Τεύχος 881

FREE PRESS

881

15.01.2026

ΟΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ! ΔΩΡΕΑΝ ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΚΑΘΕ ΠΕΜΠΤΗ

WINTER PREVIEW 20 26

«Ιβάνοφ!» του Γιάννη Χουβαρδά

2

LiFO

15.01.26

6 ΣΤΗΛΕΣ πολιτικο επταημερο γιάννησ πανταζόπουλοσ

talking points χάρησ καλαϊτζίδησ

ιλεκτρισιτυ

γιάννησ παντελάκησ

akροβατωντασ

PREVIEW

index881

βασιλική σιουτη

16

στο εξωφύλλο: Φωτογραφία του Πάρι Ταβιτιάν.

36

14 39

WINTER

2026 εικαστικά μουσική σινεμά θέατρο βιβλίο

H ΛΟΥΚΙΑ ΕΙΝΑΙ H ΑΘΗΝΑΙA ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

ΚΑΛΗΣΠΈΡΑ, ΚΎΡΙΕ ΠΑΠΑΣΤΕΦΆΝΟΥ. ΜΙΑ ΕΚΠΟΜΠΉ ΤΟΥ ΤΌΜΑΣ ΈΝΤΙΣΟΝ.

www.lifo.gr ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΒOΥΛΗΣ 22, 105 63 ΑΘΗΝΑ T 210 3254 290 F 210 3249 785 info@lifo.gr

εκδοτης/διευθυντησ

Στάθης Τσαγκαρουσιάνος chief executive officer/editor in chief Μιχάλης Μιχαήλ chief operating officer/commercial director Θανάσης Χαραμής creative director Γιάννης Καρλόπουλος διευθυντής συνταξησ Γιάννης Πανταζόπουλος διευθυντής εντυπησ εκδοσησ Τάσος Μπρεκουλάκης διευθυντής mikropragmata.lifo.gr Άρης Δημοκίδης υπευθυνη πολιτικου ρεπορταζ - ερευνασ Βασιλική Σιούτη αρχισυνταξία podcasts Μερόπη Κοκκίνη –––––– εμπορικο τμημα advertising director Ξένια Στασινοπούλου direct sales director Κώστας Μαντάς head of digital advertising Άννα Λαπαρδάγια direct sales Γιώργος Λυκουργιώτης advertising manager Πωλίνα Κουτσοβίλη (pkoutsovili@lifo.gr) advertising coordinator Κατερίνα Κουρμούζη (kkourmouzi@lifo.gr) head of creative Βασίλης Καψάσκης branded content managers Φιλιώ Ράγκου, Ιωάννα Παναγοπούλου digital campaign manager Γιώργος Γιαννή advertising executive Χριστίνα Καλλή –––––– ψηφιακή ανάπτυξη/προγραμματισμός lifo.gr Θανάσης Βιρβίλης, Γιώργος Ντούφας –––––– ατελιέ assistant creative director Ιωάννης Μαρκάκης αrt director Μαργαρίτα Καμαριώτη φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης, Πάρις Ταβιτιάν, Freddie F. διαμόρφωση ψηφιακής εκδοσης Μαρούσα Θωμά, Ελπισία Σπαθάρη υπευθυνη υλης Μαρία Δρουκοπούλου διορθωση/επιμελεια κειμένων Μυρτώ Αθανασοπούλου, Μαρία Μανθοπούλου –––––– συντακτικη ομαδα Θοδωρής Αντωνόπουλος, Λουίζα Αρκουμανέα, Γιάννης Βασιλείου, Μίνα Καλογερά, Ντίνα Καράτζιου, Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, Τίνα Μανδηλαρά, Αργυρώ Μποζώνη, Μαρία Παππά, Χρήστος Παρίδης, Δημήτρης Πολιτάκης, Γιώργος Τσαγκόζης συνεργατεσ Τζούλη Αγοράκη, Έφη Ανέστη, Αλέξανδρος Βουρλάκος, Ειρήνη Γιαννάκη, Λίνα Ιντζεγιάννη, Χάρης Καλαϊτζίδης, Ερωφίλη Κόκκαλη, Υρώ Κολιακουδάκη, Δημήτρης Κυριαζής, Χρυσέλλα Λαγαρία, Στέλλα Λιζάρδη, Νίκος Γ. Μαστροπαύλος, Νίκη Μηταρέα, Αγιάτη Μπενάρδου, Παναγιώτης Ορφανίδης, Γιάννης Παντελάκης, Σταυρούλα Παπασπύρου, Νικόλας Σεβαστάκης, Δέσποινα Τριβόλη, Φώντας Τρούσας, Θοδωρής Τσάτσος, Φώφη Τσεσμελή, Νίκος Τσέφλιος, Κορίνα Φαρμακόρη newsroom Αγάπη Βαρούνη, Μιχάλης Γιαννακίδης, Βασιλική Δρίβα, Ναζιγκέν Μάμο, Πέννυ Μαστοράκου, Μαρία Μπαρλή, Ελένη Ποσνακίδου, Λία Φασόλη –––––– podcasts/vidcasts καμερα-μονταζ Γεράσιμος Δομένικος ηχοληψια Φαίδωνας Κτενάς, Αλέξανδρος Αντωνίου social media Άκης Κατσούδας, Πέννυ Μαστοράκου –––––– λογιστηριο οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο Βασίλης Κοτρωνάκης, Άκης Ιωάννου, Έφη Ηλιοπούλου γραμματεία Βιβίκα Ανδριανάτου –––––– κωδικος εντυπου 7639 –––––– μετοχος/νομιμοσ εκπροσωποσ Ευστάθιος Τσαγκαρουσιάνος ––––––

MET 230578

παρακαλουμε

ανακυκλωστε

LiFO 15.01.26

3

Feedback

Γιάννης Αγγελάκας: «Έχουμε τσαλαπατήσει το παιδί μέσα μας»

ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ

Το σύμπαν του «Μικρού Πρίγκιπα» και του δημιουργού του, Αντουάν ντε Σεντ Εξιπερί, ζωντανεύει στη σκηνή της Στέγης από τον Έλληνα τραγουδοποιό με έναν τρόπο έμμετρο, πιο ζωηρό και τραγουδιστικό, για να υπενθυμίσει την αξία της χαμένης μας παιδικότητας.

Εξέγερση στο Ιράν: Μουλάδες τέλος; ΤΟΥ ΘΟΔΩΡΗ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ

Αρτζεντίνα: Το νέο μπαρ της πόλης μοιάζει να ήταν πάντα εκεί ΤΗΣ ΜΙΝΑΣ ΚΑΛΟΓΕΡΑ

Είναι Δευτέρα βράδυ και το brainstorming στο group chat για το πού θα βγούμε έχει πάρει φωτιά, μια και την επομένη δεν δουλεύει κανείς, είναι αργία. Κάποιος ρίχνει την ιδέα να πάμε προς Νεάπολη Εξαρχείων να δούμε το νέο μπαρ της πόλης. Περνάμε τα Παναθήναια, το σουβλατζίδικο της γειτονιάς, προχωράμε λίγο ακόμα και συναντάμε ένα μακρόστενο μαγαζί με μια καταπράσινη τέντα και μια μεγάλη τζαμαρία, αίσθηση ανοιχτωσιάς και την πλατεία Αργεντινής μπροστά του. Είναι ένα αβανταδόρικο σποτ που είμαι σίγουρη πως κατά την άνοιξη θα ανθήσει, μια και θα αξιοποιηθεί –λόγω της πλατείας– σε όλο του το μεγαλείο.

4

LiFO

pageviews

LiFO.gr

ΓΕΥ ΣΗ

podcasts που αξίζει να ακούσετε

ΤΗΣ ΑΡΓΥΡΩΣ ΜΠΟΖΩΝΗ

ti δ ι α β α σ α με αυ τη την εβ δομ α δ α σ το

Δεν είναι η πρώτη εξέγερση κατά του ισλαμικού φονταμενταλιστικού καθεστώτος τα τελευταία χρόνια, ούτε έδειχνε αρχικά ότι θα είναι σοβαρότερη ακόμα και από εκείνη που ακολούθησε τον θάνατο της 23χρονης Μάχσα Αμίνι τον Σεπτέμβριο του ’22 σε αστυνομικό τμήμα της Τεχεράνης, όπου είχε οδηγηθεί από την Αστυνομία Ηθών επειδή δεν φορούσε σωστά τη μαντίλα της – εξού και το σύνθημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία». Όμως κάθε μέρα που περνά, η κατάσταση εκτραχύνεται περισσότερο, με οργισμένες διαδηλώσεις να συνταράσσουν όλη τη χώρα, με κυβερνητικά κτίρια να καίγονται, με δεκάδες νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες θύματα της άγριας καταστολής με την οποία προσπαθούν να τιθασεύσουν την κατάσταση οι πραιτοριανοί του 86χρονου, πλέον, ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη Αγιατολάχ Χαμενεΐ, που έχει μείνει ουσιαστικά χωρίς συμμάχους.

5

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

O Γιάννης Αγγελάκας με υποδέχεται στη «γειτονιά» του, όπως αποκαλεί τα Πετράλωνα, που ανακάλυψε πριν από μια δεκαετία. Εδώ μένει κάθε φορά που οι υποχρεώσεις του τον καλούν στην Αθήνα· πραγματικά, δεν περνά άνθρωπος που να μην τον χαιρετήσει σαν παλιό γείτονα. Μου λέει ότι αυτή η γειτονιά είναι ο μόνος λόγος που κάνει την Αθήνα να του φαίνεται ευχάριστη και λίγο πιο ήρεμη, σαν να βρισκόμαστε χιλιόμετρα μακριά από το πολύβουο κέντρο. Αυτήν τη φορά θα μείνει για μήνες στην Αθήνα, κάνοντας πρόβες για το Μπλουζ του Μικρού Πρίγκιπα που θα ανεβάσει στη Στέγη, φτιάχνοντας επί σκηνής ένα σύμπαν από λόγια και σκέψεις που γνέφουν καταφατικά στην αγάπη, τη φιλία και τη ζωή, από ήχους, μουσικές και τραγούδια, διαπλανητικά ταξίδια, πολέμους, τον Πιλότο και τον Μικρό Πρίγκιπα. Πρόκειται για περιπέτειες που θα αφηγηθούν μουσικοί και ερμηνευτές οι οποίοι έρχονται να μας υπενθυμίσουν την αξία της χαμένης, συχνά υποτιμημένης παιδικότητας σε μια εποχή βίαιη και τρομακτική. Δυο χρόνια μετά τη Νέκυια, που ανέβηκε στη Στέγη με τον ίδιο και την Όλια Λαζαρίδου, σε σκηνοθεσία του Χρήστου Παπαδόπουλου –η παράσταση έγινε sold-out, εκδόθηκε σε βιβλίο και ταξίδεψε σε Άμστερνταμ και Θεσσαλονίκη–, θα μιλήσουμε για κάτι εντελώς διαφορετικό, ένα πρότζεκτ που δουλεύει με χαρά, «πάντα με χαρά», όπως λέει· με τους εξαιρετικούς μουσικούς που θα είναι live επί σκηνής, με τον Γιώργο Γούση που θα έχει τη σκηνοθετική επιμέλεια και τους ερμηνευτές-αφηγητές. Το κείμενο της παράστασης βασίζεται στη μετάφραση του Στρατή Τσίρκα, ενώ ο ίδιος μαζί με τη Θεοδώρα Καπράλου υπογράφουν την ελεύθερη διασκευή και τους στίχους. «Τα κείμενα είναι καινούργια, ακολουθούν την περιπέτεια του Μικρού Πρίγκιπα και την “πειράζουν” λίγο προς το φινάλε, αλλά δεν θα τα αποκαλύψουμε όλα εδώ», λέει. «Είναι η ιστορία του Μικρού Πρίγκιπα, αλλά με έναν άλλο τρόπο, έμμετρο, πιο ζωηρό και τραγουδιστικό». Όπως η Νέκυια ήταν ένα σχέδιο που είχε στο συρτάρι για περισσότερα από δέκα χρόνια και αν δεν είχε συναντηθεί με τους ανθρώπους της Στέγης μάλλον δεν θα γινόταν ποτέ, έτσι και η ιστορία του Μικρού Πρίγκιπα έχει βαθιές ρίζες στον χρόνο και τη ζωή του Γιάννη.

Ακολουθήστε τα podcasts της LiFO στην Apple, στο Spotify ή στο LiFO.gr

1

Η σκληρή αλήθεια για τον Γιάννη Σμαραγδή και τον Καποδίστριά του «ΜΙΚΡΟΠΡΑΓΜΑΤΑ» ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΗ ΔΗΜΟΚΙΔΗ

2

Επικίνδυνα προσωπικές διαφημίσεις και απαγωγές πολιτικών σε ξένες χώρες «ΚΑΘΕ ΠΕΜΠΤΗ» ΜΕ ΤΟΝ ΘΩΜΑ ΖΑΜΠΡΑ

3

Η Βενεζουέλα και οι συνέπειες για Ευρώπη και Ελλάδα «LIFO POLITICS» ΜΕ ΤΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ

ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ Τρεις αυτοκτονίες και μια κοινωνία που τις προσπερνά τόσο εύκολα Ένας κτηνοτρόφος που έχασε το βιος του, ένας πατέρας που έχασε το παιδί του και ένας έφηβος που δεν πρόλαβε να μεγαλώσει. Άνθρωποι που δεν άντεξαν άλλο και δεν ζητούν τη λύπη μας αλλά την προσοχή μας. ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΥ

Τρεις αυτοκτονίες μέσα σε λίγες ημέρες. Τρεις διαφορετικές ζωές, τρεις διαφορετικές αφορμές, μια κοινωνία που δεν πρόλαβε ή δεν θέλησε να δει. Στην Πιερία, ένας κτηνοτρόφος που είδε το βιος του να αφανίζεται. Στην Ανδραβίδα, ένας πατέρας που δεν άντεξε την απουσία του μοναχογιού του. Στη Χαλκίδα, ένα δεκαπεντάχρονο αγόρι που δεν πρόλαβε να μεγαλώσει. Αν τις δει κανείς ως μεμονωμένα γεγονότα, είναι απλώς «ειδήσεις». Αν τις δει μαζί, είναι κάτι άλλο: ένα κοινωνικό ρήγμα. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι οι ίδιες οι αυτοκτονίες αλλά το πόσο γρήγορα συνηθίζουμε να τις προσπερνάμε. Μία είδηση ακόμη στο καθημερινό δελτίο. Ένα ακόμη «τραγικό περιστατικό». Μέχρι το επόμενο. Πόσο κρίμα που η κοινωνία μας δεν διαδήλωσε ποτέ για τα τροχαία δυστυχήματα, για το μπούλινγκ στα σχολεία, για τα χωριά που ερημώνουν. Κάθε φορά ακούμε στο κέντρο της Αθήνας τα ίδια ξεπερασμένα συνθήματα, τα οποία γεννήθηκαν σε άλλες εποχές και κάτω από άλλες συνθήκες και γι’ αυτό δεν αγγίζουν ουσιαστικά τους πολίτες. Σήμερα δεν έχουμε ανάγκη από πιο δυνατά συνθήματα, αλλά από πιο καθαρή σκέψη. Από λόγο που να μην εξαντλείται στην αγανάκτηση αλλά να τη μετατρέπει σε κατανόηση και ευθύνη. Ζούμε σε μια εποχή που η πληροφορία περισσεύει και το νόημα σπανίζει.

4

Θα λυθεί ποτέ το κυκλοφοριακό στην Αθήνα; Μάλλον όχι «Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ» ΜΕ ΤΗΝ ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ

5

«Μόλις βγω από τη φυλακή, θέλω να πάω στη θάλασσα» «RADIO LIFO» ΜΕ ΤΗ ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ

15.01.26

LiFO 15.01.26

5

talkofthetown

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

Μπλόκα, δημοσκοπήσεις και αδιέξοδα Αγρότες και πολιτικό κόστος: το δίλημμα της κυβέρνησης.

15—21 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2026 Νο 881

Γιατί αυξάνονται τα κρούσματα της γρίπης και πόσο μας προστατεύει το εμβόλιο; p Είναι αστείο, μέχρι να πάψει να είναι p Ο νέος ιμπεριαλισμός των ΗΠΑ p

6

LiFO

απ ό τh βασιλ ικη σιουτη

Η επιδοκιμασία των αγροτικών κινητοποιήσεων από την πλειοψηφία των πολιτών που κατέγραφαν οι δημοσκοπήσεις εμπόδισε την κυβέρνηση να προχωρήσει στην καταστολή τους το προηγούμενο διάστημα. Σήμερα, όμως, δηλώνει ότι εξαντλήθηκε η υπομονή της και ότι πρέπει να αναμένεται η αστυνομική παρέμβαση. Το αγροτικό ζήτημα αποδεικνύεται μεγαλύτερο πρόβλημα για την κυβέρνηση από ό,τι εκτιμούσε αρχικά και οι συνεχείς αναβολές της αντιμετώπισής του φανερώνουν τους δισταγμούς που υπήρχαν. Μπορεί κάποιοι υπουργοί να κατηγορούν τους αγρότες στα μπλόκα ότι κάνουν επαναστατική γυμναστική ή ότι είναι πολιτικά υποκινούμενοι, γνωρίζουν όμως ότι η πραγματικότητα είναι αρκετά διαφορετική και γι’ αυτό η κυβέρνηση αμφιταλαντευόταν τις προηγούμενες μέρες. Οι Έλληνες αγρότες είναι ένα συντηρητικό κοινωνικό στρώμα. Υπάρχουν ορισμένοι νέοι αγρότες με ένα πιο ριζοσπαστικό προφίλ, και το ΚΚΕ διαθέτει, πράγματι, μια σεβαστή δύναμη στο αγροτικό κίνημα, αλλά οι περισσότεροι είναι συντηρητικοί και αυτό προκύπτει και από τις εκλογικές αναλύσεις για το πώς ψηφίζουν. Η πλειοψηφία των αγροτών στις εκλογές των τελευταίων ετών ψηφίζει Νέα Δημοκρατία.

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ «ΔΙΚΟΥΣ ΤΗΣ» ΑΓΡΟΤΕΣ Είναι γνωστό ότι στα μπλόκα δεν συμμετέχουν μόνο αριστεροί, ριζοσπάστες ή αντικυβερνητικοί αγρότες, αλλά και πολλοί νεοδημοκράτες. Όλοι αυτοί δεν βγαίνουν στον δρόμο για να κάνουν «επαναστατική γυμναστική», όπως τους κατηγορούν κάποιοι από την κυβέρνηση. Αν δεν υπήρχαν πραγματικά και μεγάλα προβλήματα, δεν θα έβγαιναν τόσοι αγρότες στους δρόμους και δεν θα υπήρχε αυτή η μαζικότητα. Η αφορμή, άλλωστε, που πυροδότησε την αγροτική αντίδραση ήταν οι μεγάλες καθυστερήσεις στις πληρωμές τους, οι οποίες οφείλονταν στους κυβερνητι-

15.01.26

LiFO 15.01.26

7

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

talkofthetown

α πό τh βα σι λι κη σ ιου τη

8

LiFO

κούς χειρισμούς που έγιναν μετά τις αποκαλύψεις για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Σε περιοχές της περιφέρειας, όπως αυτή της Μακεδονίας, π.χ., υπάρχουν και νεοδημοκράτες αγρότες οι οποίοι είναι καραμανλικοί ή ανήκουν στο κλίμα της λεγόμενης λαϊκής δεξιάς και δεν «ελέγχονται» από την ηγεσία του κυβερνώντος κόμματος. Υπάρχει δηλαδή και αυτή η εσωκομματική διάσταση, που παίζει κάποιον ρόλο, αλλά όχι τόσο κρίσιμο όσο τα πραγματικά προβλήματα, τα οποία πυροδοτούν την αγροτική αντίδραση. Ο στενός πυρήνας του πρωθυπουργού, όπως και ο ίδιος, θεωρούν μαξιμαλιστικά τα αγροτικά αιτήματα και απαράδεκτα τα μπλόκα και το κλείσιμο των δρόμων (οι αγρότες ωστόσο ισχυρίζονται ότι εκείνοι δεν εμποδίζουν τη διέλευση των οχημάτων και ότι είναι η αστυνομία που το κάνει). Στο Μαξίμου υπήρχαν σκέψεις για καταστολή των αγροτικών κινητοποιήσεων από τις πρώτες μέρες. Ο επιχειρηματικός τομέας διαμαρτυρόταν από τις πρώτες μέρες, όπως και ο τουριστικός, και αρκετά κυβερνητικά στελέχη θεωρούσαν ότι η κατάσταση αυτή και η αναποφασιστικότητα της κυβέρνησης μεγάλωνε το πολιτικό κόστος. Από την άλλη πλευρά, όμως, σε πολλές αγροτικές περιοχές της χώρας, όπου η ΝΔ ήταν πολιτικά κυρίαρχη, υπάρχει μεγάλη δυσαρέσκεια, την οποία οι βουλευτές της επαρχίας την έχουν μεταφέρει σε συνεργάτες του πρωθυπουργού. Σημαντικός λόγος που απέτρεψε την κυβέρνηση το προηγούμενο διάστημα να προβεί σε μια πιο επιθετική αντιμετώπιση των αγροτικών διαδηλώσεων, μαζί με τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων που κατέγραφαν ότι η πλειοψηφία των πολιτών θεωρεί δικαιολογημένο τον αγώνα των αγροτών, ήταν και το πολιτικό κλίμα στις αγροτικές περιοχές που ήταν πολιτικά κάστρα της ΝΔ. Οι δημοσκοπήσεις ήταν εκείνες που ανάγκασαν την κυβέρνηση να προσαρμόσει την τακτική της και να φανεί πιο διαλλακτική από ό,τι ήταν στην αρχή, όταν έλεγε ότι δεν μπαίνει σε διάλογο όσο υπάρχουν τρακτέρ στους δρόμους. Το Μέγαρο Μαξίμου έπειτα από σχεδόν 40 μέρες συμφώνησε με τους αγρότες για να συζητήσουν τα αιτήματά τους με τον πρωθυπουργό, βάζοντας όμως κάποιους όρους για τη σύνθεση των δύο επιτροπών που θα τους εκπροσωπούσαν, τους οποίους η Πανελλαδική Επιτροπή των μπλόκων δεν αποδέχθηκε, με αποτέλεσμα ο Κυριάκος Μητσοτάκης την Τρίτη να συναντηθεί μόνο με μια ομάδα «προθύμων», όπως τους αποκαλούν οι υπόλοιποι, και όχι με τους εκπροσώπους της πλειοψηφίας που διαμαρτύρεται και παραμένει στα μπλόκα. Οι «σκληροί» επιμένουν τώρα για κλιμάκωση των κινητοποιήσεων, ενώ στελέχη της κυβέρνησης αναφέρουν από προχθές ότι εάν τα μπλόκα δεν διαλυθούν αυτοβούλως, θα πρέπει να παρέμβουν οι αστυνομικές αρχές. Τα μέτρα που πρότεινε ο πρωθυπουργός και παρουσιάστηκαν περίπου ως παραχωρήσεις, με την επισήμανση ότι δεν θα γίνουν άλλες, οι αγρότες των μπλόκων τα βρήκαν πολύ λίγα και θεωρούν ότι δεν αντιμετωπίζουν τα προβλήματά τους. Στους κτηνοτρόφους, που έχουν πολύ σοβαρό πρόβλημα, κυρίως λόγω της ευλογιάς των προβάτων, η κυβέρνηση αυτές τις μέρες υποσχέθηκε λύσεις με σημαντική καθυστέρηση, παραδεχόμενη εμμέσως ότι ως τώρα δεν είχαν ληφθεί αποτελεσματικά μέτρα. Αλλά κι εκεί, αν οι κτηνοτρόφοι δεν πάρουν συγκεκριμένες απαντήσεις και δεσμεύσεις, δεν θα ικανοποιηθούν, όπως λένε.

ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Η αλλαγή τόσων υπουργών Αγροτικής Ανάπτυξης (Βορίδης, Λιβανός, Γεωργαντάς, Αυγενάκης, Τσιάρας) καταδεικνύει από μόνη της ότι κάτι δεν πάει καλά στον σχεδιασμό της αγροτικής πολιτικής της κυβέρνησης. Οι αποκαλύψεις του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ θα μπορούσαν να αποτελέσουν την αφορμή για μια ουσιαστική και συνολική μεταρρύθμιση. Παρ’ όλα αυτά, τίποτα δεν άλλαξε, πλην της μεταφοράς αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, για την οποία αντιδρούν οι αγρότες, ζητώντας την εξυγίανση και τη διαφάνεια, αντί της κατάργησής του. Όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις είχαν συνηθίσει να αντιμετωπίζουν τους αγρότες με τον πελατειακό τρόπο, τάζοντας κάποιες παροχές και επιδόματα, χωρίς κανένας τους να ενδιαφέρεται να σχεδιάσει μια σύγχρονη αγροτική πολιτική. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, αναδεικνύεται πιο επιτακτικά η ανάγκη αυτό να αλλάξει, να ενισχυθεί και να μεταρρυθμιστεί πραγματικά ο αγροτικός και ο κτηνοτροφικός τομέας. Οι νέοι αγρότες σήμερα πιέζουν προς αυτήν την κατεύθυνση, για μια μακρόπνοη, βιώσιμη πολιτική, που θα μετατρέψει τον (σε μεγάλο βαθμό καθυστερημένο) αγροτικό τομέα σε ισχυρό και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τη χώρα. Η κυβέρνηση για την ώρα, ωστόσο, ενδιαφέρεται για το πώς θα φύγουν τα τρακτέρ από τους δρόμους και για την αποφυγή του πολιτικού κόστους, μεταθέτοντας αυτήν τη συζήτηση στο μέλλον.

TALKING POINTS

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ «Γιατί αυξάνονται τα κρούσματα της γρίπης και πόσο μας προστατεύει το εμβόλιο;» α π ό τ ο ν γ ι ά ν ν η π α ν τα ζ ό π ουλο

Ποιοι παράγοντες συμβάλλουν στη φετινή έξαρση και ποια μέτρα προστασίας παραμένουν κρίσιμα για τον γενικό πληθυσμό και τις ευπαθείς ομάδες; Ο καθηγητής Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ εξηγεί.

Όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις είχαν συνηθίσει να αντιμετωπίζουν τους αγρότες με τον πελατειακό τρόπο, τάζοντας κάποιες παροχές και επιδόματα, χωρίς κανένας τους να ενδιαφέρεται να σχεδιάσει μια σύγχρονη αγροτική πολιτική.

Ποιοι παράγοντες έχουν συμβάλει στη φετινή έντονη έξαρση της γρίπης σε σύγκριση με προηγούμενα έτη; Προς το παρόν για τη χώρα μας είναι νωρίς για να εκτιμήσουμε αν η έξαρση της γρίπης είναι πιο έντονη σε σχέση με προηγούμενα έτη. Σε άλλες χώρες της Ευρώπης που η κυκλοφορία του ιού προηγήθηκε χρονικά, έχουν καταγραφεί περισσότερα κρούσματα και νοσηλείες λόγω γρίπης. Αυτό οφείλεται, κυρίως, στην κυκλοφορία του τύπου H3N2 της ομάδας Κ που περιλαμβάνει περισσότερες μεταλλάξεις απ’ ό,τι συνήθως, με συνέπεια να προκαλεί μεγαλύτερο αριθμό μολύνσεων. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτός ο τύπος ιού αυξάνει τον κίνδυνο για σοβαρή νόσο. Πόσο αποτελεσματικό είναι το φετινό αντιγριπικό εμβόλιο και ποια είναι τα δεδομένα μέχρι στιγμής; Η αποτελεσματικότητα του εμβολίου έναντι μόλυνσης με τον τύπο Η3Ν2 εκτιμήθηκε σε 52% σε παιδιά και 57% σε ενήλικες ηλικίας 18-64 ετών, με την αποτελεσματικότητα να είναι ακόμα υψηλότερη έναντι σοβαρής νόσου. Τα δεδομένα αυτά υποδεικνύουν ότι, ακόμα και με την ύπαρξη μιας νέας ομάδας ιού, το εμβόλιο αποτελεί αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης. Πώς συνυπάρχει η γρίπη με άλλες αναπνευστικές λοιμώξεις (όπως Covid-19 και RSV) και τι σημαίνει αυτό για το σύστημα υγείας; Συνήθως αυτήν την περίοδο έχουμε αυξημένη κυκλοφορία παθογόνων που προκαλούν λοιμώξεις αναπνευστικού. Προς το παρόν, ο SARS-CoV-2 και ο RSV παρουσιάζουν μέτρια με χαμηλά επίπεδα κυκλοφορίας, με συνέπεια να μην επιβαρύνεται το σύστημα υγείας σε μεγάλο βαθμό και από αυτές τις λοιμώξεις. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν άλλα παθογόνα που κυκλοφορούν αυτήν την περίοδο και γενικά ο κίνδυνος για νόσηση και νοσηλεία, ειδικά σε ευπαθή άτομα, είναι αυξημένος. Η επιβάρυνση στο σύστημα υγείας είναι σημαντικά αυξημένη. Τι μέτρα πρόληψης θα συστήνατε αυτήν την περίοδο στον γενικό πληθυσμό αλλά και στους επαγγελματίες υγείας; Καταρχάς, εμβολιασμό έναντι της γρίπης, του RSV και του SARS-CoV-2. Παράλληλα, για τον γενικό πληθυσμό συστήνεται, παρουσία συμπτωμάτων, να αποφεύγει τις επαφές με άτομα που είναι ευπαθή και αν είναι εφικτό να κάνει χρήση μάσκας, ειδικά σε συνθήκες υψηλού συγχρωτισμού. Για τα ευπαθή άτομα, στις ίδιες συνθήκες, συστήνεται να πραγματοποιούν αυτοδιαγνωστικό έλεγχο και να αναζητούν έγκαιρα ιατρική συμβουλή για το αν χρειάζεται να λάβουν προληπτική αγωγή. Υπάρχουν ενδείξεις για μεταλλάξεις ή νέα στελέχη του ιού που προκαλούν ανησυχία; Όπως προαναφέραμε, αυτό αφορά τη γρίπη τύπου H3N2 ομάδας Κ, με τα χαρακτηριστικά του ιού να αυξάνουν τον κίνδυνο μόλυνσης και όχι σοβαρής νόσησης. Πότε είναι «αργά» για να κάνει κάποιος το αντιγριπικό εμβόλιο; Ποιο είναι το σωστό timing; Η ιδανική περίοδος που συστήνεται για το εμβόλιο είναι οι μήνες Οκτώβριος-Νοέμβριος, πριν από την κυκλοφορία δηλαδή του ιού. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι απαιτείται διάστημα περίπου 10-14 ημερών για την ανάπτυξη ανοσίας.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

15.01.26

LiFO 15.01.26

9

α πό τον χάρη κ α λ α ϊ τζί δ η

talkofthetown

Tα κράτη κι οι διαδικτυακές πλατφόρμες διαμορφώνουν την κοινή γνώμη online, θάβουν όποιο περιεχόμενο αποκλίνει από την επίσημη εκδοχή των γεγονότων και, ενίοτε, κόβουν τη σύνδεση εντελώς.

10

LiFO

ΙΛΕΚΤΡΙΣΙΤΥ

AKΡΟΒΑΤΩΝΤΑΣ

Είναι αστείο, μέχρι να πάψει να είναι

Ο νέος ιμπεριαλισμός των ΗΠΑ

Η εισβολή στη Βενεζουέλα είναι ένα ορόσημο για τον νέο, άγριο κόσμο που αναδύεται, δείχνοντας ότι δεν υπάρχει πια καμιά βεβαιότητα, ούτε σταθερές ή αξίες.

Σ’ όλον τον κόσμο, κυβερνήσεις κόβουν την πρόσβαση στο ίντερνετ όταν νιώσουν πως απειλούνται, σε μια εξέλιξη που κηλιδώνει περαιτέρω τον οπτιμισμό για τη χρήση νέων τεχνολογιών ενάντια στο υπάρχον.

Π

έρυσι στις 28 Φλεβάρη, στη συγκέντρωση για τα Τέμπη στο Σύνταγμα, έψαχνα κάποιους φίλους με τους οποίους είχα πει να συναντηθώ και τους οποίους δεν έβρισκα, γιατί δεν είχα σήμα. Σύντομα, κατάλαβα ότι κανείς ή πολύ λίγοι είχαν σήμα και ίντερνετ, λόγω της παρουσίας τόσο πολλών ανθρώπων και συσκευών σε τόσο μικρό χώρο. Η διαπίστωση μού έκανε εντύπωση και, καθώς μια φίλη άρχισε να μου εξηγεί τον συγκεκριμένο μηχανισμό της απουσίας του σήματος, την προσπάθεια υπερβολικά πολλών συσκευών να συνδεθούν στην κεραία –ή κάτι τέτοιο, δεν κατάλαβα–, ένας κύριος που άκουσε τη συζήτησή μας, γύρισε και σχολίασε σκωπτικά: «Ναι, λόγω του κόσμου δεν έχει σήμα, ε; Έτσι σας είπανε…». Εν τέλει βρήκαμε τους φίλους μας. Κι η ατάκα του τύπου έγινε κάτι σαν meme στην παρέα, ένα inside joke που επαναλαμβάναμε σε κάθε ευκαιρία, με το κατάλληλο καχύποπτο κι ειρωνικό ύφος: «Έτσι σας είπανε…». Λίγες βδομάδες αργότερα συνάντησα έναν φίλο που ήταν άρρωστος στις 28. Του διηγήθηκα τη μέρα και, κάποια στιγμή, έφτασα στο σχόλιο του αγνώστου, την παράλογη πεποίθησή του ότι η κυβέρνηση είχε περιορίσει επίτηδες το σήμα για να τρομάξει τον κόσμο, ότι χρησιμοποιούσε την πολυκοσμία ως δικαιολογία, ότι «έτσι μας είπανε». Ο φίλος δεν γέλασε καθόλου. Μόνο, κοιτώντας σοβαρά και λίγο θλιμμένα, είπε: «Είναι αστείο, μέχρι να πάψει να είναι». Πράγματι, τις πρώτες μέρες του ’26 διαβάσαμε ότι, απέναντι στις αντικαθεστωτικές κινητοποιήσεις που ξεκίνησαν με αφορμή την ακρίβεια, το Ιράν έκοψε την πρόσβαση στο ίντερνετ, καθώς και το σήμα των τηλεφώνων σε διάφορες περιοχές. Με εκατοντάδες νεκρούς διαδηλωτές από τις 28 Δεκέμβρη μέχρι τις αρχές Γενάρη, η κυβέρνηση προσπάθησε να περιορίσει τον συντονισμό δράσεων και, πολύ περισσότερο, τη διάδοση ειδήσεων για τα τεκταινόμενα, επιβάλλοντας μια «πανεθνική διακοπή του διαδικτύου», όπως είχε κάνει και στο παρελθόν, τόσο το ’22 μετά την κρατική δολοφονία της Μάχσα Αμινί, όσο και κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων του ’19. Το Ιράν δεν είναι η μόνη χώρα που χρησιμοποιεί τέτοιες τακτικές. Σύμφωνα με την οργάνωση Access now, η οποία παρακολουθεί τις πρακτικές περιορισμού του ίντερνετ κατά τη διάρκεια λαϊκών κινητοποιήσεων, τουλάχιστον 86 δημοκρατικές και μη χώρες έχουν καταφύγει σε αυτό το μέσο.1 Μάλιστα, το ’24 ο πλανήτης έσπασε το ρεκόρ για τέτοιου τύπου κυβερνητικά «shutdowns», με «πρωταθλητές» την Ινδία, τη Μιανμάρ, το Πακιστάν και τη Ρωσία.2 Εντός της Ε.Ε., έχουμε την περίπτωση της Γαλλίας, όπου ο Μακρόν πρότεινε τον περιορισμό ορισμένων ΜΚΔ κατά τη διάρκεια των ταραχών του ’23 έπειτα από την αστυνομική δολοφονία ενός 17χρονου. Οι δηλώσεις του προκάλεσαν γενική κατακραυγή και η κυβέρνηση προσπάθησε να πάρει πίσω τα όσα ειπώθηκαν.3 Ωστόσο, τον Ιούνιο του ’24, η Γαλλία δεν δίστασε να μπλοκάρει την πρόσβαση στο TikTok εν μέσω ταραχών στην επικράτεια της Νέας Καληδονίας. Όσο οι προσπάθειες των ακτιβιστών υπέρ της ανεξαρτησίας της περιοχής καταπνίγονταν με καταστολή και κρατικές δολοφονίες, το «κλείσιμο» του TikTok είχε ως στόχο να περιορίσει τη δυνατότητα νέων αντικυβερνητικών συγκεντρώσεων.4 Όλα τα παραπάνω κηλιδώνουν ακόμα περισσότερο των οπτιμισμό που συνόδευσε τα πρώτα χρόνια του ίντερνετ, σύμφωνα με τον οποίο ο κόσμος είχε μπει σε μια νέα εποχή ελευθερίας του λόγου, δημοκρατικού ακτιβισμού ή ακόμα και «επαναστάσεων των ΜΚΔ» (με κατεξοχήν παράδειγμα την Αραβική Άνοιξη). Σήμερα, μπορούμε ν’ αναγνωρίσουμε ότι μια τέτοια προσέγγιση είναι απλοϊκή, καθώς τα κράτη και οι διαδικτυακές πλατφόρμες διαμορφώνουν την κοινή γνώμη online, θάβουν όποιο περιεχόμενο αποκλίνει από την επίσημη εκδοχή των γεγονότων και, ενίοτε, κόβουν τη σύνδεση εντελώς (για να μην αναφέρω καν την κατ’ ουσίαν συντηρητική φύση του σύγχρονου ίντερνετ, το οποίο μας εθίζει στην κατανάλωση περιεχομένου, δένοντάς μας στην υπάρχουσα τάξη πραγμάτων). Φυσικά, όπως κάθε τεχνολογία, οι τελευταίες μορφές επικοινωνίας μπορούν να χρησιμοποιηθούν «ενάντια στη φύση τους», αιρετικά και ανατρεπτικά. Ωστόσο, οι κυβερνήσεις κι οι μεγάλες εταιρείες θα έχουν πάντα τον πρώτο λόγο σ’ αυτά τα πεδία – τα μέσα παραγωγής της επικοινωνίας (συσκευές, ΜΚΔ, υποδομές) δεν είναι ένας αυτόνομος χώρος, στον οποίο συμμετέχουν ισάξια όλοι, αλλά πολιτικές δομές τις οποίες αναπτύσσουν, πουλάνε, παρακολουθούν και κατευθύνουν οι δυνάμεις του υπάρχοντος.

1 Rosson, Z. (2024, 5 Ιουνίου). First-time culprit: France blocks TikTok in New Caledonia. Access Now. https://www.accessnow.org/france-blocks-tiktok-new-caledonia/ 2 Fried, I. (2025, 23 Φεβρουαρίου). Government-forced internet disruptions hit record high. Axios. https://www.axios.com/2025/02/24/global-internet-blackouts. Το κλείσιμο του ίντερνετ είναι επίσης συχνό σε αρκετές χώρες της Αφρικής (Αιθιοπία, Κονγκό, Ουγκάντα, Τανζανία, Τσαντ, Γκάνα, κ.ά.) κατά την εκλογική περίοδο. Βλέπε: Lawler, D. & Fisher, S. (2021, 2 Φεβρουαρίου). Internet blackouts skyrocket amid global political unrest. Axios. https://web.archive. org/web/20251214072702/https://www.axios.com/2021/02/02/internet-blackouts-myanmarglobal-unrest 3 Kayali, L. & Bertholomey, É. (2023, 5 Ιουλίου). Macron floats social media cuts during riots. Politico. https://www.politico.eu/article/macron-mulls-cutting-access-social-media-duringriots/ 4 Rosson, Z. ό.π.

απ ό τ ο ν γ ι άν ν η π αν τ ελ άκ η

Η εισβολή στη Βενεζουέλα αποτελεί την πρώτη ωμή, δημόσια παραδοχή της υπερδύναμης ότι από εδώ και πέρα δεν υπάρχει το διεθνές δίκαιο στο οποίο στηρίχτηκε ο κόσμος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο

ι τηλεοπτικές κάμερες δείχνουν τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στην πτήση από τη Φλόριντα στην Ουάσιγκτον μέσα στο Air Force One. Είναι όρθιος, μιλάει σε δημοσιογράφους, δείχνει μεγάλη αυτοπεποίθηση, σιγουριά και ικανοποίηση, και αναφέρεται με το γνωστό πια αφ’ υψηλού ύφος του σε λεπτομέρειες για την επιχείρηση απαγωγής του Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του την προηγούμενη νύχτα. Είναι ενθουσιασμένος γιατί, όπως λέει, στην επιχείρηση δεν χάθηκε κανένας Αμερικανός στρατιώτης, δηλώνει με βεβαιότητα ότι οι αμερικανικές εταιρείες είναι έτοιμες να εκμεταλλευτούν τον πετρελαϊκό πλούτο της Βενεζουέλας και προειδοποιεί απειλητικά ότι θα έχουν την ίδια τύχη η Κούβα, η Κολομβία ή το Μεξικό. Αυτή η εικόνα του πανίσχυρου, αλαζονικού και εγωπαθούς ηγέτη, όπως και η ημερομηνία κατά την οποία συνέβη η εισβολή στη Βενεζουέλα (3 Ιανουαρίου 2026), για τους ιστορικούς του μέλλοντος θα αποτελούν τα γεγονότα που επιβεβαίωσαν ότι ο κόσμος μπήκε σε μια νέα εποχή που δεν προμηνύει τίποτα θετικό. Στο πέρασμα του χρόνου οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εισβάλει σε πολλές χώρες και έχουν επιβάλει καθεστώτα σε διαφορετικές γωνιές του πλανήτη – και η χώρα μας έχει μεγάλη εμπειρία από τέτοιες παρεμβάσεις. Η εισβολή στη Βενεζουέλα όμως αποτελεί την πρώτη ωμή, δημόσια παραδοχή της υπερδύναμης ότι από εδώ και πέρα δεν υπάρχει το διεθνές δίκαιο στο οποίο στηρίχτηκε ο κόσμος μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, υπάρχει μόνο το δίκαιο του ισχυρού και βάσει αυτού θα ανακτηθεί το χαμένο μεγαλείο των ΗΠΑ. Ο Ντόναλντ Τραμπ άλλωστε ήταν ειλικρινής από την αρχή της εκλογής του. Να θυμηθούμε μόνο ότι τον Φεβρουάριο του 2025, μιμούμενος τον μέγα Ναπολέοντα (!), είπε πως αυτός που σώζει τη χώρα του δεν παραβιάζει κανέναν νόμο. Πολλά μεγάλα διεθνή μέσα ενημέρωσης της Δύσης ολοένα πιο συχνά μιλάνε πια για τον νέο ιμπεριαλισμό από τις ΗΠΑ – το εξέφρασε άλλωστε δημόσια, χωρίς αναστολές, το ίδιο το Στέιτ Ντιπάρτμεντ μία μέρα μετά την εισβολή στη Βενεζουέλα μέσα από την πλατφόρμα Χ. «Αυτό είναι το δικό μας ημισφαίριο», έγραψε σε μια ανάρτηση που συνόδευσε με μια φωτογραφία τού αποφασισμένου Τραμπ. Όπως έγραψε η «Guardian», επιχειρηματολογώντας για το νέο είδος ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ, αυτός εκφράζεται μέσα από το έγγραφο της εθνικής στρατηγικής ασφαλείας που δημοσιεύτηκε τον περασμένο Νοέμβριο, το οποίο αποτελεί ένα σχέδιο για τον επεκτατισμό και συνέπεια του προσαρμοσμένου στο δόγμα Μονρόε δόγματος Τραμπ για την «αποκατάσταση της αμερικανικής υπεροχής στο δυτικό ημισφαίριο» – αποκαλείται «δόγμα Ντόνρο». Το αμερικανικό CNN αναφέρθηκε σε «μια νέα εποχή βίαιης αμερικανικής επιρροής στον υπόλοιπο κόσμο» και υπογράμμισε ότι η απόφαση του Τραμπ να στρέψει το αμερικανικό οπλοστάσιο στο δυτικό ημισφαίριο θυμίζει την πολύ μακρά «συχνά σκοτεινή ιστορία της αλλαγής καθεστώτος υπό την ηγεσία των ΗΠΑ». Οι λόγοι που επικαλείται το αμερικανικό δίκτυο είναι πασιφανείς: είτε για τον εκφοβισμό των ευρωπαϊκών δυνάμεων, είτε για την προστασία επιχειρήσεων συμμάχων των ΗΠΑ, όπως οι εξαγωγές μπανάνας, είτε για την κυριαρχία στις ναυτιλιακές οδούς, είτε για την προστασία από το φάσμα του κομμουνισμού. Ο Αμερικανός ιστορικός Ντάνιελ Ίμερβαρ, σε μια συνέντευξή του στο «New Yorker», δίνει μια επιπλέον διάσταση στον νέο ιμπεριαλισμό του Τραμπ: «Η υιοθέτηση τυχοδιωκτικής συμπεριφοράς δεν αφορά μόνο τα επιχειρηματικά συμφέροντα, είναι μια επίκληση στην αρρενωπότητα που φαίνεται να πουλάει». Η «Monde» αναφέρθηκε σε μια ανεξέλεγκτη εκδοχή του αμερικανικού ιμπεριαλισμού με επικεφαλής τον Τραμπ και τον σύμβουλό του, Στίβεν Μίλερ, που στόχο έχει την Κούβα, την Κολομβία, το Μεξικό, ακόμα και τη Γροιλανδία. Και αναρωτήθηκε: «Είναι αυτή η επίσημη εξωτερική πολιτική της χώρας;». Η εισβολή στη Βενεζουέλα είναι ένα ορόσημο για τον νέο, άγριο κόσμο που αναδύεται· οι ΗΠΑ του Τραμπ μάς έδειξαν ότι δεν υπάρχει πια καμιά βεβαιότητα απ’ όσες γνωρίζαμε, δεν υπάρχουν σταθερές, δεν υπάρχουν καν αξίες. Υπάρχει μόνο ο νέος σερίφης που εισβάλλει, απάγει, σκοτώνει, ισοπεδώνει και τελικά μάς υπενθυμίζει το παλιό σύνθημα που νομίζαμε πως είχε ξεχαστεί, για τον ιμπεριαλισμό που αναγεννιέται.

15.01.26

LiFO 15.01.26

11

12

LiFO

15.01.26

LiFO 15.01.26

13

TAL K OF THE TOWN

Καλησπέρα, κύριε Παπαστεφάνου. Μια εκπομπή του Τόμας Έντισον. σ υνεντ ευξ η: ε υθύμιος φιλ ίππου

καταρχάς, θα ήθελα να απολογηθώ που χθες στο τηλέφωνο σε αποκαλούσα Στάθη. Βέβαια, πρέπει να παραδεχθούμε πως το Στάθης δεν είναι άσχημο όνομα. Το Ευθύμης είναι επίσης μια χαρά, αν και προτιμώ το Ευθύμιος. Το Θύμιος ή το Μάκης δεν θα τα σχολιάσω καν. Αυτήν τη λεμονάδα μην την αφήνεις μπροστά μου, πάρ’ την μπροστά σου για να ξεκινήσουμε. Λοιπόν. Γεννήθηκα στην Αθήνα στις 13 Μαΐου του 1941. Ο πατέρας μου ήταν εργοστασιάρχης. Μαζί με τον αδερφό του κι έναν ακόμα κύριο είχαν ένα εργοστάσιο που έφτιαχνε μπαταρίες. Το λογότυπο είχε για σήμα έναν τίγρη και η επωνυμία ήταν Tiger. Ήταν ανθούσα η επιχείρηση κι αυτό για μένα ήταν ένας εφιάλτης, καθώς σήμαινε πως θα έπρεπε να διαδεχθώ τον πατέρα μου σ’ αυτήν τη δουλειά κι εγώ δεν ήθελα καθόλου. Δεν είχα ποτέ καμία σχέση ούτε με μαθηματικά, ούτε με φυσική, ούτε με χημεία. Σε αυτά τα μαθήματα ήμουν ο τελευταίος της τάξης. Σχολείο πήγα στο Βαρβάκειο. Η αδερφή μου πήγε στις καλόγριες, στο Σεν Ζοζέφ, οπότε δεν είχαμε κοινές παρέες. Εγώ διάβαζα πολύ, παρόλο που με ταλαιπωρούσε η μυωπία, αλλά διάβαζα μόνο πράγματα που θεωρούσα χρήσιμα. Λογοτεχνία για παράδειγμα. Οι γονείς μου ήταν και οι δυο εξαιρετικοί και πολιτισμένοι. Θα τους ευγνωμονώ για πάντα γιατί δεν επενέβησαν ποτέ στη ζωή μου. Ποτέ. Να φανταστείς, όταν ως έφηβος είχα αρχίσει να έχω την προσωπική μου αλληλογραφία, άφηνα πάντα τα γράμματα εκτεθειμένα πάνω στο γραφείο μου κι όταν με ρωτούσε ένας φίλος μου πώς και δεν φοβάμαι μήπως διαβάσει η μητέρα μου κάποιο γράμμα, εγώ του έλεγα πως δεν φοβάμαι γιατί αν τα διαβάσει, με αυτά που θα μάθει θα τιμωρηθεί για την περιέργειά της. Δεν χρειάστηκε ποτέ να κλειδώσω την πόρτα του δωματίου μου, ξέρεις. Ακόμα έχω στο αυτί μου τον ήχο του χτυπήματος της πόρτας του δωματίου μου – πάντα ο πατέρας κι η μητέρα μου χτύπαγαν την πόρτα προτού μπουν κι αυτό ήταν αυτονόητο. Μας είχαν μάθει πως πάντα πρέπει να ζητάμε την άδεια για να μπούμε στον προσωπικό χώρο κάποιου (παύση), κι αυτό είναι κανόνας. Αυτό το έμαθα από τόσο μικρός, που μου έγινε δεύτερη φύση. Φαντάσου, στην ΕΡΤ πολλά χρόνια αργότερα υπήρχαν φορές που ακόμα και βγαίνοντας από κάποιο γραφείο χτύπαγα την πόρτα από συνήθεια. Και γελούσα μόνος μου. Ναι, οι γονείς μου επίσης δεν με ρώτησαν ποτέ ποιοι ήταν οι φίλοι μου που μπαινόβγαιναν

14

LiFO

Ένα κερί ζωγραφισμένο σε έναν τοίχο σπιτιού στην Ύδρα, κοντά στο σημείο όπου ο κύριος Παπαστεφάνου γνώρισε την Αρλέτα.

15.01.26

στο σπίτι ή ποια ήταν τα πολιτικά τους φρονήματα. Ήταν όλα τόσο ανεξίθρησκα μέσα σ’ αυτό το σπίτι. Παίρναμε τρεις εφημερίδες κάθε μέρα και ρώτησα μια φορά τον πατέρα μου γιατί παίρνουμε τρεις εφημερίδες, αφού οι ειδήσεις είναι οι ίδιες, και μου απάντησε «για να δεις πως δεν είναι ίδιες». Και δεν χρειάστηκε να μου κάνουν πολλές νουθεσίες. Ό,τι πήρα απ’ αυτούς, το πήρα γιατί το έβλεπα να συμβαίνει και να υπάρχει μπροστά μου μέσα στο σπίτι. Και το βασικό που μου δίδαξαν αυτοί οι δυο άνθρωποι είναι το μέτρο (παύση), το πού να σταματάς προτού γίνεις γελοίος δηλαδή. Αυτό ήταν μεγάλο εφόδιο. Η μητέρα μου ήταν μια πάρα πολύ γοητευτική κυρία. Όταν τη ρωτούσα αν ήταν όμορφη στα νιάτα της, μου έλεγε πως δεν ήταν όμορφη αλλά ήταν κομψή. Ήταν ψηλή και καθόλου εύσωμη, αδύνατη έως το τέλος της ζωής της. Ο πατέρας μου ήταν ένας πολύ όμορφος άντρας, λεβέντης, πολύ ψηλός, ούτε αδύνατος ούτε παχύς. Κανονικός. Η μοναδική στιγμή που θυμάμαι να τον ενθουσιάζει κάτι που συνέβαινε στη δική μου ζωή ήταν όταν του ανακοίνωσα ότι η πρεσβεία θα με έστελνε στην Αμερική για έναν μήνα. Είχε χαρεί πάρα πολύ. Σε εκείνο το ταξίδι στη Νέα (παύση) Ορλεάνη ένας πάστορας της εκκλησίας με παρουσίαζε στο πλήρωμα ως επίσημο καλεσμένο, όταν αισθάνθηκα ξαφνικά κάτι να πετάει, κάτι να φτερουγίζει δίπλα μου, κάτι περίεργο, και σκέφτηκα πως πέθανε ο πατέρας μου και κοίταξα το ρολόι μου για να θυμάμαι τι ώρα ήταν. Όταν αργότερα πήρα τηλέφωνο τη μητέρα μου, μου είπε ότι πράγματι είχε πεθάνει ο πατέρας μου τη συγκεκριμένη ώρα. Δεν κατάφερα να πάω στην κηδεία. Πόσο περίεργο· αυτό το ταξίδι που του είχε προσφέρει τόση χαρά συνέπεσε με τον θάνατό του. Η οικογένεια της μητέρας μου ήταν οι άνθρωποι που προσέφεραν στη Ρόδο τα δύο της γυμνάσια, το Καζούλλειο και το Βενετόκλειο, ενώ πρώτος ξάδερφος του πατέρα μου ήταν ο πατριάρχης Αλεξανδρείας και Κωνσταντινούπολης Μελέτιος Μεταξάκης, o οποίος ήταν εκείνος που εισήγαγε το σύγχρονο ημερολόγιο. Τον αποκαλούσαν «Βενιζέλο της Ορθοδοξίας», θυμάμαι. To σπίτι που μεγάλωσα ήταν σε μια τριώροφη πολυκατοικία ανάμεσα στην πλατεία Καραϊσκάκη και στην πλατεία Μεταξουργείου, στην οδό Κολωνού. Αριθμός 67. Το σπίτι ήταν 140 τ.μ., το σαλόνι και η καλή τραπεζαρία, εκεί δηλαδή που τρώγαμε όταν είχαμε καλεσμένους, έβλεπαν στην οδό Κολωνού. Το δικό μου δωμάτιο επίσης έβλεπε μπροστά στην Κολωνού. Το σπίτι είχε επίσης έναν μεγάλο διάδρομο που οδηγούσε στο υπνοδωμάτιο των γονιών και της αδερφής μου και, θυμάμαι, ενδιάμεσα ήταν η κουζίνα. Μπροστά περνούσε το τραμ το 11, το οποίο έκανε πολύ θόρυβο, αλλά εμένα δεν με ενοχλούσε καθόλου γιατί το είχα συνηθίσει. Στο δωμάτιό μου στους τοίχους υπήρχαν κάδρα, όχι αφίσες, ποτέ αφίσες. Αλλά τι απεικόνιζαν τα κάδρα δεν θυμάμαι. Τα εικαστικά είναι από τις λίγες μορφές τέχνης που δεν με συγκινούσαν πότε ιδιαίτερα. Το 1969 φύγαμε από το σπίτι της οδού Κολωνού και ήρθαμε σε ένα άλλο σπίτι, στην οδό Αντήνορος στον αριθμό 10. Στο Παγκράτι. Χρόνια μετά αγόρασα κι εγώ το δικό μου σπίτι στον ίδιο δρόμο. Σ’ αυτόν εδώ τον δρόμο δηλαδή ζω εδώ και 57 χρόνια. Η καταγωγή του πατέρα μου, Κώστα Παπαστεφάνου, ήταν από το Ηράκλειο της Κρήτης και της μητέρας μου, Μαίρης Παπαστεφάνου, από τη Ρόδο. Αγαπώ και τα δυο αυτά νησιά, αλλά με τη Ρόδο συνδέθηκα περισσότερο από πολύ νωρίς, γιατί στην Ιαλυσό, που εμείς τη λέγαμε Τριάντα, υπάρχει ένα υπέροχο νεοκλασικό σπίτι στο οποίο πέρασα όλα τα παιδικά και αρκετά από τα μετέπειτα καλοκαίρια μου. Το σπίτι ανήκε στον παππού μου και χτίστηκε το 1909. Όχι, το 1911. Αυτό που σου λέω είναι περιττό, αλλά σ’ το λέω για να καταλάβεις περίπου την ατμόσφαιρα αυτού του σπιτιού. Ο κήπος του σπιτιού είχε πέντε τεράστιες κουκουναριές. Εκεί, σ’ αυτόν τον κήπο, ανακαλύφθηκε για πρώτη φορά η μυωπία μου. Το έδαφος κάτω ήταν γεμάτο κουκουνάρια. Εγώ μαζί με κάτι άλλα παιδιά αποφασίσαμε να μαζέψουμε τα πεσμένα κουκουνάρια. Οι χούφτες των άλλων παιδιών ήταν συνέχεια γεμάτες, ενώ οι δικές μου πάντα άδειες. Μία από τις αδερφές της γιαγιάς μου, η Αγλαΐα Κάσδαγλη, μητέρα του συγγραφέα Νίκου Κάσδαγλη και του Μανώλη Κάσδαγλη, ιδρυτή του ΜΙΕΤ, παρακολουθούσε την (παύση) απέλπιδα προσπάθειά μου εκείνη τη μέρα και είπε στη μητέρα μου: «Το παιδί δεν βλέπει, να το πας στον οφθαλμίατρο». Γυρνώντας, λοιπόν, πίσω στην Αθήνα μετά τις διακοπές –όπου παρεμπιπτόντως επιστρέψαμε με ένα στρατιωτικό αεροπλάνο, καθώς είχε ξεσπάσει χολέρα στην Αλεξάνδρεια και καράβι δεν περνούσε απ’ τη Ρόδο–, με πήγαν στον γιατρό και μου βρήκε έξι βαθμούς μυωπία. Η οδηγία που δόθηκε στους γονείς μου ήταν να μη μου επιτρέπουν να διαβάζω, αλλά εγώ διάβαζα. Φόρεσα αμέσως γυαλιά. Αλλά ακόμα και με τα γυαλιά, ποτέ στη ζωή μου δεν έβλεπα 10/10. Χρόνια μετά, το 1962 νομίζω, ένας φίλος φίλου που είχε έρθει από το Παρίσι για να του δείξω την Αθήνα, με είδε με τα μυωπικά γυαλιά και με ρώτησε γιατί δεν φοράω φακούς. Εγώ τότε δεν ήξερα τι ακριβώς είναι οι φακοί επαφής. Έψαξα, ρώτησα και ανακάλυψα πως υπήρχαν μόνο δύο άνθρωποι που προμήθευαν στην Αθήνα φακούς. Η Βεατρίκη Μαγουλά και ο αδερφός της Διαμαντής Παπαδιαμαντόπουλος στην Ερμού. Πήγα στον Διαμαντή και πήρα. Όταν άρχισα να κάνω τηλεόραση, όμως, μου είπαν να φοράω γυαλιά, γιατί θεωρούσαν πως μου έφτιαχναν το τηλεοπτικό μου προφίλ κι έτσι αναγκαστικά έπρεπε να φοράω γυαλιά ενώ ταυτόχρονα φορούσα και φακούς. Τα γυαλιά δεν είχαν βαθμούς μυωπίας, ήταν απλά σκέτα τζάμια. Διακοσμητικά.

— Γιώργο, υπάρχει κάποιος στίχος λαϊκού τραγουδιού που να σε συγκινεί ιδιαίτερα; Όχι, δεν ξέρω, είναι πολλοί, δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος που μπορώ να αναφέρω. Ξέρεις, η πρώτη εκπομπή που ασχολήθηκε με το είδος της λαϊκής μουσικής ήταν της Φραγκίσκης Ψαχαροπούλου-Καρόρη με τίτλο «Τραγούδια που σας αρέσουν». Σήμα της εκπομπής ήταν η «Αρχόντισσα» από τις « Έξι λαϊκές ζωγραφιές» του Χατζιδάκι. Έτσι γνώρισα το λαϊκό τραγούδι και έτσι προσπάθησα να του συμπεριφερθώ σε όλη μου τη ζωή. Με κομψότητα. Αυτήν τη λέξη εγώ τη σέβομαι πολύ. Στα μπουζούκια άρχισα να πηγαίνω από το ’62 και μετά. Γνώρισα τον Μπάμπη και τον Σπύρο, παιδιά μεγαλωμένα στον Πειραιά, οι οποίοι πήγαιναν τακτικά στα μπουζούκια και πήγαινα κι εγώ μαζί τους. Ο Σπύρος με πήγε πρώτη φορά να ακούσω στα Δειλινά τη Μοσχολιού. Εκεί γνώρισα αυτό το μαγικό πλάσμα για πρώτη φορά. Και μετά αρχίσαμε να πηγαίνουμε στα σκυλάδικα. Υπήρχε στις Τζιτζιφιές ένα κέντρο που λεγόταν «Ο Γλάρος» και το είχε ένας ταβερνιάρης που δεν θυμάμαι το όνομά του, και εκεί τραγουδούσε ο Δημήτρης Ευσταθίου. Αυτός ήταν το αστέρι του κέντρου. Ο Σπύρος και ο Μπάμπης, κάθε φορά που πηγαίναμε, χορεύανε ένα υπέροχο χασάπικο οι δυο τους. Δεν μπορούσες να πάρεις το βλέμμα σου από πάνω τους όταν χόρευαν αυτοί οι δυο χασάπικο. Όλο το μαγαζί σάστιζε. Γίναμε τρόφιμοι στον Γλάρο, μια εποχή μας έβρισκε το ξημέρωμα πάντα εκεί. Και γενικώς τότε είχαμε ξαμοληθεί σε όλα τα μπουζουξίδικα στο Πέραμα, στα Πατήσια, στη Λιλή, μια υπέροχη ταβέρνα που μάζευε όλες τις λεσβίες. Και η Μπέλλου πήγαινε συχνά εκεί. Κι όταν χόρευε η Λιλή ζεϊμπέκικο, όλοι οι άντρες κάνανε στην άκρη. Τώρα πια, όπως φαντάζεσαι, δεν κάνω την κοινωνική ζωή που έκανα κι αυτό το ξέρουν κι οι φίλοι μου και αποφεύγουν να με καλούν. Επίσης, πολλοί φίλοι μου έχουν πια πεθάνει. Ο Κώστας, ο Νίκος, η Αρλέτα, ο Σπανός μού λείπουν. Οι άνθρωποί μου, οι φίλοι μου. Δυο χαρακτηριστικά ζητούσα μόνο στους ανθρώπους όλη μου τη ζωή. Το ένα είναι το χιούμορ και το άλλο είναι η ευαισθησία. Ο Σπανός έλεγε πάντα για μένα, που δεν είχα σχέση με το αλκοόλ, ότι πατούσα ένα κουμπί και πέρναγα καλά, ενώ ο Γιαννάκης ήθελε το ουισκάκι του για να περάσει καλά. Εγώ το ουίσκι το σιχαινόμουν. Βερμούτ μπορεί να έπινα ή κρασάκι, αλλά πάντα σε δόσεις ελεγχόμενες. Χασίς δοκίμασα μια φορά, αλλά δεν μου άρεσε. Με το φαγητό επίσης δεν έχω ιδιαίτερη σχέση. Δεν ξέρω να μαγειρεύω. Κι από φαγητά, τρώω τα πάντα. Ίσως το μόνο που αποφεύγω είναι τα πουλιά, τα λυπάμαι, είναι ωραίο το κυνήγι, αλλά τα λυπάμαι τα πουλιά. Τα σαλιγκάρια μ’ αρέσει να τα τρώω – μ’ αρέσει πιο πολύ όμως η διαδικασία παρά η γεύση τους. Αν ήμουν εκατομμυριούχος, δεν ξέρω σε τι θα ξόδευα τα λεφτά μου. Δεν έχω ακριβά γούστα ούτε απωθημένα. Δεν με ενδιαφέρει να πηγαίνω Σαββατοκύριακα στη Νέα Υόρκη. Ούτε σινιέ ρούχα ήθελα να αγοράζω. Τίποτε απ’ όλα αυτά. Ο τρόπος ζωής των νεόπλουτων μού φαίνεται απεχθής. Η επιδειξιομανία των ανθρώπων με απωθεί. Γι’ αυτό κατέληξα στα πουλόβερ και στα πουκάμισα. Γιατί βαριόμουν πάντα πάρα πολύ τα μαγαζιά, τα δοκιμαστήρια, όλα αυτά. Αφού χρειάζεται για τη δουλειά μου να έχω πέντε πουλόβερ, ήθελα να έχω πέντε πουλόβερ, αλλά μέχρι εκεί. Φοβάμαι το μέλλον, φοβάμαι αυτό που έρχεται και δεν το ξέρω. Φοβάμαι αυτό που δεν εξαρτάται από μένα, αυτά τα μικρά πράγματα που μπορεί να αλλάξουν τα πάντα, να αλλάξουν τη ζωή μου. Πολλές φορές περπατάς, αλλάζεις πεζοδρόμιο κι αλλάζει τη ζωή σου. Αυτό είναι τρομακτικό. Και με τη θάλασσα δεν τα έχω πολύ καλά. Κολυμπούσα πάντα για λόγους υγείας, αλλά τη θάλασσα δεν την αγαπώ, τη φοβάμαι. Το άγριο του βυθού με τρομάζει πάρα πολύ. Τώρα πια, λόγω της μειωμένης όρασης και επειδή έχω χορτάσει εξόδους, δεν πολυβγαίνω και δεν ταξιδεύω. Με καλύπτει το Ξυλόκαστρο που είναι κοντά και που το αγαπώ πολύ. Όταν δεν γίνεται αλλιώς, γυρνάω σελίδες. Αυτό κάνω. Δεν τσακώνομαι με τους ανθρώπους και δεν είμαι εριστικός, μόνο αμύνομαι. Τότε μόνο μπορεί να υψώσω τον τόνο της φωνής μου, αν και πια η φωνή μου δεν με βοηθάει. Τώρα πια δεν βρίζω καθόλου. Δεν αντέχω την ασυνέπεια και δεν αντέχω τους ανθρώπους που είναι φανατικοί. Δεν έχω υπάρξει ποτέ στη ζωή μου ανταγωνιστικός. Κι αυτό γιατί η προσπάθεια να εξέχεις απ’ τους άλλους ή να τους προσπερνάς μού φαίνεται πολύ κουραστική. Επίσης, εξαιτίας της μυωπίας μου, πολλές φορές ανθρώπους με τους οποίους έχω συγκρουστεί μπορεί να μην τους γνωρίσω και να τους αγκαλιάσω, οπότε αυτό περιπλέκει τα πράγματα. Γελάω και γελάνε κι εκείνοι. Το μόνο που πάντα ήθελα ήταν να μην ντρέπομαι γι’ αυτό που έχω κάνει. Ξυπνάω κάθε μέρα στις 6 το πρωί κι άμα ξυπνήσω πρέπει να σηκωθώ. Δεν μπορώ να κάθομαι ξύπνιος στο κρεβάτι. Κι υστέρα, θα πιω γάλα και νεσκαφέ. Και δυο φρυγανιές – αυτό είναι το πρωινό μου. Η μόνη σοβαρή κατάχρηση που έκανα στη ζωή μου ήταν το τσιγάρο. Γι’ αυτό έπαθα καρκίνο του λάρυγγα. Κάπνιζα 4 πακέτα τη μέρα από το 1959 έως το 2001. Το έκοψα πάρα πολύ εύκολα. Κάποια στιγμή, σίγουρος πια ότι το έχω κόψει, άρχισα να ανάβω τσιγάρα αλλωνών. Για έναν φίλο που οδηγούσε το αυτοκίνητο, για παράδειγμα. Και ξεκίνησα ξανά να καπνίζω. Όταν πια το συνειδητοποίησα πως είχα εθιστεί ξανά, το έκοψα οριστικά. Και τώρα πια το ξέρω καλά. Δεν θα δοκίμαζα ποτέ ξανά να ανάψω τσιγάρο αλλουνού. Ποτέ. — Γιώργο, υπάρχει κάποιος στίχος λαϊκού τραγουδιού που να σε συγκινεί ιδιαίτερα; Ναι, υπάρχει. «Όλα είναι ένα ψέμα, μια ανάσα, μια πνοή, σαν λουλούδι, κάποιο χέρι, θα μας κόψει (παύση) μιαν αυγή».

Αν ήμουν εκατομμυριούχος, δεν ξέρω σε τι θα ξόδευα τα λεφτά μου. Δεν έχω ακριβά γούστα ούτε απωθημένα. Δεν με ενδιαφέρει να πηγαίνω Σαββατοκύριακα στη Νέα Υόρκη. Ούτε σινιέ ρούχα ήθελα να αγοράζω. Τίποτε απ’ όλα αυτά. Ο τρόπος ζωής των νεόπλουτων μού φαίνεται απεχθής.

LiFO 15.01.26

15

WINTE

2026

εικαστικά

μουσική

ΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΕΡΧΟΝΤΑΙ!

ΟΛΑ ΟΣΑ ΘΑ ΔΟΥΜΕ, ΘΑ ΑΚΟΥΣΟΥΜΕ ΚΑΙ ΘΑ ΔΙΑΒΑΣΟΥΜΕ ΜΕΧΡΙ ΤΕΛΟΣ ΜΑΡΤΙΟΥ.

ΤΖEΦ KOΥNΣ, BALLOON VENUS LESPUGUE (ORANGE), 2013-2019. ΣΥΛΛΟΓΉ HOMEM SONNABEND © JEFF KOONS. ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ: ELA BIALKOWSKA, OKNO STUDIO, ΕΥΓΕΝΙΚΉ ΠΑΡΑΧΏΡΗΣΗ PALAZZO STROZZI

PREVIE 16

LiFO

15.01.26

ER σινεμά

θέατρο

βιβλίο

ΓΚΟΝΤΦΡΟΥΑ ENΓΚΕΛΜΑΝ (1788-1839) (ΧΑΡΆΚΤΗΣ) – ΛOUI ΣΤΑΝΙΣΛΑΣ MAΡIN-ΛAΒIΝ (1797-1860) (ΣΧΕΔΙΑΣΤΉΣ), Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΉ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΊΟΥ, 1827. ΔΩΡΕΆ ΔΑΜΙΑΝΟΎ ΚΥΡΙΑΖΉ. ΈΡΓΟ ΒΑΣΙΣΜΈΝΟ ΣΕ ΠΊΝΑΚΑ ΤΟΥ ΖΑΝ-ΣΑΡΛ ΛANΓΚΛΟΥΑ (1789-1870)

εικαστικά

Ακριθάκης, Λάνθιμος, Κουνς και πολλές ακόμα εκθέσεις θα κρατήσουν το κοινό σε εγρήγορση το επόμενο διάστημα. ΑΠΌ ΤΟΝ ΧΡΉΣΤΟ ΠΑΡΊΔΗ

Με τον πήχη να έχει ανέβει πάρα πολύ ψηλά στον χώρο των εικαστικών τα τελευταία χρόνια, οι προσδοκίες των φιλότεχνων κάθε νέα σεζόν έχουν εκτιναχθεί σε αντίστοιχα επίπεδα. Συνήθως η Αθήνα δεν τους απογοητεύει. Με τη νέα χρονιά να έχει μπει για τα καλά –ήδη βρισκόμαστε στα μέσα του Γενάρη–, τα μεγάλα μουσεία και ιδρύματα της πόλης δεν έχουν αποκαλύψει ακόμα όλα τους τα σχέδια και οι ακριβείς ημερομηνίες των νέων εκθέσεων σε αρκετές περιπτώσεις δεν έχουν ακόμα ανακοινωθεί. Έτσι, ενώ κάποιες εκθέσεις μεγάλης αποδοχής από το προηγούμενο διάστημα δεν έχουν ακόμα κατεβάσει ρολά, το πρώτο τρίμηνο μοιάζει περισσότερο λες και η εικαστική κίνηση βρίσκεται σε αναμονή, σαν να κάνει προθέρμανση για όλα όσα θα ακολουθήσουν μέσα στη χρονιά. Γιατί από την επανεκκίνηση του παλιού Μουσείου Ακρόπολης μέχρι τον νέο χώρο της Στέγης στου Ρέντη και από την Εθνική Πινακοθήκη μέχρι το ΚΠΙΣΝ στο Φαληρικό Δέλτα, το 2026 η εικαστική κίνηση της πόλης θα έχει να προτείνει και να αναδείξει μια σειρά από εξαιρετικούς Έλληνες και διεθνείς καλλιτέχνες με νέες και παλιότερες δουλειές. Ας σταθούμε σε όλα όσα θα δούμε το αμέσως επόμενο διάστημα.

EW

Denise Eleftheriou σ το ΝΗ.Μ.Α.

Ξεκινώντας από το πάντα υπερδραστήριο Μουσείο Μπενάκη, που δεν παύει να μας εκπλήσσει με κάθε νέα του έκθεση, η χρονιά ξεκινάει στις 22 Ιανουαρίου με μια έκθεση στον πολύχρωμο χώρο ΝΗ.Μ.Α. (Νηματουργία Μέντης-Αντωνόπουλος) του οποίου το σύμπαν ανακαλύπτει και προβάλλει η σχεδιάστρια Denise Eleftheriou. Υπέροχα χρώματα και υλικά, κορδόνια, τρέσες, πασμαντερί, μοναδικής αισθητικής προϊόντα τα οποία η σχεδιάστρια αξιοποιεί χρησιμοποιώντας τα ως πρώτη ύλη για τη δημιουργία επιφανειών και όγκων σύγχρονων ενδυμάτων, πειραματισμοί που ουσιαστικά πλησιάζουν τα όρια της γλυπτικής.

Αλέξης Ακριθά κης στο Μουσείο Μπενάκη

Στις 11 Φεβρουαρίου εγκαινιάζεται στην Πειραιώς 138 η πρώτη ουσιαστικά μεγάλη αναδρομική έκθεση των τελευταίων 30 χρόνων του σημαντικού εικαστικού Αλέξη Ακριθάκη με τίτλο «Αλέξης Ακριθάκης. Μια γραμμή κύμα», σε επιμέλεια Χλόης Ακριθάκη και Αλέξιου Παπαζαχαρία, που περνάει από τις ψυχεδελικές του εικόνες της δεκαετίας του 1960 και φτάνει έως την εμβληματική «βαλίτσα» του 1970 και όλη τη μυθολογία που διατρέχει την

πολυκύμαντη πορεία του στον χώρο της ζωγραφικής, με τα εξπρεσιονιστικά τοπία, τα διεισδυτικά πορτρέτα, τις κατασκευές του με λαμπάκια. Τέλος, καθώς συμπληρώνεται από τα σπαρακτικά έργα του με τους τρόφιμους του Δρομοκαϊτείου, η έκθεση αναδεικνύει την ευαισθησία αυτού του κοσμοπολίτη και ιδιοσυγκρασιακού καλλιτέχνη, μία πλευρά της δημιουργικότητας του οποίου παρέμενε άγνωστη.

Η Έξοδος του Μεσολογγίου στο Μουσείο Μπενάκη

Στις 17 Φεβρουαρίου το Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού τιμάει την επέτειο των 200 χρόνων από την Έξοδο του Μεσολογγίου διοργανώνοντας μια μεγάλη έκθεση για το κορυφαίο ιστορικό γεγονός που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ευαισθητοποίηση της διεθνούς κοινής γνώμης για την ελληνική Επανάσταση, δυναμώνοντας το κίνημα του φιλελληνισμού. Μέσα από πίνακες, χαρακτικά, αυθεντικά βιβλία, αντικείμενα, σπάνια τεκμήρια που σε αρκετές περιπτώσεις είναι εντελώς άγνωστα στο ευρύ κοινό, αναδεικνύεται η διαχρονική σημασία της ηρωικής εξόδου των Μεσολογγιτών στον αγώνα για την ελευθερία. Λίγες μέρες αργότερα, στις 25 Φεβρουαρίου, στην Πειραιώς 138 εγκαινιάζεται και η έκθεση «Αναγνώσεις μιας συλλογής. 60 Χρόνια ΜΙΕΤ», με

LiFO 15.01.26

17

WINTER

2026

περισσότερα από εκατό έργα από τη συλλογή του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, που καλύπτουν ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής τέχνης του 20ού αιώνα. Συμπεριλαμβάνονται έργα χαρακτικής και γλυπτικής. Η επιμέλεια είναι του Κωνσταντίνου Παπαχρίστου.

Κ αν α γ κ ί ν η , Λ ογ ο θ έ τ η ς , Χ ρή σ τ ο υ σ το ΕΜΣΤ

Στις 19 Μαρτίου το ΕΜΣΤ παρουσιάζει τρεις ατομικές εκθέσεις ισάριθμων σημαντικών Ελλήνων εικαστικών που δεν βρίσκονται πια στη ζωή: της Νίκης Καναγκίνη, του Στάθη Λογοθέτη και του Γιάννη Χρήστου. Μια απόπειρα επαναπροσέγγισης της ελληνικής πρωτοπορίας των δεκαετιών 1950-1980, που εστιάζει σε δημιουργούς της ίδιας γενιάς, των οποίων το έργο διαμορφώθηκε σε συνθήκες έντονου πειραματισμού και σε διάλογο με τα διεθνή ρεύματα της ευρωπαϊκής πρωτοπορίας της εποχής, τόσο στην εικαστική δημιουργία όσο και στην αβανγκάρντ μουσική – δημιουργών που συχνά αντιμετωπίστηκαν αμήχανα σε σχέση με το εγχώριο καλλιτεχνικό πλαίσιο, με αποτέλεσμα να προβληθούν ελάχιστα. Οι τρεις αυτές εκθέσεις έρχονται να αποκαταστήσουν τους τρεις καλλιτέχνες και να συστήσουν εκ νέου στο αθηναϊκό κοινό ένα σημαντικό κομμάτι της πρόσφατης ελληνικής

18

LiFO

εικαστικά

τέχνης. Ξεκινώντας από την «Ωδή στα πράγματα / Νίκη Καναγκίνη. Αναδρομική» σε επιμέλεια Τίνας Πανδή, προχωρώντας στη δεύτερη έκθεση «Στάθης Λογοθέτης: Στη Γη» σε επιμέλεια Σταμάτη Σχιζάκη και καταλήγοντας στην έκθεση «Γιάννης Χρήστου: Εναντιοδρομία» σε επιμέλεια Κωστή Ζουλιάτη, οι εκθέσεις αναδεικνύουν το εύρος και τη ριζοσπαστικότητα του έργου των καλλιτεχνών, καθώς αυτό δεν έχει ενταχθεί επαρκώς στην κυρίαρχη αφήγηση της καλλιτεχνικής ιστορίας της σύγχρονης Ελλάδας.

Λάνθιμος στη Στέγη

Στις 7 Μαρτίου εγκαινιάζεται στο -1 της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση η έκθεση «Yorgos Lanthimos: Photographs», με τέσσερα φωτογραφικά σύνολα που ο διεθνώς καταξιωμένος σκηνοθέτης και ένας από τους πιο ενδιαφέροντες σύγχρονους auteurs του παγκόσμιου κινηματογράφου δημιούργησε την τελευταία πενταετία. Θα περιλαμβάνει τρεις σειρές φωτογραφιών που ξεπήδησαν μέσα από τους χώρους των ταινιών του, τραβηγμένες στο περιθώριο των γυρισμάτων στη Νέα Ορλεάνη και στην Ατλάντα, αλλά και σε στούντιο στη Βουδαπέστη, όπου στήθηκαν ολόκληρες πόλεις ως κινηματογραφικά ντεκόρ. Πολλές από τις εικόνες αντλούνται από τα

μουσική

πρόσφατα φωτογραφικά του βιβλία Dear God, the Parthenon is still broken (2024), Poor Things (2023) και I shall sing these songs beautifully (2024), που δημιουργήθηκαν παράλληλα με την ταινία Kinds of Kindness, ωστόσο θα υπάρχουν και ανέκδοτες φωτογραφίες από τα γυρίσματα της τελευταίας του ταινίας, Bugonia. Η τέταρτη σειρά παρουσιάζεται για πρώτη φορά παγκοσμίως και περιλαμβάνει εικόνες από μία προσωπική σειρά φωτογραφιών in progress που αποτελεί καρπό των μοναχικών περιηγήσεων του Γιώργου Λάνθιμου στην Αθήνα και των επισκέψεών του στα νησιά τού Αιγαίου. Η επιμέλεια είναι του σημαντικού εκδότη και επιμελητή φωτογραφίας Michael Mack.

Τζεφ Κουνς στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Στις 19 Μαρτίου ένα ακόμα διεθνές όνομα δίνει το «παρών» στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης: για πρώτη φορά παρουσιάζεται στο ελληνικό κοινό το έργο του Αμερικανού καλλιτέχνη Τζεφ Κουνς από την τριετία 2013-2019 με τίτλο «Balloon Venus Lespugue (Orange)». Το συγκεκριμένο έργο από γυαλισμένο και ανακλαστικό ανοξείδωτο χάλυβα το εμπνεύστηκε από την παλαιολιθική Αφροδίτη του Λεσπίγκ, αγαλματίδιο από χαυλιόδοντα μαμούθ, το οποίο

ΑΛΈΞΗΣ ΑΚΡΙΘΆΚΗΣ, ΕΝΝΈΑ ΙΣΤΟΡΊΕΣ, 1973 © THE ESTATE OF ALEXIS AKRITHAKIS ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ: BORIS KIRPOTIN

15.01.26

PREVIEW

σινεμά

ΓΙΏΡΓΟΣ

θέατρο

βιβλίο

ΛΆΝΘΙΜΟΣ χρονολογείται περίπου 28.000 χρόνια πριν από την εποχή μας. Παραπέμποντας στη μορφή της θεάς του έρωτα και της γονιμότητας, η απεικόνιση της οποίας έχει επηρεάσει το έργο του Κουνς ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, η έκθεση περιλαμβάνει μεγάλο εύρος αναφορών στην ιστορία της τέχνης και γενικότερα στις διαχρονικές έννοιες περί ομορφιάς και μορφής. Ο Κουνς, έπειτα από διεργασίες ετών, μετέτρεψε το φετιχιστικό πρωτότυπο, γνωστό για τα υπερβολικά καμπυλόμορφα στοιχεία του, σε ένα επιβλητικό γλυπτό που θυμίζει τις αναλογίες των έργων του Τζακομέτι, αλλά μοιάζει να είναι φτιαγμένο από μπαλόνια. Το έργο θα πλαισιώνεται από δέκα αντίγραφα ειδωλίων Αφροδίτης της Ανώτερης Παλαιολιθικής Εποχής –όλα δάνεια από τα μουσεία που φιλοξενούν τα αμετακίνητα πρωτότυπα–, μεταξύ των οποίων και το αντίγραφο της Αφροδίτης του Lespugue από το Muséum Νational d’Histoire Νaturelle στο Παρίσι.

Α ναζητώντας την Α νατολή στην Ε θνική Βιβλιοθήκη

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος στο ΚΠΙΣΝ παρουσιάζει από τις 18 Φεβρουαρίου την έκθεση «Αναζητώντας την Ανατολή. Διασταυρούμενες πορείες αρχαιολόγων». Περιλαμβάνονται μοναδικά τεκμήρια, φωτογραφίες, ταξιδιωτικά ημερολόγια, χάρτες, αλληλογραφία και πολυάριθμες μαρτυρίες από τις πρώτες εξερευνήσεις της Ανατολικής

Μεσογείου κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, που ανοίγουν διάλογο με αντικείμενα τα οποία σχετίζονται με τις μεθόδους αρχαιολογικής τεκμηρίωσης της εποχής (φωτογραφικές μηχανές, τοπογραφικά όργανα και εργαλεία πεδίου) μας βοηθούν να προσεγγίσουμε την καθημερινότητα των αρχαιολόγων και κινούνται μεταξύ αρχαιολογικής εργασίας και εθνογραφικής παρατήρησης. Η Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων στην πλατεία Αυδή στο Μεταξουργείο παρουσιάζει στις 3 Φεβρουαρίου την έκθεση «Άηχοι διάλογοι» με έργα του ζωγράφου Νίκου Χουλιαρά και του γλύπτη Γιώργου Χουλιαρά σε επιμέλεια Μαρίας Σφενδουράκη. Ο Νίκος Χουλιαράς (19402015) υπήρξε πολύπλευρη καλλιτεχνική προσωπικότητα καθώς ξεκίνησε την εικαστική του πορεία με αφηρημένους πίνακες, μεταφυσικά εσωτερικά και εξωτερικά τοπία, ενώ στα τέλη της δεκαετίας του 1970 δημιούργησε έναν παραμυθένιο αφηγηματικό κόσμο με γκροτέσκες ανθρώπινες φιγούρες, εξπρεσιονιστικά παραμορφωμένες μορφές με έντονα μαύρα περιγράμματα, τρομακτικά ζώα και παράξενες σκιές. Ο γλύπτης Γιώργος Χουλιαράς, καθηγητής της ΑΣΚΤ, έκανε πέτρινα λαξευτά γλυπτά έργα στα οποία αρχικά επικρατούσαν ανθρωπομορφικά χαρακτηριστικά με αναφορές σε λαϊκές παραδοσιακές μορφές, αλλά σήμερα χρησιμοποιεί μέταλλα, γυαλί και μάρμαρα με διάφορες κατεργασίες και ποικιλία μορφών και διαστάσεων. Παράλληλα, στο Κέντρο Τεχνών του δήμου Αθηναίων στην

πλατεία Ελευθερίας, σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Παλαιστίνης, εγκαινιάζεται στις 17 Φεβρουαρίου η έκθεση «17 κήποι», μια εικαστική και ποιητική συνάντηση του Παλαιστίνιου ποιητή Εσσάμ Θεόδωρου Αλαντάση και του Έλληνα εικαστικού Δημήτρη Αστερίου. Στις 2 Μαρτίου, σε συνεργασία με την εικαστικό Γεωργία Λαλέ, θα ξεκινήσει η έκθεση «True Blue» με εγκαταστάσεις και δράσεις που εστιάζουν στη θέση της γυναίκας στην κοινωνία και στην ανάδειξη θεμάτων έμφυλης βίας, ενδυνάμωσης και συλλογικής μνήμης.

Μαρία Ζερβός στην Ελληνοαμερικανική Ένωση

Στις 9 Φεβρουαρίου εγκαινιάζεται στην Ελληνοαμερικανική Ένωση η έκθεση «Εντοπικά Ημερολόγια: Γεωγραφία του σπιτιού» της Μαρίας Ζερβός σε επιμέλεια της Κατερίνας Κοσκινά. Η καλλιτέχνιδα εστιάζει στην έννοια της εντοπιότητας και του οίκου, μέσα από video films και ποίηση της ίδιας. Πρόκειται για πεντακάναλη βιντεοεγκατάσταση ημερολογιακού χαρακτήρα, η οποία εξετάζει το «σπίτι» ως προσωρινό ή μόνιμο καταφύγιο, ως εστία, προσωπικό χώρο και οικοσύστημα ονειροπολήσεων. Τέλος, τον Μάρτιο η γκαλερί Gagosian παρουσιάζει έκθεση έργων του Tom Wesselmann (1931-2004), ενός από τους πλέον εμβληματικούς εκπροσώπους της αμερικανικής pop art.

εικαστικά LiFO 15.01.26

19

WINTER

2026

εικαστικά

μουσική

Από τον Σαίξπηρ και τη χαμένη του οικογένεια μέχρι rave τραγωδίες στην έρημο, πολιτικά θρίλερ στη σκιά δικτατοριών, απρόσμενα ρομάντσα και γοτθικούς εφιάλτες, αυτή η κινηματογραφική σεζόν είναι γεμάτη με ταινίες που είναι ήδη βραβευμένες και βάζουν πλώρη για τα Όσκαρ.

PILLION

ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΟΔΩΡΗ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟ

A M N ET

Έχουν ακουστεί πολλές και απίθανες ιστορίες για τον Ουίλλιαμ Σαίξπηρ. Μέχρι και ότι δεν ήταν υπαρκτό πρόσωπο. Η παθιασμένη σχέση του με την Άνιες έγινε συνταρακτικό βιβλίο και τώρα μια εξαιρετικά συγκινητική ταινία, με επίκεντρο την τραγική απώλεια του γιου τους, Άμνετ, και το θρυλικό έργο που ενέπνευσε – τον εμβληματικό Άμλετ βεβαίως. Σκηνοθετεί η Κλόι Τζάο, στην ουσιαστική επιστροφή της μετά την πολυβραβευμένη, αριστουργηματική Χώρα των Νομάδων (το Eternals δεν πιάνεται…), πρωταγωνιστεί ευαίσθητα και θλιμμένα ο Πολ Μέσκαλ στον ρόλο του διασημότερου βάρδου, και σαρώνει με την ερμηνεία της η Τζέσι Μπάκλεϊ ως Άνιες, μια αιθέρια ύπαρξη η οποία βιώνει τον έρωτα και τον θάνατο με τέτοια ορμή, που δύσκολα θα ξεπεραστεί στα Όσκαρ που έρχονται τον Μάρτιο – παρά μόνο αν έχει αντίρρηση η Ρόουζ Μπερν. Την παραγωγή συνυπογράφουν ο Στίβεν Σπίλμπεργκ και ο Σαμ Μέντες. (22/01) SIRAT

20

LiFO

SIRAT

«Σιράτ» στο Κοράνι είναι η γραμμή που χωρίζει τον παράδεισο από την κόλαση, λεπτή σαν κλωστή και κοφτερή σαν μαχαίρι. Η ταινία Σιράτ είναι μια rave τραγωδία για έναν πατέρα που μαζί με τον μικρότερο γιο του ψάχνει την εξαφανισμένη κόρη του στις ερήμους του Μαρόκου, ανάμεσα σε νομάδες και ουσίες, μακρές σιωπές και απότομες εκρήξεις, τέκνο beats και σοκαριστικές ανατροπές. Πρωταγωνιστεί ο Σέρχι Λοπέζ (υποψήφιος για την ερμηνεία του στα Βραβεία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας), σε μια ταινία που υπογράφει ο Όλιβερ Λαξ, ξεκίνησε αθόρυβα από τις Κάννες, υποβλήθηκε επίσημα από την Ισπανία στα Όσκαρ και δικαίως έχει κατακτήσει κοινό και κριτικούς σε όλον τον κόσμο. (29/01)

S E C R E T A G E NT

Το 1977, ενώ η Βραζιλία τελεί υπό δικτατορικό καθεστώς, καταφθάνει στην πόλη Ρεσίφε ένας σαραντάχρονος άντρας με μυστηριώδες παρελθόν και ασαφείς προθέσεις, ο οποίος φαίνεται να βρίσκεται υπό τη σκιά κάποιας απειλής. Ο ερχομός του πυροδοτεί την πλοκή ενός συναρπαστικού πολιτικού θρίλερ με το οποίο ο Κλέμπερ Μεντόνσα Φίλιο, μετά το Bacurau και το Aquarius, πραγματοποιεί μια λαμπρή επίκληση στο στοχαστικό και χορταστικό σινεμά που ονειρευόμαστε. Είναι σίγουρο πως το Secret Agent και ο πρωταγωνιστής Βάγκνερ Μόουρα, που τιμήθηκε για την ερμηνεία του στο Φεστιβάλ Καννών, θα δώσουν το «παρών» στα βραβεία της Ακαδημίας, έναν χρόνο μετά τον οσκαρικό βραζιλιάνικο θρίαμβο του Είμαι ακόμη εδώ. (12/02)

Ο ΗΧΟΣ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ

Ο Ήχος της Πτώσης, ελεγειακός και εξόχως αφαιρετικός, είναι μια από τις καλλιτεχνικές αποκαλύψεις της χρονιάς, στη φόρμα αλλά και στο ουσιαστικό περιεχόμενο. Τον είδαμε στις Κάννες, όπου και τιμήθηκε με το βραβείο της κριτικής επιτροπής, αποτελεί την επίσημη υποβολή της Γερμανίας στα διεθνή Όσκαρ και αναγγέλλει την άφιξη ενός σπουδαίου ταλέντου, της σκηνοθέτιδος Μάσα Σιλίνσκι. Με σταθερό, «αγέλαστο» σκηνικό ένα αγρόκτημα της Σαξονίας, η ταινία διατρέχει τον 20ό αιώνα και τη ζωή τεσσάρων κοριτσιών που καταπιέζονται από την πατριαρχία και αποτυπώνουν τα τραύματά τους, ζωντανά σαν εφιαλτική μνήμη και επώδυνα σαν βαριά φαντάσματα, μέσα από διαφορετικές γενιές, αψηφώντας τη γραμμικότητα και μια τυπικά δίκαιη κάθαρση. (05/02)

15.01.26

σινεμά

RE NTAL FA M I L Y

Την ασυνήθιστη πρακτική της υποκατάστατης οικογένειας στην Ιαπωνία αποκάλυψε με ένα άρθρο του ο «New Yorker», και μετά το Family Romance, LLC του Βέρνερ Χέρτσογκ, εμπνέει ένα πιο γλυκό και αστείο δράμα, σε σκηνοθεσία της Χικάρι, με τον Μπρένταν Φρέιζερ, στον πρώτο του πρωταγωνιστικό ρόλο μετά το Όσκαρ για τη Φάλαινα, να υποδύεται έναν βασικά άνεργο ηθοποιό που προσλαμβάνεται από εταιρεία ενοικίασης για οικογένειες και άτομα που ψάχνουν ξένους για φιλική παρέα – κάτι παρόμοιο είχε θίξει και ο Γιώργος Λάνθιμος στις Άλπεις, αν και με πιο μακάβρια αφαιρετικότητα. Η ταυτότητα, η αλήθεια και κυρίως η μοναξιά αποτελούν τους θεματικούς άξονες για τη γλυκόπικρα συγκινητική κομεντί αυτής της περιόδου, που ξεκίνησε την πορεία της από το Τορόντο και συνέχισε σε μικρότερα ευρωπαϊκά φεστιβάλ. (19/02)

PI LLION

Pillion είναι η θέση του συνοδηγού στις μεγάλες μοτοσικλέτες, και στην ομότιτλη ταινία ο λακωνικός biker Ρέι (Αλεξάντερ Σκάρσγκαρντ) προσκαλεί τον εσωστρεφή και σχετικά άβγαλτο Κόλιν σε μια αναπάντεχη «βόλτα», με τους αυστηρούς, δικούς του όρους. Η BDSM σχέση που αναπτύσσουν μοιάζει εκτός προγράμματος, καθώς μετά την πρώτη, σύντομη αλλά μάλλον ικανοποιητική συνεύρεσή τους, ο Ρέι είχε διαμηνύσει στον Κόλιν πως δεν συχνάζει στην πόλη του, αλλά η συγκατοίκησή τους κρύβει συναισθηματικά σκαμπανεβάσματα που θα εκπλήξουν ευχάριστα και τους δύο. Ο Χάρι Λάιτον φτιάχνει το πιο απρόσμενο ρομάντσο της σεζόν, που ξεκίνησε μετ’ επαίνων στο Ένα Κάποιο Βλέμμα του περσινού Φεστιβάλ Καννών, και πιστοποιεί πως ο γιος του Στέλαν και αδελφός του Μπιλ δεν είναι απαραίτητα προορισμένος για βαριά blockbusters όπως ο Ταρζάν, αλλά εξαιρετικά υπολογίσιμος πρωταγωνιστής σε απαιτητικά indie – κι επίσης προσφέρει ένα αξιοπρόσεκτο breakthrough στον Χάρι Μέλινγκ, που γνωρίσαμε ως νεαρό Ντάντλεϊ στις κινηματογραφικές περιπέτειες του Χάρι Πότερ. (19/02)

ΑΝΕΜΟΔΑΡΜΕΝΑ ΥΨΗ

Μετά το θεαματικά κενό Saltburn, ο Τζέικομπ Ελόρντι ανυπομονούσε να συνεργαστεί ξανά με την Έμεραλντ Φένελ χωρίς καν να δει σενάριο, αλλά η γραφή της Έμιλι Μπροντέ και η δεδομένη διαχρονικότητα που έχουν τα Ανεμοδαρμένα Ύψη προσφέρουν εγγύηση πρώτης ύλης, αν και είναι σχεδόν σίγουρο πως η βραβευμένη με Όσκαρ Αγγλίδα ηθοποιός και σκηνοθέτις θα προσπαθήσει να ξεσκονίσει το κλασικό μυθιστόρημα και να ταράξει τις αισθήσεις, με Χίθκλιφ τον πιο καυτό ηθοποιό κάτω των 30 αυτήν τη στιγμή (sorry, Πολ Μέσκαλ…), ειδικά μετά τα βραβεία που μαζεύει για τον Φρανκενστάιν, και τη Μάργκο Ρόμπι ως Κάθριν. Ο Όουεν Κούπερ του τηλεοπτικού «Adolescence» τον υποδύεται σε νεαρή ηλικία. Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: το Netflix «χτύπησε» πρώτο τα δικαιώματα για 150 εκατομμύρια δολάρια, τα οποία κέρδισε η Warner για τα μισά περίπου χρήματα – αν και, όπως φαίνεται, στον ίδιο κορβανά θα καταλήξει. (12/02)

PREVIEW

θέατρο

βιβλίο

THE BRIDE!

ΑΝΕΜΟΔΑΡΜΕΝΑ

ΥΨΗ

WHITNEY SPRINGS

ΠΟΛΥ Κ Ο Ρ ΙΤ Σ Ι Σ Τ Ι Κ Ο Ο Ν Ο ΜΑ Τ Ο Π Α Τ Τ Υ

Παλιός αθλητής του τζούντο, εκτός από λάτρης των sports movies, και τυχερός, σύμφωνα με δηλώσεις του, που στον αγωνιστικό του δρόμο βρέθηκε ένας δάσκαλος που ταυτόχρονα ήταν και μέντορας, ο Γιώργος Γεωργόπουλος σκηνοθετεί το Πολύ κοριτσίστικο όνομα το Πάττυ, με ηρωίδα τη Δάφνη που προπονείται από τον Γιούρι και ονειρεύεται τη συμμετοχή της στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ο δημιουργός του Tungsten και του Δεν θέλω να γίνω δυσάρεστος πραγματεύεται τις ηθικές αξίες σε ένα σπορ με αυστηρές αρχές αλλά και έντονη σωματική επαφή, σε μια εποχή που τα όρια είναι ρευστά και η ταυτότητα επανεξετάζεται, συχνά συγκρουσιακά. Πρωταγωνιστούν το Μορτ Κλωναράκη και ο Βαγγέλης Μουρίκης. (28/2)

Η Νύφη του Φρανκενστάιν, το κλασικό αριστούργημα του Τζέιμς Γουέιλ, και κατ’ επέκταση η λογοτεχνική πηγή της Μαίρη Σέλεϊ, αποτελούν την έμπνευση για την επιστροφή της ηθοποιού, σκηνοθέτιδος και υποψήφιας για Όσκαρ σεναρίου Μάγκι Τζίλενχαλ πίσω από τις κάμερες, στο είδος του γοτθικού τρόμου που κανείς δεν γνώριζε πως την ενδιαφέρει, με φόντο το επικίνδυνο Σικάγο των ’30s, μετά τη σπετσιώτικη Χαμένη Κόρη. Τη δολοφονημένη γυναίκα που ανασταίνεται στο εργαστήριο της δόκτορος Εφρόνιους (Ανέτ Μπένινγκ) ενσαρκώνει η Τζέσι Μπάκλεϊ (που φέτος θα είναι η χρονιά της), ως Τέρας θα τη συντροφεύσει ο πάντα ανοιχτός σε ερμηνευτικές προκλήσεις Κρίστιαν Μπέιλ, ενώ τους πλαισιώνουν ο Τζέικ Τζίλενχαλ, ο Πίτερ Σάρσγκαρντ και η Πενέλοπε Κρουθ. (05/03)

Το μόνο που γνωρίζουμε για την πολυαναμενόμενη κωμωδία/μιούζικαλ της Paramount με τίτλο Whitney Springs είναι ότι ο ήρωάς της είναι ένας νέος μαύρος άνδρας που εργάζεται ως ηθοποιός παίζοντας τον σκλάβο σε ένα μουσείο «ζωντανής» Ιστορίας και ανακαλύπτει πως οι πρόγονοι της λευκής συντρόφου του υπήρξαν κάποτε ιδιοκτήτες της οικογένειάς του! Η μυστηριώδης ταινία έχει προγραμματιστεί για τις 20 Μαρτίου μετά από δυο αναβολές, επειδή οι διάσημοι παραγωγοί της ήταν πολύ απασχολημένοι: ο Κέντρικ Λαμάρ τώρα ολοκληρώνει την περιοδεία του, ενώ ο Ματ Στόουν με τον Τρέι Πάρκερ, ο οποίος επίσης σκηνοθετεί, λάνσαραν την 29η σεζόν της ενοχλητικά υπερεπιτυχημένης σατιρικής σειράς κινουμένων σχεδίων «South Park». (19/03) SECRET

AGENT

σινεμά

LiFO 15.01.26

21

WINTER

2026

εικαστικά

10 βιβλία που αξίζει να διαβάσουμε: από το φετινό Booker μέχρι το νέο (πολύ καλό, όπως φαίνεται) βιβλίο του Ίαν ΜακΓιούαν. ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ

ΣΙΜΟΝ

22

ΝΤΕ

LiFO

ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΣΟΛΟΪ Σάρκα

ΜΤΦΡ. ΒΆΣΙΑ ΤΖΑΝΑΚΆΡΗ, ΨΥΧΟΓΙΌΣ Αγαπήθηκε, επαινέθηκε, λοιδορήθηκε, μισήθηκε, αλλά σίγουρα δεν πέρασε απαρατήρητο. Ο λόγος για το πιο πολυσυζητημένο, ίσως, βιβλίο των τελευταίων χρόνων που κέρδισε, μάλλον δικαίως, το περσινό Booker και βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων για την πρωτοτυπία της γραφής του και την ένταση των περιγραφών του. Ξεδιπλώνοντας σε κεφάλαια που μοιάζουν με πρωτότυπες σεκάνς την ιστορία του έφηβου Ιστβάν, από τα πρώτα του εφηβικά σκιρτήματα στο εργατικό μπλοκ πολυκατοικιών στην Ουγγαρία μέχρι την τρομακτική του ανέλιξη στα σαλόνια της Βρετανίας, ο Ουγγροβρετανός συγγραφέας καταθέτει ένα πρωτότυπο Βildungsroman, που, όπως είπαν τα μέλη της επιτροπής, ανάλογό του δεν είχαν διαβάσει ποτέ ξανά στη ζωή τους. Καθώς ανατέμνει τις διαρκείς αντιφάσεις ενός άνδρα σε έναν κόσμο υπό μεταμόρφωση, ενδεχομένως και υπό κατάρρευση, ο συγγραφέας διερευνά, με μια γραφή που κόβει σαν μαχαίρι, όλες τις πτυχές της αρρενωπότητας και της διαμόρφωσης ταυτότητας. Αναμφίβολα, από τις πιο πολυαναμενόμενες –αν όχι η πιο πολυαναμενόμενη– εκδόσεις της χρονιάς.

μουσική

ΙΑΝ ΜΑΚΓΙΟΥΑΝ Τι μπορούμε ν α γνωρίζουμε

ΜΤ Φ Ρ . Κ Α Τ Ε Ρ Ί Ν Α Σ Χ Ι Ν Ά, ΠΑ Τ Ά Κ Η Σ Ο ΜακΓιούαν υπήρξε ανέκαθεν ευαίσθητος απέναντι στα πολιτικά και κοινωνικά γεγονότα που συγκλόνισαν την ιστορία της Βρετανίας, από τον Α’ Παγκόσμιο μέχρι σήμερα, κάτι που αποτυπώνεται με εμφανή τρόπο στα βιβλία του. Ξεπερνώντας, όμως, τα απτά ιστορικά δεδομένα και περιγράφοντας μια Βρετανία και μια «βρετανικότητα» ως εγγενή ταυτότητα σε αποδρομή, αποφασίζει στο πρόσφατο μυθιστόρημά του να μετατοπιστεί στο μέλλον, στο 2119, οπότε το μόνο που έχει μείνει όρθιο είναι ένα νησί σε ένα «ανιστόρητο», όπως γράφει χαρακτηριστικά, δημοκρατικό αρχιπέλαγος. Η αφήγηση αυτού του κατεστραμμένου κόσμου γίνεται, στο πρώτο μέρος του βιβλίου, από τον Τομ Μέτκαλφ, ο οποίος διδάσκει λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο του South Downs, ένα ίδρυμα που επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στις επιστήμες και τα μαθηματικά. Όλα αυτά, ωστόσο, που περιγράφει στο άκρως δυστοπικό σύμπαν του ο ΜακΓιούαν εδράζονται σε άκρως ρεαλιστικά σενάρια, ειδικά μετά τις τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις: αντίπαλοι πολέμαρχοι επικρατούν στην Αμερική, η Ευρώπη απουσιάζει ως κυρίαρχη συνθήκη και ο κόσμος βρίσκεται σε αποδρομή. Μοναδική παρηγοριά το ότι στην κορυφή του λόφου του μοναδικού νησιού που σώζεται στη Βρετανία δεσπόζει η βιβλιοθήκη Μπόντιαλ (που σήμερα βρίσκεται στην Οξφόρδη), ο μοναδικός φάρος σε έναν κόσμο που καταρρέει.

ΚΕΪΤΙ ΚΙΤΑΜΟΥΡΑ Οντισιόν

Μ Τ Φ Ρ . Β ΆΣ Ι Α Τ Ζ Α Ν Α Κ ΆΡ Η, Δ Ι ΌΠ Τ Ρ Α Τα βιβλιοπωλεία στο Μανχάταν έχουν πάντα τα βιβλία της στις πρώτες θέσεις και οι Αμερικανοί κριτικοί ομνύουν στο όνομα της επίσης κριτικού λογοτεχνίας, Κέιτι Κιταμούρα, η οποία απαρνήθηκε τις ομορφιές της Ιαπωνίας και της Καλιφόρνιας για να γίνει μια γνήσια – ειδικά όσον αφορά την κοσμοαντίληψη– Νεοϋορκέζα. Πολυταξιδεμένη –τα ταξιδιωτικά της για την Ιαπωνία είναι από τα καλύτερα του είδους–, πέρασε ένα μεγάλο διάστημα στην Ελλάδα, και ειδικά στη Μάνη, από όπου εμπνεύστηκε το εξαιρετικό Ένας χωρισμός (κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος σε μετάφραση Γιώργου Μαραγκού), που έγινε ταινία από τον Ασγκάρ Φαραντί. Το λιτό, απέριττο σχεδόν ύφος γραφής της προδίδει την ιαπωνική της φλέβα και η ακρίβεια των εσωτερικών περιγραφών την πολύτιμη λογοτεχνική της παιδεία. Παντρεμένη με τον συγγραφέα Χάρι Κούνζρου, η Κιταμούρα έχει διδάξει σε πανεπιστήμια και κολέγια στην Αμερική και το Παρίσι, ενώ η διατριβή της είχε τον τίτλο Η αισθητική του χυδαίου και το σύγχρονο αμερικανικό μυθιστόρημα. Στο νέο της μυθιστόρημα, που είχε θεωρηθεί το επικρατέστερο για το περσινό Booker, η συγγραφέας επανέρχεται στο θέμα των ανθρώπινων σχέσεων με μια υποβλητική ιστορία για την παράδοξη συνάντηση μιας καταξιωμένης ηθοποιού με έναν νεότερο ηθοποιό, που έχει απρόβλεπτες εξελίξεις. Διαβάζεται ως ένα παιχνίδι ρόλων, αναζήτησης ταυτότητας αλλά και ως θρίλερ.

ΜΠΟΒΟΥΑΡ

15.01.26

σινεμά

Σ ΙΜ Ο Ν Ν Τ Ε Μ ΠΟ Β Ο Υ Α Ρ Α να μ ν ή σ ε ι ς μιας κ αθ ω σ π ρ έ π ει κόρης

ΜΤΦΡ. ΡΊΤΑ ΚΟΛΑ ΐ Τ Η , ΜΕΤΑΊΧΜΙΟ Για χρόνια οι Γαλλίδες είχαν το συγκεκριμένο βιβλίο, μαζί με το Δεύτερο φύλο, κυριολεκτικά, δίπλα στο μαξιλάρι τους, στο οποίο προσέτρεχαν σαν προσευχή. Η επιβλητική φιγούρα της Σιμόν ντε Μποβουάρ διαδραμάτισε καταλυτικό ρόλο στην ανάκτηση της καταπιεσμένης, ειδικά τον καιρό του πολέμου, γυναικείας θέσης, που χρειάστηκε τον δυναμικό, δημόσιο λόγο της Μποβουάρ για να ανακαθοριστεί. Με μια εξομολογητική διάθεση που δεν φείδεται λογοτεχνικών περιγραφών και φιλοσοφικών επιχειρημάτων, η Γαλλίδα φιλόσοφος και ακτιβίστρια ξεδιπλώνει τη ζωή της, δηλαδή το πέρασμα από την εφηβική επανάσταση στη διαρκή πολεμική εναντίον των κυρίαρχων συμβάσεων και από την ασφάλεια της αστικής οικογένειας στον εκρηκτικό δημόσιο χώρο. Γιατί μπορεί η ίδια να έγινε ευρέως γνωστή ως η διά βίου σύντροφος του φιλοσόφου Ζαν Πολ Σαρτρ, αλλά ήταν αυτή που ύψωσε ένα συγγραφικό και θεωρητικό ανάστημα πολύ πέρα από όλα όσα της καταμαρτυρούσαν οι εχθροί της και τόσο ψηλά, ώστε να δώσει το παράδειγμα σε πολλές γυναίκες της εποχής της. Το Δεύτερο φύλο είναι πλέον η βίβλος του φεμινισμού και ο αποκαλυπτικός, προσωπικός τόνος στην αυτοβιογραφία της ενδεικτικός όχι μόνο ενός ξεχωριστού πνεύματος αλλά και ενός ωραίου, τολμηρού λόγου.

E ΡΒ Α Ν Τ Α ΜΠ Ρ Α Χ Α Μ Ι ΑΝ Η σύγχρονη ι στ ο ρ ί α τ ου Ιράν

ΜΤΦΡ. ΚΏΣΤΑΣ ΚΟ Ύ Σ Ι Α Ν Τ Α Σ - ΕΛΈΝΗ ΤΙΜΟΓΙΑ Ν Ν Ά Κ Η , ΕΚΔΌΣΕΙΣ ΣΆΛΤΟ/ Κ Ά Λ Λ Ι Σ Τ Ο Σ Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύεται, το Ιράν, με τον κορυφαίο πολιτισμό, την πανέμορφη ποίηση, την καλλιτεχνική παράδοση και τη μακραίωνη ιστορία στις επιστήμες, δεν μοιάζει με καμία άλλη περίπτωση στον παγκόσμιο χάρτη, τόσο σε πολιτικό όσο και σε πολιτισμικό και θρησκευτικό επίπεδο. Παραλείποντας τις συνθήκες που διαμόρφωσαν τις αρχές της κυρίαρχης περσικής αυτοκρατορίας για αιώνες, με τους Αχαιμενίδες, τους Πάρθους και τους Σασσανίδες, ο Αμπραχαμιάν εστιάζει στη σύγχρονη εκδοχή του Ιράν και το τραυματικό του ταξίδι στον 20ό αιώνα. Ο Αμερικανο-ιρανός ιστορικός, που είναι ειδικευμένος σε θέματα Ανατολής και το έργο του επικεντρώνεται κυρίως στην κατασταλτική δραστηριότητα της Ισλαμικής Δημοκρατίας και της ιρανικής πολιτικής, είναι ο καταλληλότερος για να εξηγήσει τι ακριβώς συμβαίνει στην τρέχουσα συνθήκη. Για την ακρίβεια, το βιβλίο εξετάζει τι ακριβώς καθιστά το παράδειγμα του Ιράν τόσο ιδιαίτερο, από την ανακάλυψη του πετρελαίου

PREVIEW

θέατρο

στις αυτοκρατορικές επεμβάσεις και από την κυριαρχία των Παχλεβί και την περίφημη επανάσταση του ’79 και τους μετασχηματισμούς της πολιτικής υπό τη σκιά και υπό τις εντολές του κλήρου και του ανώτατου ηγέτη. Το ιδανικό, ίσως, βιβλίο για να καταλάβει κανείς τα πολλαπλά αδιέξοδα, τους πολέμους και τις συγκρούσεις που οδήγησαν στις σημερινές διαδηλώσεις, οι οποίες μπορούν σύντομα να μετατραπούν σε γενικευμένη εξέγερση.

Τ ΖΟΝΑΘΑΝ ΚΟΟΥ Τ υχαία γυναίκα

ΜΤΦΡ. ΆΛΚΗΣΤΙΣ ΤΡΙΜΠΈΡΗ, ΠΌΛΙΣ Ο Βρετανός συγγραφέας έχει αναδειχθεί εδω και χρόνια σε έναν από τους καλύτερούς μας φίλους: τα βιβλία του μεταφράζονται σταθερά από τις εκδόσεις Πόλις, ο ίδιος επιστρέφει συχνά στην Ελλάδα γεμίζοντας τις αίθουσες, ενώ φρόντισε να δώσει ελληνικό όνομα στην κεντρική πρωταγωνίστρια ενός από τα πιο δημοφιλή βιβλία του και alter ego του, όπως είχε παραδεχθεί, την Καλυψώ. Ωστόσο, λίγοι γνωρίζουν πως το λογοτεχνικό ντεμπούτο του Κόου έγινε το 1987 με γυναίκα πρωταγωνίστρια, τη Μαρία – τo βιβλίο θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πόλις. Όπως έγραφε ο ίδιος σε σημείωμά του: «Η επιλογή να αποκαλέσω την ηρωίδα μου “Μαρία” ήταν ένας σκόπιμος φόρος τιμής στους χαρακτήρες του Μπέκετ που ξεκινούν με Μ – Μέρφι, Μόλοϊ, Μαλόουν. Στην πραγματικότητα, το μυθιστόρημα είχε αρχικά τον τίτλο Μαρία, αλλά ο τότε εκδότης μου στο Ντάκγουορθ, Κόλιν Χέικραφτ, με συμβούλεψε να μην βάλω αυτόν τον τίτλο, λέγοντας ότι δεν ήταν εμπορικός. Όταν σκέφτηκα το Τυχαία γυναίκα, του άρεσε επειδή πίστευε ότι σκόπιμα αντιγράφω το Ένας τυχαίος άνθρωπος της Άιρις Μέρντοχ – ένα μυθιστόρημα που, ωστόσο, δεν είχα διαβάσει ποτέ».

Κ ΟΛΙΝ ΜΠΑΡΕΤ Α γριόσπιτα

ΜΤΦΡ. ΚΡΥΣΤΆΛΛΗ Γ Λ Υ Ν Ι ΑΔ Ά Κ Η , Σ Τ Ε Ρ Έ Ω Μ Α Σε μια κριτική της για το βιβλίο που βρέθηκε με άνεση στη μακρά λίστα του Booker το 2024, κάτι σπάνιο για πρωτόλειο, η εφημερίδα «Guardian» ανέφερε ότι όταν διαβάζει κανείς Μπάρετ, έχει την αίσθηση ότι βρίσκεται σε ασφαλή χέρια, κι αυτό όχι τόσο για τα ταραχώδη σκηνικά και τη σκληρή θεματική του αλλά για τη σπάνια ομορφιά των φράσεών του. Σε μια παλιότερη συνέντευξη που είχαμε κάνει στον σπουδαίο μυθιστοριογράφο Τόιμπιν ο Μπάρετ είχε αναφερθεί ως το πιο σπάνιο ταλέντο που είχε διακρίνει ο

ίδιος τα τελευταία χρόνια και το μυθιστόρημα που έγραφε εκείνη την περίοδο, υπό την καθοδήγησή του, ως ένα από τα καλύτερα. Η αλήθεια είναι πως ο Ιρλανδοκαναδός συγγραφέας δικαίωσε τις προσδοκίες του μέντορά του και εκτός από τις θερμές κριτικές που απέσπασε, βρέθηκε υποψήφιος για Booker συνεχίζοντας να γράφει για έναν κόσμο παρανομίας και βίας, ακραίων πράξεων και διαφορών αλλά με τη γνήσια αγωνία που τελικώς μόνο ο ποιητικός κόσμος της λογοτεχνίας μπορεί να εκφράσει με τέτοια ακρίβεια. Πρόκειται για το δεύτερο βιβλίο του Κόλιν Μπάρετ, μετά τα Νεαρά Τομάρια, που κυκλοφορεί επίσης στα ελληνικά από τις εκδόσεις Στερέωμα.

ΚΟΡΜΑΚ ΜΑΚΑΡΘ Ι Σάτρι

ΜΤ Φ Ρ . Γ Ι Ώ Ρ Γ Ο Σ Κ Υ Ρ Ι Α Ζ Ή Σ , GU T E N B E R G Ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα και για πολλούς ένα από τα πιο προσωπικά του κορυφαίου Αμερικανού μυθιστοριογράφου, που έφυγε πριν από τρία χρόνια από τη ζωή αφήνοντας πίσω του μια τεράστια, πολύτιμη παρακαταθήκη, μεταφράζεται για πρώτη φορά στα ελληνικά. Πρωταγωνιστής ο Κορνήλιος Σάτι, που εγκαταλείπει την ασφάλεια της αστικής του ζωής για να ζήσει αποκομμένος από την κοινωνία σε ένα πλωτό σπίτι: μια συνθήκη, στην οποία είχε τη συνήθεια να επιστρέφει ο Μακάρθι –το είδαμε ακόμα και στα τελευταία δύο βιβλία του– καθώς οι ήρωές του συνηθίζουν να είναι ρομαντικές μονήρεις υπάρξεις που μοιράζονται τις εμμονές τους με αντίστοιχους απόκληρους, παρίες και εξίσου μοναχικούς, όπως ήταν ο ίδιος ο συγγραφέας. Το Σάτρι έχει χαρακτηριστεί ως το πιο ημιαυτοβιογραφικό βιβλίο του σπουδαίου Αμερικανού, καθώς ενσωματώνει τις εμπειρίες του από τις μέρες που ζούσε, όπως ο κεντρικός ήρωάς του, στις όχθες του Τενεσί.

ΚΑΜΙΓ ΣΜΟΛ Οι κολασμένες της θάλασσας - Γυναίκες κα ι σύνορα

ΜΤ Φ Ρ . Μ Α Ρ Ί Ν Α Τ Ο Υ Λ Γ Α Ρ ΊΔ Ο Υ , ΤΌ Π Ο Σ Ήταν σύνηθες στις αφηγήσεις για τις περιπέτειες των ξένων και των μεταναστών στη Μεσόγειο να κυριαρχούν οι άνδρες: οι γυναίκες ήταν προορισμένες είτε να μένουν στην αφάνεια, είτε να τις φαντάζονται ως τις υπομονετικές Πηνελόπες στη σκιά του συζύγου, είτε ως υποταγμένες στη σκιά του

βιβλίο

ΚΟΛΙΝ

ΜΠΑΡΕΤ

άνδρα. Έπρεπε να περάσουν χρόνια και να υπάρξουν σοβαρές μελέτες όπως αυτή της γεωγράφου Καμίγ Σμολ για να διερευνηθούν σε βάθος και να ιχνηλατηθούν οι διαδρομές των γυναικών στη λεκάνη της Μεσογείου. Μέσα από τις κυρίαρχες μαρτυρίες των γυναικών που επέζησαν από τις περιπέτειες της μετάβασης, συνήθως μέσα από τις αγριεμένες θάλασσες, η γεωγράφος αναπαριστά όλες τις συνιστώσες αυτής της περιπέτειες, αντλώντας πολύτιμα συμπεράσματα για τις χώρες υποδοχής αλλά και για την καθημερινότητα μιας γυναίκας σε μια ξένη χώρα. Απορρίπτοντας, επομένως, εξωραϊσμούς ή καταδίκες με επιστημονικό βλέμμα, η γεωγράφος και διευθύντρια της περίφημης Ανώτατης Σχολής Κοινωνικών Επιστημών (École des Hautes Études en Sciences Sociales) ανασυνθέτει τις πολύπλευρες όψεις αυτών των διαδρομών ώστε να κατανοηθεί ακριβώς τι σημαίνει για μια γυναίκα όχι μόνο να επιβιώνει αλλά και να χτίζει μια νέα ζωή από την αρχή. Είναι σημαντικό ότι τη μετάφραση και την επιστημονική επιμέλεια της ελληνικής έκδοσης υπογράφουν επίσης δυο γυναίκες.

Ο Βρουκόλακας κι άλλα μορμολύκεια - Μορφές ελληνικού τρόμου στη δυτική λογοτεχνία

Μ Ε Τ ΆΦ Ρ Α Σ Η - Α Ν Θ Ο Λ ΌΓ ΗΣ Η - Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Ή : Δ ΗΜ Ή Τ Ρ ΗΣ Λ Ο Γ Ο Θ ΈΤ ΗΣ , Ε Ρ Μ Α Μια συναρπαστική συλλογή ξένων διηγημάτων από εμβληματικούς αλλά και άγνωστους συγγραφείς όπως οι Λόρδος Μπάιρον, Robert C. Sandison και Seabury Quinn, όπου εξετάζεται η ιδιαίτερη διάσταση της υπερφυσικής λογοτεχνίας στην Ελλάδα και η κυριαρχική μορφή του Έλληνα βρικόλακα στη δυτική πεζογραφία. Εκτός από τα διηγήματα, η συλλογή περιλαμβάνει ένα κείμενο του Σάμερς, που είχε υπάρξει ο μετρ στη μελέτη του υπερφυσικού και των βρικολάκων και εξηγεί αναλυτικά γιατί η Ελλάδα έγινε πόλος έλξης ιστοριών τρόμου στον 19ο αιώνα.

βιβλίο

LiFO 15.01.26

23

WINTER

2026

Ο χειμώνας δεν είναι λόγος για να σταματήσει η μουσική στην Αθήνα. Εδώ όλα τα σημαντικά που θα ακούσουμε τους επόμενους τρεις μήνες. ΑΠΟ ΤΟΝ M. HULOT

εικαστικά

STEGI.RADIO Takeover 2026

13-14/2, ΣΤΈΓΗ ΙΔΡΎΜΑΤΟΣ ΩΝΆΣΗ Για τρίτη χρονιά, το web radio της Στέγης κάνει κατάληψη σε όλο το κτίριο με δύο εκρηκτικές νύχτες αφιερωμένες στην επιθυμία, τη συμπερίληψη και την απελευθερωτική δύναμη του clubbing. Μέσα από τέσσερα διαφορετικά stages, το STEGI.RADIO Takeover ρίχνει φως στις αναπάντεχες συνδέσεις μεταξύ της ιστορικής σκηνής του Ντιτρόιτ και της ζωηρής σύγχρονης μουσικής της Γαλλίας, του ρυθμού των ξέφρενων πάρτι στις γειτονιές της Τανζανίας και της reggae και dub soundsystem κουλτούρας του Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά και της εκστατικής μουσικής παράδοσης της Συρίας και της ποικιλόμορφης μουσικής της Αθήνας. Το STEGI. RADIO καταλαμβάνει τη Στέγη και τη μεταμορφώνει σε ένα μουσικό stage με νέες και απροσδόκητες εμπειρίες με εντυπωσιακό lineup, που περιλαμβάνει εμβληματικά ονόματα όπως οι Carl Craig και Moodymann, καθώς και καλλιτέχνες που επαναπροσδιορίζουν τα όρια του club ήχου, όπως η MC Yallah και ο Omar Souleyman. Τους πλαισιώνουν πλήθος μουσικών και DJs.

Φάλσταφ 15, 18, 21 & 26/2, ΕΘΝΙΚΉ ΛΥΡΙΚΉ ΣΚΗΝΉ Η Εθνική Λυρική Σκηνή αναβιώνει την εξαιρετικά επιτυχημένη παραγωγή της κωμικής όπερας Φάλσταφ για έξι παραστάσεις στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος. Το κύκνειο άσμα του Τζουζέπε Βέρντι, που βασίζεται στην κωμωδία του Σαίξπηρ Οι εύθυμες κυράδες του Ουίνδσορ, αναβιώνει σε σκηνοθεσία του διακεκριμένου σκηνοθέτη και καλλιτεχνικού διευθυντή του φημισμένου βρετανικού Φεστιβάλ Όπερας του Γκλάιντμπορν Στίβεν Λάνγκριτζ. Η παράσταση πρωτοπαρουσιάστηκε από την ΕΛΣ τη σεζόν 2022/23. Κεντρική φιγούρα του έργου είναι ο ξεπεσμένος ιππότης σερ Τζον Φάλσταφ και οι ερωτικές του περιπέτειες, οι οποίες τον καθιστούν περίγελο στη μικρή τοπική κοινωνία. Στο τέλος, μετά από διάφορες κωμικοτραγικές καταστάσεις, οι χαρακτήρες του έργου τραγουδούν όλοι μαζί «Όλα στον κόσμο είναι ένα καλαμπούρι… αλλά γελά καλύτερα όποιος γελά τελευταίος».

24

LiFO

μουσική

Marcus & Martinus 30-31/1, FLOYD Το pop ντουέτο των δίδυμων αδελφών από το Elverum της Νορβηγίας που στις πρόσφατες περιοδείες του κυριολεκτικά σαρώνει σε ολόκληρη την Ευρώπη, με απανωτά sold-out ακόμα και σε αρένες, επιστρέφει με ένα εντυπωσιακό show που θα ενθουσιάσει παλιούς και νέους fans. Δύο sold-out βραδιές για τα τυχερά άτομα που πρόλαβαν να αγοράσουν εισιτήριο.

23 χρόνια Βήτα Πεις 17/1, TELECOM CENTER Οι Βήτα Πεις και η ελληνική χιπ χοπ σκηνή γιορτάζουν τα 23 χρόνια συνεχούς παρουσίας τους με ένα σπέσιαλ σετ με αγαπημένα κομμάτια από όλη την πορεία τους, μαζί με τα νέα τραγούδια τους από το άλμπουμ «23». «Από τον Όλυμπο, σε μια σκηνή τοποθετημένη στο κέντρο του γηπέδου μπάσκετ Telecom Center, τα κομμάτια του παρελθόντος θα συναντήσουν τις σκέψεις τού σήμερα», λένε. «Για κάθε στιγμή που σταθήκαμε δίπλα σου, στα εύκολα και στα δύσκολα, αυτή η ζωντανή εμφάνιση σημαίνει γιορτή της ελευθερίας… κι αυτό είναι το Κάλεσμα».

Vlospa 24/1, FLOYD Ο Vlospa παρουσιάζει έναν από τους καλύτερους δίσκους του 2025, τα «Παιδιά του Φεγγαριού» σε παραγωγή του Dof Twogee, με εκλεκτές συμμετοχές και επί σκηνής: ΛΕΞ, Μικρός Κλέφτης, Bloody Hawk, Μαρίνα Σάττι και ο κιθαρίστας Gus G.

The Dream Syndicate 29/1, GAGARIN 205 Ένα από τα πιο σημαντικά και αγαπημένα συγκροτήματα της αμερικανικής alternative σκηνής επιστρέφει στην Αθήνα για μία και μοναδική εμφάνιση, την Πέμπτη 29/1 στο Gagarin 205. Η μπάντα που καθόρισε το Paisley Underground κίνημα της δεκαετίας του ’80 και ενέπνευσε γενιές μουσικόφιλων θα παρουσιάσει ένα μοναδικό σόου χωρισμένο σε δύο μέρη: στο πρώτο, ένα best-of set με όλα τα εμβληματικά τραγούδια της καριέρας τους, από το «The Days of Wine and Roses» έως και τις νεότερες δουλειές τους και στη συνέχεια, για πρώτη φορά στην ιστορία τους, ολόκληρο το θρυλικό άλμπουμ «Medicine Show» (1984), ζωντανά, στην πλήρη του εκδοχή.

Viva la mamma! 21, 22, 26 & 28/2, Ε Ν Α Λ Λ Α Κ Τ Ι Κ Ή Σ Κ ΗΝ Ή Ε Θ Ν Ι Κ Ή Σ Λ Υ Ρ Ι Κ Ή Σ Σ Κ ΗΝ Ή Σ – Κ Π Ι Σ Ν Η νέα ξεκαρδιστική παραγωγή όπερας της Εναλλακτικής Σκηνής της ΕΛΣ, Viva la mamma!, έρχεται να προσφέρει μια φρέσκια και ανατρεπτική προσέγγιση στο κωμικό έργο Le convenienze ed inconvenienze teatrali (Θεατρικές συμβάσεις και ασυμβατότητες) του Γκαετάνο Ντονιτσέτι, που γράφτηκε αρχικά το 1827. Η παράσταση ξεδιπλώνει την ιστορία ενός θιάσου που πασχίζει να ανεβάσει μια παραγωγή με παταγώδη αποτυχία. Παράδοξα σκηνικά, εντυπωσιακά κοστούμια και η ανθρώπινη ματαιοδοξία βρίσκονται στο επίκεντρο, με την παράσταση να λειτουργεί ως καθρέφτης της σύγχρονης πραγματικότητας. Σκηνοθετεί η Σοφία Πάσχου.

Behemoth, Nidhogg

KVADOSH

8/2, FLOYD Οι βασιλιάδες του extreme metal ήχου από την Πολωνία επιστρέφουν μετά την αδιανόητη headline εμφάνισή τους στο Release Athens 2024 για ένα καταιγιστικό σόου. Αν και οι ρίζες τους βρίσκονται αναμφίβολα στο black metal, χάρη στο μοναδικό όραμα του Nergal εξελίχθηκαν σε ένα από τα πιο ξεχωριστά συγκροτήματα των τελευταίων δεκαετιών. Μαζί τους, ως special guest, o Nidhogg, μια νέα φωνή στον black metal ήχο.

15.01.26

σινεμά

P L I S S K Ë N pr esents Bar Italia 13/2, GAGARIN 2 0 5 Οι Bar Italia επιστρέφουν στην Αθήνα στο πλαίσιο του PLISSKEN με υλικό από τα άλμπουμ τους «Quarrel» και «Some Like It Hot» για μια εκρηκτική εμφάνιση. Το βρετανικό indie rock συγκρότημα που σχηματίστηκε στο Λονδίνο το 2020 από τους Nina Cristante, Sam Fenton και Jezmi Tarik Fehmi είναι γνωστό για την αινιγματική και μυστικοπαθή δημόσια παρουσία του, καθώς και για το μείγμα διάφορων ειδών, όπως post-punk, shoegaze και εναλλακτικό rock των ’90s.

T h e F o u r Ow ls 24/1, ARCH Οι θρυλικές κουκουβάγιες της High Focus πετούν στην Αθήνα, ανάβοντας τη φλόγα για μια εκρηκτική boom bap νύχτα και μια αληθινή χιπ χοπ τελετουργία. Το σχήμα των Big Owl (Fliptrix), Bird T (Verb T), Rusty Take Off (BVA) και Deformed Wing (Leaf Dog) στην παραγωγή έγινε πρεσβευτής του βρετανικού χιπ χοπ σε ολόκληρο τον κόσμο με sold out εμφανίσεις και δυνατά χιτ άλμπουμ όπως το «Nature’s Greatest Mystery» και το «Natural Order».

MARCUS

&

MARTINUS

PREVIEW

θέατρο

Eden presents Ewan McVicar + Logic1000 με special guest τον Jay Jay 25/1, ΩΔΕΊΟ ΑΘΗΝΏΝ Ο Σκωτσέζος παραγωγός Ewan McVicar, γνωστός για τον ωμό, συναισθηματικό ήχο του που γεφυρώνει house και techno, συναντά τη Logic1000, μία από τις πιο δυναμικές παρουσίες της νέας γενιάς, με χαρακτηριστικό ύφος που κινείται ανάμεσα στη house και το breaks, στο Ωδείο Αθηνών. Οι δύο καλλιτέχνες υπόσχονται μια εμπειρία υψηλής ενέργειας και αισθητικής, επιβεβαιώνοντας τη θέση τους στην αιχμή της σύγχρονης ηλεκτρονικής σκηνής.

Eden presents Daria Kolosova b2b Héctor Oaks με special guest Dora Mask b2b IMPVLSIV

βιβλίο

Augustin Hadelich

2 8 / 1 , Μ ΈΓ Α Ρ Ο Μ Ο Υ Σ Ι Κ Ή Σ Α Θ ΗΝ ΏΝ Το Lucerne Festival Strings συμπράττει με τον Augustin Hadelich, έναν από τους πιο αγαπητούς βιολονίστες της εποχής μας, σε μια βραδιά δεξιοτεχνίας και μουσικής ωριμότητας.

Shawn James

THE

FOUR

OWLS

Rome 17 / 1 , G A Z A R T E Η 223 Events παρουσιάζει τους Rome ζωντανά στην Ελλάδα, μετά από 10 χρόνια! Το διεθνώς αναγνωρισμένο μουσικό project του Jérôme Reuter έρχεται στη χώρα μας στο πλαίσιο της παγκόσμιας περιοδείας για τα 20 χρόνια του, με ένα ιδιότυπο κράμα dark folk, post-punk, chanson, industrial και synth wave.

7/2, PIRAEUS CLUB ACADEMY Ο ελληνικής ανατροφής κιθαρίστας, τραγουδιστής και τραγουδοποιός από το Σικάγο ξεκίνησε να κυκλοφορεί τη δική του μουσική το 2012 και έκτοτε δεν σταμάτησε ποτέ. Το ρεπερτόριο του κυμαίνεται από folk σε blues, r&b, gospel, ροκ, μέταλ και οτιδήποτε μπορεί να έχει μείνει ανάμεσα, ενώ κάθε του live μοιάζει με τρενάκι του λούνα παρκ καθώς ούτε ο ίδιος ξέρει πού θα καταλήξει.

22/2, ΩΔΕΊΟ ΑΘΗΝΏΝ Η Daria Kolosova και ο Héctor Oaks ενώνουν τις δυνάμεις τους σε ένα μοναδικό b2b set στο Ωδείο Αθηνών. Δύο από τις πιο εκρηκτικές παρουσίες της σύγχρονης techno σκηνής συναντιούνται για μια έντονη, ακατέργαστη και απόλυτα χορευτική εμπειρία.

μουσι

LiFO 15.01.26

25

2026

BAR

εικαστικά

ITALIA

μουσική

Gutalax 1 4 / 2 , GA G A R I N 2 0 5 Οι Τσέχοι ήρωες του grindcore και του toilet gore έρχονται στην Ελλάδα με τον παρανοϊκό τους ήχο και το αξεπέραστο live show τους που ισορροπεί ανάμεσα στο χάος, το γέλιο και τον grindcore παραλογισμό.

The Original Amy Winehouse Band

ική

26

LiFO

1 3 / 2 , GA Z A R T E Η μουσική κληρονομιά της Amy Winehouse επιστρέφει στη σκηνή από τους ανθρώπους που τη μοιράστηκαν μαζί της. Το The Amy Winehouse Band, η αυθεντική μπάντα που συνόδευε την Amy σε συναυλίες και ηχογραφήσεις, έρχεται στην Ελλάδα για να αποτίνει φόρο τιμής στη φωνή που καθόρισε μια ολόκληρη εποχή.

WINTER

σινεμά

θέατρο

βιβλίο

Live οικονομικής ενίσχυσης επιζωσών έμφυλης βίας 24/1, GAGARIN 2025 Στη σκηνή του Gagarin 205 ξεχωριστοί μουσικοί της ελληνικής σκηνής προσφέρουν τα τραγούδια τους με σκοπό τη συγκέντρωση των δικαστικών εξόδων για τις επιζώσες έμφυλης βίας που κατήγγειλαν τον κακοποιητή τους. Στη σκηνή με σειρά εμφάνισης Larry Gus, The Boy, Δεσποινίς Τρίχρωμη, Aeon. Καμία μόνη.

EWAN

MCVICAR

PREVIEW 15.01.26

LiFO 15.01.26

27

WINTER

2026

εικαστικά

Alarico & Setaoc Mass b2b Altinbas

14 techno parties για να μπει πιο εύκολα το ’26. ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΒΟΥΡΛΑΚΟ

17/1, SMUT Από την περσινή άνοιξη που, δυστυχώς, λόγω double-booking το πάρτι στο SMUT αναβλήθηκε, δεν περίμενα φέτος τίποτα πιο πολύ από την παρθενική εμφάνιση του Alarico στην Ελλάδα και ένα, κατά τη γνώμη μου, από τα καλύτερα πάρτι που θα γίνουν φέτος στην Αθήνα. Δίπλα του ο πρωτοπόρος Setaoc Mass με το επιτυχημένο label του SK Eleven. Αμφότεροι εκφράζουν μια σύγχρονη σκοπιά της minimal techno, γλυκαίνοντάς την ενίοτε με house ή electronica στοιχεία, που, δίχως να ξεφεύγουν ή να φλυαρούν, αποδεικνύουν πως τα πραγματικά techno set δεν είναι οπωσδήποτε μονότονα ή παλιακά. Για όποιον επιθυμεί κάτι πιο hard, οι κορυφαίοι Alignment και Matrakk παίζουν στο Oddity.

Boiler House Cyprus 23/1, AUX Ένα πρωτότυπο πάρτι για τα ελληνικά δεδομένα: το Boiler House της Κύπρου δεν προσπάθησε να φέρει κάποιο σπουδαίο και βαρύ σαν ιστορία όνομα, παντρεύει όμως πετυχημένα local forces από την Ελλάδα και την Κύπρο με την Ινδή groovy-techno Siren333 σε μια νύχτα με ενέργεια και ποικιλομορφία στον ήχο. Μένει να δούμε και τι ξεχωριστό μπορεί να έχει η εκτέλεση, μιας και τα events του Boiler House είναι μικρά σε έκταση, παρεΐστικα πάρτι.

Schacke & Lolsnake

ALARICO

28

LiFO

24/1, SMUT Τον ήχο τόσο του Schacke όσο και της Lolsnake δεν βρίσκεις εύκολα κάτι με το οποίο να μπορείς να τον παρομοιάσεις, κι η βραδιά αυτή αναμένεται να ξεφύγει από σκληρούς και σκοτεινούς ήχους. Η Ιρακινή Lolsnake, τακτική τόσο του Berghain όσο και του SMUT, εντυπωσιάζει κάθε φορά με τη ροή και την εγγυημένη πρωτοτυπία στα σετ της, τη στιγμή που ο Schacke, αν και τυπικά ένας trance DJ με πολλά pop στοιχεία, παίζει χορευτικά σετ που δεν μοιάζουν με κανένα.

PRE

μουσική

Freddy K & Qu elza 31 / 1 , S M U T Ένας από τους κορυφαίους εκπροσώπους της Βerlin techno, ο Freddy K δεν χρειάζεται συστάσεις και έρχεται για τρίτη, αν δεν με απατά η μνήμη μου, φορά στο SMUT. Ομολογώ πως έχω ακούσει πολύ καλύτερα σετ του στο εξωτερικό απ’ ό,τι στην Αθήνα, ωστόσο τον συντροφεύει ο ταλαντούχος Quelza, ένα από τα εξέχοντα ονόματα της minimal techno, με βαθιά κατανόηση των μηχανημάτων που χρησιμοποιεί για να παράγει μουσική, forward-thinking ήχο που εξελίσσει συνεχώς και συγκλονιστική ροή στα σετ του.

Blend with Pa n Pot 7/ 2 , O D D I T Y Το προσωπικό αγαπημένο, αψεγάδιαστο duo από το Βερολίνο έχει διατηρήσει ζωντανή την techno και την έχει πάει ένα βήμα μπροστά όσο λίγοι στον χώρο. Πετυχαίνουν τον στόχο τους ξανά και ξανά, δηλαδή να περάσει πρωτίστως καλά το κοινό, μακριά από ελιτίστικα σετ. «Διαβάζουν» πάντα το μέρος, το κλαμπ και τον κόσμο, προσαρμόζοντας τον ήχο τους, δίχως να ξεφεύγουν από τη βάση τους, δηλαδή από το βαθύ και υπόκωφο μπάσο, το αδιάκοπο χτίσιμο και τις κορυφώσεις στις πιο κατάλληλες στιγμές. Οι λάτρεις του πιο minimal ήχου δεν μπορούν να παραβλέψουν το COMA x SMUT με τον Amotik την ίδια ημέρα.

Blend with Sa ma Abdulhadi 14 / 2 , U N I V E R S E Η Sama, αναμφίβολα σε ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πάρτι της χρονιάς, επιστρέφει για ένα extended set στο Universe. Η ίδια τα προτιμά, μιας και δίνει έμφαση στην κλιμάκωση και το storytelling στα σετ της, αντί για σύντομες εμφανίσεις εδώ κι εκεί, κι εμείς ανυπομονούμε για 4 (ελπίζω) ώρες αδυσώπητης techno και φανταστικού mood. Το υπόλοιπο line-up ακόμη δεν έχει ανακοινωθεί.

PAN

POT

Unitechno present CARV

20/2, ODDITY Όπως και κάθε τριήμερο, έτσι κι αυτό της Καθαράς Δευτέρας έχουμε αισίως τρία δυνατά πάρτι σε αυτήν τη λίστα, ένα για κάθε μέρα. Μετά τις πολυάριθμες εμφανίσεις των μασκοφόρων SNTS και Vendex στη χώρα μας, ήρθε και η σειρά του CARV, ενός λιγότερο γνωστού μα εξίσου ξεχωριστού ονόματος της hardcore/hard techno. Τα σετ του χαρακτηρίζονται από ένταση και ροή και έχουν το δικό του ηχόχρωμα, ενώ οι παραγωγές του έχουν πρωταγωνιστήσει πολλάκις στα σετ των μεγαλύτερων ονομάτων του είδους, όπως οι 999999999.

Ben Sims & Anné 21/2, SMUT Ένα όνομα που κακώς είχαμε ξεχάσει στην Ελλάδα, μιας και αποτελεί ζωντανό θρύλο της techno, o Ben Sims, έρχεται στο SMUT – για να είμαι ειλικρινής δεν θυμάμαι πότε ήταν η τελευταία φορά που είχε έρθει στη χώρα μας. Ως τυπικός Βρετανός DJ, δεν φορά παρωπίδες και αντλεί έμπνευση από πολλά άλλα είδη μουσικής. Πλάι του η techno-heavyweight, εγχώρια Anné, resident του SMUT και από τα πλέον ανερχόμενα ονόματα στον χώρο, που ενθουσιάζει όσες φορές κι αν την ακούσεις.

Plisskën present Héctor Oaks b2b Daria Kolosova 2 2 / 2 , Ω Δ Ε ΊΟ Α Θ ΗΝ ΏΝ O δημοφιλής «Έκτορας» επιστρέφει στο Ωδείο, έναν χρόνο μετά από ένα πάρτι που άφησε μόνο γλυκιά γεύση σε όλους. Αυτήν τη φορά χωρίς ξύπνημα την επόμενη ημέρα και πλάι στην Daria, ένα όνομα συνώνυμο με την ανοδική πορεία και τα θετικά σχόλια. Δεν είναι ένα τυχαίο b2b. Έχουν συνεργαστεί και παίξει μαζί ουκ ολίγες φορές, ενώ αποτελούν από τους λίγους νέους DJs με τόσο ταλέντο στο να παίζουν με βινύλια. Το σίγουρο είναι πως το πάρτι αυτό δεν θα μοιάζει με κανένα άλλο.

15.01.26

EVIEW σινεμά

SAMA

parties θέατρο

βιβλίο

ABDULHADI

MarrØn & Ogaz on 28 / 3 , S M U T O Marron έχει γίνει επάξια από τα πιο σημαντικά ονόματα της Berlin techno, διανθίζοντάς τη με στοιχεία afro house, από την οποία ξεκίνησε. Αν και στην Ελλάδα τον έχω βρει μονότονο, έχει χαρίσει αστείρευτης ενέργειας σετ στην κεντρική Ευρώπη, π.χ. στα φεστιβάλ Dekmantel και Stone, κι έχει βρει το δικό του φανατικό κοινό. Δίπλα του η Οgazon, resident εδώ και χρόνια στο Berghain, μια DJ με δυναμισμό και παρόμοιες βλέψεις στον ήχο.

COMA x SMUT / TOMMY FOUR SE VEN + AMOTIK + JE RM

LOLSNAKE

7/ 2 , S M U T O ιδρυτής της 47 Tommy Four Seven με έδρα το Βερολίνο, γνωστός για το καταιγιστικό, απογυμνωμένο techno του, έρχεται με σκοτεινά beat. Μαζί του ο Amotik με τον διαλογιστικό ήχο του που αντλεί στοιχεία από τις ρίζες της ινδικής κλασικής μουσικής και την ευρωπαϊκή techno παράδοση, και ο Jerm, επικεφαλής των Analogue & CoMA, με καθαρό techno με κοφτά, βαθιά grooves.

4ο Λεσβιακό Φεστιβάλ Clubnight 2 4 / 0 1 , Ρ Ο Μ ΆΝ Τ Σ Ο Το Λεσβιακό Φεστιβάλ επιστρέφει για τέταρτη χρονιά με all-star DJs. Στα decks Nicol, Deppy T x Loo, Fo, Sofia Stergiou, Maaantz x Pink Wav, μετά τις 21:30.

TOTEM X ROMANTSO 1 7 / 1 , Ρ Ο Μ ΆΝ Τ Σ Ο Ένα spin-off του φεστιβάλ Totem Sougia που δημιουργήθηκε για να μεταφέρει το off-grid πνεύμα του φεστιβάλ στην καρδιά της Αθήνας. Η genre-fluid, οριακά ανατρεπτική ενέργεια του Totem έρχεται από την κρητική φύση στις αστικές υφές του Romantso Athens για να γεφυρώσει ατμόσφαιρες ωμές, οικείες και ρυθμικά ζωντανές.

Kinky Valentine 6/2, IT ATHENS Ένα international party team, το All Inc Collective, διοργανώνει το πρώτο του πάρτι στην Αθήνα, και στα δύο stages του ΙΤ Athens, με international και local DJs αλλά και performances.

LiFO 15.01.26

29

WINTER

2026

ΜΙΑ

ΑΧΌΡΤΑΓΗ

εικαστικά

ΣΚΙΆ

Δώδεκα θεατρικές πρεμιέρες που θα κρατήσουν τους Αθηναίους στα θέατρα της πόλης μέχρι τον Μάρτιο. ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

30

LiFO

PREVIEW μουσική

Η Φόνισσα, του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη ΑΠΌ 26 ΙΑΝΟΥΑΡΊΟΥ ΣΤΟ ΘΈΑΤΡΟ ΧΏΡΟΣ Ο Θοδωρής Αμπαζής προσεγγίζει μουσικοθεατρικά και διασκευάζει τη Φόνισσα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη δεκαπέντε χρόνια μετά την εμβληματική παράσταση Οι έμποροι των εθνών που ανέβηκε στη Στέγη. Δεκατέσσερις νέοι ηθοποιοί ερμηνεύουν το κείμενο του Παπαδιαμάντη με ακρίβεια, ευαισθησία και χιούμορ, σαν άψογα συντονισμένα μέλη μιας συμφωνικής ορχήστρας, και μετατρέπουν την περίφημη γλώσσα του Παπαδιαμάντη –ομιλούμενη λαϊκή γλώσσα, σκιαθίτικοι ιδιωματισμοί, μεικτή καθαρεύουσα με στοιχεία δημοτικής αλλά και αμιγής καθαρεύουσα– σε μουσικοθεατρικές χειρονομίες, προβάλλοντας τον ηχητικό πλούτο του κειμένου και μετατρέποντας την «εσωτερική μουσική» σε σκηνική δράση. Όλα ορίζονται από μια τρισδιάστατη παρτιτούρα όπου κάθε ήχος, κάθε χειρονομία, ομαδικές και ατομικές χορογραφίες, πολυφωνικά τραγούδια και εμβόλιμα δραματικά επεισόδια δημιουργούν οπτικές και ηχητικές εικόνες και οδηγούν σε μια πολυσχιδή χορική αφήγηση.

Ο Βυσσινόκηπο ς, του Άντον Τσέ χοφ ΑΠ Ό 2 6 Φ Ε Β Ρ Ο Υ Α Ρ Ί Ο Υ Σ Τ Ο ΕΘ Ν Ι Κ Ό Θ Έ Α Τ Ρ Ο Αξιοποιώντας την εξαιρετική μετάφραση της Χρύσας Προκοπάκη και τοποθετώντας εξ ολοκλήρου τη δράση στη σέρα μιας ρωσικής ντάτσας, η διασκευή του σκηνοθέτη Έκτορα Λυγίζου αντιμετωπίζει το τσεχοφικό κύκνειο άσμα ως ένα έργο συνόλου. Με όρους ενός ιδιότυπου «μουσικού ρεαλισμού» –όπου η παρτιτούρα είναι το κείμενο και τα μουσικά όργανα οι ανθρώπινες φωνές–, ένας ενδεκαμελής θίασος καλείται να ενσαρκώσει μια ομάδα προσώπων που παλεύουν με τα λόγια και τη δράση τους να εξορκίσουν τη σιωπή και το κενό που ανά πάσα στιγμή απειλούν να τους αφανίσουν. Το τελευταίο έργο του Τσέχοφ, γραμμένο λίγους μόλις μήνες πριν από τον θάνατό του, μιλά με οδυνηρή ελαφρότητα για ένα ανέμελο παρόν που συμπιέζεται ασφυκτικά ανάμεσα σε ένα νοσταλγικά εξωραϊσμένο παρελθόν και σε ένα τραγικά αβέβαιο μέλλον.

Η δύναμη της συνήθειας vol.2, του Τόμας Μπέρνχαρντ Α Π Ό Τ Ι Σ 2 Μ Α Ρ Τ ΊΟ Υ Σ Τ Ο Θ ΈΑ Τ Ρ Ο Ρ Ο ΈΣ Η Δύναμη της συνήθειας vol.2 του Τόμας Μπέρνχαρντ φέρει τον υπότιτλο «κωμωδία». Είναι το πρώτο από μια σειρά έργων που γράφει ο συγγραφέας για τον ηθοποιό Μπέρνχαρντ Μινέτι. Ο Γιάννος Περλέγκας διαβάζει ξανά το έργο με νέους συντελεστές επί σκηνής, την ομάδα χορευτών και ακροβατών «κι όμΩς κινείται» αλλά και τη ματιά του Αγγέλου Μέντη, μεταφέροντάς μας σε ένα βράδυ του 1974, στη γνωστή πλατεία του Μονάχου, Τερεζιενβίζεε. Στο επίκεντρο, ο διευθυντής του περιοδεύοντος τσίρκου Καριμπάλντι που επί 22 χρόνια επιβάλλει στους συνεργάτες του ατελείωτες πρόβες για να εκτελέσουν άψογα ένα κουιντέτο του Σούμπερτ. Ο μεγάλος Αυστριακός συγγραφέας, φαινομενικά μισάνθρωπος και προκλητικός, συνθέτει μια ξεκαρδιστική επιθετική ελεγεία για το τέλος του ευρωπαϊκού πολιτισμού, την τέχνη, τη μουσική, το γελοίο της ανθρώπινης απόπειρας και τον υφέρποντα φασισμό των συμπατριωτών του.

15.01.26

σινεμά

Η ι ε ρ ο τ ε λ εσ τία, τ ο υ G u i l l au me Poix

ΑΠΌ 26 ΙΑΝΟΥΑΡΊ Ο Υ Σ Τ Ο ΕΘΝΙΚΌ ΘΈΑΤΡΟ Ο Guillaume Poix υφαίνει ένα χρονικό απώλειας που –μέσα από τις «μικρές» ιστορίες των ανθρώπων– καταλήγει στη «μεγάλη» Ιστορία της ανθρωπότητας. Η Ιεροτελεστία σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη αντλεί έμπνευση από 300 συνεντεύξεις που πάρθηκαν μεταξύ 2020 και 2021, κατά τη διάρκεια της καραντίνας, και καταγράφει ιστορίες θανάτου ανθρώπων που αγαπήθηκαν παθιασμένα, ανθρώπων που θυσιάστηκαν για τους άλλους, ανθρώπων που ταξίδεψαν στην άλλη άκρη της θάλασσας για ένα καλύτερο μέλλον, ανθρώπων που τους έκλαψαν και ανθρώπων που δεν τους αναζήτησε κανείς. Σε μια εποχή στην οποία ο θάνατος περνάει απαρατήρητος, σχεδόν μάς είναι αδιάφορος, που η απώλεια οφείλει να βιώνεται γρήγορα και ο πόνος δεν επιτρέπεται, γιατί σπιλώνει την ψεύτικη ευτυχία μιας ζωής που διαφημίζεται με κάθε τρόπο, το έργο έρχεται να μας θυμίσει ότι το τέλος της ζωής είναι ένα φυσικό μέρος της.

Δ υ ο τ ρ ί α πρ άγματα που ξέρω γι’ αυτόν ΑΠΌ 24 ΙΑΝΟΥΑΡΊ Ο Υ Σ Τ Ο ΠΡΟΣΚΉΝΙΟ Ο σκηνοθέτης Ανέστης Αζάς, μαζί με μια ομάδα ηθοποιών, δυο γυναικών και τριών ανδρών, επιχειρεί να προσεγγίσει τον ρόλο του πατέρα και του αποτυπώματος που αφήνει στις επόμενες γενιές. Με τους ηθοποιούς να συμβάλλουν ενεργά στη δημιουργία του κειμένου, ένα σύγχρονο, πρωτότυπο έργο καταθέτει μέσα από προσωπικές αφηγήσεις αλλά και στοιχεία μυθοπλασίας την κρίση της αρρενωπότητας. Γιατί δυσκολεύονται τόσο πολύ τα αγόρια να βρούνε τη θέση τους σε έναν κόσμο που αλλάζει ταχύτατα και προσπαθεί να απαλλαγεί από τους παραδοσιακούς κανόνες της πατριαρχίας; Μπορούν να γίνουν κατανοητά τα λάθη του παρελθόντος και πώς τελικά ο σύγχρονος άντρας βιώνει τη μοναξιά, που μοιάζει να είναι μονόδρομος; Με όχημα προσωπικές ιστορίες, χιούμορ και τρυφερότητα, η παράσταση διερευνά τον ανδρικό ρόλο σήμερα και στο πρόσφατο παρελθόν.

Οι καρέκλες, του Ιονέσκο ΑΠΌ 30 ΙΑΝΟΥΑΡΊΟΥ ΣΤΟ ΘΈΑΤΡΟ ΤΟΥ ΝΈΟΥ ΚΌΣΜΟΥ Ο Πάνος Παπαδόπουλος και η Μαρία Διακοπαναγιώτου σκηνοθετούν τις Καρέκλες, ένα από τα έργα με τα οποία ο εκπρόσωπος του θεάτρου του παραλόγου Ευγένιος Ιονέσκο γίνεται ο κύριος συντελεστής της μετάβασης από το μπουλβάρ και τη ρεαλιστική θεατρική ψευδαίσθηση στο σύγχρονο μεταπολεμικό θέατρο. Έργο γραμμένο το 1952, μια φάρσα, όπου τραγικοί και γκροτέσκοι τόνοι εναλλάσσονται δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα χιούμορ και μεγάλης έντασης. Ένα ζευγάρι ηλικιωμένων ζει ξεχασμένο στον φάρο ενός απομονωμένου νησιού. Η αγωνία και η χαρά τους είναι μεγάλη, καθώς αναμένουν την άφιξη καλεσμένων. Ο άντρας θέλει να μεταδώσει ένα μήνυμα από τις εμπειρίες που έχει αποκομίσει κι έτσι προσλαμβάνει έναν επαγγελματία ομιλητή. Η ώρα περνάει, το σπίτι γεμίζει ολοένα με καρέκλες.

Το Μπλουζ του Μικρού Πρίγκιπα: Όταν πατήσεις στη γη, έχεις πια μεγαλώσει, Γιάννης Αγγελάκας ΑΠΌ 12 ΜΑΡΤΊΟΥ ΣΤΗ ΣΤΈΓΗ Ο κορυφαίος δημιουργός της ελληνικής ροκ σκηνής Γιάννης Αγγελάκας επιστρέφει στη Στέγη με μια παράσταση-εμπειρία και παρουσιάζει σε σκηνοθετική επιμέλεια του Γιώργου Γούση το Μπλουζ του Μικρού Πρίγκιπα, μια ηλεκτρισμένη ωδή στον πρίγκιπα που κέρδισε μια θέση στην καρδιά όλων, τον ήρωα του βιβλίου του Αντουάν ντε Σεντ-Εξιπερί. Ο Αγγελάκας αποτίει φόρο τιμής στον Παύλο Σιδηρόπουλο και στον εμβληματικό δίσκο «Τα μπλουζ του πρίγκιπα», ενώ φαντάζεται μια παράσταση σαν ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα από λόγια, μουσικές και τραγούδια που διαπερνούν την ψυχή και το σώμα, τους επί γης πολέμους και τα διαπλανητικά ταξίδια, με τον Πιλότο και τον Μικρό Πρίγκιπα, τους μουσικούς και ερμηνευτές που βρίσκονται πάνω στη σκηνή και το κοινό. Η σκηνή γίνεται σύμπαν, φτιαγμένο από λόγια και σκέψεις που αστραποβολούν φως σε μια παράσταση-κατάφαση στη ζωή, την αγάπη, τη φιλία.

θέατρο

Μια αχόρταγη σκιά, του Mαρ ιάνο Πενσότι

ΑΠ Ό 5 Μ Α Ρ Τ Ί Ο Υ Σ Τ Η Σ Τ ΈΓ Η Μία εμπειρία, δύο εκδοχές. Ένας ορειβάτης που έζησε μια απίστευτη περιπέτεια στο βουνό και ένας ηθοποιός που ενσάρκωσε την ιστορία του στο σινεμά. Ο Μαριάνο Πενσότι σκηνοθετεί και μας χαρίζει μια ιστορία φορτισμένη με ένταση αλλά και τρυφερότητα, αμείωτη αγωνία και καταιγιστικό σαρκασμό, με τους Γιάννη Νιάρρο και Κώστα Νικούλι ως ορειβάτες, ηθοποιούς και γιους που ζουν κάτω από την «αχόρταγη σκιά» ενός βουνού, μιας καριέρας και ενός πατέρα. Με φόντο μια ιστορία που δένει τη ζωή των ανθρώπων με έναν άρρηκτο δεσμό, με επιρροές από τον Σταντάλ, τον Μπαλζάκ και τον Τολστόι, ο Πενσότι θέλησε να γράψει ένα έργο που να θυμίζει ένα ανέφικτο μυθιστόρημα, μια ιστορία μέσα στην οποία υπάρχει ένα παλίμψηστο από άλλες ιστορίες, σαν ρωγμές που ανοίγουν περάσματα σε λησμονημένες ζωές και ανείπωτες αλήθειες.

Αθανασία, της Νεφέλης Μαϊστ ράλη ΑΠ Ό 9 Φ Ε Β Ρ Ο Υ Α Ρ Ί Ο Υ Σ Τ Ο ΘΈ Α Τ Ρ Ο Β Α Σ Ι Λ Ά Κ Ο Υ Ο Θανάσης Ζερίτης σκηνοθετεί την Αθανασία, που πραγματεύεται τα όρια μεταξύ πίστης και εξαπάτησης, αγιοσύνης και θεατρινισμού, πραγματικότητας και μύθου. Η παράσταση ανατέμνει με σαρκασμό και συγκίνηση την ανάγκη του ανθρώπου να πιστέψει, αντλώντας στοιχεία από τη θρησκευτική πρακτική, τα social media και τη σύγχρονη πολιτική επικαιρότητα. Εμπνέεται από τον βίο και την πολιτεία της πολυσυζητημένης «Αγίας» Αθανασίας του Αιγάλεω, το πολύκροτο σκάνδαλο του «θαυματουργού νερού» του Γ. Καματερού και τη λειτουργία του ίδιου του μεσσιανισμού ως κοινωνικού φαινομένου. Παρακολουθεί τη διαδρομή μιας νεαρής γυναίκας που ισχυρίζεται ότι έχει επιλεγεί από τον Θεό για να μεταφέρει στους πιστούς το μήνυμά του και καταφέρνει να γίνει μια θρησκευτική περσόνα με μεγάλη πολιτική και κοινωνική επιρροή, η οποία κερδίζει συνεχώς έδαφος και χρήματα, εξουδετερώνοντας όποιον σταθεί εμπόδιο στο «θεάρεστο» έργο της.

Ντάμα Πίκα, του Πούσκιν

βιβλίο

Α Π Ό 2 3 Ι Α Ν Ο Υ Α Ρ ΊΟ Υ Σ Τ Ο Θ ΈΑ Τ Ρ Ο Ο Δ Ο Ύ Κ Ε Φ Α Λ Λ ΗΝ ΊΑ Σ Ο Στάθης Λιβαθινός σκηνοθετεί τη σκηνική μεταφορά της νουβέλας του Αλεξάντρ Πούσκιν, ενός έργου που κινείται με λεπτή ειρωνεία μεταξύ υπερφυσικού ρομαντισμού και ενός ιδιάζοντος ρεαλισμού. Άξονα του έργου αποτελεί η μεταστροφή του νεαρού Χέρμαν από πρότυπο συγκρατημένου ανθρώπου σε εμμονικό παίκτη. Όταν μαθαίνει πως η γριά κόμισσα Άννα Φεντότοβνα γνωρίζει ένα μεγάλο μυστικό που θα του εξασφαλίσει σίγουρο κέρδος στα χαρτιά, ο περιορισμένων οικονομικών μέσων νεαρός, που ποτέ ως τότε δεν έχει ρισκάρει, όχι απλώς υποκύπτει στον πειρασμό αλλά βάζει ως στόχο ζωής να υποτάξει την ίδια τη μοίρα. Στην προσπάθειά του να ελέγξει τα καπρίτσια της τύχης, ο Χέρμαν θα αποκαλύψει έναν εαυτό που έλκεται από το σκοτάδι, δεν υπολογίζει τίποτε και εμφανίζει ελάχιστη αντίσταση στα κελεύσματα της παντοδύναμης μοχθηρίας.

Μπεν και Ίμο, του Μαρκ Ρέιβενχιλ Α Π Ό 2 2 Ι Α Ν Ο Υ Α Ρ ΊΟ Υ Σ Τ ΗΝ Ε Ν Α Λ Λ Α Κ Τ Ι Κ Ή Σ Κ ΗΝ Ή Τ ΗΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ή Σ Λ Υ Ρ Ι Κ Ή Σ Σ Κ ΗΝ Ή Σ Το Μπεν και Ίμο του Μαρκ Ρέιβενχιλ, μιας από τις πιο ριζοσπαστικές φωνές του βρετανικού θεάτρου, ζωντανεύει την αληθινή ιστορία της παθιασμένης και συχνά ταραχώδους σχέσης δύο από τις μεγαλύτερες μουσικές προσωπικότητες του 20ού αιώνα, του Μπέντζαμιν Μπρίτεν και της Ίμοτζεν Χολστ. Τη συγκινητική ιστορία δημιουργικής συνεργασίας και συναισθηματικής έντασης σκηνοθετεί ο Γιώργος Σκεύας με φόντο τη στέψη της βασίλισσας Ελισάβετ Β’ το 1952, όταν ο Μπρίτεν πρέπει να συνθέσει μια νέα όπερα και εισβάλλει στη ζωή του η ενθουσιώδης Ίμοτζεν Χολστ που γίνεται το ιδανικό αντίβαρο στον ευέξαπτο και ιδιότροπο συνθέτη. Αυτό που αρχίζει ως μια σχέση απλής επαγγελματικής υποστήριξης, μέσα από συγκρούσεις και διαφωνίες μετατρέπεται σε έναν ισχυρό δεσμό φιλίας και συνεργασίας, ο οποίος διαρκεί για το υπόλοιπο της ζωής τους.

θέατρο Η

ΔΎΝΑΜΗ

ΤΗΣ

ΣΥΝΉΘΕΙΑΣ

LiFO 15.01.26

31

WINTER

2026

εικαστικά

μουσική

Μια σειρά από συμβάντα που μοιάζουν τόσο καθημερινά και την ίδια στιγμή τόσο εξωπραγματικά συγκροτούν το αριστουργηματικό έργο του Τσέχοφ που κάνει πρεμιέρα στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά στις 23 Ιανουαρίου 2026. Ο Γιάννης Χουβαρδάς γράφει για τον «Ιβάνοφ». ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΑΝ

έατρο 32

LiFO

15.01.26

PREVIEW

σινεμά

θέατρο

βιβλίο

«Ιβάνοφ» ή «Ιβάνοφ!» Ζοφερή κωμωδία ή ξεκαρδιστικό δράμα; Ο Άντον Τσέχοφ έγραψε τον Ιβάνοφ, το πρώτο του θεατρικό έργο, σε ηλικία 27 ετών, μέσα σε δέκα ημέρες. Ο Γιάννης Χουβαρδάς σκηνοθετεί στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά αυτό το έργο, που θεωρεί ότι είναι μια κατηγορία από μόνο του, και γράφει σχετικά: «Αν προσπαθούσε κάποιος να κατηγοριοποιήσει το αριστουργηματικό πρωτόλειο του Άντον Τσέχοφ (το έγραψε σε ηλικία 27 ετών), θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει και άλλες τέτοιες παραδοξολογίες: ιλαροτραγωδία, ψυχόδραμα, μαύρη φαρσοκωμωδία, ρομαντικό πεσιμιστικό δράμα με κωμικές πινελιές, ειρωνική τραγικωμωδία, σκοτεινό τσίρκο, νατουραλιστικό θέατρο με ζωντανές μαριονέτες, μπουρλέσκ με νησίδες ρεαλισμού και πολλά άλλα. Όμως η απόπειρα θα ήταν μάταιη. Ο Ιβάνοφ περιέχει όλα τα είδη που μπορεί κανείς να ονομάσει – και ταυτόχρονα κανένα. Σ’ αυτήν τη διαπίστωση κατέληξα/ καταλήξαμε όλοι όσοι ασχοληθήκαμε αυτούς τους μήνες με αυτό το πολυδαίδαλο μωσαϊκό από συμβάντα που μοιάζουν τόσο καθημερινά αλλά την ίδια στιγμή και τόσο εξωπραγματικά που αψηφούν την έμφυτη ανάγκη σκηνοθέτη και ηθοποιών (και βέβαια του τελικού αποδέκτη, του κοινού) για μια κάποια “τακτοποίηση”. Στη μέση περίπου των δοκιμών αποφασίσαμε ότι όλα τα –συχνά αντιφατικά μεταξύ τους– μορφολογικά στοιχεία θα έπρεπε να συνυπάρχουν: τολμηρά και απροκάλυπτα, χωρίς ενοχές και συμβιβασμούς. Και η συγκολλητική ουσία που θα τα συνέδεε θα ήταν η κοινή αναφορά όλων μας στην πολυσυλλεκτική περιπέτεια που λέγεται ζωή. Στη ζωή αυτή που τα περιέχει όλα χωρίς να τα ξεχωρίζει, που μας ρίχνει στον λάκκο των λεόντων χωρίς να μας προειδοποιεί, που μας ζητά να τη γιορτάσουμε χωρίς να δείχνει την προτίμησή της στο γέλιο ή στο κλάμα. Αλλά φυσικά και η μουσική. Αυτό το θαυματουργό υλικό που κρύβεται πίσω από κάθε κραυγή που δεν ξέρει να φωνάξει, κάτω από κάθε γέλιο ή δάκρυ που διστάζει να ξεχυθεί από μέσα μας.

Εξού και το θαυμαστικό στον τίτλο της διασκευής που αποτόλμησα. Της οποίας τα βασικά χαρακτηριστικά είναι τρία: η εισαγωγή ενός σύγχρονου, κινηματογραφικής υφής μουσικού ιδιώματος, η ανάπτυξη κάποιων ρόλων που ο νεαρός Άντον είχε παραμελήσει και η έμφαση στην ταυτόχρονη συνύπαρξη εκ διαμέτρου διαφορετικών κοινωνικών συμπεριφορών και ψυχισμών μέσα στον ίδιο κόσμο. Κατά τα λοιπά, ο θεατής ή ο αναγνώστης έχει μπροστά του τον πρωτότυπο Ιβάνοφ (στην εξαιρετική μετάφραση του Λεωνίδα Καρατζά που είχε πρωτοανέβει στο Θέατρο Αμόρε το 1997 σε σκηνοθεσία Νικίτα Μιλιβόγιεβιτς), ανέγγιχτο και ατόφιο: ένα θαυμαστό και βαθιά ανθρώπινο χρονικό των αγαπημένων μας ψυχοπαθειών, τότε και τώρα». Ο Γιάννης Χουβαρδάς μάς οδηγεί στον χώρο δράσης του έργου, βασικό παραγωγό νοήματος για την παράσταση, στην κατοικία που υπογράφει σκηνογραφικά η Εύα Μανιδάκη.

Αυτός λοιπόν ο καλειδοσκοπικός χώροςμήτρα, που μένει φαινομενικά ίδιος και στις τέσσερις πράξεις και, σαν την αυλή ή το εσωτερικό ενός ιδρύματος, αλλάζει μόνο εποχές, ώρες, κατοίκους, περιστάσεις κ.λπ., παραπέμπει υπαινικτικά σε κάποιου είδους ίδρυμα για ψυχικές ασθένειες, ταυτόχρονα και σε κάποια κλινική για τοξικοεξαρτημένους (στη περίπτωσή μας εξαρτημένους από το αλκοόλ). Σαν η ψυχική ασθένεια και η εξάρτηση από το αλκοόλ να έχουν συναντηθεί μέσα στους ίδιους ανθρώπους και συνεργάζονται για να τους διαλύσουν. Κάπου μέσα σ’ αυτόν τον χώρο υπάρχει και ένα άδειο, εγκαταλελειμμένο γκαράζ. Εκεί κατοικοεδρεύει ο Μουσικός, ο Blaine Reininger των Tuxedomoon που ερμηνεύει ζωντανά τη μουσική και τα τραγούδια της παράστασης, που από μακριά μοιάζει με ξεπεσμένο ροκά ή άστεγο busker, αλλά σιγά σιγά αποκαλύπτεται ως

«Πίσω, μια “διώροφη” πρόσοψη με ένα μεγάλο παράθυρο ψηλά στον δεξιό τοίχο και ένα άνοιγμα στο ισόγειο του αριστερού τοίχου σαν γκαράζ, μπροστά ένας ελεύθερος χώρος με τραπέζια, πολυθρόνες και καρέκλες, που ανάλογα με τις περιστάσεις συγκροτούν ένα σαλόνι, ένα γραφείο, το καθιστικό ενός κήπου, έναν κοιτώνα κ.λπ. Ενώ εμείς (το κοινό) βλέπουμε πάντα τον ίδιο χώρο, τα πρόσωπα που τον κατοικούν είναι σαν να βλέπουν κάθε φορά έναν άλλο χώρο. Σαν οι Λέμπεντεφ και οι Ιβάνοφ να ζουν κάτω από την ίδια στέγη, απλώς όταν (από το έργο) είμαστε στο ένα σπίτι, “απουσιάζουν” τα πρόσωπα του άλλου σπιτιού και τανάπαλιν. Που βέβαια στην πραγματικότητα δεν απουσιάζουν. Είναι εκεί, απλώς ζουν μιαν άλλη, παράλληλη ζωή. Γάμος, κηδεία, ύπνος, γιορτή, έρωτας, μίσος, γέλιο και δάκρυ συνυπάρχουν συνεχώς, όπως και στην πραγματική ζωή.

LiFO 15.01.26

33

WINTER

2026

34

LiFO

εικαστικά

μουσική

15.01.26

PREVIEW

σινεμά

θέατρο

βιβλίο

ΙΒΑΝΟΦ!

του Άντον Τσέχοφ

Μετάφραση: Λεωνίδας Καρατζάς Διασκευή-Σκηνοθεσία: Γιάννης Χουβαρδάς Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη Κοστούμια: Ιωάννα Τσάμη Μουσική: Blaine Reininger Κίνηση: Μαρκέλλα Μανωλιάδη Φωτισμοί: Ελίζα Αλεξανδροπούλου Πρωταγωνιστούν: Αργύρης Ξάφης, Γιάννης Νταλιάνης, Μαρία Σκουλά , Νίκος Χατζόπουλος, Κατερίνα Λυπηρίδου, Αλεξάνδρα Καζάζου, Πηνελόπη Τσιλίκα, Χάρης Φραγκούλης, Θανάσης Δόβρης, Νικόλας Χανακούλας, Ευάγγελος Βογιατζής. Ο Blaine Reininger των Tuxedomoon ερμηνεύει ζωντανά τη μουσική και τα τραγούδια της παράστασης. Από τις 23 Ιανουαρίου μέχρι τις 5 Απριλίου 2026 στην κεντρική σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά.

ένας ιδιότυπος ψυχοθεραπευτής. Ένας πραγματικός γιατρός, που (σε αντίθεση με τον “γιατρό” Λβοφ, ο οποίος δεν μπορεί με τη δογματική του ιατρική να βοηθήσει κανέναν) με τη μουσική και τα τραγούδια του και τα ξερά, δηκτικά του αστεία “θεραπεύει” ή ανακουφίζει τα συμπτώματα των ψυχικών ασθενειών των προσώπων. Εκεί βρίσκουν καταφύγιο οι κατατρεγμένοι του ιδιότυπου αυτού μετα-γκορκικού βυθού». Όλα τα πρόσωπα, Αργύρης Ξάφης, Γιάννης Νταλιάνης, Μαρία Σκουλά, Νίκος Χατζόπουλος, Θανάσης Δόβρης, Αλεξάνδρα Καζάζου, Κατερίνα Λυπηρίδου, Πηνελόπη Τσιλίκα, Χάρης Φραγκούλης, Νικόλας Χανακούλας, Ευάγγελος Βογιατζής, είναι σχεδόν πάντα παρόντα επί σκηνής, με διάφορες δράσεις, ασήμαντες ή πιο σημαντικές, έμμεσα σχετικές ή φαινομενικά άσχετες με το κύριο σκηνικό γεγονός, καταλαμβάνοντας μέρη του χώρου όπου θα εμφανιστούν κι αργότερα, σαν να καταργείται ο χρόνος, σαν παρελθόν, παρόν και μέλλον να είναι παρόντα ταυτόχρονα, σαν το ένα να

μπαίνει μέσα στο άλλο. Όπως και οι χώροι, μπαίνουν κι αυτοί ο ένας μέσα στον άλλο, σαν οι χώροι να είναι στην πραγματικότητα ένας ενιαίος χώρος, ένα σύμπαν. Αλλά το ίδιο και οι συνειδήσεις, σαν και οι συνειδήσεις να μπλέκονται, και να ζουν και να συλλαμβάνουν πολλές παράλληλες πραγματικότητες. Κάποιες στιγμές τα πρόσωπα φεύγουν και μετά ξανάρχονται, παίζουν χαρτιά, τρώνε, ερωτοτροπούν, πίνουν, τραγουδούν, λιποθυμούν ή κοιμούνται, ή και απλώς κοιτάνε μπροστά τους σαν χαμένα. Ή άλλες φορές τα βλέπουμε μέσα από τα ανοιχτά παράθυρα ή τα κλειστά τζάμια του μεγάλου παράθυρου ψηλά στον πρώτο όροφο να ευτυχούν ή να δυστυχούν σε πιο ιδιαίτερες, προσωπικές στιγμές.

Κι ενώ αυτός ο κόσμος δεν έχει τίποτα ωραίο, αντίθετα βιώνει με πάταγο μια εξωτερική και εσωτερική ασκήμια, μια δυσμορφική διαταραχή, υπάρχουν στιγμές που από τον σπαραγμό των προσώπων αναδύεται μια απαράμιλλη ομορφιά, και οι πιο ακραία σκληρές μορφές ανάμεσά τους αποκαλύπτουν μια βαθιά ανθρώπινη υπόσταση. Όπως η καταλυτική χειρονομία του Ιβάνοφ στο τέλος: σ’ ένα τέτοιο χαοτικά εφιαλτικό, εξωφρενικά κωμικοτραγικό και αφόρητα αντιποιητικό σύμπαν, η βίαιη φυγή του μοιάζει να είναι η μόνη ποιητική διέξοδος», γράφει ο Γιάννης Χουβαρδάς.

ΜΑΚΕΤΑ ΣΚΗΝΙΚΟΥ ΤΗΣ ΕΥΑΣ ΜΑΝΙΔΑΚΗ

LiFO 15.01.26

35

q Γεννήθηκα στα Δουνέικα Σάμου. Δεν θα έλεγα ότι είμαι Σαμιώτισσα· όταν σαράντισα, η μάνα μου με πήρε και φύγαμε και ήρθαμε στην Αθήνα. Ο πατέρας μου ήτανε στο Καρπενήσι – πώς βρέθηκε στη Σάμο, είναι μυστήριο. Καταγόταν από την Ευρυτανία, από πολύ καλή οικογένεια, η οποία δεν δέχτηκε ποτέ τη μάνα μου. Ήταν αλκοολικός, σχεδόν δεν τον γνώρισα, με προστάτευε η μάνα μου από το να τον γνωρίσω, από φόβο μη μου κάνει κακό. Η μάνα μου ήταν από φτωχή οικογένεια και έκανε ό,τι δουλειά μπορείς να φανταστείς, δούλευε ασταμάτητα για να μπορέσει να με μεγαλώσει. Ήταν μια ηρωίδα. Όταν ήρθαμε στην Αθήνα, μέναμε στον Χολαργό. Ήταν πολύ άσχημα παιδικά χρόνια, θυμάμαι να αλλάζουμε συνέχεια σπίτια, δεν θυμάμαι οικογένεια, αυτό που ονομάζουμε θαλπωρή. Τώρα που έχω ένα σπίτι στην Εύβοια, καλώ κάθε Χριστούγεννα και Πάσχα τους φίλους μου και τους κάνω τα πιο ωραία τραπέζια, για να αισθανθώ την οικογενειακή ατμόσφαιρα με αυτούς που έχω διαλέξει για οικογένεια.

Σχεδιάστρια μόδας. Γεννήθηκε στη Σάμο, μένει στα Εξάρχεια.

ιδιωτικό σχολείο, στου Μπαρμπίκα. Δεν μπόρεσε να αντέξει τα έξοδα, άρχισα κι εγώ να μεγαλώνω και βλέποντας τον κόπο της, είπα «θα δουλέψω» και αποφάσισα να πάω σε νυχτερινό σχολείο. Δούλευα σε φαρμακαποθήκες, έβαζα φάρμακα στα κουτιά, σε εργοστάσια, σε βιοτεχνίες, ό,τι μπορείς να φανταστείς, αλλά ήμουνα καλό παιδί και χαρούμενο παρ’ όλη τη δύσκολη κατάσταση που βιώναμε. Ονειρευόμουν να γίνω χορεύτρια –αν δεν είχα γίνει σχεδιάστρια, αυτό θα ήθελα να είμαι–, αλλά ήξερα ότι δεν υπήρχε δυνατότητα. Οπότε διάβαζα, κάτι που πάντα μου άρεσε – και μέχρι σήμερα είμαι με ένα βιβλίο στο χέρι.

q Η τελευταία δουλειά που θυμάμαι να κάνω ενώ πήγαινα ακόμα σχολείο ήταν στη Στρωματέξ, ήμουνα πωλήτρια στο κατάστημα που υπήρχε στη μικρή στοά πίσω από την Ανθίμου Γαζή. Εκεί καθορίστηκε και το μέλλον μου. Εκεί συνάντησα έναν σχεδιαστή, τον Ντόρη Πάντο, που σχεδίαζε έπιπλα, με τον οποίο γίναμε φίλοι και μου έμαθε τις αρχές της ζωγραφικής και του σχεδίου. Τελειώνοντας το γυμνάσιο, συνέχισα να δουλεύω στη Στρωματέξ και να μαθαίνω από τον Πάντο τη μείξη των χρωμάτων και ό,τι άλλο έχει σχέση με το χρώμα, τη σύνθεση, τα πάντα, γιατί ήταν ένας σπουδαίος ζωγράφος και σε αυτόν χρωστάω ό,τι είμαι τώρα.

q Έτσι συνεχίστηκε αυτό το πράγμα και για ένα διάστημα άρχισα να φτιάχνω πράγματα, γνώρισα ανθρώπους. Ήμουνα ένα φοβισμένο αλλά αισιόδοξο παιδί, άρχισα να μαθαίνω κάτι αγγλικά και τόλμησα να πάω στο Λονδίνο. Πάντα είχα στο μυαλό μου το Λονδίνο και θα σας πω και την ιστορία πίσω από αυτήν την επιθυμία. Το επώνυμό μου είναι Μπέικου και στην περιοχή του πατέρα μου, στην Ευρυτανία, υπήρχε κάποιος Μπέικον, Άγγλος, πάμπλουτος που είχε όλη την περιοχή. Απ’ όσα έχω μάθει, αυτός είχε πάει με κάποια από τις φτωχές χωριάτισσες, το όνομα είχε παραφθαρεί και έγινε Μπέικος, το όνομα της οικογένειας του πατέρα μου, που είχαν μεγάλες περιουσίες και μεγαλοπιάστηκαν. Κάποια θεία από αυτές με βοήθησε, παρόλο που τη μάνα μου δεν την ήθελε κανείς, και μπόρεσα να πάω στο Λονδίνο με λίγα λεφτά. Όταν έφτασα στο Λονδίνο, τον πρώτο καιρό με φιλοξένησε στο σπίτι της μια φίλη και άρχισα αμέσως να δουλεύω σερβιτόρα, καθαρίστρια, έκανα ό,τι κάνουν όλοι οι άνθρωποι που ξενιτεύονται για να βρουν μια μοίρα.

ΛΟΥΚΊΑ

q Αν και τα παιδικά μου χρόνια ήταν πολύ δύσκολα, η μάνα μου, παρόλο που ζούσαμε με στερήσεις, με έστειλε σε

q Η φίλη μου είχε σχέσεις με πλούσιους ανθρώπους και ήξερε μια κοπέλα που η μητέρα της έκανε πολλά τραπέζια, οπότε μου πρότεινε να της πει ότι έχω γούστο και να κάνω τη διακόσμηση στα τραπέζια της. Εγώ δεν ήξερα καν πώς βάζουν σωστά τα μαχαιροπίρουνα, δεν ήξερα τίποτα και της είπε να μου μάθει. Είναι δύσκολο να το μάθεις τέλεια αυτό, αλλά το έμαθα – ακόμα και σήμερα, αν μου πεις να κάνω ένα τραπέζι, θα πρέπει να σκεφτώ πολύ πού θα μπει κάθε πράγμα. Με εμπιστεύτηκε αυτή η γυναίκα και με κάλεσε να της διακοσμήσω το τραπέζι – αυτό που λέμε σήμερα art de la table. Κι εγώ με την αφέλεια που είχα –γιατί ήμουνα ένα κοριτσάκι, ένα τίποτα– και τι δεν έβαλα σε αυτό το τραπέζι, μέχρι γλάστρες, και έγινε κάτι απίστευτο και προφανώς ωραίο και πρωτότυπο που δεν είχαν ξαναδεί. Από τότε άρχισε για μένα μια καριέρα στο Λονδίνο, με φωνάζανε να διακοσμώ τα τραπέζια για τα καλέσματά τους και έτσι έβγαζα μερικά χρήματα.

q Είχα στο μυαλό μου το θέατρο, τα ρούχα και το interior και ήθελα να τα εξασκήσω σε μια πόλη που έβραζε, βρισκόταν τότε στην καλύτερη στιγμή της. Είχα καταφέρει και είχα νοικιάσει ένα δωμάτιο σε ένα φοιτητικό σπίτι με κοινόχρηστη κουζίνα και κάπως τα έβγαζα πέρα. Ήρθε τότε η φίλη μου, η οποία σπούδαζε στο Saint Martin’s, όπου δεν υπήρχε περίπτωση να πάω γιατί ήθελες πολλά χρήματα για δίδακτρα, και μου είπε ότι είχα τη δυνατότητα να γίνω ακροάτρια δωρεάν – ένα πρόγραμμα που υπάρχει, νομίζω, μέχρι σήμερα. Και ξεκίνησα να παρακολουθώ ό,τι μαθήματα μπορείς να φανταστείς, εικαστικά, θέατρο, σε ένα τρομερό πανεπιστήμιο.

ΟΙAΘΗΝΑΊΟΙ

q Έτσι άρχισε η ζωή μου· ήμουν νέα, με όρεξη και σχετικά ευφυής και ήταν η ανάγκη μου και το πάθος μου να ξεπε-

36

LiFO

ράσω τον εφιάλτη που είχα ζήσει και που έβλεπα μπροστά μου ότι θα συνέχιζα να ζω, τη μιζέρια στην Ελλάδα που με ανάγκαζε να κάνω τα πάντα και μου επέβαλλε να κάνω κάτι οπωσδήποτε, υπήρχε η αίσθηση του επείγοντος. Αγόρασα κάτι φτηνά υφάσματα και μια ραπτομηχανή, έφτιαξα κάτι ρούχα και τα πήγα στην Biba, που την είχε τότε μια Πολωνή που είχε τελειώσει την Brighton School of Art, η Barbara Hulanicki. Δεν σχεδίαζε η ίδια, αλλά είχε την ευφυΐα να βρίσκει ταλέντα, να της πηγαίνουν εκεί αυτά που έφτιαχναν και να τα πουλάει. Έτσι άρχισε η καριέρα μου. Μοιάζει με παραμύθι, μπήκα σε αυτήν τη χαραμάδα της δυνατότητας. Άρχισα να φτιάχνω κι άλλα ρούχα και άρχισαν να με αγαπάνε στην Biba. Αγόραζαν όλα όσα τους πήγαινα, έφτιαχνα τα πιο περίεργα πράγματα που μπορείς να φανταστείς αλλά με φτηνά υλικά. Άρχισα να παίρνω κάποια λεφτά και να κάνω καριέρα στο Λονδίνο. Εκεί έβλεπα να έρχονται οι Beatles, η Twiggy, αλλά εγώ δεν ήξερα ποιοι είναι αυτοί.

q Εν τω μεταξύ είχα μάθει καλά αγγλικά, διάβαζα, έγραφα – ένας άνθρωπος που θέλει να πετύχει πιάνεται από τα μαλλιά του. Στο Λονδίνο κάθισα πολλά χρόνια. Είχα αρχίσει να γίνομαι γνωστή, έστελνα χρήματα στη μάνα μου, ταξίδευα, γιατί ήταν εύκολο να το κάνεις από το Λονδίνο, και ζούσα σε μια ακριβή πόλη. Αρρώστησε όμως η μάνα μου και έπρεπε να επιστρέψω, και εκεί σταματάει το όνειρο του Λονδίνου. Από την Biba δεν ήθελαν να με αφήσουν να φύγω, αλλά δεν γινόταν. Προτού επιστρέψω, συνάντησα κάποιους ανθρώπους από τα Harrods και όταν γύρισα στην Ελλάδα έφτιαξα μερικά ρούχα, τα έστειλα στη φίλη μου και τους τα πήγε. Μια μέρα μου τηλεφώνησε και μου λέει «είναι η Εβδομάδα του Μεταξιού, Λουκία, και όλες οι κάτω βιτρίνες του Harrods είναι με δικά σου ρούχα». Είμαι η πρώτη Ελληνίδα που μπήκε στα Harrods, το λέω και σκέφτομαι «αυτά δεν έχουν συμβεί σε άνθρωπο», δεν θα με πίστευε κανένας αν δεν υπήρχαν φωτογραφίες που πιστοποιούν το γεγονός. Πήρα μια μεγάλη παραγγελία, τεράστια, που δεν μπόρεσα να εκτελέσω, δεν είχα τα μέσα.

q Είναι πολύ περίεργη και δύσκολη και ανακατεμένη η ζωή μου. Όταν επέστρεψα στην Ελλάδα, βασιλιάς της μόδας ήταν ο Μπίλι Μπο. Εγώ σκεφτόμουν, μαθημένη σε άλλα πράγματα και άλλη μόδα, από πού να ξεκινήσω. Λεφτά δεν είχα και ξεκίνησα να κάνω κάποιες δουλειές με τις γνώσεις που είχα αποκτήσει στο interior. Εδώ, στο ισόγειο της Κανάρη 24, υπήρχε ένα παλαιοπωλείο του Ζαχαράκη κι εγώ έμπαινα και χάζευα πράγματα. Μια μέρα γνώρισα έναν βουλευτή, τον Καλογιάννη, που είχε σε έναν όροφο διαμέρισμα. Με ρώτησε τι κάνω, του είπα ότι είμαι διακοσμήτρια και μου πρότεινε να διακοσμήσω το διαμέρισμά του, που ήταν 60 τετραγωνικά. Και άρχισα να φτιάχνω το σπίτι του, γιατί ο άνθρωπος που έχει περάσει από τόσα δεν διστάζει να ξεκινήσει από το μηδέν ξανά, δεν τον νοιάζει.

απο την αργυρω μποζωνη φωτογραφιeσ: παρισ ταβιτιαν

15.01.26

μοδα Δεν μου αρέσει καθόλου να μιλάω για τη μόδα, το στυλ και όλα αυτά με τσιτάτα, μου φαίνεται βαρετό να δίνω ορισμούς. Πιστεύω ότι αυτό το ατελιέ είναι η ιστορία της ελληνικής μόδας, γιατί έκανε δικά του πράγματα με πολλές επιρροές.

LiFO 15.01.26

37

Ζαχαράκης τον είχε για αποθήκη. Το πίσω μέρος ήταν σχετικά άδειο και του ζήτησα να μου το νοικιάσει. Είχα μεγάλη τόλμη για να το πω αυτό, αλλά εκείνος δέχτηκε να το κάνει και να του δίνω ένα μικρό ενοίκιο. Σκέφτομαι ότι στη ζωή έκανα τα πάντα μόνη μου, αλλά είχα το ταλέντο να κάνω καλούς και πιστούς φίλους – δεν έχω προδώσει φίλο στη ζωή μου. Είπα στους φίλους μου «θα κάνω ρούχα, αυτή είναι η δύναμή μου» και κατέφθασαν στο ατελιέ που δεν είχα χρήματα για να το φτιάξω, το βάψαμε και βάλαμε ταπετσαρίες σε όλους τους τοίχους. Πήρα και δυο-τρία έπιπλα από τον Ζαχαράκη, αγόρασα μια μηχανή, φώναξα μια μοδίστρα και άρχισα να φτιάχνω κάτι φούστες περίεργες και κάτι μπλούζες που θύμιζαν αυτά που έκανα στο Λονδίνο αλλά δεν ήταν τόσο εξαντρίκ – εδώ η αγορά ήταν πιο συντηρητική. Επειδή ήμουν σε όροφο, έβαζα τα ρούχα σε μια βιτρίνα στην είσοδο του κτιρίου. Προσπαθούσα να προσαρμοστώ στην ελληνική πραγματικότητα. Έτσι άρχισε ένα νέο παραμύθι.

q Η πρώτη μου πελάτισσα ήταν η Άννα Τακοπούλου, που ο άντρας της είχε τα Τσιμέντα Χαλκίδας. Φόρεσε ένα ρούχο μου σε ένα event και η ιστορία άρχισε να ξετυλίγεται, έφτασα να πάρω ό,τι βραβείο υπήρχε στην υψηλή ραπτική. Τώρα που τα λέω, σκέφτομαι ότι όλα αυτά τα έφερε η σκληρή δουλειά, το πείσμα, το διάβασμα, η φαντασία, οι μεγάλες επιρροές από την τέχνη – δεν σου φτιάχνουν όνομα τα κοινωνικά και οι κοσμικότητες.

q Τα νυφικά τα ξεκίνησα σχεδόν τυχαία, δεν μου άρεσε η ιδέα να φτιάχνω νυφικά, αλλά άρχισαν να παίρνουν και να φορούν για νυφικά κάτι μπλούζες με δαντέλες και φούστες που έφτιαχνα. Αυτό που έκανα τότε ήταν κάτι αδιανόητο, γιατί στην Ελλάδα είχαν τη δαντέλα για ιερό πράγμα, μην την ακουμπήσεις, κι εγώ πήρα ένα ψαλίδι και έκανα κομμάτια πολλές δαντέλες διαφορετικές, τις συνδύαζα μεταξύ τους και έπαιρναν μια μορφή εικαστική. Αυτή η διαδικασία, σαν τελετουργία, η τεχνική, η ιδέα, έγινε ένα σημείο αναφοράς της δουλειάς μου και πολλοί την υιοθέτησαν αργότερα. Οι πελάτισσες έβλεπαν μια δημιουργία μοναδική και ακόμα και σήμερα έρχονται εδώ οι κόρες τους για νυφικά. Άρχισα να δημιουργώ μια πελατεία και με βοηθούσαν πολύ και οι φίλες μου, όπως η Εριέττα Μαυρουδή, που ήταν πολύ κομψή και φορούσε τα ρούχα μου παντού.

ΟΙ ΑΘΗΝΑΙΟΙ Λουκία

q Ψάχνοντας να βρω αντικείμενα για το σπίτι του, ήρθα εδώ, σε αυτόν τον όροφο, τον πρώτο, που είναι 360 τ.μ. και ο

q Όταν ήμουν στο Λονδίνο έκανα πολλά ταξίδια και, παθιασμένη όπως ήμουν με τις τέχνες, είδα τα περισσότερα μεγάλα και μικρά μουσεία της Ευρώπης. Και επειδή είμαι παρατηρητικός άνθρωπος, μπορούσα να δω με την άκρη του ματιού μου κάτι και να το μεταφράσω σε κάτι άλλο και είχα τη φαντασία από το τίποτα να δημιουργήσω κάτι. Ήμουν φιλοπερίεργη, από τότε που ήμουνα μικρή μέχρι σήμερα μπορώ να καθίσω ώρες σε ένα μαγαζί που πουλάει κατσαρόλες και να σκέφτομαι πώς φτιάχνεται ακόμα και το χερούλι, νομίζω αυτό με βοήθησε πάρα πολύ. Με αυτήν την ακόρεστη περιέργεια έφτασα μέχρι την Ισλανδία για να δω πώς είναι αυτή η ατμόσφαιρα, πώς είναι αυτό το παγωμένο σύμπαν. Πιστεύω ότι τα ταξίδια ανοίγουν το μυαλό μας όσο τίποτα άλλο, η επαφή με άλλους ανθρώπους. Και έχεις ένα μυαλό γεμάτο από τα πράγματα που σου αρέσουν, από τη «Γαλατού» του Βερμέερ και τα έργα του 17ου αιώνα μέχρι ένα αντικείμενο του Καρίμ Ρασίντ.

q Το ατελιέ έγινε επιτυχημένο σχετικά γρήγορα, άρχισαν να γράφουν τα περιοδικά, να με καλούν από δω κι από κει, αλλά δεν πήγαινα πουθενά, πίστευα ότι όλο αυτό συμβαίνει σε κάποιον άλλο, νόμιζα στην αρχή ότι γίνεται κάποια πλάκα. Και τώρα ακόμα, αυτήν τη στιγμή, μου λένε «είσαι μύθος»· δεν καταλαβαίνω τίποτα. Δούλευα ατέλειωτες ώρες στο ατελιέ, δεν πίστευα ότι αυτά τα πράγματα που φτιάχνω αρέσουν τόσο. Έκανα επιδείξεις, παρουσιαζόμουν στο τέλος σχεδόν κλεφτά και έφευγα. Όταν πήρα το βραβείο υψηλής ραπτικής και έπρεπε να μιλήσω στον κόσμο, ίδρωνα. Βραδινό ρούχο δικό μου δεν έχω βάλει ποτέ, ούτε πήγα ποτέ στα σπίτια που με καλούσαν οι πελάτισσες. Είναι μια στάση ζωής, σκεφτόμουν «τι να λέω;», εγώ είχα άλλα πράγματα στο μυαλό μου, να μιλήσω για ζωγραφική, για θέατρο, για μουσική, αυτά είναι τα πράγματα που ξέρω. Έτσι το έβγαλα έξω από τη ζωή μου το κοσμικό κομμάτι, όπως και το βάσανο του τι θα βάλω για να πάω κάπου.

q Δεν μου αρέσει καθόλου να μιλάω για τη μόδα, το στυλ και όλα αυτά με τσιτάτα, μου φαίνεται βαρετό να δίνω ορισμούς. Πιστεύω ότι αυτό το ατελιέ είναι η ιστορία της ελληνικής μόδας, γιατί έκανε δικά του πράγματα με πολλές επιρροές. Υπάρχει μια σκέψη συνδυαστική πίσω από κάθε κομμάτι, με πράγματα φαινομενικά αταίριαστα και αυτό έδωσε μια γραμμή να γίνουν διαφορετικά πράγματα στον χώρο της μόδας, να μην είμαστε κόπιες των ξένων, επηρέασε τους επόμενους και με ευχαριστεί να βλέπω νέους σχεδιαστές που το κάνουν και εκείνοι με επιτυχία. Οι νέοι Έλληνες σχεδιαστές με αγαπούν και θαυμάζουν τη δουλειά μου, έρχονται εδώ και από την Καλών Τεχνών για τη διπλωματική τους και πιστεύω ότι έχει πάει παραπέρα το πράγμα από τις γνώσεις που έχω εγώ. Τα ρούχα που κάνω είναι υπαινικτικά, κάτι που δεν μπορώ να εξηγήσω με λόγια, γιατί όταν φτάνει εδώ μια γυναίκα, ένας άνθρωπος, βλέπω τις κινήσεις του, τον σωματότυπό του, πρωτίστως όμως το βλέμμα του, θέλω να καταλάβω τι σκέφτεται.

q Αν ξανάρχιζα τη ζωή μου, θα έκανα ρούχα μόνο με ανακατεμένα υλικά, τίποτα άλλο, να μπορείς να δείξεις τη γοητεία όλων των υλικών σε ένα δημιούργημα. Διηγείσαι με τα χρώματα, με τα υφάσματα, όλα έχουν τη γοητεία τους, από την αποδόμηση της δαντέλας μέχρι τα καναβατσόπανα και τις τσόχες. Σημασία έχει να έχεις γούστο. Το πιο ωραίο ρούχο που έχω κάνει, αν και σπάνια παινεύω τον εαυτό μου, ήταν ένα παλτό που σκέφτηκα μια φορά που ήμουν στο κτήμα, στην Εύβοια. Σκέφτηκα τα χρώματα, το σχέδιο και είπα «θέλω να το φτιάξω αμέσως». Είπα σε έναν φίλο μου «πρέπει να με πας στην Αθήνα» και με έφερε εδώ· αυτό το πράσινο παλτό το έχω ακόμα στα μάτια μου, είναι ό,τι ωραιότερο έχω φτιάξει.

q Το επιχειρείν στην Ελλάδα, για να συντηρηθεί ένα ατελιέ που έχει μεγάλα έξοδα, είναι πολύ δύσκολο. Εμένα με στηρίζουν οι σταθερές μου πελάτισσες που μου δείχνουν μεγάλη εμπιστοσύνη και οι νέες γυναίκες που έρχονται διαρκώς, και αυτό μου κάνει εντύπωση και είναι πολύ αναζωογονητικό γιατί εξακολουθώ να μην κάνω δημόσιες σχέσεις. Ονειρεύομαι και εκπαιδεύω τα κορίτσια που είναι εδώ για να μην κλείσει το ατελιέ, να συνεχίσει να υπάρχει και ύστερα από εμένα.

q Έχω περάσει όλη μου τη ζωή εδώ και όσο κι αν αγαπώ τις αλλαγές, δεν θα το άλλαζα ποτέ. Η δουλειά

Το επιχειρείν στην Ελλάδα, για να συντηρηθεί ένα ατελιέ που έχει μεγάλα έξοδα, είναι πολύ δύσκολο. Εμένα με στηρίζουν οι σταθερές μου πελάτισσες που μου δείχνουν μεγάλη εμπιστοσύνη.

σε κρατάει νέο, δουλεύω πολύ αλλά περνάω και καλά, είναι η οικογένειά μου, μια απίθανη ομάδα εδώ. Μπαίνω μέσα και ησυχάζω, αυτό είναι το σπίτι μου στην ουσία, οπουδήποτε αλλού δεν ξέρω τι να κάνω εκτός από το να διαβάζω. Αν δεν έκανα αυτήν τη δουλειά, θα έκανα κάτι με τα χέρια μου. Είναι δυνατά χέρια, τα μεταχειρίζομαι διαρκώς, δεν μένουν ποτέ άπραγα, δεν μπορώ να κάθομαι χωρίς να κάνω τίποτα. Κάθε μέρα έρχομαι από τα Εξάρχεια εδώ και όταν βγαίνω θα πάω σινεμά, παλιότερα έμπαινα από τη μια αίθουσα στην άλλη. Λατρεύω τους μεγάλους σκηνοθέτες, τη nouvelle vague, τον Μπουνιουέλ. Και όταν γνώρισα τον άντρα μου, έμαθα –επειδή είναι ένας εξαιρετικά ευφυής άνθρωπος– να ακούω σωστά μουσική και να την απολαμβάνω.

q Φαντάζομαι ότι μου λείπουν πολλά πράγματα, αλλά δεν έχω καθίσει να τα σκεφτώ. Αντιθέτως, έχω σκεφτεί για την

ΙNFO

Το ατελιέ της Λουκίας βρίσκεται στην οδό Κανάρη 24, Αθήνα.

38

LiFO

αφοσίωση στη δουλειά, ότι δεν είναι πάντα καλό πράγμα. Επειδή είμαι αρκετά μεγάλη, λέω ότι τα περισσότερα χρόνια τα πέρασα καλά, με χαρές και λύπες. Τώρα αυτά που μένουν είναι λίγα, τι πειράζει αν μου έχει λείψει κάτι; Όλοι με ρωτάνε γιατί δεν έκανα παιδιά, αλλά όταν κάνεις καριέρα λες «έχω χρόνο, έχω χρόνο», μέχρι που φτάνει κάποια στιγμή και συνειδητοποιείς ότι δεν μπορείς. Κάτι χάνεις, κάτι κερδίζεις σε αυτήν τη ζωή.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

15.01.26

881

40

THE WEEK Όσα ξεκινάνε αυτή την εβδομάδα

42

ΣΙΝΕΜΑ Οι νέες ταινίες της εβδομάδας

ΜΟΥΣΙΚΗ

Nama Dama & Freedom Candlemaker Δύο από τις πιο ξεχωριστές φωνές της σύγχρονης κυπριακής σκηνής επιστρέφουν στην Αθήνα για μια εμφάνιση στο Underflow. Η Nama Dama και ο Freedom Candlemaker παρουσιάζουν ένα double bill με εναλλαγές ρόλων και απρόσμενες συμπράξεις. Μια συμπαγής, τελετουργική συναυλία που γεφυρώνει folk, electronica και indie pop, με έμφαση στη συνύπαρξη, στην αφήγηση και στον ήχο. 15/1, Underflow Record Store & Art Gallery, Καλλιρρόης 39, Αθήνα, 21:00, είσοδος: 12 ευρώ

LiFO 15.01.26

39

the week

5 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Terra Madre

H 14η ατομική έκθεση της Marta Biagini αποτελεί μια εικαστική αφήγηση γύρω από την έννοια της Terra Madre, της μητέρας γης ως κοινού, ανοιχτού τόπου μνήμης, ύλης και δημιουργίας. Στον χωρίς σύνορα κόσμο της Marta Biagini η ζωγραφική συνομιλεί με το art design, καταργώντας διαχωρισμούς μεταξύ του έργου τέχνης και του αντικειμένου. Μέσα από χρώματα, υφές και φόρμες, η καλλιτέχνιδα διαμορφώνει ένα προσωπικό σύμπαν όπου η φύση, το σώμα και ο πολιτισμός συνυπάρχουν, προσκαλώντας τον θεατή σε μια βιωματική εμπειρία σύγχρονης εικαστικής έκφρασης. 15/1-7/2, γκαλερί Αργώ, Νεοφ. Δούκα 5, Κολωνάκι, Τρ.-Παρ. 10:00-14:00, 17:00-20:00, Σάβ. 11:00-15:00

6 ΘΕΑΤΡΟ Η πλεξούδα STOEP TH PR ES S 15 - 21 ι α νο υ αρ ιου 20 26

ΠΡΟΒΟΛΕΣ Avant-Cat

1 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Παρά θιν' αλός Ο Τάσος Μαντζαβίνος επιστρέφει στη γενέθλια ακτή του Φαλήρου. Δεν είναι τόπος μνήμης με τη στενή, βιογραφική έννοια, αλλά εσωτερικό τοπίο που δεν έπαψε ποτέ να τον συγκροτεί. Δίπλα στο νερό, στα πρώτα του χρόνια, το βλέμμα μαθαίνει να μετρά τον χρόνο αλλιώς: με ρυθμούς, με επαναλήψεις, η θάλασσα γίνεται αίσθηση. Η προσωπική ιστορία του ζωγράφου εγγράφεται σιωπηλά σε αυτήν τη σχέση.

3 CLUBBING Blend x SEDS w/ Alignment Matrakk - Parapher Το Oddity Club υποδέχεται το πρώτο μεγάλο techno event της χρονιάς! Το BLEND x SEDS παρουσιάζει τους Alignment, Matraak και Parapher για μια νύχτα γεμάτη ενέργεια, σκοτεινούς ήχους και ασταμάτητο ρυθμό.

15/1-7/2, γκαλερί Σκουφά, Σκουφά 4, Κολωνάκι, Δευτ., Τετ. 10:00-16:00, Τρ., Πέμ. 10:0021:00, Παρ. 10:00-20:00, Σάβ. 10:30-16:00

2 ΘΕΑΤΡΟ Η γυναίκα που μαγείρεψε τον άντρα της Ένας άντρας αφήνει τη σύζυγό του για μια νεότερη γυναίκα. Όταν όμως διαπιστώνει ότι η μαγειρική της δεν ικανοποιεί ούτε το στομάχι ούτε την ψυχή του, επιστρέφει στην πρώην – και εκείνη του προτείνει ένα τελευταίο δείπνο. Τι σερβίρει όμως μια απατημένη γυναίκα σε έναν άπιστο σύζυγο; Το έργο, παιγνιώδες και σαρκαστικό, συνδυάζει υψηλές δόσεις καυστικού χιούμορ και σκοτεινής ειρωνείας, φωτίζοντας τις πιο πικάντικες, γλυκόπικρες και οδυνηρές πτυχές των ερωτικών σχέσεων, σε μια παράσταση που ισορροπεί ανάμεσα στο γέλιο και την αμηχανία, την απόλαυση και την τιμωρία.

απο τη μαρια παππα

40

LiFO

16/1-15/2, θέατρο Βεάκη, Στουρνάρη 32, Παρ.Κυρ. 21:00, Σάβ.-Κυρ. 18:00, είσοδος: από 15 ευρώ

Η Κινηματογραφική Λέσχη Ανωμαλίας σάς προσκαλεί σε μια νιαουριστικά φανταστική προβολή 13 πειραματικών ταινιών για τις γάτες. Απολαύστε 2 ολόκληρες ώρες με σπάνιες ταινίες από το 1944 ως το 1993 και θέμα τους αγαπημένους μας φίλους. Μπορείτε να φέρετε μαζί σας και τις γάτες σας, αν και κατά πάσα πιθανότητα θα μισήσουν τους πάντες. 18/1, Λάλα, Δεριγνύ 39, 21:00, είσοδος με ελεύθερη συνεισφορά

17/1, Oddity Club, Ηρακλειδών 61, Θησείο, 23:30, είσοδος: από 20 ευρώ

4 ΜΟΥΣΙΚΗ 23 χρόνια Βήτα Πεις Με την αξεπέραστη ενέργεια και την αυθεντικότητα που τους καθιέρωσαν στην ελληνική ραπ κουλτούρα, οι Βήτα Πεις θα παρουσιάσουν στο κοινό της Αθήνας ένα εορταστικό σετ με αγαπημένα κομμάτια από όλη την πορεία τους. Το επετειακό σόου αναμένεται να ενώσει παλιούς και νέους φίλους του είδους σε μια live εμπειρία που γιορτάζει την εξέλιξη του ελληνικού χιπ-χοπ μέσα από τον ήχο, τη σκηνική παρουσία και την κοινότητα που έχει δημιουργηθεί γύρω από την ομάδα όλα αυτά τα χρόνια. 17/1, Telecom Center Athens, λεωφ. Κηφισίας 37, 18:00, είσοδος: από 12 ευρώ

Η πρώτη θεατρική μεταφορά του ομώνυμου βιβλίου της Λετισιά Κολομπανί. Ηρωίδες είναι τρεις γυναίκες της σύγχρονης εποχής που ζουν σε διαφορετικά μήκη και πλάτη της γης, ανήκουν σε διαφορετικά κοινωνικά στρώματα, πιστεύουν σε διαφορετικές θρησκείες· δεν γνωρίζονται μεταξύ τους μα κινούνται χωρίς να το ξέρουν πάνω σε κοινούς άξονες που πηγαίνουν κόντρα στη βία και στον ρατσισμό. 17/1-5/4, θέατρο Μεταξουργείο, Ακαδήμου 14 (πίσω από το ΙΚΑ της οδού Πειραιώς), Σάβ. 20:30, Κυρ. 19:00, είσοδος: 15-22 ευρώ

7 ΠΡΟΒΟΛΕΣ Εκτός Εαυτού Η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του σκηνοθέτη Τάσου Γκολέτσου, το ντοκιμαντέρ Εκτός εαυτού (True to inner daemon), έρχεται για να βυθίσει με μυστικιστική ένταση το κοινό της Αθήνας στην εκστατική εμπειρία των τελετουργιών της Βόρειας Ελλάδας. 17-18/1, Ταινιοθήκη της Ελλάδος, Μεγ. Αλεξάνδρου 136, Αθήνα, 17:00

8 CLUBBING TOTEM X ROMANTSO Ένα spin-off του φεστιβάλ Totem Sougia που δημιουργήθηκε για να μεταφέρει το off-grid πνεύμα του φεστιβάλ στην καρδιά της Αθήνας. Η genre-fluid, οριακά ανατρεπτική ενέργεια του Totem έρχεται από την κρητική φύση για να γεφυρώσει ατμόσφαιρες ωμές, οικείες και ρυθμικά ζωντανές. 17/1, Ρομάντσο, Αναξαγόρα 6-9, Ομόνοια, 22:00, είσοδος: 8-10 ευρώ

15.01.26

9 ΧΟΡΟΣ Αντί-γονοι Η παράσταση της Κάλλιας Θεοδοσιάδη είναι μια πρωτότυπη δραματουργική σύνθεση που πραγματεύεται εκ νέου τον μύθο της Αντιγόνης του Σοφοκλή μέσα από το πρίσμα της αφροβραζιλιάνικης τέχνης της capoeira. Δημιουργεί μια γέφυρα πολιτισμών, συνδέοντας την Αντιγόνη –διαχρονικό σύμβολο αντίστασης και αγώνα για την ελευθερία– με τον αντιστασιακό χαρακτήρα της capoeira, η οποία γεννήθηκε ως μέσο επιβίωσης και αντίστασης των Αφρικανών σκλάβων στη Βραζιλία.

the week

EKΔΗΛΩΣΕΙΣ

Η Καμμία

Μια παράσταση που εμπλέκει το κοινό με τρόπο εντελώς προσωπικό.

ΠΕΡΦΟΡΜΑΝΣ

Αν μ' ακούς, θα γίνω σεισμός Μια σκηνική-ηχητική εγκατάσταση που προσεγγίζει το θέατρο ως πράξη ακρόασης και όχι ως πεδίο αναπαράστασης. Η φωνή λειτουργεί ως χωρική δύναμη: διαχέεται, επιμένει και διαμορφώνει τον χώρο ως πεδίο εμπειρίας, μετατρέποντας τον θεατή σε ενεργό φορέα της έντασης που αναπτύσσεται. 16/1-14/3, LIB’RO, Κυψέλης 15, Παρ.Κυρ. 21:00, είσοδος: 5-15 ευρώ

15-29/1, θέατρο Ροές, Ιάκχου 16, Γκάζι, 21:15, είσοδος: 10-15 ευρώ

10 ΘΕΑΤΡΟ Βουργουνδία Μια φορά και έναν καιρό, υπήρχε το βασίλειο της Βουργουνδίας. Είχε και πρίγκιπα, που μια μέρα, από καπρίτσιο ίσως, έφερε μια σιωπηλή κοπέλα, την Υβόννη, με σκοπό να την παντρευτεί. Και μόλις την είδαν στο παλάτι, είπαν «είναι άσχημη, άσχημη. Γιατί δεν μιλάει; Μόνο μας κοιτάει, όχι μόνο στα μάτια, πιο βαθιά». Η ομάδα Αθώο Σώμα επιστρέφει με το νέο της έργο, Βουργουνδία, και με την ιδιαίτερη σκηνική της ταυτότητα προσεγγίζει τον κόσμο του Γκομπρόβιτς, δημιουργώντας μια σύγχρονη ανάγνωση του Υβόννη, πριγκίπισσα της Βουργουνδίας.

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ Η ΚΑΜΜΙΑ είναι ένας θεατρικός μονόλογος που καταλήγει σε ένα σεμινά-

19/1-31/3, θέατρο Σφενδόνη, Μακρή 4, Μακρυγιάννη, Δευτ.-Τρ. 21:00, είσοδος: 10-18 ευρώ

11 ΤΖΑΖ Πέτρος Κλαμπάνης – 10 χρόνια από το «Minor Dispute» Ο Πέτρος Κλαμπάνης επιστρέφει για να γιορτάσει τα 10 χρόνια από την κυκλοφορία του άλμπουμ «Minor Dispute» που κυκλοφόρησε το 2015 και αποτέλεσε σημείο αναφοράς στην πορεία του διεθνούς φήμης μπασίστα, συνθέτη και παραγωγού, φέρνοντας σε δημιουργικό διάλογο την τζαζ με την chamber μουσική, στοιχεία ελληνικής παράδοσης και σύγχρονες ποπ επιρροές.

ριο αυτογνωσίας με το κοινό, μια εμπειρία που συνδυάζει την τέχνη με την ενδοσκόπηση και δημιουργεί ένα θεατρικό έργο που δεν σου ζητά απλώς να το παρακολουθήσεις αλλά να εμπλακείς ενεργά. Να σταθείς απέναντι σε μια γυναίκα που καταρρέει ήσυχα και, χωρίς να το καταλάβεις, να ανακαλύψεις τον δικό σου εαυτό. Η ηρωίδα βρίσκεται μόνη –όχι από επιλογή, αλλά από ανάγκη– και για πρώτη φορά είναι υποχρεωμένη να μείνει με τον ίδιο της τον εαυτό που τόσα χρόνια απέφευγε. «Πες μου ποια είσαι». Μια ερώτηση που επαναλαμβάνεται σαν εμμονή και λειτουργεί ως ψυχολογικός καταλύτης. Πώς απαντάς, όταν η ταυτότητά σου έχει χτιστεί αποκλειστικά μέσα από τις προσδοκίες των άλλων; Η Καμμία είναι η γυναίκα που έμαθε να είναι καλή. Καλή φίλη, καλή σύντροφος, καλή εργαζόμενη. Να στηρίζει, να συμφωνεί, να μη δυσαρεστεί. Μέχρι που έρχεται αντιμέτωπη με το κενό: με το γεγονός ότι δεν αναρωτήθηκε ποτέ τι θέλει η ίδια. Ο μονόλογος ξετυλίγεται σαν εσωτερικό παραλήρημα κι εκεί που θα περίμενες το τέλος, η παράσταση αρνείται να κλείσει. Αντί για αυλαία, ακολουθεί ένα σαραντάλεπτο βιωματικό σεμινάριο αυτογνωσίας, στο οποίο το κοινό γίνεται μέρος της δράσης. Όχι με αμήχανες συμμετοχές, αλλά με ουσιαστικές ερωτήσεις που ακουμπούν βαθιά: γιατί δυσκολευόμαστε να πούμε όχι; Γιατί φοβόμαστε τόσο την απόρριψη; Ποιοι είμαστε όταν δεν μας κοιτά κανείς; Η Άντα Χριστίδου, ηθοποιός με μακρά πορεία στο θέατρο και παράλληλη ενασχόληση με τα σεμινάρια αυτογνωσίας, ενώνει τις δύο της ιδιότητες σε ένα τολμηρό πείραμα. Η Καμμία δεν υπόσχεται λύσεις. Προτείνει, όμως, κάτι σπανιότερο και πιο ουσιαστικό: να αντέξεις να μείνεις λίγο μόνος με τον εαυτό σου. Κείμενο - Ερμηνεία: Άντα Χριστίδου Σκηνοθεσία: Άντα Χριστίδου, Καλλιόπη Καραμάνη Μουσική: Νικήτας Μακρυγιάννης Σκηνικά - Κοστούμια: Μπέτυ Λυρίτη Φωτισμοί: Καλλιόπη Καραμάνη Επιμέλεια κίνησης: Έφη Χορμόβα Ημέρες & ώρες παραστάσεων: Κάθε Δευτέρα, 18:15

16-18/1, Half Note Jazz Club, Τριβωνιανού 17, Μετς, 22:00, είσοδος: από 20 ευρώ

Θέατρο Αλκμήνη, Αλκμήνης 8-12, 210 3428650

LiFO 15.01.26

41

Σινεμά

απο toν θοδωρη κουτσογιαννοπουλο

Marty Supreme Ο Τίμοθι Σαλαμέ τηρεί την υπόσχεση που έδωσε στον εαυτό του για μια θέση στο πάνθεο της υποκριτικής και πρωταγωνιστεί και στη φετινή κούρσα των Όσκαρ. ΣΥΝΟΨΗ: Ο Μάρτι Μάουζερ, ένας νεαρός άνδρας με

ένα όνειρο που κανείς δεν σέβεται, θα κάνει τα πάντα προκειμένου να κυνηγήσει το μεγαλείο.

Ο

Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο Κακό

42

LiFO

την αποθέωση της κομπίνας, τρέχοντας δίπλα της σαν την αεριωθούμενη λευκή μπαλίτσα της επιτραπέζιας αντισφαίρισης, ελαφρά και ζαλιστικά. Σε μια ενορχηστρωμένη καμπάνια ενδυματολογίας και attitude νικητή, ο Τίμοθι Σαλαμέ τηρεί την υπόσχεση που έδωσε στον εαυτό του για μια θέση στο πάνθεο της υποκριτικής και πρωταγωνιστεί και στη φετινή κούρσα των Όσκαρ, σίγουρος υποψήφιος και με ανεβασμένες πιθανότητες μετά τη νίκη του στα Critics’ Choice Awards αλλά και στις Χρυσές Σφαίρες, την πρώτη έπειτα από τέσσερις άσφαιρες υποψηφιότητες. Άξιζε η επιστροφή της Γκουίνεθ Πάλτροου μετά τη δεκαετή και πλέον αποχή της από τα πλατό, στον ρόλο της απρόβλεπτης πορσελάνης που συναγωνίζεται σε εγωισμό τον Μάρτι, όσο κι αν δεν θέλει να το δείξει με την πατρίκια απόστασή της. Δυναμικότατη η Οντέσα Αζιόν ως Ρέιτσελ, σε ένα καστ που περιλαμβάνει, σε συντομότατες εμφανίσεις, χαρακτηριστικούς Νεοϋορκέζους, από μεγαλομανάβηδες μέχρι μάγους, κι από τον Ντέιβιντ Μάμετ ως τη Σάντρα Μπέρνχαρντ και τον Έιμπελ Φεράρα.

ρμώμενος από δαιμονισμένη φιλοδοξία, ασταμάτητος και σαρωτικός παρά το μικρό του δέμας και την ταπεινή του καταγωγή, ή ίσως εξαιτίας αυτής, ο Τίμοθι Σαλαμέ καταφέρνει κάτι εξαιρετικό, σχεδόν άπιαστο: παίζει μια ιδέα ανθρώπου, περισσότερο από έναν συγκεκριμένο χαρακτήρα με αρχή, μέση και τέλος, δίνει διαστάσεις σε ένα αμάλγαμα κινήτρου και θυμικού, που διατηρεί την απορία μας για το ποιόν του και το ενδιαφέρον για τις συνέπειες της πλούσιας δράσης του. Ο Μάρτι Μάουζερ είναι μια αφορμή, ένα μοτέρ που ξεκινά για να κατακτήσει τον κόσμο, και δεν κοντοστέκεται ούτε στιγμή μπροστά στα εμπόδια που συναντά και που συνήθως δημιουργεί. Δεν είναι τυχαίο που σε αυτή την ελεύθερη μεταφορά της ζωής του Μάρτιν Ράισμαν, πρωταθλητή του πινγκ πονγκ στις ΗΠΑ το 1958 και το 1960, το σπορ καθαυτό δεν εμφανίζεται στην αρχή αλλά μόνο αφού γνωρίσουμε τον Μάρτι ως πωλητή υποδημάτων ο οποίος επιδεικνύει τις καταφερτζίδικες ικανότητές του σε ένα χαοτικό οικογενειακό περιβάλλον στις λαϊκές γειτονιές του Μανχάταν. Χρήματα δεν έχει, δανείζεται με το ζόρι 700 δολάρια, χρωστούμενα και αγύριστα, ξεγλιστράει από βροντερές απειλές και κουβαλάει βαρύθυμα, ως αισθηματικό βάρος παρά ως γνήσιο έρωτα, τη σύντροφο από τα παιδικά του χρόνια, τη Ρέιτσελ. Πρώτος του μεγάλος σταθμός το Λονδίνο των αρχών της δεκαετίας του ’50. Στην τρελή του πορεία διασταυρώνεται με μια ηθοποιό φθίνουσας φήμης, την Κέι Στόουν, που τον σνομπάρει αλλά γρήγορα υποκύπτει στην ασίγαστη αλαζονεία ενός νεανικού Δον Ζουάν, που την κορτάρει σαν να παίζει σε φλογερό φωτορομάντσο. Όνειρό του είναι να κερδίσει τον πρωταθλητή της Ουγγαρίας και να κατακτήσει τον τίτλο σε ένα άθλημα που δεν έχει αγκαλιάσει ούτε το ευρύ κοινό ούτε οι χορηγοί. Βασικά, επιθυμεί διακαώς να γίνει ο Marty Supreme, ο κορυφαίος όλων, δοξασμένος και διάσημος, έτη φωτός μακριά από τη μιζέρια και τη στενή προοπτική ενός μεροκαματιάρη που θα γυρίζει κάθε βράδυ στη γυναίκα και το παιδί που περιμένει. Ακόμη κι αν δεν έχει τα φόντα για το φωτογενές πόστερ του μυώδους εθνικού ήρωα, διαθέτει τα προ-

σόντα του κουμανταδόρου showman. Με μια ρακέτα στο χέρι, αστράφτει και ίπταται, γίνεται μάγκας στις λέσχες και πρέσβης της χώρας στο εξωτερικό. Ένας υπερκινητικός χορευτής που αμέσως μετά την παράσταση θα πρέπει να βρει τρόπο να επιβιώσει. Ο Τζος Σάφντι επιβάλλει φρενήρη ρυθμό, όχι όμως ανεξέλεγκτα και αυθαίρετα. Στην πραγματικότητα, δεν διασκεύασε παρα ελάχιστες από τις εξωφρενικές εξιστορήσεις του αληθινού Μάρτι Ράισμαν, γιατί θα φαίνονταν σαν το Made in America και ακόμη πιο υπερβολικές. Σε σενάριο δικό του και του Ρόναλντ Μπρονστάιν, ο Αμερικανός σκηνοθέτης παντρεύει την κλασική αμερικανική ουτοπία με το εβραϊκό DNA της επανεφεύρεσης και τη μεταπολεμική δίψα για επιτυχία από έναν επινοητικό εκπρόσωπο των χαμηλών κοινωνικών στρωμάτων, που δεν έχει τίποτε να χάσει και καταφεύγει σε παραβατικά κόλπα για να ανέλθει, να αφήσει το σημάδι του, να θριαμβεύσει με ένα «γιατί όχι κι εγώ». Τόσο αντιπαθή πρωταγωνιστή είχαμε να δούμε από το προηγούμενο φιλμ του Τζος Σάφντι, που υπέγραψε μαζί με τον αδελφό του, Μπένι, το Uncut Gems. Ενώ εκεί ο Άνταμ Σάντλερ ίδρωνε κυνηγημένος από τον χρόνο, τους πολλούς εχθρούς και τους κακούς του συμμάχους, ο Μάρτι προβάλλει μια σιγουριά που αυτοτροφοδοτείται συνεχώς, ορθώνοντας μάλιστα τη στάση του σώματος για να φαίνεται πιο επιβλητικός – ο Σάφντι έβαζε τον Σαλαμέ να μελετά το περπάτημα της καμηλοπάρδαλης για να κλέψει κινήσεις! Ο επίσης αντιπαθής, εγωκεντρικός και βασικά ασυνείδητος Τζόρνταν Μπέλφορτ του εγγενώς πιο χαριτωμένου Λεονάρντο ντι Κάπριο στον Λύκο της Γουόλ Στριτ ακολούθησε τον τυπικό γολγοθά της κάθαρσης μετά τη μετεωρική του άνοδο, όπως τον ορίζει πάντα ο Μάρτιν Σκορσέζε στις ταινίες του, αλλά ο Σάφντι δεν συμβιβάζεται με καθαρές λύσεις και τακτοποιημένες περιπέτειες. Ο Μάρτι ζει και πεθαίνει για τη συναρπαστική ακαταστασία που προκύπτει από τα επεισόδια της διαδρομής, με αποκορύφωμα τους αγώνες του στην Ιαπωνία, όταν πρέπει να αντιμετωπίσει τον αθλητή που τον νίκησε με διαφορετικές ρακέτες από τις παλιές, πιο προηγμένες και θεαματικές. Το Marty Supreme είναι μια ταινία για τα φάλτσα που κερδίζουν στην κόψη του ξυραφιού, τις «risky business» στο μεγάλο και ακανόνιστο άθλημα που είναι η ζωή του καθενός. Ταυτόχρονα, κριτικάρει σατιρικά

INFO MARTY SUPREME ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ:

VILLAGE RENTI 12 - VILLAGE MALL 9,12,13 - VILLAGE PAGRATI 3 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 3 - ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 1 - ΝΑΝΑ CINEMAX 2 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 3 - OPTIONS ILION 6 - OPTIONS GLYFADA 2 - ΑΒΑΝΑ - ΑΘΗΝΑΙΟΝ 1,2,4 - ΑΣΤΟΡ - ΒΑΡΚΙΖΑ 2 - ΓΑΛΑΞΙΑΣ 1,2 - WEST CITY 1,2 - ΔΙΑΝΑ - ΕΛΛΗ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ - ΣΠΟΡΤΙΓΚ 1 - ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΛΑΪΣ 1 - ΖΕΑ

Τζος Σάφντι ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟYΝ:

Τίμοθι Σαλαμέ, Οντέσα Αζιόν, Γκουίνεθ Πάλτροου

KONTINENTAL 25 ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Ράντου Τζούντε Π Ρ Ω ΤΑ Γ Ω Ν Ι Σ Τ ΟΥ Ν :

Έζτερ Τόμπα, Γκάμπριελ

Σπάχιου ΣΥΝΟΨΗ: Μια δικαστική υπάλληλος που εκτελεί

τυφλά αποφάσεις έρχεται αντιμέτωπη με ένα ακραίο γεγονός που θα ταράξει τη ζωή της. Κλονισμένη, περιφέρεται στην πόλη μιλώντας με φίλους και αγνώστους, προσπαθώντας να επαναπροσδιορίσει τη ζωή της. Ο σκηνοθέτης Ράντου Τζούντε παραχωρεί την τάση του για αβανγκάρντ εικόνες στον στοχαστικό, παραβολικό σεναριογράφο Τζούντε, και αποσπά το ανάλογο βραβείο στο πρόσφατο Φεστιβάλ Βερολίνου για το πορτρέτο μιας ντροπιασμένης δικαστικής επιμελήτριας. Τι έχει συμβεί: η μεσήλικη Ορσόλια έχει προειδοποιήσει τον άστεγο Ίον πως θα πρέπει να εγκαταλείψει το άθλιο υπόγειο όπου διαμένει λάθρα, και ενώ τον περιμένει να μαζέψει τα πράγματά του, και μάλιστα έχει πει στους βοηθούς να του φερθούν ευγενικά, τον βρίσκουν νεκρό. Η σκηνή της αυτοκτονίας του, με ένα σύρμα στο καλοριφέρ, εκτός κάδρου και με το βλέμμα της κάμερας στραμμένο στο έγγραφο της έξωσης, είναι μια από τις πιο ανατριχιαστικές που έχουμε δει, ανώτερη από πολλά θρίλερ πολλών ειδικότερων. Γνωρίζοντας πως είναι νομικά αθώα, η γυναίκα με τη σημαδεμένη συνείδηση για την απώλεια ενός φτωχού αγνώστου προσπαθεί να ξεφορτώσει τις τύψεις της σε όποιον έχει την καλή διάθεση να την ακούσει, από την ψαγμένη φίλη της και τη ρατσίστρια μητέρα της μέχρι έναν νεαρό φοιτητή και έναν ιερέα που της κάνει το απαραίτητο κήρυγμα. Μέσα από τη διαδρομή στο ήσυχο Κλουζ της Τρανσυλβανίας με τις φυσικές ομορφιές και τις κιτς πινελιές, η Ορσόλια προτιμά να συζητήσει τις προσωπικές αδυναμίες και τις κοινωνικές ανισότητες παρά να

15.01.26

ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ περάσει ανέμελη τις διακοπές της στη Σκιάθο, όπως είχε προγραμματίσει με την οικογένειά της. Το Kontinental 25, που εμπνέεται από το Europa ’51 του Ρομπέρτο Ροσελίνι, τότε που η Ίνγκριντ Μπέργκμαν δραπετεύει από την πολυτελή ανία για να γνωρίσει τα δεινά του πραγματικού κόσμου, εννοείται πως στηλιτεύει την ανίατα στραβή Ρουμανία, και αυτήν τη φορά το κάνει με διαλογική κατάθεση ψυχής και μια σειρά από ανεκδοτολογικές ιστορίες, που από ένα σημείο μοιάζουν να κουράζουν ακόμη και στην κωμική τους διάσταση. Ωστόσο, η σοφία που μεταφέρεται μέσα από αυτές είναι συχνά μια πολύτιμη υπενθύμιση για τις διαχρονικές «εκκαθαρίσεις», όπως η παλιότερη, πικρή διαπίστωση του Μπρεχτ ότι οι πολιτικά αθώοι αξίζουν να πεθάνουν επειδή δεν είχαν συνωμοτήσει εναντίον του δεσποτικού καθεστώτος, άρα διά της απραξίας τους απείχαν από την απόδοση της δικαιοσύνης και η αδικία τούς τιμώρησε. CINOBO OPERA 2 - ΔΑΝΑΟΣ 2 - ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΛΑΪΣ 2

28 Χρόνια μετά: Ο Ναός των Οστών 28 YEARS LATER: THE BONE TEMPLE

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Νία ντα Κόστα Π Ρ Ω ΤΑ Γ Ω Ν Ι Σ Τ ΟΥ Ν : Ρέιφ Φάινς, Τζακ Ο’Κόνελ,

Άλφι Γουίλιαμς ΣΥΝΟΨΗ: Ο δρ. Κέλσον βρίσκεται σε μια συγκλονι-

στική νέα σχέση με συνέπειες που θα μπορούσαν να αλλάξουν τον κόσμο. Eίκοσι οκτώ χρόνια μετά το ξέσπασμα μιας μετα-αποκαλυπτικής πανδημίας, και ενώ η Ευρώπη συνήλθε από τον φονικό ιό που μετατρέπει τους ανθρώπους σε έξαλλα ζόμπι, τα βρετανικά νησιά παραμένουν αποκλεισμένα. Ο Ντάνι Μπόιλ, με τον Άλεξ Γκάρλαντ στο σενάριο και τον αεικίνητο Άντονι Ντοντ Μαντλ στην κάμερα, μας διηγήθηκαν τη φρενίτιδα στην πανέξυπνη αλληγορία τρόμου για το Brexit που προηγήθηκε την περσινή χρονιά, και τώρα η Νία ντα Κόστα παραλαμβάνει τη σκυτάλη της σκηνοθεσίας για να συνεχίσει την ιστορία του Τζίμι Κρίσταλ, του ψυχοπαθούς αρχηγού μιας μικρής σατανικής ομάδας που σκοτώνει ακόμη και αμόλυντους, αν δεν επιθυμούν να προσηλυτιστούν στην αυτοσχέδια αίρεσή του. Κυρίως, ο γιατρός της περιοχής, ο φιλοσοφημένος και στωικός Ίαν Κέλσον, ο οποίος έχει πασαλειφτεί με ιώδιο για να αποφύγει τη λοίμωξη, πυροβολεί με μορφίνη τους μανιασμένους εχθρούς του και παραμένει ταμπουρωμένος στον Ναό των Οστών, δηλαδή στο επιβλητικό μνημείο των άτυχων νεκρών που έχει ορθώσει στο κτήμα του, προσεγγίζει το πλέον θηριώδες και τρομακτικό ζόμπι της περιοχής, σε μια απρόβλεπτη εξέλιξη με προοπτικές θαυματουργής ίασης για την ανθρωπότητα. Ο ορφανός πλέον Άλφι έχει πέσει στα νύχια του σερ Σπάικ και το έργο βαδίζει σταδιακά σε μια σύγκρουση μεταξύ παράνοιας και λογικής, θρησκοληψίας και επιστήμης: το σόου του αφηνιασμένου Ρέιφ Φάινς υπό τους ήχους των Iron Maiden είναι το κλου της ταινίας, μια θεαματική πράξη αυτοθυσίας που οργανώνει αποτελεσματικότερα τον πανικό της προηγούμενης και κάνει την απαραίτητη εισα-

γωγή στο, ενδεχομένως, τελευταίο επεισόδιο της τριλογίας, εκεί όπου θα ξαναδούμε τον Κίλιαν Μέρφι, πρωταγωνιστή των πρώτων κεφαλαίων της προφητικής σειράς. VILLAGE RENTI 9,14 - VILLAGE MALL 8 - VILLAGE PAGRATI 2 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 4 - ΝΑΝΑ CINEMAX 6 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 2 - ΑΘΗΝΑΙΟΝ 2,3 - OPTIONS ILION 7 - OPTIONS GLYFADA 3 - ΣΠΟΡΤΙΓΚ 2 - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 2

Τι σου λέει αυτή η Φύση; WHAT DO YOU SEE IN THIS NATURE?

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Χονγκ Σανγκ-Σου Π Ρ Ω ΤΑ Γ Ω Ν Ι Σ Τ Ο Υ Ν : Χα Σεονγκ-γκουκ, Κουον

Χέι-Χιο, Τσο Γιουν-Χι ΣΥΝΟΨΗ: Ένας τριαντάχρονος ποιητής απορρίπτει

τις υλιστικές φιλοδοξίες και επιδιώκει να ζήσει μια ζωή αφιερωμένη στην αλήθεια και την ομορφιά. Mπορεί ο Νοτιοκορεάτης δημιουργός Χονγκ Σανγκ-Σου να επιμένει σε ένα αυστηρά χαμηλού προϋπολογισμού, επιμελημένα αφτιασίδωτο, πεισματικά DIY σινεμά, μπορεί κάποιος εκ των πρωταγωνιστικών ή των δευτεραγωνιστικών χαρακτήρων να σχετίζεται με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο με την τέχνη και, ευρύτερα, με την καλλιτεχνική δημιουργία, υπάρχουν, όμως, διαφορές από τη μία στην άλλη – εκείνο το ελαφρώς κακόβουλο «αν έχεις δει μία, τις έχεις δει όλες» δεν ισχύει. Στην παρούσα ταινία, για παράδειγμα, μέσα από τον διάλογο, τις αντεγκλήσεις, την αντιπαραβολή του κεντρικού χαρακτήρα με τους υπόλοιπους, φέρνει στο σινεμά του το στοιχείο της αμφισημίας. Ο ίδιος ο τίτλος της υπαγορεύει και τον τρόπο για να την ερμηνεύσουμε. Η «δράση» εκτυλίσσεται κατά τη διάρκεια της 24ωρης επίσκεψης ενός τριαντάχρονου ποιητή στο σπίτι της οικογένειας της συντρόφου του. Ο ήρωας προέρχεται από εύπορη οικογένεια, μα έχει επιλέξει να ζει λιτά. Είναι επειδή αυτό επιτάσσει το πρότυπο του ποιητή και θέλει να ζήσει τον μύθο του ή επειδή όντως δεν μπορεί να εννοήσει τον εαυτό του εντός του υλιστικού τρόπου ζωής; Έχουμε να κάνουμε με ένα άεργο κοπρόσκυλο ή με έναν ειλικρινή άνθρωπο του πνεύματος; Τα «πεθερικά», που σύντομα θα τον εγκαλέσουν για τον τρόπο ζωής του, είναι παρεμβατικοί και «εκφυλισμένοι» μεσοαστοί ή φροντιστικές γονικές φιγούρες, που ανησυχούν για το μέλλον της κόρης τους; Με τον απλό και ουδέποτε προβοκατόρικο τρόπο του, ο Χονγκ Σανγκ-Σου θέτει διαρκώς αντίστοιχα ερωτήματα στον θεατή, παρατηρώντας τούς χαρακτήρες και θέτοντας υπό αμφισβήτηση ακόμα και τις ίδιες τις στυλιστικές του επιλογές. Η εκάστοτε απάντηση εξαρτάται από το τι βλέπει καθένας μας στη φύση των ηρώων και των επιλογών τους, σε μια ταινία πιο εύθυμη από το σύνηθες – ακόμα κι αν κάποιος περιμένει αυτό που θα συμβεί όταν έρχεται η απαγγελία του ποιήματος, είναι δύσκολο να συγκρατήσει το γέλιο του. Μια ταινία ευλογημένη με τον γνώριμο, χαλαρό ρυθμό του σκηνοθέτη που μπορεί να αποτελέσει όαση εντός της παροξυσμικής, πολύβουης αισθητικής που κατακλύζει τις οθόνες μας, αρκεί να θελήσουμε να συγχρονιστούμε μαζί του. Aπό τον Γιάννη Βασιλείου ΑΣΤΥ

LiFO 15.01.26

43

good LiFO THE

ΕΧΕΙΣ Γ Ο Υ Σ Τ Ο Αναστασία Τσάμη ΙNTERIOR DESIGNER, ART DIRECTOR

Πες μας λίγα πράγματα για σένα. Είμαι η Αναστασία, interior designer και art director του A to Square, μιας δημιουργικής ομάδας που αναλαμβάνει τη συνολική δημιουργική επιμέλεια πρότζεκτ καθώς και φωτογραφίσεις για brands και χώρους εστίασης. Παράλληλα, εργάζομαι στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Πώς διαλέγεις τα ρούχα σου; Πάντα σύμφωνα με τη διάθεσή μου. Μου αρέσει να μη φοράω κάτι βαρετό, αλλά θέλω να είμαι και άνετη. Άλλες φορές θα ντυθώ σύμφωνα με ένα συγκεκριμένο ρούχο που μπορεί να θέλω να βάλω, άλλες φορές σύμφωνα με το παπούτσι που θέλω να φορέσω, ακόμη και ανάλογα με το εάν έχω όρεξη να κρατάω τσάντα ή όχι. Αυτό που φοράς τώρα σε τι mood σε βάζει; Σίγουρα βόλτας, θα τα έβαζα είτε πρωί για έναν καφέ, είτε για να πάω το βράδυ για φαγητό ή ποτό. Τι έχεις στο τσαντάκι σου; Πάντα έχω μαζί μου κάποιο προϊόν για τα χείλη. Τι φοράς και πόσο κοστίζει; Το beanie είναι Maison Antisht (€35), το μαντίλι Aime Leon Dore (€45), το μπλουζάκι Uniqlo (€20), το παντελόνι Anamnesi (€155), τα παπούτσια Maje (€400), το παλτό COS (€300), το τσαντάκι Arket (€19). Η αλυσίδα και τα σκουλαρίκια είναι χρυσά βίντατζ από τη γιαγιά μου και τη θεία μου αντίστοιχα, το eye ring κόστισε €165 και το κεραμικό δαχτυλίδι είναι από SOMA και κόστισε €80. Πού πας τώρα; Για καφέ με φίλους και ίσως συνεχίσουμε και για ένα κρασί. anastasia.tma19 / a_to_square

ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΦΩΤΟ: ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΔΟΜΕΝΙΚΟΣ

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

44

LiFO

15.01.26

ΑΥΤΌΣ Ο ΠΟΛΥΣΉΜΑΝΤΟΣ ΚΌΜΒΟΣ ΠΟΥ ΛΈΓΕΤΑΙ ΟΙΚΟΓΈΝΕΙΑ

THE

good LiFO

Μικρά φωτάκια, μεγάλες –αόρατες– σταθερές.

Σ

το σπίτι της Μαρίας και του Παναγιώτη υπάρχει ένα σημείο που λειτουργεί σαν «κόμβος». Ένα μικρό έπιπλο δίπλα στην πόρτα, για τα κλειδιά, τα σακίδια, για τις μέρες που ακουμπούν για λίγο εκεί, προτού συνεχίσουν φουριόζες τον δρόμο της καθημερινότητας. Είναι το πρώτο σημείο που βλέπεις μπαίνοντας στο σπίτι και το τελευταίο προτού κλείσεις την πόρτα. Ο Ιανουάριος έχει φτάσει, μακρύς και απαιτητικός. Ο μήνας που δεν υπόσχεται τίποτα καινούργιο, όμως αλλάζει τα πάντα αθόρυβα. Το πρωί κυλά με γνώριμες κινήσεις: κασκόλ, παπούτσια, ένα «βιάσου λίγο» και ένα «έφαγες;» που ακολουθεί τα παιδιά μέχρι την αυλόπορτα του σχολείου. Η Μαρία κουμπώνει το μπουφάν του μικρού της λίγο πιο σφιχτά απ’ όσο χρειάζεται, όχι τόσο για το κρύο, αλλά από συνήθεια. Από εκείνη τη μητρική ανάγκη να κρατά τα πράγματα, όσο γίνεται, σταθερά στη θέση τους. Λίγο προτού βγουν από το σπίτι, ο μικρότερος της οικογένειας γυρίζει και της λέει: «Μαμά, σήμερα στο σχολείο έχουμε μια άσκηση. Να σκεφτούμε ποιοι μας βοηθάνε χωρίς να τους ξέρουμε». Η Μαρία κοντοστέκεται για μερικά δευτερόλεπτα. «Και τι σκέφτεσαι να γράψεις;», ρωτά με περιέργεια. Ο μικρός απαντά με ένα μεγάλο χασμουρητό, σημάδι πως δεν έχει έρθει ακόμη η ώρα για σύνθετες σκέψεις. Η Μαρία περνά τη μέρα της όπως χιλιάδες άλλες γυναίκες και μητέρες, με δουλειά, email και λίστες στο μυαλό αλλά και γραμμένες στο χαρτί. Κάπου ανάμεσα στα τηλεφωνήματα, η φράση του παιδιού επιστρέφει. Άνθρωποι που φροντίζουν χωρίς να φαίνονται. Την ακολουθεί μέχρι το απόγευμα. Στο σχόλασμα, η ίδια κάνει την καθιερωμένη της στάση. Το Lidl της περιοχής είναι συνειρμικό μέρος της διαδρομής της. Σημείο αναφοράς. Μπαίνει χωρίς να σκέφτεται. Παίρνει καρότσι, ανοίγει τη λίστα και ξεκινά. Νερά. Τρόφιμα. Είδη υγιεινής. Πράγματα απλά, καθημερινά, σχεδόν αόρατα – μέχρι να λείψουν. Η Μαρία τα βάζει στο καρότσι με μηχανικές κινήσεις. Της αρέσει αυτή η αίσθηση, ότι εδώ μπορεί να οργανώσει την καθημερινότητα χωρίς άγχος. Σαν να περνά κι

αυτή από έναν κόμβο που κρατά τα βασικά σε ισορροπία. Στέκεται λίγο παραπάνω στην είσοδο. Διαβάζει στα γρήγορα για μια νέα δράση. Μιλά για έναν Κόμβο Αντιμετώπισης Κρίσεων. Για έναν χώρο που υπάρχει για να συγκεντρώνει τα απαραίτητα. Σαν αυτό που κάνει και εκείνη τη δεδομένη στιγμή. Για να είναι έτοιμη. Όχι απαραίτητα για σήμερα, αλλά για κάποια μέρα που κανείς δεν θα θέλει ή δεν θα προλαβαίνει να σκεφτεί. Κάτι μέσα της κουμπώνει. Ίσως γιατί ο όρος «κόμβος» της φαίνεται γνώριμος. Ίσως γιατί μοιάζει με αυτό που κάνει κι εκείνη καθημερινά, σε μικρότερη κλίμακα: να ενώνει, να οργανώνει, να φροντίζει χωρίς να φαίνεται. Το βράδυ, στο σπίτι, όλα επιστρέφουν στο ίδιο σημείο. Τα σακίδια, τα μπουφάν, οι δυνατές φωνές των αφίξεων. Στο τραπέζι, ο μικρός θυμάται την άσκηση. «Μαμά, σκέφτηκα ποιοι μας βοηθάνε χωρίς να τους ξέρουμε». «Και ποιοι είναι;», ρωτά εκείνη. «Είναι μαμάδες και μπαμπάδες που μένουν ξύπνιοι όταν τα παιδιά κοιμούνται. Σαν φωτάκια!». Η Μαρία χαμογελά. Αφήνει αυτήν τη φράση να καθίσει ανάμεσά τους στο τραπέζι, όπως κάθονται οι καλές σκέψεις που δεν χρειάζονται διόρθωση. «Σαν φωτάκια…», επαναλαμβάνει χαμηλόφωνα, στον εαυτό της. Ο μικρός κουνά το κεφάλι με σιγουριά. Και η μαμά του δεν εξηγεί περισσότερα. Δεν του μιλά για χώρους, για ανθρώπους που δεν γνωρίζει, για αποφάσεις που παίρνονται μακριά από το τραπέζι του σπιτιού. Η Μαρία μαζεύει το τραπέζι αργά. Το σπίτι ησυχάζει. Και για μια στιγμή, λίγο προτού κοιμηθεί, της αρέσει να πιστεύει πως κάπου αλλού, μακριά από τη γειτονιά τους, υπάρχουν όντως τέτοια φωτάκια. Σκέφτεται πως τελικά η ζωή κρατιέται από τους κόμβους της. Από οικογένειες που τα βγάζουν πέρα καθημερινά με τον δικό τους τρόπο. Από μικρές, επαναλαμβανόμενες στάσεις που οργανώνουν το αύριο. Και από δομές που δεν χρειάζεται να φαίνονται για να είναι ουσιαστικές. Που υπάρχουν για να φωτίζουν το σκοτάδι όταν έρθει και κανείς δεν έχει την αντοχή να μείνει ξύπνιος. Η μέρα τελειώνει. Το φωτάκι στον διάδρομο ανάμεσα στα δωμάτια των παιδιών μένει αναμμένο. Το φως του, μικρό, σταθερό και αρκετό για να δείχνει τον δρόμο μέσα στη νύχτα.

LiFO 15.01.26

45

starfax

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ [22.12/19.1] Για εσάς η εποχή του Υδροχόου σημαίνει αύξηση κερδών και αφθονία, καθώς μια δυνατή τριάδα συνόδων του Πλούτωνα με τον Ήλιο, την Αφροδίτη και τον Ερμή στον Υδροχόο θα πυροδοτήσει την κερδοφορία σας. Ωστόσο, αρχικά, ίσως χρειαστεί να απαλλαγείτε από ένα αρνητικό συναίσθημα ή πεποίθηση που σας περιορίζει. Στις 19/1, η σύνοδος Αφροδίτης - Πλούτωνα υποδηλώνει ότι μια σχέση ή μια δημιουργική επιχείρηση θα αλλάξει την αντίληψή σας για τα χρήματα. Επιπλέον, ο Ήλιος και ο Ερμής που εισέρχονται στον Υδροχόο θα συγχωνευθούν με τον Πλούτωνα για να εμπνεύσουν μια δυνητικά κερδοφόρα ιδέα ή συζήτηση. Τέλος, ο Άρης που εισέρχεται επίσης στον Υδροχόο στις 23/1 και θα μείνει έως τις 2/3 θα εστιάσει την ενέργειά σας στην ερωτική σας ζωή ή τα οικονομικά σας και ο δυναμισμός σας θα σας βγάλει ασπροπρόσωπους.

ΥΔΡΟΧΟΟΣ [20.1/19.2] Είστε οι πρωτα-

1 9 - 25 ι α νο υ αρ ιου 20 26

γωνιστές αυτή την εποχή και η προσωπική σας δύναμη θα εκτοξευθεί λόγω μιας δυνατής τριάδας συνόδων του Πλούτωνα προς τον Ήλιο, την Αφροδίτη και τον Ερμή στο ζώδιό σας. Αρχικά, η σύνοδος Αφροδίτης - Πλούτωνα στις 19/1 μπορεί να προκαλέσει μια βαθιά αλλαγή στην άποψή σας για την αγάπη. Η διορατικότητά σας μπορεί να αποκαλύψει πώς αυτή η έντονη επιρροή θα επηρεάσει μια σχέση. Εν συνεχεία, ο Ήλιος και ο Ερμής που εισέρχονται στον Υδροχόο θα συγχωνευθούν με τον Πλούτωνα για να ενισχύσουν την πειστικότητα και τη δημιουργικότητά σας, καθιστώντας την μια εξαιρετική στιγμή για να προωθήσετε τα χαρίσματά σας ή να αναπτύξετε μια δεξιότητα. Τέλος, η είσοδος του Άρη επίσης στο ζώδιό σας στις 23/1, όπου και θα μείνει έως τις 2/3, θα πυροδοτήσει το πάθος και τον δυναμισμό σας και θα κερδίζετε τις εντυπώσεις.

ΙΧΘΥΣ [20.2/20.3] Μια εποχή έντονης εσωστρέφειας ξεκινά για εσάς με την τριπλή σύνοδο του Πλούτωνα με τον Ήλιο, την Αφροδίτη και τον Ερμή στον Υδροχόο που θα ενδυναμώσει τον εσωτερικό σας κόσμο και ιδιαίτερα τη διαίσθησή σας. Στην αρχή της εβδομάδας κορυφώνεται η σύνοδος της Αφροδίτης με τον Πλούτωνα. Η απελευθέρωση ενός αρνητικού συναισθήματος που εμποδίζει τις σχέσεις σας είναι η αποστολή σας. Επιπλέον, ο Ήλιος και ο Ερμής που εισέρχονται στον Υδροχόο θα συγχωνευθούν με τον Πλούτωνα για να εμπνεύσουν την εξερεύνηση του ασυνείδητού σας. Τέλος, η είσοδος του Άρη στον Υδροχόο στις 23/1, όπου και θα μείνει έως τις 2/3, μπορεί να σας βγάλει έξω από τα νερά σας, ενώ μπορεί να φέρει στην επιφάνεια συσσωρευμένη ένταση που δεν εκτονώθηκε εγκαίρως. Δουλέψτε με τον εαυτό σας και εκτονωθείτε μέσω της άσκησης.

ΚΡΙΟΣ [21.3/20.4] Μια δυνατή τριάδα συνόα πό τη μ αρ ιβ ίκυ κα λλέ ρ γ η (st ar f ax@ li f o. g r ) εικονογραφηση: bianka

46

LiFO

δων από τον Πλούτωνα με τον Ήλιο, την Αφροδίτη και τον Ερμή στον Υδροχόο θα ενδυναμώσει την κοινωνική σας ζωή. Αρχικά, η σύνοδος Αφροδίτης - Πλούτωνα στις 19/1 μπορεί να μεταμορφώσει μια φιλία ή να σας δώσει να καταλάβετε γιατί επιλέγετε συγκεκριμένα άτομα για να κάνετε παρέα. Επιπλέον, ο Ήλιος και ο Ερμής που εισέρχονται στον Υδροχόο θα συγχωνευθούν με τον Πλούτωνα για να προσφέρουν μια εικόνα για το ποιες φωνές ευθυγραμμίζονται περισσότερο με τους στόχους σας, ενώ η συμμετοχή του Ουρανού σε εξάγωνο

ΠΑΡΘΕΝΟΣ [24.8/22.9] Μια συναρπα-

φέρνει ενίσχυση στα οικονομικά σας. Η διορατικότητά σας μπορεί να σας βοηθήσει να συνδεθείτε με άτομα που υποστηρίζουν τα όνειρά σας. Τέλος, η παραμονή του κυβερνήτη σας, Άρη, επίσης στον Υδροχόο στις 23/1 θα πυροδοτήσει την επιθυμία σας για σύνδεση έως τις 2/3.

στική τριάδα συνόδων του Πλούτωνα με τον Ήλιο, την Αφροδίτη και τον κυβερνήτη σας Ερμή στον Υδροχόο μπορεί να μεταμορφώσει την ευημερία σας. Αρχικά, η σύνοδος Αφροδίτης - Πλούτωνα στις 19/1 μπορεί να φέρει αύξηση εσόδων μέσω της εργασίας σας ή/και έναν νέο έρωτα με άτομο από τον χώρο της εργασίας. Επιπλέον, ο Ήλιος και ο Ερμής που εισέρχονται στον Υδροχόο θα συγχωνευθούν με τον Πλούτωνα για να αποκαλύψουν μια συμπεριφορά ή πεποίθηση που εμποδίζει την ευημερία σας. Στην παρούσα φάση είναι πολύ σημαντική η ισορροπία μεταξύ της επαγγελματικής και της προσωπικής σας ζωής. Τέλος, η παραμονή του Άρη επίσης στον Υδροχόο από τις 2/10 έως τις 2/3 μπορεί να ενεργοποιήσει την αποφασιστικότητά σας να γυμναστείτε. Συμβουλευτείτε κάποιον επαγγελματία που θα σας καθοδηγήσει σύμφωνα με τις ανάγκες του οργανισμού σας σχετικά με τη διατροφή σας.

ΤΑΥΡΟΣ [21.4/20.5] Τα επαγγελματικά σας παίρνουν την ανιούσα αυτή την εβδομάδα, καθώς πραγματοποιούνται τρεις ισχυρές σύνοδοι του Πλούτωνα με τον Ήλιο, την Αφροδίτη και τον Ερμή στον Υδροχόο, καθιστώντας την εξαιρετική εποχή για να προωθήσετε τα επιτεύγματά σας. Ακούστε τη διαίσθησή σας, καθώς μπορεί να αποκαλύψει ευκαιρίες για την εξέλιξη της καριέρας σας. Η σύνδεση με τις επαφές σας μπορεί να σας εμπνεύσει αλλά και να σας προκαλέσει στις (19/1) κατά τη διάρκεια της έντονης συνόδου Αφροδίτης - Πλούτωνα. Επιπλέον, ο Ήλιος και ο Ερμής που εισέρχονται στον Υδροχόο θα συγχωνευθούν με τον Πλούτωνα για να σας βοηθήσουν να επιτύχετε το επιθυμητό αποτέλεσμα μέσω της διαφήμισης και της δικτύωσης. Τέλος, η παραμονή του Άρη επίσης στον Υδροχόο από τις 23/1 και έως τις 2/3 θα ενισχύσει το κίνητρό σας για την επίτευξη ενός στόχου.

ΖΥΓΟΣ [23.9/22.10] Η εποχή του Υδροχόου ξεκινά φέρνοντας δημιουργικότητα, έρωτες ή ακόμα και νέους απογόνους, καθώς και μια δυνατή τριάδα συνόδων του Πλούτωνα με τον Ήλιο, τον κυβερνήτη σας, Αφροδίτη, και τον Ερμή στον Υδροχόο, που θα αναζωογονήσει τον πέμπτο οίκο σας. Είτε λαχταράτε ένα ρομαντικό ραντεβού είτε εμβαθύνετε σε ένα έργο που αγαπάτε, το πάθος ή/και η παιχνιδιάρικη διάθεσή σας θα πάρουν το προβάδισμα. Ένας συναρπαστικός αλλά περίπλοκος έρωτας μπορεί να τραβήξει την προσοχή σας στην αρχή της εβδομάδας λόγω της συνόδου της Αφροδίτης με τον Πλούτωνα, ωστόσο η εμμονή μπορεί να είναι το μειονέκτημα. Επιπλέον, ο Ήλιος και ο Ερμής που εισέρχονται στον Υδροχόο θα συγχωνευθούν με τον Πλούτωνα για να ενδυναμώσουν την αυτοέκφρασή σας. Τέλος, η παραμονή του Άρη επίσης στον Υδροχόο από τις 23/1 έως τις 2/3 θα πυροδοτήσει τη γοητεία σας και θα ευνοήσει τα ερωτικά σας.

ΔΙΔΥΜΟΣ [21.5/21.6] Μια εξαιρετική εποχή για ταξίδια, σπουδές, νομικές υποθέσεις και ό,τι αφορά τις δημοσιεύσεις ξεκινά αυτή την εβδομάδα, καθώς πραγματοποιούνται τρεις ισχυρές σύνοδοι του Πλούτωνα με τον Ήλιο, την Αφροδίτη και τον Ερμή στον Υδροχόο. Η Αφροδίτη σε σύνοδο με τον Πλούτωνα μπορεί να φέρει έναν νέο έρωτα σε ένα ταξίδι ή στον χώρο των σπουδών. Επιπλέον, ο Ήλιος και ο Ερμής που εισέρχονται στον Υδροχόο θα συγχωνευθούν με τον Πλούτωνα για να πυροδοτήσουν το ενδιαφέρον σας για ανώτερη γνώση, καθιστώντας την ιδανική στιγμή για να εντείνετε τις προσπάθειές σας και να κατακτήσετε τους στόχους σας. Τέλος, η παραμονή του Άρη επίσης στον Υδροχόο από τις 23/1 έως τις 2/3 προσδίδει δυναμισμό και θα είναι πολύ καλή εποχή για καινούργιες συνεργασίες.

ΣΚΟΡΠΙΟΣ [23.10/22.11] Η εποχή του Υδροχόου ξεκινά με μια δυνατή τριάδα συνόδων του κυβερνήτη σας, Πλούτωνα, με τον Ήλιο, την Αφροδίτη και τον Ερμή στον Υδροχόο, που θα ενισχύσει τον τομέα της οικογενειακής σας ζωής. Αρχικά, η σύνοδος Αφροδίτης - Πλούτωνα στις 19/1 φέρνει αφθονία και έσοδα μέσω της ακίνητης περιουσίας. Επιπλέον, ο Ήλιος και ο Ερμής που εισέρχονται στον Υδροχόο θα συγχωνευθούν με τον Πλούτωνα και θα ευνοήσουν τις διαπραγματεύσεις και ό,τι αφορά τα ακίνητα. Τέλος, η παραμονή του Άρη επίσης στον Υδροχόο από τις 23/1 έως τις 2/3 θα ενεργοποιήσει συναντήσεις που αφορούν την οικογενειακή σας ζωή, αλλά θα δημιουργήσει πρόσφορο έδαφος για εντάσεις με αγαπημένα σας πρόσωπα, επομένως πρέπει να είστε προσεκτικοί. Επιστρατεύοντας τη διαλλακτικότητά σας θα διατηρήσετε τις ισορροπίες στην οικογένεια και θα επιλύσετε τα όποια θέματά σας με ηρεμία.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ [22.6/22.7] Η εποχή του Υδροχόου ξεκινά και σας βρίσκει γεμάτους αισιοδοξία και όρεξη για δουλειά και καθώς πραγματοποιούνται τρεις ισχυρές σύνοδοι του Πλούτωνα με τον Ήλιο, την Αφροδίτη και τον Ερμή στον τομέα των κοινών σας πόρων, οι προβλέψεις είναι πολύ θετικές για τα οικονομικά και τα ερωτικά σας. Συγκεκριμένα, ένας νέος έρωτας θα είναι το επίκεντρο της προσοχής σας στην αρχή της εβδομάδας, καθώς η Αφροδίτη χορεύει με τον διεισδυτικό Πλούτωνα. Επιπλέον, ο Ήλιος και ο Ερμής που εισέρχονται στον Υδροχόο θα κάνουν σύνοδο με τον Πλούτωνα και θα φέρουν αίσιες εξελίξεις σχετικά με τα οικονομικά. Τέλος, η παραμονή του Άρη επίσης στον Υδροχόο από τις 23/1 έως τις 2/3 θα σας ενθαρρύνει να κυνηγήσετε ευκαιρίες και να βρείτε μια νέα πηγή εσόδων. Εξαιρετική εποχή για ρύθμιση οφειλών και διευθέτηση οικονομικών υποχρεώσεων.

ΛΕΩΝ [23.7/23.8] Οι σχέσεις και οι συνεργασίες σας τονίζονται καθώς ξεκινά η εποχή του Υδροχόου και οι τρεις ισχυρές σύνοδοι του Πλούτωνα με τον Ήλιο, την Αφροδίτη και τον Ερμή αφορούν τις προσωπικές σας σχέσεις και τις κοινές σας επιχειρήσεις. Μπορεί να μην είναι μια εύκολη περίοδος, ωστόσο και αυτό έχει να κάνει με τον Πλούτωνα, που είναι ο πλανήτης της απώλειας και της μεταμόρφωσης αλλά και της δύναμης και του ελέγχου. Να περιμένετε ένταση σε μια στενή σχέση, ειδικά κατά τη διάρκεια της συνόδου Αφροδίτης-Πλούτωνα στις 19/1. Επιπλέον, ο Ήλιος και ο Ερμής που εισέρχονται στον Υδροχόο θα συγχωνευθούν με τον Πλούτωνα για να βαθύνουν την κατανόησή σας για τη δέσμευση. Με την είσοδο του Άρη επίσης στον Υδροχόο στις 23/1 προσέξτε τις εντάσεις.

ΤΟΞΟΤΗΣ [23.11/21.12] Η εποχή του Υδρο-

Sudoku No 881 2

7 6

4

5 9

5

4 9 8

2

5

9 7

1

9 3 4 1 6 2

9 5 3

3 6

Η λύση του προηγούμενου 2 1 6 7 4 8 9 3 5

5 7 9 3 6 2 4 8 1

3 4 8 5 1 9 2 6 7

9 3 5 4 2 7 8 1 6

6 2 7 1 8 3 5 9 4

1 8 4 9 5 6 7 2 3

4 9 1 8 3 5 6 7 2

8 5 2 6 7 1 3 4 9

7 6 3 2 9 4 1 5 8

χόου σάς βρίσκει με επικοινωνιακή διάθεση και οι οξυμένες δεξιότητές σας θα σας ωφελήσουν ποικιλοτρόπως, καθώς μια δυνατή τριάδα συνόδων του Πλούτωνα με τον Ήλιο, την Αφροδίτη και τον Ερμή στον Υδροχόο θα εμβαθύνει τις ιδέες σας. Η επικοινωνία με το άτομο που σας ενδιαφέρει μπορεί να κάνει την αγάπη να ανθίσει στην αρχή της εβδομάδας, καθώς κορυφώνεται η σύνοδος Αφροδίτης - Πλούτωνα. Επιπλέον, ο Ήλιος και ο Ερμής που εισέρχονται στον Υδροχόο θα συγχωνευθούν με τον Πλούτωνα για να ενισχύσουν την ικανότητά σας σε ό,τι αφορά το μάρκετινγκ, τις δημόσιες σχέσεις και τις εμπορικές συμφωνίες. Τέλος, η παραμονή του Άρη στον Υδροχόο από τις 23/1 έως τις 2/3 θα ενεργοποιήσει τη σκέψη σας. Απλώς να είστε προσεκτικοί με την επιχειρηματολογία.

15.01.26

LiFO 15.01.26

47