το ισχύον Σύνταγμα να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις μέσω ερμηνείας; Το Σύνταγμα του 1975 προσέφερε το υπόβαθρο εδραίωσης της δημοκρατίας, διασφάλισε πολιτειακή σταθερότητα, εγγυήθηκε βασικές ελευθερίες και συνόδευσε την είσοδο της χώρας στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Ωστόσο, συντάχθηκε με βάση τον ορίζοντα κατανόησης και οράματος της εποχής του και των συντακτών του. Πλείστες διατάξεις είναι φοβικές απέναντι στον πλουραλισμό, στην εξωστρέφεια και στον ελεύθερο ανταγωνισμό. Φοβάμαι ότι δεν υποδέχεται ούτε το σημερινό οικονομικό μοντέλο και τις προκλήσεις του ούτε τις σημερινές κοινωνικές σχέσεις και τις ανισορροπίες που προκαλούν. Σε ένα δεύτερο επίπεδο, χρειαζόμαστε θεσμικά εργαλεία για αυτοπροστασία από αναδυόμενα ρεύματα αυταρχισμού και το ροκάνισμα του κράτους δικαίου που συναντάμε διεθνώς. Η πρόταση για αλλαγή του άρθρου 86 και ενίσχυση του ρόλου των τακτικών δικαστών στις υποθέσεις υπουργών παρουσιάζεται ως θεσμική τομή. Πρόκειται για πραγματική ενίσχυση της λογοδοσίας ή υπάρχει κίνδυνος νέων θεσμικών στρεβλώσεων; Θα είναι αληθινή τομή μόνο αν συνοδευτεί με αφαίρεση από το υπουργικό συμβούλιο της εξουσίας προαγωγής των δικαστικών στις κορυφαίες θέσεις της Δικαιοσύνης και εφόσον η Βουλή περιοριστεί σε τυπικό κατά βάση ρόλο στη δίωξη υπουργών. Αν, αντίθετα, μιλάμε απλώς για μία γνωμοδότηση προς τη Βουλή, δεν θα υπάρξει προστιθέμενη αξία. Θα είναι περιτύλιγμα. Η αναδιατύπωση της μονιμότητας στο Δημόσιο και η καθολική αξιολόγηση αγγίζουν τον πυρήνα της δημόσιας διοίκησης. Πού τελειώνει η αναγκαία μεταρρύθμιση και πού αρχίζει ο κίνδυνος αποδυνάμωσης των συνταγματικών εγγυήσεων των δημοσίων υπαλλήλων; Η αξιολόγηση έχει κύριο άξονα να βοηθά το κράτος να απασχολεί πιο αποδοτικά τα στελέχη του. Η απόλυση πρέπει να λειτουργεί αποτρεπτικά, διότι ως επιλογή έχει οργανωτικό, ηθικό και λειτουργικό κόστος. Από εκεί και πέρα, το πρόβλημα έχει περισσότερο να κάνει με τα μέσα που έχει το κράτος να υλοποιεί τους στόχους του και με το κύρος και την εξουσία των προϊσταμένων. Αυτοί λογοδοτούν στην πολιτική ηγεσία, άρα πρέπει να έχουν και τα κατάλληλα εργαλεία να επιτυγχάνουν τους στόχους. Κατά τα λοιπά, πρέπει να οριστεί η αξιολόγηση των δημοσίων υπηρεσιών από τους χρήστες και η μέτρηση της αποδοτικότητάς τους. Στον δημόσιο διάλογο μπαίνουν πλέον ζητήματα όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κλιματική κρίση και η κοινωνική κατοικία. Πιστεύετε ότι αυτά πρέπει να κατοχυρωθούν ρητά στο Σύνταγμα ή υπάρχει ο κίνδυνος υπερφόρτωσης του καταστατικού χάρτη με πολιτικές επιλογές της συγκυρίας; Το Σύνταγμα είναι ήδη υπερφορτωμένο από διατάξεις που απλώς ονοματίζουν προβλήματα. Κατά τούτο, μία αναφορά στην κλιματική κρίση ή την τεχνητή νοημοσύνη δεν θα κάνει κακό. Ωστόσο, το κρίσιμο ζήτημα είναι να υπάρξουν πολιτικές αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών, ενθάρρυνσης της προσαρμοστικότητας και δημιουργικής διαχείρισης των αναπροσαρμογών που θα προκληθούν στην αγορά εργασίας.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

05.02.26

LiFO 05.02.26

7

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ

SHORTCUT

Η διαφάνεια του κακού

Σμίλεψε πάλι, δάσκαλε, ψυχές!

Το αρχείο Έπσταϊν είναι μια αποκάλυψη για την αποσύνθεση μιας ορισμένης Δύσης, μιας μουμιοποιημένης φιλελεύθερης δημοκρατίας που έχει άμεση σχέση με το σύστημα του χρήματος.

α πό τον ν ι κόλα σ ε βασ τάκη

talkofthetown

Πολιτικά, όμως –και ηθικά, με τους όρους της δημοκρατικής ηθικής– το αρχείο Έπσταϊν είναι η πειστικότερη μαρτυρία για το πώς η κυριαρχία, δηλαδή η υπέρμετρη εξουσία, είναι από μόνη της διαστροφή.

8

LiFO

Έ

χει ακόμα αλήθεια η παραδοσιακή ιδέα που θέλει τα «μεγάλα μυστικά» σε ερμητικά φυλαγμένες κρυψώνες, σε διάφορα κρατικά ή επιχειρηματικά ερμάρια. Είμαστε όμως στην εποχή όπου γύρω μας αλλάζει, βιαίως, το καθεστώς της αλήθειας των πραγμάτων. Στους καιρούς όπου η ανοιχτή απειλή, η ξεδιάντροπη υπόσχεση, τα απύλωτα στόματα εμφανίζονται μ’ όλο το θράσος που τους προσφέρει η δύναμη (ή και η αδυναμία, γιατί κι αυτή παράγει τους πικρούς καρπούς της). Δεν χρειαζόταν πάντως το αρχείο Έπσταϊν για να οδηγηθούμε στην εξής παραδοχή: πολλά αποτρόπαια και κατά κανόνα ατιμώρητα πράγματα γίνονται στους κόλπους μιας διεθνικής ελίτ, στα ιδιόκτητα νησιά, στις ιδιωτικές τους «χώρες», στις διάσπαρτες, εκτός νόμου, ζώνες των ισχυρών. Εξάλλου, εδώ και χρόνια, έχουμε αρκετή εξοικείωση με τη σχετική θεματική, από τις snuff ταινίες (με πραγματικά βασανιστήρια και θανάτους) έως τις πιο πεζές, σεξουαλικο-κατασκοπευτικές εκδοχές στη μυθοπλασία. Ας το πούμε, πάντως, δεν βλάπτει: αυτή η μυθοπλασία έλεγε βασικά την αλήθεια. Η δεύτερη, δύσκολη αλλά επίσης αναγκαία, παραδοχή που πρέπει να κάνουμε αφορά την ιδιαίτερη ευθύνη των δυτικών ελίτ, του αμερικανοευρωπαϊκού φάσματος για την ακρίβεια – παρότι απεχθή πράγματα συμβαίνουν ασφαλώς σε πολλές αυλές, σε δεσποτικά και αυταρχικά καθεστώτα και εκτός Δύσης. Εκεί όμως δεν πλαισιώνονται από προωθημένες νομικές, πολιτικές και ηθικές αναφορές. Ο δεσποτισμός είχε από πάντα «χαρέμια» και δούλους. Ο συνδυασμός επιτρεπτικής ασυδοσίας για τις ελίτ, γραφειοκρατικής φιλελεύθερης ηθικολογίας, επιχειρηματικών ντιλ και πολιτικών εξαγορών είναι ένας δυτικός συνδυασμός με κυρίαρχη, φυσικά, την αμερικανική συμβολή. Είναι ένας ιδιαίτερος τύπος μηδενισμού, που φέρει μαζί του τη βούληση για ισχύ και όλες τις τεχνολογίες δικτύωσης και οργάνωσης που θα προσφέρει στα αρπακτικά του ο παγκοσμιοποιημένος (νεο)φιλελευθερισμός. Το λάθος που κάνουμε συχνά, επειδή μας δυσκολεύει να συνειδητοποιήσουμε το βάθος και την έκταση αυτού του μηδενισμού, είναι πως πιστεύουμε ότι αυτές οι ελίτ «κυβερνούν» μέσω της απόκρυψης, οργανώνοντας απολύτως αποτελεσματικά και απόρθητα στεγανά. Τα απόρθητα στεγανά είναι μια φαντασίωση. Αυτό το λάθος το κάνουν κυρίως οι συνωμοσιολόγοι που δεν κατανοούν τα δίκτυα τύπου Έπσταϊν ως μορφές επιχειρηματικής και πολιτικής διασύνδεσης παρά μόνο ως «σκοτεινά σχέδια» μιας σχεδόν διαβολικής νέας τάξης. Γιατί αυτό είναι λάθος; Διότι παραγνωρίζει ό,τι είπαμε στην αρχή: πως από ένα σημείο και πέρα αυτά τα συστήματα «δουλεύουν» μέσα από τη σύγχυση και όχι την απόκρυψη. Κυβερνούν με τη ρευστότητα, την αμφιβολία, την πυκνότητα και την άφθονη ποσότητα των δεδομένων που οδηγούν σε έναν κορεσμό πληροφοριών και αντιφατικών ερμηνειών. Η ταχύτητα (άλλο κατεξοχήν δυτικό πάθος) είναι ο μεγάλος σύμμαχος αυτού του κακού. Γι’ αυτό και οι άνθρωποι που μετέχουν σε αυτά τα δίκτυα, όπως ο Έπσταϊν, επιδεικνύονται και αυτοεκτίθενται. Δεν είχαν πρόβλημα να προωθήσουν τα ειδεχθέστερα πράγματα μπροστά σε κάποια κάμερα, να αγκαλιαστούν με εφήβους και μεγάλους ηγέτες σε πλάνα με χαμόγελα. Η ίδια η διαφάνεια γίνεται η τελειότερη μέθοδος για να χαθεί το ουσιώδες, να χορτάσουν οι άνθρωποι από λεπτομέρειες, μικροεπεισόδια, σκανδαλιστικούς συνειρμούς. Να, ας πούμε τα πιπεράτα για τον πρίγκιπα Άντριου, εκεί και η Σάρα Φέργκιουσον, παραδίπλα το «χαρέμι» του γελοίου Ίλον Μασκ. Η επεξεργασία της αποκαλυπτικής ύλης και η μετατροπή της σε φτηνό πορνό είναι το πρώτο βήμα για την πολιτική λήθη της ουσίας. Ένας ωκεανός «δεδομένων» που αφού σχολιαστούν βιαστικά (γιατί το ενδιαφέρον των πολλών κρατάει λίγο) και γεννήσουν προβλέψιμα ηθικά κατηγορητήρια, θα αφήσουν την κατάσταση έτσι όπως ήταν και πριν από την αποκάλυψη των αρχείων. Σε μεγάλο βαθμό, η φρίκη που εκλύεται δεν αφομοιώνεται ως πολιτικοκοινωνικό συμβάν αλλά ως ταινία τρόμου. Τι είναι λοιπόν το αρχείο Έπσταϊν; Δεν είναι ένας χώρος εναπόθεσης σκουπιδιών με παρακμιακούς γόνους άχρηστων βασιλικών οίκων για μεγα-επιχειρηματίες, για συντηρητικούς ή «προοδευτικούς» αξιωματούχους. Δεν είναι απλώς ένα αποδεικτικό υψηλής παραβατικότητας και διαστροφής. Ούτε καν αυτό που τονίζουν άλλοι σχολιαστές, μια επιμελής κατασκευή με ενορχηστρωτή τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες ή ακόμα (το διάβασα κι αυτό) τις υπηρεσίες του Κρεμλίνου. Πιθανόν η διάσταση της εμπλοκής κρατικών υπηρεσιών και του ίδιου του ζεύγους Έπσταϊν-Μάξγουελ ως πρακτόρων-μεσολαβητών να είναι εύλογη. Από παλιά ξέρουμε πως οι διαπροσωπικές και πιο «λεπτές» σχέσεις με ισχυρούς ανθρώπους είναι πειρασμός για κάθε μυστική υπηρεσία που έτσι αγοράζει επιρροή, ασκώντας συχνά και την τέχνη του εκβιασμού. Πολιτικά, όμως –και ηθικά, με τους όρους της δημοκρατικής ηθικής– το αρχείο Έπσταϊν είναι η πειστικότερη μαρτυρία για το πώς η κυριαρχία, δηλαδή η υπέρμετρη εξουσία, είναι από μόνη της διαστροφή. Όχι μόνο η υπέρμετρη εξουσία κρατικών υπηρεσιών αλλά και η εξουσία ιδιωτών – ή, όπως θα λέγαμε παλιά, «μελών της κοινωνίας των ιδιωτών» (για παράδειγμα εταιρειών, ανθρώπων της οικονομίας, μεγαλοσχημόνων της Ακαδημίας κ.λπ.). Ενοχλεί φυσικά το σχόλιο όταν ξεφεύγει λίγο από τη δαιμονολογική σκιαγράφηση του Έπσταϊν ή τον καυτηριασμό του ενός ή άλλου αυλικού της ομήγυρης αυτής. Όμως το αρχείο Έπσταϊν είναι μια αποκάλυψη για την αποσύνθεση μιας ορισμένης Δύσης, μιας μουμιοποιημένης φιλελεύθερης δημοκρατίας και ενός μηδενισμού που έχει άμεση σχέση με το σύστημα του χρήματος. Πέρα άλλωστε από ένα πανόραμα διαστροφών, είναι ένας χάρτης σχέσεων εξουσίας και γνώσης του επενδυτικού τοπίου, των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών και των σύνθετων μεσολαβήσεων. Συζητάμε συχνά για τον Ντόναλντ Τραμπ και τη συναλλακτική αντίληψη που έφερε στη διεθνή πολιτική. Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, ας παραδεχτούμε ότι πρόσωπα όπως ο Έπσταϊν και η Μάξγουελ στάθηκαν πρωτοπόροι αυτής της συναλλακτικής-εκβιαστικής πρακτικής. Στη δική τους περίπτωση αφορούσε νεαρά κορίτσια και αγόρια. Στου Προέδρου Τραμπ περιλαμβάνει και χώρες, πολιτικούς αντιπάλους, περιοχές του κόσμου. Μια κουλτούρα του βιασμού μέσα στην κουλτούρα του χρήματος. Μια επίδειξη χαμέρπειας. Προφανώς και αυτή η «Δύση» πρέπει να πεθάνει. Να πάει άκλαυτη. Για να ανασάνουν όλες εκείνες οι εκδοχές ζωής, κοινότητας, πολιτικού βίου που δεν θα ανέχονται πια το κακό.

Οι αμβλώσεις, ο Δαρβίνος, η «μαύρη Ελένη»… Η Ελλάδα που αντιστέκεται, η Ελλάδα που επιμένει.

απ ό τ ο ν δημ ή τ ρ η π ολ ι τά κ η

«Δεν πιστεύω να είναι κανείς από εσάς από αυτούς που σφίγγουν τη γροθιά», θυμάμαι χαρακτηριστικά τον δάσκαλο να λέει απειλητικά σε μια τάξη εννιάχρονων που τον κοίταζαν με φόβο και απορία.

Μ

εσαίες τάξεις του δημοτικού, αυγή της δεκαετίας του ’80. Τον καιρό εκείνο ο δάσκαλός μας –και συγχρόνως διευθυντής του σχολείου– σ’ ένα δημόσιο δημοτικό της Νέας Σμύρνης ήταν ένας αυστηρός και βαθύτατα συντηρητικός υπερήλικας (ή έτσι έμοιαζε σ’ εμάς, θυμάμαι όμως και τους γονείς μου να παραξενεύονται από το γεγονός ότι δεν είχε ακόμα συνταξιοδοτηθεί ή «αποστρατευτεί», όπως θα προτιμούσε ίσως ο ίδιος), με το ανάλογο σκοτεινό ντύσιμο και ένα μονίμως συνοφρυωμένο ύφος, που σποραδικά έσπαγε μόνο με κάποιο σαρκαστικό μειδίαμα εις βάρος κάποιου μαθητή. Το μειδίαμα, βέβαια, ήταν το λιγότερο σε μια εποχή που ακόμα δούλευε αγρίως ο ξύλινος χάρακας ως μέσο συμμόρφωσης και τιμωρίας μέχρι και για το πιο ελαφρύ ατόπημα. Δεν ήταν ο μόνος που βάραγε αδιακρίτως, ήταν όμως ο μόνος που με πηγαίο μετεμφυλιακό οίστρο μάς έκανε καθημερινά κήρυγμα θρησκοληψίας, εθνικοφροσύνης και αντικομμουνισμού, υπερτονίζοντας διαρκώς τα ελληνοχριστιανικά ιδεώδη και υποδηλώνοντας ότι όποιοι πήγαιναν τακτικά στο κατηχητικό θα τύχαιναν της αμέριστης εύνοιάς του. «Δεν πιστεύω να είναι κανείς από εσάς από αυτούς που σφίγγουν τη γροθιά», τον θυμάμαι χαρακτηριστικά να λέει απειλητικά σε μια τάξη εννιάχρονων που τον κοίταζαν με φόβο και απορία. Τον θυμήθηκα ξανά με αφορμή τη νέα σκοταδιστική προβοκάτσια περί Δαρβίνου, Αδάμ και Εύας (έχει πει και πολύ χειρότερα) του αρχηγού της Νίκης κ. Νατσιού, ο οποίος ήταν επίσης δάσκαλος, όχι φυσικά στην εποχή που αναφέρθηκα (τότε ήταν ακόμα μαθητής), αλλά μέχρι και πολύ πρόσφατα. Όταν πήγα στο γυμνάσιο, πίστευα ότι άφηνα πίσω μου όχι μόνο το δημοτικό αλλά και το τελευταίο χουντικό απομεινάρι στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Πλάνη οικτρά προφανώς, αν αναλογιστεί κανείς τι θα έχουν «μεταλαμπαδεύσει» στους μικρούς μαθητές τις τελευταίες δεκαετίες ο κ. Νατσιός (ο οποίος από το βήμα της Βουλής είχε δηλώσει περιχαρής μετά τη δεύτερη επικράτηση του Τραμπ ότι «νίκησε η αξιοπρέπεια, ηττήθηκε η παράνοια και η woke ατζέντα») και οι όμοιοί του. Και μόνο οι τίτλοι μερικών από τα βιβλία του είναι απολύτως ενδεικτικοί του περιεχομένου (Τα νεοταξικά βιβλία γλώσσας Δημοτικού και Γυμνασίου, εκδ. Ενωμένη Ρωμιοσύνη / Τα άθεα γράμματα και η παιδεία του Γένους, εκδ. Ιερόν Κοινόβιον Οσίου Νικοδήμου, Ρωμηοί και Γραικύλοι, εκδ. Αγαθός Λόγος). «Γιατί, του Άδωνη Γεωργιάδη τα βιβλία καλύτερα είναι;», μπορεί να αντιτείνει κανείς. Η απάντηση είναι «όχι», αλλά αυτή η διευκρίνιση μόνο μεγαλύτερη απελπισία προξενεί. Οι αμβλώσεις, ο Δαρβίνος, η «μαύρη Ελένη» της Οδύσσειας του Κρίστοφερ Νόλαν… Αυτά είναι τα καίρια ζητήματα που μας απασχολούν και ενδεχομένως χρήζουν επειγόντως «δημόσιας διαβούλευσης», όπως είχε πει η κ. Καρυστιανού για το πρώτο από αυτά, που η ίδια ανακίνησε. Η Ελλάδα που αντιστέκεται, η Ελλάδα που επιμένει. Μπορεί ως μαθήτρια να λουφάρει λίγο στην πρόοδο, στην οπισθοδρόμηση όμως –και στον λεγόμενο θεοπολιτικό λαϊκισμό– σηκώνει πρώτη το χέρι.

05.02.26

LiFO 05.02.26

9

από την ερω φ ι λη κοκκαλη

talkofthetown

Ως διά μαγείας η γενοκτονία στην Παλαιστίνη έπαψε να απασχολεί τον εγχώριο ανήσυχο καλλιτεχνικό κόσμο, τα συμβολικά καρπούζια εξαφανίστηκαν από τα ποστ του Instagram και η ίδια η Ντάνα Ιντερνάσιοναλ, η πρώτη τρανς νικήτρια του διαγωνισμού, μας άφησε «ορφανές».

* Ιστορίες για

τον εξευγενισμό

ΠΟ(Ρ)ΝΟΓΡΑΦΙΑ*

ΝΕΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ

Σε αποφεύγω στην Αθήνα μου

Καταγράφοντας τα θύματα στο Ιράν

Αναρωτιέμαι πότε θα εκδοθεί και για εμάς τις λόκαλ ψυχές μια «πράσινη κάρτα» για τα ενοίκια, τους λογαριασμούς ρεύματος, τα ωρομίσθια.

Κ

ι αν δεν μάθουμε ποτέ τους πραγματικούς λόγους που η Νίκι Μινάζ έγινε MAGA, κι αν δεν αποφασίσαμε τι θα κάνουμε με τις playlists και αν θα την κάνουμε unfollow στα σόσιαλ και στις πλατφόρμες, τουλάχιστον μάθαμε πως πωλείται μια κάρτα αξίας ενός εκατομμυρίου δολαρίων, με την οποία ενισχύεται οικονομικά το MAGA πρότζεκτ και εξαγοράζεται η πολιτογράφηση στις ΗΠΑ. Μάλιστα, κυκλοφορεί και αυθεντική και απομίμηση – θέλει προσοχή. Τόσο κοστίζει η ανθρώπινη ζωή στις ΗΠΑ του Τραμπ, που λέει και το άσμα, γιατί «το σύστημα έχει κι άλλα συστήματα φριχτά / σε κλείνει μες στη γυάλα / σε κόβει σε λεφτά»*, όσο η ICE σε ημερήσια διάταξη δολοφονεί, ξεσπιτώνει «παράνομα» ανήλικα με σχολικές τσάντες, συλλαμβάνει μαύρους δημοσιογράφους εν ώρα ρεπορτάζ και τραμπουκίζει ολόκληρες γειτονιές. Πάντως, όσο περιμένω το μετρό στη στάση Βικτώρια, καπνίζοντας στα σκαλάκια με τις υπόλοιπες θεριακλούδες, παρατηρώ ότι εδώ, στην τουριστική όαση της Αθήνας, το διακύβευμα είναι ποιος έχει να πληρώσει €1,20 για εισιτήριο. Και αναρωτιέμαι πότε θα εκδοθεί και για εμάς τις λόκαλ βασανισμένες ψυχές μια «πράσινη κάρτα» για τα ενοίκια, τους λογαριασμούς ρεύματος, τις υπερχρεωμένες πιστωτικές, τα ωρομίσθια που από τον Απρίλη θα είναι €5,88 μεικτά –€4,65 καθαρά– και τελικά πόση ώρα εργαζόμαστε για να αγοράσουμε ένα εισιτήριο μετρό που κανείς μας δεν θέλει να πληρώσει κατά βάθος. Τόσο κοστίζει η ανθρώπινη ζωή στην Ελλάδα του Κούλη, πιο φτηνή κι από έναν φραπέ στο χέρι. Ίσως γιατί τα βαγόνια είναι πάντα βρόμικα, τα καθίσματα σπασμένα, ασφυκτικά γεμάτα, ίσως γιατί τα λεωφορεία σχεδόν πάντα αργούν, ίσως γιατί τα τρόλεϊ μας αποχαιρετούν σιγά σιγά και αναρωτιέμαι, παρατηρώντας τους νεοδιορισμένους ένστολους αστυνομικούς να περιφρουρούν τη θέση του οδηγού στο 049 Ομόνοια-Πειραιάς, αν αυτό θα σημαίνει αύξηση στις τιμές των εισιτηρίων ή αύξηση στους μισθούς των αστυνομικών ή αν είναι ένα είδος διυπουργικής κοινωνικής προσφοράς από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών σε συνεργασία με το Προστασίας του Πολίτη και στο εισιτήριο €1,20 συμπεριλαμβάνεται ως δώρο το κόστος της αστυνομικής φρουράς. Προτού μπω στο gov.gr να ελέγξω αν η περιφρούρηση περιλαμβάνει και πυροσβέστες, γιατί ως Αθηναία φορολογούμενη έχω και εγώ τις αδυναμίες μου και θέλω να μπορώ να επιλέξω ποιος με φρουρεί, ρωτάω τον οδηγό αν συνέβη κάτι ή αν ανάμεσα στους επιβάτες βρίσκεται κάποιο σημαίνον πρόσωπο από αυτά που συνήθως φρουρούνται. Πλάκα θα έχει να κοιτάξω στη γαλαρία και να δω καμιά Κίμπερλι με όλο το επιτελείο (νυχούδες, κομμώτριες), να μη νιώθω και τόση μοναξιά κάθε φορά που βγάζω το καθρεφτάκι μου για να φρεσκάρω το λιπ γκλος μου. Μάλλον θα μας πάνε με το ζόρι να παρακολουθήσουμε την ταινία Melania, αλλιώς δεν εξηγούνται τα ρουνά. Στα ακουστικά μου παίζει αντισυστημικός Σταμάτης Κραουνάκης του 1995 και όσο οι αστυνομικοί περιφρουρούν τα αστικά λεωφορεία, τις αλυσίδες καφέ και τις αντικυβερνητικές πορείες, τίποτα δεν μπορεί να πάει λάθος στην Αθήνα. Το πολύ πολύ να πλημμυρίσει λίγο η Πατησίων, να κλείσει ένας σταθμός μετρό, να συγκρουστούν κι άλλα τρένα, να καούν κι άλλα εργοστάσια, να αθωωθούν κι άλλοι παιδοβιαστές κι εμείς να μετράμε τα θύματα. Πόσες γυναίκες κάηκαν ζωντανές, πόσοι επιβάτες είχαν εισιτήριο και γιατί, πόσες γυναίκες πρόσφυγες δεν πνίγηκαν στην προσπάθειά τους να φτάσουν στη στεριά, ποιος λάδωσε ποιον και ποιο άτομο θα εκπροσωπήσει τη χώρα στη Γιουροβίζιον. Ως διά μαγείας η γενοκτονία στην Παλαιστίνη έπαψε να απασχολεί τον εγχώριο ανήσυχο καλλιτεχνικό κόσμο, τα συμβολικά καρπούζια εξαφανίστηκαν από τα ποστ του Instagram, το χασμουρητό της Μαρίνας Σάττι δεν ξέρουμε αν θα βρει αντάξιο διάδοχο και η ίδια η Ντάνα Ιντερνάσιοναλ, η πρώτη τρανς νικήτρια του διαγωνισμού, εκπροσωπώντας το Ισραήλ το 1992, μας άφησε «ορφανές». Τα ηχεία του λεωφορείου παίζουν Κωνσταντίνο Αργυρό με παράσιτα και η Αθήνα με τους αστυνομικούς μέσα στα αστικά λεωφορεία είναι μια Αθήνα που θα ήθελα να αποφύγω. Δεν είναι η Αθήνα μου.

της πόλης και

της επιθυμίας.

10

LiFO

Η πλειοδοσία των θυμάτων στο Ιράν εξυπηρετεί πολιτικές σκοπιμότητες, ιδίως τη δημιουργία εξτρεμιστικής ατμόσφαιρας για τη διευκόλυνση της στρατιωτικής επέμβασης.

από τον κώστα αναγνωστόπουλο

Είναι υπεραρκετή η παραδοχή ότι δολοφονήθηκαν «χιλιάδες» διαδηλωτές και «εκατοντάδες» κυβερνητικοί. Το μακελειό καταγράφηκε στις συνειδήσεις ως φρικώδης βαρβαρότητα, και οι προσθαφαιρέσεις θυμάτων δεν το κάνουν περισσότερο ή λιγότερο απεχθές.

Καθηγητής (αφ.), Πολυτεχνείο Ξάνθης

*Μουσική-στίχοι: Σ. Κραουνάκης

ΔΠΘ

Η

πολιτικοποίηση των αριθμών δεν ξαφνιάζει, ιδίως όταν πρόκειται για νεκρούς σε εμφύλιες διαμάχες ή πολέμους. Ανέκαθεν, η προπαγάνδα της μιας πλευράς φούσκωνε τις απώλειες του αντιπάλου της και υποτιμούσε τις δικές της ή το αντίστροφο, αν επρόκειτο για αθώους αμάχους. Αναντίρρητα, επίσης, πάντοτε θα υπάρχουν αρνητές της φάρας του Ντέιβιντ Ίρβινγκ που θα αμφισβητούν και τα πλέον τεκμηριωμένα γεγονότα. Το πρώτο και αναπόφευκτο θύμα του πολέμου είναι η αλήθεια, λέει μια χιλιοειπωμένη ρήση. Το είδαμε στον πόλεμο της Ουκρανίας, όπου οι εκτιμήσεις διαφέρουν ακόμη και κατά εκατοντάδες χιλιάδες, και το ξαναβλέπουμε με τις πρόσφατες διαδηλώσεις στο Ιράν. Δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι στο Ιράν η βίαιη καταστολή προκάλεσε αδιανόητο μακελειό, το χειρότερο λουτρό αίματος τουλάχιστον τα τελευταία πενήντα χρόνια. «Η Ισλαμική Δημοκρατία επανέλαβε όλα τα εγκλήματα που είχε διαπράξει κατά τη διάρκεια των 47 χρόνων αιματηρής κυριαρχίας της σε σχεδόν δύο εβδομάδες, σε τεράστια και φρικτή κλίμακα» (Ένωση Ιρανών Συγγραφέων). Η απόδειξη είναι αδιάσειστη, αφού προέρχεται από το ίδιο το καθεστώς: ο αριθμός των νεκρών που δημοσίευσε το Ίδρυμα των Μαρτύρων είναι 3.117, συμπεριλαμβανομένων μελών των υπηρεσιών ασφαλείας. Ο αριθμός αυτός, όμως, είναι το πάτωμα. Ουδείς γνωρίζει ποια είναι η οροφή, η δε μεταξύ τους γκρίζα περιοχή είναι γεννήτρια ασύστολου σπεκουλαρίσματος. Αίφνης, άρχισε να ακούγεται ότι οι νεκροί είναι 15.000, 30.000, έως και 80.000 (LBC News). Αποκορύφωμα αυτής της απίστευτης ανευθυνότητας ήταν ο ισχυρισμός ότι 350.000 άνθρωποι τραυματίστηκαν και όλοι νοσηλεύτηκαν σε νοσοκομεία, στο δε γαλλόφωνο ισραηλινό i24 News ειπώθηκε ότι οι νεκροί στις πρόσφατες διαδηλώσεις στο Ιράν είναι 84.677 – παντελώς ατεκμηρίωτες ποσοτικές εκτιμήσεις, βασισμένες σε ανύπαρκτες ή αναξιόπιστες μαρτυρίες. Σημειωτέον, η σχετικά αξιόπιστη οργάνωση HRANA (Human Rights Activists News Agency) με έδρα τις ΗΠΑ ισχυρίζεται ότι, έως και την 37η ημέρα από την έναρξη των κινητοποιήσεων, έχει επαληθεύσει συνολικά 6.854 θανάτους (διαδηλωτές και κυβερνητικοί) και ερευνώνται άλλες 11.280 περιπτώσεις. Εν πάση περιπτώσει, απαιτούνται περισσότερες από μία ανεξάρτητες έρευνες για να διασφαλιστούν ακριβείς εκτιμήσεις, και αυτό θα πάρει χρόνο. Έως τότε είναι υπεραρκετή η παραδοχή ότι δολοφονήθηκαν «χιλιάδες» διαδηλωτές και «εκατοντάδες» κυβερνητικοί. Το μακελειό καταγράφηκε στις συνειδήσεις ως φρικώδης βαρβαρότητα, και οι προσθαφαιρέσεις θυμάτων δεν το κάνουν περισσότερο ή λιγότερο απεχθές. Αξιοσημείωτη η συνηγορία του Μετώπου Μεταρρύθμισης του Ιράν –μιας συμμαχίας μεταρρυθμιστικών ομάδων που βοήθησαν στην εκλογή του προέδρου του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν–, το οποίο είπε ανοιχτά ότι οι δολοφονίες έχουν καταστήσει το status quo αδικαιολόγητο, εκφράζοντας παράλληλα ντροπή και οργή. Φυσικά, θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες καταγραφής των θυμάτων. Ένα ελάχιστο προαπαιτούμενο για να βγει η χώρα από το ερεβώδες παρόν είναι η δίκαιη δίκη όσων ενεπλάκησαν στην αιματοχυσία, ώστε να υπάρξει δικαιοσύνη για τους νεκρούς, να επέλθει η κάθαρση και να σταθεί στα πόδια του ένα νέο ανθρώπινο σύστημα διακυβέρνησης. Ωστόσο, δεν είναι ούτε αθώα ούτε αυθόρμητη αυτή η πλειοδοσία των θυμάτων. Οι αριθμοί εξυπηρετούν πολιτικές σκοπιμότητες, ιδίως τη δημιουργία εξτρεμιστικής ατμόσφαιρας προκειμένου να διευκολυνθεί η στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν. Είναι άγνωστο τι θα συμβεί τελικά, παρότι τις τελευταίες μέρες υπάρχει μια κάποια αισιοδοξία ότι τα πράγματα μπορούν να διευθετηθούν μέσω της διπλωματίας. Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να κατανοήσουμε δύο αποφάσεις του ιρανικού καθεστώτος, την αναβολή των απαγχονισμών και την πρόταση για δημόσια αναγνώριση των νεκρών. Πρώτα, ως κινήσεις καλής θέλησης προς τη διοίκηση Τραμπ· κατόπιν, ως απόπειρες κατευνασμού των εξοργισμένων Ιρανών και μιας ελάχιστης αποκατάστασης της καταρρακωμένης εμπιστοσύνης τους στην ιρανική κυβέρνηση. Το μείζον είναι η αποφυγή της στρατιωτικής επέμβασης. Δεν μας χωρίζουν αιώνες από το ανθρωποβόρο χάος που προκάλεσαν οι επεμβάσεις στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, και όπως λέει η Ένωση Ιρανών Συγγραφέων: «Αναμφίβολα, όσοι έχουν συνδέσει το όνειρο της ελευθερίας με τη στρατιωτική επέμβαση, θέλουν να χτίσουν τα θεμέλιά του πάνω στα ερείπια αυτής της γης».

05.02.26

LiFO 05.02.26

11

TAL K OF THE TOWN

33' με τον

Άνταμ Κρίστιαν Κλαρκ στα γυρίσματα της ταινίας του «bells»

σ υνεντε υ ξ η: m . hu l o t | φ ω τ ο γ ραφ ιε σ: π α ρ ισ τα βι τι α ν

Ο Ελληνοαμερικανός σκηνοθέτης γυρίζει στην Αθήνα την τέταρτη ταινία του, με ένα δυνατό καστ ηθοποιών από την Ελλάδα, και είναι ενθουσιασμένος με την πόλη.

12

LiFO

05.02.26

LiFO 05.02.26

13

TAL K OF THE TOWN 33 λεπτά με τον Άνταμ Κρίστιαν Κλαρκ στα γυρίσματα της ταινίας του «Bells» δευτέρα μεσημέρι –ημέρα που το μουσείο είναι κλειστό για το κοινό– και στο ισόγειο του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης γίνεται ένας δημιουργικός πανικός. Ηθοποιοί, cameramen, τεχνικοί, βοηθοί, άνθρωποι της παραγωγής έχουν κάνει κατάληψη στα τραπέζια του καφέ, περιμένοντας να αρχίσει ξανά το γύρισμα της ταινίας του Ελληνοαμερικανού σκηνοθέτη Άνταμ Κρίστιαν Κλαρκ, που αυτήν την περίοδο ετοιμάζει την τέταρτη μεγάλου μήκους ταινία του στην Αθήνα. Κάνουν όλοι μισάωρο διάλειμμα και βρίσκω ευκαιρία να μιλήσω με τον Κλαρκ, δημιουργό των ταινιών Caroline and Jackie, Newly Single και Diary of a Spy, που έχουν επαινεθεί από «New York Times», «Variety», «The Village Voice» και «LA Weekly», ο οποίος επιστρέφει στη γειτονιά όπου έζησε η γιαγιά του, για να δημιουργήσει μια ταινία που γεφυρώνει το αμερικανικό ανεξάρτητο σινεμά με τη σύγχρονη ελληνική εμπειρία. Τα εκθέματα του υπογείου –μέρος της έκθεσης «Why Look at Animals?»– γίνονται το background για μια σκηνή με την Κλέλια Ανδριολάτου, που υποδύεται τη Δάφνη, έναν κόντρα ρόλο, αγγλόφωνο, παίρνοντας αποστάσεις από το αρχέτυπο της ενζενί – ενσαρκώνει μια ψυχρή, φιλόδοξη και ψυχολογικά σύνθετη γυναίκα που κινείται στον διεθνή κόσμο της τέχνης. Ο Πάνος Βλάχος περιμένει βυθισμένος στον καναπέ του καφέ το γύρισμα της δικής του σκηνής. «Μου είναι δύσκολο να περιγράψω με λίγες λέξεις τη νέα μου ταινία, αλλά σίγουρα ευελπιστώ να παιχτεί στις Κάννες ή στο Βερολίνο», λέει ο Άνταμ Κρίστιαν Κλαρκ εμφανώς ενθουσιασμένος. «Ο τίτλος της είναι Bells (καμπάνες) και την ονόμασα έτσι επειδή με έχει συνεπάρει το ηχητικό τοπίο της Ελλάδας, οι καμπάνες που ακούς παντού. Είναι κάτι πολύ προσωπικό. Είναι μια art house ταινία, και μπορεί για το ελληνικό ή το ευρωπαϊκό κοινό να φανεί ελαφρώς πιο εμπορική επειδή προέρχομαι από το Χόλιγουντ, αλλά στην Αθήνα έχω βρεθεί σε έναν πιο καλλιτεχνικό χώρο, που αγγίζει λίγο περισσότερο κάποιες ευαισθησίες μου. Η ταινία επικεντρώνεται στον ρόλο που υποδύεται η Στεφανία Γουλιώτη, την Ελένη», λέει ο Άνταμ. «Είναι ο κεντρικός χαρακτήρας, μια γυναίκα που κοντεύει τα 40 και κατά κάποιον τρόπο δεν έχει ακόμη ενηλικιωθεί. Δουλεύει νύχτα στην Ομόνοια και παλεύει με την απομόνωση. Είναι μια εύθραυστη, αόρατη γυναίκα, διαλυμένη αλλά ήρεμη, κι η Στεφανία είναι σε έναν ρόλο εντελώς διαφορετικό από ό,τι έχει κάνει μέχρι σήμερα. Με την Ελένη προσπαθώ να διερευνήσω έναν χαρακτήρα που βλέπω συχνά στην Αθήνα, αλλά δεν έχω δει ποτέ σε ταινία. Πολλές φορές αυτές οι γυναίκες αποκαλούνται με το χαϊδευτικό “Ρίτσα” –τη γιαγιά μου την έλεγαν Ελευθερία, οπότε ξέρω αυτό το χαϊδευτικό– και τις βλέπω να δουλεύουν σε σούπερ μάρκετ, ως φύλακες, τις βλέπω στις στάσεις των λεωφορείων, είναι οι πολύ εργατικές γυναίκες της Αθήνας που τις βλέπω παντού. Η ταινία είναι ένα μελόδραμα, ασχολείται με πολύ δραματικά θέματα, αλλά όλες οι ταινίες που κάνω είναι ρεαλιστικές. Και αυτός είναι ένας ακόμη λόγος που βρίσκομαι εδώ: νομίζω ότι η Αθήνα έχει μερικούς από τους καλύτερους ηθοποιούς στον κόσμο και απίστευτα συνεργεία. Έχω δει τη Στεφανία, την Κλέλια, τον Πάνο, τον Μάκη (Παπαδημητρίου), τη Θέμιδα Μπαζάκα στο θέατρο, τους έχω δει στην τηλεόραση, και πιστεύω ότι με όλους αυτούς υπάρχει η δυνατότητα να γίνει κάτι διαφορετικό απ’ ό,τι γίνεται μέχρι τώρα. Οπότε, κατά κάποιον τρόπο, τους επιλέγω κόντρα στον τύπο τους – όχι τη Θέμιδα, εκείνη είναι γεννημένη γι’ αυτόν τον ρόλο. Αλλά τη Στεφανία, που είναι συνήθως μια πολύ μεγάλη, έντονα δραματική ηθοποιός, εγώ την επέλεξα ως κάτι πολύ ήπιο. Ο άλλος λόγος που είμαι στην Αθήνα είναι ότι, κατά τη γνώμη μου, πολλές από τις ταινίες που γίνονται εδώ εξακολουθούν να βρίσκονται στη σκιά του Γιώργου Λάνθιμου, με έναν τρόπο, σε αυτό το Greek weird wave. Κι εγώ δεν είμαι καθόλου έτσι. Το αγαπώ, δεν το κριτικάρω, το λατρεύω, αλλά δεν είμαι αυτό. Οπότε νιώθω ότι, ερχόμενος εδώ, δεν πατάω τα πόδια κανενός και απλώς κάνω κάτι διαφορετικό. Η γιαγιά μου που σου ανέφερα γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης, αλλά στην αρχή του πολέμου μετακόμισε στο Κολωνάκι και μετά στη Βικτώρια, κοντά στην Κυψέλη. Ήταν μια πολύ εξωστρεφής, πολύ ζωντανή γυναίκα. Ήταν «Αθηναία-Ελληνίδα», πολύ ψηλή, με ξανθά μαλλιά και γαλανά μάτια – θα νόμιζες ότι είναι Σουηδή. Όλοι γύριζαν να την κοιτάξουν όταν έμπαινε σε έναν χώρο. Ήταν larger than life, μια ντίβα. Ήταν μια υπέροχη γιαγιά και μεγάλο κομμάτι της ζωής μου, αλλά δυστυχώς πέθανε το 2008. Θα ήθελα πολύ τώρα να μοιραζόμουν μαζί της αυτήν την εμπειρία τού να βρίσκομαι στην Ελλάδα, στα 40 μου. Δεν είχα ξαναζήσει στην Αθήνα μέχρι τώρα. Μετακόμισα στο Παγκράτι πριν από περίπου ενάμιση χρόνο και ήρθα εδώ αυθόρμητα.

14

LiFO

Έφυγα από το Χόλιγουντ στο τέλος της πανδημίας γιατί πήγα στην Κωνσταντινούπολη, όπου επρόκειτο να κάνω δύο διαφορετικές ταινίες. Ο Έλληνας παππούς μου γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και ένα μέρος της ελληνικής μου οικογένειας έζησε εκεί για άλλα πέντε χρόνια περίπου, μέχρι που, βίαια, αναγκάστηκαν να φύγουν τη δεκαετία του ’60 – νομίζω το 1964. Ενδιαφερόμουν να εξερευνήσω την Πόλη, προσπαθούσα να κάνω ταινίες εκεί, αλλά για δύο χρόνια δεν δούλευε τίποτα, επειδή είχαν παγώσει οι χρηματοδοτήσεις. Δεν ήμουν έτοιμος να επιστρέψω στην Αμερική, οπότε σκεφτόμουν να πάω στη Ρώμη για να κάνω μια ταινία. Όταν πήγα εκεί, όμως, απλώς δεν μου ταίριαξε: δεν έβρισκα διαμέρισμα που να μου αρέσει, δεν ένιωθα σύνδεση με τους παραγωγούς, δεν υπήρχε αυτή η ενέργεια. Είχα ήδη αφήσει το διαμέρισμά μου στην Κωνσταντινούπολη και στη Ρώμη δεν είχα πού να μείνω. Έτσι αποφάσισα να έρθω στην Αθήνα. Ήθελα να τη δω, να περάσω λίγο χρόνο εδώ. Έμεινα έναν μήνα και ερωτεύτηκα την πόλη. Γνώρισα την Αγγελική Παπούλια μόλις ήρθα –δεν παίζει σε αυτή την ταινία, αλλά πάντα πίστευα σε εκείνη–, γνώρισα σπουδαίους παραγωγούς και είδα ότι η κινηματογραφική κοινότητα εδώ είναι πολύ δεμένη. Μπορεί να μη γίνονται τόσο πολλές ταινίες όσο στη Γαλλία ή την Ιταλία, αλλά η ποιότητα είναι υψηλότερη. Φαίνεται ότι εδώ η τέχνη είναι προτεραιότητα. Λάτρεψα επίσης το ότι υπάρχει θέατρο κάθε βράδυ. Ένιωσα ότι είναι ένας τόπος που σέβεται πραγματικά τις τέχνες – σε αντίθεση με το Λος Άντζελες, όπου δεν υπάρχει ιδιαίτερος σεβασμός. Έμαθα ελληνικά και τώρα κάνω μια ταινία που είναι μισή στα ελληνικά. Θα δούμε πώς θα πάει. Δεν θέλω να πω ότι δεν υπάρχουν αυθεντικές φωνές στην Αθήνα, υπάρχουν. Νομίζω ότι ο Γιώργος Γούσης που σκηνοθέτησε τα Mαγνητικά Πεδία είναι καταπληκτικός. Επίσης, μια γυναίκα, η Δάφνη Χαιρετάκη, που παρουσίασε πριν από δύο χρόνια μια μικρού μήκους στις Κάννες, What we ask of a statue is that it doesn’t move, είναι μια πολύ πρωτότυπη φωνή. Αλλά νιώθω ότι πολλές ταινίες σήμερα αντιγράφουν κάτι που συνέβη εδώ πριν από 15 χρόνια. Και ταυτόχρονα, πολλές από τις ταινίες που βλέπω διαδραματίζονται στα βόρεια προάστια ή σε κάποιο νησί. Δεν βλέπω τι συμβαίνει στο κέντρο της Αθήνας. Οι ηθοποιοί που ξέρω ζουν στο κέντρο, ζουν στην Κυψέλη, στα Εξάρχεια, κάποιοι στο Παγκράτι όπου ζω κι εγώ, και υπάρχει μια ακμάζουσα καλλιτεχνική κοινότητα που δεν τη βλέπω να εκπροσωπείται στις ταινίες. Μοιάζει σαν κάποιοι σκηνοθέτες να προσπαθούν να το κρύψουν αυτό, να το γυαλίσουν για να μοιάζει πιο “Χόλιγουντ”, και αυτό δεν με ενδιέφερε. Δεν λέω ότι είμαι ο μόνος που κάνει ταινία στο κέντρο – υπάρχουν εξαιρέσεις, όπως το Black Stone, που ήταν εξαιρετικό. Αλλά οι περισσότερες ταινίες δεν δείχνουν αυτόν τον κόσμο. Κι εγώ θα ήθελα να δω, για παράδειγμα, μια σειρά για μια παρέα θεατρικών ηθοποιών που ζουν στα Εξάρχεια». «Εστιάζεις σε περιοχές όπως η Ομόνοια και η Βικτώρια. Τι είδους ομορφιά αναζητούσες;». «Λατρεύω την αρχιτεκτονική της Ομόνοιας και της Βικτώριας και το vibe τους. Είμαι από το κέντρο του Λος Άντζελες, που είναι πολύ πιο σκληρό, οπότε αυτές οι περιοχές δεν μου φαίνονται υποβαθμισμένες, μου φαίνονται όμορφες. Προσπαθώ να τις κινηματογραφήσω ρομαντικά. Δεν θα έλεγα ποτέ μια ιστορία προσφύγων – όχι γιατί δεν είναι σημαντική, αλλά δεν είναι η αισθητική μου. Βρίσκω ρομαντισμό, αγάπη και ομορφιά στο κέντρο. Η Αθήνα συχνά έχει κακή φήμη, τη λένε άσχημη πόλη. Εγώ τη λατρεύω. Λατρεύω τις πολυκατοικίες. Λατρεύω τη Βικτώρια. Ζω στο Παγκράτι, αλλά θα ζούσα άνετα στη Βικτώρια αν έβρισκα διαμέρισμα. Το Bells είναι μια ταινία για τη μοναξιά. Όλες μου οι ταινίες είναι γι’ αυτό. Για την αναζήτηση της σύνδεσης, για την προσπάθεια να χτιστεί μια οικογένεια, που συχνά αποτυγχάνει. Δεν νομίζω ότι είμαι μοναχικός άνθρωπος, αλλά βρίσκω ομορφιά στη μοναξιά και στη μελαγχολία. Αυτός είναι κι ένας λόγος που αγαπώ την Αθήνα, ειδικά τον χειμώνα. Είναι μελαγχολική, με έναν περίεργο τρόπο, παρότι όλοι είναι φιλικοί. Βρίσκω αυτήν την αντίφαση όμορφη. Η ταινία είναι δίγλωσση, πιθανότατα 60% ελληνικά και 40% αγγλικά. Η Κλέλια μιλά μόνο αγγλικά, η Στεφανία κυρίως ελληνικά. Με εμένα μιλά ένα σπαστό μείγμα ελληνικών και αγγλικών, όπως κι εγώ καταλαβαίνω αλλά δυσκολεύομαι να μιλήσω. Υπάρχει κάτι ενδιαφέρον: ένας Έλληνας θεατής θα καταλαβαίνει τη Στεφανία, ένας μη Έλληνας με υπότιτλους επίσης, αλλά ο χαρακτήρας μου όχι. Είναι σαν να απευθύνεται στο κοινό. Δεν έχω ξαναδεί ταινία έτσι και δεν ξέρω πώς θα λειτουργήσει».

Η Αθήνα συχνά έχει κακή φήμη, τη λένε άσχημη πόλη. Εγώ τη λατρεύω. Λατρεύω τις πολυκατοικίες. Λατρεύω τη Βικτώρια. Ζω στο Παγκράτι, αλλά θα ζούσα άνετα στη Βικτώρια αν έβρισκα διαμέρισμα.

05.02.26

Kosmoride: Άνεση, τεχνολογία & ελευθερία για διαδρομές που γίνονται απόλαυση

Η κινητικότητα δεν έχει εποχή. Έχει διάθεση. Και η Kosmoride είναι εδώ για να σου θυμίσει ότι κάθε εποχή μπορεί να γίνει η ιδανική αφορμή Η χαρά του ride για να ξαναβρείς τη χαρά του ride. Είτε χειξεκινά τώρα με μώνα είτε καλοκαίρι, στην πόλη ή στη φύση, κάθε πεταλιά είναι μια μικρή απόδραόφελος έως 50% σε ση: μια έκφραση ενέργειας, ισορροπίας ποδήλατα και e-bikes και καθαρής απόλαυσης. Με moto «Ride to Joy», η Kosmoride επαναπροσδιορίζει το για πόλη και φύση. ποδήλατο όχι απλώς ως μέσο μετακίνησης, αλλά ως εμπειρία που εντάσσεται φυσικά στην καθημερινότητα, στον ελεύθερο χρόνο και στις στιγμές που αξίζουν να τις ζεις λίγο πιο αργά.

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ KOSMORIDE Η Kosmoride απευθύνεται σε όσους κινούνται έξυπνα μέσα στην πόλη, σε εκείνους που αναζητούν διαδρομές χωρίς όρια στη φύση, αλλά και σε οικογένειες που θέλουν να μοιραστούν τη χαρά της ποδηλασίας με τα παιδιά τους. Με μια επιλεγμένη γκάμα κορυφαίων ποδηλάτων και e-bikes, συνδυάζει προηγμένη τεχνολογία, άνεση και αξιοπιστία, προσφέροντας λύσεις προσαρμοσμένες στον σύγχρονο τρόπο ζωής. Στην καρδιά της Kosmoride βρίσκεται η πεποίθηση ότι η ποδηλασία μπορεί να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι ενός ενεργού, υγιούς και βιώσιμου τρόπου ζωής. Κάθε ποδήλατο είναι σχεδιασμένο για να προσφέρει ελευθερία κινήσεων, αυτοπεποίθηση και αίσθηση ευεξίας – είτε διασχίζεις την πόλη, είτε ανοίγεις νέες διαδρομές στο βουνό.

WINTER RIDES – ALL YEAR RIDES! Γιατί το ride δεν μπαίνει σε παύση. Ξεκίνα τώρα το ταξίδι σου και επωφελήσου από προνομιακές προτάσεις με όφελος έως 50%. Ανακάλυψε μοναδικά μοντέλα και βρες το επόμενο e-bike που ταιριάζει απόλυτα στον τρόπο ζωής σου, μετατρέποντας κάθε διαδρομή –ακόμη και χειμερινή– σε καθημερινή απόλαυση.

ΑΝ Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΠΟΛΗ Το KTM Macina Gran P510 και το Giant Explore E+ 4 GTS είναι trekking e-bikes που λειτουργούν ιδανικά ως city επιλογές, προσφέροντας άνεση, σταθερότητα και ηλεκτρική υποβοήθηση για καθημερινές μετακινήσεις χωρίς κόπο. Από τη δουλειά μέχρι τη βόλτα, σου δίνουν την ελευθερία να απολαμβάνεις την πόλη χωρίς περιορισμούς και άγχος.

ΑΝ ΣΕ ΤΡΑΒΑΕΙ ΤΟ ΒΟΥΝΟ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Το KTM Macina Race 592 ξεχωρίζει ως ένα δυναμικό mountain e-bike, σχεδιασμένο για trails και απαιτητικές διαδρομές, εκεί όπου η αδρεναλίνη συναντά τον έλεγχο. Παράλληλα, το KTM Macina Ride 591 προσφέρει μια πιο ευέλικτη εμπειρία, ιδανική για όσους κινούνται ανάμεσα στην πόλη και τη φύση, χωρίς να χρειάζεται να διαλέξουν μόνο μία πλευρά.

ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΚΡΟΥΣ ΑΝΑΒΑΤΕΣ Η εμπειρία Kosmoride δεν σταματά στους ενήλικες. Τα παιδικά ποδήλατα της Kosmoride, από κορυφαία brands, είναι σχεδιασμένα με έμφαση στην ασφάλεια, την άνεση και τη σωστή εργονομία, ώστε οι μικροί αναβάτες να χτίζουν αυτοπεποίθηση και να απολαμβάνουν κάθε στιγμή πάνω στο ποδήλατο – από την πρώτη πεταλιά.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ ΕΝΑ ΠΟΔΗΛΑΤΟ Η εμπειρία Kosmoride δεν σταματά στο προϊόν. Εξειδικευμένη καθοδήγηση, test rides, after-sales υποστήριξη και μια φιλοσοφία κοινότητας που σε κάνει να νιώθεις σαν στο σπίτι σου. Γιατί το ride γίνεται καλύτερο όταν συνοδεύεται από γνώση, φροντίδα και ανθρώπους που μοιράζονται την ίδια αγάπη για την κίνηση. Ανακάλυψε τις προτάσεις της Kosmoride από κοντά στα καταστήματα Kosmoride και στο www.kosmoride.gr και βρες το ποδήλατο που ταιριάζει στον τρόπο που θέλεις να κινείσαι. Γιατί κάποιες διαδρομές δεν είναι απλώς μετακίνηση, είναι χαρά.

LiFO 05.02.26

15

ΒΙΒΛΙΟ

← ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΟΥΡΑΚΗΣ ηθοποιός και σκηνοθέτης

Διαβάζω αυτή την περίοδο το Μόνος στο Βερολίνο από τις εκδόσεις Πόλις, ένα ιστορικό μυθιστόρημα που διαβάζεται και ως νουάρ, θα το λέγαμε και ψυχολογικό θρίλερ. Το έγραψε ο Χανς Φάλαντα το 1947, αμέσως μετά τον πόλεμο, οπότε έχει μια νωπή αίσθηση της ιστορίας. Σε μια πολυκατοικία στο Βερολίνο βλέπουμε από την κλειδαρότρυπα κάθε διαμερίσματος πώς η άνοδος και η πορεία του ναζιστικού καθεστώτος διαμορφώνει την ιστορία των ενοίκων. Σου δημιουργεί την παράξενη αίσθηση, ειδικά αν το διαβάζεις εκτός σπιτιού, ότι είσαι κι εσύ κάπου μέσα στην πόλη και συμμετέχεις μόνο και μόνο που υπάρχεις. Διαβάζω επίσης ανά διαστήματα βιβλία που έχω ξαναδιαβάσει, π.χ. τον Ξένο του Καμί. Μ’ αρέσει η feel-good διάθεση που μου δίνει μέσα από την απελευθέρωση του ήρωα από το φαίνεσθαι και την άρνησή του να φορέσει κάποιο προσωπείο. Αυτόν τον καιρό σκηνοθετώ το Γουέστερν, ένα θεατρικό που έχω γράψει ο ίδιος.

→ ΕΛΕΝΑ ΒΑΛΛΙΑΝΑΤΟΥ αρχαιολόγος

Η Λεοπάρδαλη του Χιονιού του Σιλβέν Τεσόν από τις εκδόσεις Άγρα αφορά το ταξίδι ενός φωτογράφου στα υψίπεδα του Θιβέτ με σκοπό να φωτογραφίσει ένα σπάνιο πλάσμα: τη λεοπάρδαλη του χιονιού. Το ταξίδι του αυτό και η επαφή του με τη φύση μάς προκαλεί να αναρωτηθούμε για την καθημερινότητά μας και την πραγματική σχέση μας με το περιβάλλον και τα πλάσματά του. Ως αναγνώστρια, αναρωτήθηκα πώς θα γυρνούσα από ένα τέτοιο ταξίδι. Πώς συνεχίζεις την καθημερινότητά σου όταν έχεις βιώσει μια τέτοια περιπέτεια; Ίσως το ίδιο να αναρωτήθηκε και ο συγγραφέας γράφοντας αυτόν τον ύμνο προς τη φύση.

16

LiFO

05.02.26

← ΜΕΛΙΝΑ ΚΟΡΤΕΣΗ

φωτογράφος - βιντεογράφος Διαβάζω βιβλία από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Αυτόν τον καιρό διαβάζω το βιβλίο της Κλαρίσα Πίνκολα Εστές, Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους, από τις εκδόσεις Κέλευθος. Είναι ένα βιβλίο που με απλά λόγια μάς λέει το εξής: «Θυμάσαι ποια ήσουν προτού σου πουν ποια πρέπει να είσαι;». Αυτό το βιβλίο νιώθω πως μου έδωσε φωνή. Μια φωνή γεμάτη στοργή και δύναμη, που μόνη μου δεν ξέρω αν θα τολμούσα να έχω.

↓ ΑΡΓΥΡΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ

designer & founder του Redy

TI ΔIABAZΕΙΣ ΤΩΡΑ

Ξεκίνησα να διαβάζω την Τελειότητα του Βιντσέντζο Λατρόνικο από τις εκδόσεις Loggia, επειδή την έβλεπα παντού το καλοκαίρι. Οφείλω να πω ότι ήταν καλύτερο από αυτό που περίμενα, ένα βιβλίο που καταλαβαίνω γιατί αρέσει και, επίσης, μπορώ να δικαιολογήσω και το hate που έχει φάει. Είναι για τη γενιά που ξενιτεύεται για να βρει καλύτερες συνθήκες σε άλλες χώρες αλλά τρώει τα μούτρα της γιατί παντού είναι τα ίδια, η παγκοσμιοποίηση έχει κάνει τις συνθήκες ζωής μια σούπα κακομαγειρεμένη και άνοστη. Θυμίζει την κατάσταση στην Αθήνα, γι’ αυτό μπορείς να ταυτιστείς.

ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΛΕΣ, ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ, ΣΕ ΑΡΚΕΤΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ, ΕΝΤΕΛΩΣ ΑΠΡΟΣΔΟΚΗΤΕΣ.

AΠΟ ΤΗ ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΑΝ

LiFO 05.02.26

17

ΒΙΒΛΙΟ ↙ ΒΙΝΑ ΣΕΡΓΗ

spoken word artist, ηθοποιός και εκφωνήτρια

↑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ νομικός

↑ ΜΑΡΙΝΑ ΞΕΝΑΚΗ

Ο γελωτοποιός και η αλήθεια του της Μαρίνας ΛαμπράκηΠλάκα από τις εκδόσεις Καστανιώτης είναι μια ωδή στην ιστορία της τέχνης. Μια πλούσια συλλογή εικόνων από έργα και τοπία σε βάζει απευθείας στον γενναιόδωρο και πολυσυλλεκτικό κόσμο της σοφίας της. Το βιβλίο το εντόπισα σε ένα καφέβιβλιοπωλείο στην Τήνο μαζί με άλλους κρυμμένους θησαυρούς, όπως μια διάλεξη του Λόρκα για το ντουέντε.

ιδιωτική υπάλληλος

Επέλεξα τον Ακατονόμαστο του Μπέκετ, γιατί βρίσκω εκεί τον εαυτό μου, αλλά θεωρώ ότι διυλίζει μια καθολική πραγματικότητα, δημιουργεί έναν μαγικό υπαρξιακό ρεαλισμό. Κάπου ανάμεσα στην ύπαρξη και την ανυπαρξία υπάρχει κάποιος που δεν γίνεται να έχει όνομα – είναι ένα «εγώ» που δεν μπορεί να ταυτοποιηθεί. Έτσι είμαστε: μετέωροι, ανίκανοι να μιλήσουμε και ανίκανοι να σωπάσουμε. Με χειμαρρώδη λόγο, συνειρμικό, όπως σκέφτεται κανείς, με χιούμορ πάντα, ο Μπέκετ δημιουργεί κόσμους. Σε κάνει να αισθάνεσαι κλειστοφοβικά και ταυτόχρονα απελευθερώνεσαι. Και μέσα στη ρευστότητα της ζωής και δη της εποχής, αυτό το ον-μη ον του Μπέκετ είναι το υποκείμενο της μετάβασης.

↙ ΑΚΥΛΙΝΑ ΠΑΛΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

TI ΔIABAZΕΙΣ ΤΩΡΑ

founder των @patinia_

↑ ΓΙΑΝΝΗΣ MΕΘΕΝΙΤΗΣ μουσικός

18

LiFO

Λατρεύω τα βιβλία. Έχω πάντα μαζί μου στις διακοπές και πάντα ένα στο κομοδίνο μου. Αλλιώς κάτι μου λείπει. Σήμερα διάλεξα να σας φέρω το βιβλίο του Ζοζέ Σαραμάγκου, Περί Τυφλότητος. Είναι ένα βιβλίο που διαβάζω δεύτερη φορά και είναι από τις σπάνιες φορές στη ζωή μου που ένα μυθιστόρημα με κάνει να θέλω να το ξαναδιαβάσω, παρόλο που ξέρω τι θα συμβεί. Αυτό το βιβλίο περιγράφει με τρομερή λεπτομέρεια τι γίνεται σε έναν κόσμο που χάνει την όρασή του. Οπότε, πέρα από το ενδιαφέρον που έχει ως ιστορία, είναι πολύ ενδιαφέρον να βρίσκω τα κρυφά νοήματα, τις αλληγορίες, τις συνδέσεις με τον δικό μας κόσμο των τυφλών. Ο Σαραμάγκου αποτελεί για μένα έμπνευση συγγραφικά. Αυτό το διάστημα είμαι σε πρόβες για ένα live που έχω την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου στο Patision 65 με το σχήμα Vina Kai Johny, παρέα με τους Degear0001 & XVIV στα open acts και τη Valisia Odell στα decks για το after party.

Διαβάζω το Όσα μπορείς να δεις μόνο όταν δεν βιάζεσαι του Χαεμίν Σουνίμ από τις εκδόσεις Πεδίο. Μου το έκανε δώρο ο κολλητός μου, για να μου θυμίσει να σηκώνω το κεφάλι μου πού και πού και να εκτιμώ όσα έχω καταφέρει. Έχω αφήσει πολλά βιβλία στη μέση δυστυχώς, αλλά τελικά τελείωσα και ένα μικρό εγχειρίδιο που μου έκανε δώρο ο άλλος κολλητός μου, το Tools for Men with Feminist Ambitions του Mάρτιν Μπάρνερ. Ακούγεται σαν το πιο performative male πράγμα που μπορώ να αναφέρω, αλλά πραγματικά μου άνοιξε τα μάτια.

Στα χέρια μου κρατάω ένα αντίτυπο με τίτλο Λουκιανός: Άπαντα, Νεκρικοί Διάλογοι - Εταιρικοί διάλογοι από τις εκδόσεις Ελευθερουδάκης που είναι του 1930, αλλά αν κάποιος θέλει να το ψάξει, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κάκτος. Οι Νεκρικοί Διάλογοι κλέβουν την παράσταση. Ακολουθούν οι επίσης υπέροχοι και ευφυέστατοι Εταιρικοί και Θεών Διάλογοι. Συνδυάζει χιούμορ με το αξεπέραστο ειρωνικό του πνεύμα, με κορυφαίο τον διάλογο μεταξύ Διογένη και Αλέξανδρου, όπου ο νεκρός Διογένης καλωσορίζει τον (Μέγα) Αλέξανδρο στον Κάτω Κόσμο με την εξής φράση: «Τι βλέπω, Αλέξανδρε, και εσύ πέθανες όπως όλοι εμείς;». Η ειρωνεία του βιβλίου είναι αξεπέραστη· βλέπουμε την πολιτική σκοπιμότητα να συναντάει τον μύθο. Όσο ζούσε ο Αλέξανδρος εκμεταλλεύτηκε τη φήμη ότι είναι γιος θεού για να πετύχει την παγκόσμια κυριαρχία, οπότε ο Διογένης τον κοροϊδεύει.

05.02.26

LiFO 05.02.26

19

ΒΙΒΛΙΟ ↘ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΟΥΡΟΥΣΗ arts admin

Αυτή την περίοδο διαβάζω το A Mercy της Tόνι Μόρισον (Penguin Random House Vintage). Στα ελληνικά θα το ψάξεις ως Έλεος, από τις εκδόσεις Νεφέλη. Το βιβλίο διερευνά τη μητρότητα, την εγκατάλειψη και τη μνήμη, και εξετάζει το πώς η ταυτότητα διαμορφώνεται μέσα σε βίαιες συνθήκες, προτού ακόμη ο κόσμος αποκτήσει το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούμε σήμερα. Στον πυρήνα του βρίσκεται η εύθραυστη γραμμή μεταξύ αγάπης και κατοχής: πώς η ανάγκη να ανήκεις σε κάποιον μπορεί να μετατραπεί σε εξάρτηση και απώλεια του εαυτού. Το «έλεος» λειτουργεί ειρωνικά, ως μια πράξη επιβίωσης που φέρει αναπόφευκτα τραύμα.

↑ ΧΑΡΙΣ ΣΕΡΔΑΡΗ ηθοποιός

Όταν έπεσαν στα χέρια μου τα Τέσσερα ερωτικά γράμματα του Νάιαλ Ουίλιαμς, ξαναθυμήθηκα τον παιδικό, διαβαστερό εαυτό μου. Δεν θυμάμαι πότε ήταν η τελευταία φορά που πρότεινα ένα βιβλίο σχεδόν σε όλους. Είναι ένα μυθιστόρημα βαθιά συγκινητικό, το οποίο μιλά για τις φορές εκείνες που όλα συμβαίνουν πιο αργά απ’ όσο θα θέλαμε και σίγουρα δεν είναι ένα βιβλίο για τον έρωτα όπως τον φανταζόμαστε. Πλέκει την ιστορία δύο ανθρώπων που, χωρίς να το ξέρουν, κινούνται ο ένας προς τη ζωή του άλλου. Η γραφή του είναι αφοπλιστικά τρυφερή και περιγράφει απλές καταστάσεις με λέξεις που έχεις την αίσθηση πως τις διαβάζεις για πρώτη φορά. Είναι ένα βιβλίο για την πίστη και την αμφιβολία, για τη διαρκή προσπάθεια και τον αγώνα να βρεις νόημα, «μια ακολουθία από άλματα και πτώσεις». Αυτή την περίοδο βρίσκομαι σε πρόβες για την παράσταση Τα σπίτια αλλάζουν θέση τη νύχτα της ομάδας Τροχιές, που θα κάνει πρεμιέρα τον Μάρτιο στο Φρένο.

↘ ΛΕΞΑ ΑΡΒΑΝΙΤΟΓΛΟΥ φωτογράφος

20

LiFO

↓ ΣΠΥΡΟΣ ΓΑΒΑΘΑΣ chef/co-founder του Alouatou

Αυτή την περίοδο διαβάζω το Kitchen Confidential, ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο του Άντονι Μπουρντέν, τον οποίο θαυμάζω ιδιαίτερα, κυρίως για όλα αυτά που έχει κάνει έξω από τις κουζίνες. Το βιβλίο αυτό μιλά για το τι πραγματικά συμβαίνει πίσω από τις κουζίνες, για τη ζωή του μάγειρα, την πίεση, την τρέλα, τις εξαρτήσεις, το χιούμορ, και ξεσκεπάζει γενικότερα μύθους της γαστρονομίας. Παράλληλα, διαβάζω και ένα βιβλίο του Ρικ Ρούμπιν, το The Creative Act: A Way of Being. Αφορά όλες τις τέχνες ουσιαστικά, ξεκινάει από την παρατήρηση, όχι από την τεχνική, και δίνει έμφαση στην αφαίρεση στοιχείων, όχι στην προσθήκη, πράγμα που με βοηθάει πολύ και στη μαγειρική μου.

↑ CAPÉTTE μουσικός

TI ΔIABAZΕΙΣ ΤΩΡΑ

Το βιβλίο που διαβάζω αυτή την περίοδο είναι το Women Living Deliciously της Φλόρενς Γκίβεν. Επίσης διαβάζω τον Δρόμο του καλλιτέχνη της Τζούλια Κάμερον, από τις εκδόσεις Key Books. Στο βιβλίο αυτό η συγγραφέας υποστηρίζει ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε καλλιτέχνες, αρκεί να ανακαλύψουμε και να ξεκλειδώσουμε τον δημιουργικό μας εαυτό. Δεν είναι τόσο φιλοσοφικό, σου δίνει μια μέθοδο που σε βοηθάει να εντάξεις τη δημιουργική διαδικασία στην καθημερινότητά σου.

Ασχολούμαι με τη μουσική κυρίως, και με το θέατρο, οπότε η έννοια του αφηγήματος ή της ικανότητάς μας να αφηγούμαστε και να αναγνωρίζουμε αφηγηματικούς σταθμούς στη ζωή μας είναι κάτι που με ενδιέφερε ως τρόπος να παρατηρεί κανείς τη ζωή, να τη ρομαντικοποιεί και να μιλάει γι’ αυτήν με οποιοδήποτε μέσο. Ενδεχομένως να διαφωνώ με την απαισιοδοξία του Χαν, συγγραφέα της Κρίσης της αφήγησης και να είμαι τυχερός που έχω αναφορές οι οποίες μου επιτρέπουν να δημιουργώ και να αναγνωρίζω αφηγήσεις, αλλά σίγουρα είναι ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί. Το βιβλίο ήταν με έναν τρόπο πάντα στη ζωή μου και όσο μεγαλώνω γίνεται ακόμα πιο απολαυστική συνήθεια. Είναι δύσκολο μερικές φορές να επαναπρογραμματίζεις τον εγκέφαλό σου ώστε να απορροφά λέξεις και να δημιουργεί εικόνες αντί να τις λαμβάνει έτοιμες σε μεγάλες ποσότητες από το TikTok.

05.02.26

Η νέα πρωτοβουλία του Kaizen Gaming Foundation αναδεικνύει το έργο των οργανισμών που δεσμεύονται καθημερινά για ένα καλύτερο μέλλον.

«Ιστορίες που Αλλάζουν Ζωές»

Το Kaizen Gaming Foundation βάζει την κοινωνική προσφορά στο επίκεντρο ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΟΥΝ ΟΙ ΕΝΝΟΙΕΣ «προσφορά» και «υπευθυνότητα» όταν συνδυάζονται με την πολιτική μιας εταιρείας που πρωτοπορεί στον χώρο του GameTech; Ότι η Kaizen Gaming, παράλληλα με την παρουσία της σε είκοσι χώρες, με πάνω από 13 εκατομμύρια πελάτες και διαρκή εξέλιξη, βάζει σε προτεραιότητα τους ανθρώπους της και την προσφορά στην κοινωνία. Το πρώτο αντανακλάται στη σταθερή διάκρισή της ως Great Place to Work στις χώρες στις οποίες δραστηριοποιείται, ενώ πρόσφατα βρέθηκε στη λίστα των Best Workplaces in Tech για την Ελλάδα. Το δεύτερο γίνεται καθημερινά πράξη από το Kaizen Gaming Foundation, που στηρίζει οργανώσεις στις σημαντικές ανθρωπιστικές παρεμβάσεις τους. Μέσα από την καμπάνια «Ιστορίες που Αλλάζουν Ζωές», το Kaizen Gaming Foundation φέρνει στο επίκεντρο το έργο οργανώσεων με κοινωνική προσφορά, όπως οι Γιατροί του Κόσμου, η Αποστολή ΑΝΘΡΩΠΟΣ και η Σύμπλευση. Οι Γιατροί του Κόσμου παρέχουν ιατρική και ψυχοκοινωνική φροντίδα σε ευάλωτους πληθυσμούς στην Ελλάδα και διεθνώς, ενώ πρόσφατα εγκαινίασαν το Ανοικτό Κέντρο Παιδιών στη Θεσσαλονίκη. Με τη στήριξη του Kaizen Gaming Foundation, μπόρεσαν να εξασφαλίσουν μόνιμη παρουσία κοινωνικού λειτουργού και ειδικού παιδαγωγού. Αντίστοιχα, το Kaizen Gaming Foundation ενίσχυσε τα δύο προγράμματα «Στηρί-ζουμε: Ιατροφαρμακευτική φροντίδα για όλους» και «Αποστολή ΓΥΝΑΙΚΑ 45+: αγκαλιά-ΖΟΥΜΕ τις ανάγκες της», της οργάνωσης

Αποστολή ΑΝΘΡΩΠΟΣ, διευρύνοντας την πρόσβαση σε φάρμακα, εξετάσεις και θεραπείες για παιδιά και ενήλικες σε 19 νομούς της Ελλάδας. Έχοντας στο επίκεντρο την προσφορά και τη δημιουργία ευκαιριών ακόμα και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές της χώρας, η Kaizen Gaming στηρίζει το έργο της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας Σύμπλευση. Οι άνθρωποί της ταξιδεύουν εδώ και 12 χρόνια σε ακριτικά νησιά και προσφέρουν ιατρικές υπηρεσίες, εκπαιδευτικές δράσεις και έργα υποδομής, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής στις τοπικές κοινότητες. Με την ενίσχυση του Kaizen Gaming Foundation, η ομάδα της Σύμπλευσης σχεδιάζει και υλοποιεί δράσεις με ουσιαστικό αντίκτυπο στις νησιωτικές κοινότητες, όπως η δημιουργία του πρώτου γηπέδου 5x5 στη Χάλκη, όπου τα παιδιά παίζουν, αθλούνται και κοινωνικοποιούνται και οι κάτοικοι βρίσκουν έναν χώρο συνάντησης για όλη την κοινότητα. Παράλληλα, οι τέσσερις υποτροφίες που προσφέρει το Kaizen Gaming Foundation σε αριστούχους φοιτητές από μικρά νησιά, τους δίνουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν τις σπουδές τους καλύπτοντας βασικά έξοδα διαβίωσης, ενισχύοντας έτσι την ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση. Από την ιατρική περίθαλψη στις υποδομές και από την εκπαίδευση στις νέες ευκαιρίες, το Kaizen Gaming Foundation βοηθά οργανώσεις σαν αυτές να συνεχίζουν απρόσκοπτα το ζωτικής σημασίας έργο τους για την κοινωνία. Για να μπορούν να συνεχίσουν να γράφονται καθημερινά ιστορίες που αλλάζουν ζωές.

LiFO 05.02.26

21

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΓΙΑ ΔΥΟ ΜΕΡΕΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΑΠΟ 40 ΜΟΥΣΙΚΟΙ ΚΑΙ DJs ΦΕΡΝΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΗΜΕΡΑ, ΣΕ ΕΝΑ ΞΕΦΡΕΝΟ ΠΑΡΤΙ ΠΟΥ ΑΠΛΩΝΕΤΑΙ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΤΗΣ ΣΤΕΓΗΣ. ΑΠΟ ΤΟΝ M.HULOT

Tο STEGI.RADIO, το ιντερνετικό πολυσυλλεκτικό ραδιόφωνο της Στέγης που «εκπέμπει» εδώ και πέντε χρόνια online, δεν επικεντρώνεται σε ένα είδος μουσικής. Φιλοξενεί όλες τις μουσικές που παράγονται αυτήν τη στιγμή στον πλανήτη και, με έμφαση στην πρωτοπορία, παρουσιάζει και ενδιαφέροντα αφιερώματα στη μουσική του παρελθόντος που διαμόρφωσε το μέλλον. Από τις 10.000 αρχειοθετημένες εκπομπές του –που μπορείς να τις ακούσεις online– έχουν περάσει μέχρι τώρα περισσότεροι από 320 ραδιοφωνικοί παραγωγοί, Έλληνες και ξένοι, ενώ οι ακροατές του είναι από ολόκληρο τον κόσμο. Φέτος, για τρίτη χρονιά, το STEGI.RADIO αναλαμβάνει να επιμεληθεί το Takeοver της Στέγης και τη μεταμορφώνει σε ένα τεράστιο dancefloor, με δύο εκρηκτικές νύχτες αφιερωμένες στην επιθυμία, τη συμπερίληψη και την απελευθερωτική δύναμη του clubbing. Διάφορα μουσικά είδη της σύγχρονης ηλεκτρονικής μουσικής και ανερχόμενοι αλλά και θρυλικοί DJs από την Ελλάδα και το εξωτερικό, συνολικά 40 καλλιτέχνες, θα παρουσιάσουν ένα πρόγραμμα για όλα τα γούστα και όλες τις ηλικίες, με DJ set και live που θα γίνουν σε τέσσερα stages, συν δύο masterclasses με δύο σημαντικές μορφές της μουσικής βιομηχανίας, την Georgia Taglietti και τον Pau Cristòful, που θα μεταφέρουν την εμπειρία τους από δύο από τα μεγαλύτερα φεστιβάλ του κόσμου, το Sonar και το Primavera. Ανάμεσα στο καμπαρέ, τη ραπ και την dabke, την πρώτη ημέρα του STEGI. RADIO Takeover 2026 το κτίριο της Στέγης γεμίζει χρώμα και ζωή μέσα από live αυτοσχεδιασμούς, φουτουριστική bass με DJ sets και live εμφανίσεις. Τη δεύτερη μέρα, ως love letter στη σκηνή του Ντιτρόιτ, το STEGI.RADIO Takeover αναμειγνύει την παράδοση με τον πειραματισμό και χαράζει μια νοητή γραμμή μεταξύ της κληρονομιάς του UK bass και της χορευτικής μουσικής της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής.

22

LiFO

05.02.26

LiFO 05.02.26

23

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΟ ΠΡOΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚA:

Παρασκευή 13/2

–1: ASTYTEKK, Jeph Vanger, kvadosh b2b Miss Jay, Bill Kouligas, Jyoty Κεντρική Σκηνή: Φωτεινή Κορρέ, Deftera, ZōNTAZōA, Omar Souleyman, MC Yallah & Debmaster, La Famille Maraboutage Μικρή Σκηνή: Ολίνα, Corniza, Melentini & The Running Blue Orchestra, προβολή της ταινίας Sirāt +3: Γιάννης Πετρίδης: «Cinema in sound: From Nino Rota to Jonny Greenwood», Rootswise, Terra Exotica

Σάββατο 14/2

–1: Figlio Böler, Στάθης Καλατζής, DJ Travella, Mia Koden & Warrior Queen, GЯEG Κεντρική Σκηνή: Ηλίας Πίτσιος, K.atou, DJ Holographic, Carl Craig B2B Moodymann Μικρή Σκηνή: Prins Obi, Νίκος Βελιώτης & Καλλιόπη Μητροπούλου, Nadah El Shazly, προβολή της ταινίας Sirāt +3: Γιάννης Πετρίδης: «Από τα ’60s έως σήμερα: Η τέχνη του τραγουδοποιού», Guy Veale, Μαρία Παππά

ΕΞΙ ΕΜΦΑΝIΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΗΜEΡΟΥ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡEΠΕΙ ΝΑ ΧAΣΕΙΣ:

Carl Craig Β2Β Moodyman

CARL

CRAIG

Ένα τετράωρο B2B στην Κεντρική Σκηνή μεταξύ του πολυθεματικού οραματιστή Carl Craig, πρωτοπόρου παραγωγού από το Ντιτρόιτ, και του εμβληματικού Moodymann, μιας από τις πιο επιδραστικές και διαχρονικές φωνές της μαύρης underground ηλεκτρονικής μουσικής, με στόχο την ανάδειξη της μουσικής κληρονομιάς της πόλης που είναι γνωστή και ως Motor City και γενέτειρα της τέκνo. «Οι δύο κορυφαίοι DJs που κλείνουν το πρόγραμμα της Κεντρικής Σκηνής είναι δυο “βασιλιάδες” της μουσικής ανάμεσά μας», λέει ο Quetempo, «έρχονται από το Ντιτρόιτ, έχουν παραπάνω από 30 χρόνια καριέρας με αμέτρητες παραγωγές και με αυτό το DJ set αφηγούνται τη μουσική ιστορία του Ντιτρόιτ. Όταν τη δεκαετία του ’60 και του ’70 άρχιζε η κατάρρευση της αυτοκινητοβιομηχανίας στο Ντιτρόιτ, ένα θαύμα αναδυόταν σε αυτή την περιοχή, η Motown και ο ήχος της. Διατρέχουν επίσης την τζαζ, τη σόουλ, το φανκ, το r’n’b και την ντίσκο, μέχρι το τέκνο σήμερα». Ως ο ιθύνων νους πίσω από την Planet E Communications, ο Carl Craig συνέλαβε και ανέπτυξε μια πλατφόρμα που συμβάλλει στην ανεξαρτησία του, παρέχοντας ταυτόχρονα έναν χώρο ελευθερίας για πολλούς διεθνείς καλλιτέχνες. Από το ξεκίνημά τους, ο Carl και η δισκογραφική του εταιρεία διευρύνουν διαρκώς τα όρια της δημιουργικότητας, προωθώντας την ανάπτυξη και την εξέλιξη της τέκνo και διασφαλίζοντας ότι η προοδευτική της φιλοσοφία βρίσκεται πάντοτε στο επίκεντρο. Ο Kenny Dixon Jr., πιο γνωστός ως Moodymann, είναι μια από τις πιο αινιγματικές και χαρισματικές προσωπικότητες της house μουσικής. Παρά την επιμονή του να μη δίνει συνεντεύξεις και να μη συμμετέχει στο παιχνίδι της δημοσιότητας και της διαφήμισης, η φωνή του Dixon Jr. είναι σαφώς από τις πιο δυνατές σε ό,τι έχει να κάνει με τη διατήρηση της πλούσιας κληρονομιάς της αφροαμερικανικής μουσικής, ενώ παράλληλα στέκεται απέναντι στην εξουσία της μουσικής βιομηχανίας. Ευλογημένος με μια σπάνια ικανότητα για sampling, αντλεί στοιχεία από τα μπλουζ και τη σόουλ και τα μεταφέρει με σεβασμό σε ένα νέο επίπεδο.

DJ

TRAVELLA

MIA

KODEN

Omar Souleyman

Ο Omar Souleyman, θρυλικός μουσικός και τραγουδιστής από τη Συρία, είναι εκπρόσωπος του ξεσηκωτικού είδους dapke, το οποίο γοήτευσε την Μπιορκ και τον Four Tet και συνεργάστηκαν μαζί του. Ο Souleyman ξεκίνησε την καριέρα του ως δημοφιλής τραγουδιστής γάμων και είχε κυκλοφορήσει σχεδόν 500 ζωντανά άλμπουμ μέχρι να ξεσπάσει ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία το 2011. Το 2011 μετακόμισε στην Τουρκία και το 2013 κυκλοφόρησε το ντεμπούτο στούντιο άλμπουμ του «Wenu Wenu», σε παραγωγή του Four Tet και διανομή Ribbon/Domino. Το NPR το χαρακτήρισε «ένα τζαμάρισμα τόσο ωμό, συναρπαστικό και έντονο που κάνει το μυστήριο ζήτημα των γήινων συνόρων να φαίνεται σχεδόν ανάξιο σκέψης». Στην αυξανόμενη φήμη του Souleyman στα πεδία της world και ηλεκτρονικής μουσικής έχει συμβάλει ένα εκτεταμένο διεθνές κοινό που τον παρακολουθεί στις συχνές περιοδείες και εμφανίσεις του σε μεγάλα φεστιβάλ, ανάμεσά τους τα Glastonbury, Bonnaroo, Pitchfork Paris και Roskilde. Το 2013 εμφανίστηκε στην καθιερωμένη συναυλία για την τελετή απονομής του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης στη Νορβηγία.

24

LiFO

05.02.26

DJ Travella

MC

YALLAH

Ο 24χρονος παραγωγός από το Νταρ ες Σαλάμ της Τανζανίας, Hamadi Hassani, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή μιας μουσικής επανάστασης και έχει για όπλο του το singeli, το γρήγορο, ακατέργαστο μουσικό είδος από την Τανζανία που αποτελεί μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις στην ηλεκτρονική μουσική της τελευταίας πενταετίας. Η εκδοχή του DJ Travella, όμως, είναι εντελώς διαφορετική: glitchy, cyber και εντελώς ανεξέλεγκτη – για καλό λόγο. Η μουσική του έχει τις ρίζες της στους δρόμους του Νταρ ες Σαλάμ. Η καταγραφή στο Instagram των ευφορικών συνοικιακών πάρτι είναι εξίσου ουσιαστική με τις ζωντανές εμφανίσεις του: ακατέργαστο υλικό από την πόλη που πάλλεται στους χαοτικούς, χαρούμενους ρυθμούς του. Η πιο πρόσφατη κυκλοφορία του στη Nyege Nyege Tapes (2025) είναι μια καταβύθιση σε ένα πειραγμένο singeli, που το αναμειγνύει με αφηρημένη ηλεκτρονική μουσική, ηχογραφήσεις πεδίου και εκρηκτικές μπασογραμμές που αψηφούν κάθε ταξινόμηση. Ο DJ Travella δεν παίζει απλώς, σε μεταφέρει σε μια νέα διάσταση. Με κάθε κομμάτι, ανοίγει πύλες σε εναλλακτικά rave μέλλοντα, γκρεμίζοντας τα τείχη των ειδών και χτίζοντας κάτι άγριο, επιτακτικό και εντελώς δικό του, χειριζόμενος το bluetooth πληκτρολόγιό του σαν τον Herbie Hancock σε σόλο keytar. Αν αυτός είναι ο ήχος του μέλλοντος, τότε το μέλλον είναι ήδη εδώ.

MC Yallah & Debmaster

DJ

HOLOGRAPHIC

Η Yallah Gudencia Mbidde, γνωστή ως MC Yallah, δραστηριοποιείται στη χιπ χοπ σκηνή της ανατολικής Αφρικής από τα τέλη της δεκαετίας του 1990. Γεννημένη και μεγαλωμένη στην Ουγκάντα, με καταγωγή από την Κένυα, έγινε γνωστή στη διεθνή σκηνή όταν το κοινό γνώρισε το βελούδινο, σφιχτοδεμένο flow της και τις απίστευτες ζωντανές εμφανίσεις της ως μέλους της περιοδεύουσας ομάδας Nyege Nyege. Από το 2018 συνεργάζεται με τον Γάλλο παραγωγό Debmaster, του οποίου οι έντονες παραγωγές ταιριάζουν απόλυτα με τον δίχως όρια λυρισμό της MC Yallah. Η αψεγάδιαστη φωνή της υποστηρίζεται από τις εντυπωσιακές παραγωγές του Debmaster, που συνδυάζουν trap, techno και grime για να δημιουργήσουν έναν φουτουριστικό, μοναδικό ήχο. Μαζί ζωντανά, η MC Yallah και ο Debmaster ανεβάζουν αυτήν τη συνεργασία σε ένα νέο επίπεδο.

Mia Koden & Warrior Queen

Η Mia Koden, γνωστή και ως Sancha Ndeko, είναι Νοτιοσουδανή και Βρετανίδα μουσική παραγωγός και DJ με βάση το νότιο Λονδίνο. Μεγάλωσε αρχικά στην Γκάνα και τη Νιγηρία, όπου είχε για σάουντρακ τη μουσική συλλογή των γονιών της από όλη την αφρικανική ήπειρο και πέρα από αυτήν. Πέρασε τα χρόνια της εφηβείας της στη Βρετανία, αναζητώντας χώρους όπου διάφορα sound systems έπαιζαν roots reggae, drum & bass και dubstep. Κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια των φοιτητικών της χρόνων στο Λονδίνο απέκτησε δύο σκουριασμένα πικάπ Technics 1210. Από τότε δημιουργεί underground ηλεκτρονική μουσική, ενώ παράλληλα χτίζει ένα οπλοστάσιο δίσκων που διατρέχουν πολλές διαφορετικές μουσικές σκηνές ανά τον κόσμο. Η Warrior Queen είναι μια πολυτάλαντη DJ και στιχουργός που γεννήθηκε στο Κίνγκστον της Τζαμάικα. Έχει συνεργαστεί με αρκετούς γνωστούς καλλιτέχνες, από την Penthouse Music στην Τζαμάικα έως τον παραγωγό UK garage, Sunship (γνωστό και ως Ceri Evans), με τον οποίο δημιούργησε το underground hit «Almighty Father». Έχει επίσης συνεργαστεί με τον The Bug, τον βασιλιά του industrial dancehall, δημιουργώντας το hit single «Poison Dart» από το άλμπουμ του «London Zoo» που κυκλοφόρησε στη Ninja Tune και το οποίο συμπεριλήφθηκε στη δημοφιλή βρετανική τηλεοπτική σειρά «Skins». Ένα άλλο κομμάτι της, το «Money Honey», συμπεριλήφθηκε στην υποψήφια για Όσκαρ ταινία του Aλφόνσο Κουαρόν Τα παιδιά των ανθρώπων.

DJ Holographic

Η DJ Holographic είναι μια funky ζωογόνος δύναμη.

H Ariel Corley, όπως είναι το πραγματικό της όνομα, γεννήθηκε στο Ντιτρόιτ και θεωρείται από τις κορυφαίες γυναικείες μορφές της νέας γενιάς στην underground dance μουσική. Στα DJ sets της δημιουργεί ένα soundtrack από house, funk, techno και πέρα από αυτά. Η Corley έχει γεμίσει πολλούς θρυλικούς χώρους με τον βροντερό της ήχο τα τελευταία 13 χρόνια. Από τότε που έκανε τα πρώτα της βήματα στη φημισμένη underground σκηνή των αποθηκών του Ντιτρόιτ, έχει παίξει σε τέσσερα φεστιβάλ Movement και έχει γίνει resident DJ στο φημισμένο Panorama Bar. Το 2022 ήταν χρονιά-ορόσημο για την ίδια, με μια περιοδεία στην Αυστραλία και την παρθενική της εμφάνιση στο Coachella. Οι Swedish House Mafia την επέλεξαν να ανοίξει επτά από τις συναυλίες τους σε στάδια, ενώ η ίδια περιόδευσε πολλές φορές στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη.

WARRIOR

QUEEN

LiFO 05.02.26

25

q Γεννήθηκα στο Κερατσίνι το 1963. Ο πατέρας μου είχε τελειώσει τη Σχολή Καλών Τεχνών, όπου είχε σπουδάσει γλυπτική. Ήταν μικρός, 22-23 ετών, και από οικογένεια που δεν ήταν σπουδαία, και εκείνη την εποχή δεν μπορούσε να βρει δουλειά. Μάλιστα, την ίδια περίοδο παντρεύτηκε κιόλας και γεννήθηκα εγώ. Οπότε, αναγκάστηκε και πήγε στη Διπλάρειο, έμαθε ξυλογλυπτική και άνοιξε ένα μικρό εργαστήριο όπου έκανε σκαλίσματα. Ήταν πολύ καλός ξυλογλύπτης, που ήξερε σχέδιο, τους όγκους και άρχισε να έχει πολλές και σημαντικές δουλειές. Είχε φτιάξει ένα τραπέζι για το Προεδρικό Μέγαρο με οκτώ πόδια-Καρυάτιδες και όλο το καπάκι μαρκετερί. Από αυτά έπαιρνε ένα μικρό μεροκάματο και μ’ αυτά ζούσαμε. Εκείνη την εποχή στο Κερατσίνι μιλάμε για φτώχεια του κερατά. Η μάνα μου έλεγε «τι να κάνουμε, αυτοί είμαστε, εδώ είμαστε» κι αυτό εμένα με δαιμόνιζε. Έλεγα μέσα μου «δεν θα είμαστε εδώ», γιατί μεγάλωσα μέσα στο εργαστήριο του πατέρα μου παίζοντας με τα πελεκούδια, φτιάχνοντας τα παιχνίδια μου με τα χέρια μου, αφού δεν είχαμε λεφτά να αγοράσουμε, και είχα από τότε φιλοδοξία, ένιωθα ότι μπορώ να τα καταφέρω να κάνω κάτι καλύτερο. Και όταν έφτασε η ώρα να δώσουμε εξετάσεις στο γυμνάσιο, αποφάσισα να δώσω για Πρότυπο. Ενώ δεν το πολυπίστευα, είχα και τη μάνα μου που μου πήγαινε κόντρα, πέρασα στο Πειραματικό, στη Σκουφά, που μου άρεσε γιατί ήταν Πρακτικό και εγώ αγαπούσα τα Μαθηματικά.

Φωτογράφος. Γεννήθηκε στο Κερατσίνι, ζει στο Κολωνάκι.

q Όταν έφτασα στα 16, με ρώτησε ο πατέρας μου τι σκοπεύω να κάνω. Του είπα ότι ήθελα να πάω στην Καλών Τεχνών και μου απάντησε «τα χάλια μου τα βλέπεις; Με τι λεφτά να σε χρηματοδοτήσω; Από την άλλη, να σε εμποδίσω δεν μπορώ, πρέπει να το κάνεις μόνος σου και αν μπορώ θα σε βοηθήσω». Θύμωσα τότε, γιατί αυτό σήμαινε ότι αν δεν περνούσα με την πρώτη στην Καλών Τεχνών, θα έπρεπε να βρω μια κανονική δουλειά. Με αυτήν τη δαμόκλειο σπάθη πάνω από το κεφάλι μου, έπρεπε να κάνω φροντιστήριο, αλλά χρήματα δεν υπήρχαν. Έπιασα λοιπόν μια δουλειά απογευματινή σε έναν εκδότη που έβγαζε το «Marketing age» και τη «Σύγχρονη Διαφήμιση», κλασικά μικρά περιοδικά στα οποία αρθρογραφούσαν διάφοροι διάσημοι διαφημιστές, ο Σαξώνης, ο Βενέτης, ο Κάραμποτ, με άρθρα για το τι είπε ο Ogilvy για τη διαφήμιση από τη Μάντισον Άβενιου. Πήγαινα στις διαφημιστικές και ζητούσα να ανανεώσουν τη συνδρομή τους. Και επειδή ήμουνα συμπαθητικό παιδάκι, τις ανανέωναν. Στη συνέχεια έπιασα μια άλλη δουλειά, στην οποία έπρεπε να οδηγώ μηχανάκι, και έμαθα δίπλα στον Κώστα Γκόμπλια. Αυτός ήταν σπουδαίος, ίσως ο μεγαλύτερος Έλληνας διαφημιστής, φωτισμένο μυαλό, με ένα πολύ σημαντικό γραφείο. Έκανα εξωτερικές δουλειές και κάποιες μέρες δούλευα ως βοηθός γραφίστα, τράβαγα κόπιες στο repromaster. Και μου δίνανε να κάνω διορθώσεις στις μακέτες.

q Έπαιρνα κάτι λίγα λεφτά και πήγα και γράφτηκα στο φροντιστήριο του Βρασίδα Βλαχόπουλου. Εκεί, κάποιοι συμμαθητές μου που το είχαν με το σχέδιο, είχαν δώσει δυο και τρεις φορές στην Καλών Τεχνών και δεν είχαν περάσει. Εγώ δεν το είχα, ζοριζόμουνα, και η αγωνία μου μεγάλωνε ότι δεν θα περάσω και θα αναγκαστώ να πάω στη Σιβιτανίδειο. Μια μέρα, ο Βλαχόπουλος με ρώτησε για το επίθετό μου και, μιλώντας μαζί του, μου είπε να πάω να ρωτήσω στο Βρετανικό Συμβούλιο μήπως μπορέσω να πάω στο Λονδίνο – εδώ δεν είχα πολλές ελπίδες, έπαιζε εκείνη την εποχή τρελό μέσο για να μπεις στη σχολή. Πήγα λοιπόν και μου έδωσαν μια λίστα για να διαλέξω σχολή. Επειδή μεγαλοπιανόμουνα, διάλεξα το Royal College που έπαιρνε έξι ή επτά ξένους τον χρόνο με πορτφόλιο. Μάζεψα τα καλύτερα σχέδια που είχα κάνει, τα έστειλα και με δέχτηκαν.

q Έφτασα στο Λονδίνο, βρήκα έναν συγκάτοικο, μέναμε στου διαόλου το κέρατο, σε μια σοφίτα, στο σπίτι δυο ηλικιωμένων. Δεν είχαμε να φάμε και παίρναμε λεωφορείο τις Κυριακές που δεν έμπαιναν οι ελεγκτές. Βρήκα μια δουλειά σε ένα μανάβικο – σκέφτομαι ότι ακούγομαι σαν Βασιλάκης Καΐλας, αλλά έτσι είχαν τα πράγματα. Δούλευα με μανία στη σχολή και ξέχναγα να φάω. Έκανα ζωγραφική, ιστορία τέχνης και communication arts.

q Όταν επέστρεψα, έπειτα από έναν χρόνο, για να δω τους γονείς μου, γύρισα με μια πολύ μακριά φράντζα βαμμένη κατάμαυρη και ένα παντελόνι θεόστενο – η μάνα μου πήγε να πάθει εγκεφαλικό. Ήταν η εποχή των πανκ που τα είχε σαρώσει όλα. Επέστρεψα στο Λονδίνο, τέλειωσα τις σπουδές μου και ήρθα στην Ελλάδα γιατί είχε αρρωστήσει ο πατέρας μου. Είχε καρκίνο στο στομάχι και τότε καρκίνος ίσον θάνατος – ήταν λίγο πάνω από σαράντα χρονών. Χειρουργήθηκε, δεν έκανε χημειοθεραπείες, επέστρεψε στη δουλειά του και έζησε περισσότερο από όσο είπαν οι γιατροί, που του είχαν δώσει λίγους μήνες ζωής. Πέθανε στα 67 του από νευρική ανορεξία. Παραιτήθηκε, έβλεπε το φαγητό σαν δολοφόνο του.

qΠήγα και ζήτησα δουλειά από τον Γκόμπλια και με έστειλε στη Δέλτα Δέλτα του Νίκου Δήμου ως τζούνιορ γραφίστα, όπου έκανα προσχέδια. Ο Δήμου αγαπούσε μόνο τις γάτες και τα αυτοκίνητα, μόνο αυτό θα πω και ο νοών νοείτω. Αργότερα συγχωνεύθηκε η εταιρεία του με την Ikon του Ζαννιά και έπιασα εκεί δουλειά. Άλλαζα πολύ γρήγορα δουλειές γιατί ήταν ο μόνος τρόπος να ανεβάσω τον μισθό μου. Μετά έπιασα δουλειά στην Elinda –δούλευα εκεί με τον Bar-Bar– και σε διάφορες διαφημιστικές, πέρασα από πολλά γραφεία. Τότε υπήρχε το Rowder, το Acrobat, το Portobello, το Egg, γνώρισα τον φίλο μου Αντώνιο Μάρκο που έφτιαχνε ρούχα· είχε το Area και έκανε και το Faz της Μαβίλη, τον πρόγονο των κλαμπ όπως τα ξέρουμε σήμερα. Εγώ ξεκίνησα τότε να κάνω δειλά κάποιες φωτογραφίες, τύπωνα T-shirts και τα πουλούσα σε αυτούς, έκανα ό,τι μου κατέβαινε, ό,τι δουλειά έσκαγε την έκανα.

q Τότε οι Έλληνες φωτογράφοι, που οι περισσότεροι είχαν σπουδάσει στο εξωτερικό, είχαν γυρίσει στην Ελλάδα και νόμιζαν ότι θα γίνουν ο Καρτιέ Μπρεσόν, αλλά η μοίρα και η ανάγκη τούς έριξε στη διαφήμιση, που την έβλεπαν πολύ υποτιμητικά. Δούλευα σε διαφημιστικές και πήγαινα ως πελάτης σε έναν φωτογράφο, έστηνα το σκηνικό για να φωτογραφίσει, φώτιζα, έκανα όλη τη δουλειά. Εκείνος έπαιζε τάβλι εν τω μεταξύ και ερχόταν, κοίταζε τι έκανα, έλεγε «ωραίο», τραβούσε ένα κλικ και έπαιρνε αμοιβή όσο δυο δικοί μου μισθοί. Εγώ είχα την αισθητική των σπουδών, μιας άλλης αγοράς και κοινωνίας και μια πιο μοντέρνα ματιά. Ανακάλυψα ότι αυτό που έστηνα μου άρεσε πολύ – έβλεπα το αποτέλεσμα την επόμενη μέρα, ήταν ένα άλλο επάγγελμα.

q Εκείνη την εποχή δεν υπήρχε η ιδέα τού styling ούτε κατά διάνοια. Τότε, κλείναμε ένα μοντέλο που βαφόταν μόνη της, χτενιζόταν, έφερνε τα αξεσουάρ της και έκανε styling στον εαυτό της. Και όσο περισσότερα παπούτσια και αξεσουάρ είχαν, έπαιρναν και περισσότερες δουλειές. Ήρθαν τότε στην Ελλάδα ως μοντέλα από τη Βραζιλία η Λάουρα ντε Νίγκρις με την Άλις Μπραζίλ με δυο βαλίτσες γεμάτες αξεσουάρ βραζιλιάνικα και σάρωσαν. Zήτησα από τη Λάουρα να έρθει να ντύνει και να χτενίζει τα πιτσιρίκια. Είχε δουλέψει στη Βραζιλία και ως βοηθός φωτογράφου, ήξερε. Στο μεταξύ είχε παντρευτεί τον Άρη Τερζόπουλο και μου είπε «θα πάρουμε το περιοδικό “Γυναίκα” και θα το φτιάξουμε». Ξεκινάμε και βγαίνει η Λάουρα στην αγορά κι ό,τι περίεργο φρούτο υπήρχε στην πιάτσα, τους έκανε στυλίστες αλλά και αυλή της. Ήταν μια εποχή τρελής ίντριγκας, αλλά το πιο σοβαρό πρόβλημα ήταν πως η ηθική ήταν below zero. Δεν μπορώ ούτε σήμερα να το καταλάβω αυτό, ψέγω τον εαυτό μου γιατί αισθάνομαι ότι ευθύνομαι για πολλούς από αυτούς που βγήκαν εκείνη την εποχή με διάφορες «ειδικότητες».

q Εκεί υπήρξε και ένα τεράστιο θέμα. Τα περιοδικά σε όλο τον κόσμο έχουν έναν άνθρωπο που λέγεται creative director, υπεύθυνο για την εικόνα του περιοδικού. Ο εκδότης θα φωνάξει τον διευθυντή σύνταξης και τον creative και θα ρωτήσει «παιδιά, γιατί άλλαξε η εικόνα μας;» – η διευθύντρια μόδας είναι κάτω από τον διευθυντή του δημιουργικού. Αυτό δεν συνέβη ποτέ στην Ελλάδα, έγινε κάτι χειρότερο, για δυο λόγους: όλο αυτό το αγράμματο τσούρμο των fashion victims χρίστηκε art director και επειδή δεν είχαμε βιομηχανία μόδας, δεν μπορούσαν να παραχθούν ούτε σοβαροί

26

LiFO

απο την αργυρω μποζωνη φωτογραφιeσ: παρισ ταβιτιαν

05.02.26

φωτογραφια Πήραμε τους μεγάλους φωτογράφους και τους αντιγράψαμε, τον Άβεντον, τον Νιούτον, χωρίς να ξέρουμε τον αντίκτυπο που είχαν στην κοινωνία οι φωτογραφίες αυτές. Εμένα μου αρέσει ο Στάβερης, άφησε ίχνος, κατέγραψε μια εποχή ολόκληρη.

LiFO 05.02.26

27

φωτογράφοι μόδας, ούτε σοβαροί στυλίστες, ούτε τίποτα. Η καλύτερη δουλειά μας δεν ξεπερνούσε τα ελληνοαλβανικά σύνορα και επειδή ήμασταν αναγκασμένοι να κάνουμε τα πάντα για να επιζήσουμε σε μια μικρή αγορά, δεν είχαμε εξειδίκευση. Και έγινε ένας αχταρμάς: ερχόταν ένα αμόρφωτο παιδί και σου έλεγε πώς να κάνεις τη δουλειά σου. Θυμάμαι, πήγα κάποια μέρα στον Τερζόπουλο και του είπα να χαλαρώσει λίγο η Λάουρα με το art direction. Δούλευα για τη «Γυναίκα», αλλά ένα μεγάλο μέρος της δουλειάς μου ήταν και η πολιτική διαφήμιση. Δουλεύοντας στη διαφήμιση, εκπαιδεύτηκα στο πολιτικό μάρκετινγκ και έχω συμμετάσχει στον σχεδιασμό για μεγάλες καμπάνιες. Έπαιζα δυνατά σε αυτό το κομμάτι ως creative για όλα τα κόμματα και έχω φωτογραφίσει όλους τους πολιτικούς, όλους.

q Τότε ήθελαν να βγάλουν όλοι περιοδικά για να χτυπήσουν το lifestyle του «Ταχυδρόμου». Έβγαλε ο Μπασιάκος τα «Πρόσωπα», οι Διαμαντόπουλοι το «Cover», ο Τερζόπουλος το «ΙΚΟΝ» – έκαναν μερικά τεύχη και αποτύγχαναν γιατί είναι και ακριβό το σπορ, δεν είναι εύκολο. Δεν γινόταν τίποτα. Εν τω μεταξύ ήρθε ο Τάκης Τσαντίλης και φτιάχτηκε το «ΜΕΝ». Ένα βράδυ ήμασταν στη Ράτκα, ήρθε ο Κωστόπουλος και πρότεινε να φτιάξει ένα περιοδικό. Έτσι ξεκίνησε η ιστορία τού «ΚΛΙΚ». Το πρώτο στάδιο δεν ήταν τραγικό, ήταν συμπαθητικό περιοδικό, είχε πλάκα. Φιλοδοξούσε να είναι σαν το «Face» αλλά ούτε κατά διάνοια, δεν πλησίαζε καν. Κάποια στιγμή τσακωθήκαμε με τον Κωστόπουλο, έφυγα και δεν μιλούσαμε για πολλά χρόνια, αλλά δεν με ένοιαζε γιατί έκανα πολλές δουλειές στη διαφήμιση: μεγάλες καμπάνιες τσιγάρων, όλο τον Παπαστράτο, την παγκόσμια καμπάνια των Davidoff. Έκανα διεθνείς καμπάνιες πολύ καλοπληρωμένες, γιατί σε αυτές τις συμφωνίες έπαιρνες χρήματα για το δικαίωμα χρήσης σε κάθε χώρα ξεχωριστά.

q Έβγαλα χρήματα, δεν παραπονιέμαι, θα μπορούσα να έχω επί δέκα ό,τι έχω, αλλά δεν με ενδιέφεραν τα χρήματα, καλά ζούσα και καλά ζω. Σήμερα θέλω να δουλεύω μόνο με δυο τρεις πελάτες που μου αφήνουν δημιουργική ελευθερία, γιατί δεν υπάρχουν πια ούτε μεγάλες δουλειές, ούτε μεγάλες παραγωγές, ούτε χρήματα.

q Όταν γνώρισα τον Λυμπέρη, έβγαζε ένα περιοδικό, το «Surf & Ski», που με ένα Citroën 2CV το μοίραζε πόρτα πόρτα, και μου είπε να κάνουμε ένα αντρικό περιοδικό, το «Status». Σκέφτηκα ότι αυτό το περιοδικό για να ζήσει, δεν μπορεί να έχει αντρική μόδα, δεν υπήρχε τέτοιο κοινό στην Ελλάδα, οι γυναίκες ψώνιζαν για τους άντρες τους. Και του είπα «αφού έχεις αυτόν τον τίτλο, θα βάλεις τον πελάτη σου εξώφυλλο, τον διευθυντή της τράπεζας, τον ιδιοκτήτη μιας εταιρείας». Έτσι ξεκίνησε. Πρέπει να ομολογήσω ότι ο Λυμπέρης, αν και ήταν λιγότερο μορφωμένος από τον Κωστόπουλο, ήταν γαλαντόμος, πολύ έξυπνος και ήθελε τα καλύτερα. Μου έδωσε το περιθώριο να κάνω ό,τι θέλω και πλήρωνε τις ακριβότερες παραγωγές.

q Τότε είχα ξεκινήσει να δουλεύω στο Μιλάνο, στο «L’Uomo Vogue», και έκανα πολλές διεθνείς φωτογραφίσεις. Κάποια στιγμή έκοψε τις ευρωπαϊκές παραγωγές και οι φωτογράφοι μεταφερθήκαμε στο «Mondo Uomo». Το ιταλικό styling ήταν πολύ προχωρημένο τότε, το «Status» έπρεπε να είναι σαν το «GQ», που εγώ το έβρισκα πολύ βαρετό, οπότε ανακάτευα λίγο την ευρωπαϊκή μόδα που ήταν τραβηγμένη και κάναμε κάτι ενδιάμεσο. Δεν χρειαζόταν να αντιγράφω το «GQ» και τα ξένα μοντέλα γούσταραν να φωτογραφίζονται με μένα για το πορτφόλιό τους. Και επειδή άρεσε η δουλειά μου στα ξένα πρακτορεία, είχα όποιο τοπ μόντελ ήθελα και ο Λυμπέρης τα κάλυπτε αυτά. Πράγματι, το «Status» έγινε ένα πολύ καλό περιοδικό, πούλαγε λίγο, που σημαίνει ότι είχε χαμηλό κόστος παραγωγής αλλά είχε πάρα πολλή διαφήμιση. Ήταν φτιαγμένο για τον πελάτη, για να τον κολακεύει – τον αθλητή ή τον καλλιτέχνη τον βάζαμε στο εξώφυλλο ως άλλοθι. Με αυτόν τον σχεδιασμό είχε έναν λόγο ύπαρξης και έσκιζε. Με τις μόδες του συνδέθηκα, έκανα την τρέλα μου και εκεί και αργότερα στη «Vogue».

q Όλα όσα έκανε μετά το «ΚΛΙΚ» ο Κωστόπουλος στην ΙΜΑΚΟ δεν είχαν σχέση με το «ΚΛΙΚ», δεν σήμαιναν τίποτα. Γιατί μέχρι τις αρχές του ’90 που δεν είχαν ανοίξει τα ιδιωτικά κανάλια με τηλεθέαση και προσβασιμότητα στο κοινό, όλο το παιχνίδι γινόταν στα περιοδικά. Όταν άνοιξαν τα κανάλια, δανείστηκαν τα είδωλα των περιοδικών. Όταν η τηλεόραση άρχισε να μεγαλώνει, έγινε το ανάποδο: έπαιρναν την «Πετρούλα» να τη βάλουν στο «Nitro». Καταστροφή. Εκεί εγώ ασφυκτιούσα, ήθελαν όλοι να γίνουν Μπερλουσκόνι, αυτή ήταν η εποχή – και εν μέρει συνεχίζει να είναι, με άλλο τρόπο.

q Στο εξωτερικό δεν έφυγα γιατί τα πρώτα χρόνια της ζωής μου ήμουν πολύ φτωχός για να μπορώ να επιζήσω έξω και αργότερα ήμουνα πολύ καλοζωισμένος για να το ρισκάρω. Επίσης, θεωρώ ότι οι φωτογράφοι πρέπει να έχουν άποψη και επειδή η Ελλάδα είναι μια μικρή αγορά, μου έδινε την ευκαιρία να κάνω λίγο αυτό και λίγο το άλλο, σαν παιδί που έπαιζε. Αν ήθελα να κάνω σοβαρή καριέρα στο εξωτερικό, έπρεπε να κάνω ένα πράγμα – και είναι λογικό, με τόσο ανταγωνισμό.

q Τα περιοδικά στην Ελλάδα ήταν επιχειρήσεις που αγαπούσαν τον πελάτη και όχι τον αναγνώστη. Ένα πράγμα που έχω να πω για τον Τσαγκαρουσιάνο, εκτός από το ότι έκανε τότε το «01», που καμία σχέση δεν είχε με ό,τι κυκλοφορούσε, ήταν αληθινά μοντέρνο και εναλλακτικό, είναι ότι δεν έχει γλείψει πελάτες, δεν ήταν στη λογική του. Όλους τους άλλους δεν τους ενδιέφερε πώς θα είναι το περιοδικό, γι’ αυτό σήμερα πάμε σε ιατρεία και βλέπεις περιοδικά που δεν τα ακουμπάει κανένας. Γι’ αυτό και στην κρίση διαλύθηκαν όλα.

q Η κρίση που ήρθε έκρινε τους πάντες. Εκείνη την εποχή είχα κάνει ένα στούντιο και ένα πρακτορείο που αντιπροσώπευε κι άλλους φωτογράφους. Είχα μυριστεί ότι τίποτα δεν πάει καλά, ενώ φαινόταν το αντίθετο, γιατί είχαν αρχίσει οι περικοπές και οι σελίδες της διαφήμισης αραίωναν. Και ξύπνησα ένα πρωί και μου χρωστούσαν εκατομμύρια σε επιταγές, δεν είχαμε τίποτα σε μετρητά. Αλλά όσοι χρωστούσαν συνέχιζαν να παραγγέλνουν δουλειές, το φέσι μεγάλωνε και αν τους έκοβες και έλεγες «δεν την κάνω τη δουλειά αν δεν με πληρώσεις», κινδύνευες να χάσεις και όσα σου χρωστούσαν – φαύλος κύκλος. Τότε λοιπόν αποφάσισα ότι ο μόνος τρόπος για να σταματήσει αυτή η ιστορία είναι να κλείσω το στούντιο –δεν χρωστούσα σε κανέναν– και να μαζέψω όσα μπορούσα. Τους κυνήγησα πολύ για να πάρω τα χρήματα, αλλά έκαψα και την αγορά, γιατί πώς θα ξαναδουλέψω με αυτούς που μου φάγανε τα λεφτά ή με όσους πήγα στα δικαστήρια; Έτσι είπα «δεν πειράζει, ό,τι ζήσαμε ζήσαμε». Και από τότε επικράτησε αυτή η ιστορία, βγαίνουν με το ένα δέκατο του κόστους που απαιτεί ένα σοβαρό περιοδικό και δεν θα πάρουν καν ανθρώπους που γράφουν καλά, παίρνουν ανθρώπους που κοστίζουν λίγο, η ποιότητα δεν τους αφορά καθόλου.

q Δεν χρειάστηκε ποτέ να κάνω κοσμική ζωή, δούλευα και γούσταρα και ήθελα να με εκτιμούν και

Είχα την άποψη ότι ο καλλιτέχνης δεν είναι συνώνυμο του ψωμόλυσσα και ότι καλό παιδί δεν σημαίνει μαλάκας. Καλό παιδί είναι αυτό που υπερασπίζεται την ηθική του, τους φίλους του, την εργασία του.

να με πληρώνουν. Ένα πράγμα έμαθα στην καριέρα μου: ουδείς βεβαιότερος εχθρός του ευεργετηθέντος – αχτύπητη αλήθεια. Όλα αυτά τα χρόνια μαζεύτηκε πολλή σαβούρα γύρω μου και έπρεπε να διεκπεραιώσω πολλά ζητήματα. Αλλά βρήκα την ευκαιρία να ασχοληθώ με εμένα, να περάσω λίγο καλά. Άρχισα να ταξιδεύω και να φωτογραφίζω τις φυλές στην Αιθιοπία, να ζωγραφίζω, να τακτοποιώ τη ζωή μου, τα αρχεία μου. Να βλέπω μια ταινία και να μη βλέπω τον κόκκο, αλλά το φως, την υπόθεση. Η ζωή έχει άλλες ποιότητες που τις χάνουμε. Με πιάνει μια ρομαντική διάθεση, «αχ, να έκανα κάτι όπως άλλοτε», αλλά μόλις σκέφτομαι το παρακάτω δεν θέλω να το ξανακάνω. Είχα λίγη επαφή με την πραγματικότητα, ζούσα σε μια τρέλα δουλειάς που κάλυπτε και τα προβλήματα, δεν είχα περιθώριο ούτε να αρρωστήσω, αρρώσταινα στις διακοπές. Δεν μετάνιωσα, θεωρώ ότι έτσι είναι η ζωή μου και είμαι προνομιούχος που κατάφερα να κάνω αυτό που μου άρεσε και να το πληρωθώ, κάτι που άλλοι συνάδελφοί μου δεν κατάφεραν. Μετάνιωσα που δεν έκανα κι άλλα, αλλά δεν ζήλεψα ποτέ. Και πάνω απ’ όλα, άρχισα να δίνω χώρο και χρόνο και στους ανθρώπους που αγαπώ. Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

28

LiFO

05.02.26

884

30

THE WEEK Όσα ξεκινάνε αυτή την εβδομάδα

32

ΣΙΝΕΜΑ Οι νέες ταινίες της εβδομάδας

34

BIBΛΙΟ Έχουν νόημα οι επανεκδόσεις βιβλίων;

35

ΜΟΥΣΙΚΗ Take That: Από τα κλιπ με το ζελέ στη δικαίωση

36

ΘΕΑΤΡΟ Απ’ αυτήν τη σάλα δεν θα φύγει ποτέ κανείς

CLUBBING

COMA x SMUT / TOMMY FOUR SEVEN + AMOTIK + JERM Ο ιδρυτής της 47 Tommy Four Seven με έδρα το Βερολίνο, γνωστός για το καταιγιστικό, απογυμνωμένο τέκνο του, έρχεται με σκοτεινά beat. Μαζί του ο Amotik με τον διαλογιστικό ήχο του που αντλεί στοιχεία από τις ρίζες της ινδικής κλασικής μουσικής και την ευρωπαϊκή τέκνο παράδοση, και ο Jerm, επικεφαλής των Analogue & CoMA, με καθαρό τέκνο και κοφτά, βαθιά grooves.

7/2, 23:30, SMUT ATHENS, Βατσαξή 4, Αθήνα

LiFO 05.02.26

29

the week

της γενιάς του, ο Νίκος Σίσκος προσεγγίζει το επιδόρπιο όχι ως γαστρονομική απόλαυση αλλά ως έννοια. Έχει χαρακτήρα πρόκλησης, παιχνιδιού, σχεδόν ελαφράς ιεροσυλίας: μια γλυκιά αμαρτία που αναζητείται με πλήρη επίγνωση της διάρκειάς της, μια στιγμή που αποσπάται από τη σοβαρότητα του κανόνα.

6-28/2, Εικαστικός Κύκλος Sianti, Βασ. Αλεξάνδρου 2 και Μιχαλακοπούλου (πίσω από την Εθνική Πινακοθήκη), Τρ., Πέμ.-Παρ. 10:0020:00, Τετ. 10:00-15:00, Σάβ. 10:00-16:00

6 ΜΟΥΣΙΚΗ Behemoth

STOEP TH S PR ES

ΦΕΣΤΙΒΑΛ Φεστιβάλ Περιόδου

5-11 φ εβρ ου αρ ιου 20 26

1 CLUBBING Exilium pres. MOIA Με έδρα το Βερολίνο και ενεργή από το 2018, η MOIA είναι DJ, παραγωγός και ιδρύτρια δισκογραφικής, με βαθιές ρίζες στην underground techno σκηνή. Γνωστή για την αυθεντικότητα και τη σταθερή καλλιτεχνική της ταυτότητα, προσεγγίζει το DJing όχι ως περφόρμανς αλλά ως μορφή έκφρασης, έναν άμεσο διάλογο ανάμεσα στον καλλιτέχνη, τον ήχο και το κοινό.

6/2, 23:30, Oddity Club, Ηρακλειδών 61, Αθήνα, είσοδος: από 10 ευρώ

κυκλοφορίες, αλλά και με πολλά άλλα μουσικά εκθέματα. Δίσκοι από όλη την γκάμα της μουσικής θα βρίσκονται εκεί για να τους ανακαλύψετε. Ροκ, σόουλ, φανκ, τζαζ, λάτιν, μπλουζ, έθνικ, ελεκτρόνικα και πολλά άλλα.

6-8/2, 11:00, Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, Πειραιώς 100

4 ΘΕΑΤΡΟ Locandiera

2 ΘΕΑΤΡΟ Στο εσωτερικό Ο βραβευμένος με Νόμπελ συμβολιστής Μορίς Μέτερλινκ με το Εσωτερικό καταθέτει έναν φιλοσοφικό στοχασμό πάνω στον οντολογικό προβληματισμό της ανθρώπινης ύπαρξης, αναδεικνύοντας έννοιες και δίπολα –εσωτερικό - εξωτερικό, οικείο - ανοίκειο– και φέρνοντας το ζήτημα του θανάτου σε αναμέτρηση με εκείνο της ζωής.

5/2-1/3, Bios Main, Πειραιώς 84, Πέμ.-Κυρ.

21.00, είσοδος: 10-15 ευρώ

3 ΜΠΑΖΑΡ Vinyl Market

απο τη μαρια παππα

30

LiFO

Το Vinyl Market, το μεγάλο event της πόλης, επιστρέφει με τη νέα χρονιά στο καθιερωμένο πλέον ραντεβού σε μια γιορτή για το βινύλιο στον γνώριμο χώρο της Τεχνόπολης Δήμου Αθηναίων, που είναι ανανεωμένος και εμπλουτισμένος με νέες συλλογές δίσκων, συλλεκτικά κομμάτια, φρέσκες, νέες

Μια μέρα αφιερωμένη στο σώμα, στην ενδυνάμωση και στη συμπερίληψη. Οι The Locals και η συλλογικότητα Lolektiva σάς προσκαλούν σε μια γιορτή που σπάει τα ταμπού. Το Φεστιβάλ Περιόδου είναι ένας συμμετοχικός χώρος διαλόγου για όλα όσα αφορούν την έμμηνο ρύση, την υγεία και τη φροντίδα με στόχο την αποστιγματοποίηση και τη συλλογική ενδυνάμωση. Ομιλίες, βιωματικά εργαστήρια και δράσεις για κάθε ηλικία.

Οι επιβλητικοί Behemoth έρχονται στην Αθήνα. Οι βασιλιάδες του extreme metal ήχου από την Πολωνία επιστρέφουν μετά την αδιανόητη headline εμφάνισή τους στο Release Athens 2024 για ένα καταιγιστικό σόου. Μαζί τους, ως special guest, o Nidhogg, μια νέα φωνή στον black metal ήχο.

8/2, Floyd, Πειραιώς 117, 21:00, Γκάζι

7 ΧΟΡΟΣ ODD - Onassis Dance Days 2026 Το φεστιβάλ σύγχρονου χορού Onassis Dance Days (ODD) εστιάζει φέτος στο «οικείο και το ανοίκειο», στις έννοιες της καταγωγής, της οικογένειας, των γνωστών, των αγνώστων, όσο και των εκλεκτικών συγγενειών. Πώς διαμορφώνεται η χορογραφική ταυτότητα μέσα από σχέσεις αίματος, μνήμης ή και φαντασίας; Ποιες είναι οι νέες μορφές «συγγένειας» σε έναν κόσμο ρευστών δεσμών; Μπορεί μια χορογραφία να γίνει τόπος συνάντησης για συγγενείς εξ αίματος, εξ επιλογής ή και εξ εκπλήξεως; Κεντρική παράσταση του φετινού φεστιβάλ είναι μια διεθνής συμπαραγωγή της Στέγης, το NôT της Πορτογαλίδας Mαρλίν Moντέιρο Φρέιτας.

14/2, 09:30-20:00, Δημοτική Αγορά Κυψέλης, Φωκίωνος Νέγρη 42

5-8/2, Στέγη Ιδρύματος Ωνάση, λεωφ. Ανδρέα Συγγρού 107, 18:00, είσοδος: 10-32 ευρώ

Μια κωμωδία με δαιμόνια πλοκή, καταιγιστικές ανατροπές και την αδιαμφισβήτητη σκηνοθετική σφραγίδα του Γιάννη Κακλέα, η Locandiera του Κάρλο Γκολντόνι παρουσιάζεται σε μια φρέσκια, σύγχρονη εκδοχή, με πρωτότυπη μουσική του Δημήτρη Παπαδημητρίου και ένα λαμπερό πρωταγωνιστικό δίδυμο: τη Βερόνικα Δαβάκη και τον Ιβάν Σβιτάιλο.

5/2-1/3, Θέατρο Τέχνης Κάρολου Κουν, Φρυνίχου 14, Πλάκα, Τετ., Κυρ. 19:00, Πέμ.-Σάβ.

21:00, είσοδος: 12-18 ευρώ

5 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Dessert

8 ΜΟΥΣΙΚΗ Straight from the Bottom vol.2 Δύο από τις καλύτερες ελληνικές μπάντες βρίσκονται για πρώτη φορά μαζί για ένα μοναδικό live.

To Straight from the Bottom φέρνει μαζί τους Hippomaniacs και τους The Halay Lamba σε μια εκρηκτική βραδιά γεμάτη τζαζ, φανκ, ψυχεδέλεια και ανατολίτικους ρυθμούς – δυνατά grooves, αυτοσχεδιασμός και tribal breakbeat ατμόσφαιρα για μια μοναδική live εμπειρία.

6/2, ΠΛΥΦΑ, Κορυτσάς 39, Αθήνα, 21:00, είσοδος: 15 ευρώ

Από τους πιο διεισδυτικούς πορτρετίστες

05.02.26

9 CLUBBING Blend with Pan Pot

ΒΙΒΛΙΟ

Γιατί αυτοί πέτυχαν.

6 κράτη, από τη σκιά στην κορυφή Τα βιβλιοπωλεία Ευριπίδης και οι εκδόσεις Μεταίχμιο σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου του Οδυσσέα Αθανασίου Γιατί αυτοί πέτυχαν. 6 κράτη, από τη σκιά στην κορυφή. Με τον συγγραφέα συνομιλεί ο διευθυντής σύνταξης της LiFO Γιάννης Πανταζόπουλος.

9/2, 7 μ.μ., βιβλιοπωλείο Ευριπίδης, λεωφ. Κηφισίας 310

Το αγαπημένο, αψεγάδιαστο duo από το Βερολίνο έχει διατηρήσει ζωντανή την τέκνο και την έχει πάει ένα βήμα μπροστά όσο λίγοι στον χώρο. Πετυχαίνουν τον στόχο τους ξανά και ξανά, δηλαδή να περάσει πρωτίστως καλά το κοινό, μακριά από ελιτίστικα σετ. «Διαβάζουν» πάντα το μέρος, το κλαμπ και τον κόσμο, προσαρμόζοντας τον ήχο τους, δίχως να ξεφεύγουν από τη βάση τους, από το βαθύ και υπόκωφο μπάσο, το αδιάκοπο χτίσιμο και τις κορυφώσεις στις πιο κατάλληλες στιγμές.

the week

EKΔΗΛΩΣΕΙΣ

Ο Ημιυπαίθριος

7/12, 23:30, Oddity Club, Ηρακλειδών 61, Αθήνα

ΤΟΥ ΓΙΏΡΓΟΥ ΑΛΚΑΊΟΥ

Μια σουρεαλιστική κωμωδία για όλα τα σοβαρά της ζωής

10 ΧΟΡΟΣ Ξεκίνα από την αρχή και συνέχισε μέχρι να φτάσεις στο τέλος - Μετά σταμάτα

Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΚΑΙΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΙ για πρώτη φορά ένα θεατρικό έργο που ανεβαίνει

CLUBBING Kinky Valentine

Η ομάδα Ελλήνων χορευτών και ακροβατών «Κι όμΩς κινείται» παρουσιάζει την πιο ανατρεπτική Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων. Το μυθιστόρημα εκτυλίσσεται στον χώρο του nonsense, του λογικού παράδοξου, ξετυλίγεται σε πολλαπλές στρώσεις και είναι γεμάτο συμβολισμούς και μεταφορές. Πρόκειται για την αφήγηση ενός ονείρου, που συχνά παίρνει διαστάσεις εφιαλτικές. Μια αλληλουχία παράλογων συμβάντων παρουσιάζεται με ρυθμό ασθματικό και γλώσσα οριακά παραληρηματική.

5-8/2, Θέατρο Ροές, Ιάκχου 16, Γκάζι, 21:00, είσοδος: 10-15 ευρώ

11 ΘΕΑΤΡΟ Ο Ηλίθιος

Το All Inc Collective κάνει το ντεμπούτο του στην αθηναϊκή χορευτική σκηνή με μια βραδιά με house και techno queer ενέργεια, συμμετοχική ατμόσφαιρα, DJs, performances Ballroom. Συμμετέχουν οι Discoben, MixDaddy, Fo, HUTTE, IVRA και performances Ballroom από Teddy & Pani. Μια νύχτα σύνδεσης, έντασης και ελεύθερης έκφρασης.

6/2, 23:30, IT ATHENS Σολωμού 30 & Μπόταση 9

στη σκηνή του Coronet από τη Utopia+. Ο Ημιυπαίθριος είναι μια σύγχρονη νεοελληνική πρωτότυπη κωμωδία που αγγίζει τα όρια της φάρσας. Σουρεαλισμός, ανατροπές και αναφορές στη σημερινή πραγματικότητα συνθέτουν μια παράσταση που προκαλεί γέλιο και προβληματισμό ταυτόχρονα. Ξεκαρδιστικές καταστάσεις, όπου κανείς δεν είναι αθώος, τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται και τίποτα δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε. Ένας μεγάλος σεισμός, μια σακούλα πειραματικά χρωματιστά χαπάκια ΑΙ, μια κόκκινη ατζέντα με απόρρητα τηλέφωνα, ο Τίμιος Σταυρός, ένα φέρετρο, ένας θησαυρός 5.000 λιρών, ένας στρίφτης ινδικής κάνναβης, μια βόμβα, ένας εγκλωβισμένος στα συντρίμμια, κάπου στο Παγκράτι. Όλα αυτά χωράνε στον Ημιυπαίθριο, γιατί εδώ ακόμα και το παράλογο έχει τον λόγο του, όπως ακριβώς συμβαίνει και στη ζωή μας. Ο Γιώργος Αλκαίος συνυπογράφει το κείμενο και τους διαλόγους μαζί με τον Στράτο Αγιοστρατίτη, και αυτή δεν είναι η πρώτη του επαφή με το θέατρο, αφού ξεκίνησε την καλλιτεχνική του πορεία ως ηθοποιός, το 1989 με τη συμμετοχή του στη σειρά «Έλα στο φως» της ΕΡΤ2. Την επόμενη χρονιά συμμετείχε ως μέλος του Χορού στην παράσταση Αντιγόνη πλάι στην Αλίκη Βουγιουκλάκη και τώρα επιστρέφει στη μεγάλη του αγάπη με αυτή την ξέφρενη κωμωδία. Έντεκα ταλαντούχοι ηθοποιοί ανεβαίνουν στη σκηνή και μετατρέπουν το χάος σε γέλιο και την καθημερινότητα σε φάρσα. Σκηνοθεσία : Γιώργος Αλκαίος Κείμενα: Γιώργος Αλκαίος, Στράτος Αγιοστρατίτης Παίζουν (αλφαβητικά): Αγιοστρατίτης Στράτος, Δεληκάρης Άγγελος, Κοτζαμάνης Θωμάς, Κρητικός Γιώργος, Κρυεμάδι Παναγιώτης, Λύκου Μαιρινίκη, Τατάνη Βίρνα, Τριχάς Βασίλης, Τσουρουνάκης Γιάννης, Τσώρου

Εμμανουέλα, Φασόλη Μιράντα. Διεύθυνση / Οργάνωση παραγωγής: Χρήστος Ξηρογιάννης Ενδυματολόγος: Καλλιόπη Λαλιώτη Σκηνογράφος: Λαμπρινή Καρδαρά Σχεδιασμός φωτισμού: Θοδωρής Κόκκινος Μουσική επιμέλεια: Γιώργος Αλκαίος Παραγωγή: Utopia+

Coronet, Φρύνης 11 & Υμηττού, Παγκράτι, Δευτ. 20:00, Τρ. 21:00

Ο Νικόλας Ανδρουλάκης μάς καλεί σε μια παράσταση πραγματικότητας που ξεκινάει ως διάλεξη, ως ένα παράξενο χωριάτικο TEDx των αρχών της δεκαετίας του ’90 και εξελίσσεται κάθε φορά σε μια προσωπική κατάθεση ψυχής, σε ένα εξομολογητικό σάλτο μορτάλε. Κάθε μέρα, λίγο λίγο, απ’ την αρχή.

5-26/2, Αγγλικανική Εκκλησία του Αγίου Παύλου, Φιλελλήνων 27, Πέμ. 20:30, είσοδος: 15-20 ευρώ

LiFO 05.02.26

31

Σινεμά

απο toν θοδωρη κουτσογιαννοπουλο

Ο ήχος της πτώσης Ένα κομψό έπος, που δεν μοιάζει καθόλου ογκώδες στην κατασκευή του, αλλά καλύπτει περισσότερα και σημαντικότερα πράγματα απ’ ό,τι οι πονεμένες βιογραφίες και τα τυπικά δράματα γυναικείας αλληλεγγύης. ΣΥΝΟΨΗ: Τέσσερα νεαρά κορίτσια μεγαλώνουν σε

μια απομονωμένη αγροικία στη βόρεια Γερμανία. Τα χωρίζουν δεκαετίες, αλλά καθώς οι ιστορίες τους ξεδιπλώνονται, αναδύονται όλα όσα τα ενώνουν, θολώνοντας τα όρια ανάμεσα σε παρελθόν και παρόν.

Ο

Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο Κακό

32

LiFO

Ήχος της πτώσης, ελεγειακός και εξόχως αφαιρετικός, είναι μια από τις καλλιτεχνικές αποκαλύψεις της χρονιάς, και ως προς την ατμοσφαιρική φόρμα αλλά και ως προς το αυστηρό περιεχόμενό του. Με βραβείο κριτικής επιτροπής στο περσινό Φεστιβάλ Καννών, η επίσημη αν και άσφαιρη υποβολή της Γερμανίας στην κατηγορία της Διεθνούς Ταινίας στα φετινά Όσκαρ αναγγέλλει την ουσιαστική άφιξη ενός ασυμβίβαστου ταλέντου, της σκηνοθέτιδας Μάσα Σιλίνσκι, μετά το ντεμπούτο της με το Dark Blue Girl. Με φόντο ένα αγέλαστο αγρόκτημα, η ταινία διατρέχει παραπάνω από έναν αιώνα και τη ζωή τεσσάρων νέων γυναικών, καθώς καταπιέζονται από την πατριαρχία και αποτυπώνουν τα τραύματά τους, επώδυνα σαν τη μνήμη του εφιάλτη και ζωντανά σαν αλυσοδεμένα φαντάσματα, μέσα από διαφορετικές γενιές. Ξεκινά από το 1910 με την επτάχρονη Άλμα να ασχολείται με τις καθημερινές δουλειές του αγροκτήματος ενώ την περικυκλώνει ο

θάνατος, πρώτα ενός νεαρού αγοριού και μετά της προγιαγιάς της. Οι προετοιμασίες ταφής από τα μέλη της οικογένειας ενισχύουν τη σιωπηλή θλίψη ενός ανήλικου κοριτσιού που βλέπει τη μεγαλύτερη αδελφή του να φεύγει για να δουλέψει ως υπηρέτρια και να επιστρέφει άψυχη, θύμα ενός ακόμη εργατικού ατυχήματος. Στην αυγή του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου, η έφηβη Έρικα παρατηρεί τον θείο της, κατάκοιτο λόγω σκόπιμου ακρωτηριασμού προς αποφυγή της στρατιωτικής θητείας –μια μακάβρια αλλά συνήθης πρακτική στη μιλιταριστική Γερμανία– και προσποιείται κι εκείνη πως είναι ανάπηρη. Στην ίδια πάντοτε φάρμα, 40 χρόνια αργότερα, πρωταγωνιστεί η ανιψιά της Έρικα, η έφηβη Αντζέλικα, που μαζί με τον αδελφό της αντιδρά έντονα και προκλητικά στην ταπείνωση που δέχεται η θεία από τους συντοπίτες της. Η συμπεριφορά της ξεφεύγει από τον έλεγχο, ώσπου φτάνει στο ποτάμι που σημάδεψε τη ζωή των γυναικών της οικογένειάς της. Η Λένκα είναι το νεότερο κορίτσι της ιστορίας, κόρη της Αντζέλικα, αυτή που θα δοκιμάσει τον ήχο της πτώσης, το 2020 πλέον, στο ίδιο αγρόκτημα, σε πιο ήσυχες συνθήκες, αλλά με βαρύ το παρελθόν και πάντα παρόν το στίγμα της απώλειας σε αυτήν τη διαχρονική φυλακή. Το δράμα της Σιλίνσκι είναι αβάσταχτα ζο-

INFO THE SOUND OF FALLING ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ:

Μάσα Σιλίνσκι ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟYΝ:

Χάνα Χεκτ, Λίνα Ουρζεντόφσκι, Σουζάνε Βούεστ

φερό στη θεωρία, γεμάτο με πληγές και πένθος, φόβο και κίνδυνο, αλλά η καλλιτεχνική της προσέγγιση επικεντρώνει την προσοχή στο κενό διάστημα που δημιουργούν οι σιωπές των ηρωίδων, η τρομαγμένη τους παρατήρηση, οι απελπισμένες αντιδράσεις τους και συχνά ο μύχιος, κοινός τους πόθος να αποδράσουν στην υπέροχη φύση που δεν τολμούν να αγγίξουν. Τα τραύματά τους τα δένει αόρατο νήμα σε ένα κομψό έπος, που δεν μοιάζει καθόλου ογκώδες στην κατασκευή του, αλλά καλύπτει περισσότερα και σημαντικότερα πράγματα απ’ ό,τι οι πονεμένες βιογραφίες και τα τυπικά δράματα γυναικείας αλληλεγγύης. ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 1 - NANA CINEMAX 5 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 4 - ΒΑΡΚΙΖΑ 2 - CINOBO OPERA 2 - ΔΑΝΑΟΣ 1 ΔΙΑΝΑ - ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΛΑΪΣ 2

Δύο Εισαγγελείς TWO PROSECUTORS

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Σεργκέι Λόζνιτσα ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Αλεξάντρ Κουζνέτσοφ, Αλε-

ξάντρ Φιλιπένκο ΣΥΝΟΨΗ: Σοβιετική Ένωση, 1937. Όταν η γραμμένη με αίμα επιστολή ενός κρατουμένου φτάνει στα χέρια του νεοδιορισμένου εισαγγελέα Αλεξάντερ Κορνιέφ, εκείνος αποφασίζει να τη διερευνήσει.

Ο Ουκρανός Σεργκέι Λόζνιτσα επιστρέφει στη μυθοπλασία με μια παραβολή για την αποτελεσματικότητα της γραφειοκρατικής τυραννίας: οι Δυο Εισαγγε-

05.02.26

ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ λείς είναι ένα ψυχρό, τρομακτικό πορτρέτο της εξουσίας, ένα δράμα βασισμένο στην παρεμφερή, αληθινή ιστορία του αντιφρονούντος Γκιόργκι Ντεμίντοφ, συγγραφέα και επιστήμονα που βασανίστηκε κρατούμενος σε φυλακές, μέχρι τον θάνατό του στα τέλη της δεκαετίας του ’80. Ο εισαγγελέας Κόρνιεφ, που διορίζεται σε νεαρή ηλικία προκαλώντας δυσφορία στους συνεργάτες του, λαμβάνει ένα κυριολεκτικά αιματοβαμμένο γράμμα από τον Στέπνιακ, έναν βετεράνο αγωνιστή. Ιδεαλιστής και ορμητικός, μεταβαίνει στις φυλακές ασφαλείας του απόμακρου Μπριάνσκ, διαπιστώνει πως ο Στέπνιακ βρίσκεται εμφανώς σε άθλια κατάσταση και ταξιδεύει αμέσως στη Μόσχα, όπου περιμένει ώρες για να τον δεχθεί ο ανώτερος εισαγγελέας, αινιγματικά ασάλευτος στο άκουσμα της ζοφερής εισήγησης του νεότερου συναδέλφου. Στο απόγειο του Μεγάλου Τρόμου του Στάλιν, η απόπειρα του μπολσεβίκου να αποκαταστήσει την ακεραιότητα ενός κατάφωρα αδικημένου πατριώτη παίρνει παράξενη τροπή, όταν ανάμεσα στους διαδρόμους, τις αίθουσες και τα ταξίδια για τον συγκεκριμένο σκοπό, ο Κόρνιεφ αντιμετωπίζει μια διάχυτη παράνοια – στις αδιέξοδες διαδικασίες παρεισφρέει ο καφκικός εφιάλτης με τη μορφή προσώπων που προμηνύουν κίνδυνο και κλείνουν τις διόδους μιας έρευνας που ψάχνει την αλήθεια και τη δικαιοσύνη. ΝΙΡΒΑΝΑ CINEMAX 2 - ΑΙΓΛΗ 4 - ΑΣΤΥ

Κάποτε στη Γάζα ONCE UPON A TIME IN GAZA

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Άραμπ και Τάρζαν Νάσερ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Νάντερ Αμπντ Αλχάι, Μαζντ

Αΐντ ΣΥΝΟΨΗ: Ο Άραμπ και ο Τάρζαν Νάσερ μάς ταξι-

δεύουν στη Γάζα του 2007 και διηγούνται τις περιπέτειες ενός νεαρού φοιτητή κι ενός χαρισματικού εστιάτορα που μαζί με τις παραδόσεις φαλάφελ αρχίζουν να διακινούν και ναρκωτικά, όμως σύντομα αναγκάζονται να αναμετρηθούν με έναν διεφθαρμένο αστυνομικό. Βραβείο σκηνοθεσίας στο τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα του περσινού Φεστιβάλ Καννών για τη μαύρη σάτιρα των δίδυμων αδελφών Νάσερ που διαδραματίζεται στη Γάζα το 2007, όταν επικράτησε η Χαμάς και η λωρίδα αποκλείστηκε από τους Ισραηλινούς. Στο πρώτο μισό, ο Οσάμα, ιδιοκτήτης εστιατορίου, με βοηθό τον πιστό νεαρό φοιτητή Γιάχια, εξπέρ στις πλαστές φαρμακευτικές συνταγές και «μικρομεσαίος» διακινητής ναρκωτικών και φαλάφελ, συνήθως με αυτήν τη σειρά, παγιδεύεται από έναν διεφθαρμένο αστυνομικό που δεν λέει να τον αφήσει στην ησυχία του. Δύο χρόνια αργότερα, στο πιο ενδιαφέρον κομμάτι του Κάποτε στη Γάζα, ένας σκηνοθέτης προσλαμβάνει τον Γιάχια στον ρόλο ενός επαναστάτη, λόγω ομοιότητας με τον πραγματικό ήρωα της προπαγανδιστικής ταινίας, που μοιάζει με b-movie και δίνει την ευκαιρία στον άπειρο ηθοποιό να ξεκολλήσει από το τέλμα και να αντιμετωπίσει τον αστυνομικό με αναβαθμισμένο ηθικό. Οι Νάσερ (που γυρίζουν τις

ταινίες τους εξόριστοι στην Ιορδανία εδώ και μια δεκαετία) βρίσκουν χιούμορ μέσα στη διάχυτη απελπισία ενός κηδευμένου, ρημαγμένου τόπου τον οποίο αναπολούν ήδη από τον τίτλο, αντλώντας έμπνευση από διαφορετικά κινηματογραφικά είδη και χρησιμοποιώντας ταραντινική ειρωνεία, ειδικά στην ταινία μέσα στην ταινία, που μπερδεύει τα όρια της αλήθειας και της μυθοπλασίας.

«Dessert» ΝΊΚΟΣ ΣΊΣΚΟΣ

Μια σειρά έργων για την έννοια της επιθυμίας, της απόλαυσης και της απειλής.

ΑΣΤΟΡ - ΖΕΑ

Επιστροφή στο Silent Hill RETURN TO SILENT HILL

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Κριστόφ Γκανς Π Ρ Ω ΤΑ Γ Ω Ν Ι Σ Τ ΟΥ Ν : Τζέρεμι Ίρβιν, Χάνα Έμιλι

Άντερσον ΣΥΝΟΨΗ: Ένας άντρας λαμβάνει γράμμα από μια

παλιά του αγαπημένη, που τον προσκαλεί πίσω στο Silent Hill, μια άλλοτε φωτεινή πόλη, πλέον βυθισμένη στο σκοτάδι. Ο όμορφος ζωγράφος Τζέιμς αδυνατεί να ξεπεράσει τον χαμό της Μέρι, της νεράιδας του σκοτεινού παραμυθιού που κάποτε παραλίγο να τρακάρει σε μια στάση λεωφορείου στην εξοχή και δυστυχώς την ακολούθησε στη δηλητηριασμένη πόλη της, κεραυνοβόλα ερωτευμένος, παρά τις πολλές αμφιβολίες της για τον τελικό προορισμό και την έκβαση του love story που γεννήθηκε από την «Άρλεκιν» συνάντησή τους. Ή δεν είναι έτσι τα πράγματα; Το χάος που έχει στο μυαλό του ο πρωταγωνιστής της Επιστροφής στο Silent Hill δεν είναι αληθινό, τον προειδοποιεί η γιατρός που τον παρακολουθεί ψυχρά και μηχανικά στην πολυτελή κλινική. Εκείνος όμως επιμένει να ξαναγυρνά στη φαντασία του, σε ένα ναρκοπέδιο από τοξικά πλάσματα και ακραία φαινόμενα, νεκροζώντανος, απελπισμένος, στη δίνη ενός τυφώνα γεμάτου εφέ με χορευτές που υποδύονται τους απειλητικούς εχθρούς του, στην προσπάθειά του να ξαναβρεί την αιώνια αγαπημένη του. Η δεύτερη συνέχεια του sci-fi horror αποδεικνύει για μια ακόμη φορά πως η αισθητική των videogames δεν μεταφράζεται αρμονικά και δόκιμα στο σινεμά. Από το πρώτο δεκάλεπτο, ο Κριστόφ Γκανς, που με τον Ρότζερ Έιβαρι είχαν υπογράψει την πρωτότυπη μεταφορά, μας βυθίζει μανιωδώς σε έναν εφιάλτη από αφόρητα σωματοποιημένες τύψεις και δυστυχώς το κάνει με υπερβολική προσκόλληση σε ξεπερασμένες κατασκευαστικές λεπτομέρειες και ελλιπές γούστο, με ιντερλούδια παλιομοδίτικου μελοδράματος σε μια ομοβροντία αιματοβαμμένων CGI πυροτεχνημάτων – πόρρω απέχει από την αφηνιασμένα μπαρόκ, μεγαλοπρεπή αισθητική του Ταρσέμ Σινγκ. Η δεκαετής αναμονή για την Επιστροφή στο δυσοίωνο Silent Hill ίσως σημάνει το άδοξο, αν και οριστικό τέλος αυτής της μάλλον περιττής εξάπλωσης του νοσηρού μικροσύμπαντος στη μεγάλη οθόνη.

VILLAGE RENTI 6,8 - VILLAGE MALL 7,8 - VILLAGE PAGRATI 3 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 1,2 - ΝΑΝΑ CINEMAX 3 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 2 - OPTIONS ILION 5,6,7 - OPTIONS GLYFADA 4 ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 2

H SIANTI GALLERY ΕΓΚΑΙΝΙΑΖΕΙ την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου στις 19:00 την ατομική έκθε-

ση ζωγραφικής του Νίκου Σίσκου με τίτλο «Dessert», παρουσιάζοντας μια νέα ενότητα έργων που εστιάζει στην έννοια της επιθυμίας και στη σχέση της με το κάλλος και το ανοίκειο. Από τους πιο διεισδυτικούς πορτρετίστες της γενιάς του, ο Σίσκος προσεγγίζει το επιδόρπιο όχι ως γαστρονομική απόλαυση αλλά ως μεταφορά: μια «γλυκιά αναγκαιότητα του περιττού», ένα παιχνίδι ανάμεσα στην απόλαυση και την εσωτερική ένταση. Στα έργα του, ανθρώπινες μορφές κρατούν γλυκίσματα, ενώ γύρω τους κινούνται έντομα, ζώα και παράδοξα στοιχεία που διαταράσσουν την οπτική ισορροπία, εκεί όπου το ελκυστικό συνυπάρχει με το απειλητικό. Με σχολαστικό ρεαλισμό, ποπ αναφορές και σουρεαλιστικές παραμορφώσεις, η ζωγραφική του λειτουργεί ως δόλωμα για το βλέμμα: προσελκύει, για να αποκαλύψει σταδιακά ρωγμές και υπόγειες αποκλίσεις. Η Sianti Gallery, λίγα βήματα πίσω από την Εθνική Πινακοθήκη, συνεχίζει να αποτελεί έναν ζωντανό κόμβο τέχ νης στο κέντρο της Αθήνας, φιλοξενώντας εκθέσεις που ανοίγουν ουσιαστικούς διαλόγους με την εποχή και τον παλμό της πόλης.

«Dessert» – Nikos Siskos 6-28 Φεβρουαρίου 2026 Sianti Gallery, Βασ. Αλεξάνδρου 2 & Νηρηίδων 18 (πίσω από την Εθνική Πινακοθήκη) Επιμέλεια έκθεσης: Γιώργος Μυλωνάς

LiFO 05.02.26

33

ΕΠΑΝΕΚΔΌΣΕΙΣ

Βιβλίο

Έχουν νόημα οι επανεκδόσεις βιβλίων; Η επανέκδοση ξένων τίτλων φέρνει στο προσκήνιο κλασικά έργα, αλλά θέτει και το κρίσιμο ερώτημα κατά πόσο είναι αναγκαίοι επετειακοί τόμοι βιβλίων που πλέον μοιάζει να αφορούν την εποχή που γράφτηκαν.

Ο

απο την τινα μανδηλαρα

34

LiFO

Τζορτζ Στάινερ, ένας σπουδαίος άνθρωπος των γραμμάτων, εντόπιζε στα κλασικά έργα την ικανότητά τους να αποκαλύπτουν τα αιώνια υπαρξιακά ζητήματα, ανεξαρτήτως εποχών και περιστάσεων. «Πουθενά αλλού στη λογοτεχνία», γράφει ο Στάινερ στο έργο του Τολστόι ή Ντοστογιέφσκι, «δεν έφτασε ο 19ος αιώνας τόσο κοντά στη μεγάλη τραγική σύλληψη της εμπειρίας· μόνο στον Μόμπι Ντικ και στους Αδελφούς Καραμάζοφ». Το δραματικό στοιχείο γεννιέται, για τον Στάινερ, ακριβώς τη στιγμή που οι χαρακτήρες πράττουν πέρα από οποιαδήποτε πρόβλεψη, πέρα από την εκάστοτε συγκυρία. Εκεί ακριβώς υπεισέρχεται η έννοια της πίστης που μαθαίνει στον άνθρωπο να μπορεί να επιμένει, κόντρα στο άφευκτο της μοίρας, αλλά και να είναι ταπεινός –το δύσκολο στοίχημα της καλοσύνης– ακόμα και όταν οι συνθήκες τον ευνοούν. Σε εποχές που διακυβεύεται ακόμα και η ίδια η ανθρώπινη αξία, ποιος, αλήθεια, δεν έχει επικαλεστεί όλα αυτά τα ζητήματα που θίγουν, για παράδειγμα, τα μεγάλα μυθιστορήματα του Ντοστογιέφσκι; Η απέχθεια που μας προκαλούν, λόγου χάρη, χαρακτήρες χωρίς καμία ηθική, όπως ο Σμερντιάκοφ στους Αδελφούς Καραμάζοφ –που μόλις κυκλοφόρησαν σε μετάφραση Ελένης Μπακοπούλου από τις εκδόσεις Άγρα–, ενδεχομένως να είναι σύμφυτη με αυτό που ζούμε τον τελευταίο καιρό σε όλο τον κόσμο. Την απάντηση, επομένως, στο ερώτημα γιατί αξίζουν κάποια βιβλία να επανεκδίδονται, τη δίνουν τα ίδια τα έργα στη διαχρονική τους αξία, καθώς μιλούν για τα μεγάλα ερωτήματα που συνοδεύουν την ανθρώπινη ύπαρξη. Γι’ αυτό ακριβώς επιβάλλεται να διαβάζει κανείς κλασικά σε εποχές τέτοιου κυνισμού, που δεν θα μπορούσαν να φανταστούν ούτε τα πιο τρομακτικά όνειρα του Μέλβιλ. Ο τελευταίος δεν έγραψε τυχαία το Μπάρτλμπι ο Γραφιάς, ένα έργο για την εσωτερική ηθική σύγκρουση του ανθρώπου με την εξωτερική ισοπέδωση, που επανακυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Έρμα. Μια τέτοια επανέκδοση έχει νόημα όχι μόνο γιατί προσφέρεται στον αναγνώστη σε νέα μετάφραση –εν προκειμένω από τον Γιώργο Καράμπελα– που κάνει το έργο πιο ζωντανό και πιο κοντά στα νέα δεδομένα, αλλά γιατί

συνοδεύεται από κείμενα που αποδίδουν τη διαχρονική δύναμη των αιώνιων διλημμάτων που θέτουν τέτοιου είδους αναγνώσματα. Στα επιλεγόμενα της συγκεκριμένης έκδοσης ο Φιλήμων Πατσάκης μιλάει για ένα μυθιστόρημα και έναν ήρωα που πορεύεται εκεί «όπου σωρεύονται οι ανθρώπινες ματαιότητες». Για αντίστοιχους λόγους επανεκδίδονται σε νέες μεταφράσεις ή σε επιμελημένες παλαιότερων από διαφορετικούς εκδοτικούς οίκους τα έργα του Χέρμαν Μπροχ: οι εκδόσεις Έρμα, που είχαν επανεκδώσει τους άκρως επίκαιρους Υπνοβάτες, οι οποίοι μιλούν για την άνοδο του φασισμού σε μια κλυδωνιζόμενη Δύση, κυκλοφορούν σε νέα μετάφραση, και πάλι από τη Σοφία Αυγερινού, τον Θάνατο του Βιργιλίου, που αποδίδει με ακρίβεια την αγωνία του ποιητή όταν οι υψηλές αξίες τελούν υπό κατάρρευση. Μια αντίστοιχη συνθήκη απεικονίζουν τα έργα του Τόμας Μαν: εκτός από την επετειακή έκδοση του Μαγικού Βουνού, από τις εκδόσεις Μεταίχμιο κυκλοφορούν και τα υπόλοιπα έργα του νομπελίστα συγγραφέα, όπως Οι Μπούντενμπρουκ, έργο στο οποίο περιγράφεται ανάγλυφα η παρακμή της αστικής τάξης (μτφρ. Έμη Βαϊκούση), ο Θάνατος στη Βενετία (μτφρ. Βασίλης Τσαλής) και το άγνωστο αλλά αξεπέραστο Τόνιο Κρέγκερ (μτφρ. Έμη Βαϊκούση). Νέο Τόμας Μαν, υπό τα πρότυπα των επετειακών εκδόσεων του εξωτερικού, θα κυκλοφορήσουν τόσο ο Ψυχογιός με τον Θάνατο στη Βενετία (μτφρ. Μαρία Τοπάλη) όσο και οι εκδόσεις Δώμα με το Τόνιο Κρέγκερ (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου). Ο ανάγλυφος τρόπος με τον οποίο ο συγγραφέας αποτύπωσε την κατάρρευση των ψευδαισθήσεων του δυτικού κόσμου και την ανάγκη διατήρησης των υψηλών ιδεών του δεν μπορεί να μην έχει ανταπόκριση σήμερα, σε τόσο χαλεπούς καιρούς. Ίσως αυτός είναι και ο λόγος που αριστουργήματα όπως οι Άθλιοι του Βικτόρ Ουγκό, που κυκλοφόρησαν τόσο από τις εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή (μτφρ. Γιώργος Κοτζιούλας) όσο και από τον Gutenberg, (μτφρ. Ωρίων Αρκομάνης), έχουν νόημα στην εποχή μας. Ωστόσο, υπάρχουν πολλά κλασικά έργα που δύσκολα μπορούν να διαβαστούν εκ νέου και υπό τις παρούσες συνθήκες: η ευφυής, πολυεπίπεδη αφηγηματικότητα του Βλαντίμιρ

Ναμπόκοφ δικαιολογεί μεν την κυκλοφορία της Αληθινής ζωής του Σεμπάστιαν Νάιτ από τις εκδόσεις Άγρα (μτφρ. Ανδρέας Αποστολίδης), αλλά πώς θα μπορούσε κανείς να διαβάσει ξανά τη Λολίτα σήμερα, χωρίς να νιώσει τουλάχιστον άβολα με το θέμα της αποπλάνησης; Ωστόσο, όσο κι αν οι προβληματικές εκδοχές της αθωότητας και της πεταλούδας που μπορεί συμβολικά να πιαστεί στα αφηγηματικά δίχτυα του συγγραφέα χωρούν πολλές συζητήσεις, κανείς δεν θα μπορούσε να μην παραδεχτεί τη μοντέρνα γραφή στο αριστουργηματικό Μίλησε μνήμη (μτφρ. Γιώργος Βάρσος), από τις εκδόσεις Πατάκη, που άνοιξε τον δρόμο στο autofiction. Αντίστοιχα, η απόφαση των εκδόσεων Ψυχογιός να επανακυκλοφορήσει την Τριλογία της Χίλαρι Μαντέλ είναι μια απόδειξη της διαρκούς ανταποκρισιμότητας που έχει η αξέχαστη Βρετανή μυθιστοριογράφος στις νεότερες γενιές. Πρόκειται για βιβλία με διαυγή λογοτεχνικό λόγο και με ικανότητα να απεικονίζουν το συγκεκριμένο μέσα από τη διάσταση των μεγάλων διλημμάτων της ζωής.

Π

ώς, όμως, μπορεί να δικαιολογηθεί η επανέκδοση βιβλίων που ο χρόνος μάλλον ξέφτισε τη μεγάλη φασαρία που συνόδευσε την πρώτη έκδοσή τους, όπως η πολυσυζητημένη Λίγη Ζωή της Χάνια Γιαναγκιχάρα; Το ευπώλητο τότε μυθιστόρημα επανακυκλοφόρησε πρόσφατα σε επετειακή έκδοση από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, με σκληρόδετο εξώφυλλο, στη γνωστή μετάφραση της Μαρίας Ξυλούρη, αλλά είναι κάπως δύσκολο να στηρίξει κανείς την αναγκαιότητα της επανανάγνωσής του. Ο ναρκισσισμός του πληγωμένου πρωταγωνιστή προφανώς εξαλείφεται μπροστά στα σημερινά καθολικά αιτήματα για αλληλεγγύη, συμπόνια (όχι αλλη «ενσυναίσθηση», παρακαλώ!), νοηματοδότηση και ειρήνη – μια λέξη που έμοιαζε κλισέ και τώρα φαντάζει παραπάνω από επιβεβλημένη. Για αντίστοιχους λόγους φαντάζει κάπως παράδοξη η επανέκδοση των βιβλίων της Ντόνα Ταρτ –μιας αναμφίβολα πιο σημαίνουσας συγγραφέως από τη Γιαναγκιχάρα– από τις εκδόσεις Διόπτρα: το απόλυτο μπεστ σέλερ της δεκαετίας του ’90, που σφράγισε ανεξίτηλα μια ολόκληρη γενιά, η Μυστική Ιστορία, (μτφρ. Μιχάλης Δελέγκος), μπορεί να έφερε ανέλπιστα την πρωτοεμφανιζόμενη τότε συγγραφέα στην πρώτη γραμμή, αλλά δύσκολα γίνονται αντιληπτές σήμερα οι αγωνίες των προνομιούχων φοιτητών της ιστορίας στο πανεπιστημιακό campus. Ρίχνοντας τον ηλικιακό μέσο όρο, η συγγραφέας φρόντισε στη συνέχεια να ωριμάσει λογοτεχνικά και να στήσει με πολύ πιο συγκροτημένο τρόπο την τρυφερή Καρδερίνα της (μτφρ. Μιχάλης Δελέγκος) με τον αξέχαστο δεκατριάχρονο Θίο, αλλά πολλοί κριτικοί, όπως ο Τζέιμς Γουντ του «New Yorker», έσπευσαν να την κατηγορήσουν για εξεζητημένη απλοποίηση, ακόμα και για «παλιμπαιδισμό». Ειδικά σε εποχές που οι ατομικές, προσωπικές αναζητήσεις παύουν να είναι ακόμα και θέμα προς συζήτηση, αφού χτυπούν στον τοίχο μιας ακραία ρεαλιστικής πραγματικότητας και τη θέση τους παίρνουν τα μεγάλα ερωτήματα, η λογοτεχνία συγκεκριμένων δεκαετιών και περιστάσεων φαντάζει παράταιρη, ακόμα και αναχρονιστική. Γιατί το αν και κατά πόσο αξίζει η επανέκδοση ενός βιβλίου εξαρτάται κυρίως από το αν αξίζει να το διαβάσει κανείς όταν περάσουν τα χρόνια. I would not prefer to, όπως θα έλεγε και ο Μέλβιλ, κυρίως αν το βιβλίο δεν είναι δοκιμασμένο στα δύσκολα.

05.02.26

Ε

ν έτει 2026, δεν περίμενα καθόλου ότι θα ξαναέβλεπα τα σφριγηλά οπίσθια των Take That. Κι όμως συνέβη κι αυτό στο νέο και απόλυτα feel-good ντοκιμαντέρ του Netflix, που ανέβηκε αυτές τις ημέρες και αφηγείται –με δικά τους λόγια– την πορεία τους προς την κορυφή, την κατάρρευση και τελικά την απροσδόκητη νεκρανάσταση ενός από τα μεγαλύτερα boy bands της Βρετανίας. Το ντοκιμαντέρ καταγράφει με άφθονο αρχειακό υλικό –35 ώρες ανέκδοτων πλάνων– μια εποχή μέσα στην απόλυτη υπερβολή του rave, του eurodance και της indie. Βρισκόμαστε, φυσικά, στις αρχές των ’90s, σε μια Βρετανία τυλιγμένη σε εκείνη τη μόνιμη γκριζωπή θαμπάδα των προ-ψηφιακών χρόνων, όπου οι Take That έχουν κατακτήσει τη χώρα και την καρδιά εκατομμυρίων κοριτσιών με τους λαδωμένους μηρούς τους, τις ακροβατικές χορευτικές κινήσεις, τις μπαλάντες και το «A Million of Love Songs» («Here I am, just for you, girl!»), όπως γράφει πετυχημένα η Σάρα Ντέμπστερ, που υποθέτω είναι κρυφή φαν από τότε. Τα οπίσθιά τους φαίνονται για λίγα δευτερόλεπτα στο διαβόητο πρώτο τους βιντεοκλίπ, «Do What U Like», που τους δείχνει ολόγυμνους να κυλιούνται μέσα σε ζελέ, σε μια απελπισμένη προσπάθεια να τραβήξουν την προσοχή κοινού και δισκογραφικών εταιρειών στις αρχές των ’90s. Το πιο σοκαριστικό δεν είναι η camp αισθητική του κλιπ ή ότι το πρώτο τους κομμάτι είναι ένα Hi-NRG διαμαντάκι, όσο το ότι ο Ρόμπι Γουίλιαμς ήταν μόλις 17 ετών, κάτι που δεν θα περνούσε εύκολα σήμερα. Το BBC πάντως το απαγόρευσε από το πρωινό του πρόγραμμα. Αν το αναζητήσει κανείς τώρα στο YouTube, η συγκεκριμένη σκηνή έχει κοπεί. Προσωπικά, επειδή έζησα την εποχή της παντοδυναμίας τους, δεν μπορώ να πω ότι μου άρεσαν και ποτέ. Τους έπαιζε κατά κόρον το ραδιόφωνο. Αν και πρέπει να εξομολογηθώ ότι πάντοτε με ανεβάζει η εξαιρετική διασκευή τους στο ντίσκο anthem «Relight My Fire» του Ντον Χάρτμαν από τα ‘70s, αλλά μέχρι εκεί – άντε και το «Everything Changes», αλλά

όχι άλλο «Back for Good», παρακαλώ. Οι Take That, όμως, επέστρεψαν, οπότε ας πάρουμε την ιστορία από την αρχή. Το γκρουπ σχηματίστηκε το 1990 στο Μάντσεστερ, αρχικά με το όνομα Kick-it, ως μια βρετανική απάντηση στους New Kids on the Block. Τότε έλεγαν ψέματα ότι γνωρίζονταν από το σχολείο. Στην πραγματικότητα, ήταν ένα κατασκευασμένο προϊόν για να προωθηθεί η καριέρα του Γκάρι Μπάρλοου, ενός παιδιού-θαύματος που έγραφε τραγούδια από τα 11 και που, σύμφωνα με τον μάνατζερ –του ίδιου αρχικά και αργότερα ολόκληρης της μπάντας– Nάιτζελ Μάρτιν-Σμιθ, δύσκολα θα έβρισκε μεγαλύτερη ανταπόκριση διαφορετικά. Ο Ρόμπι Γουίλιαμς, o λιλιπούτειος Mαρκ Όουεν, ο Χάουαρντ Ντόναλντ και ο Τζέισον Όραντζ λειτουργούσαν «ως εφεδρικοί χορευτές και μαριονέτες» γύρω από το ταλέντο του Μπάρλοου στη σύνθεση, όπως λέει χαρακτηριστικά σε ένα σημείο ο Ντόναλντ, εκφράζοντας την απόγνωσή του κατά την πρώτη φάση της μπάντας.

To ντοκιμαντέρ καταγράφει τις πρώτες τους εμφανίσεις σε γκέι κλαμπ όπου αποκτούν το πρώτο φανατικό κοινό τους και τη στροφή τους σε σχολικούς χορούς, όπου ο μάνατζερ διαπιστώνει τη μεγάλη επιρροή τους στις έφηβες της εποχής. Σταδιακά εξελίσσονται σε ένα από τα μεγαλύτερα μουσικά φαινόμενα των ’90s. Προκαλούν υστερία ανάλογη με τους Beatles. Και εκεί ακριβώς αρχίζουν τα προβλήματα. Ο Μπάρλοου κρατούσε αποκλειστικά τον έλεγχο της μουσικής, με μια συμπεριφορά που μείωνε τα υπόλοιπα μέλη, τα οποία πάσχιζαν να βρουν ένα δημιουργικό νόημα στο συγκρότημα. Οι εντάσεις φούσκωναν και τελικά κορυφώθηκαν όταν ο Ρόμπι Γουίλιαμς, εγκλωβισμένος σε έναν ρόλο που δεν τον χώραγε πια, άρχισε να κάνει κατάχρηση αλκοόλ και ναρκωτικών, φτάνοντας κοντά σε υπερβολική δόση το 1995. Όταν του δόθηκε τελεσίγραφο, αποχώρησε. Χωρίς, όμως, τη χαοτική του ενέργεια και το έμφυτο χάρισμά του, οι Take That δεν άντεξαν ούτε έναν χρόνο.

Take That Από τα κλιπ με το ζελέ στη δικαίωση Το μεγαλύτερο boyband της Βρετανίας ξεδιπλώνει την καριέρα του σε ένα νοσταλγικό ντοκιμαντέρ του Netflix.

Η διάλυση υπήρξε καταστροφική για όλους – εκτός από τον Ρόμπι, του οποίου η σόλο καριέρα εκτοξεύτηκε απρόσμενα με το κομμάτι «Angels». Στο άλλο άκρο, ο Μπάρλοου είδε τη δική του να γίνεται αντικείμενο χλευασμού, σε σημείο που κλείστηκε στο σπίτι του για μήνες, ξεσπώντας στο φαγητό. Σε κάποια φάση ζύγιζε γύρω στα 110 κιλά. Ο Χάουαρντ Ντόναλντ παραδέχεται ότι σκεφτόταν σοβαρά να αυτοκτονήσει πέφτοντας στον Τάμεση, μέχρι που τον έσωσε η γέννηση της κόρης του, ο Όραντζ ψαχνόταν με την ηθοποιία ανεπιτυχώς, ενώ ο Όουεν ήταν ο μόνος που παρέμενε αισιόδοξος. Η αλλαγή ήρθε μια δεκαετία αργότερα, τότε που οι καριέρες και των τεσσάρων τους ήταν στα αζήτητα, όταν το ITV τους αναζήτησε το 2005 για τις ανάγκες ενός ντοκιμαντέρ. Χωρίς να έχουν τίποτα να χάσουν, εφόσον ήταν ανενεργοί, χωρίς συμβόλαια, χωρίς καριέρες και χωρίς καμία προοπτική, δέχθηκαν. Ο Ρόμπι, σούπερ σταρ πια, δεν έλαβε μέρος, αν και τους έστειλε προσωπικά μηνύματα για να μαλακώσει κάπως τα πνεύματα. Το ντοκιμαντέρ έγινε επιτυχία εν μία νυκτί. Το είδαν πάνω από έξι εκατομμύρια άνθρωποι, το ενδιαφέρον αναζωπυρώθηκε γι’ αυτήν την ξεχασμένη μπάντα από τα ’90s και για να μην τα πολυλογούμε, μέσα σε λίγες μέρες ήρθε η πρόταση: επανένωση και 30 sold-out αρένες.

Α

κολούθησε μια δεύτερη καριέρα που αποδείχθηκε ακόμη πιο εντυπωσιακή από την πρώτη: νούμερο ένα επιτυχίες, Brit Awards, περιοδείες μπροστά σε εκατομμύρια θεατές και καλή μουσική. Το 2010 ήρθε και η συμφιλίωση με τον Γουίλιαμς, με το άλμπουμ «Progress» και μια περιοδεία. Για πρώτη φορά, τα έσοδα μοιράστηκαν ισότιμα –πρόταση του Όραντζ– και οι Take That αισθάνθηκαν ότι έγιναν πραγματικό συγκρότημα. Πλέον είναι τρεις, μετά και την αποχώρηση του Τζέισον Όραντζ από το συγκρότημα το 2014. Στο ντοκιμαντέρ του Netflix που ολοκληρώνεται σε τρία επεισόδια ακούγονται οι φωνές των Μπάρλοου, Όουεν και Ντόναλντ, ενώ για τους άλλους δύο χρησιμοποιούνται αποσπάσματα από παλιές συνεντεύξεις τους. Δεν προσθέτει ουσιαστικές νέες αποκαλύψεις στην ιστορία τους. Περισσότερο λειτουργεί ως νοσταλγική υπενθύμιση των λόγων για τους οποίους υπήρξαν μοναδικοί – και καταφέρνει να πείσει ακόμη και τους πιο δύσπιστους, όπως εμένα, για την αξία τους. Μεταξύ μας, χρειάστηκε χρόνια για να την καταλάβουν και οι ίδιοι. Υπάρχει ένα αξιοσημείωτο στιγμιότυπο που δείχνει πώς τους αντιμετώπιζε ο υπόλοιπος μουσικός κόσμος εκείνη την εποχή, όταν ο Γουίλιαμς, ακόμη μέλος της μπάντας, πηγαίνει στο Glastonbury και όλοι αναρωτιούνται τι στο καλό κάνει εκεί – σαν να είναι εξωγήινος ή κάποιο αξιοπερίεργο έκθεμα. Σήμερα, οι Take That θεωρούνται αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής ταυτότητας της Βρετανίας και δεν έχουν πια τίποτα να αποδείξουν. Όπως παραδέχεται ο Μπάρλοου, ακόμη κι αν ένας νέος τους δίσκος πατώσει, θα συνεχίσουν να κάνουν περιοδείες και να παίζουν μπροστά σε εκατοντάδες χιλιάδες θεατές. Το ντοκιμαντέρ κλείνει με ένα νέο τους κομμάτι, που –κοίτα να δεις!– ακούγεται πολύ καλύτερο από ό,τι έχουν γράψει οι Coldplay τελευταία. Το περίμενε κανείς αυτό; Στο μεταξύ, μέχρι να τελειώσει, ακόμη και το «Back for Good» ακούγεται πιο ευχάριστα. Μια από τις πιο παρεξηγημένες μπάντες όλων των εποχών.

Μουσική

ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ

ΟΙ ΜΕΓΑΛΎΤΕΡΕΣ ΤΟΥΣ ΕΠΙΤΥΧΊΕΣ Back for Good (1995) Patience (2006) Never Forget (1995) Rule the World (2007) Shine (2006) Pray (1993) Babe (1993) Greatest Day (2008) Everything Changes (1993) Kidz (2010)

απο τη μαρια παππα

LiFO 05.02.26

35

ΚΡΙΤΙΚΉ φωτο: παρισ ταβιτιαν

Θέατρο

Απ’ αυτήν τη σάλα δεν θα φύγει ποτέ κανείς

INFO «Ιβάνοφ!» του Άντον Τσέχοφ Μετάφραση: Λεωνίδας Καρατζάς ΔιασκευήΣκηνοθεσία: Γιάννης Χουβαρδάς Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη Κοστούμια: Ιωάννα Τσάμη Μουσική: Μπλέιν Ρέινινγκερ Παίζουν: Αργύρης Ξάφης, Γιάννης Νταλιάνης, Μαρία Σκουλά, Νίκος Χατζόπουλος, Κατερίνα Λυπηρίδου, Αλεξάνδρα Καζάζου, Πηνελόπη Τσιλίκα, Χάρης Φραγκούλης, Θανάσης Δόβρης, Νικόλας Χανακούλας, Ευάγγελος Βογιατζής Ο Μπλέιν Ρέινινγκερ των Tuxedomoon ερμηνεύει ζωντανά τη μουσική και τα τραγούδια της παράστασης. Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, λεωφ. Ηρώων Πολυτεχνείου 32, Πειραιάς

απο τη λουιζα αρκουμανεα

36

LiFO

Κριτική για τον «Ιβάνοφ!» του Άντον Τσέχοφ σε σκηνοθεσία Γιάννη Χουβαρδά, που ανεβαίνει στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.

Π

οιος είναι, τέλος πάντων, αυτός ο Ιβάνοφ και γιατί όλοι ασχολούνται μαζί του; Είναι πράγματι ένας «υπέροχος άνθρωπος», όπως ισχυρίζεται με πάθος η ετοιμοθάνατη σύζυγός του, Άνια; Ένας γοητευτικός άνδρας που έλκει τις νεαρές γυναίκες με τη θέρμη της μελαγχολίας του; Ένας Άμλετ με πονεμένη ψυχή που αναζητά σωτηρία σε μια στοργική αγκαλιά; Ή ένας Ταρτούφος, υποκριτής και προικοθήρας, που παντρεύτηκε την πλούσια Εβραιοπούλα για να σώσει το τομάρι του από τα χρέη; Ακόμη χειρότερα, μήπως έχουμε να κάνουμε με ένα τέρας αναισθησίας, που αφήνει τη σύζυγό του να αργοσβήνει από τη φυματίωση, αδιαφορώντας για τη δυστυχία της; «Μου φαίνεται πως είναι τυχοδιώκτης», επιμένει ένας επισκέπτης. «Ανοησίες! Άλλο είναι το πρόβλημα: εμπιστεύεται υπερβολικά τους ανθρώπους», ξεσπαθώνει η εικοσάχρονη ερωτοχτυπημένη θυγατέρα των Λέμπεντεφ, στο σπίτι των οποίων δραπετεύει κάθε βράδυ ο Ιβάνοφ. Το υπέροχο οξύμωρο του Ιβάνοφ: μοιάζει με ανοιχτό βιβλίο, ενώ είναι επτάκλειστο. Ο Τσέχοφ αρνείται πεισματικά να προσφέρει αιτιολογήσεις: δεν μας λέει ποτέ πού οφείλεται η κατάρρευση του ήρωά του, δεν ξεριζώνει ποτέ την «καρδιά του μυστηρίου» του (όπως το θέτει ο Άμλετ, με τον οποίον ο Ιβάνοφ συγκρίνεται, αρνούμενος εμφατικά να αναλάβει τον «ρόλο»). Θα τολμούσε κανείς να πει ότι η κατάσταση του Ιβάνοφ αφορά μια συνθήκη οντολογική: η φθορά θα έρθει με τον χρόνο, όποιοι κι αν είμαστε, ό,τι κι αν κάνουμε· είναι ανίκητη. Σε κάθε περίπτωση, τίθεται εδώ το φλέγον ερώτημα: πώς μπορούμε να γνωρίσουμε τους άλλους; Μπορούμε ποτέ να τους γνωρίσουμε πλήρως/αληθινά; Όλοι βιάζονται να εξαγάγουν συμπεράσματα για την κατάσταση του Ιβάνοφ, όλοι καμώνονται πως γνωρίζουν ποιος πραγματικά είναι. Όλοι αστοχούν. «Παρόλο που τα υγιή πρόσωπα επικοινωνούν και χαίρονται να επικοινωνούν, ισχύει εξίσου και το αντίθετο, ότι κάθε άτομο είναι απομονωμένο, μονίμως μη επικοινωνούν, μονίμως άγνωστο, στην πραγματικότητα ανεύρετο», σημειώνει ο

Γουίνικοτ σε μια από τις ποιητικότερες διατυπώσεις του. Ο Τσέχοφ τοποθετεί έναν ετοιμόρροπο νεαρό άνδρα –μόλις τριάντα πέντε ετών– μέσα σε μία δίνη από επικριτές, κουτσομπόληδες, ανθρώπους που τον αγαπούν, τον μισούν, τον απορρίπτουν, τον σχολιάζουν, του ορμούν, τον αγκαλιάζουν, τον απωθούν. Και το μόνο που εκείνος κάνει είναι ένα: να λέει ανυποχώρητα, αμετάβλητα, αμετανόητα «δεν είμαι καλά, απέτυχα. Τσακίστηκα. Λύγισα. Και δεν έχω επιστροφή». Ουδέποτε τίθεται θέμα «κανονικής» πλοκής στον Τσέχοφ, κανένα άκαμπτο σχήμα δεν μας επιβάλλεται. Η δραματική δραστηριότητα είναι συνεχής και ίσης πυκνότητας, ο χρόνος στατικός αλλά με μεγάλη εσωτερική ρευστότητα: αδιάκοπα πήγαινε-έλα, μικρά περιστατικά, αφίξεις και αποχωρήσεις, διάλογοι που διακόπτονται, βλέμματα που λοξοδρομούν, απότομες αλλαγές θέματος, ξαφνικές εισβολές του φαινομενικά ασήμαντου. Άνθρωποι κλεισμένοι σ’ ένα σπίτι/έναν κήπο, απορροφημένοι σε παράλληλες δράσεις/συνομιλίες/διαφωνίες· τίποτα σπουδαίο δεν δείχνει να συμβαίνει, την ίδια στιγμή οι ζωές τους γκρεμίζονται. Ορθώς, λοιπόν, ο Γιάννης Χουβαρδάς επέλεξε τη δημιουργία ενός δραματικού πεδίου και όχι την ψευδαίσθηση μιας γραμμικής εξέλιξης για την παράστασή του. Από αυτή τη σάλα δεξιώσεων δεν θα φύγει κανείς, είναι σαν να μας λέει. Πράγματι, έχουμε την αίσθηση ότι οι ήρωες δεν αποχωρούν ποτέ από την αίθουσα της Εύας Μανιδάκη, έναν χώρο ζεστό, ατμοσφαιρικό, δονούμενο από την αύρα παλαιότερων αισθητικών εμπειριών και εποχών, που φιλοξενεί τόσο τη δράση του σπιτιού των Ιβάνοφ όσο και των Λέμπεντεφ. Εγκλωβισμένοι όλοι μαζί, ο καθένας με το δικό του gestus, διασκορπισμένοι στα έπιπλα και στις γωνίες, οι ήρωες υφαίνουν από κοινού έναν ιστό παραίτησης, νεύρωσης και ανίας. Η Σάσα διαβάζει στο πάτωμα, ο πατέρας της πλέκει ένα πουλόβερ, ο κόμης Σαμπέλσκι έχει κουλουριαστεί μ’ ένα ποτήρι βότκα, η Αβντότια Ναζάροβνα ρίχνει επικριτικές ματιές γραπώνοντας το τσαντάκι της, ο Ιβάνοφ μελετάει τις

υποθέσεις του καθισμένος στο γραφείο του, ο Μπλέιν Ρέινινγκερ πίνει μπίρες και τραγουδά μπαλάντες φορώντας ένα καουμπόικο καπέλο, ενώ η Άννα Πέτροβνα παρακολουθεί τα πάντα από ψηλά, τρεμάμενη μες στο λευκό κομπινεζόν της. Το σκηνικό και η διάθεση έχουν τεθεί. Λίγο αργότερα, η μετωπική παράταξη των καθισμάτων θα σημάνει την έναρξη της δεξίωσης για τα γενέθλια της Σάσας και τη συνεπακόλουθη μετατροπή του πεδίου σε πίστα «τσίρκου». Οι καλεσμένοι θυμίζουν τώρα κλόουν-διασκεδαστές, με ή χωρίς περούκα, που κάνουν ό,τι μπορούν για να πατάξουν την πλήξη και τη θλίψη τους: ένας ατέρμονος βόμβος σχολίων –κολακευτικών ή προσβλητικών–, χειρονομιών –άσεμνων ή ευγενικών–, γέλιων και κακαρισμάτων, χασμουρητών, ακκισμών και στροβιλισμών μάς καταπίνει. Πράγματι, η ελικοειδής περιπλάνησή μας ανάμεσα στις πόζες και τις κλοουνερί που εκτυλίσσονται ενώπιόν μας σύντομα βρίσκεται αιχμαλωτισμένη σε μια ατέρμονη, εξαντλητική λούπα. Δεν είναι μόνον ο μάλλον κοινότοπος τρόπος με τον οποίο σκιαγραφούνται οι καλεσμένοι και η πλήξη τους: μεθυσμένοι που σκουντουφλάνε, φούστες που ανασηκώνονται, λόξιγκες, σουρσίματα, ψευτοφλέρτ και επιφωνήματα. Είναι και ότι αυτή η πινακοθήκη από καρικατούρες που στήνεται ενώπιόν μας δεν καταφέρνει να παρουσιάσει περσόνες ενδιαφέρουσες, ή έστω αρκούντως ερεθιστικές. Είναι όλες ασχημάτιστες ή μισοσχηματισμένες, τα «νούμερά» τους, ειδικά αυτά που εκτελούνται στο προσκήνιο, άνευρα, δίχως ταυτότητα, δίχως θεατρική γοητεία. Περιμένουμε επί μακρόν να ανακαλύψουμε τι έχει σκεφτεί να κάνει ο Χάρης Φραγκούλης ως εκκεντρική φιγούρα με σμαραγδί ταγιέρ, μένει όμως καθ’ όλη τη διάρκεια μετέωρος, αναποφάσιστος, χαμένος (δεν τον έχω ξαναδεί τόσο αμήχανο σκηνικά). Μονότονα διαβολικός ο Λβοβ του Νικόλα Χανακούλα, κουραστικός στην κινησιολογική και ερμηνευτική υπερβολή του ο Θανάσης Δόβρης-Μπόρκιν, ενώ στη μέση της νευρωτικής διαδρομής της σταματά η Μαρία Σκουλά, καίτοι σαφώς αποδίδοντας τις μεταλλικές γωνίες και σκιές στην αρχιτσιγκούνα ψυχή της Ζινάιντα. Συμπαθής ο ελαφρώς «ξεκούρδιστος» και καλοπροαίρετος Λέμπεντεφ του Νίκου Χατζόπουλου, ενώ με θέρμη και πειστικότητα υπηρετεί τον ρόλο της αφοσιωμένης Σάσας η Πηνελόπη Τσιλίκα. Υπερβολικά επιτηδευμένη η Αλεξάνδρα Καζάζου ως φιλάσθενη οπτασία βγαλμένη από τη φαντασία των Ρομαντικών. Αντιμέτωποι με καρικατούρες, δεν έχουμε, φυσικά, απαιτήσεις «βάθους». Τρέφουμε όμως προσδοκίες άλλου είδους και ύφους, μια ερμηνευτική πρόταση, μια θεατρική πρόκληση: αντ’ αυτού εισπράττουμε το γκροτέσκο για χάρη του γκροτέσκου, το γκροτέσκο ερωτευμένο με τον εαυτό του, σε μια ατέρμονη αναπαραγωγή του ιδίου. Και ούτε ο Ιβάνοφ καταφέρνει να μας σώσει από αυτό το μακρόσυρτο ξεχαρβάλωμα: εις μάτην αναμένουμε να συνδεθούμε με την αγωνία του, να δονηθούμε από την απόγνωσή του, να ακούσουμε κάτι από τη δική μας ανημπόρια στη χροιά της φωνής του. Ο Αργύρης Ξάφης εμφανίζεται τόσο σβησμένος, τόσο «διακριτικός», ώστε τελικά δεν «ακούγεται». Τίποτε δεν εισπράττουμε από το αδιέξοδο του ήρωα, πέραν μιας ελαφριάς μελαγχολίας. Και μένουμε απορημένοι, αστήρικτοι, σε βαριά σύγχυση, να περιφερόμαστε σ’ αυτό το άχαρο τοπίο, μέχρις ότου φτάνουμε κάποια στιγμή, κατάκοποι, στο τέλος.

05.02.26

Wildgood

Το ταξίδι που σε αλλάζει προτού καν ανέβεις στο αεροπλάνο.

TO WILDGOOD ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ προσωπικές εμπειρίες γιατί ξεκίνησε από μια προσωπική εμπειρία. Η Μίνα θυμάται ακόμα την πρώτη φορά που αποφάσισε να ταξιδέψει μόνη. Ο δισταγμός ήταν εκεί, αλλά κάτι μέσα της φώναζε: «Πρέπει να το κάνω». Yoga instructor και λάτρις της ευεξίας, ήξερε ότι αυτό το ταξίδι δεν την οδηγούσε απλώς στα εξωτικά τοπία της Σρι Λάνκα, αλλά ο προορισμός ήταν ο ίδιος της ο εαυτός. Εκεί, ανάμεσα στα κύματα της Σρι Λάνκα, στις ανατολές και στα surf boards, κατάλαβε ότι η αληθινή ελευθερία ξεκινάει όταν τολμάς να βγεις από τη ζώνη άνεσης. Έτσι γεννήθηκε η Wildgood, ένα brand που παντρεύει το «good» της yoga, του breathwork και της γείωσης με το «wild» της εξερεύνησης, του surf και της επαφής με νέες κουλτούρες. Τα retreats που διοργανώνει δεν είναι απλώς ταξίδια – είναι μια ολόκληρη πρόσκληση να επενδύσεις στον εαυτό σου, να γνωρίσεις ανθρώπους με κοινές αξίες και να νιώσεις ασφαλής, ακόμα κι αν ταξιδεύεις μόνος σου. Το πρώτο retreat της Wildgood θα πραγματοποιηθεί στη Σρι Λάνκα, 22-28 Μαρτίου 2026. Κάθε μέρα ξεκινά με morning breathwork, συνεχίζεται με surf και yoga στο ηλιοβασίλεμα, περιλαμβάνει guided walks, κοινά γεύματα και χρόνο για σένα. Είναι μια εμπειρία που σε καλεί να εξερευνήσεις τον κόσμο και κυρίως τον εαυτό σου. Γιατί μερικές φορές το πιο τολμηρό ταξίδι είναι αυτό που ξεκινά όταν επενδύεις σε εσένα. Είναι μια υπενθύμιση ότι η εξέλιξη, η σύνδεση και η ελευθερία γεννιούνται όταν επιλέγεις συνειδητά να φύγεις από τα γνώριμα όρια, χωρίς φόβο πια. Ανακάλυψε περισσότερες πληροφορίες: @mina_wildgood_retreats

Το Παραδοσιακόν ΚΡΕΟΠΩΛΕΊΟΝ-ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΊΟΝ

Ένας χώρος που σε κάνει να χαίρεσαι να μαγειρεύεις.

Ο ΣΕΦ ΣΤΕΛΙΟΣ ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ είναι από τη Νάξο και γνωρίζει από πρώτο χέρι τη γαστρονομία του νησιού. Γι’ αυτό στο Παραδοσιακόν Κρεοπωλείον - Παντοπωλείον που άνοιξε πριν από περίπου ενάμιση χρόνο στο Χαλάνδρι προσφέρει όλες τις πρώτες ύλες που έρχονται καθημερινά από το νησί του. Το Παραδοσιακόν είναι ένας μικρός κόμβος υποδοχής προϊόντων από κάθε γωνιά της Νάξου –τόσο της ορεινής όσο και της πεδινής– αλλά και από τη Θεσσαλία (τόπο καταγωγής της συντρόφου του, Εύης Μπάτρα), τη Μακεδονία και άλλες περιοχές που φημίζονται για τα ΠΟΠ προϊόντα τους. Ανάμεσα στα κρέατα ξεχωρίζουν τα αρνιά και κατσίκια της Νάξου. «Στο νησί τα ζώα ζουν ελεύθερα στη φύση και βόσκουν χορτάρια και βότανα, που έχουν ποτιστεί από τη θαλασσινή αρμύρα», όπως μας λέει η Εύη. Στο τμήμα τυριών του μαγαζιού θα βρεις την πολυβραβευμένη γραβιέρα Νάξου, απλή και 12μηνης ωρίμανσης, αρσενικό και ξινότυρο Νάξου και πολλά άλλα ΠΟΠ τυριά, όπως η φέτα Ελασσόνας. Δίπλα στα νωπά κρέατα υπάρχουν όλα όσα χρειάζεσαι ως συνοδευτικά, από σάλτσες και ζυμαρικά ή ρύζι μέχρι όσπρια –όλα από μικρούς συνεταιρισμούς– αλλά και αυγά από κότες ελευθέρας βοσκής και λαχανικά που έρχονται από μικρούς παραγωγούς. Ανάμεσά τους, ναξιώτικες πατάτες και γλυκοπατάτες που κάνουν τη διαφορά σε κάθε συνταγή. Με λίγα λόγια, στο Παραδοσιακόν έρχεσαι και χωρίς να είσαι σίγουρος τι θέλεις να φτιάξεις. Ο Στέλιος και η Εύη θα σε κατευθύνουν για να επιλέξεις το κατάλληλο κομμάτι κρέατος που χρειάζεσαι αλλά και όσα πρέπει να έχεις ώστε να πετύχεις μια νόστιμη συνταγή. Αν, πάλι, δεν έχεις αρκετό χρόνο, θα βρεις ρολά και άλλα παρασκευάσματα σε ταψάκια ή σακκούλες ψησίματος μιας χρήσης που απλώς μπαίνουν στον φούρνο, καθώς και λουκάνικα χειροποίητα με μοσχάρι και γραβιέρα ή χοιρινό και πράσο. Στην είσοδο του μαγαζιού ο Στέλιος θα σε υποδεχτεί σαν φίλο και όχι σαν πελάτη, με πλατό τυριών και ψητών κρεάτων και με Ναξιώτικα αποστάγματα. Αυτός ο χώρος είναι ένα μαγαζί της γειτονιάς που θέλει να σε περιποιηθεί και να ξανακάνει της μόδας το μαγείρεμα στο σπίτι με αγνά προϊόντα από την ελληνική παράδοση. Ιωαννίνων 33, Χαλάνδρι, 210 6817393 Social: To Paradosiakon Kreopoleion

LiFO 05.02.26

37

WORKPLA ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΠΟΥ ΕΠΕΝΔΥΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΜΟΝΟ ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΕΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ

ΤΟ ΑΦ ΙΈ Ρ ΩΜΑ Ε ΠΙ ΜΕ Λ Ή Θ Η Κ Ε Ο ΘΟΔ ΩΡ ΉΣ ΒΑ ΜΒΑ Κ ΆΡ ΗΣ 38

LiFO

05.02.26

ACeS2026 Τι κάνει, τελικά, έναν χώρο εργασίας να ξεχωρίζει σήμερα; Δεν είναι μόνο οι παροχές ή οι τίτλοι, αλλά και η κουλτούρα, οι άνθρωποι και οι αξίες που διαμορφώνουν την καθημερινότητα. Στο αφιέρωμα αυτό φέρνουμε στο προσκήνιο εταιρείες και οργανισμούς που επαναπροσδιορίζουν το σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον και αναδεικνύουμε στρατηγικές και πρωτοβουλίες που κάνουν έναν χώρο εργασίας πραγματικά «a great place to work».

LiFO 05.02.26

39

Το γραφείο του 2030 δεν θα έχει τοίχους, ούτε ωράρια. Θα έχει αλγόριθμους που σε καταλαβαίνουν, συνεργάτες που είναι μισοί άνθρωποι και μισοί κώδικας, και μια κουλτούρα που βάζει την ευεξία πάνω από το deadline.

Το γραφείο του 2030: Τεχνητή νοημοσύνη, ανθρωπιά και η νέα έννοια του Best Workplace 40

LiFO

05.02.26

41 Το μέλλον της εργασίας δεν είναι πια μακρινό όνειρο. Είναι ήδη εδώ. Η τεχνολογία, η παγκόσμια διασύνδεση, η κλιματική αλλαγή και οι αλλαγές στο εργατικό δυναμικό διαμορφώνουν νέες απαιτήσεις για εταιρείες και εργαζόμενους. Μέχρι το 2030, οι ρόλοι, οι χώροι εργασίας και τα επαγγελματικά μονοπάτια θα διαφέρουν ριζικά από ό,τι γνωρίζουμε σήμερα, και η επιτυχία των οργανισμών θα μετριέται όχι μόνο με οικονομικά μεγέθη αλλά και με το πόσο καλά υποστηρίζουν και αναπτύσσουν τους ανθρώπους τους.

Η ΝΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ, ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΚΑΙ ΕΞΥΠΝΗ Σε μελέτες τους η PwC και το Unily περιγράφουν τέσσερα πιθανά σενάρια για «κόσμους εργασίας» του 2030. Στον έναν κόσμο, μικρές, ευέλικτες επιχειρήσεις χρησιμοποιούν τεχνολογία για να συνδέσουν δεξιότητες και κεφάλαια χωρίς μεγάλες εταιρικές δομές. Στον δεύτερο, οι μεγάλες πολυεθνικές αξιοποιούν δεδομένα και κλίμακα για να προσελκύσουν ταλέντα, ενώ στον τρίτο η βιωσιμότητα και ο κοινωνικός σκοπός αποτελούν κεντρικούς άξονες. Τέλος, υπάρχει ο τέταρτος κόσμος, όπου η αυτονομία, η ηθική και η προσωπική ικανοποίηση καθορίζουν την εργασιακή εμπειρία. Σε κάθε σενάριο, η employee experience θα γίνει ο πυρήνας της στρατηγικής. Οι εταιρείες με υψηλά επίπεδα δέσμευσης εργαζομένων αναμένεται να έχουν έως και κατά 25% υψηλότερη παραγωγικότητα και χαμηλότερη αποχώρηση προσωπικού, σύμφωνα με το World Economic Forum. Αυτό σημαίνει ότι η εμπειρία του εργαζόμενου θα μετράει όσο η εμπειρία του πελάτη σήμερα.

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα αντικαταστήσει τον άνθρωπο αλλά θα τον ενισχύσει. Στο γραφείο του 2030, το AI θα είναι πλήρως ενσωματωμένο, προβλέποντας ανάγκες, προτείνοντας λύσεις και προσαρμόζοντας την εμπειρία κάθε εργαζόμενου σε πραγματικό χρόνο. Αυτό ξεκινά από τα learning paths και φτάνει μέχρι τη διαχείριση project.

AI-powered assistants και analytics dashboards θα επιτρέπουν την προσωποποιημένη μάθηση, η οποία θα είναι συνεχώς ενημερωμένη και καθοδηγούμενη από δεδομένα. Το βέβαιο είναι ότι το 60% των εργαζομένων θα χρειαστεί επανακατάρτιση μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, σύμφωνα με το WEF. Οι εργαζόμενοι θα συνεργάζονται με το AI όχι μόνο για την εκτέλεση των καθηκόντων τους αλλά και για στρατηγική σκέψη, δημιουργία ιδεών και λήψη αποφάσεων. Η ενσωμάτωση δε του AI θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας, όπως AI Coaches, Data Strategists και Transformation Architects, που θα βοηθούν τους εργαζόμενους να αξιοποιούν στο έπακρο τις ψηφιακές δυνατότητες.

LiFO 05.02.26

41

ΕΥΕΞΙΑ, ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ WELL-BEING Τα γραφεία του μέλλοντος δεν θα μετριούνται σε τ.μ. ή gadgets, αλλά σε ευεξία και εμπιστοσύνη. Χώροι με φυσικό φως, ζώνες χαλάρωσης, μουσική, ακόμη και κατοικίδια, θα συμβάλλουν στην ψυχική υγεία των εργαζομένων. Οι εταιρείες που επενδύουν στην ευεξία έχουν κατά 10% υψηλότερα ποσοστά διακράτησης και λιγότερες ημέρες απουσίας, σύμφωνα με το WEF. Η ψυχική ισορροπία θα έχει άμεσο αντίκτυπο στην παραγωγικότητα και στην κουλτούρα. Ο συνδυασμός ευεξίας, κοινωνικής εμπιστοσύνης και υποστήριξης των εργαζομένων θα καθορίσει ποιοι οργανισμοί θεωρούνται «ανθεκτικοί» και ελκυστικοί για ταλέντα.

SKILLS-FIRST ΚΟΥΛΤΟΥΡΕΣ Το 2030 το 39% των δεξιοτήτων που απαιτούνται σήμερα θα έχει αλλάξει, και οι εταιρείες θα προτιμούν εργαζόμενους με δημιουργικότητα, προσαρμοστικότητα και ψηφιακή ικανότητα. Η μάθηση θα είναι συνεχής, προσωποποιημένη και καθοδηγούμενη από AI. Micro-learning, immersive experiences και coaching θα γίνουν αναπόσπαστο κομμάτι της εργασίας, ενώ οι εταιρείες θα δημιουργούν skills marketplaces για να αξιοποιούν το ταλέντο των εργαζομένων σε πραγματικό χρόνο. Η συνεχής μάθηση δεν θα είναι προαιρετική· θα αποτελεί βασικό στοιχείο της στρατηγικής ανάπτυξης και διακράτησης προσωπικού, επιβεβαιώνοντας πως το best workplace θα είναι αυτό που επενδύει στον άνθρωπο.

ΥΒΡΙΔΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΨΗΦΙΑΚΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ Οι χώροι εργασίας θα είναι υβριδικοί και πολυτοπικοί, συνδυάζοντας φυσική και ψηφιακή εμπειρία. Οι υπάλληλοι θα μπορούν να επιλέγουν πού και πώς θα εργαστούν, ενώ οι χώροι θα προσαρμόζονται δυναμικά με βάση δεδομένα σε πραγματικό χρόνο. Η «deskless work» και η immersive office experience θα αντικαταστήσουν τις παραδοσιακές θέσεις εργασίας. Τα wearables και οι αισθητήρες θα καθοδηγούν τους εργαζόμενους στο βέλτιστο περιβάλλον εργασίας, βελτιώνοντας την αποδοτικότητα, τη συνεργασία και την ευημερία.

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ PURPOSE-DRIVEN ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ

42 Η ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ, Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ Το μέλλον της εργασίας δεν θα κριθεί μόνο από την τεχνολογία αλλά και από την αίσθηση του ανήκειν και της συμμετοχής. Οι οργανισμοί που καλλιεργούν ανοιχτή κουλτούρα, ενισχύουν την ελευθερία έκφρασης και προωθούν τη συνεργασία θα είναι οι νικητές στο παιχνίδι του engagement. Το best workplace θα είναι χώρος όπου η εργασία βιώνεται ως συλλογική εμπειρία ζωής, με κοινούς στόχους, αξίες και δυναμική μάθηση.

ΠΟΙΟ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΝΕΟ «BEST WORKPLACE» Το γραφείο του 2030 δεν θα είναι απλώς ένα κτίριο ή ένας χώρος εργασίας αλλά ένα οικοσύστημα όπου η τεχνολογία, η ανθρωπιά και το νόημα συνυπάρχουν. Η τεχνητή νοημοσύνη θα υποστηρίζει την παραγωγικότητα και τη μάθηση, ενώ οι εργαζόμενοι θα παραμένουν στο επίκεντρο, αναπτύσσοντας συνεχώς δεξιότητες και συμμετέχοντας σε μια κουλτούρα εμπιστοσύνης και κοινότητας. Με λίγα λόγια, το «best workplace» του μέλλοντος δεν θα κριθεί από γυαλιστερά πανάκριβα γραφεία αλλά θα είναι εκείνο που θα κάνει την εργασία μια πραγματικά ανθρώπινη, ευέλικτη και έξυπνη εμπειρία, στην οποία η μάθηση, η συνεργασία και η ψυχική ευημερία αποτελούν καθημερινή πραγματικότητα. Η επιτυχία δεν θα μετριέται μόνο με οικονομικά αποτελέσματα αλλά και με την ικανότητα του οργανισμού να προάγει ανθρώπινο κεφάλαιο, βιώσιμες πρακτικές και ουσιαστική εμπειρία για κάθε εργαζόμενο.

Οι εργαζόμενοι του μέλλοντος θα επιλέγουν εργοδότες με σαφή περιβαλλοντική και κοινωνική αποστολή. Οι «πράσινες» θέσεις εργασίας θα αυξηθούν έως και κατά 25%, ενώ η βιωσιμότητα θα ενσωματωθεί στη στρατηγική και την κουλτούρα των οργανισμών. Η ηθική και η κοινωνική συνείδηση γίνονται βασικά κριτήρια αξιολόγησης των εταιρειών, ενώ οι επιχειρήσεις που δεν θα προσαρμοστούν θα δυσκολευτούν να προσελκύσουν και να διατηρήσουν ταλέντα.

42

LiFO

05.02.26

LiFO 05.02.26

43

Τι κάνει έναν χώρο εργασίας πραγματικά σύγχρονο; Είναι οι παροχές, η ευελιξία ή κάτι πιο ουσιαστικό, όπως ο τρόπος που σε κάνει να νιώθεις μέσα στην καθημερινότητά σου; Στην DIMAND, ο σχεδιασμός του εργασιακού περιβάλλοντος έχει στο επίκεντρό του τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Έτσι, καταλήγει σε μια εμπειρία που συνδυάζει βιωσιμότητα, ευεξία, συνεργασία και συμπερίληψη.

44

φωτο: nikos daniilidis

Όταν ο χώρος εργασίας σχεδιάζεται για να σε φροντίζει

DIMAND

Ο

ι απαιτήσεις στην αγορά εργασίας έχουν αλλάξει. Οι εργαζόμενοι δεν αναζητούν μόνο μια «καλή δουλειά» αλλά και ένα πλαίσιο στο οποίο η εργασία έχει αποτύπωμα, οι σχέσεις είναι ουσιαστικές και η καθημερινότητα χαρακτηρίζεται από ευελιξία και συνθήκες που ευνοούν την ευζωία και την παραγωγικότητα. Για την DIMAND, αυτή η μετάβαση δεν αποτελεί τάση, αλλά μέρος του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί σε όλο το εύρος της δραστηριότητάς της, από το πώς αναπτύσσει ακίνητα έως το πώς χτίζει εμπιστοσύνη με την ίδια την ομάδα της.

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΡΩΤΑ, ΜΕ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΤΟ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΥΝ

φωτο: yannis kontos

Kaizen Campus

44

LiFO

Neratziotissa Office Complex

Η προσέγγιση της DIMAND ξεκινά από μια σαφή αρχή: η ανάπτυξη της εταιρείας συνδέεται άμεσα με την ανάπτυξη των ανθρώπων της. Αυτό μετουσιώνεται σε ένα περιβάλλον που δίνει χώρο στη διαφορετικότητα, ενισχύει τη συνεργασία και αντιμετωπίζει τον καθένα ως ενεργό μέλος μιας κοινής προσπάθειας. Σύμφωνα με το τελευταίο ESG Report, η ισορροπία εκπροσώπησης δεν μένει στη θεωρία: οι γυναίκες αποτελούν το 40% στις θέσεις Διοικητικού Συμβουλίου και το 40,21% στο σύνολο του ανθρώπινου δυναμικού. Το ηλικιακό προφίλ της ομάδας δείχνει επίσης ένα ισορροπημένο μείγμα, με σημαντικό μέρος των εργαζομένων να είναι κάτω των 30 ετών, δείχνοντας την εμπιστοσύνη της εταιρείας στα στελέχη της επόμενης γενιάς και τη διάθεσή της να τα εξελίξει.

ΕΥΕΞΙΑ ΜΕ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΟΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟ Στην DIMAND, το well-being δεν αντιμετωπίζεται ως μία επιπλέον παροχή. Είναι καθημερινή πρακτική, σχεδιασμένη ώστε να αγκαλιάζει όλη την ομάδα, είτε στα γραφεία είτε στα εργοτάξια. Σε εβδομαδιαία βάση πραγματοποιείται μάθημα pilates στις εγκαταστάσεις των κεντρικών γραφείων, μια συνήθεια που συνδυάζει άσκηση και κοινωνική επαφή μεταξύ των εργαζομένων. Παράλληλα, καθημερινά προσφέρονται φρούτα σε όλους τους εργαζομένους, προωθώντας την υγιεινή διατροφή σε κάθε σημείο όπου χτυπάει η καρδιά της εταιρείας. Επίσης, μια φορά τον μήνα, έχει υιοθετηθεί το «πρωινό στο γραφείο», κατά το οποίο κάποιο στέλεχος αναλαμβάνει να παρουσιάσει ένα από τα έργα του ομίλου, συνοδεία εδεσμάτων, μια πρακτική που έχει εξελιχθεί σε σημείο συνάντησης όλων των τμημάτων και λειτουργεί ως γέφυρα επικοινωνίας. Σε σταθερή βάση διοργανώνονται επίσης διαδραστικά σεμινάρια για την ψυχική υγεία και τη διατροφή, με έμφαση στις συνθήκες της καθημερινότητας: από τη διαχείριση του άγχους και των πολυεπίπεδων απαιτήσεων της σύγχρονης ζωής έως πρακτικές συμβουλές ευεξίας που μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα.

05.02.26

φωτο: nikos daniilidis

45 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ: Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ Στην DIMAND, η υγεία και η ασφάλεια των ανθρώπων της αποτελούν καθημερινή προτεραιότητα. Στο πλαίσιο αυτό, η εταιρεία έχει εξοπλίσει έργα του Ομίλου με σύγχρονους αυτόματους εξωτερικούς απινιδωτές και υλοποιεί σε ετήσια βάση προγράμματα εκπαίδευσης για παροχή πρώτων βοηθειών και για τη χρήση απινιδωτή. Η πρόληψη ενισχύεται και με στοχευμένες δράσεις που σχετίζονται με την υγεία των εργαζομένων. Συγκεκριμένα, ετησίως πραγματοποιείται στον χώρο εργασίας εμβολιασμός για τη γρίπη, ενώ πραγματοποιήθηκε προληπτικός έλεγχος μαστού για τις εργαζόμενες, σε συνεργασία με εξειδικευμένη ιατρική ομάδα. Παράλληλα, διοργανώθηκε ειδική δράση, στο πλαίσιο της οποίας πραγματοποιήθηκαν προληπτικές εξετάσεις για τους άνδρες της εταιρείας.

LEED & WELL: ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΟΥΝ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΕΧΟΥΝ ΑΞΙΑ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

φωτο: nikos daniilidis

Agemar HQs

Η στρατηγική της DIMAND για το well-being συνδέεται άμεσα και με τον χώρο. Η εταιρεία αναπτύσσει κτίρια που πιστοποιούνται με LEED BD+C και, σε αρκετές περιπτώσεις, WELL και WELL Health - Safety, όπως ακριβώς και το κτίριο στο οποίο στεγάζονται τα γραφεία της. Το διεθνές σύστημα πιστοποίησης LEED αξιολογεί τη βιωσιμότητα ενός κτιρίου και καλύπτει ένα ευρύ φάσμα προϋποθέσεων που έχει να κάνει με την ενέργεια, το νερό, τα υλικά που χρησιμοποιούνται, τα απόβλητα και ευρύτερα το περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Στόχος είναι η αποδοτική χρήση πόρων και η μείωση των επιπτώσεων στο περιβάλλον. Από την άλλη, οι πιστοποιήσεις WELL εστιάζουν στην υγεία και την ευεξία όσων χρησιμοποιούν ένα κτίριο, εξετάζοντας παράγοντες όπως η ποιότητα αέρα και νερού, ο φωτισμός, η άνεση και η συνολική εμπειρία στον χώρο. Συγκεκριμένα, τα γραφεία του ομίλου φέρουν την πιστοποίηση WELL Health – Safety for Facility Operations and Management, καθιστώντας μάλιστα την εταιρεία μία από τις πρώτες στη χώρα που απέκτησαν τη συγκεκριμένη διάκριση. Έτσι πιστοποιούνται στην πράξη οι συνθήκες που αναμένει κανείς από έναν σύγχρονο χώρο εργασίας.

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΩΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Στην DIMAND, ο ποιοτικός χώρος εργασίας δεν εξαντλείται σε μια πιστοποίηση. Είναι το άθροισμα των καθημερινών πρακτικών, των μετρήσιμων επιλογών και ενός τρόπου σκέψης που βλέπει τον χώρο εργασίας ως πεδίο της ανθρώπινης ζωής. Η εταιρεία αναγνωρίζει την ανάγκη για ένα πιο υγιές, πιο ανθρωποκεντρικό και πιο βιώσιμο εργασιακό περιβάλλον και εντάσσει αυτή την ανάγκη τόσο στη στρατηγική των έργων της όσο και στην εσωτερική της κουλτούρα. Μια φιλοσοφία που μεταφράζεται καθημερινά σε φροντίδα, συνέπεια και σεβασμό προς τους ανθρώπους της.

PwC - The Circle

LiFO 05.02.26

45

Η δύναμη του employer branding: Γιατί η εμπειρία των εργαζομένων καθορίζει το μέλλον των εταιρειών Η εποχή που οι εργαζόμενοι έμεναν σε μια εταιρεία «για τον μισθό» έχει τελειώσει. Σήμερα, μένουν για το νόημα, τη φροντίδα και την αίσθηση ότι ανήκουν.

Σήμερα, η δουλειά δεν είναι απλώς δουλειά. Οι εργαζόμενοι ζητούν νόημα, αναγνώριση, ευελιξία και πραγματική φροντίδα για την ευεξία τους. Η αμοιβή από μόνη της δεν κάνει πλέον τη διαφορά. Οι εταιρείες που το κατανοούν επενδύουν στην εμπειρία των εργαζομένων και το αποτέλεσμα δεν είναι μόνο πιο χαρούμενοι άνθρωποι αλλά και πιο δυνατές επιχειρήσεις.

46

LiFO

05.02.26

47 Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥΤΕΛΕΙΑ Δεν πρόκειται για μια «καλή πρακτική». Η εμπειρία των εργαζομένων είναι επιχειρηματική αναγκαιότητα. Οι εταιρείες που δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο οι άνθρωποι ευδοκιμούν βλέπουν άμεσα αποτελέσματα: υψηλότερη παραγωγικότητα, μεγαλύτερη παραμονή προσωπικού, λιγότερες απουσίες και χαμηλότερο burnout. Όταν οι εργαζόμενοι αισθάνονται ότι τους εκτιμούν, ότι έχουν φωνή και ότι η εταιρεία νοιάζεται γι’ αυτούς, δεν «εργάζονται απλώς». Συμβάλλουν ενεργά και γίνονται πρεσβευτές της εταιρικής κουλτούρας, προσελκύοντας και άλλους ταλαντούχους ανθρώπους.

ΤΑ ΤΡΙΑ «P» ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΑ Ένα ισχυρό employer brand βασίζεται σε τρεις πυλώνες: Άνθρωποι, Σκοπός και Χώρος. Κάθε ένας από αυτούς τους πυλώνες διαμορφώνει την εμπειρία που βιώνει ο εργαζόμενος.

PEOPLE – Η δύναμη της αναγνώρισης Η αυθεντική αναγνώριση δεν σχετίζεται πια με ένα ευχαριστήριο email ή ένα ετήσιο bonus. Οι εργαζόμενοι θέλουν προσωπική, άμεση και ουσιαστική εκτίμηση. Όταν η επιβράβευση συνδέεται με την κουλτούρα και τις αξίες της εταιρείας, δημιουργείται συναισθηματικός δεσμός. Τότε οι άνθρωποι νιώθουν ότι η δουλειά τους έχει σημασία και ότι ανήκουν σε κάτι μεγαλύτερο. Μικρές κινήσεις, όπως ευέλικτες επιλογές επιβράβευσης, ψηφιακά badges ή ευκαιρίες για μάθηση και ευεξία, μπορούν να κάνουν τεράστια διαφορά στην καθημερινότητα και την αφοσίωση των εργαζομένων.

PURPOSE – Η δουλειά με νόημα Στη νέα γενιά εργαζομένων, το νόημα μετράει όσο και η αμοιβή. Οι εργαζόμενοι θέλουν να συμμετέχουν σε οργανισμούς που ευθυγραμμίζονται με τις αξίες τους, που δίνουν ευκαιρίες για ανάπτυξη και συνεργασία και έχουν κοινωνικό αντίκτυπο. Οι εταιρείες που χτίζουν ψηφιακές κοινότητες, προγράμματα καθοδήγησης και εργαλεία ανατροφοδότησης δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο οι άνθρωποι συνδέονται τόσο με το έργο τους όσο και μεταξύ τους. Το αποτέλεσμα; Περισσότερη δέσμευση, χαμηλότερη τάση αποχώρησης και κουλτούρα που εξελίσσεται συνεχώς.

PLACE – Ολιστική ευεξία και ευελιξία Ο χώρος εργασίας δεν είναι πια μόνο γραφείο. Είναι όλη η εμπειρία, φυσική ή ψηφιακή, που καθορίζει πώς νιώθουν οι άνθρωποι, πώς συνδέονται και πώς ανήκουν. Σήμερα, η ευεξία περιλαμβάνει φυσική, ψυχική και οικονομική στήριξη, ευέλικτα ωράρια και πολιτικές που σέβονται την ισορροπία εργασίας - ζωής. Όταν η φροντίδα είναι αυθεντική, η εμπειρία των εργαζομένων γίνεται βιώσιμη και μετατρέπεται σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΕΝΑ ΝΕΟ ΑΦΗΓΗΜΑ Το employer brand δεν είναι κάτι που απλώς συμβαίνει. Είναι η αφήγηση της εταιρείας για τους ανθρώπους της. Αν δεν τη διαμορφώσει η εταιρεία, θα το κάνουν άλλοι – συνήθως αυτοί που δεν είναι ευχαριστημένοι. Η στρατηγική είναι να καθορίσει η εταιρεία τι θέλει να αντιπροσωπεύει και να το επικοινωνεί συνεχώς. Το Employee Value Proposition (EVP) πρέπει να είναι σαφές: τι προσφέρει η εταιρεία σε αντάλλαγμα για τις δεξιότητες και την προσπάθεια των ανθρώπων της; Φωτογραφίες, βίντεο, blog posts και ιστορίες εργαζομένων κάνουν την κουλτούρα ορατή, ζωντανή και ελκυστική.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΠΟΔΟΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, οι εταιρείες με ισχυρό employer brand: • Μειώνουν το κόστος πρόσληψης έως 50%.

• Συμπληρώνουν θέσεις ταχύτερα, κερδίζοντας χρόνο και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

• Μειώνουν την αποχώρηση προσωπικού έως και κατά 28%, ενισχύοντας τη σταθερότητα και το ομαδικό πνεύμα.

• Αυξάνουν την παραγωγικότητα, καθώς οι άνθρωποι που συνδέονται με την κουλτούρα είναι πιο αφοσιωμένοι, συνεργάσιμοι και καινοτόμοι.

• Οι εργαζόμενοι που νιώθουν ασφαλείς, συνδεδεμένοι και ότι τους εκτιμούν γίνονται φυσικοί πρεσβευτές της εταιρείας, φέρνοντας νέους ταλαντούχους ανθρώπους και ενισχύοντας την εικόνα της προς πελάτες και συνεργάτες.

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ Το employer branding δεν είναι απλώς εργαλείο πρόσληψης. Είναι η καρδιά της εταιρικής ταυτότητας, η φωνή της κουλτούρας και των αξιών. Οι εταιρείες που επενδύουν στους ανθρώπους τους, που δίνουν νόημα, αναγνωρίζουν την προσπάθεια και φροντίζουν για την ευημερία τους, είναι αυτές που θα ξεχωρίσουν. Όταν οι άνθρωποι μπαίνουν στο επίκεντρο, η εταιρεία κερδίζει όχι μόνο καλύτερους εργαζόμενους, αλλά και πιο ανθεκτικούς, δημιουργικούς και επιτυχημένους οργανισμούς.

LiFO 05.02.26

47

Όταν η καρδιά της ενέργειας είναι οι ίδιοι οι άνθρωποί της

48 Σ

τον Όμιλο Motor Oil, η ενέργεια δεν προέρχεται μόνο από τις δραστηριότητές του στον κλάδο, προέρχεται κυρίως από τους ανθρώπους του. Με ιστορία που ξεπερνά τα 50 χρόνια, ο Όμιλος έχει καταφέρει να ξεχωρίσει ως ένας από τους μεγαλύτερους στον ενεργειακό τομέα, αλλά και ως οργανισμός που επενδύει συστηματικά στη δημιουργία των ηγετών τού αύριο. Στον πυρήνα της φιλοσοφίας του βρίσκεται η πεποίθηση ότι η ανάπτυξη των ανθρώπων είναι το θεμέλιο της βιώσιμης επιτυχίας. Η Motor Oil καλλιεργεί μια κουλτούρα συνεργασίας, συνεχούς μάθησης και προσωπικής εξέλιξης, ενθαρρύνοντας ένα σύγχρονο Growth Mindset, όπου κάθε εργαζόμενος μπορεί να χαράξει τη δική του πορεία. Κεντρικό ρόλο σε αυτή την προσέγγιση παίζει η ενίσχυση της καινοτομίας και η ενδυνάμωση της εσωτερικής κινητικότητας. Μέσα από την πολιτική Internal Career Opportunities και την πλατφόρμα My Career, οι εργαζόμενοι έχουν τη δυνατότητα να εξελίσσονται εντός του Ομίλου, να αποκτούν νέες δεξιότητες και να δοκιμάζουν διαφορετικούς ρόλους, ακόμα και σε άλλες εταιρείες του Ομίλου ή σε νέα επαγγελματικά αντικείμενα. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: οι ευκαιρίες υπάρχουν και η εταιρεία στηρίζει ενεργά όσους θέλουν να προχωρήσουν μπροστά.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟ ΣΤΟ ΑΥΡΙΟ Η Motor Oil υλοποιεί ένα ολοκληρωμένο πλάνο εκπαίδευσης και ανάπτυξης που καλύπτει όλα τα στάδια της επαγγελματικής διαδρομής.Το Mentoring Program ενώνει νεότερους εργαζόμενους με έμπειρα στελέχη, ενισχύοντας τη μεταφορά γνώσης και εμπειρίας, ενώ το Leadership in Action επικεντρώνεται στην εξέλιξη των διοικητικών δεξιοτήτων των managers, και το First Time Managers Leadership Program στηρίζει όσους κάνουν τα πρώτα τους βήματα σε ηγετικούς ρόλους. Π α ρ ά λ λ η λ α , τ ο π ρ ό γ ρ α μ μ α Ta l e n t Assessment & Selection προσφέρει σύγχρονα εργαλεία αξιολόγησης στους hiring managers, διασφαλίζοντας την ανάδειξη και αξιοποίηση των κατάλληλων ταλέντων. Με το AI Adoption Program, οι εργαζόμενοι εξοικειώνονται με εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, ενισχύοντας την παραγωγικότητα και την καινοτομία στην καθημερινή εργασία. Η πρωτοβουλία Core Skills for the Future στοχεύει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που θα είναι κρίσιμες στο μέλλον, διασφαλίζοντας ότι οι

48

LiFO

Με ιστορία που ξεπερνά τα 50 χρόνια, ο Όμιλος καλλιεργεί σήμερα μια κουλτούρα συνεργασίας, φροντίδας και συνεχούς εξέλιξης για τους εργαζόμενούς του.

Motor Oil

Μαρίνα Μίχα

Talent Acquisition Ομίλου Motor Oil «Στον Όμιλο Motor Oil, διαμορφώνουμε όχι μόνο τον χώρο της ενέργειας, αλλά και τους ηγέτες του αύριο. Οι άνθρωποί μας είναι η κινητήριος δύναμή μας. Το ταλέντο τους, η αφοσίωση και το πάθος τους βρίσκονται στο επίκεντρο της στρατηγικής μας και μας δίνουν τη δύναμη για να διαμορφώσουμε μαζί το μέλλον της ενέργειας.».

άνθρωποι του Ομίλου είναι έτοιμοι για τις προκλήσεις της νέας εποχής. Επιπλέον, παρέχεται πρόσβαση σε χιλιάδες online μαθήματα μέσα από διεθνείς πλατφόρμες e-learning.

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΠΟΥ ΚΑΝΕΙ ΤΗ ΔΙΑΦΟΡΑ Η επένδυση στους ανθρώπους δεν περιορίζεται όμως μόνο στην επαγγελματική τους πορεία. Μέσα από το πρόγραμμα «Φροντίζουμε Εμάς», η Motor Oil προωθεί δράσεις που ενισχύουν την υγεία και την ευεξία των εργαζομένων σε όλες τις χώρες όπου δραστηριοποιείται ο Όμιλος. Η πρωτοβουλία αυτή αποτυπώνει έμπρακτα τη φροντίδα, το ενδιαφέρον και τη σημασία που δίνει ο Όμιλος στους εργαζόμενούς του, με στόχο τη δημιουργία ενός πιο παραγωγικού, αρμονικού και υγιούς περιβάλλοντος εργασίας, ενώ επιβεβαιώνει ότι η ευημερία του ανθρώπινου δυναμικού του αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα. Με σταθερό προσανατολισμό στην εξέλιξη, τη γνώση και τη φροντίδα, η Motor Oil διαμορφώνει ένα εργασιακό περιβάλλον στο οποίο οι εργαζόμενοι μπορούν να αναπτυχθούν, να καινοτομήσουν και να χτίσουν το μέλλον τους, μαζί με το μέλλον της ίδιας της εταιρείας.

05.02.26

LiFO 05.02.26

49

50 Νικολέττα Κολομπούρδα

Chief People Officer & Μέλος της Διοίκησης Lidl Ελλάς

«Στη Lidl Ελλάς πιστεύουμε στην ομαδικότητα γιατί είμαστε πιο δυνατοί μαζί παρά μόνοι»

H Chief People Officer & Μέλος της Διοίκησης Lidl Ελλάς μιλά για την πιστοποίηση της εταιρείας ως Top Employer και τη σημασία της ενσυναίσθησης σε έναν κόσμο ραγδαίας τεχνολογικής ανάπτυξης.

lidl

Τ

ο να κερδίζεις μια διάκριση είναι σίγουρα μια αναγνώριση προόδου και καλών πρακτικών. Το να διακρίνεσαι σταθερά, επί 10 χρόνια, ως κορυφαίος εργοδότης, αποκαλύπτει μια διαφορετικού είδους δέσμευση: μια εργασιακή κουλτούρα που χτίζεται καθημερινά, με επίκεντρο την εξέλιξη και την ευημερία των ανθρώπων της. Η Chief People Officer & Μέλος της Διοίκησης Lidl Ελλάς, Νικολέττα Κολομπούρδα μιλά για τη φετινή πιστοποίηση της εταιρείας ως Top Employer και την επένδυση στους ανθρώπους της μέσα από ένα περιβάλλον ισότητας και συμπερίληψης.

— H Lidl Ελλάς πιστοποιήθηκε ως Top Employer για δέκατη συνεχή χρονιά. Ποιες είναι οι πρώτες σκέψεις και τα συναισθήματα που προκάλεσε αυτός ο τίτλος; Χαρά και αναγνώριση ή ανυπομονησία και δέσμευση για τα επόμενα; Το πρώτο συναίσθημα ήταν η συγκίνηση, καθώς η πιστοποίηση δεν είναι καθόλου δεδομένη. Κάθε χρονιά περνάμε από μια απαιτητική διαδικασία αξιολόγησης που διαρκεί πάνω από έξι μήνες. Για εμάς, όμως, αυτή η βράβευση δεν είναι αυτοσκοπός, είναι το αποτέλεσμα μιας κουλτούρας που χτίζουμε καθημερινά. Στη Lidl Ελλάς, επενδύουμε στη συνεχή εξέλιξη των ανθρώπων μας. Δημιουργούμε ένα περιβάλλον όπου κάθε άνθρωπός μας νιώθει ότι συνεισφέρει και έχει τις ευκαιρίες να αναπτυχθεί. Αυτή η φιλοσοφία είναι που μας οδηγεί και μας κάνει να θέλουμε να γινόμαστε κάθε χρόνο καλύτεροι. Γι’ αυτό η πρώτη μου σκέψη ήταν, για άλλη μια φορά, οι άνθρωποί μας. Αυτοί είναι πίσω από κάθε δράση που σχεδιάζουμε και μαζί τους ήθελα να μοιραστώ τη χαρά και τα νέα.

— Κάνοντας μια σύντομη αναδρομή σε μια επιτυχημένη δεκαετία, ποια θεωρείτε ότι είναι τα κύρια στοιχεία που κάνουν τη Lidl Ελλάς να ξεχωρίζει ως εργοδότης; Το στοιχείο που μας ξεχωρίζει είναι οι αξίες μας και η καθημερινή τους εφαρμογή.

50

LiFO

05.02.26

Αξίες όπως η ομαδικότητα, η εμπιστοσύνη και ο σεβασμός μάς χαρακτηρίζουν και θέλουμε πραγματικά να τις αισθάνεται στην καθημερινότητά του κάθε μέλος της ομάδας μας. Πιστεύουμε στην ομαδικότητα γιατί είμαστε πιο δυνατοί μαζί παρά μόνοι. Εστιάζουμε σε μακροχρόνιες σχέσεις, τόσο με τους ανθρώπους μας όσο και με τους εξωτερικούς μας συνεργάτες. Γιατί ξέρουμε ότι μόνο μαζί, ως ομάδα, θα συνεχίσουμε να είμαστε επιτυχημένοι. Παράλληλα θέτουμε την εμπιστοσύνη ως βάση για κάθε καλή συνεργασία. Επικοινωνούμε ανοιχτά και ειλικρινά, εμπιστευόμαστε και πιστεύουμε σε κάθε μέλος της ομάδας. Όσο για τα λάθη μας, μαθαίνουμε από αυτά, για να εξελιχθούμε και να αναπτυχθούμε ακόμα περισσότερο. Θέλουμε να είμαστε εργοδότης πρώτης επιλογής για την ομάδα μας και δεν το λέμε απλώς, το αποδεικνύουμε με πράξεις, πολιτικές και αποφάσεις που λαμβάνονται με γνώμονα τον άνθρωπο. Αυτός ο συνδυασμός κουλτούρας, σταθερότητας και ουσιαστικής φροντίδας είναι που μας κάνει να ξεχωρίζουμε και να εξελισσόμαστε διαχρονικά ως εργοδότης πρώτης επιλογής όλη αυτήν τη δεκαετία.

— Με ποιους τρόπους η Lidl Ελλάς επενδύει διαχρονικά στο ανθρώπινο δυναμικό της; Ποιες είναι μερικές πρόσφατες πρωτοβουλίες που ξεχωρίζετε; Η επένδυση στους ανθρώπους μας ξεκινά από την πρώτη μέρα. Έχουμε δώσει ιδιαίτερη έμφαση στο onboarding, ώστε κάθε νέο μέλος μας να νιώθει από την αρχή ότι ανήκει στην ομάδα. Έχουμε ολοκληρωμένα προγράμματα εκπαίδευσης και ανάπτυξης για κάθε θέση, που φτάνουν μέχρι και τους 18 μήνες, παρέχοντας καθοδήγηση και όλα τα εφόδια. Μάλιστα, έχουμε σχεδιάσει και ειδικά προγράμματα για τη νέα γενιά όπως το Lidl UP: Learn & Work ή το Lidl UP: Area Manager Trainee ή International Trainee, ειδικά σχεδιασμένα για νέους και νέες χωρίς εμπειρία αλλά με θέληση και όρεξη για να εξελιχθούν και να αναλάβουν σε πολύ σύντομο διάστημα μια θέση ευθύνης. Δίνουμε λοιπόν ευκαιρίες στη νέα γένια, ευκαιρίες που συνοδεύονται από πολύ ανταγωνιστικά μισθολογικά πακέτα. Για παράδειγμα, οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα Lidl UP: Area Manager Trainee, που ο πρώτος κύκλος του είναι σε εξέλιξη, αμείβονται με μισθό καθ’ όλη τη διάρκεια της εκπαίδευσής τους στα €2.600 μεικτά, ενώ τους παρέχονται και επιπρόσθετες παροχές, όπως για παράδειγμα εταιρικό αυτοκίνητο.

— Πώς προωθεί και διασφαλίζει η Lidl Ελλάς την ισότητα και τη συμπερίληψη στο περιβάλλον εργασίας και πώς καταπολεμά το gender pay gap; Επενδύουμε διαχρονικά στη συνεχή εκπαίδευση σε θέματα διαφορετικότητας και ίσων ευκαιριών τόσο για όλη την ομάδα μας όσο και για όσους και όσες ασκούν διοίκηση, ώστε να διασφαλίζουμε ένα εργασιακό περιβάλλον χωρίς διακρίσεις. Οι γυναίκες αποτελούν σημαντικό ποσοστό των θέσεων εργασίας μας, σε όλα τα επίπεδα, και φροντίζουμε να στηρίζουμε έμπρακτα τις ανάγκες τους. Πρόσφατα προχωρήσαμε και σε μια νέα δράση, μειώνοντας την τιμή σε προϊόντα περιόδου στα καταστήματά μας, ενώ τα παρέχουμε δωρεάν στις εγκαταστάσεις μας στην ομάδα μας, θέλοντας να μειώσουμε αυτή την έμφυλη οικονομική ανισότητα. Όσον αφορά το gender pay gap, η διαφάνεια και η παρακολούθησή του είναι το κλειδί: όλες οι θέσεις μας έχουν ξεκάθαρο μισθολογικό πλάνο αμοιβών και παροχών ήδη από την αγγελία, εξασφαλίζοντας ίσες αμοιβές (equal salary) για ίση εργασία και ενισχύοντας την εμπιστοσύνη.

— Πρόσφατα ανακοινώσατε νέες μισθολογικές παροχές. Υπάρχει συγκεκριμένο ετήσιο πλάνο; Η ετήσια αναπροσαρμογή των μισθολογικών παροχών είναι για εμάς άλλη μια απόδειξη της σταθερής μας δέσμευσης στη στήριξη των ανθρώπων μας. Φέτος προχωράμε σε νέες παροχές αξίας €10.000.000 για τους 6.700 ανθρώπους μας, παροχές που αποτελούνται από μόνιμες αυξήσεις για όλους, της τάξεως του 2,5%. Παράλληλα, από 1η Μαρτίου προχωράμε στην αύξηση του κατώτατου μισθού στα logistics centers στα €1.100 μεικτά, ενώ για τους ανθρώπους μας στα καταστήματα διαμορφώνεται στα €1.150.

— Τι σηματοδοτεί η δέκατη διάκριση ως Top Employer για εσάς προσωπικά; Υπάρχει κάποιος στόχος που θέλετε να πετύχετε για τη Lidl Ελλάς στο μέλλον; Η δέκατη διάκριση ως Top Employer σηματοδοτεί για μένα προσωπικά μια στιγμή αναγνώρισης της διαδρομής και της εξέλιξης που έχω ζήσει τα τελευταία 10 χρόνια στη Lidl Ελλάς. Έχω δει την εταιρεία να μεγαλώνει, να αλλάζει και να εξελίσσεται, πάντα με σταθερό σημείο αναφοράς τους ανθρώπους της. Αυτή η βράβευση λειτουργεί ως ένα μικρό αλλά ουσιαστικό «ευχαριστώ» για την επένδυση που έχω κάνει στην ομάδα μου και για την εμπιστοσύνη και την επένδυση που έχει κάνει και εκείνη σε εμένα. Σε έναν κόσμο που εξελίσσεται ραγδαία τεχνολογικά, ο ανθρώπινος παράγοντας θα ξεχωρίζει όλο και πιο πολύ. Η ενσυναίσθηση, η συνεργασία και η φροντίδα δεν αντικαθίστανται. Αντίθετα, γίνονται πιο πολύτιμες. Γι’ αυτό δεσμευόμαστε να συνεχίσουμε να επενδύουμε στους ανθρώπους μας με συνέπεια και ουσία.

— Τι σηματοδοτεί για τη Lidl Ελλάς στο μέλλον η δέκατη διάκριση ως Top Employer; Θεωρώ πως σηματοδοτεί μια σημαντική στιγμή ωριμότητας, αλλά όχι ολοκλήρωσης. Δεν αποτελεί ένα τέλος, αλλά την αρχή ενός νέου κεφαλαίου, όπου η ευθύνη μεγαλώνει μαζί με την αναγνώριση. Είναι η επιβεβαίωση ότι οι επιλογές μας σε επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού έχουν βάθος και συνέπεια στον χρόνο, αλλά και μια ξεκάθαρη δέσμευση να συνεχίσουμε να εξελισσόμαστε. Σε ένα περιβάλλον που αλλάζει διαρκώς, η συνεχόμενη αυτή πιστοποίηση ανεβάζει τον πήχη. Μας καλεί να καινοτομήσουμε περισσότερο, να αφουγκραστούμε νέες ανάγκες για να διαμορφώσουμε το εργασιακό περιβάλλον του μέλλοντος. Γιατί αξίζει!

51

LiFO 05.02.26

51

95 χρόνια δέσμευσης στους ανθρώπους και την καινοτομία, με σταθερή αναγνώριση ως Κορυφαίος Εργοδότης

Η φετινή διάκριση από το Top Employers Institute επιβεβαιώνει ότι η εταιρεία συνεχίζει να κάνει τη διαφορά στην εταιρική κουλτούρα, χτίζοντας ένα σύγχρονο και συμπεριληπτικό εργασιακό περιβάλλον.

52 ΠαπαστρAτος Μ

ε αφετηρία μια πορεία που ξεπερνά τα 95 χρόνια, η Παπαστράτος συνεχίζει να αποτελεί σημείο αναφοράς για τη σύγχρονη και υπεύθυνη επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα. Η φετινή διάκριση από το διεθνώς αναγνωρισμένο Top Employers Institute, που ανακηρύσσει την Παπαστράτος Κορυφαίο Εργοδότη για 12η συνεχή χρονιά, έρχεται να επισφραγίσει τη μακρά πορεία της σε θέματα ανθρώπινου δυναμικού και εταιρικής κουλτούρας, επιβεβαιώνοντας την προσήλωση της εταιρείας στη δημιουργία ενός συμπεριληπτικού, υγιούς και υποστηρικτικού εργασιακού περιβάλλοντος. Η στρατηγική της Παπαστράτος επικεντρώνεται στους ανθρώπους της, με στόχο όχι μόνο την επαγγελματική τους ανάπτυξη αλλά και τη δημιουργία ενός χώρου όπου η συνεργασία και η καινοτομία ευδοκιμούν. Στο εργοστάσιό της συνυπάρχουν αρμονικά τέσσερις διαφορετικές γενιές εργαζομένων, δημιουργώντας ένα πολυγενεακό περιβάλλον που ενισχύει τη μεταφορά γνώσης, τη δημιουργικότητα και την ομαδικότητα.

52

LiFO

05.02.26

Η Μαρία Πατακιούτη, γενική διευθύντρια Ανθρώπων και Κουλτούρας της Παπαστράτος και Ν.Α. Ευρώπης της Philip Morris International, δήλωσε σχετικά με τη νέα τιμητική διάκριση:

«Συμπληρώνοντας 95 χρόνια λειτουργίας της Παπαστράτος, η επαναλαμβανόμενη αυτή αναγνώριση από το Top Employers Institute αποτελεί για εμάς ιδιαίτερη τιμή αλλά και ευθύνη. Ευθύνη να εξελισσόμαστε διαρκώς και να ανταποκρινόμαστε στις προσδοκίες των ανθρώπων αλλά και της χώρας μας, για να δημιουργούμε ένα εργασιακό περιβάλλον όπου η εμπιστοσύνη, η συνεργασία και η ανάπτυξη δεν είναι θεωρία αλλά καθημερινή πράξη. Η πίστη και η προσήλωση των ανθρώπων της Παπαστράτος, πρωτίστως, αλλά και οι συνεχείς διακρίσεις, όπως αυτή του Top Employer που λαμβάνουμε για δωδέκατη συνεχή φορά, αποδεικνύουν πως η επένδυση στους ανθρώπους μας είναι σταθερή επιλογή και βασικό στοιχείο της κουλτούρας και ταυτότητάς μας». Η εταιρεία εφαρμόζει πολιτικές ίσων ευκαιριών και αμοιβών, ανεξαρτήτως φύλου, έχοντας εξασφαλίσει τη διεθνή πιστοποίηση Equal Pay & Opportunities από το Ίδρυμα EQUAL-SALARY. Ήταν η πρώτη εταιρεία στην Ελλάδα που έλαβε τη συγκεκριμένη διάκριση το 2019, και έκτοτε συνεχώς την ανανεώνει. Επιπλέον, η Παπαστράτος έχει αναδειχθεί για πέμπτη συνεχή χρονιά Πιο Ελκυστικός Εργοδότης στην Ελλάδα, σύμφωνα με την έρευνα Employer Brand της Randstad, αναδεικνύοντας τη διαχρονική αναγνώρισή της ως κορυφαίας επιλογής για επαγγελματική σταδιοδρομία. Η υποστήριξη της οικογένειας αποτελεί βασικό πυλώνα της εταιρικής φιλοσοφίας. Η Παπαστράτος προσφέρει ενίσχυση των γονικών αδειών για όλους τους εργαζόμενους ανεξαρτήτως φύλου, οικονομική υποστήριξη για κάθε νέα γέννηση, κάλυψη εξόδων βρεφονηπιακών σταθμών, προγράμματα κατασκηνώσεων για τα παιδιά των εργαζομένων, καθώς και ειδική στήριξη για πολύτεκνες οικογένειες ή οικογένειες με παιδιά με αναπηρία. Στο ίδιο πλαίσιο, η εταιρεία υλοποιεί ολοκληρωμένα προγράμματα well-being, ενισχύοντας την ψυχολογική και σωματική ευημερία των εργαζομένων της. Η συνεχής μάθηση και η ανάπτυξη δεξιοτήτων αποτελούν επίσης βασική προτεραιότητα. Η Παπαστράτος επενδύει σε προγράμματα εκπαίδευσης σε νέες τεχνολογίες και σύγχρονες δεξιότητες, ενώ η σύνδεση με τη νέα γενιά ενισχύεται μέσα από συνεργασίες με πανεπιστήμια, θέσεις πρακτικής άσκησης, συμμετοχή σε ημέρες καριέρας και πρωτοβουλίες όπως η ημερίδα FutuReady, που απευθύνεται σε νέους 18-30 ετών, προσφέροντας καθοδήγηση και εκπαίδευ-

ση στις δεξιότητες και τα επαγγέλματα του αύριο. Οι αξίες της εταιρείας, We Care, We are Better Together, We are Game Changers, αποτυπώνονται στην καθημερινή λειτουργία της. Η κουλτούρα της Παπαστράτος δίνει έμφαση στη φροντίδα, ενθαρρύνει τη συμμετοχή και προάγει τη συλλογική πρόοδο, αφήνοντας θετικό αποτύπωμα όχι μόνο στους εργαζόμενους αλλά και στην κοινωνία, την οικονομία και το περιβάλλον. Η διεθνής διάκριση της μητρικής εταιρείας Philip Morris International, η οποία αναγνωρίστηκε για δέκατη συνεχή χρονιά ως κορυφαίος εργοδότης σε παγκόσμιο επίπεδο, ενισχύει την ελληνική παρουσία. Τριάντα δύο θυγατρικές της PMI σε Ευρώπη, Μέση Ανατολή, Αφρική και Ασία/Ειρηνικό έχουν λάβει αντίστοιχες διακρίσεις, αντικατοπτρίζοντας τη σταθερή επένδυση σε σύγχρονες πρακτικές ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού. Με αυτά τα θεμέλια, η Παπαστράτος συνεχίζει να συνδυάζει παράδοση και καινοτομία, διατηρώντας τη δέσμευσή της στους ανθρώπους της και στη βιώσιμη ανάπτυξη, θέτοντας παράλληλα πρότυπα για την ελληνική αγορά εργασίας και την κοινωνία γενικότερα.

Η ομάδα Ανθρώπων και Κουλτούρας της Παπαστράτος.

53

LiFO 05.02.26

53

Η νέα εποχή της ευεξίας: Πώς η φροντίδα των εργαζομένων γίνεται στρατηγικό πλεονέκτημα Η ευημερία των εργαζομένων δεν είναι πολυτέλεια αλλά στρατηγικό εργαλείο για κάθε επιχείρηση.

54

LiFO

05.02.26

Γ

ια χρόνια, η ευημερία των εργαζομένων αντιμετωπιζόταν ως πολυτέλεια. Κάτι «καλό να υπάρχει», αν περισσεύει χρόνος, budget ή διάθεση. Σήμερα, όμως, η πραγματικότητα είναι πιο ωμή: η ευεξία δεν είναι πια «nice to have». Είναι στρατηγικό εργαλείο επιβίωσης για τις επιχειρήσεις που θέλουν να παραμείνουν ανταγωνιστικές, βιώσιμες και ελκυστικές σε έναν κόσμο που δουλεύει στα όριά του. Η σύγχρονη ευεξία δεν αφορά μόνο το πώς νιώθουν οι εργαζόμενοι. Αφορά το πώς αποδίδουν, το αν μένουν, το αν εξελίσσονται και –τελικά– το αν μια εταιρεία μπορεί να καινοτομεί και να μεγαλώνει. Η επένδυση στην ευημερία συνδέεται άμεσα με την παραγωγικότητα, τη διατήρηση ταλέντων, τη δημιουργικότητα και την οικονομική απόδοση. Οργανισμοί που ενσωματώνουν ολιστικά προγράμματα ευεξίας βλέπουν μείωση απουσιών, υψηλότερη αφοσίωση και ισχυρότερη εταιρική εικόνα. Δημιουργούν περιβάλλοντα στα οποία οι άνθρωποι δεν μένουν από ανάγκη αλλά από επιλογή. Στην πράξη, η ευεξία δεν περιορίζεται πια στην ψυχική ή σωματική υγεία. Η Singtel στη Σιγκαπούρη επενδύει σε ολιστικά προγράμματα που καλύπτουν οικογενειακές, κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες των εργαζομένων της. Ο CEO της εταιρείας, Ng Tian Chong, το θέτει ξεκάθαρα: «Μια θετική εργασιακή εμπειρία ενδυναμώνει τους ανθρώπους ώστε να δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό όχι μόνο στην εταιρεία αλλά και στις κοινότητες που στηρίζουμε». Στον πυρήνα αυτής της προσέγγισης βρίσκεται η ψυχολογική ασφάλεια. Όταν οι εργαζόμενοι αισθάνονται ότι μπορούν να μιλήσουν ανοιχτά, να προτείνουν ιδέες ή να πειραματιστούν χωρίς φόβο, η παραγωγικότητα και η καινοτομία απογειώνονται. Δεν είναι τυχαίο ότι έρευνες όπως το Project Aristotle της Google δείχνουν πως οι πιο επιτυχημένες ομάδες δεν καθοδηγούνται από αυταρχικούς ηγέτες αλλά από ανθρώπους που καλλιεργούν εμπιστοσύνη, συνεργασία και αίσθηση ασφάλειας. Εκεί που οι άνθρωποι νιώθουν καλά, αποδίδουν καλύτερα. Η ηγεσία που νοιάζεται κάνει τη διαφορά και αυτό αποτυπώνεται με αριθμούς. Η Otis Asia Pacific επένδυσε στην εκπαίδευση των μεσαίων στελεχών της, ενισχύοντας την κουλτούρα συμπερίληψης και ανοιχτής επικοινωνίας. Παράλληλα, διοργάνωσε συνεδρίες «Meet the People», δίνοντας χώρο για ουσιαστικό διάλογο. Το αποτέλεσμα; Τετραπλασιασμός της χρήσης των προγραμμάτων υποστήριξης εργαζομένων (EAPs) και μείωση της εθελοντικής αποχώρησης κατά 15%. Όπως σημειώνει ο Stephane de Montlivault, πρόεδρος της Otis Asia Pacific, «όταν η ηγεσία δεσμεύεται ανοιχτά για την ευημερία των ομάδων της, δημιουργείται εμπιστοσύνη και η ψυχική υγεία παύει να είναι ταμπού». Τα δεδομένα δείχνουν ότι η ανάγκη για δράση είναι επείγουσα. Σύμφωνα με παγκόσμια έρευνα της Ipsos, το 38% των εργαζομένων κινδυνεύει να αναπτύξει προβλήματα ψυχικής υγείας, ενώ πάνω από το 65% αντιμετωπίζει ήδη συμπτώματα burnout. Το 45% των συμμετεχόντων αναγνωρίζει την ψυχική υγεία ως το σημαντικότερο ζήτημα, ξεπερνώντας ακόμη και σοβαρές ασθένειες όπως ο καρκίνος ή η παχυσαρκία. Στη Νοτιοανατολική Ασία, οι εταιρείες έχουν αυξήσει κατά 27% τις δαπάνες τους για προγράμματα ευεξίας από το 2020, με κάποιες να διαθέτουν έως και 4% του συνολικού προϋπολογισμού τους σε αντίστοιχες πρωτοβουλίες. Ωστόσο, η πραγματική αλλαγή δεν έρχεται με αποσπασματικά μέτρα. Συμβουλευτική, mindfulness ή μεμονωμένα workshops έχουν περιορισμένη επίδραση αν δεν συνοδεύονται από βαθύτερη οργανωτική μεταμόρφωση. Η ευεξία λειτουργεί όταν ενσωματώνεται στην κουλτούρα: στην ισορροπία μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής, στην ενδυνάμωση των ομάδων και, κυρίως, στη σαφή δέσμευση της ηγεσίας.

55 Οι επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν την ευεξία στρατηγικά υιοθετούν πολυδιάστατα προγράμματα υποστήριξης, τα οποία πηγαίνουν πέρα από την παραδοσιακή φροντίδα υγείας. Περιλαμβάνουν δομημένα εργαλεία ψυχικής υποστήριξης, όπως Employee Assistance Programs, τηλεθεραπεία, πρακτικές mindfulness, διαχείριση άγχους και workshops ανθεκτικότητας. Παράλληλα, επενδύουν στη σωματική υγεία μέσω fitness challenges, προγραμμάτων διαχείρισης βάρους και φαρμακευτικής υποστήριξης με GLP-1, ενώ δεν παραμελούν την οικονομική ευημερία, προσφέροντας εκπαίδευση και εργαλεία για προσωπική οικονομική διαχείριση. Καθοριστικό ρόλο παίζει και η κοινωνική συνδεσιμότητα, με mentoring, peer coaching και employee resource groups (ERGs) που ενισχύουν το αίσθημα του ανήκειν και τη συλλογική ανθεκτικότητα. Σε ένα βαθύτερο επίπεδο, η ευεξία λειτουργεί ως καθρέφτης των σχέσεων εξουσίας μέσα στον οργανισμό. Αποκαλύπτει αν η εταιρεία βλέπει τους ανθρώπους της ως αναλώσιμους πόρους ή ως φορείς αξίας, γνώσης και συνέχειας. Όταν η φροντίδα ενσωματώνεται στρατηγικά, μετατοπίζεται και το αφήγημα της επιτυχίας: από τη βραχυπρόθεσμη απόδοση στη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα, από το «πόσο αντέχουμε» στο «πώς εξελισσόμαστε». Και αυτή ακριβώς η μετατόπιση είναι που διαφοροποιεί τις επιχειρήσεις οι οποίες απλώς επιβιώνουν από εκείνες που διαμορφώνουν το μέλλον της εργασίας.

LiFO 05.02.26

55

56 Η

αποτελεσματικότητα αυτών των πρωτοβουλιών μετριέται πλέον με dashboards και analytics, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι εργαζόμενοι συμμετέχουν και ωφελούνται ουσιαστικά. Παράλληλα, η αναγνώριση της συμμετοχής μέσω κινήτρων, δημόσιας επιβράβευσης ή πρόσθετων αδειών ενισχύει τη δέσμευση και καλλιεργεί μια κουλτούρα φροντίδας που δεν μένει στα λόγια. Σε αυτό το πλαίσιο, επιχειρήσεις όπως η Nutrium Care προσφέρουν εξατομικευμένη υποστήριξη μέσα από διατροφικές συμβουλές, παρακολούθηση στόχων και ψηφιακή καθοδήγηση, ενισχύοντας τη συμμετοχή ακόμη και σε απομακρυσμένες ομάδες. Το αποτέλεσμα είναι εργαζόμενοι πιο ενεργοί, πιο υγιείς και ουσιαστικά συνδεδεμένοι με τον οργανισμό τους. Η ευεξία, όμως, έχει και ξεκάθαρη επιχειρησιακή διάσταση. Νέες προδιαγραφές ISO για την ψυχολογική υγεία και ασφάλεια καθιστούν σαφές ότι η παραμέληση της ψυχικής υγείας δεν αποτελεί μόνο ηθικό ζήτημα αλλά και οικονομικό και νομικό ρίσκο. Αντιθέτως, οι επιχειρήσεις που επενδύουν στρατηγικά στην ευεξία αποκομίζουν μετρήσιμα οφέλη: αυξημένη παραγωγικότητα, μειωμένες απουσίες, υψηλότερη διατήρηση προσωπικού, ισχυρό employer brand και θετική εμπειρία εργαζόμενου. Σύμφωνα με το Global Wellness Institute, οι εταιρείες που επενδύουν στην ευεξία εμφανίζουν κατά μέσο όρο 10% υψηλότερα ποσοστά διατήρησης προσωπικού και σημαντική αύξηση της απόδοσης. Σήμερα, η ευεξία δεν είναι απλώς ένα πακέτο παροχών. Είναι στρατηγική επιλογή που διαμορφώνει την κουλτούρα, ενδυναμώνει την ηγεσία,

56

LiFO

ενισχύει την καινοτομία και καθορίζει το μέλλον της εργασίας. Οι επιχειρήσεις που αγνοούν την ευημερία των ανθρώπων τους αυξάνουν τα ρίσκα τους. Εκείνες που την ενσωματώνουν, αποκτούν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε έναν κόσμο στον οποίο τα ταλέντα είναι πιο απαιτητικά από ποτέ. Η νέα εποχή της εργασιακής ευεξίας αποδεικνύει κάτι απλό αλλά κρίσιμο: η φροντίδα των ανθρώπων δεν είναι απλώς ηθική υποχρέωση. Είναι στρατηγική επένδυση. Και όσοι το κατανοούν, χτίζουν οργανισμούς πιο παραγωγικούς, πιο δημιουργικούς και πιο ανθεκτικούς, έτοιμους να αντέξουν και να εξελιχθούν, ό,τι κι αν φέρει το μέλλον. Σήμερα, η ευεξία δεν είναι απλώς ένα πακέτο παροχών ή μια ακόμη HR πρωτοβουλία. Είναι στρατηγική επιλογή που διαμορφώνει την κουλτούρα, καθορίζει την ποιότητα της ηγεσίας και επηρεάζει άμεσα την ικανότητα μιας επιχείρησης να καινοτομεί και να αντέχει. Σε έναν κόσμο αυξημένων απαιτήσεων, εξάντλησης και διαρκούς αβεβαιότητας, οι άνθρωποι δεν μένουν σε εταιρείες που απλώς πληρώνουν καλά. Μένουν εκεί που νιώθουν ασφάλεια, νόημα και προοπτική. Η νέα εποχή της εργασιακής ευεξίας δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Η φροντίδα των ανθρώπων δεν είναι πια θέμα εταιρικής ηθικής αλλά δείκτης ωριμότητας και στρατηγικής διορατικότητας. Οι επιχειρήσεις που την αγνοούν πληρώνουν το κόστος σε burnout, αποχωρήσεις και χαμένη δυναμική. Εκείνες που την ενσωματώνουν χτίζουν οργανισμούς πιο ανθεκτικούς, πιο δημιουργικούς και πιο έτοιμους να αντιμετωπίσουν το μέλλον. Γιατί, τελικά, καμία στρατηγική δεν λειτουργεί σε ανθρώπους που δεν αντέχουν άλλο.

05.02.26

ΕΥΔΑΠ Τ

ι είναι αυτό που ονομάζεται επιχειρηματική ηθική (work ethics) σε μια εταιρεία; Ένα σύνολο θεμελιωδών ηθικών και δεοντολογικών αξιών που διατηρεί μια επιχείρηση απέναντι στους υπαλλήλους, τους πελάτες και τους μετόχους της, αλλά και την τοπική κοινωνία κατ’ επέκταση. Σε αυτό το πλαίσιο η ΕΥΔΑΠ θέτει την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και Υπευθυνότητα (ΕΚΕ) και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε μέγιστη προτεραιότητα, τόσο εντός του εργασιακού χώρου της όσο και σε κάθε φάση των λειτουργιών και της αξιακής αλυσίδας της. Λειτουργώντας πάντα με γνώμονα τους τρεις πυλώνες των ESG αξιών –Περιβάλλον, Κοινωνία, Διακυβέρνηση– και αποσκοπώντας στην ουσιαστική ισότητα, η ΕΥΔΑΠ εφαρμόζει μια σειρά σχετικών πολιτικών. Αναπόσπαστες από την εταιρική στρατηγική της είναι, μεταξύ άλλων, η Πολιτική Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ο Κώδικας Δεοντολογίας & Επαγγελματικής Συμπεριφοράς, η Πολιτική Πολυμορφίας και η Πολιτική Βιώσιμης Ανάπτυξης· πολιτικές θεσπισμένες για τη δέσμευση της Εταιρείας στη συντέλεση των επιχειρηματικών δράσεών της με υπευθυνότητα απέναντι στο περιβάλλον και την κοινωνία. Η προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων συνδέεται άμεσα και με την ίδια την εταιρική κουλτούρα της ΕΥΔΑΠ, αφού αντικατοπτρίζει τη βασική αποστολή της: την παροχή ασφαλούς και καθαρού νερού, ισότιμα για όλους τους πολίτες. Εξάλλου, όπως το νερό αποτελεί κοινωνικό αγαθό στο οποίο πρέπει όλοι να έχουν πρόσβαση, χωρίς διακρίσεις, έτσι και η ίδια η ΕΥΔΑΠ φροντίζει να διατηρεί μια αντίστοιχη στάση, προασπιζόμενη πάντα την ισότητα ανάμεσα σε όλους τους υπαλλήλους της, αλλά και σε κάθε πολίτη, μεριμνώντας να προστατεύει ενεργά και έμπρακτα τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Με σεβασμό στις αρχές της ΕΚΕ, η ΕΥΔΑΠ διασφαλίζει επιπλέον τις αξίες της ισότητας, προσβασιμότητας και συμπερίληψης, γεγονός που συμβάλλει σημαντικά στην εξ ολοκλήρου ανάπτυξη της Εταιρείας, αλλά και στην ενδυνάμωση του εργατικού δυναμικού της. Πιο συγκεκριμένα, η ΕΥΔΑΠ εστιάζει στη δίχως διακρίσεις πρόσληψη και ανέλιξη των υπαλλήλων που πραγματικά διαθέτουν τα απαραίτητα προσόντα και γνώσεις, δίνοντας προτεραιότητα στην αξία των ατόμων και την ισότητα των ευκαιριών χωρίς προκαταλήψεις στο πλαίσιο ανάπτυξης ή διαμόρφωσης μιας ευέλικτης, δημιουργικής και αποτελεσματικής ομάδας. Δημιουργώντας ένα ασφαλές, ισότιμο, ηθικά ακέραιο και διαφανές εργασιακό περιβάλλον, η ΕΥΔΑΠ εξασφαλίζει την εργασιακή και κοινωνική ευημερία, δίνοντας έμφαση στη βιώσιμη επιχειρηματική εξέλιξη και, τελικά, στην αλληλεπίδραση (ηθικής) επιχειρηματικότητας και κοινωνίας. Οι ηθικοί άξονες της ΕΥΔΑΠ γίνονται εμφανείς και μέσω των διαφόρων ημερίδων και δράσεων που ανά διαστήματα διοργανώνει ή στις οποίες συμμετέχει η Εταιρεία για την προάσπιση των εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων. Επιπρόσθετα, την έμπρακτη στήριξη (αλλά και επιρροή) της ευθυγράμμισης της Εταιρείας με την επιχειρηματική ηθική, τα κριτήρια ESG και την ΕΚΕ καταδεικνύει και η συχνή διεξαγωγή σεμιναρίων ενημέρωσης, εξοικείωσης και εκπαίδευσης των υπαλλήλων σε ζητήματα εταιρικής ηθικής και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σχετικά, για παράδειγμα, με τον σεβασμό στο περιβάλλον, την καταπολέμηση των διακρίσεων στον χώρο εργασίας, τη μισθολογική και εργασιακή έμφυλη ισότητα, την ευαισθητοποίηση στην ορατή και αόρατη αναπηρία, την προσβασιμότητα στις κτιριακές εγκαταστάσεις και υπηρεσίες και πολλά άλλα.

Με τις αξίες της ισότητας και της υπευθυνότητας να πρωταγωνιστούν, η κουλτούρα της Εταιρείας αντανακλά την αποστολή της, δηλαδή το να παρέχει ασφαλές και καθαρό νερό για όλους.

Ανάπτυξη με σεβασμό στο περιβάλλον και προτεραιότητα στους ανθρώπους της Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η θεμελίωση και προάσπιση σταθερών επιχειρηματικών ηθικών αξιών χτίζει με τη σειρά της και μια ισχυρή σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στην Εταιρεία και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη της. Η εμπιστοσύνη αυτή είναι και η κινητήριος δύναμη που ωθεί την ΕΥΔΑΠ να συνεχίζει αέναα την αποστολή της: την προστασία και παροχή του πιο πολύτιμου κοινωνικού αγαθού, του νερού.

57

LiFO 05.02.26

57

Η Υπεύθυνη Επικοινωνίας και Εταιρικών Υποθέσεων µιλά για τη δέσµευση της εταιρείας στη συµπερίληψη, τόσο για τους εργαζόµενούς της όσο και για την κοινωνία, µε στοχευµένες δράσεις.

ΕΛΑΪΣUnilever «Στην ΕΛΑΪΣ-Unilever Hellas οι άνθρωποί Hellas µας αποτελούν το

58

σηµαντικότερο κεφάλαιο της εταιρείας»

Αλεξάνδρα Κατσινέλη

φωτο: παρισ ταβιτιαν

Υπεύθυνη Επικοινωνίας και Εταιρικών Υποθέσεων

Ο

ι έννοιες της συμπερίληψης και της διαφορετικότητας έχουν κεντρικό ρόλο στο σύγχρονο εργασιακό τοπίο. Όμως, οι εταιρείες που κάνουν τη διαφορά είναι εκείνες που δεσμεύονται ουσιαστικά, κάνοντας τη θεωρία πράξη, τόσο όσον αφορά τους ανθρώπους τους όσο και το αποτύπωμά τους στην κοινωνία. Με πρωτοβουλίες όπως το πρόγραμμα Schooling for All, η υποστήριξη στον Μη Κερδοσκοπικό Οργανισμό Liberty Assistance & Guide Dogs και στο CAFF FAMILY DAY x DESMOS, αλλά και δράσεις των brands της, η ΕΛΑΪΣ-Unilever Hellas αποδεικνύει την έμπρακτη δέσμευσή της να συμβάλει σε μια πιο ισότιμη και συμπεριληπτική κοινωνία.

— Η συμπερίληψη αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για τη Unilever. Πώς μεταφράζεται αυτή η δέσμευση στις δράσεις της εταιρείας; Η Unilever τα τελευταία 20 χρόνια πρωτοστατεί στην ενσωμάτωση των αρχών της βιωσιμότητας στην καθημερινή λειτουργία και στα προϊόντα της. Η εταιρεία ενσωματώνει συστηματικά τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, από την προστασία του περιβάλλοντος μέχρι τη στήριξη των κοινοτήτων και των εργαζομένων της, αποδεικνύοντας ότι αποτελούν προϋπόθεση και μοχλό ανάπτυξης. Η συμπερίληψη και η ισότητα αποτελούσαν πάντα αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της πορείας, όμως πλέον είναι και στρατηγικές μας επιλογές και τις τοποθετούμε στον πυρήνα της φιλοσοφίας και της δράσης μας. Δεν τις αντιμετωπίζουμε ως αφηρημένες έννοιες, αλλά ως ευθύνη απέναντι στους ανθρώπους μας, την κοινωνία, τους πελάτες και τους καταναλωτές. Η δέσμευσή μας αποτυπώνεται έμπρακτα σε δράσεις που υλοποιούμε σταθερά, τόσο σε κοινωνικό επίπεδο όσο και στο εργασιακό μας περιβάλλον. Συνεργαζόμαστε με φορείς και οργανισμούς, στηρίζοντας πρωτοβουλίες που προάγουν την ισότητα, ενισχύουν τη συμπερίληψη και καταπολεμούν τις διακρίσεις, με απώτερο στόχο να προσφέρουμε μακροχρόνιο αντίκτυπο και πραγματικό όφελος για την κοινωνία. Παράλληλα, επενδύουμε στη δημιουργία ενός εργασιακού περιβάλλοντος στο οποίο οι άνθρωποί μας αισθάνονται ασφάλεια και αποδοχή και έχουν ίσες ευκαιρίες εξέλιξης, ανεξαρτήτως φύλου, εθνικότητας, ηλικίας, σεξουαλικού προσανατολισμού, αναπηριών ή άλλων χαρακτηριστικών. Η εκπαίδευση και η καλλιέργεια μιας συμπεριληπτικής κουλτούρας σε όλα τα επίπεδα της εταιρείας αποτελεί για εμάς σταθερή προτεραιότητα, που ενσωματώνουμε στην καθημερινότητά μας.

— Ισχύει ότι τελικά ένα από τα σημαντικότερα «παράσημα» μιας επιτυχημένης εταιρείας είναι μια υγιής και συμπεριληπτική κουλτούρα; Και πόσο σημαντικό είναι αυτή η φιλοσοφία να εκτείνεται τόσο στην καθημερινότητα και τις δράσεις για τους εργαζόμενους, όσο και εκτός της εταιρείας, με δράσεις για την κοινωνία; Απόλυτα. Η συμπεριληπτική εταιρική κουλτούρα αποτελεί προϋπόθεση για την ανάπτυξη της καινοτομίας και της δημιουργικότητας και, ταυτόχρονα, θεμέλιο για τη μακροπρόθεσμη επιτυχία κάθε ομάδας. Οι έρευνες το επιβεβαιώνουν: οργανισμοί που επενδύουν στη διαφορετικότητα και την ισότητα είναι πιο ανθεκτικοί και πιο αποτελεσματικοί. Για εμάς, όμως, η συμπερίληψη ξεπερνά τα όρια του εργασιακού χώρου. Επιδιώκουμε οι αξίες αυτές να μεταφράζονται σε κοινωνικές δράσεις και συνεργασίες, με στόχο να πολλαπλασιάζουμε το θετικό αποτύπωμά και να δημιουργούμε πραγματικά οφέλη για την κοινωνία. Σε αυτό το πλαίσιο, στηρίζουμε σταθερά τα τελευταία χρόνια το CAFF FAMILY DAY x DESMOS καθώς και τα Πακέτα Αγάπης του Ιδρύματος Χατζηγάκη, συμβάλλοντας στην υποστήριξη οικονομικά ευάλωτων οικογενειών και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, μέσα από τη δύναμη που έχουν οι μάρκες μας και τη διάθεση βασικών αγαθών στους ανθρώπους που έχουν ανάγκη. Ταυτόχρονα, πεποίθησή μας είναι ότι οι άνθρωποί μας είναι το σημαντικότερό μας κεφάλαιο και πρεσβευτές της κουλτούρας μας. Γι’ αυτό επενδύουμε συστηματικά στην ανάπτυξή τους. Μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις ενισχύουμε την ενσυναίσθηση και τους ενθαρρύνουμε να αγκαλιάζουν τη διαφορετικότητα. Τον προηγούμενο χρόνο, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία, υλοποι-

58

LiFO

05.02.26

ήσαμε μια από τις πιο ουσιαστικές και συγκινητικές δράσεις μας σε συνεργασία με τη Liberty Assistance & Guide Dogs. Μέσα από μια βιωματική εμπειρία, οι άνθρωποί μας είχαν την ευκαιρία να κατανοήσουν σε βάθος τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα άτομα με οπτικές αναπηρίες και να γνωρίσουν από κοντά το πολύτιμο έργο των σκύλων-οδηγών. Η Unilever ανέλαβε εξολοκλήρου τα έξοδα εκπαίδευσης ενός σκύλου-οδηγού, ο οποίος μέρα με τη μέρα χτίζει τις δεξιότητες που θα αλλάξουν τη ζωή ενός συμπολίτη μας. Παράλληλα, πραγματοποιήσαμε για τους ανθρώπους μας μια εσωτερική εκπαίδευση με την καθοδήγηση του οργανισμού Nevronas πάνω στη «Συμπεριληπτική Επικοινωνία», η οποία ανέδειξε τον ρόλο που έχει η καθημερινή μας γλώσσα στη διαμόρφωση ενός πραγματικά συμπεριληπτικού εργασιακού περιβάλλοντος και έδωσε πρακτικά εργαλεία για το πώς μπορούμε όλοι να συμβάλουμε σε αυτό. Επίσης, στο πλαίσιο της συμμετοχής μας στο πρόγραμμα Schooling for All, είχαμε τη χαρά να φιλοξενήσουμε στα γραφεία μας τον Δημήτρη Παπανικολάου, ο οποίος μίλησε ανοιχτά για τα προσωπικά και οικογενειακά του βιώματα γύρω από τον αυτισμό. Η παρουσία του αποτέλεσε μια ισχυρή υπενθύμιση ότι η διαφορετικότητα δεν είναι θεωρία, αλλά πραγματικές ιστορίες ανθρώπων που χρειάζονται χώρο, σεβασμό και φωνή.

— Μιλήστε μας λίγο παραπάνω για το πρόγραμμα Schooling for All που υλοποιήθηκε πρόσφατα με τη στήριξη της Unilever. Πώς οι εργαζόμενοι της εταιρείας έγιναν κομμάτι αυτής της πρωτοβουλίας; To Schooling for All είναι μια εκπαιδευτική και πολιτιστική πρωτοβουλία που εντάσσεται στη στρατηγική μας για την ενίσχυση της συμπερίληψης και της κοινωνικής αποδοχής. Υλοποιείται από την ΑΜΚΕ Together for Autism, με ιδρυτή τον Δημήτρη Παπανικολάου, σε συνεργασία με τον οργανισμό Nevronas και με την ενεργή στήριξη της Unilever. Στόχος του προγράμματος είναι να καλλιεργήσει την ενσυναίσθηση και τη συνύπαρξη μεταξύ μαθητών με και χωρίς αναπηρία, με ιδιαίτερη έμφαση στον αυτισμό. Μέσα από συνεργατικά εργαστήρια, εκπαιδεύσεις και κοινές δράσεις τυπικών και ειδικών σχολείων, ενισχύεται στην πράξη ο σεβασμός στη διαφορετικότητα. Η πρώτη δράση του προγράμματος πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του NEVRONAS FESTival School Edition στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων τον Οκτώβριο του 2025, ενώ το πρόγραμμα συνεχίζεται έως τον Απρίλιο, ταξιδεύοντας και σε άλλους δήμους της Αττικής. Ιδιαίτερα σημαντική για εμάς ήταν η ενεργή συμμετοχή των εργαζομένων μας, οι οποίοι αποτέλεσαν ουσιαστικό κομμάτι της πρωτοβουλίας, προσφέροντας εθελοντικά τον χρόνο τους στις δράσεις του προγράμματος. Περισσότεροι από 50 εργαζόμενοί μας, μέσα από τη δική τους ενεργή παρουσία, υποστήριξαν τη διεξαγωγή των δραστηριοτήτων και των εργαστηρίων και βίωσαν οι ίδιοι τη σημασία και την αξία της συμπερίληψης.

— Τα brands της Unilever έχουν ενεργή παρουσία σε κοινωνικά ζητήματα τα τελευταία χρόνια μέσα από καμπάνιες και δράσεις τους. Μπορείτε να αναφέρετε μερικά από τα πιο επιτυχημένα παραδείγματα; Είμαστε ιδιαίτερα περήφανοι για το κοινωνικό αποτύπωμα των brands μας, με τη συμπερίληψη να βρίσκεται στο επίκεντρο πολλών πρωτοβουλιών. Τα Ultrex και Dove Men+Care στηρίζουν ως επίσημοι χορηγοί την Εθνική Ομάδα Ποδοσφαίρου Ανδρών, ενώ το Dove είναι επίσημος χορηγός της Εθνικής Ομάδας Ποδοσφαίρου Γυναικών, ενισχύοντας έμπρακτα την ισότητα στον αθλητισμό και συμβάλλοντας στην ανάδειξη θετικών προτύπων. Παράλληλα, μέσα από την καμπάνια #DearInfluencers, το Dove ανέδειξε το ζήτημα των μη ρεαλιστικών προτύπων ομορφιάς που κυριαρχούν στα social media και τον αντίκτυπό τους στην αυτοπεποίθηση των νέων, ενθαρρύνοντας μια πιο αυθεντική και υγιή σχέση με την αυτοεικόνα. Το Skip στηρίζει κοινωνικά ευάλωτες ομάδες μέσω πρωτοβουλιών όπως το Κοινωνικό Πλυντήριο, ενώ η Klinex, μέσα από το πρόγραμμα «Καθαροί Ζούμε στο Σχολείο», ενισχύει την πρόσβαση των μαθητών σε καθαρούς και ασφαλείς σχολικούς χώρους σε όλη τη χώρα. Η ΑΙΜ έχει προχωρήσει σε δωρεές οδοντιατρικού εξοπλισμού σε μικρά νησιά, παράλληλα με δράσεις ενημέρωσης και εκπαίδευσης των κατοίκων σε θέματα στοματικής υγιεινής, συμβάλλοντας έτσι στη βελτίωση της ποιότητας

59

ζωής σε απομακρυσμένες περιοχές. Παράλληλα, μέσα από in-store δράσεις σε συνεργασία με retailers (σούπερ μάρκετ) δίνουμε στους ίδιους τους καταναλωτές τη δυνατότητα να γίνουν μέρος της αλλαγής, στηρίζοντας φορείς που κάνουν ουσιαστική δουλειά γύρω από τη συμπερίληψη, όπως την ΕΛΕΠΑΠ και την Ομάδα Αιγαίου. Συνολικά, οι πρωτοβουλίες αυτές αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής, μέσω της οποίας τα brands της Unilever αξιοποιούν την επιρροή και την εμβέλειά τους για να προωθήσουν τη συμπερίληψη και να δημιουργήσουν θετικό αποτύπωμα στην κοινωνία.

— Ποιο είναι το όραμα της Unilever για ένα ακόμα πιο συμπεριληπτικό μέλλον; Υπάρχουν κάποια συγκεκριμένα milestones στα οποία στοχεύει για την ενίσχυση της διαφορετικότητας, της ισότητας και της συμπερίληψης στο εργασιακό της περιβάλλον και τις δράσεις της; Το όραμά μας για το μέλλον είναι ξεκάθαρο: ένας κόσμος στον οποίο κάθε άνθρωπος έχει ίσες ευκαιρίες να εξελιχθεί, να ακουστεί και να συνεισφέρει, τόσο στο εργασιακό περιβάλλον όσο και στην κοινωνία. Γνωρίζουμε, ωστόσο, ότι η συμπερίληψη είναι μια συνεχής διαδρομή, που απαιτεί συστηματική εκπαίδευση, συνέπεια και διάθεση για αλλαγή. Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα, ιδιαίτερα σε θέματα ορατότητας, ισότητας φύλων, ενδυνάμωσης των γυναικών και προσβασιμότητας για τα άτομα με αναπηρία. Το πιο σημαντικό, όμως, είναι ότι πλέον μιλάμε ανοιχτά, ακούμε και ενσωματώνουμε διαφορετικές φωνές στη λήψη αποφάσεων. Στόχος μας είναι κάθε εργαζόμενος να μπορεί να είναι ο εαυτός του, χωρίς φόβο ή περιορισμούς, σε ένα περιβάλλον που όχι μόνο σέβεται αλλά και αγκαλιάζει τη διαφορετικότητα. Ως ένας οργανισμός με διεθνή παρουσία, έχουμε τόσο την ευθύνη όσο και τη δυνατότητα να συμβάλουμε ουσιαστικά σε ένα πιο δίκαιο, συμπεριληπτικό και βιώσιμο μέλλον για όλους. Δεν είναι απλώς φιλοδοξία. Είναι δέσμευση.

LiFO 05.02.26

59

Η Νο 1 εταιρεία Πληροφορικής στην Ελλάδα προσφέρει ένα σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον, που ενισχύει την ανάπτυξη και την εξέλιξη των ανθρώπων της.

Η σύγχρονη εργασιακή κουλτούρα όπως τη ζουν οι άνθρωποί της

60 NETCOMPANY Νίκος Κουσιάδης, AI Lead

Σ

το σύγχρονο εργασιακό τοπίο, η επιτυχία μιας εταιρείας δεν κρίνεται μόνο από την ανάπτυξη και τις καινοτομίες της αλλά και από την καθημερινότητα που εξασφαλίζει στους ανθρώπους της. Τι κάνει όμως ένα εργασιακό περιβάλλον πραγματικά σύγχρονο και επιτυχημένο; Με έδρα την Κοπεγχάγη και παρουσία σε περισσότερες από 10 χώρες, η Netcompany δραστηριοποιείται δυναμικά και στην Ελλάδα, αναλαμβάνοντας μεγάλα έργα ευρωπαϊκής κλίμακας. Με γραφεία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα, η εταιρεία μετρά περισσότερους από 3.000 εργαζόμενους που φέρνουν καθημερινά τις ιδέες, την τεχνογνωσία και το πάθος τους και δημιουργούν καινοτόμες, ασφαλείς και βιώσιμες ψηφιακές λύσεις με ουσιαστικό κοινωνικό αντίκτυπο στην Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο. Και επειδή ο καλύτερος τρόπος να γνωρίσεις πραγματικά την κουλτούρα μιας εταιρείας είναι από τους ίδιους τους ανθρώπους της, τέσσερις εργαζόμενοι της Netcompany μάς μεταφέρουν την καθημερινότητά τους ως μέλη της ομάδας της.

ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ FROM DAY ONE Στη Netcompany, η ανάπτυξη των ανθρώπων συνδέεται άμεσα με την υπευθυνότητα και την εμπιστοσύνη. Αυτή η κουλτούρα επιτρέπει στους νέους επαγγελματίες να αναλάβουν σημαντικές αρμοδιότητες γρήγορα, να μάθουν μέσα από πραγματικά έργα και να αναπτύξουν δεξι-

60

LiFO

Ελπίδα Σύκα-Λεριώτη, Junior Software Engineer στη Θεσσαλονίκη

05.02.26

61 Μαριάννα Λυκουρέντζου, Business Delivery Assurance Manager

ότητες που καθορίζουν την καριέρα τους. «Από την πρώτη κιόλας μέρα, ένιωσα ότι η ομάδα με εμπιστεύτηκε. Επένδυσε χρόνο στο onboarding μου, μου έδωσε χώρο να μάθω και με ενθάρρυνε να αναλάβω καθήκοντα από νωρίς. Δεν μου δόθηκε απλώς ένα γραφείο και μια task list. Μου δόθηκε η ευκαιρία να αναπτυχθώ», σημειώνει η Ελπίδα Σύκα-Λεριώτη, Junior Software Engineer στη Θεσσαλονίκη. Από την πλευρά του, ο Κωνσταντίνος Λιόπετας, Lead Software Engineer στην Πάτρα, δηλώνει: «Bρέθηκα σε μια κουλτούρα συνεχούς μάθησης, με managers που ήταν και μέντορες, και συναδέλφους που αποδείχθηκαν κομβικοί στην επαγγελματική μου ανάπτυξη». Παρότι προερχόμενος από τον κλάδο της ηλεκτρολογίας, μέσα σε πέντε χρόνια κατάφερε να εξελιχθεί στην πληροφορική από junior developer σε team leader. Σήμερα είναι ο ίδιος μέντορας για νεότερους συναδέλφους, προάγοντας τη συλλογική επιτυχία και την ανάπτυξή τους εντός της εταιρείας.

ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ Mε την Τεχνητή Νοημοσύνη να γίνεται όλο και μεγαλύτερο κομμάτι της εργασιακής (και όχι μόνο) ζωής, η Netcompany έχει θέσει ως έναν από τους βασικούς στρατηγικούς πυλώνες τη χρήση της τεχνολογίας με γνώμονες την υπευθυνότητα και την ηθική. Ο Νίκος Κουσιάδης, AI Lead, εξηγεί: «Ως πατέρας, σκέφτομαι πολύ τον κόσμο που χτίζουμε για την επόμενη γενιά. Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα τον διαμορφώσει βαθιά – η υπεύθυνη χρήση της δεν είναι μόνο στόχος σε τεχνολογικό επίπεδο αλλά και προσωπική ευθύνη». Ο ίδιος, από την πρώτη του μέρα, συμμετείχε σε έργα με πραγματική αξία, προωθώντας διαφανείς και ηθικές πρακτικές στην ανάπτυξη AI. Παράλληλα εκπροσωπεί την εταιρεία σε hackathons και συνέδρια, ως μέντορας και ομιλητής, μεταφέροντας την τεχνογνωσία του στο ευρύτερο κοινό του ΙΤ.

ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ «Ο τομέας της τεχνολογίας με κέρδισε από την αρχή. Είναι απίστευτα ικανοποιητικό να βλέπεις τη δουλειά μας να μεταφράζεται σε προϊόντα που επηρεάζουν εκατομμύρια ζωές προς το καλύτερο», λέει η Μαριάννα Λυκουρέντζου, Business Delivery Assurance Manager. Παράλληλα, επισημαίνει τη σημασία της διαφορετικότητας και της συνεργασίας για την καινοτομία: «Αυτό που μας κάνει ξεχωριστούς είναι οι διαφορές μας, αλλά αυτό που μας οδηγεί στην επιτυχία είναι η κοινή μας δέσμευση στο να δημιουργούμε αξιόπιστα προϊόντα και υπηρεσίες». Οι εργαζόμενοι της Netcompany αποδεικνύουν ότι η κουλτούρα μιας εταιρείας δεν χτίζεται με λόγια αλλά με εμπειρίες. Η ανάπτυξη, η υπευθυνότητα και η τεχνογνωσία ζωντανεύουν μέσα από τις προσωπικές τους ιστορίες, αποδεικνύοντας ότι η καρδιά μιας εταιρείας είναι πρώτα και κύρια οι άνθρωποί της. Από την εμπιστοσύνη και την καθοδήγηση μέχρι την καινοτομία και τη διαφάνεια, η Netcompany διαμορφώνει ένα σύγχρονο, συμπεριληπτικό και φιλόξενο εργασιακό περιβάλλον, όπου η δουλειά έχει νόημα και οι εργαζόμενοι έχουν όλα τα εφόδια για επαγγελματική και προσωπική εξέλιξη. Αν θέλεις να γίνεις συνάδελφος με ανθρώπους σαν την Ελπίδα, τη Μαριάννα, τον Κωνσταντίνο και τον Νίκο, μπορείς να δεις τις ανοιχτές θέσεις στο netcompany.com/careers/greece/.

Κωνσταντίνος Λιόπετας, Lead Software Engineer στην Πάτρα

LiFO 05.02.26

61

Το HR του 2026: Όπου το AI και ο άνθρωπος συνεργάζονται Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι πια εργαλείο. Το 2026, στο HR γίνεται στρατηγικός παίκτης. Όχι για να αντικαταστήσει τον άνθρωπο, αλλά για να αλλάξει ριζικά το πώς οι οργανισμοί παίρνουν αποφάσεις γι’ αυτόν.

62

LiFO

Τ

ίποτα δεν θυμίζει πια το HR όπως το ξέραμε. Ούτε τα spreadsheets, ούτε τα τυποποιημένα job descriptions, ούτε εκείνη τη βαριά, γραφειοκρατική γλώσσα που έμοιαζε να μιλά για τους ανθρώπους χωρίς ποτέ να τους κοιτάζει πραγματικά στα μάτια. Το 2026, η διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού ζει τη δική της μικρή επανάσταση – σιωπηλή, βαθιά, και αμετάκλητη. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν στέκεται απέναντι στον άνθρωπο. Στέκεται δίπλα του. Και αυτή η συνύπαρξη αλλάζει τα πάντα. Για χρόνια, το AI αντιμετωπίστηκε ως εργαλείο. Κάτι χρήσιμο αλλά βοηθητικό. Ένα add-on που θα «έτρεχε» διαδικασίες, θα μάζευε δεδομένα, θα εξοικονομούσε χρόνο. Το 2026, αυτή η ανάγνωση μοιάζει αφελής. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει περάσει πια στον πυρήνα της στρατηγικής. Δεν αυτοματοποιεί απλώς· προβλέπει, συνθέτει, προτείνει. Και στο HR, αυτό σημαίνει ότι ολόκληρος ο κύκλος ζωής του εργαζόμενου σχεδιάζεται από την αρχή. Η πρόσληψη δεν είναι πια αγώνας ταχύτητας ή όγκου. Είναι άσκηση ακρίβειας. Generative AI συστήματα γράφουν αγγελίες που δεν μοιάζουν μεταξύ τους, γιατί δεν απευθύνονται σε όλους. Αναλύουν τα δεδομένα της αγοράς, τις δεξιότητες που είναι σε ζήτηση, την κουλτούρα της ομάδας και –το πιο ενδιαφέρον– το δυναμικό εξέλιξης. Τα βιογραφικά δεν «σκανάρονται» απλώς. Διαβάζονται με τρόπο σχεδόν αφηγηματικό: ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος, τι μπορεί να γίνει, πού θα ανθίσει. Οι συνεντεύξεις παύουν να είναι τυπικές. Γίνονται προσωποποιημένες, στοχευμένες, συχνά αποκαλυπτικές. Όχι για το παρελθόν αλλά για το μέλλον.

05.02.26

63 Και μετά έρχεται η εμπειρία. Εκεί που το HR παλιότερα έχανε το παιχνίδι. Το 2026, το AI ακούει. Κυριολεκτικά. Αναλύει feedback, τον παλμό των ομάδων, μικρές ενδείξεις δυσαρέσκειας που δεν θα έφταναν ποτέ σε ένα exit interview. Προβλέπει τη φθορά πριν αυτή γίνει παραίτηση. Chatbots και έξυπνα συστήματα υποστήριξης απαντούν άμεσα, με συνέπεια, χωρίς ιεραρχία και καθυστερήσεις. Δεν αντικαθιστούν την ανθρώπινη επαφή, τη συμπληρώνουν. Και κάπως έτσι, η εμπιστοσύνη παύει να είναι αφηρημένη έννοια και γίνεται καθημερινή εμπειρία. Η μεγαλύτερη, όμως, μετατόπιση συμβαίνει στην εκπαίδευση. Το learning & development δεν είναι πια ένα γενικό πλάνο για όλους. Είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Το AI χαρτογραφεί δεξιότητες, απόδοση, φιλοδοξίες. Δημιουργεί μονοπάτια ανάπτυξης σχεδόν χειρουργικής ακρίβειας. Προσομοιώσεις, σενάρια κρίσης, ηγετικές δοκιμασίες – όλα προσαρμοσμένα στο προφίλ του κάθε εργαζόμενου. Το αποτέλεσμα δεν είναι απλώς καλύτερη κατάρτιση. Είναι δέσμευση. Είναι η αίσθηση ότι κάποιος –ή κάτι– επενδύει σοβαρά σε εσένα. Ταυτόχρονα, το HR αποκτά ρόλο στρατηγικού αρχιτέκτονα. Με τη βοήθεια του AI, εντοπίζει κενά δεξιοτήτων πριν αυτά γίνουν επιχειρησιακό ρίσκο. Σχεδιάζει reskilling πρωτοβουλίες με ακρίβεια και timing. Δεν αντιδρά· προβλέπει. Και αυτή η μετάβαση από το reactive στο προληπτικό αλλάζει τη δυναμική ισχύος μέσα στους οργανισμούς. Φυσικά, αυτή η ισχύς δεν έρχεται χωρίς κόστος ή ευθύνη. Η τεχνητή νοημοσύνη φέρνει μαζί της ερωτήματα ηθικής που δεν μπορούν να απαντηθούν με checklists. Ποιος ελέγχει τα δεδομένα; Πώς αποφεύγονται οι προκαταλήψεις; Πού σταματά η ανάλυση και πού αρχίζει η

παραβίαση; Το HR του 2026 καλείται να γίνει θεματοφύλακας αξιών. Να θέσει όρια, να επιβλέπει, να ελέγχει. Όχι για να φρενάρει την τεχνολογία, αλλά για να τη δέσει σταθερά με τον ανθρώπινο πυρήνα του οργανισμού. Οι πλατφόρμες εξελίσσονται σε ολόκληρα οικοσυστήματα. SAP SuccessFactors, Workday, Oracle HCM δεν είναι απλά εργαλεία διαχείρισης, αλλά νευρικά συστήματα. Συνδέουν ανθρώπους, δεδομένα, αποφάσεις. Το AI εντοπίζει μοτίβα, προτείνει παρεμβάσεις, προβλέπει ανάγκες. Και το HR μετακινείται οριστικά από τον ρόλο του διαχειριστή στον ρόλο του καθοδηγητή κουλτούρας. Μαζί με όλα αυτά, γεννιούνται και νέοι ρόλοι. Digital Ethics Advisors, AI Decision Designers, ειδικοί που δεν ξέρουν μόνο τεχνολογία αλλά κατανοούν βαθιά τον άνθρωπο. Το ζητούμενο δεν είναι η τεχνική αρτιότητα αλλά η συνθετική σκέψη. Η ικανότητα να συνδυάζεις δεδομένα με κρίση, αλγόριθμους με ένστικτο. Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη ένταση της εποχής: όσο πιο ισχυρό γίνεται το AI, τόσο πιο αναγκαίος γίνεται ο άνθρωπος. Όχι ως εκτελεστής αλλά ως νοηματοδότης. Όπως έχει πει ο Mark Benioff, «η σημερινή γενιά ηγετών είναι η τελευταία που θα διαχειρίζεται αποκλειστικά ανθρώπινα δυναμικά». Το επόμενο βήμα δεν είναι η αντικατάσταση. Είναι η συνύπαρξη. Το 2026, το HR δεν είναι πια back office. Είναι το σημείο όπου η τεχνολογία συναντά την ευθύνη, η στρατηγική συναντά την ενσυναίσθηση και το μέλλον της εργασίας γράφεται σε πραγματικό χρόνο. Όχι με φόβο αλλά με επίγνωση. Και, ίσως για πρώτη φορά, με αληθινό πάθος.

LiFO 05.02.26

63

64

Μαρία Χατζηπαντελή

Group Chief People & Culture Officer της XM

«Big. Fair. Human. Το τρίπτυχο που κάνει την XM ένα από τα καλύτερα workplaces της Ευρώπης»

Σε μια εποχή που η τεχνολογία τρέχει πιο γρήγορα από τις λέξεις που τη συνοδεύουν, η XM καταφέρνει να κρατά τον άνθρωπο στο κέντρο της καινοτομίας της. Η Μαρία Χατζηπαντελή, Group Chief People & Culture Officer της XM, μας εξηγεί πώς συνδυάζεται η τεχνολογική καινοτομία με μια έντονα ανθρωποκεντρική κουλτούρα.

XM

Υ

πάρχουν εταιρείες που μετρούν επιτυχίες σε νούμερα, βραβεία και διεθνείς λίστες. Και υπάρχουν κι εκείνες που μετρούν την επιτυχία τους σε κάτι λιγότερο απτό, αλλά πολύ πιο ουσιαστικό: στους ανθρώπους τους. Η XM ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία. Από το 2009 μέχρι σήμερα, έχει καταφέρει να σταθεί στην κορυφή του FinTech, όχι μόνο για τις καινοτομίες της, αλλά κυρίως για την εργασιακή κουλτούρα που έχει χτίσει – μια κουλτούρα που αντέχει στον χρόνο γιατί εξελίσσεται μαζί με τους ανθρώπους της ΧΜ και τις αξίες που αυτοί μοιράζονται. Η φιλοσοφία «Big. Fair. Human» δεν είναι απλώς ένα εταιρικό σλόγκαν, αλλά ο τρόπος με τον οποίο ζει και αναπνέει η XM: μεγάλη και δυναμική στις ιδέες της, δίκαιη στις πρακτικές της, βαθιά ανθρώπινη στις αξίες της. Η εταιρεία, με παρουσία σε πάνω από 190 χώρες και με περισσότερους από 1.600 εργαζόμενους, έχει χτίσει ένα περιβάλλον στο οποίο η τεχνολογική ταχύτητα συμβαδίζει με τη σταθερότητα και την ουσιαστική σύνδεση. Η XM αποδεικνύει πως το «Work somewhere awesome» δεν είναι απλώς μια ατάκα για τις καμπάνιες της, αλλά μια καθημερινή υπόσχεση – ότι κάθε XMer έχει χώρο να εξελιχθεί, να εκφραστεί, να συνεισφέρει. Σε μια βιομηχανία στην οποία η καινοτομία μετριέται σε bits και bytes, η XM θυμίζει πως το πιο εξελιγμένο software είναι πάντα ο άνθρωπος. Ακολουθεί η συνέντευξη με τη Μαρία Χατζηπαντελή, Group Chief People & Culture Officer της XM.

64

LiFO

05.02.26

— Η XM διακρίνεται διεθνώς ως ένα από τα καλύτερα εργασιακά περιβάλλοντα. Υπάρχει, κατά τη γνώμη σας, συνταγή για να χτίσει μια εταιρεία μια κουλτούρα που αντέχει στον χρόνο; Δεν υπάρχει κάποια μαγική συνταγή. Το μόνο σίγουρο είναι ότι για να καταφέρει μια εταιρεία να αναδειχθεί Best Workplace δεν αρκεί μόνο να εφαρμόζει καλές στρατηγικές και πρακτικές, το πραγματικό κλειδί είναι η ουσιαστική επένδυση στους ανθρώπους της. Διαχρονικά, οι άνθρωποί μας είναι οι αληθινοί συνοδοιπόροι της XM, ήδη από την αρχή της λειτουργίας μας. Είναι εκείνοι που διαμορφώνουν την επιτυχία μας και δίνουν ζωή σε ό,τι κάνουμε. Αυτό είναι το πραγματικό θεμέλιο ενός best workplace. Η πρόκληση μιας κουλτούρας που να αντέχει στον χρόνο θεμελιώνεται σε κάτι απλό και ουσιαστικό: στη συνειδητή και χειροπιαστή επιβράβευση της ενέργειας, της σκέψης και του χρόνου που επενδύουν οι εργαζόμενοι στον οργανισμό μέσα από ένα περιβάλλον που εμπνέει, καινοτομεί και αναπτύσσεται μαζί με τον άνθρωπο.

— Η εταιρεία σας έχει καταφέρει να συνδυάσει την τεχνολογική καινοτομία με μια έντονα ανθρωποκεντρική κουλτούρα. Πώς ισορροπείτε ανάμεσα στην ταχύτητα του FinTech και στην ανάγκη των ανθρώπων για σταθερότητα και ουσιαστική σύνδεση; Στον χώρο του FinTech η ταχύτητα είναι δεδομένη, η ουσιαστική σύνδεση όμως είναι επιλογή που κερδίζεται καθημερινά. Στην XM δίνουμε τον πρώτο λόγο στους ανθρώπους μας· χρησιμοποιούμε την τεχνολογική μας υπεροχή ως σύμμαχο για καλύτερη εργασιακή εμπειρία, όχι ως αυτοσκοπό. Η καινοτομία για εμάς είναι νοοτροπία και συλλογική δημιουργικότητα. Επενδύουμε συστηματικά στην εκπαίδευση και τη συνεχή αναβάθμιση των δεξιοτήτων όλων των εργαζομένων του Ομίλου μας, που ξεπερνούν τους 1.600, επενδύοντας σε εξειδικευμένα προγράμματα κατάρτισης και συνεργασίες με κορυφαίους διεθνείς τεχνολογικούς οργανισμούς, γνωρίζοντας ότι η τεχνολογία προχωρά με ιλιγγιώδη ρυθμό και μόνο όσοι εξελίσσονται διαρκώς μπορούν να την ακολουθήσουν και, κυρίως, να τη διαμορφώσουν. Δίνουμε ευελιξία στον τρόπο εργασίας, χώρο στην καινοτομία και την έκφραση, προτεραιότητα στην ομαδική εργασία και την ηγεσία με ουσιαστικό αποτύπωμα.

— Το τρίπτυχο «Big. Fair. Human» είναι η καρδιά της εταιρικής σας φιλοσοφίας. Πώς μεταφράζεται στην καθημερινότητα των εργαζομένων σας από τη θεωρία στην πράξη; Οι αξίες μας «Big. Fair.

Human» διαμορφώνουν τη μεγάλη εικόνα της εργασιακής μας πραγματικότητας, αποτυπώνονται έμπρακτα στο business μας και στην εξέλιξη των ανθρώπων μας. Ο Όμιλος XM είναι Big, με ανοδική και πολυβραβευμένη πορεία, επιχειρηματικές δραστηριότητες σε περισσότερες από 190 χώρες και μια παγκόσμια ομάδα που διαρκώς μεγαλώνει. Με τη συμπερίληψη, τη διαφορετικότητα και την ποικιλομορφία να αποτελούν ανέκαθεν σημεία αναφοράς μας, η XM είναι έμπρακτα Fair, σέβεται την ατομικότητα κάθε εργαζόμενου και προσφέρει ίσες και διαρκείς ευκαιρίες εξέλιξης, αναγνώρισης και ανταμοιβής ανεξαρτήτως φύλου ή όποιων διαφορετικών χαρακτηριστικών κάθε εργαζόμενου, καθώς και ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας σε όλα τα επίπεδα του Ομίλου. Στην κορυφή του αξιακού μας συστήματος βρίσκεται η δέσμευσή μας να είμαστε πάντα Human, δίνοντας έμφαση στην ευημερία και την ενίσχυση της σωματικής και ψυχικής ευεξίας των ανθρώπων μας, μέσα από προγράμματα υγείας, δραστηριότητες που ενισχύουν την άσκηση αλλά και το ομαδικό πνεύμα, ταξίδια, ανταγωνιστικά πακέτα αποδοχών, σημαντικές παροχές και εκπτώσεις που στηρίζουν την καθημερινότητα, μεταξύ άλλων.

— Σε έναν κλάδο στον οποίο παραδοσιακά υποεκπροσωπούνται οι γυναίκες σε θέσεις ευθύνης, η XM φαίνεται να αλλάζει τα δεδομένα. Πώς καλλιεργείται στην πράξη η ισότητα και η συμπερίληψη σε έναν εργασιακό χώρο; Καθημερινά στην XM κάνουμε πράξη την υπόσχεση φροντίδας και ενδυνάμωσης που δίνουμε από την πρώτη μέρα στους ανθρώπους μας, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον όπου άνθρωποι διαφορετικών εθνικοτήτων, κουλτούρας, γενιών και φύλων συνυπάρχουν, συνεργάζονται και καινοτομούν. Στην πρώτη γραμμή αυτής της στρατηγικής μας βρίσκονται οι προσπάθειες να καταρρίπτουμε τα στερεότυπα που υφίστανται στον ευρύτερο χώρο της τεχνολογίας, ιδιαίτερα για τις γυναίκες, αποδεικνύοντας ότι στην XM το ταλέντο ή η ηγεσία δεν έχουν φύλο. Ως ένα από τα κορυφαία Best Workplaces™ for Women στην Ελλάδα και την Κύπρο εδώ και αρκετά χρόνια, κάνουμε πράξη όσα υποσχόμαστε μέσα από ίσες ευκαιρίες εκπαίδευσης, ανάπτυξης και ανέλιξης

και απόλυτα ισότιμη αξιολόγηση και επιβράβευση για όλους. Εφαρμόζουμε σύγχρονες πρακτικές πρόσληψης για την αντιμετώπιση των προκαταλήψεων, βιωματικά εργαστήρια ηγεσίας και ενδυνάμωσης, προγράμματα coaching και mentoring, καθώς και πολιτικές που στηρίζουν έμπρακτα την οικογένεια: γονικές άδειες, ευέλικτη εργασία, family days και δράσεις για τα παιδιά των εργαζομένων μας.

— Αν μπορούσατε να συνοψίσετε με μία φράση τι σημαίνει «Work somewhere awesome» για έναν XMer, ποια θα ήταν αυτή και γιατί; Το «Work somewhere awesome» είναι πολλά παραπάνω από ένα «διαφημιστικό» μήνυμα για εμάς. Αποτελεί μια ειλικρινή υπόσχεση σε κάθε XMer ότι το περιβάλλον της XM θα τους προσφέρει την έμπνευση, την ευελιξία, τις εμπειρίες και όλα τα εφόδια για να θέτουν υψηλούς στόχους, προσωπικούς και επαγγελματικούς, καθώς και όλη την υποστήριξη για να τους πραγματώσουν με επιτυχία. Άρα, αν προσπαθούσα να το συνοψίσω σε μια φράση, θα έλεγα το εξής: «Στην XM η καινοτομία προσαρμόζεται σε εσένα και η εξέλιξή σου είναι μέρος της καθημερινότητας».

65

LiFO 05.02.26

65

Η εργασιακή εμπειρία σε ένα Top Employer περιβάλλον σημαίνει σεβασμό, ευκαιρίες εξέλιξης αλλά και το αίσθημα ότι η γνώμη σου μετράει πραγματικά.

Η κουλτούρα της JTI μέσα από τα μάτια των ανθρώπων της

66 66

LiFO

JTI Ό

ταν ρωτάς τους ανθρώπους της JTI τι σημαίνει να εργάζονται σε έναν οργανισμό που αναγνωρίζεται ως Top Employer, δεν ξεκινούν από τις διακρίσεις. Ξεκινούν από την καθημερινότητα. Από την εμπειρία. Από το πώς νιώθουν οι ίδιοι όταν πηγαίνουν στη δουλειά κάθε πρωί. Πολλοί αναφέρονται στην κουλτούρα της εταιρείας που τους κέρδισε από την πρώτη στιγμή: σταθερή, ανθρώπινη και ουσιαστική. Οι ιαπωνικές καταβολές δεν είναι απλώς μια ταμπέλα αλλά μια ολόκληρη φιλοσοφία, ένας τρόπος σκέψης και δράσης. «Υπάρχει σεβασμός, ομαδικότητα και συνεχής βελτίωση. Αλλά ταυτόχρονα υπάρχει ηρεμία, αξιοπρέπεια και συνέπεια στον τρόπο που φερόμαστε ο ένας στον άλλο», εξηγεί ο P&C Director, Νίκος Χατζηνικολάου. Το πιο σημαντικό; Οι άνθρωποι της JTI νιώθουν ότι η φωνή τους μετράει πραγματικά. Οι έρευνες ικανοποίησης εργαζομένων εδώ δεν είναι απλώς μια τυπική διαδικασία. Είναι η απόδειξη ότι η εταιρεία ακούει πραγματικά. «Μας ρωτάνε πώς νιώθουμε και τι χρειαζόμαστε και μετά βλέπουμε πράξεις», εξηγούν. Από νέες παροχές μέχρι βελτιώσεις στην καθημερινή λειτουργία, η εμπειρία διαμορφώνεται μέσα από έναν σταθερό και ουσιαστικό διάλογο. Στην κουλτούρα της JTI, το wellbeing δεν είναι σύνθημα αλλά προτεραιότητα και συστηματική επένδυση. Παρά τις υψηλές απαιτήσεις, η ευημερία των εργαζομένων βρίσκεται πάντα στο επίκεντρο. «Είναι σημαντικό να νιώθεις ότι σε βλέπουν ως άνθρωπο, όχι μόνο ως ρόλο». Ταυτόχρονα, οι ευκαιρίες καριέρας και οι προοπτικές εξέλιξης είναι πραγματικές – δεν εξαντλούνται στη θεωρία. «Εδώ μπορείς να χτίσεις πορεία, όχι απλώς να κάνεις μια δουλειά. Σου δίνεται χώρος να δοκιμαστείς, να μάθεις, να αναλάβεις projects και να εξελιχθείς. Η ανάπτυξη δεν είναι προνόμιο λίγων. Υπάρχει ένας ουσιαστικός εκδημοκρατισμός της γνώσης: ευκαιρίες εκπαίδευσης για όλους και εργαλεία μάθησης ανοιχτά και προσβάσιμα», σημειώνει η Κατερίνα Φραγκουδάκη, P&C Manager. Εκείνο που αξιολογούν ως σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι ο σεβασμός και η ομαδικότητα είναι τρόπος ζωής. «Η συνεργασία εδώ είναι αληθινή. Δεν νιώθεις ποτέ μόνος. Σε έναν κόσμο που αλλάζει συνεχώς, αυτό το κλίμα εμπιστοσύνης κάνει τη διαφορά», τονίζει η Αγγελική Μπουλή-Κατσαρού, P&C Associate. Τέλος, οι παροχές και οι αμοιβές αντανακλούν την αξία της προσπάθειας των εργαζομένων και ενισχύουν το αίσθημα ασφάλειας. «Θέλουμε κάθε εργαζόμενος να νιώθει ότι η δουλειά του αναγνωρίζεται και αμείβεται δίκαια. Κι αυτό το καταφέρνουμε καθημερινά με ένα ανταγωνιστικό πακέτο αποδοχών για τον καθένα ξεχωριστά, που ανταποκρίνεται στις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς», υπογραμμίζει η Κωνσταντίνα Σωτηροπούλου, Rewards & Organizational Design Manager. Στην πράξη, Top Employer δεν σημαίνει «τέλειος». Σημαίνει να ακούς, να εξελίσσεσαι, να σέβεσαι. Και να το αποδεικνύεις κάθε μέρα.

05.02.26

H GameTech εταιρεία που μεγαλώνει μαζί σου

Τ

ι σημαίνει, τελικά, να δουλεύεις σήμερα σε μια σύγχρονη εταιρεία τεχνολογίας; Για τις νεότερες γενιές επαγγελματιών, η απάντηση δεν περιορίζεται στον μισθό ή στον τίτλο. Έχει να κάνει με την εξέλιξη, την κουλτούρα, τις διεθνείς εμπειρίες και, κυρίως, με το αίσθημα ότι συμμετέχεις σε κάτι που έχει προοπτική και ουσία. Σε αυτό το πλαίσιο, η Novibet ξεχωρίζει ως ένας από τους πιο ενδιαφέροντες εργοδότες στον χώρο του GameTech στην Ευρώπη. Σήμερα, απασχολεί σχεδόν 1.400 ανθρώπους, δραστηριοποιείται σε 9 χώρες και λειτουργεί μέσα από 4 διεθνή hubs σε Ελλάδα, Μάλτα, Βραζιλία και Μεξικό, δημιουργώντας ένα πραγματικά πολυπολιτισμικό και διεθνές εργασιακό περιβάλλον. Με μέσο όρο ηλικίας τα 32 έτη, οι ομάδες της συνδυάζουν φρέσκια ματιά, τεχνολογική εξειδίκευση και διεθνή νοοτροπία.

Πώς είναι να δουλεύεις σε ένα σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον που σε εμπνέει και σε εξελίσσει;

67 NovibEt

GAMETECH ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΤΟ ΠΡΟΪΟΝ, ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΠΟΥ ΔΟΥΛΕΥΕΙΣ Στη Novibet, η τεχνολογία ξεκινά από τον τρόπο που δουλεύεις. Data-driven αποφάσεις, σύγχρονες υποδομές και cross-country συνεργασίες διαμορφώνουν μια καθημερινότητα σε μια tech scale-up εταιρεία. Η καινοτομία εδώ δεν είναι buzzword. Είναι πρακτικό εργαλείο που κάνει τη δουλειά πιο δημιουργική και πιο ουσιαστική, δίνοντας χώρο για πρωτοβουλία και προσωπική εξέλιξη.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΥ ΦΑΙΝΕΤΑΙ – ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΤΥΧΑΙΑ Η πορεία της Novibet στο διεθνές οικοσύστημα του κλάδου δεν περνά απαρατήρητη. Η ενίσχυση της παγκόσμιας θέσης της, η άνοδος στην κατάταξη EGR Power 50 όπου συμπεριλαμβάνεται για τρίτη συνεχή χρονιά και η παρουσία της στη λίστα FT Fastest Growing Companies των «Financial Times», στη θέση 140, δεν αποτελούν μεμονωμένες επιτυχίες. Αντιθέτως, αντικατοπτρίζουν μια στρατηγική με συνέπεια και διάρκεια, που συνδέει την επιχειρηματική και τεχνολογική ανάπτυξη με τον τρόπο που λειτουργούν και εξελίσσονται οι άνθρωποι της εταιρείας. Ένα μοντέλο ανάπτυξης με μακροπρόθεσμο αποτύπωμα.

ΜΙΑ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΠΟΥ ΒΑΣΙΖΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ Η εργασιακή εμπειρία στη Novibet βασίζεται στην εμπιστοσύνη, τη διαφάνεια και την αυτονομία, ενώ η εξέλιξη συνδέεται με την πραγματική συνεισφορά. Δεν είναι τυχαίο ότι η εταιρεία έχει αναδειχθεί ως Best Workplaces™ in Technology, ενώ διαθέτει πιστοποίηση Great Place to Work® σε Ελλάδα, Μάλτα και Βραζιλία. Διακρίσεις που βασίζονται στη φωνή των ίδιων των εργαζομένων και αποτυπώνουν την πραγματική καθημερινή εμπειρία μέσα στην εταιρεία.

ΟΤΑΝ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΑΦΗΝΕΙ ΤΟ ΔΙΚΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ Για πολλούς νέους επαγγελματίες, το πού δουλεύουν λέει πολλά για το ποιοι είναι. Γι’ αυτό και βασικό ζητούμενο δεν είναι μόνο η καθημερινή δουλειά αλλά και οι αξίες που πρεσβεύει η εταιρεία. Στη Novibet, η κοινωνική προσφορά αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της εταιρικής ταυτότητας, μέσα από το πρόγραμμα Giant Heart, με δράσεις που προάγουν τον αθλητισμό, στηρίζουν ευπαθείς ομάδες και προστατεύουν τα δικαιώματα των αδέσποτων ζώων.

ΕΝΑΣ ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ ΓΙ’ ΑΥΤΟΥΣ ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΕΞΕΛΙΣΣΟΝΤΑΙ Τελικά, το να δουλεύεις σε μια GameTech εταιρεία όπως η Novibet, που επιλέγει να μεγαλώνει μαζί σου, σημαίνει να εξελίσσεσαι συνεχώς και να συμμετέχεις ενεργά σε μια καθημερινότητα που αλλάζει δυναμικά, με νέες προκλήσεις, σύγχρονες τεχνολογίες και μια κουλτούρα που σε ενθαρρύνει να παίρνεις πρωτοβουλίες και να αφήνεις το δικό σου αποτύπωμα στην πορεία της εταιρείας.

LiFO 05.02.26

67

THE

g ood LiF O

884

ΤΑ SOFT COOKIES ΕΊΝΑΙ VIRAL ΚΑΙ ΒΡΊΣΚΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΟΎ Κάποτε ήταν ένα απλό μπισκότο για τον καφέ ή το γάλα. Σήμερα είναι content, εμπειρία και συλλογική απόλαυση. Τα soft cookies ζουν μεγάλες δόξες και μετατρέπονται σε viral τάση, χάρη στα mukbang και τις ασταμάτητες δοκιμές που έχουν γεμίσει τις οθόνες μας και την Αθήνα. ΑΠΟ

ΤΗ

ΜΙΝΑ

ΚΑΛΟΓΕΡΑ

|

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ:

ΠΑΡΙΣ

ΤΑΒΙΤΙΑΝ

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΑ LIDL - ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΔΥΤΙΚΑ ΠΡΟΑΣΤΙΑ - PERSONAL SHOPPER - ΈΧΕΙΣ ΓΟΎΣΤΟ 68

LiFO

05.02.26

ΑΥΤΌΣ Ο ΠΟΛΥΣΉΜΑΝΤΟΣ ΚΌΜΒΟΣ ΠΟΥ ΛΈΓΕΤΑΙ ΟΙΚΟΓΈΝΕΙΑ

THE

good LiFO

Μικρά φωτάκια, μεγάλες –αόρατες– σταθερές.

Σ

το σπίτι της Μαρίας και του Παναγιώτη υπάρχει ένα σημείο που λειτουργεί ως «κόμβος». Ένα μικρό έπιπλο δίπλα στην πόρτα, για τα κλειδιά, τα σακίδια, για τις μέρες που ακουμπούν για λίγο εκεί, προτού συνεχίσουν φουριόζες τον δρόμο της καθημερινότητας. Είναι το πρώτο σημείο που βλέπεις μπαίνοντας στο σπίτι και το τελευταίο προτού κλείσεις την πόρτα. Ο Φεβρουάριος έχει φτάσει και είναι απαιτητικός. Το πρωί κυλά με γνώριμες κινήσεις: κασκόλ, παπούτσια, ένα «βιάσου λίγο» και ένα «έφαγες;» που ακολουθεί τα παιδιά μέχρι την αυλόπορτα του σχολείου. Η Μαρία κουμπώνει το μπουφάν του μικρού της λίγο πιο σφιχτά απ’ όσο χρειάζεται, όχι τόσο για το κρύο, αλλά από συνήθεια. Από εκείνη τη μητρική ανάγκη να κρατά τα πράγματα, όσο γίνεται, σταθερά στη θέση τους. Λίγο προτού βγουν από το σπίτι, ο μικρότερος της οικογένειας γυρίζει και της λέει: «Μαμά, σήμερα στο σχολείο έχουμε μια άσκηση. Να σκεφτούμε ποιοι μας βοηθάνε χωρίς να τους ξέρουμε». Η Μαρία κοντοστέκεται για μερικά δευτερόλεπτα. «Και τι σκέφτεσαι να γράψεις;», ρωτά με περιέργεια. Ο μικρός απαντά με ένα μεγάλο χασμουρητό, σημάδι πως δεν έχει έρθει ακόμη η ώρα για σύνθετες σκέψεις. Η Μαρία περνά τη μέρα της όπως χιλιάδες άλλες γυναίκες και μητέρες, με δουλειά, email και λίστες στο μυαλό αλλά και στο χαρτί. Κάπου ανάμεσα στα τηλεφωνήματα, η φράση του παιδιού επιστρέφει. Άνθρωποι που φροντίζουν χωρίς να φαίνονται. Την ακολουθεί μέχρι το απόγευμα. Στο σχόλασμα, η ίδια κάνει την καθιερωμένη της στάση. Το Lidl της περιοχής είναι μέρος της διαδρομής της. Σημείο αναφοράς. Μπαίνει χωρίς να σκέφτεται. Παίρνει καρότσι, ανοίγει τη λίστα και ξεκινά. Νερά. Τρόφιμα. Είδη προσωπικής υγιεινής. Πράγματα απλά, καθημερινά, σχεδόν αόρατα – μέχρι να λείψουν. Η Μαρία τα βάζει στο καρότσι με μηχανικές κινήσεις. Της αρέσει αυτή η αίσθηση, ότι εδώ μπορεί να οργανώσει την καθημερινότητα χωρίς άγχος. Σαν να περνά κι αυτή από έναν κόμβο που κρατά τα βασικά σε ισορροπία. Στέκεται λίγο παραπάνω στην εί-

σοδο. Διαβάζει στα γρήγορα για μια νέα δράση. Μιλά για έναν Κόμβο Αντιμετώπισης Κρίσεων. Για έναν χώρο που υπάρχει για να συγκεντρώνει τα απαραίτητα. Σαν αυτό που κάνει και εκείνη τη δεδομένη στιγμή. Για να είναι έτοιμη. Όχι απαραίτητα για σήμερα, αλλά για κάποια μέρα που κανείς δεν θα θέλει ή δεν θα προλαβαίνει να σκεφτεί. Κάτι μέσα της κουμπώνει. Ίσως γιατί ο όρος «κόμβος» της φαίνεται γνώριμος. Ίσως γιατί μοιάζει με αυτό που κάνει κι εκείνη καθημερινά, σε μικρότερη κλίμακα: να ενώνει, να οργανώνει, να φροντίζει χωρίς να φαίνεται. Το βράδυ, στο σπίτι, όλα επιστρέφουν στο ίδιο σημείο. Τα σακίδια, τα μπουφάν, οι δυνατές φωνές των αφίξεων. Στο τραπέζι, ο μικρός θυμάται την άσκηση. «Μαμά, σκέφτηκα ποιοι μας βοηθάνε χωρίς να τους ξέρουμε». «Και ποιοι είναι;», ρωτά εκείνη. «Είναι μαμάδες και μπαμπάδες που μένουν ξύπνιοι όταν τα παιδιά κοιμούνται. Σαν φωτάκια!». Η Μαρία χαμογελά. Αφήνει αυτήν τη φράση να καθίσει ανάμεσά τους στο τραπέζι, όπως κάθονται οι καλές σκέψεις που δεν χρειάζονται διόρθωση. «Σαν φωτάκια…», επαναλαμβάνει χαμηλόφωνα, στον εαυτό της. Ο μικρός κουνά το κεφάλι με σιγουριά. Και η μαμά του δεν εξηγεί περισσότερα. Δεν του μιλά για χώρους, για ανθρώπους που δεν γνωρίζει, για αποφάσεις που παίρνονται μακριά από το τραπέζι του σπιτιού. Η Μαρία μαζεύει το τραπέζι αργά. Το σπίτι ησυχάζει. Και για μια στιγμή, λίγο προτού κοιμηθεί, της αρέσει να πιστεύει πως κάπου αλλού, μακριά από τη γειτονιά τους, υπάρχουν όντως τέτοια φωτάκια. Σκέφτεται πως τελικά η ζωή κρατιέται από τους κόμβους της. Από οικογένειες που τα βγάζουν πέρα καθημερινά με τον δικό τους τρόπο. Από μικρές, επαναλαμβανόμενες στάσεις που οργανώνουν το αύριο. Και από δομές που δεν χρειάζεται να φαίνονται για να είναι ουσιαστικές. Που υπάρχουν για να φωτίζουν το σκοτάδι όταν έρθει και κανείς δεν έχει την αντοχή να μείνει ξύπνιος. Η μέρα τελειώνει. Το φωτάκι στον διάδρομο ανάμεσα στα δωμάτια των παιδιών μένει αναμμένο. Το φως του, μικρό, σταθερό και αρκετό για να δείχνει τον δρόμο μέσα στη νύχτα.

LiFO 05.02.26

69

good LiFO THE

ΦΑΓΗ Τ Ο

Η

ιστορία των cookies δεν ξεκινά από κάποιον μεγάλο σεφ ή από μια προσεκτικά σχεδιασμένη συνταγή. Προτού φτάσουν οι μαλακές, ζαχαρένιες ζύμες στα αμερικανικά σπίτια, αυτό το μπισκότο είχε ήδη μια μακρά, αλλά πιο αυστηρή ιστορία στη Βόρεια Ευρώπη. Στη Σκωτία, ήδη από την ύστερη μεσαιωνική περίοδο, τα biscuits και κυρίως το shortbread ήταν απλά, σκληρά γλυκά, φτιαγμένα για να διατηρούνται: πολύ βούτυρο, ελάχιστη υγρασία, χωρίς αυγά ή διογκωτικά. Δεν στόχευαν στον εντυπωσιασμό αλλά στην καθημερινή κατανάλωση. Σερβίρονταν μαζί με γάλα ή τσάι, όχι ως επιδόρπιο – ήταν ένα γλυκό που βούταγες στο ποτήρι. Αυτή η συνήθεια μπορεί να ιδωθεί ως μια πρώιμη μορφή της σχέσης cookie-and-milk, πολύ πρoτού αποκτήσει τη σημερινή της διάσταση. Στα τέλη του 19ου αιώνα, μαζί με τα κύματα Ευρωπαίων μεταναστών, έφτασαν στην Αμερική και απλές γλυκές ζύμες, συνταγές που ψήνονταν στο σπίτι, χωρίς πολλά πολλά. Ανάμεσά τους και εκείνο το μαλακό, ζαχαρένιο μπισκότο με κανέλα, που αργότερα θα ονομαζόταν snickerdoodle – η συνταγή του συνδέεται κυρίως με τις γερμανόφωνες κοινότητες των Pennsylvania Dutch και έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής στη Νέα Αγγλία. Δεκαετίες αργότερα, το πιο διάσημο μπισκότο της Αμερικής γεννήθηκε τυχαία. Το 1938 στη Μασαχουσέτη, η Ρουθ Γουέικφιλντ, ιδιοκτήτρια του Toll House Inn, προσπάθησε να φτιάξει σοκολατένια cookies: δεν χρησιμοποίησε σοκολάτα για ζαχαροπλαστική, απλώς έσπασε μια μπάρα σοκολάτας σε κομμάτια, ελπίζοντας ότι θα λιώσουν μέσα στη ζύμη, αλλά δεν έλιωσαν. Έτσι προέκυψε το chocolate chip cookie. Δηλαδή, από ένα λάθος, προέκυψε μια συνταγή-σύμβολο. Κάπως έτσι, τα cookies άρχισαν να περνούν στην κουλτούρα, παγιώνοντας μια εικόνα σχεδόν τελετουργική: το μπισκότο βουτηγμένο σε ένα ποτήρι γάλα. Η συνήθεια αυτή διαμορφώνεται κυρίως στα μέσα του 20ού αιώνα, όταν το γάλα προωθείται έντονα ως βασικό στοιχείο της καθημερινής υγιεινής διατροφής, ειδικά για τα παιδιά. Τα cookies, μαλακά και γλυκά, βρήκαν τη θέση τους δίπλα του με σχεδόν φυσικό τρόπο. Από τη δεκαετία του ’40 και κυρίως του ’50, τα cookies περνούν σταδιακά στη mainstream αμερικανική κουλτούρα, όχι ακριβώς ως πρωινό

70

LiFO

με την αυστηρή έννοια, αλλά ως κάτι οικείο: ένα γρήγορο ξεκίνημα της ημέρας, ένα ποτήρι γάλα πριν από το σχολείο, μια μικρή απόλαυση στο τραπέζι της κουζίνας. Η διαφήμιση και η ποπ κουλτούρα ενίσχυσαν αυτήν την εικόνα, μετατρέποντας το cookie-and-milk σε σύμβολο θαλπωρής και καθημερινής ασφάλειας. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι στο Small Time Crooks του Γούντι Άλεν, τα cookies βρίσκονται στο επίκεντρο της αφήγησης. Η ηρωίδα του φτιάχνει μπισκότα στο σπίτι και σχεδόν κατά λάθος φτιάχνει μια επιχείρηση που κάνει τεράστια επιτυχία με κάτι μικρό, σπιτικό και λαχταριστό. Και σήμερα, δεκαετίες μετά, τα cookies έχουν περάσει σε μια εντελώς νέα φάση: αυτή της ψηφιακής υπερκατανάλωσης και της κοινής εμπειρίας. Τα timelines πια γεμίζουν με mukbang βίντεο με ανθρώπους που δοκιμάζουν τεράστια cookies – πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα Crumbl Cookies, που έχουν μετατραπεί σε παγκόσμια μανία και έφτασαν μέχρι και την Αθήνα. Δεν πρόκειται απλώς για γεύση, αλλά για θέαμα: πρέπει να σπάσεις το cookie, να δείξεις την υφή του, να δοκιμάσεις όλες τις εκδοχές μπροστά στην κάμερα. Στην Αμερική, η εμπειρία τού να δοκιμάζεις διαφορετικά cookies με φίλους είναι τόσο διαδεδομένη, που η ίδια η εταιρεία σχεδίασε εργαλείο γι’ αυτό: έναν ειδικό cookie cutter, σε χαρακτηριστικό ροζ χρώμα, που κόβει το cookie σε τέσσερα ίσα κομμάτια με ένα πάτημα. Όχι για λόγους ακρίβειας αλλά για να γίνει η στιγμή shareable – να δοκιμάσουν όλοι, να συγκρίνουν, να σχολιάσουν. Το μπισκότο δεν είναι πια κάτι που τρως μόνος σου αλλά κάτι που μοιράζεσαι, φωτογραφίζεις, ανεβάζεις. Από τις κουζίνες των μεταναστών μέχρι το λάθος της Ρουθ Γουέικφιλντ, το σινεμά του Γούντι Άλεν και τα mukbang του TikTok, τα cookies προκαλούν φρενίτιδα και στην Αθήνα. Τα soft cookies στην Αθήνα τα βρίσκεις πραγματικά παντού: από ζαχαροπλαστεία και φούρνους μέχρι και συσκευασμένα στο σούπερ μάρκετ, από τα πολύ μαλακά σοκολατένια μπισκότα του Alouatou (Ασκληπιού 87) με το φιστίκι, μέχρι τα μυρωδάτα cookies βανίλιας με κομμάτια σοκολάτας στο Νεροπίστολο (Bουλής 35). Όμως αν θες να φας cookie και να το συνοδεύσεις με κάτι, να ξέρεις πως στο My Cookie Dough (Πετράκη 7) σερβίρουν, εκτός από τα soft cookies, και μαλακή ζύμη μπισκότου σε διάφορες βερσιόν με απίθανα toppings και

05.02.26

Σήμερα τα cookies έχουν περάσει σε μια εντελώς νέα φάση: αυτή της ψηφιακής υπερκατανάλωσης και της κοινής εμπειρίας.

Mailo’s

H Valentine’s Pasta είναι η νέα signature γεύση που θα ερωτευτείς. ΣΤΑ MAILO’S ΤΟ VIBE ΕΙΝΑΙ «ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ ΓΙΟΡΤΗ». Πόσο μάλλον όταν αυτή η γιορτή

το συνοδεύουν με μαλακό παγωτό βανίλια. Αν πάλι θες να μοιραστείς τα μπισκότα σου με φίλους, γνωστούς, συναδέλφους, ή θες απλώς να φτιάξεις έναν πύργο με μπισκοτένια τουβλάκια, στο Cookie Spot στην Πανόρμου (λεωφ. Κηφισίας 129) θα βρεις, εκτός από πολλές επιλογές σε ατομικό μέγεθος, και τα cookie drippers, ένα κουτί με είκοσι μικρά τετράγωνα μπισκότα σε τρεις γεύσεις: σοκολάτα γάλακτος, red velvet και brownie. Σερβίρονται με τρία ντιπ, πραλίνα, αλατισμένη καραμέλα και νιφάδες βάφλας, με τα οποία μπορείς να πειραματιστείς. Το απόλυτο trend, αυτό το φαινόμενο που συμβαίνει στο εξωτερικό με τις κασετίνες με τα διαφορετικά cookies και τους δημιουργούς περιεχομένου που δοκιμάζουν τα διαφορετικά μαλακά μπισκότα, ήρθε και στην Αθήνα. Στα πιο δημοφιλή έχουμε το Kuki.ath που μπορείς να τα βρεις στην Κυψέλη (Ιωάννου Δροσοπούλου 93) και στο Ίλιον (Κωλέττη 11). Αν βρεθείς στο Mall Athens (Ανδρέα Παπανδρέου 35) μπορείς να γευτείς τις φαντασμαγορίες του Ted. Έχουν πολλές διαφορετικές βερσιόν soft cookies, τις οποίες μπορείς να απολαύσεις είτε ένα ένα, είτε σε μικρό κουτί που χωράει τρία, είτε σε μεγαλύτερο και πιο παρεΐστικο που χωράει έξι, είτε σε ακόμα πιο μεγάλο που χωράει δώδεκα. Αφράτα, μαλακά και λαχταριστά, που επίσης σου επιτρέπουν να δοκιμάσεις πολλές και διαφορετικές γεύσεις αλλά και να τις μοιραστείς, βρίσκεις και στο Chunky Cookie Bar (Καλλιγά 6), που έχει πολλές και διαφορετικές επιλογές σε διαφορετικά μεγέθη: υπάρχει το chunky, που είναι ένα μπισκότο 120 γραμμαρίων, ενώ αν θες το μισό, μπορείς να ζητήσεις το chunkito, που είναι 60 γραμμάρια – η ζύμη τους παραμένει η ίδια. Εκτός από γευστικά μαλακά μπισκότα, στο Wakefields (λεωφ. Βουλιαγμένης 274) μπορείς να βρεις και loaded cookies με τραγανή εξωτερική επιφάνεια και μαστιχωτή υφή στο εσωτερικό. Πρόκειται για τα λεγόμενα γεμιστά μπισκότα που έχουν «ρευστό» πυρήνα. Τέλος, στο Oikos by Dickie (Βουλής 23) θα βρεις επίσης μια μεγάλη γκάμα soft cookies.

είναι των ερωτευμένων – και ξέρεις τι λένε για τον έρωτα και το στομάχι. Στα αγαπημένα Fresh Pasta Made with love spots ο Άγιος Βαλεντίνος έχει την τιμητική του και οι σεφ έχουν ετοιμάσει μια ακόμα limited συνταγή που θα κάψει καρδιές. H ροζ σάλτσα βρίσκει το κατάλληλο ταίρι στα κεφτεδάκια από μοσχάρι και χοιρινό κι εσύ μπορείς όπως πάντα να διαλέξεις το ζυμαρικό που θα τη συνοδεύσει ανάμεσα στα rigatoni, τα campanelle ή τα casarecce που βγαίνουν εκείνη την ώρα μπροστά στα μάτια σου από τη Fresh Pasta Machine. Μια signature γεύση εμπνευσμένη από την κλασική ταινία Η Λαίδη και ο Αλήτης, που θα την ερωτευτείς με την πρώτη μπουκιά και θα τη μοιραστείς με το ταίρι σου σε ένα από τα Mailo’s spot. Κι όταν λέμε ταίρι, εννοούμε κάθε αγαπημένο σου άνθρωπο, είτε είναι κάποιος φίλος ή φίλη, ο αδερφός σου, κάποιο μέλος της οικογένειάς σου ή οποιοσδήποτε θέλεις να γιορτάσεις μαζί του αυτή τη μέρα. Η Valentine’s Pasta είναι η νέα μακαρονάδα που θα αγαπήσεις και θα τη βρεις σε όλα τα Mailo’s σε Ελλάδα και Κύπρο. Αν μάλιστα είσαι σε mood να τσιμπήσεις κάτι on the go, μπορείς να τη ζητήσεις στο νέο smart cup που έχει ακριβώς την ποσότητα που σου χρειάζεται. Τα Mailo’s έκαναν την τέλεια μακαρονάδα street food και κάθε τόσο έχουν μια νέα έκπληξη που προστίθεται στις αγαπημένες γεύσεις, όπως την Parmesan Chicken, το Pastitsio, την Truffle Mushrooms ή την ethnic Chicken Tikka Masala. Στη βόλτα, στο γραφείο, στο σπίτι, το iconic Mailo’s cup είναι πλέον κομμάτι της καθημερινότητας κάθε στιγμή που θέλεις να χορτάσεις απολαμβάνοντας χειροποίητη pasta. Η νέα Valentine’s Pasta έρχεται για να γίνει άλλη μια αγαπημένη συνήθεια που θα σε χτυπήσει με τα βέλη της.

Instagram & TikTok: @mailospasta, #MailosThePastaProject #MailosPasta #FreshPasta

LiFO 05.02.26

71

ΔΥΤΙΚΑ ΠΡΟΑΣΤΙΑ

THE

good LiFO

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

9 spots που αγαπάμε στα Δυτικά για καλό φαγητό, ποτό και όχι μόνο.

KΕΙΜΕΝΑ: ΛΙΝΑ ΙΝΤΖΕΓΙΑΝΝΗ

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΔΥΤΙΚΑ ΠΡΟΑΣΤΙΑ

ΦΩΤΟ: ΘΑΛΕΙΑ ΙΩΑΝΝΟΥ

72

LiFO

Αλητεία ΆΘ Ε Ν Σ

Ένα concept με χειροποίητες γεύσεις και hip hop vibes.

υπάρχει κακή αλητεία, υπάρχει και καλή αλητεία. Αυτή η Αλητεία είναι και καλή και νόστιμη. Το burger concept που μόλις προσγειώθηκε στο Αιγάλεω έχει πάρει το όνομά του από αυτή τη φράση που όλοι χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να φάμε ένα γρήγορο φαγητό, λαχταριστό και πλούσιο, μόνο που εδώ παίζει ψηλά η ποιότητα που αλλάζει όλη την εμπειρία. Στο Αλητεία Άθενς όλα είναι χειροποίητα. Και όταν λέμε όλα, εννοούμε όλα. «Το μαγαζί ανοίγει στις 17:00 κι εμείς είμαστε εδώ από τις 10:00 για να κάνουμε προετοιμασία και να μαγειρέψουμε», λένε ο Κώστας Κοντογιάννης και Γιώργος Παππάς που βρίσκονται πίσω από την όλη ιδέα. Από τα μπιφτέκια μέχρι τις sauces, τα ψωμάκια που φτιάχνονται με signature συνταγή μέχρι τα cocktails που είναι μια ειδική περίπτωση –στην οποία θα επανέλθουμε– όλα ακολουθούν μια εστιατορική φιλοσοφία που προσφέρεται σε street food, με τον Κώστα να βρίσκεται στο τιμόνι της κουζίνας. Το ίδιο προσεγμένα και home made είναι και τα cocktails που επιμελείται ο Παναγιώτης Φράγκος και σερβίρονται σε μια draft λογική. Τα βαρέλια περιέχουν άκρως χειροποίητες παρασκευές που ανθρακώνονται εκεί και κάθε βράδυ ανοίγουν τις βρύσες τους για να γεμίσουν ποτήρια με signature συνταγές (και ονόματα) σε κλασικές μείξεις: paloma, zombie, porn star, spritz και daiquiri φράουλα. Κι έπειτα έρχεται η γωνιά με το merch, μια σειρά από T-shirts, κάλτσες, καπέλα και άλλα garments σε σχέδια που υπογράφει η Ανδριανή Γεωργουλοπούλου σε συνεργασία με τον Billy Gee και Eliot, οι οποίοι έχουν κάνει και όλα τα graffiti του χώρου. Στα ηχεία ακούς hip hop μουσικές και το vibe είναι τόσο chill σαν να βρίσκεσαι σε γειτονιά του Μπρούκλιν. Το concept της Αλητείας είναι street food, street cocktail και street merch και είναι από τα πιο ωραία που έχουμε δει τον τελευταίο καιρό. Ή, για να το πω στη γλώσσα της Αλητείας, «το γουστάρουμε φουλ».

Μ. Μπότσαρη 9, Αιγάλεω Social: aliteia.athens

05.02.26

Brunch που κάνει τη μέρα σου ακόμα πιο lovely.

good LiFO

Σοφοκλή Βενιζέλου 42 & Κολοκοτρώνη 35, Περιστέρι Instagram: lovely.days.ath

THE

το lovely days θυμίζει κάτι αυτοκόλλητα που κολλούσαμε παλιά στα σχολικά σακίδια. Αυτά και κάτι συνθήματα στους τοίχους τύπου «A+K = Love forever». Αυτοκόλλητα δεν κολλάμε πια στις τσάντες μας, συνθήματα δεν γράφουμε σε τοίχους και θρανία, ευτυχώς όμως έχουμε ένα στέκι βγαλμένο από την ανεμελιά μιας άλλης αποχής, να μας υποδέχεται καθημερινά στο Περιστέρι. Ένα στέκι με ζεστό, παρεΐστικο vibe, θετική ενέργεια και μια αίσθηση φροντίδας που φαίνεται στα πάντα, από τον πρώτο καφέ μέχρι την τελευταία μπουκιά από το πιάτο σου. Το Lovely Days εξελίσσεται, ανανεώνεται και επανεφευρίσκει το μενού του, βάζοντας το brunch στο απόλυτο επίκεντρο. Comfort, γενναιόδωρο, χειροποίητο και φτιαγμένο για να σε κάνει να χαμογελάς. Εδώ, το brunch περιλαμβάνει προτάσεις όπως το sandwich με χοιρινό pulled pork, χειροποίητη σος γιαουρτιού, πίκλα κρεμμυδιού, ντομάτα, μυρωδικά και σάλτσα ντομάτας, όλα στριμωγμένα ιδανικά μέσα σε αφράτο milk bread. Πληθωρικό, ζουμερό και νόστιμο, είναι από εκείνα τα πιάτα που σε κάνουν να τα απολαμβάνεις με κλειστά μάτια. Το Lovely Toast είναι επίσης μια επιλογή που θα σε κάνει χαρούμενο. Με χειροποίητη μαρμελάδα μπέικον, cheddar, guacamole, iceberg και ντομάτα, παίζει έξυπνα ανάμεσα στο γλυκό και το αλμυρό, ενώ το Vegan Toast, με χειροποίητη κρέμα ρεβιθιού και φιστικοβούτυρου, κολοκύθι, αγγούρι και καρότο σε προζυμένιο ψωμί, αποδεικνύει ότι οι plant-based επιλογές μπορούν να είναι πραγματικά συναρπαστικές. Φυσικά, όλα αυτά δένουν ιδανικά με τον specialty καφέ από το ελληνικό roastery June Coffee, που παραμένει σταθερή αξία στο Lovely Days και συνοδεύει κάθε brunch όπως πρέπει. Ακόμα και το γάλα που χρησιμοποιείται είναι φρέσκο, από ελληνική φάρμα, για να βάζει το δικό του κομμάτι ποιότητας στον καφέ, ενώ μπορείς να επιλέξεις ανάμεσα σε μια σειρά από φυτικά γάλατα, αν ταιριάζουν καλύτερα στη γεύση ή τη διατροφή σου. Εδώ η μέρα συνεχίζεται με all day πιάτα –και μάλιστα κεραμικά και hand made– γεμάτα από comfort συνταγές που συνοδεύουν το απογευματινό ποτό ή ένα cocktail από εκείνα που αναζητάς στο τέλος της μέρας για να χαλαρώσεις. Άλλωστε, το Lovely Days δεν είναι μόνο όσα γεύεσαι. Είναι ένα ζωντανό στέκι για ανθρώπους που εκτιμούν μια χαμογελαστή «καλημέρα» και δίνουν απλόχερα τη δική τους.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΔΥΤΙΚΑ ΠΡΟΑΣΤΙΑ

Lovely Days

LiFO 05.02.26

73

good LiFO THE

Sapid the Shop Ήρθε πριν από πέντε χρόνια στην Πετρούπολη και την άλλαξε για πάντα.

το sapid έφερε έναν άλλο αέρα στην Πετρούπολη. Δεν το λέμε εμείς, το λένε όσοι ξέρουν από καφέ, τον απολαμβάνουν με πάθος και εκτιμούν κάθε φορά ένα αρωματικό φλιτζάνι. Αυτοί ξέρουν καλύτερα ότι το Sapid the Shop σερβίρει με γνώση το κεφάλαιο specialty και με την εμπειρία που οφείλεται στην ιστορία της Sapid Coffee Roasting Co. Δεν είναι όμως μόνο ο καφές που κάνει αυτό το στέκι να ξεχωρίζει. Δεν είναι μόνο οι coffee lovers που βρίσκουν αυτό που θέλουν. Είναι και οι foodies, οι παρέες, οι λάτρεις του brunch, όσοι αγαπούν ένα καλοφτιαγμένο κοκτέιλ, εκείνοι που αράζουν ακούγοντας μουσική, οι early drinkers και όσοι δεν αναζητούν κάτι συγκεκριμένο αλλά μόνο να περάσουν καλά. Για όλους αυτούς το Sapid προσφέρει αυτό που θέλουν και το κάνει πολύ καλά. Ο κατάλογος του brunch έχει πολύ νόστιμα πιάτα, αλμυρά και γλυκά, για να ξεκινήσει η μέρα όπως της αξίζει. Στις νέες προσθήκες βρήκαμε sando σε πολύ ενδιαφέρουσες εκδοχές αλλά και ένα cinnamon roll που σερβίρεται ζεστό –αυτό από μόνο του απογειώνει τη γεύση– και στήνεται με το topping που διαλέγεις τη στιγμή που το παραγγέλνεις. Δεν γίνεται να το χάσεις αυτό! Το all-day menu ανανεώνεται κάθε τόσο ανάλογα με την εποχή, αλλά σταθερές αξίες παραμένουν οι δροσερές σαλάτες, η καλομαγειρεμένη pasta, η πίτσα που μπαίνει στη μέση και συνοδεύει τα δροσιστικά κοκτέιλ ή ένα ποτήρι κρασί. Γιατί το Sapid the Shop έχει και μια βραδινή πλευρά που έχουμε αγαπήσει. Είναι εκείνη η ατμόσφαιρα που σε χαλαρώνει και σε τσιτώνει ταυτόχρονα για να ξεχάσεις την καθημερινότητα και να παρασυρθείς από τα vibes μιας κοινότητας που δεν σε αφήνει ποτέ να βαρεθείς ή να νιώσεις ότι δεν ανήκεις. Το Sapid ήρθε πριν από πέντε χρόνια στη γειτονιά της Πετρούπολης και έγινε κομμάτι της, αφήνοντας το στίγμα του σε αυτή την πλευρά της Αθήνας.

25ης Μαρτίου 113, Πετρούπολη 210 5065969 Instagram: sapid_theshop

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΔΥΤΙΚΑ ΠΡΟΑΣΤΙΑ

Τ Α Β ΈΡ Ν Α

74

LiFO

ο Τάσος

Η ιστορία του καλού ελληνικού φαγητού στα δυτικά προάστια.

κάποιες ταβέρνες δεν ανήκουν σε μια εποχή αλλά γίνονται οι ίδιες εποχή. Τι άλλο μπορείς να πεις για την Ταβέρνα ο Τάσος, η οποία από το 1967 γράφει τη δική της ιστορία στα δυτικά προάστια, με σταθερό πρωταγωνιστή το ποιοτικό ελληνικό κρέας και την ελληνική φιλοξενία αλά παλαιά, που δεν τα βρίσκεις συχνά; Από την πλατεία Ελευθερίας στον Κορυδαλλό, έπειτα στην οδό Πόντου και την πλατεία Αγίου Γεωργίου μέχρι τη σημερινή της στέγη στο Αιγάλεω, στη διασταύρωση Αιγίνης, Μεγάλου Αλεξάνδρου και Νέστου, το εμβληματικό αυτό μαγαζί μετακινήθηκε μαζί με τον κόσμο του, χωρίς ποτέ να χάσει τον χαρακτήρα του. Στην κουζίνα τα πράγματα είναι τόσο ξεκάθαρα που νιώθεις ότι ξέρεις τι θέλεις προτού φτάσεις εκεί. Παϊδάκια γάλακτος που έρχονται σωστά ψημένα και ζουμερά, κοκορέτσι και γαρδούμπα που έχουν γίνει σημείο αναφοράς, μια γάστρα που συνεχώς σιγομαγειρεύει ελληνικές συνταγές και μεζέδες που ανυψώνουν την ελληνική κουζίνα. Τα μπιφτέκια ζυμώνονται καθημερινά στο κατάστημα, το κοντοσούβλι αργοψήνεται υπομονετικά, οι πατάτες κόβονται στο χέρι, ενώ επιλογές όπως σπληνάντερο, κεφαλάκι στα κάρβουνα, χωριάτικο λουκάνικο φωτιάς και εξοχικό μπαίνουν στη μέση προς τέρψιν όλης της παρέας. Άλλωστε, ο Τάσος έχει φιλοξενήσει παρέες και παρέες. Από οικογένειες που μεγάλωσαν και επιστρέφει η δεύτερη γενιά μέχρι νέους που αναζητούν μαμαδίστικο φαγητό σε έναν χώρο που κρατάει ψηλά την ποιότητα. Τα τραπέζια πολλά, η παιδική χαρά ανοιχτή για τα πιτσιρίκια και η φιλοξενία κατάλληλη και για ειδικές περιστάσεις. Ανοιχτό κάθε μέρα και με εύκολο πάρκινγκ για να μην ταλαιπωρηθείς ποτέ, το μαγαζί είναι μια ανοιχτή πρόσκληση σε γεύμα. Το φαγητό συνοδεύεται ιδανικά με χύμα κρασί από επιλεγμένους μικροπαραγωγούς και κάθε συνάντηση εδώ είναι ένα ραντεβού με το πιο αυθεντικό, γευστικό κομμάτι της ελληνικής παράδοσης.

Αιγίνης 9, Αιγάλεω 210 5616106

05.02.26

Παπαδέα

Συνεχίζουν να προσφέρουν έργο, με μότο «τα παιδιά και τα μάτια μας».

THE

good LiFO

Εκπαιδευτικά Κέντρα Παπαδέα Εθνικής Αντιστάσεως 47 & Σαρανταπόρου, Περιστέρι 210 5750022 / Ιερά Οδός 257 & Θηβών, Αιγάλεω 210 5909095 papadea.gr

η μεταβαση απο το γυμνασιο στο λυκειο είναι ίσως η πιο υποτιμημένη αλλαγή στην εκπαιδευτική πορεία ενός εφήβου. Όλοι μιλάμε για τις Πανελλήνιες, αλλά λίγοι ασχολούμαστε με τα δύο χρόνια που προηγούνται. Εκεί που χάνονται πολλά παιδιά, προτού καν φτάσουν στην Γ’ Λυκείου. Τι αλλάζει πραγματικά όμως; Στο Γυμνάσιο το σύστημα συγχωρεί, ενώ στο Λύκειο γίνεται πιο απαιτητικό. Η ύλη πυκνώνει και οι προσδοκίες αυξάνονται. Το παιδί ακούει διαρκώς: «Τώρα αρχίζει η σοβαρή δουλειά», «Τώρα μετράει κάθε βαθμός», «Τώρα πρέπει να αποφασίσεις τι θέλεις να γίνεις». Το μεγάλο λάθος που κάνουμε όλοι –γονείς, σχολείο, σύστημα– είναι να περιμένουμε από ένα παιδί 15 χρονών να γίνει «σοβαρό» από τη μια μέρα στην άλλη, να περιορίσει τις εξόδους, να διαβάζει 4-5 ώρες τη μέρα. Το αποτέλεσμα; Άγχος, burnout, απόσυρση, παιδιά που χάνουν το κίνητρο προτού καν ξεκινήσουν. Πώς μπορούμε όμως να βοηθήσουμε τα παιδιά μας; Όπως μας λένε οι εκπαιδευτικοί από τα Εκπαιδευτικά Κέντρα Παπαδέα, «Μην πανικοβληθείτε εσείς πρώτοι. Το άγχος μεταδίδεται. Αν το παιδί σας νιώθει ότι εσείς ανησυχείτε υπερβολικά, θα αρχίσει να ανησυχεί κι αυτό. Όχι για τη μάθηση, αλλά φοβούμενο ότι θα σας απογοητεύσει». Είναι επίσης σημαντικό να μην υποτιμάμε τη συναισθηματική πλευρά. Το Λύκειο δεν είναι μόνο Μαθηματικά και Φυσική. Είναι και η ηλικία που τα παιδιά διαμορφώνουν την ταυτότητά τους, τις φιλίες τους, την αυτοπεποίθησή τους. Ένα «πώς τα πας;» είναι εξίσου σημαντικό με το «τι βαθμό πήρες;». Κι αυτό ισχύει όχι μόνο για τα μαθήματα του σχολείου, αλλά και για τις γλώσσες στις οποίες τα παιδιά δίνουν εξετάσεις. Αυτές από μόνες τους είναι μια δοκιμασία που μοιάζει με Πανελλήνιες, έχει άγχος, προετοιμασία, ατελείωτες ώρες διαβάσματος και χρειάζεται το σωστό σύστημα που θα οδηγήσει στην επιτυχία. Στα Εκπαιδευτικά Κέντρα Παπαδέα, το focus δεν είναι πόσες ώρες διάβασε κάθε μαθητής, αλλά αν κατάλαβε πώς να διαβάζει αποτελεσματικά. Μικρές τάξεις, έμπειροι καθηγητές, προσωποποιημένη προσέγγιση. Όχι επειδή έτσι πρέπει, αλλά επειδή κάθε παιδί μαθαίνει διαφορετικά. Και η προσαρμογή στο Λύκειο είναι πολύ πιο εύκολη όταν υπάρχει δίπλα κάποιος που ξέρει πώς να οδηγήσει τη διαδικασία. Από τη μελέτη Δημοτικού και Γυμνασίου μέχρι τη Μέση Εκπαίδευση και την προετοιμασία για τις Πανελλήνιες, την εκπαίδευση στους Η/Υ, τη διδασκαλία αγγλικών για απόκτηση πιστοποίησης και τα ταχύρρυθμα τμήματα ιταλικών, τα Εκπαιδευτικά Κέντρα Παπαδέα γίνονται κομμάτι της ζωής κάθε μαθητή που ονειρεύεται το μέλλον του. Το μυστικό είναι να δείξουμε στο παιδί πώς να διαχειριστεί τον χρόνο του. Πώς να μη χάσει τον εαυτό του μέσα στη μελέτη, αλλά και πώς να μη χάσει τη μελέτη μέσα στη ζωή του. Το Λύκειο ή οι εξετάσεις των ξένων γλωσσών δεν είναι εχθρός. Είναι απλώς μια πιο απαιτητική εκδοχή της εκπαίδευσης. Και αν το παιδί μας έχει τα σωστά εργαλεία, δηλαδή οργάνωση, μέθοδο και στήριξη, τότε δεν θα το ζήσει ως απειλή, αλλά ως μια πρόκληση που μπορεί να κερδίσει.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΔΥΤΙΚΑ ΠΡΟΑΣΤΙΑ

Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ά Κ ΈΝ Τ Ρ Α

LiFO 05.02.26

75

good LiFO THE

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΔΥΤΙΚΑ ΠΡΟΑΣΤΙΑ 76

LiFO

Stack BURGERS

Street φιλοσοφία από ένα σημείο στο Ίλιον για να χορταίνουμε αληθινό μπέργκερ!

το stack χτίζει τη δική του φιλοσοφία πάνω στη γεύση και, αφού έβαλε τη σφραγίδα του στα δυτικά προάστια, σε λίγο καιρό έρχεται στο κέντρο, στην αγαπημένη γειτονιά της Κυψέλης, για να μεταφέρει τα street vibes του. Εδώ τα μπέργκερ είναι απολύτως smashed και οι συνταγές φτιαγμένες με χειροποίητα υλικά. Μπορεί να είναι street food, αλλά από πίσω κρύβεται μια προσεγμένη μαγειρική προετοιμασία και αρκετή έμπνευση για νέες προτάσεις που δεν θυμίζουν όσα έχεις δοκιμάσει. Δεν είναι τυχαίο ότι στο στριτάδικο του Ίλιον οι παρέες κάνουν ουρά για να φάνε – αλλά δεν βλέπεις κανέναν να δυσαρεστείται, αφού η γεύση πάντα αποζημιώνει. Ανάμεσα σε αυτά που παίζουν ψηλά είναι το Truffle Burger με διπλό smash μπιφτέκι (πάντα από 100% μοσχαρίσιο κιμά), μανιτάρια πορτομπέλο και truffle mayo. Αν θέλεις να τολμήσεις, δοκίμασε και το μπέργκερ προβατίνας με διπλό smash ανάμεικτο μπιφτέκι (από μοσχαρίσιο και πρόβειο κιμά) που συνοδεύεται με κασέρι, γιαούρτι και μουστάρδα. Αυτές τις μέρες θα βρεις κι ένα νέο μπέργκερ με porchetta, που κάνει κάθε μέρα sold out, οπότε φρόντισε να προλάβεις! Δεν γίνεται να φύγεις χωρίς να γευτείς τις τηγανητές πατάτες με τρούφα και παρμεζάνα (όσοι ξέρουν, ξέρουν), που ενίοτε γίνονται από μόνες τους ένα καλός λόγος για να περάσεις την πόρτα του Stack. Να πούμε ότι ετοιμάζονται κι άλλες νέες προτάσεις στο μενού, έτσι, για να ανυπομονούμε να δοκιμάσουμε κάτι καινούργιο, ενώ περιμένουμε με ανυπομονησία το νέο σημείο στο κέντρο, που θα έρθει σε δυο μήνες περίπου για να κάνει φασαρία. Κι όταν λέμε φασαρία, εννοούμε εκείνη την ευχάριστη street ατμόσφαιρα που ήδη έχει αλλάξει τα δυτικά προάστια.

Θηβών 438, Ίλιον 216 8089998 Instagram: stack_athens

Sam Burgers Το αμερικανικό diner μόλις ήρθε στο Περιστέρι.

τo sam burgers που γνωρίσαμε –και αγαπήσαμε με πάθος– στο Κουκάκι ήρθε στο Περιστέρι και έφερε ένα άκρως original αμερικανικό diner στην Αιμιλίου Βεάκη 15Α. Κόκκινοι δερμάτινοι καναπέδες, ασπρόμαυρο δάπεδο σκακιέρα, εμβληματικές εκτυπώσεις από το Χόλιγουντ, μινιατούρες από γνωστές περσόνες και μια ατμόσφαιρα που συνολικά σε ταξιδεύει στο Μέμφις. Εκεί δηλαδή από όπου εμπνέεται το Sam Burgers και μεταφέρει μια εμπειρία που δεν ξέρω αν θα είχαμε τη δυνατότητα να τη ζήσουμε αλλιώς. Μάλιστα, το νέο κατάστημα στο Περιστέρι έχει ακόμα μεγαλύτερο χώρο για dine in, ενώ στην είσοδο κρατά ατόφια τη street ταυτότητά του με τα μηχανήματα αυτόματης παραγγελίας και το vibe που σε κάνει να ανυπομονείς να πάρεις στα χέρια σου το μπέργκερ που διάλεξες. Βέβαια, πίσω από τη στριτάδικη ταχύτητα υπάρχει μια σειρά από καλομαγειρεμένες συνταγές. Χειροποίητες σος, πίκλες, homemade μπριός, όλα συνδυάζονται σε προτάσεις που απολαμβάνεις στο repeat, ενώ κάθε τόσο έρχονται νέες προσθήκες για να σε προκαλέσουν. Δύσκολο να διαλέξεις όταν αντέχεις να φας μόνο ένα, αλλά σίγουρα ξεχωρίζει το Route 66 με αυθεντική σάλτσα Ohio, το Oklahoma με τυρί προβολόνε, μαγιονέζα, καραμελωμένα κρεμμύδια και ντομάτα και το Memphis με αυθεντική καπνιστή BBQ sauce, διπλό τσένταρ, ντομάτα, μπέικον και onion rings – όλα με χειροποίητο μοσχαρίσιο μπιφτέκι. Στα must και το Kentucky Burger, με παναρισμένα φιλετάκια κοτόπουλου και τη Sam signature sauce για την οποία γίνεται ένας μικρός χαμός, ενώ δικό μας αγαπημένο παραμένει σταθερά το original Philly Cheesesteak με prime μοσχαρίσιο φιλέτο, τυρί προβολόνε, σοταρισμένα κρεμμύδια και κρέμα steakhouse. Οι wavy πατάτες του Sam, εκτός του ότι είναι πολύ γευστικές, είναι μια ακόμα ρετρό αναφορά και ταιριάζουν τέλεια με όποιο μπέργκερ πάρεις. Σε περίπτωση που ζητάς λίγη υπερβολή, δοκίμασε την εκδοχή με τσένταρ και μπέικον. Το Sam Burgers των Δυτικών Προαστίων στήνει ένα ακόμα σκηνικό γεύσης βγαλμένο από τα ’50s και έχει ήδη αποκτήσει φανατικούς.

Αιμιλίου Βεάκη 15Α, Περιστέρι 210 5732666 Facebook: Sam Burgers Instagram: samburgersgr

05.02.26

Α Ι Γ ΆΛ Ε Ω

Το brunch που έλειπε από τη γειτονιά του Αιγάλεω.

Παλαιών Πατρών Γερμανού 1 & πλατ. Ελευθερίας, Αιγάλεω Social: overoll. croissanterie

η πλατεία ελευθερίας στο αιγάλεω γέμισε από τη μυρωδιά του φρέσκου βουτύρου κι αυτή η περιοχή της Αθήνας που κρατάει ζωντανή την αξία της γειτονιάς μόλις απέκτησε ένα νέο στέκι για κάθε στιγμή της ημέρας. Το νέο Overoll στα δυτικά προάστια φέρνει την εμπειρία του αυθεντικού κρουασάν και το κάνει καθημερινή απόλαυση, συνδυάζοντας τη γαλλική ζαχαροπλαστική με την οικειότητα της πρώτης καλημέρας. Οι χειροποίητες δημιουργίες με την τραγανή σφολιάτα και το μυρωδάτο γαλλικό βούτυρο κατακτούν και αυτή τη γωνιά της πόλης, τόσο στη γλυκιά όσο και στην αλμυρή εκδοχή τους, και κάνουν το Overoll αγαπημένη στάση για brunch, πρωινό καφέ ή ένα καλοφτιαγμένο σνακ με premium υλικά. Εκτός λοιπόν από ένα κλασικό κρουασάν βουτύρου, το αγαπημένο Pistachio ή το new entry Cheesecake, ο κατάλογος περιλαμβάνει αλμυρές προτάσεις, όπως το Ham and Cheese αλλά και το χορταστικό Croque Madame. Μάλιστα, πρόσφατα προστέθηκε μια λίστα από σάντουιτς που παίζουν πολύ ψηλά τόσο σε γεύση όσο και σε ποιότητα: Mediterranean Chicken με smashed avocado και προζυμένιο ψωμί, Tuna & Cucumber σε ψωμί ολικής, Classic Delight με καπνιστή γαλοπούλα και γραβιέρα για τους πιο παραδοσιακούς, αλλά και Focaccia Prosciutto με καπνιστό προβολόνε, λιαστή ντομάτα και pesto mayo. Φυσικά, δεν θα μπορούσαν να λείπουν από τη βιτρίνα τα γλυκά που υπογράφει το Overoll. Το εμβληματικό Βάσκικο Cheesecake, η γαλλική Tart Flan Vanilla, η λαχταριστή Chocolate Pie, η μυρωδάτη Apple Tart ή η δροσερή Lemon Pie. Όλα αυτά σε έναν χώρο σύγχρονο και φωτεινό, γεμάτο από τη θετική ενέργεια και τα χαμόγελα των ανθρώπων του που σε υποδέχονται για τον πρώτο καφέ της ημέρας ή στο διάλειμμα από τη δουλειά. Το Overoll ήρθε για να μας μάθει τι σημαίνει γαλλικό κρουασάν και εξελίχθηκε σε αγαπημένο στέκι της πόλης. Στο Αιγάλεω βρήκε το φυσικό του σπίτι και κάπως έτσι το brunch στα δυτικά προάστια απέκτησε νέα διεύθυνση.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΔΥΤΙΚΑ ΠΡΟΑΣΤΙΑ

Overoll

Soul

STREET COFFEE Ένα στέκι που φτιάχτηκε για να προσφέρει καλό καφέ.

THE

good LiFO

Στ. Γονατά 21, Περιστέρι 210 5717900 Social: soul_street_coffee

μέσα στον χαμό από τα αθηναϊκά καφέ με τις εντυπωσιακές περιγραφές, υπάρχουν κάποια που ξεχωρίζουν επειδή δεν λένε περισσότερα από όσα προσφέρουν. Μόνο που όσα προσφέρουν είναι άψογα. Το Soul Street Coffee συστήθηκε στη Βιομηχανική Ζώνη του Περιστερίου τον Μάιο του 2021 και από τότε έχει καταφέρει κάτι πολύ σημαντικό: να είσαι σίγουρος ότι κάθε φορά θα πιεις έναν καλό καφέ, θα φας προσεγμένα σνακ και θα χαλαρώσεις σε έναν φωτεινό χώρο. Δεν είναι δεδομένα όλα αυτά. Μόνο που αυτή η ομάδα είναι λίγο nerds σε ό,τι αφορά τη λεπτομέρεια. Επιλέγουν μονοποικιλίες με ωραία γευστικά προφίλ, φιλοξενούν κάθε τόσο blends που αξίζει να δοκιμάσεις, ζυγίζουν τις δόσεις, προσέχουν το σερβίρισμα και σε υποδέχονται με καλή διάθεση που γίνεται κολλητική. Στη βιτρίνα του Soul θα βρεις χειροποίητα cookies, νόστιμα κουλουράκια, γλυκά και μπάρες για να συνοδεύσεις τον καφέ σου, ενώ εσχάτως προστέθηκαν νόστιμες φοκάτσιες, αν θέλεις κάτι πιο χορταστικό. Μάλιστα, ετοιμάζεται σύντομα και η κατηγορία brunch, που την περιμένουμε με χαρά για να έχουμε έναν ακόμα λόγο να κάνουμε στάση στο στέκι του Περιστερίου. Όσο για τον χώρο, αυτός είναι εμπνευσμένος από τα ταξίδια του Κωνσταντίνου Λιάπη στη Δανία, ο οποίος μετέφερε μια original σκανδιναβική ατμόσφαιρα στα δυτικά της Αθήνας. Το Soul είναι ένας ζωντανός οργανισμός –καθόλου τυχαίο το όνομα– που από το πρωί γεμίζει ζωή με περαστικούς που παίρνουν τον καφέ τους στο χέρι και συνεχίζουν, θαμώνες που σταματούν για έναν γρήγορο καφέ πριν από τη δουλειά και παρέες που έχουν λίγο περισσότερο χρόνο και αράζουν στα τραπεζάκια. Τον Μάιο κλείνει πέντε χρόνια και ετοιμάζει διάφορες αλλαγές, χωρίς όμως ποτέ να χάνει τον χαρακτήρα του. Aυτόν τον αυθεντικό χαρακτήρα που το κάνει να ξεχωρίζει, όχι μόνο στην περιοχή αλλά και στη λίστα με τα καφέ της πόλης.

LiFO 05.02.26

77

good LiFO THE

PERS O N A L S H OP P E R î

Μουσείο Μπενάκη

î

Moncler

Διακοσμητικό περίπτερο, δημιουργία του Θεολόγου Παναγιωτίδη, που μας ταξιδεύει στις δεκαετίες του ’70 και του ’80.

Μάλλινο κασκόλλαιμός σε κίτρινο χρώμα. mytheresa.com

benakishop.gr

ô

Adidas

õ

Παπούτσια για τρέξιμο Supernova Glide W.

Cerave

adidas.gr

Κρέμα προσώπου με σύμπλοκο πεπτιδίων και 3 απαραίτητα ceramides. Σε φαρμακεία, επιλεγμένα καταστήματα καλλυντικών, αλλά και online

î

MILKWHITE

î

Βαμβακερό καπέλο με logo Bugonia.

TASCHEN

milkwhite.gr

Λεύκωμα με φωτογραφίες και ταξιδιωτικά κείμενα «The New York Times: Cultured Traveler».

ò

Carhartt WIP Denim Chore Coat με τσέπες.

The Mall Athens

ò

Ikea Ανοιχτή μονάδα ραφιών Platsa σε μπλε χρώμα.

Ikea.gr

ΑΠΟ

ΤΗ

LIFO

TEAM

hyperhypo.gr

78

LiFO

05.02.26

ΕΧΕΙΣ ΓΟΥΣΤΟ Storm PIERCER & TOOTH GEM TECHNICIAN

Πες μας ποια είσαι και με τι ασχολείσαι. Είμαι η Storm και ασχολούμαι επαγγελματικά με tooth gems, piercings και fine piercing jewelry. Πώς διαλέγεις τα ρούχα σου; Δεν έχω κάποιο συγκεκριμένο στυλ, οπότε δεν υπάρχουν και κανόνες, συνήθως αρκεί μια ματιά για να καταλάβω αν είναι «το ρούχο μου». Μου αρέσει ο συνδυασμός elegant και άνετου και θέλω να είναι διαχρονικό. Αλλιώς δύσκολα θα ξαναβάλω το ρούχο. Αυτό που φοράς τώρα σε τι mood σε βάζει; Νιώθω σαν εκπρόσωπος του tattoo community, έχω πάρει τόσα κομπλιμέντα από τατουατζήδες γι’ αυτήν τη ζακέτα.

Tι έχεις στο τσαντάκι σου; Της Παναγιάς τα μάτια. Δεν είμαι small bag girl. Εργαλεία, κολόνια, μέικ-απ, iΡad. Αν κάναμε το interview χθες, θα βλέπατε μέσα και τις πινακίδες μου. Τι φοράς και πόσο κοστίζει; Ζακέτα Ed Hardy (€180), τζιν, που είναι δώρο (μου το χάρισε ένας Ιταλός στις διακοπές μου), τοπ που έχω πάνω από 6-7 χρόνια. Τα παπούτσια είναι Nike shox (€180). Η τσάντα είναι Carhartt (€129) και τα κοσμήματα ανεκτίμητης συναισθηματικής αξίας. Πού πας τώρα; Πάω δουλειά, με περιμένουν τα ραντεβού μου. storm.piercing

ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΦΩΤΟ: ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΔΟΜΕΝΙΚΟΣ

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

LiFO 05.02.26

79

starfax

ΥΔΡΟΧΟΟΣ [20.1/19.2] Η μετακίνηση της Αφροδίτης στους Ιχθύς στις 10/2 σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας εποχής για τα οικονομικά σας. Αυτός είναι ένας πρακτικός τομέας του ωροσκοπίου σας, αλλά δεν έχει να κάνει με τη λογική ή την πρακτικότητα όσον αφορά τα χρήματα, καθώς οι Ιχθύες είναι ένα συναισθηματικό ζώδιο του νερού. Σίγουρα, είναι σοφό να παρακολουθείτε στενά τα χρήματά σας, αλλά να εμπιστεύεστε τη διαίσθησή σας και να προσέχετε για προαισθήματα και συμπτώσεις. Ο Κρόνος είναι ο παραδοσιακός κυβερνήτης πλανήτης σας και μεταβαίνει στον Κριό στις 14/2, όπου θα παραμείνει μέχρι τον Απρίλιο του 2028. Ο Κριός υπογραμμίζει τον τομέα της επικοινωνίας σας. Καθώς ο Κρόνος κυβερνά τη δέσμευση και την πειθαρχία, μπορεί να σκέφτεστε να ακολουθήσετε ένα πρόγραμμα σπουδών ή να αποφασίσετε να εκπαιδευτείτε ως δάσκαλος. Είναι ένα ισχυρό σύμβολο για να γράψετε ή να γίνετε μια φωνή εξουσίας.

ΙΧΘΥΣ [20.2/20.3] Υπάρχει ισχυρή επιρροή

9- 1 5 φ εβρ ου αρ ιου 2 0 26

στο ζώδιό σας αυτή την εποχή. Η Αφροδίτη εισέρχεται στο ζώδιό σας στις 10/2, όπου θα παραμείνει έως τις 6/3. Αυτό προαναγγέλλει την έναρξη του μήνα των γενεθλίων σας, μια ιδανική στιγμή για να επικεντρωθείτε στους προσωπικούς σας στόχους και να βάλετε τον εαυτό σας πάνω απ’ όλα. Όταν οι πλανήτες βρίσκονται στο ζώδιό σας, είναι μια εξαιρετική στιγμή για να εστιάσετε στην εικόνα σας και να σκεφτείτε πώς σας βλέπουν οι άλλοι και πώς σας παρουσιάζουν. Η έντονη έμφαση στο ζώδιό σας μπορεί να σας βοηθήσει να αξιοποιήσετε τη δημιουργική σας πηγή. Ο πλανήτης της ευθύνης και της εξουσίας, ο Κρόνος, μεταβαίνει στον Κριό στις 14/2, όπου θα παραμείνει μέχρι τον Απρίλιο του 2028, στρέφοντας την προσοχή στα οικονομικά σας. Αλλάξτε την οικονομική σας στάση και αποταμιεύστε. Ο Κρόνος ευνοεί την υπεύθυνη δράση.

ΚΡΙΟΣ [21.3/20.4] Μεταξύ 10/2 και 6/3, η διέλευση της Αφροδίτης από τους Ιχθύς θα σας ενθαρρύνει να ακολουθήσετε τη ροή και να εμπιστευτείτε τη διαίσθησή σας. Ενδεχομένως να ολοκληρώνετε ένα κεφάλαιο ή ένα παλιό έργο προτού ξεκινήσετε οτιδήποτε νέο. Αυτή είναι δυνητικά μια γόνιμη περίοδος για όνειρα και φαντασία και για την αναζήτηση μιας δημιουργικής πηγής. Χρησιμοποιήστε την ποίηση, τη μουσική, την τέχνη ή τη φύση για να σας εμπνεύσουν. Βρείτε χρόνο για να αποσυνδεθείτε, να ξεκουραστείτε και να φορτίσετε μπαταρίες. Στις 14/2, ο Κρόνος μετακινείται στο ζώδιό σας, όπου θα παραμείνει μέχρι τον Απρίλιο του 2028 και θα σας βοηθήσει να βελτιώσετε τα επίπεδα αυτοπειθαρχίας σας, ώστε να είστε έτοιμοι να δεσμευτείτε ολόψυχα σε ένα έργο ή στόχο, ή να αναλάβετε ηγετική θέση. Ωστόσο, να είστε προσεκτικοί και μην αναλαμβάνετε πολλές υποχρεώσεις.

ΤΑΥΡΟΣ [21.4/20.5] Οι φίλοι και οι γνωριμίες α πό τη μ αρ ιβ ίκυ κα λλέ ρ γ η (st ar f ax@ li f o. g r ) εικονογραφηση: bianka

80

LiFO

βρίσκονται στο προσκήνιο αυτόν τον μήνα. Αυτό συμβαίνει επειδή εκτός από τον Ερμή που είναι στους Ιχθύς ακολουθεί και ο κυβερνήτης πλανήτης σας, η Αφροδίτη, στις 10/2, όπου θα παραμείνει έως τις 6/3. Επικοινωνήστε με άλλους ανθρώπους και συνδεθείτε σε συναισθηματικό επίπεδο, καθώς οι Ιχθύες είναι ένα διαισθητικό ζώδιο του νερού. Μπορεί να έχετε έντονη κοινωνική ζωή με φίλους ή να βρείτε μια δημιουργική ή καλλιτεχνική ομάδα για να συμμετάσχετε. Επίσης, μέσω των φίλων και

των κοινωνικών σας αλληλεπιδράσεων μπορείτε να βρείτε τον έρωτα και να βελτιώσετε την ερωτική σας ζωή. Ο Κρόνος εισέρχεται στον Κριό και στον τομέα του ασυνείδητού σας στις 14/2, όπου θα παραμείνει μέχρι τον Απρίλιο του 2028. Αυτή είναι συχνά μια περίοδος προετοιμασίας, είτε μελετάτε, είτε κάνετε έρευνα είτε φορτίζετε τις μπαταρίες σας.

2028 θα σας ενθαρρύνει να αποταμιεύσετε ώστε να χτίσετε ένα ασφαλές μέλλον για τον εαυτό σας.

ΖΥΓΟΣ [23.9/22.10] Ο κυβερνήτης πλανήτης σας, η Αφροδίτη, βρίσκεται σε έξαρση στους Ιχθύς και θα διανύει το ζώδιο που κυβερνά την εργασία και τον τρόπο ζωής σας, τη ρουτίνα και την υγεία από τις 10/2 έως τις 6/3. Εξαιρετική εποχή για να βρείτε μια υγιή ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Όταν στρέψετε την προσοχή σας στον τρόπο ζωής και την υγεία σας, οι ανταμοιβές μπορεί να αξίζουν με το παραπάνω. Τουλάχιστον, μπορείτε να αρχίσετε να τακτοποιείτε τα πράγματα σε αυτούς τους βασικούς τομείς, ώστε να δημιουργήσετε τις σωστές διασυνδέσεις στην εργασία, κάτι που μπορεί να φέρει και ένα ειδύλλιο. Ο Κρόνος, που κυβερνά τα τελειώματα και τις δεσμεύσεις, θα μετακινηθεί στον Κριό και στον τομέα των σχέσεών σας στις 14/2, όπου θα παραμείνει μέχρι τον Απρίλιο του 2028. Κάντε κάποιες στρατηγικές επαγγελματικές κινήσεις και σκεφτείτε το μέλλον σας μακροπρόθεσμα.

ΔΙΔΥΜΟΣ [21.5/21.6] Η μετατόπιση της Αφροδίτης στους Ιχθύς στις 10/2 αναδεικνύει τις φιλοδοξίες σας και έως τις 6/3 θα είναι ιδανική εποχή για εργασία με όραμα, όνειρα και εύρεση ενός ουσιαστικού μονοπατιού στη ζωή. Η καθημερινότητά σας θα είναι πιο ευχάριστη και θα βελτιώσετε τις σχέσεις με τους συναδέλφους σας. Επειδή η Αφροδίτη είναι και ο πλανήτης της αφθονίας, θα έχετε αύξηση εσόδων μέσω της επιχείρησής σας. Στις 14/2 ο Κρόνος μετακινείται στον Κριό, όπου θα παραμείνει μέχρι τον Απρίλιο του 2028. Ίσως αναλαμβάνετε μια νέα θέση και ενδιαφέρεστε περισσότερο να βοηθάτε την κοινωνία ή να συνεργάζεστε με άλλους. Κοινοτικά, πολιτικά, περιβαλλοντικά και ανθρωπιστικά ζητήματα μπορεί να αποκτήσουν μεγαλύτερη σημασία για εσάς. Ο Κριός κυβερνά τις φιλίες και τις ομαδικές σας δραστηριότητες, οπότε ή θα βρείτε νέους φίλους ή μια σημαντική φιλία θα φτάσει στο τέλος της.

ΣΚΟΡΠΙΟΣ [23.10/22.11] Στις 10/2 η Αφροδίτη εισέρχεται στους ρομαντικούς Ιχθύς, όπου θα παραμείνει μέχρι τις 6/3. Οι Ιχθύες αντιπροσωπεύουν έναν από τους καλύτερους τομείς του ωροσκοπίου σας, που διέπει τα ταλέντα και τα παιδιά σας. Επομένως, αυτή είναι η ιδανική στιγμή για να επικεντρωθείτε στην αυτοέκφραση και να διασφαλίσετε ότι το παιχνίδι και η δημιουργικότητα βρίσκονται στο προσκήνιο. Η ερωτική σας ζωή θα ανθήσει και πολλοί από εσάς θα μπείτε σε διαδικασία δημιουργίας οικογένειας. Ο Κρόνος μετακινείται στο ζώδιο της φωτιάς του Κριού στις 14/2, όπου θα παραμείνει μέχρι τον Απρίλιο του 2028. Ο Κριός είναι ο τομέας της εργασίας και της υγείας σας, επομένως μια δουλειά ή ένα συμβόλαιο θα μπορούσε να φτάσει στο τέλος της ή ίσως να βρείτε μια σταθερή δουλειά σε ηγετική θέση.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ [22.6/22.7] Στις 10/2, η Αφροδίτη εισέρχεται στους Ιχθύς και καθώς το συγκεκριμένο ζώδιο κυβερνά τα ταξίδια και τη μελέτη στο ωροσκόπιό σας, αφορά τη σταδιοδρομία σας και την ευθυγράμμιση της περιπέτειας και των νέων εμπειριών. Έως τις 6/3 να είστε κοντά σε ανθρώπους που σας εμπνέουν και να διευρύνετε τις γνώσεις σας. Αποδεχτείτε προσκλήσεις που σας πάνε πέρα από τα όριά σας. Βγείτε από τη ζώνη άνεσής σας, προσεγγίστε άλλους ανθρώπους και πείτε ναι σε μια νέα ευκαιρία που εμφανίζεται στον δρόμο σας, η οποία δεν αποκλείεται να είναι ερωτικής φύσης. Να είστε έτοιμοι να αναλάβετε έναν νέο ρόλο ή θέση ευθύνης μόλις ο Κρόνος μεταβεί στον Κριό, στον τομέα της καριέρας και της μελλοντικής σας πορείας στις 14/2, όπου θα παραμείνει μέχρι τον Απρίλιο του 2028, επιβραβεύοντας στις προσπάθειές σας.

ΤΟΞΟΤΗΣ [23.11/21.12] Υπάρχει μια ισχυρή επιρροή που ασκείται κατά τη διάρκεια του Φεβρουαρίου, η οποία υποδηλώνει ότι βρίσκεστε βαθιά μέσα στο βασίλειο των συναισθημάτων και θα μπορούσε να είναι μια συναισθηματική περίοδος για εσάς. Ο πλανήτης των σχέσεων, η Αφροδίτη, εισέρχεται στους Ιχθύς στις 10/2 όπου θα παραμείνει μέχρι τις 6/3. Οι Ιχθύες κυβερνούν το σπίτι και την οικογένειά σας, το παρελθόν σας και την καταγωγή σας. Να είστε ανοιχτόκαρδοι αυτή την περίοδο και να ξέρετε ότι είναι μια υπέροχη στιγμή για να αποκαταστήσετε τυχόν ρήξεις. Οι οικογενειακές σχέσεις είναι ισχυρές, οπότε αξιοποιήστε στο έπακρο αυτή την ήπια και ευεργετική επιρροή. Ο πλανήτης της ευθύνης και της δέσμευσης, ο Κρόνος, εισέρχεται στον Κριό, στις 14/2, όπου θα παραμείνει μέχρι τον Απρίλιο του 2028. Μπορεί να είστε έτοιμοι να δημιουργήσετε οικογένεια, να περάσετε περισσότερο χρόνο με τα παιδιά ή να μετατρέψετε ένα ειδύλλιο σε μια σταθερή σχέση.

ΛΕΩΝ [23.7/23.8] Ο πλανήτης της αγάπης και της αφθονίας, η Αφροδίτη, εισέρχεται στις 10/2 στους Ιχθύς, όπου θα παραμείνει έως τις 6/3. Θα μπορούσε να προκύψει ένα συναισθηματικό ζήτημα ή μια κληρονομιά. Στόχος σας είναι να κάνετε τις σωστές οικονομικές κινήσεις, όχι μόνο για να τακτοποιήσετε την οικονομική σας κατάσταση αλλά και για να σκεφτείτε πώς μπορείτε να βοηθήσετε άλλους ή να συνεργαστείτε με άτομα του στενού σας περιβάλλοντος. Η μετακίνηση του Κρόνου στον Κριό το Σάββατο στις 14/2 τονίζει τον τομέα που κυβερνά τα ταξίδια και τις σπουδές, και θα παραμείνει μέχρι τον Απρίλιο του 2028. Μπορεί να μετακομίσετε στο εξωτερικό ή ίσως θέλετε να αποκτήσετε νέα προσόντα.

Sudoku No 884

ΠΑΡΘΕΝΟΣ [24.8/22.9] Δεν θα σας απασχολήσουν μόνο η εργασία και η ρουτίνα σας αυτόν τον μήνα, καθώς ο έρωτας θα είναι πιθανώς στον αέρα. Είτε η ερωτική σας ζωή είναι συναρπαστική, σαγηνευτική ή απλώς μια φαντασίωση, είναι μια καλή στιγμή να αφεθείτε στη ρομαντική πλευρά σας. Η ερωτική Αφροδίτη εισέρχεται στους ρομαντικούς Ιχθύς στις 10/2 και έως τις 6/3 θα είναι υπέροχος μήνας για σας όσον αφορά την αγάπη και τις σχέσεις. Ίσως ερωτευτείτε ή βιώσετε μια σύνδεση ψυχής με κάποιο κοντινό σας πρόσωπο. Οι Ιχθύες κυριαρχούν σε όλες τις προσωπικές και επαγγελματικές σχέσεις. Επομένως, θα έχετε την ευχέρεια να βελτιώσετε τις σχέσεις με άτομα που είναι σημαντικά για εσάς. Η μετακίνηση του Κρόνου στον Κριό στις 14/2 μέχρι τον Απρίλιο του

1

8

9

2

7 9 6

8 1 5 8 7

3 1 4

6 4

2 8 3 1

5 9

2

5

3

Η λύση του προηγούμενου 7 2 3 5 8 9 1 4 6

8 1 9 4 6 7 5 3 2

6 4 5 1 2 3 9 8 7

3 5 6 8 1 2 4 7 9

1 8 7 9 3 4 2 6 5

2 9 4 6 7 5 3 1 8

9 3 2 7 4 8 6 5 1

5 7 1 3 9 6 8 2 4

4 6 8 2 5 1 7 9 3

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ [22.12/19.1] Ο τομέας της επικοινωνίας και της κοινότητας τονίζεται με την είσοδο της Αφροδίτης στους Ιχθύς στις 10/2, επομένως δεν είναι η κατάλληλη στιγμή να μείνετε μόνοι σας. Αν ψάχνετε για αγάπη ή συντροφικότητα, έως τις 6/3 θα είναι ιδανική εποχή για να κάνετε νέες γνωριμίες και να βρείτε άτομα με παρόμοια νοοτροπία. Παρακολουθήστε μια ομιλία, διαβάστε βιβλία, αποδεχτείτε προσκλήσεις. Ο Κρόνος, που είναι ο κυβερνήτης πλανήτης σας, στις 14/2 μετακινείται στον Κριό, το ζώδιο στη βάση του ωροσκοπίου σας, όπου θα παραμείνει μέχρι τον Απρίλιο του 2028. Ο Κριός κυβερνά το σπίτι και την οικογένειά σας, το παρελθόν σας και την καταγωγή σας. Αυτή μπορεί να είναι μια περίοδος που σκέφτεστε να εγκατασταθείτε κάπου. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να υπάρξει μια ρήξη με το παρελθόν.

05.02.26

ΈΝΑ ΜΟΥΣΙΚΌ ΦΕΣΤΙΒΆΛ ΣΤΗ ΣΤΈΓΗ

2 ΝΥΧΤΕΣ

4 STAGES

ΠΕΡΙΣΣΌΤΕΡΟΙ ΑΠΌ 40 ΚΑΛΛΙΤΈΧΝΕΣ ΣΕ ΈΝΑ ΑΤΕΛΕΊΩΤΟ ΠΆΡΤΙ Το Stegi.Radio επιστρέφει και καταλαμβάνει τους χώρους της Στέγης για τρίτη χρονιά. Εκρηκτικά DJ sets και ανατρεπτικές live performances.

Μουσικές από το Ντιτρόιτ μέχρι τη Συρία – και από πολλές ακόμη γωνιές του πλανήτη.

Χορός μέχρι τελικής πτώσης στο μεγαλύτερο dancefloor της πόλης.

Are you ready to party?

Μέρος του STEGI.RADIO Takeover 2026 υλοποιείται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος TMLAB, το οποίο συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Παρέα με τη

Με την υποστήριξη της