Τεύχος 868

ΑΔ ΑΓ

Ω ΎΠ

2025

ΙΚΑ • ΑΝ

Νο

Ν

Α

Ν ΛΛ

Σ ΤΟΙ Χ Ν • ΕΙ

SBARI • ΠΑ

Ε

FO

CU

Ω

ΣΙ

Η ΜΌΤ ΤΕΣ Ε

Ν

Τ

2

LiFO

25.09.25

LiFO 25.09.25

3

8 ΣΤΗΛΕΣ

index868

βασιλική σιουτη

πολιτικο επταημερο γιάννησ πανταζόπουλοσ

talking points

νικολασ σεβαστακησ

ασκησεισ αναπνοησ γιάννησ παντελάκησ

akροβατωντασ

Δημήτρης Παπαϊωάννου THIS THAT KEEPS ON – a personal archaeology –

στο εξωφύλλο: Δημήτρης Παπαϊωάννου: Lukasz Przytarski / Breanna O’Mara. Φωτογραφία: Julian Mommert.

26

4

LiFO

22

Ο ΓΙΆΝΝΗΣ ΜΠΈΖΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

18

75 ΛΕΠΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΘΗΝΆ ΡΑΧΉΛ ΤΣΑΓΓΆΡΗ ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΚΑΦΕΣ

53 42

www.lifo.gr ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΒOΥΛΗΣ 22, 105 63 ΑΘΗΝΑ T 210 3254 290 F 210 3249 785 info@lifo.gr

εκδοτης/διευθυντησ

Στάθης Τσαγκαρουσιάνος chief executive officer Μιχάλης Μιχαήλ chief operating officer/commercial director Θανάσης Χαραμής σύμβουλος σχεδιασμού Γιάννης Καρλόπουλος διευθυντρια συνταξησ Ζωή Παρασίδη διευθυντής εντυπησ εκδοσησ Τάσος Μπρεκουλάκης διευθυντής mikropragmata.lifo.gr Άρης Δημοκίδης υπευθυνη πολιτικου ρεπορταζ - ερευνασ Βασιλική Σιούτη αρχισυνταξία Γιάννης Πανταζόπουλος αρχισυνταξία podcasts Μερόπη Κοκκίνη συντονισμοσ υλησ Νινέττα Γιακιντζή –––––– εμπορικο τμημα advertising director Ξένια Στασινοπούλου direct sales director Κώστας Μαντάς head of digital advertising Άννα Λαπαρδάγια direct sales Γιώργος Λυκουργιώτης advertising manager Πωλίνα Κουτσοβίλη (pkoutsovili@lifo.gr) advertising coordinator Κατερίνα Κουρμούζη (kkourmouzi@lifo.gr) head of creative Βασίλης Καψάσκης branded content managers Φιλιώ Ράγκου, Ιωάννα Παναγοπούλου digital campaign manager Γιώργος Γιαννή advertising executive Χριστίνα Καλλή –––––– ψηφιακή ανάπτυξη/προγραμματισμός lifo.gr Άγγελος Παπαστεργίου –––––– συντακτικη ομαδα Θοδωρής Αντωνόπουλος, Λουίζα Αρκουμανέα, Γιάννης Βασιλείου, Ντίνα Καράτζιου, Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, Λασκαρίνα Λιακάκου, Τίνα Μανδηλαρά, Αργυρώ Μποζώνη, Μαρία Παππά, Χρήστος Παρίδης, Δημήτρης Πολιτάκης, Γιώργος Τσαγκόζης συνεργατεσ Τζούλη Αγοράκη, Έφη Ανέστη, Αλέξανδρος Βουρλάκος, Ειρήνη Γιαννάκη, Λίνα Ιντζεγιάννη, Χάρης Καλαϊτζίδης, Μίνα Καλογερά, Ερωφίλη Κόκκαλη, Υρώ Κολιακουδάκη, Δημήτρης Κυριαζής, Χρυσέλλα Λαγαρία, Στέλλα Λιζάρδη, Νίκος Γ. Μαστροπαύλος, Νίκη Μηταρέα, Αγιάτη Μπενάρδου, Παναγιώτης Ορφανίδης, Γιάννης Παντελάκης, Σταυρούλα Παπασπύρου, Νικόλας Σεβαστάκης, Δέσποινα Τριβόλη, Φώντας Τρούσας, Θοδωρής Τσάτσος, Φώφη Τσεσμελή, Νίκος Τσέφλιος, Κορίνα Φαρμακόρη αρχισυνταξία ειδησεων Σωτήρης Βαλάρης newsroom Αγάπη Βαρούνη, Μιχάλης Γιαννακίδης, Πέτρος Κράνιας, Πέννυ Μαστοράκου, Μαρία Μπαρλή, Ελένη Ποσνακίδου, Λία Φασόλη –––––– podcasts/vidcasts καμερα-μονταζ LiFO Videos ηχοληψια Φαίδωνας Κτενάς, Αλέξανδρος Αντωνίου –––––– ατελιέ αrt director Βανέσσα Φερλέ, Μαργαρίτα Καμαριώτη φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης, Πάρις Ταβιτιάν, Freddie F., Γιώργος Ξανθινάκης, Νίκος Κατσαρός διαμόρφωση ψηφιακής εκδοσης Μαρούσα Θωμά, Ελπισία Σπαθάρη επιμελεια κειμένων Μαρία Δρουκοπούλου, Μυρτώ Αθανασοπούλου –––––– λογιστηριο οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο Βασίλης Κοτρωνάκης, Άκης Ιωάννου, Έφη Ηλιοπούλου γραμματεία Βιβίκα Ανδριανάτου –––––– κωδικος εντυπου 7639 –––––– μετοχος/νομιμοσ εκπροσωποσ Ευστάθιος Τσαγκαρουσιάνος ––––––

MET 230578

παρακαλουμε

ανακυκλωστε

25.09.25

LiFO 25.09.25

5

Feedback

5

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

«Ρε παιδιά, κάπου λίγο όπα με τα ενοίκια» Φουσκωμένα ενοίκια, ιδιοκτήτες με παράλογες απαιτήσεις, απάτες: η εύρεση σπιτιού έχει μετατραπεί πλέον σε μια πονεμένη ιστορία χωρίς κάποιο ορατό τέλος.

ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ

Δεξιά ημίχρονο, ακροδεξιά τελικό

podcasts που αξίζει να ακούσετε

ΤΗΣ ΠΕΝΝΥΣ ΜΑΣΤΟΡΑΚΟΥ

«Εγώ που δε γνώρισα τους άντρες»: Το ’90s μυθιστόρημα που ξέθαψε η Gen Z ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΓΙΑΝΝΑΚΗ

Θα περίμενε ποτέ κανείς πως ένα ξεχασμένο sci-fi μυθιστόρημα, γραμμένο πριν από 30 χρόνια στα γαλλικά από μια άγνωστη Βελγίδα συγγραφέα, θα γινόταν viral στο BookTok, θα χαρακτηριζόταν ως «το The Handmaid’s Tale της Gen Z», θα συγκέντρωνε πάνω από 350.000 αξιολογήσεις στο Goodreads και θα κατέληγε best seller, με μία και μόνο επανέκδοσή του να έχει πουλήσει 100.000 αντίτυπα στις ΗΠΑ το 2024; Ο λόγος για το Εγώ που δε γνώρισα τους άντρες ή Moi qui n’ai pas connu les hommes, όπως είναι o πρωτότυπος τίτλος, που κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1995 από τη γαλλόφωνη συγγραφέα και ψυχαναλύτρια Ζακλίν Χάρπμαν.

6

LiFO

LiFO.gr

ΒΙΒΛΙΟ

Κάποτε φανταζόμουν τη μέρα που θα έφευγα κι εγώ από το πατρικό μου. Πλέον τρομάζω και που το σκέφτομαι. Η λέξη «ενοίκιο» ήταν άγνωστη για μένα μέχρι πριν από περίπου τρεις εβδομάδες. Τότε ήταν που ξεκίνησε ένας εφιάλτης οικονομικής φύσεως, για την τσέπη μου, και σίγουρα αισθητικής, για τα μάτια μου.

ti δ ι α β α σ α με αυ τη την εβ δομ α δ α σ το

Δεν ήταν ούτε κατά διάνοια το χειρότερο –το πιο άξεστο, το πιο καφενόβιο, το πιο αντιδραστικό, το πιο ανάρμοστο, το πιο ασυνάρτητο– που έχει ξεστομίσει ο Δ. Καμπουράκης στην τηλεοπτική του καριέρα, αυτό που είπε προχθές στην εκπομπή του («Αν η Καρυστιανού μπορεί να μου εγγυηθεί ότι θα μειώσει τις τιμές στο σούπερ μάρκετ και ότι έχει έναν τρόπο, θα το συζητήσουμε – όχι να μου λέει μόνο δικαιοσύνη και Τέμπη…»). Δεν είναι καν ο χειρότερος από τους επιφανείς τηλεσχολιαστές της επικαιρότητας (ο ανταγωνισμός είναι πλέον αλύπητος). Είναι όμως ένας βετεράνος του είδους και κάθε τόσο οφείλει να τονίζει την περσόνα που ο ίδιος επιμελώς έχει χτίσει όλα αυτά τα χρόνια στο γυαλί. Την αντανάκλαση ενός μέσου αντιδραστικού τύπου που παριστάνει τον «λαϊκό».

Ωστόσο, την πρωτάκουσα λίγο καιρό μετά τις Πανελλήνιες. Για κάποιον λόγο, μου είχε κολλήσει να περάσω στην Πάτρα και είχα δηλώσει στο μηχανογραφικό ό,τι σχολή μού είχε κατέβει. Τα πάντα, αρκεί να έμενα μόνη μου. Αρχίσαμε να κοιτάμε σπίτια, φορτώσαμε το αμάξι μέσα στην τρελή χαρά και ήμασταν έτοιμοι να φύγουμε. Όμως, όπως φορτώσαμε, έτσι και ξεφορτώσαμε, γιατί τελικά πέρασα Αθήνα. Τότε άρχισα να ακούω τους φίλους και τις φίλες που, σε αντίθεση με μένα, είχαν φύγει από το σπίτι τους, να μιλάνε για τα ενοίκια. Δεν έδινα ιδιαίτερη σημασία, άκουγα τιμές, ότι δεν έβγαιναν με τα έξοδα και έτρωγαν μακαρόνια με κέτσαπ σερί καμιά εβδομάδα, ιστορίες για περίεργους ιδιοκτήτες και όλα αυτά μού φάνταζαν ξένα. Τα χρόνια πέρασαν, αλλά οι ίδιες ιστορίες εξακολουθούν να φτάνουν στ’ αυτιά μου, αυτήν τη φορά από άτομα του κύκλου μου που είτε αποφάσισαν να κάνουν το επόμενο βήμα στη σχέση τους και να συγκατοικήσουν είτε αποφάσισαν να μείνουν με κάποιο bestie για να μοιράζονται τα έξοδα. (Μόνοι τους, ούτε για αστείο.) Και πραγματικά, έχοντας ακούσει και δει τόσα «διαμαντάκια», σκέφτομαι μόνο ένα πράγμα. Τι φάση πλέον με τα ενοίκια; Δεν ξέρω αν εμείς έχουμε επίγνωση της κατάστασης και του τι συμβαίνει γύρω μας. Πάντως, τα άτομα που νοικιάζουν τα ακίνητά τους αυτήν τη στιγμή μπορώ να πω με σιγουριά ότι δεν έχουν καμία επίγνωση. Κάνοντας ένα πρόχειρο scroll σε ιστοσελίδες με αγγελίες ενοικίασης σπιτιών, πέραν του ότι σε μερικά φαίνεται σαν να ζουν ακόμα οι πρόγονοι των ιδιοκτητών, άρχισε να με κυριεύει ένας εκνευρισμός. Και μόνο στη σκέψη ότι υπάρχει κόσμος εκεί έξω που έχει όντως ανάγκη να βρει άμεσα στέγη και θα δώσει τουλάχιστον 600-750 ευρώ για ένα σπίτι μαξ 40 τ.μ., που τις περισσότερες φορές δεν είναι καν ανακαινισμένο, μια λέξη βουίζει στ’ αυτιά μου: «εκμετάλλευση». Καλέ μου ιδιοκτήτη, δεν γίνεται να ζητάς για ενοίκιο σχεδόν έναν μισθό και το σπίτι να είναι σαν εκείνο των Φλίντστοουνς. Μάλιστα, αυτό που μου κάνει περισσότερη εντύπωση είναι ότι δεν κάνεις ούτε μισό effort για να με δελεάσεις να κλείσω το δικό σου. Σε παραπάνω από τις μισές αγγελίες, οι φωτογραφίες των διαμερισμάτων είναι τραβηγμένες πρόχειρα και στις περισσότερες φαίνονται τα πράγματα των ιδιοκτητών.

pageviews

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΟΛΙΤΑΚΗ

Ακολουθήστε τα podcasts της LiFO στην Apple, στο Spotify ή στο LiFO.gr

1

Η σκληρή αλήθεια για τον Κούγια: Το φλεγόμενο μυστήριο «ΜΙΚΡΟΠΡΑΓΜΑΤΑ» ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΗ ΔΗΜΟΚΙΔΗ

2

«Τα social media μάς έχουν κάνει κυνικούς και αδιάφορους» «ΑΚΟΥ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ» ΜΕ ΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟ

3

Πρωινό, κολατσιό ή κυλικείο; Τι να βάλω τελικά μέσα στο Lunchbox για να το φάει και να μην το πετάξει το παιδί; «ΨΥΧΗ ΚΑΙ ΣΩΜΑ» ΜΕ ΤΗΝ ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ

ΓΕΥΣΗ Ο Ρεμί φοβάται ότι τα εστιατόρια μετατρέπονται σε σκυλάδικα Η περσόνα του Facebook πήρε το όνομά της από ήρωα του Γούντι Άλεν, γράφει για το φαγητό προκειμένου να αποφύγει τον ψυχολόγο και αναζητάει γεύσεις που φέρνουν δάκρυα στα μάτια. ΤΟΥ M. HULOT

O κύριος λόγος που ξεχωρίζει ο Ρεμί στο Facebook (RemiGreece είναι το προφίλ του) είναι γιατί λατρεύει το φαγητό. Ο τρόπος που το προσεγγίζει είναι αγαπησιάρικος και πάντα θετικός, ακόμα και αν καταλαβαίνεις ότι αυτό που έφαγε δεν τον ενθουσίασε. Μέσα στην τοξική ατμόσφαιρα των social media και την κακία τους, ο Ρεμί βασίζεται στο συναίσθημα.

— Μίλα μου για σένα. Ποιος είναι ο Ρεμί; Ο Ρεμί είναι σαν ήρωας από ταινία του Γούντι Άλεν, ένας ψυχωτικός τύπος με πάρα πολλές ενοχές. Όταν ξεκίνησα, σκεφτόμουν «δεν είμαι γευσιγνώστης, τι στο καλό είμαι;». Τελικά κατάλαβα ότι, όπως στην ταινία το όνειρο του ποντικού Ρατατούη ήταν να μαγειρέψει και δεν τον άφηναν γιατί είναι ένα αταίριαστο στοιχείο σε μια κουζίνα, έτσι κι εγώ δεν μπορώ να γίνω γευσιγνώστης, γιατί είμαι επηρεασμένος από πάρα πολλά πράγματα. Αυτό μπορείς να το πεις και μικρή διάσπαση προσοχής, δηλαδή μπορεί να έρθει το φαγητό κι εγώ να χαζέψω με τη μουσική, με τον μάγειρα, με ένα πιάτο, άρα χάνω το στοιχείο του γευσιγνώστη που πηγαίνει να κρίνει το φαγητό. Μπορεί να δοκιμάσω ένα πιάτο και να πάθω τέτοιο σοκ που να ξεχάσω όλα τα άλλα πιάτα γύρω μου και να πω «Θεέ μου, τι πιατάρα είναι αυτή!», ή να το δοκιμάσω και να με γυρίσει πίσω στον χρόνο και να αρχίσω να σκέφτομαι ιστορίες, κάτι που μου έτυχε με αυτό το πιάτο. Άρα, αυτόματα μου δημιουργεί το συναίσθημα ότι αυτό το πράγμα είναι τέλειο. Βέβαια, κοιτάζω κι άλλα πράγματα, κοιτάζω τον χώρο, την ατμόσφαιρα, όχι τόσο το σέρβις.

4

Τάσος Γιαννίτσης: «Η Ε.Ε. με έχει απογοητεύσει» «LIFO POLITICS» ΜΕ ΤΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ

5

Έγκλημα στα Εξάρχεια: Η ζωή και ο θάνατος της διασημότερης σεξεργάτριας της Αθήνας «ΑΛΗΘΙΝΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ» ΜΕ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΤΣΕΦΛΙΟ

25.09.25

LiFO 25.09.25

7

talkofthetown 25 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ — 1 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2025 Νο 868

Γιατί οι διεθνείς συγκυρίες δεν ευνοούν την Ελλάδα; p H εξέγερση της «κανονικότητας» p Κάποτε στην Αμερική… p

8

LiFO

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

Εν μέσω δικών και εξεταστικών επιτροπών Η πολιτική ζωή της χώρας μοιάζει ήδη με ένα απέραντο δικαστήριο.

απ ό τh βασιλ ικη σιουτη

Ένα μεγάλο μέρος της πολιτικής ζωής της χώρας το επόμενο διάστημα θα εξελίσσεται μέσα από δικαστήρια και εξεταστικές επιτροπές. Αυτή ήταν μια κατάσταση την οποία η κυβέρνηση ήθελε να αποφύγει, πλην όμως δεν κατέστη δυνατό, οπότε θα κάνει ό,τι μπορεί για να διασκεδάσει τις αρνητικές εντυπώσεις με κάθε τρόπο, ενώ θα επιδιώξει και τη συντόμευση όλων των διαδικασιών, ώστε να κλείσουν οι υποθέσεις αυτές όσο πιο γρήγορα γίνεται και με τον πιο ανώδυνο γι’ αυτήν τρόπο. Αυτή την εβδομάδα ξεκίνησε τις εργασίες της στη Βουλή η Εξεταστική Επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, με έντονες αντιπαραθέσεις μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης κατηγορούν την κυβέρνηση ότι ξεκινά η διαδικασία εξέτασης μαρτύρων χωρίς να έχουν λάβει ακόμα όλα τα κρίσιμα έγγραφα που είναι απαραίτητα. Από την πλευρά των κυβερνητικών βουλευτών, ο πρόεδρος της Εξεταστικής Επιτροπής Ανδρέας Νικολακόπουλος τους απάντησε ότι θα τα λάβουν στην πορεία και ότι υπάρχει αρκετό υλικό για να ξεκινήσουν, ενώ ο Μακάριος Λαζαρίδης τους κατηγόρησε για «πολιτικό σόου» επειδή δεν θέλουν «να βρεθούν τα πραγματικά, διαχρονικά αίτια για τα προβλήματα της λειτουργίας του ΟΠΕΚΕΠΕ». Το προεδρείο της Εξεταστικής Επιτροπής αποτελείται αποκλειστικά από βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, οι οποίοι διατηρούν στενούς δεσμούς με το Μέγαρο Μαξίμου. Όλες οι ενδείξεις οδηγούν στην εκτίμηση πως η κυβερνητική πλειοψηφία θα ακολουθήσει ξανά την πεπατημένη. Ο νυν πρόεδρος ίσως κρατήσει χαμηλότερους τόνους από τον προηγούμενο, αλλά η τακτική θα είναι η ίδια, όπως και το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα. Από την άλλη, οι βουλευτές της αντιπολίτευσης είναι πιο διαβασμένοι και αυτήν τη φορά δεν θα αιφνιδιαστούν, αφού γνωρίζουν τις μεθόδους που θα χρησιμοποιήσουν οι κυβερνητικοί βουλευτές, οπότε θα προσπαθήσουν να ανεβάσουν τουλάχιστον το επίπεδο δυσκολίας και να υπάρξουν περισσότερες αποκαλύψεις. Σε δύσκολη θέση με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ έχει βρεθεί τελευταία και ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Γ. Μυλωνάκης, ο οποίος φέρεται να γνώριζε ότι υπήρχαν παρακολουθήσεις για το θέμα, πριν αυτό γίνει γνωστό. Έχει κληθεί δύο φορές ως τώρα στη Βουλή από την αντιπολίτευση να δώσει απαντήσεις, οι οποίες δεν κρίθηκαν ικανοποιητικές. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η αντιπολίτευση θα επανέλθει για τον κ. Μυλωνάκη, τον ρόλο του οποίου θεωρεί κομβικό, ενώ ο ίδιος φαίνεται να δέχεται και εσωκομματικά πυρά στο παρασκήνιο, και γενικότερα υπάρχει μια αναστάτωση και εντός της ΝΔ γύρω από το πρόσωπό του.

25.09.25

LiFO 25.09.25

9

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

TALKING POINTS

ΤΕΜΠΗ, ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΝΝΑ ΣΤΟΝ ΚΑΪΑΦΑ

talkofthetown

α πό τh βα σι λι κη σ ιου τη

10

LiFO

Στην υπόθεση των Τεμπών το κυρίαρχο μέλημα της ΝΔ είναι η δικαστική εξέλιξη για τους πρώην υπουργούς Κώστα Αχ. Καραμανλή και Χρήστο Τριαντόπουλο. Η δίκη για τα Τέμπη στη Λάρισα, σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα, αναμένεται να ξεκινήσει την άνοιξη του 2026. Η κυβέρνηση δεν επιθυμεί καθυστέρηση και ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης το επισημαίνει αυτό σε κάθε δημόσια εμφάνισή του. Αφήνει μάλιστα συχνά αιχμές για τα κίνητρα κάποιων συγγενών θυμάτων που συνεχίζουν να καταθέτουν αιτήματα περαιτέρω διερεύνησης, υπονοώντας ότι κάποιοι τούς υποκινούν προκειμένου να έχουν πολιτικά οφέλη. Από την άλλη πλευρά, πολλοί συγγενείς θεωρούν ότι η ανάκριση έκλεισε βιαστικά χωρίς να συμπεριλάβει κρίσιμα στοιχεία. Άλλοι καταγγέλλουν ότι ο ανακριτής «έσπευσε να κλείσει την ανάκριση πριν λάβει στα χέρια του το σημαντικό πόρισμα που ήρθε από το εξωτερικό και επιβεβαιώνει την έλλειψη προδιαγραφών πυρασφάλειας των καθισμάτων του τρένου», και άλλοι ότι «δεν συμπεριέλαβε κάποια νέα ευρήματα του Χημείου του Κράτους που δείχνουν ξυλόλιο». Πολλοί γονείς των θυμάτων που κάηκαν ζητούν την εκταφή τους προκειμένου να γίνουν τοξικολογικές εξετάσεις που ενδεχομένως θα φωτίσουν τα αίτια, ενώ ορισμένοι από αυτούς ζητούν και εξετάσεις ταυτοποίησης μέσω DNA, καθώς ανησυχούν ότι ίσως δεν έλαβαν καν το υλικό που ανήκε πραγματικά στο παιδί τους. Το θέμα είναι ότι πολλοί γονείς θυμάτων, όπως λένε οι ίδιοι, έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στις αρχές και στη Δικαιοσύνη μετά τα μεγάλα λάθη που είδαν να γίνονται από την πρώτη μέρα, όπως η μη τήρηση των πρωτοκόλλων τόσο στη φύλαξη του χώρου όσο και στην κατάσχεση του βιντεοληπτικού υλικού, με αποτέλεσμα να χαθούν πολύτιμος χρόνος και κρίσιμα στοιχεία που εμπόδισαν τη διερεύνηση. Σε όλα αυτά υπάρχει μεγάλη και αντικειμενική ευθύνη της Δικαιοσύνης, χωρίς να έχει λογοδοτήσει κανείς ως τώρα. Πολλοί γονείς αναφέρουν ότι δεν αντιλαμβάνονται γιατί πρέπει να βρίσκονται σε μόνιμη αντιδικία με τον κ. Φλωρίδη, ο οποίος μοιάζει να έχει επιλέξει να βρίσκεται απέναντί τους και όχι δίπλα τους στην αναζήτηση της αλήθειας. Τελευταίο επεισόδιο αντιπαράθεσης είναι η απεργία πείνας του Πάνου Ρούτσι, γονέα θύματος που απανθρακώθηκε, ο οποίος θέλει να μάθει αν αυτό που έθαψε ήταν πραγματικά το παιδί του, όπως και να επιτραπεί να γίνουν τοξικολογικές εξετάσεις. Παρόμοια αιτήματα είχαν υποβληθεί και από άλλους γονείς προτού κλείσει η ανάκριση. Η απάντηση που έπαιρναν ήταν πάντα αρνητική. Η κυβέρνηση, όπως και ο ανακριτής, συνέδεε πάντα το αίτημα αυτό με την ύπαρξη ή μη παράνομου φορτίου που μπορεί, σύμφωνα με ορισμένους, να προκάλεσε την πυρόσφαιρα και η εξήγησή τους είναι, κάθε φορά, ότι το θέμα αυτό έκλεισε μετά την παράδοση των βίντεο του δικηγόρου κ. Καπερνάρου, που θεωρούν πως απέδειξε ότι δεν υπήρχε τέτοιο φορτίο. Βέβαια, η εξήγηση αυτή δεν γίνεται δεκτή από πολλούς γονείς, δικηγόρους και τεχνικούς συμβούλους, οι οποίοι αμφισβητούν και τη γνησιότητα των βίντεο αλλά και τον ισχυρισμό περί απόδειξης. Ο ανακριτής, όμως, αλλά και η κυβέρνηση έχουν πάρει κατηγορηματικά θέση σε αυτό, κάτι που δημιουργεί επιπλέον ζητήματα. Στην ερώτηση υπουργών «μα δεν θέλετε να πάμε γρήγορα σε δίκη;», η απάντηση των γονιών που έχουν καταθέσει τα αιτήματα είναι ότι αυτό που τους ενδιαφέρει είναι να μην πάνε σε δίκη πρόχειρα, ενώ λείπουν βασικά στοιχεία, κατά τη γνώμη τους. Παράλληλα με τη διαδικασία για τη δίκη των Τεμπών, εξελίσσονται και οι ξεχωριστές διαδικασίες στα Δικαστικά Συμβούλια για τις εγκληματικές παραλείψεις των δύο πρώην υπουργών, Χρήστου Τριαντόπουλου και Κώστα Αχ. Καραμανλή. Τα Δικαστικά Συμβούλια αναμένεται να είναι ταχύτερα και να έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία πριν από τη μεγάλη δίκη που θα γίνει στη Λάρισα. Στην περίπτωση του Χρήστου Τριαντόπουλου έχει ξεκινήσει ήδη η ανακριτική διαδικασία, όχι όμως χωρίς διαμαρτυρίες, καθώς η συντονιστική επιτροπή της ολομέλειας των προέδρων των δικηγορικών συλλόγων της χώρας θεωρεί την παράδοση των κινητών τηλεφώνων που επέβαλε ο Άρειος Πάγος κατά την είσοδο στον χώρο των γραφείων της ανάκρισης αδικαιολόγητη και υποστηρίζει ότι δεν προβλέπεται από τον νόμο. Όσο για τους γονείς που παρακαλούν να μην ξεκινήσει η δίκη των Τεμπών πριν γίνουν δεκτά βασικά τους αιτήματα, αντιμετωπίζουν μια συμπεριφορά «από τον Άννα στον Καϊάφα», χωρίς κανείς να τους δίνει ξεκάθαρες απαντήσεις. Ο κ. Ρούτσι έλαβε την απόφαση της απεργίας πείνας, κατασκηνώνοντας στην πλατεία Συντάγματος, ως ένα ύστατο μέσο πίεσης, χωρίς να έχει ενημερώσει κανέναν πριν, ούτε τη σύζυγό του ούτε τους δικηγόρους του, οι οποίοι το πληροφορήθηκαν εκ των υστέρων. Ήταν μια πράξη απόγνωσης ενός απελπισμένου πατέρα και δεν αποκλείεται στην πορεία να υπάρξουν κι άλλες τέτοιες πράξεις. Η κυβέρνηση συνεχίζει να υπολογίζει σε όλα το πολιτικό κόστος, το οποίο φοβάται, παραβλέποντας όμως ότι το μεγαλύτερο πολιτικό κόστος το υφίσταται επειδή στέκεται απέναντι στους συγγενείς των θυμάτων και όχι δίπλα τους.

ΣΩΤΗΡΗΣ ΝΤΑΛΗΣ «Γιατί οι διεθνείς συγκυρίες δεν ευνοούν την Ελλάδα;» α π ό τ ο ν γ ι ά ν ν η π α ν τα ζ ό π ουλο

Πολλοί γονείς των θυμάτων που κάηκαν ζητούν την εκταφή τους προκειμένου να γίνουν τοξικολογικές εξετάσεις που ενδεχομένως θα φωτίσουν τα αίτια, ενώ ορισμένοι από αυτούς ζητούν και εξετάσεις ταυτοποίησης μέσω DNA, καθώς ανησυχούν ότι ίσως δεν έλαβαν καν το υλικό που ανήκε πραγματικά στο παιδί τους.

Από την Ουκρανία και την κρίση στη Γαλλία μέχρι τις αποφάσεις Τραμπ, η Ευρώπη περνάει κρίση ταυτότητας. Πώς επηρεάζεται η χώρα μας; Μιλά στη LiFO ο Σωτήρης Ντάλης, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ενοποίησης του τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Τι χρειάζεται σήμερα η Ευρώπη, η οποία φαίνεται να οδεύει χωρίς κάποιον ενιαίο προσανατολισμό; Βρισκόμαστε σε μια εποχή συγκρουσιακής πολυμέρειας. Ο κόσμος αλλάζει δραματικά και γίνεται όλο και πιο ασταθής, με τον πόλεμο να βρίσκεται ήδη από το 2022 στην Ευρώπη (Ουκρανία) και από το 2023 στη Μεσόγειο. Σε αυτή την «ανειρήνευτη εποχή», για να δανειστούμε τον τίτλο του βιβλίου του Μαρκ Λέοναρντ, διαμορφώνεται μια νέα πραγματικότητα που έχει συμπαρασύρει τα πάντα. Τα πράγματα είναι πολύ απλά. Το ζητούμενο του ενιαίου προσανατολισμού βρίσκεται στο επίπεδο της ασφάλειας, όπου τελείωσε απότομα η «ευτυχισμένη» υποτέλεια που «απολάμβανε» τις προηγούμενες δεκαετίες η Ευρώπη, έχοντας τις πλάτες των ΗΠΑ. Η Ευρώπη είναι πλέον υποχρεωμένη να γίνει πιο κυρίαρχη και πιο υπεύθυνη για τη δική της ασφάλεια. Είναι χρήσιμη η «Συμμαχία των Προθύμων», όμως χρειαζόμαστε κάτι περισσότερο. Απαιτείται αυτό που μας θύμισε από τις Βρυξέλλες πριν από λίγες μέρες ο Μάριο Ντράγκι. «Μια διαφορετική πορεία, με νέα ταχύτητα, κλίμακα και ένταση». Ποιες είναι οι επιπτώσεις των πολιτικών και κοινωνικών εξελίξεων στη Γαλλία για τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης; O Γάλλος Πρόεδρος είναι σε δύσκολη θέση και μάλιστα σε μια περίοδο που θέλει να διαφυλάξει την πολιτική παρακαταθήκη του εν όψει των προεδρικών εκλογών του 2027, ενώ παράλληλα ασκεί πρωταγωνιστικό ρόλο στην ομάδα των «πρόθυμων κρατών» που διαχειρίζονται το θέμα της Ουκρανίας, ένα ζήτημα κομβικό και για την ευρωπαϊκή συνοχή. Το πρόβλημα το δικό του και της Γαλλίας βεβαίως είναι ο κατακερματισμός της Βουλής. Το Κοινοβούλιο αντανακλά σήμερα τις κοινωνικές ρωγμές της χώρας. Αυτός είναι ο βασικός λόγος που η γαλλική πολιτική βρίσκεται σε χαοτική κατάσταση, με τους πολιτικούς να αρνούνται να αναλάβουν την ευθύνη της συνεργασίας. Προφανώς προετοιμάζονται για τις δημοτικές εκλογές του 2026 και τις προεδρικές του 2027. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η κρίση δεν αιφνιδίασε τις Βρυξέλλες γιατί η Γαλλία έχει μπει από την περασμένη χρονιά σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, όπως και η Ιταλία, που έχει και μεγαλύτερο δημόσιο χρέος. Όμως, η κορύφωση της κρίσης έρχεται σε μια περίοδο που ο ηγετικός ρόλος της Γαλλίας στην ενοποιητική διαδικασία είναι περισσότερο απαραίτητος από ποτέ, τη στιγμή, μάλιστα, που ο Πρόεδρος Μακρόν επιχειρεί να αναζωογονήσει την περίφημη γαλλογερμανική συνεργασία η οποία είναι αναγκαία προκειμένου να προωθηθούν οι απαιτούμενες πρωτοβουλίες για περισσότερη και καλύτερη Ευρώπη. Ουκρανία, Τραμπ, Γάζα: Ποιο είναι το μέλλον της Ευρώπης κάτω από αυτές τις συνθήκες; Θα ξαναθυμηθώ τα λόγια του Μάριο Ντράγκι, ο οποίος με τη φιλοσοφημένη ηρεμία του μιλάει για την παγκόσμια τάξη που μεταβάλλεται με ραγδαίους ρυθμούς, ενώ η Ε.Ε. κινείται πολύ αργά για να την ακολουθήσει. Ίσως να υπάρχει και έλλειμμα πραγματικής ηγεσίας στις Βρυξέλλες, γι’ αυτό δεν μπορεί να αλλάξει η γνωστή βραδύτητα της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας. Όμως οι εξελίξεις δεν την περιμένουν. Πρέπει να κάνει περισσότερα και πιο γρήγορα.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

25.09.25

Μέσα στη λέξη «μακροζωία» βρίσκονται οι μικρές καθημερινές μας συνήθειες To να θέλουμε να ζήσουμε και περισσότερο και καλύτερα είναι στο χέρι μας και ξεκινά από τώρα. Στα 20 πίστευα ότι θα ζήσω για πάντα. Στα 30 άρχισα να συνειδητοποιώ ότι αυτό είναι μάλλον αδύνατο. Και τότε, η έννοια της μακροζωίας άρχισε να με αφορά όλο και περισσότερο. Γιατί, για όλες τις φορές που γυρνάμε κουρασμένοι από τη δουλειά, για τα «δεν θα πιστέψεις τι έγινε» μηνύματα που φτάνουν αργά το βράδυ και για τις περιόδους που είμαστε πνιγμένοι από υποχρεώσεις, άγχος ή τη διαχείριση μιας απώλειας, υπάρχουν οι διπλάσιες στιγμές ελπίδας και ευγνωμοσύνης για τη ζωή. Και μαζί με αυτές, μια όρεξη να ζήσουμε περισσότερο και καλύτερα. Να «το» ζήσουμε, ό,τι και αν είναι «αυτό» κάθε φορά. Υπάρχει, όμως, ένα «τρικ» που πρέπει να συνειδητοποιήσουμε από νωρίς: όταν λέμε «μακροζωία», ουσιαστικά μιλάμε για το παρόν. Το πόσο και πώς θα ζήσουμε εξαρτάται από το τι κάνουμε στο τώρα. Ως millennial, το επιβεβαιώνω. Η γενιά μου αποφάσισε ότι κανένα πάρτι δεν είναι τόσο cool όσο το να ξυπνάς ξεκούραστος, να φροντίζεις το σώμα σου και να βάζεις την ψυχική υγεία σου σε προτεραιότητα. Ή ότι, ακόμα και αν πας στο πάρτι, ακόμα και αν η εβδομάδα σου μοιάζει με πολύχρωμο αρχείο Excel χωρίς κενά, θα έχεις κάπου να επιστρέψεις. Αυτό το «κάπου» είναι το κέντρο βάρους σου, ένας πυρήνας από αδιαπραγμάτευτα μικρά και μεγάλα πράγματα που θέλεις πλέον στην καθημερινότητά σου. Το να «ζούμε το τώρα» και να χτίζουμε για το μέλλον δεν είναι, λοιπόν, δύο αντικρουόμενες καταστάσεις – στην πραγματικότητα συνδέονται άμεσα! Γιατί, αν δεχτούμε ότι η ευτυχία βρίσκεται τελικά στα απλά πράγματα, τότε σίγουρα θα θέλουμε να περάσουμε τα 80 μας χωρίς προβλήματα υγείας ή στα οικονομικά και απολαμβάνοντας τις βαθιές, ουσιαστικές σχέσεις ζωής που χτίσαμε με τους ανθρώπους μας. Αυτό που θέλουμε και τώρα, δηλαδή. Και οι αλλαγές; Ίσως το πιο δύσκολο αλλά και μεγαλύτερο μάθημα που μου μαθαίνει η ζωή ξανά και ξανά – γιατί, από ό,τι φαίνεται, εκτός από το να χτίζεις, είναι ωραίο να μπορείς να ξαναχτίζεις. Όχι απλώς ωραίο, αλλά και απαραίτητο! Επειδή η ζωή είναι αγρίως απρόβλεπτη, όμως παράλληλα θέλουμε να τη ζήσουμε όσο περισσότερο γίνεται, χρειάζεται να προσαρμοζόμαστε, να αλλάζουμε οι ίδιοι. Η γειτόνισσά μου ξεκίνησε ψυχοθεραπεία στα 50, ένας φίλος θα τρέξει για πρώτη φορά Μαραθώνιο στα 43 του, η συμμαθήτριά μου στην κεραμική είναι 61. Παρατηρώντας τους φίλους μου και τους ανθρώπους της καθημερινότητάς μου, συνειδητοποιώ ότι όλοι επιθυμούμε το ίδιο πράγμα: να ζήσουμε μια γεμάτη ζωή, με διάρκεια. Και είναι στο χέρι μας να το καταφέρουμε!

Ιωάννα Παναγοπούλου

LiFO 25.09.25

11

5+1 λόγοι που δεν πρέπει να χάσεις τον Διαγωνισμό Καινοτομίας & Τεχνολογίας της Εθνικής Τράπεζας

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ • Διοργάνωση: Εθνική Τράπεζα – Πρόγραμμα Business Seeds

• Διάρκεια θεσμού: 16 χρόνια

• Συμμετοχές μέχρι σήμερα: 5.072 προτάσεις, 8.700 άτομα

• Βραβευμένες εταιρείες: 146

• Συνολικά έπαθλα:

Η ιδέα σου αξίζει να βρει το έδαφος που θα την κάνει να ανθήσει. Ο 16ος Διαγωνισμός Καινοτομίας & Τεχνολογίας της Εθνικής Τράπεζας σου δίνει ακριβώς αυτή την ευκαιρία.

12

LiFO

Κ

740.000€

άθε μεγάλη καινοτομία που σήμερα θεωρούμε δεδομένη –από το mobile banking μέχρι την online παραγγελία φαγητού– ξεκίνησε κάποτε σαν μια ιδέα γραμμένη σε ένα τετράδιο ή σε μια συζήτηση κατά τη διάρκεια του καφέ. Ίσως τότε να έμοιαζε υπερβολικά φιλόδοξη ή απλά δύσκολο να υλοποιηθεί. Κι όμως, βρήκε το έδαφος για να φυτρώσει και να ανθήσει. Το ερώτημα είναι: πού βρίσκει σήμερα έδαφος μια τέτοια ιδέα στην Ελλάδα; Η απάντηση εδώ και 16 χρόνια είναι ο Διαγωνισμός Καινοτομίας & Τεχνολογίας της Εθνικής Τράπεζας – Business Seeds. Ένας θεσμός που δεν περιορίζεται σε έναν «διαγωνισμό» αλλά αποτελεί ένα πλήρες οικοσύστημα στήριξης που βοηθάει νέους επιχειρηματίες, φοιτητές, ερευνητές και ομάδες να μετατρέψουν το όραμά τους σε πραγματικότητα.

Τι είναι ο Διαγωνισμός Ο Διαγωνισμός Καινοτομίας & Τεχνολογίας της Εθνικής Τράπεζας δεν είναι απλώς μια διαδικασία που μοιράζει χρηματικά έπαθλα. Από την πρώτη του κιόλας χρονιά, δημιουργήθηκε με έναν σαφή σκοπό: να λειτουργήσει ως «θερμοκήπιο» για καινοτόμες ιδέες στην Ελλάδα. Κάθε χρόνο συγκεντρώνει εκατοντάδες συμμετοχές, δίνει πρόσβαση σε πολύτιμο mentoring, εκπαιδεύει τους συμμετέχοντες στο πώς να χτίσουν ένα ολοκληρωμένο επιχειρηματικό πλάνο, τους φέρνει σε επαφή με επενδυτές και τους ανοίγει πόρτες συνεργασιών. Είναι μια διαδρομή μάθησης και εξέλιξης, που ξεκινάει με μια απλή ιδέα και μπορεί να καταλήξει σε ένα start-up που δραστηριοποιείται στην εγχώρια και διεθνή αγορά. Με λίγα λόγια, είναι ένας θεσμός που έχει ήδη αναδείξει 146 εταιρείες, έχει υποδεχθεί περισσότερους από 8.700 συμμετέχοντες και έχει μοιράσει συνολικά 740.000 ευρώ σε βραβεία.

25.09.25

5+1 λόγοι να δηλώσεις συμμετοχή 1. Η ΙΔΕΑ ΣΟΥ ΑΠΟΚΤΑ ΣΚΗΝΗ Από ένα email, ένα draft σε laptop ή μια πρόταση σε φίλους, η ιδέα σου βρίσκει το περιβάλλον για να παρουσιαστεί σε ανθρώπους που μπορούν πραγματικά να σε ακούσουν. Ο διαγωνισμός λειτουργεί σαν spotlight, δίνοντάς σου τη δυνατότητα να δοκιμάσεις το project σου μπροστά σε επιτροπή με εμπειρία, γνώση και διάθεση να στηρίξει.

2. ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΑ Ναι, τα χρηματικά έπαθλα είναι σημαντικά: οι τρεις πρώτοι νικητές κερδίζουν 20.000€, 12.000€ και 8.000€, αντίστοιχα. Όμως η πραγματική αξία βρίσκεται στο mentoring και στην καθοδήγηση που προσφέρεται. Ειδικοί της αγοράς, ακαδημαϊκοί από 13 πανεπιστήμια και έμπειροι επαγγελματίες μοιράζονται τη γνώση τους και στέκονται δίπλα στους συμμετέχοντες, δίνοντας feedback και πρακτικές συμβουλές.

3. ΔΙΚΤΥΟ & ΕΠΑΦΕΣ Σε έναν κόσμο όπου η δικτύωση είναι συχνά το μισό της επιτυχίας, ο Διαγωνισμός σε φέρνει σε επαφή με ανθρώπους που μπορεί αύριο να είναι συνεργάτες ή επενδυτές σου. Μέσα από workshops, bootcamps και pitching events σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο, έχεις την ευκαιρία να χτίσεις σχέσεις που ίσως γίνουν το κλειδί για την επόμενη φάση της ιδέας σου.

4. ΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΥΡΙΟ Ο Διαγωνισμός δεν περιορίζεται σε μια γενική έννοια «καινοτομίας». Αντίθετα, ανοίγει τέσσερις μεγάλους κόσμους – τέσσερις θεματικές ενότητες που αγγίζουν τα πιο καυτά ζητήματα της εποχής.

Fintech – Το μέλλον του χρήματος Οι τράπεζες, οι πληρωμές και οι επενδύσεις αλλάζουν ριζικά. Σκέψου εφαρμογές που επιτρέπουν σε κάποιον να επενδύσει με δύο κλικ, robo-advisors που αναλύουν δεδομένα και προτείνουν στρατηγικές ή πλατφόρμες που προσφέρουν διαφάνεια στις συναλλαγές μέσω blockchain. Fintech σημαίνει να ξαναγράφεις τους κανόνες της οικονομίας, ώστε οι υπηρεσίες να γίνουν πιο έξυπνες, πιο γρήγορες και πιο προσιτές σε όλους. Και ακριβώς τέτοιες ιδέες αναζητά ο διαγωνισμός. igital Ecosystems – Η ψηφιακή επιχείρηση στο επίκεντρο D Από το e-commerce μέχρι τον τουρισμό και την αγροδιατροφή, η ψηφιακή επιχειρηματικότητα δεν είναι πια προνόμιο των μεγάλων. Ένα e-marketplace που φέρνει σε επαφή μικρούς παραγωγούς με καταναλωτές σε όλη την Ελλάδα, μια πλατφόρμα e-auctions για real estate ή ακόμα και εφαρμογές που αξιοποιούν social media monitoring για επιχειρηματικές αποφάσεις είναι μερικά μόνο παραδείγματα. Στον υπο-κόσμο του PropTech ειδικά, η τεχνολογία αλλάζει τα ακίνητα: εικονικές περιηγήσεις, έξυπνα κτίρια με IoT, ενεργειακές αναβαθμίσεις με ΑΠΕ, μέχρι και crowdfunding για νέες κατασκευές. Το Digital Ecosystems είναι ο κόσμος όπου το «ψηφιακό» γίνεται καθημερινότητα για κάθε κλάδο.

Advanced Tech & AI – Εκεί όπου γράφεται το μέλλον Αν η ιδέα σου αγγίζει την αιχμή της τεχνολογίας, τότε εδώ ανήκεις, από αλγορίθμους βαθιάς μάθησης που μπορούν να προβλέψουν ασθένειες μέχρι βιοτεχνολογικές εφαρμογές και καινοτόμα υλικά για κατασκευές υψηλής ακρίβειας. Μιλάμε για έναν κόσμο που αγγίζει ακόμα και το Διάστημα – aerospace, αμυντική τεχνολογία, αυτόνομα οχήματα. Η θεματική αυτή δεν είναι απλώς για να λύσεις προβλήματα του σήμερα αλλά για να σχεδιάσεις τις υποδομές του αύριο.

ESG – Περιβάλλον, κοινωνία, διακυβέρνηση Η βιωσιμότητα δεν είναι trend, είναι αναγκαιότητα. Εδώ χωρούν ιδέες που μειώνουν εκπομπές, ενισχύουν την κυκλική οικονομία, ανακυκλώνουν απορρίμματα, προστατεύουν τη βιοποικιλότητα. Αλλά και προτάσεις κοινωνικού χαρακτήρα: από την ενίσχυση της πολιτιστικής κληρονομιάς, μέχρι την προώθηση της συμπερίληψης και την οικονομική ανάπτυξη απομακρυσμένων περιοχών. Στο ESG εντάσσεται και η Χρηματοοικονομική Ενδυνάμωση των Νοικοκυριών στις Οικονομικές Αποφάσεις τους: εφαρμογές που διδάσκουν σε απλό, καθημερινό επίπεδο πώς να αποταμιεύεις, πώς να επενδύεις, πώς να παίρνεις σωστές αποφάσεις για το μέλλον σου. Σε μια χώρα όπου μόνο το 30% δηλώνει ότι αποταμιεύει συστηματικά, τέτοιες λύσεις μπορούν να

κάνουν πραγματική διαφορά. Με αυτές τις τέσσερις θεματικές, ο Διαγωνισμός γίνεται κάτι περισσότερο από ένα event. Γίνεται το σημείο συνάντησης όλων όσοι θέλουν να αλλάξουν τον τρόπο που ζούμε, εργαζόμαστε και επιχειρούμε.

5. TRACK RECORD 16 ΧΡΟΝΩΝ Ο Διαγωνισμός δεν είναι κάτι καινούργιο που ξεκίνησε χθες. Έχει πίσω του μια δεκαεξαετή ιστορία που αποδεικνύει την αξιοπιστία και τη δυναμική του. Από το 2010 μέχρι σήμερα, το Business Seeds έχει γίνει ένα από τα πιο αναγνωρισμένα προγράμματα στήριξης της νεοφυούς επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα.

+1. ΓΙΑΤΙ Η ΣΤΙΓΜΗ ΕΙΝΑΙ ΤΩΡΑ Δεν υπάρχει «τέλειος χρόνος» για να ξεκινήσεις. Αν περιμένεις τις ιδανικές συνθήκες, αυτές ίσως να μη φτάσουν ποτέ. Η πραγματική ευκαιρία είναι εδώ και τώρα: να ενημερωθείς, να δηλώσεις συμμετοχή, να παρουσιάσεις την ιδέα σου και να δεις πού μπορεί να σε οδηγήσει.

Ποιους αφορά Ο διαγωνισμός είναι ανοιχτός σε πολλούς: ερευνητές που δουλεύουν σε νέα projects, φοιτητές που θέλουν να δουν την ιδέα τους να παίρνει σάρκα και οστά, νέους επαγγελματίες που αναζητούν το επόμενο βήμα, start-ups στα πρώτα τους στάδια αλλά και πιο ώριμες ομάδες με φρέσκιες προτάσεις. Αν έχεις μια ιδέα που λύνει ένα πραγματικό πρόβλημα με τη βοήθεια της τεχνολογίας, τότε ο διαγωνισμός είναι το φυσικό σου περιβάλλον.

Beyond the prizes Πέρα από τα βραβεία, η μεγαλύτερη αξία είναι η ίδια η εμπειρία. Από το feedback που θα λάβεις μέχρι την εκπαίδευση και την έκθεση σε πραγματικές συνθήκες αγοράς, το Business Seeds λειτουργεί σαν crash course στην επιχειρηματικότητα. Φέτος, μάλιστα, η εμπειρία γίνεται ακόμη πιο πλούσια: • PropTech Award (4.000€), σε συνεργασία με την εταιρεία Uniko.

• Financial Literacy Award (έως 10.000€ συνολικά) που στοχεύει σε λύσεις εκπαίδευσης, gamification και e-learning γύρω από τη διαχείριση χρημάτων, τις επενδύσεις και την αποταμίευση στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας ΕΝΝΟΙΑ.

Success stories που εμπνέουν Δεν χρειάζεται να ψάξεις πολύ για παραδείγματα. Ομάδες που ξεκίνησαν μέσα από τον διαγωνισμό σήμερα έχουν περάσει από accelerators, έχουν εξασφαλίσει επενδύσεις και δραστηριοποιούνται δυναμικά στην αγορά. Άλλες δημιούργησαν προϊόντα που χρησιμοποιούνται από χιλιάδες καταναλωτές, άλλες έφεραν νέες τεχνολογίες σε παραδοσιακούς κλάδους, άλλες άνοιξαν δρόμους στο εξωτερικό. Αυτό είναι και το μεγαλύτερο success story του Business Seeds: δεν είναι μόνο μια «γιορτή ιδεών». Είναι μια πραγματική γέφυρα προς την επιχειρηματική πράξη.

Η στιγμή σου Κάθε ιδέα είναι ένας σπόρος. Άλλες μένουν κλειδωμένες σε συρτάρια, άλλες βρίσκουν το κατάλληλο χώμα και ανθίζουν. Το Business Seeds της Εθνικής Τράπεζας είναι ακριβώς αυτό το χώμα. Εδώ και 16 χρόνια δίνει χώρο σε νέες ιδέες να γίνουν επιχειρηματικά σχέδια που αλλάζουν τον κόσμο. Η πρόσκληση είναι ανοιχτή: ενημερώσου και δήλωσε συμμετοχή στο nbg. gr/competition μέχρι τις 15 Οκτωβρίου 2025 στις 15:00.

Η επόμενη μεγάλη ιδέα μπορεί να είναι η δική σου.

16ος ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ: ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ • Υποβολή προτάσεων: έως 15 Οκτωβρίου 2025, 15:00 Κύρια Βραβεία: 20.000€, 12.000€, 8.000€

• Ειδικά Βραβεία: Χρηματοοικονομικής Ενδυνάμωσης των Νοικοκυριών στις Οικονομικές Αποφάσεις τους: έως 10.000€ συνολικά

• PropTech (Τεχνολογίες ακίνητης περιουσίας): 4.000€ • Θεματικές: Fintech, Digital Ecosystems (συμπ. PropTech), Advanced Tech & AI, ESG

LiFO 25.09.25

13

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ

H εξέγερση της «κανονικότητας» Για την προώθηση των νέων αντιδραστικών.

talkofthetown

α πό τον ν ι κόλα σ ε βασ τάκη

14

LiFO

Τ

ις μέρες αυτές που η δολοφονία του Τζέφρι Κερκ, οι πολιτικές και δημοσιογραφικές προγραφές στις ΗΠΑ και οι συζητήσεις για τους «συντηρητικούς ακτιβιστές» κατέκτησαν το prime time, διαβάζω σχόλια. Όχι μόνο: όσο το επιτρέπουν άλλες υποχρεώσεις, παρακολουθώ το πώς ιδέες συγγενικές με αυτές του Κερκ έχουν ενσωματωθεί ομαλά στη ροή της δημοφιλούς κουλτούρας στις πλατφόρμες. Δεν μιλώ για το πολιτικό σκέλος των προπαγανδιστών ή για ιστολόγια της νέας δεξιάς αλλά για ένα περιεχόμενο ποικίλης ύλης και εκτός άμεσου πολιτικού λόγου. Επιλέγω, για παράδειγμα, έναν επιτυχημένο travel blogger, τον Κουρτ Καζ, ο οποίος έχει περισσότερους από ένα εκατομμύριο ακολούθους στο YouΤube και ένα προφίλ «νέου που ψάχνει τις αλήθειες των χωρών που επισκέπτεται». Τι κάνει ο Κουρτ Καζ; Από το 2016 ταξιδεύει σε πόλεις του παγκόσμιου Βορρά και του Νότου, από την «κομμουνιστική τυραννία Νικαράγουα» (όπως την ονομάζει) μέχρι το Πακιστάν κι από τις Βρυξέλλες ως το Περού. Είναι ένας από τους πολλούς, έχει όμως διαμορφώσει ένα δικό του στυλ, με ιστορίες στις οποίες φροντίζει να υπάρχει και κάποιος κίνδυνος ή, έστω, η αίσθηση της περιπέτειας. Ο Καζ είναι από τη Νότια Αφρική και μιλάει αγγλικά με γερμανική προφορά. Βαδίζει ευθυτενής και άνετος και σαν να επιδιώκει να πέσει πάνω σε «σκατόφατσες» για να μας δείξει, ας πούμε, ότι μόλις δέκα λεπτά από το κτίριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ο δρόμος φαντάζει μίζερος, γεμάτος σκουπίδια ή ότι εκεί ορθώνονται ψυχρές «κομμουνιστικές κατασκευές» (από το βίντεό του για τις Βρυξέλλες, που τιτλοφορείται η «χειρότερη πόλη της Ευρώπης»). Ο Καζ μιλάει ακατάπαυστα και πιάνει κουβέντα με συνομιλητές/ συνοδούς σε μια προσπάθεια να αναδείξουν το ύφος του εκάστοτε τόπου. Η οπτική που μοιράζεται με το κοινό του δεν φαίνεται να είναι μαύρο/άσπρο. Διαθέτει δηλαδή τη στοιχειώδη ευφυΐα να αποδώσει δικαιοσύνη σε όψεις του βίου ή των ανθρώπων του Πακιστάν, του Περού, της Αιγύπτου. Κάποιες φορές δείχνει να επικοινωνεί, να έρχεται κοντά στους ντόπιους. Όπως ο μακαρίτης ο Κερκ σκηνοθετούσε τη διαλογική του προθυμία για να καταλήξει σε έναν «κοινό νου» που κονταροχτυπιέται με την «παρακμή», έτσι και ο Καζ ενθαρρύνει τους σχολιαστές και τους ακολούθους του να αισθανθούν κάποιες ιδέες: ότι η Ευρώπη της κανονικότητας έχει κατακυριευτεί από ξένους που έφεραν βρομιά, προκλητικότητα, αισθητική και κοινωνική ανωμαλία. Αυτό νομίζω ότι εισπράττει κανείς σε αρκετά από τα βίντεό του. Όταν μάλιστα κάποιος (συνήθως Άραβας, μαύρος ή και κάποιος αλκοολικός, σαλεμένος λευκός) τον ρωτήσει γιατί φιλμάρει –και η κίνηση και η στάση του Καζ στους δρόμους παραπέμπουν σε στυλ γυμνασμένου αστυνομικού που περιπολεί κρατώντας κάμερα απειλητικά και καθόλου χαλαρά–, ο Καζ αναρωτιέται θυμωμένα για το αν «είμαστε ελεύθεροι πλέον». Δημιουργεί, λοιπόν, στον θεατή την εντύπωση πως ο δυτικός άνθρωπος δεν έχει πια την ελευθερία να μοιραστεί πραγματικές πληροφορίες για τη χώρα του, για έναν τόπο, για τον κόσμο του. Η υπόνοια μιας δικτατορίας της ορθοφροσύνης (αριστερόστροφης, εννοείται) συμβαδίζει με τα λόγια αγανάκτησης για την κατάντια δρόμων και τοπόσημων. Διαβάζοντας τα σχόλια κάτω από τις «ιστορίες του» καταλαβαίνει κανείς ότι το κοινό του φτάνει μακρύτερα εκφράζοντας και όσα ο travel blogger υποβάλλει πιο μετρημένα. Και αυτό που επαναλαμβάνεται συνεχώς είναι το ίδιο που το ακούγαμε και για τον Κερκ: ευχαριστούμε, Κουρτ, που μας λες την αλήθεια για την πόλη και τη ζωή μας. Ποια είναι όμως αυτή η αλήθεια; Είναι άραγε τόσο αυτονόητη; Το βλέμμα του συγκεκριμένου content creator δεν διαφέρει, παρά τα όσα ισχυρίζεται, από το μάτι του πιο συμβατικού τουρίστα που ακολουθεί τις πεπατημένες διαδρομές. Όπως η φλατ ταξιδιωτική περιήγηση κινείται ανάμεσα σε εκφράσεις θαυμασμού ή τυπικές επικρίσεις για οικεία προβλήματα (οι ουρές, ένα υπερτιμημένο εστιατόριο, η κατάσταση των συγκοινωνιών κ.λπ.), έτσι και ο πιο ωμός ταξιδιώτης δεν αναρωτιέται καθόλου για το τι διαμείβεται πίσω από τα ανησυχητικά και σκοτεινά σημάδια προς τα οποία σπεύδει. Η ασχήμια και η παρακμή παρουσιάζονται ως να αποτελούν κουρτ καζ

ελεύθερη επιλογή από κάποιους που αυθαίρετα τρυπώνουν στην Ευρώπη για να κλέψουν την ομορφιά και τη γαλήνη της ζωής των ανυπεράσπιστων από τις «γραφειοκρατίες» γηγενών. Ο πλανήτης δεν είναι ένα πλέγμα εξαρτήσεων, με πολλές κοινωνικές, γεωγραφικές και φυλετικές ανισότητες. Όχι. Είναι απλώς μια περατζάδα όπου κάποιες ύποπτες ή απειλητικές φάτσες βρέθηκαν να κατοικούν δίπλα μας, όπου οι αλήτες κάνουν κουμάντο και οι άθλιοι διασπείρουν την κακομοιριά τους. Κάτι ανάλογο με εκείνα τα βίντεο που δείχνουν ανθρώπινα ράκη ουσιοεξαρτημένων στη Φιλαδέλφεια ή στο Λος Άντζελες: εικόνες που επιβεβαιώνουν ότι η παρακμή κατοικεί δίπλα μας, κυρίως όμως ότι γι’ αυτό φταίνε η αποτυχία, η μοχθηρία, η ανικανότητα ή, έστω, η κακοτυχία αυτών των μελλοθάνατων. Η κάμερα γίνεται έτσι ένας υποθετικά ανεπίληπτος ιδεολογικός καθοδηγητής, γιατί ασκεί το βλέμμα των θεατών στο να ερμηνεύσει με αυτόν τον συγκεκριμένο τρόπο τον κόσμο. Αντιστρέφει φυσικά τη λαμπερή εικόνα, στο όνομα όμως μιας τηλε-πραγματικότητας που έχει απλώς ενσωματώσει από πριν το περιφρονητικό κοίταγμα του blogger/influencer. Προφανώς, οι εικόνες που προβάλλει δεν είναι ψεύτικες, οι καταστάσεις αθλιότητας δεν είναι πλαστές και τα προβλήματα τα οποία εντοπίζει ο φακός δεν είναι ανύπαρκτα ή κατασκευασμένα. Αλλά ο τρόπος που χορογραφείται η κάμερα σαρώνοντας σκουπίδια, γυναίκες που φορούν μαντίλα ή «σκληρά» πρόσωπα μη λευκών είναι αμιγώς στρατευμένος. Η αφήγηση, δηλαδή, αναπαράγει ένα προς ένα τα δηλητηριώδη βότανα της (ακρο)δεξιάς οπτικής για τα πράγματα. Έτσι ανακατεύεται το πραγματικό υλικό με τα υλικά μιας συγκεκριμένης ιδεολογίας. Και από αυτό εξάγεται, σαν επεξεργασμένη υπερτροφή, η ιδέα πως η αθλιότητα προέρχεται από μια μόνο θρησκεία ή συστηματικά από ένα μέρος του χάρτη (τη νότια, τη σκούρα, την «τριτοκοσμική»). Και ότι η Ευρώπη και γενικά ο προηγμένος κόσμος δεν έχουν να δώσουν κανένα λογαριασμό για όσα συμβαίνουν στην Αφρική ή αλλού. Πάνω από όλα όμως, σε αυτό το είδος οπτικοποίησης πόλεων και γειτονιών, καλούμαστε να σκανδαλιστούμε από τις συμπεριφορές κάποιων ανθρώπων: από το θράσος του επίμονου επαίτη, τα τεχνάσματα ενός μικροαπατεώνα πωλητή, τις αθλιότητες των «μικρών» και, κατά τεκμήριο, των πιο φτωχών διαβόλων. Σαν να μας λέει ότι η φύρα των μητροπόλεων, οι περιττοί της Ευρώπης, οι φιλοξενούμενοι που δεν μας ευγνωμονούν είναι η βασική αιτία του Κακού που μας έχει βρει ως πολιτισμό της ατομικότητας και της ευζωίας. Θα έλεγε κανείς πως ζούμε μια συνολική αντεπίθεση από την ιδεολογία της ανισότητας. Αυτή η ιδεολογία είχε κάπως συρρικνωθεί και μισοκρυβόταν σε θύλακες ενός νεοφιλελεύθερου εξτρεμισμού ή σε κάποιες φασιστικές νησίδες. Ωστόσο, εδώ και κάποια χρόνια διατυμπανίζει τις βιολογικές, κοινωνικές και πολιτισμικές της κοινοτοπίες. Δανείζεται το καθησυχαστικό σχήμα της «κανονικότητας» για να προσελκύσει μετριοπαθή ακροατήρια. Αντλεί όμως πάντα από μια ψευδή εκδοχή της Ιστορίας: ότι ο δυτικός πολιτισμός υποφέρει ή παρακμάζει γιατί τάχα έπεσε θύμα της αφέλειας, της ευπιστίας και της γενναιοδωρίας του. Δεινοπαθεί γιατί έγινε αφελώς ανθρωπιστικός και δεν είδε τα φίδια στον κόρφο του. Έταξε πολλά και κυρίως δημοκρατία, ισότητα και νεωτερικότητα σε λαούς και άτομα που «δεν έχουν το DNA» για τέτοια αγαθά. Αυτή είναι η λανθάνουσα ιδέα. Η κάμερα και τα λόγια που τη συνοδεύουν καλούν έτσι να μπει ένα τέλος στη γενναιοδωρία, να αυξηθεί η καχυποψία και να γίνει κατανοητό πως στον κόσμο μας τίποτα δεν είναι δωρεάν. Αυτό άλλωστε (το περίφημο «δεν υπάρχει δωρεάν γεύμα») είναι το σύνθημα που δονεί ολόκληρη την επικράτεια των αντιδραστικών, από τους νοσταλγούς του κλασικού νεοφιλελευθερισμού μέχρι τα rich kids που περιγράφουν τις επαύλεις τους στη Γαλλική Ριβιέρα ή στα λοφτ της Νέας Υόρκης. Η νέα ακροδεξιά δεν είναι ο στεναγμός του λαϊκού ανθρώπου. Είναι μάλλον η εξακτίνωση της ιδεολογίας της ανισότητας μέσα στην απεγνωσμένη αναζήτηση διεξόδου για κάποια στρώματα και άτομα. Γι’ αυτή την εξέλιξη όμως έχουν ευθύνη και οι άλλοι, όλοι οι υπόλοιποι που περιγράφουμε τα σχήματα, τις λέξεις και τις πρακτικές της νέας απειλής.

Η νέα ακροδεξιά δεν είναι ο στεναγμός του λαϊκού ανθρώπου. Είναι μάλλον η εξακτίνωση της ιδεολογίας της ανισότητας μέσα στην απεγνωσμένη αναζήτηση διεξόδου για κάποια στρώματα και άτομα.

25.09.25

LiFO 25.09.25

15

AKΡΟΒΑΤΩΝΤΑΣ

Κάποτε στην Αμερική…

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επιδοθεί σε ανελέητο κυνηγητό όσων αμφισβητούν την αλήθεια της. Δεν αρκείται μόνο σε μετανάστες· κυνηγάει δημοσιογράφους, παρουσιαστές, ακτιβιστές.

Τα σύγχρονα αυταρχικά καθεστώτα είναι πιο επικίνδυνα από εκείνα των περασμένων δεκαετιών, όταν κάποιοι στρατιωτικοί συνήθως έπαιρναν την εξουσία με τα όπλα.

α πό τον γ ι άν ν η πα ν τελάκη

talkofthetown

Δ

16

LiFO

άνειος ο τίτλος του σημειώματος από την ταινία του Σέρτζιο Λεόνε, η οποία το μακρινό 1984 περιέγραφε την πορεία μιας παρέας έφηβων Εβραίων που μπλέκουν στον υπόκοσμο και στα γκέτο της Νέας Υόρκης. Κάποια στιγμή στο μέλλον φαντάζομαι πως ένας σκηνοθέτης θα κληθεί να γυρίσει μια άλλη ταινία γι’ αυτό που συμβαίνει στην Αμερική τις μέρες μας και να περιγράψει το πώς μια υπερδύναμη με δημοκρατική λειτουργία απέκτησε έντονα τα χαρακτηριστικά ενός σκληρού αυταρχικού καθεστώτος, οδηγώντας πολλούς στο συμπέρασμα ότι έχει έρθει το τέλος της ως δημοκρατίας – το τέλος της αμερικανικής δημοκρατίας. Γιατί όσο υπερβολικό και βαρύγδουπο και αν ακούγεται αυτό, είναι μια πραγματικότητα. Από τη νέα προεδρία Τραμπ αναδεικνύεται μια αλήθεια που λίγο καιρό πριν θα ακουγόταν σαν μια μεγάλη υπερβολή, σαν κάτι που δεν θα πιστεύαμε ότι μπορεί να συμβεί ποτέ. Η λογική του καθεστώτος Τραμπ και όλων αυτών που το συγκροτούν συνοδεύεται από μια απόλυτη βεβαιότητα μίας μοναδικής αλήθειας: δεν γίνεται αποδεκτή καμιά διαφορετική άποψη. Και προκειμένου να υπηρετήσει αυτήν τη λογική, η κυβέρνηση Τραμπ έχει επιδοθεί σε ανελέητο κυνηγητό όσων αμφισβητούν αυτή την αλήθεια. Δεν αρκείται να κυνηγάει μετανάστες οι οποίοι εξαφανίζονται από τα μέρη στα οποία ζουν για πολλά χρόνια με τις οικογένειές τους· κυνηγάει δημοσιογράφους, παρουσιαστές, ακτιβιστές, αντιφρονούντες, δικαστές, γενικά όποιον τολμήσει να αμφισβητήσει ακόμα και την οικονομική πολιτική που ακολουθείται – κυνηγάει τους πάντες. Αν αυτό δεν είναι το τέλος της αμερικανικής δημοκρατίας, αναρωτιέμαι τι μπορεί να είναι. Ο Τραμπ επεμβαίνει στα πανεπιστήμια και απειλώντας με διακοπή της χρηματοδότησης επιχειρεί να τα ελέγξει – και το έχει καταφέρει σε μεγάλο βαθμό. Στρέφεται κατά δικαστών όταν αυτοί βγάζουν αποφάσεις που θεωρεί ενοχλητικές, στοχοποιεί ιδιαίτερα τα μη ελεγχόμενα μέσα ενημέρωσης, αναγκάζει τηλεοπτικούς σταθμούς να απολύσουν δημοφιλείς παρουσιαστές, απειλεί και συκοφαντεί δημοσιογράφους όταν του θέτουν δύσκολες ερωτήσεις, εκβιάζει τηλεοπτικούς σταθμούς ότι θα ανακαλέσει την άδεια λειτουργίας τους αν ασκούν κριτική σε όσα κάνει, καταθέτει αγωγές και μηνύσεις σε αντιπολιτευόμενες εφημερίδες και με την αρωγή των μεγιστάνων που ελέγχουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίοι έσπευσαν να υποταχθούν πλήρως στο νέο

καθεστώς, προσπαθεί να επιβάλει ένα ολοκληρωτικό σύστημα διακυβέρνησης που λίγα χρόνια πριν δεν θα μπορούσε κανένας να διανοηθεί. Πριν από λίγες ημέρες, στους δημοσιογράφους που καλύπτουν θέματα του υπουργείου Άμυνας, το οποίο λεγόταν έτσι από το 1947 και ο Τραμπ μετονόμασε σε υπουργείο Πολέμου (σε μια πράξη με έντονο συμβολισμό), απαγορεύτηκε να δημοσιεύουν πληροφορίες για τον στρατό αν δεν έχουν την έγκριση της κυβέρνησης. Διαφορετικά θα τους απαγορεύεται η πρόσβαση στο υπουργείο. Παράλληλα, κατήργησε τον εισαγγελέα στρατού, ο οποίος είχε την ευθύνη για τη νομιμότητα στο εσωτερικό του στρατού. Τι σημαίνει αυτό; Ότι κάθε δημοσιογράφος θα πρέπει να υποβάλλει το ρεπορτάζ του για έγκριση στην κυβέρνηση και μόνο όταν αυτή το εγκρίνει θα μπορεί να το δημοσιοποιεί. Υπενθυμίζουμε πως, αν δεν υπήρχε εισαγγελέας στρατού και ένα σώμα ανεξάρτητων δικηγόρων, δεν θα αποκαλύπτονταν ποτέ τα βασανιστήρια των κρατουμένων στις φυλακές του Γκουαντάναμο. Πολλοί στην Αμερική είδαν αυτήν τη δυσοίωνη για τη δημοκρατία της χώρας προοπτική από νωρίς, όταν ο Τραμπ αρνήθηκε να αποδεχτεί την εκλογική του ήττα και υποστήριξε την εισβολή στο Καπιτώλιο, όταν αποκαλούσε τους πολιτικούς του αντιπάλους εγκληματίες και προσπαθούσε να τους στείλει στη φυλακή. Ο καθηγητής του Χάρβαρντ Στίβεν Λεβίτσκι, που μαζί με τον Ντάνιελ Ζίμπλατ έχει γράψει το σημαντικό βιβλίο Πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες στο οποίο αναφέρονται ως χαρακτηριστικά παραδείγματα χώρες όπως η Γεωργία, η Ουγγαρία, η Τουρκία, η Ρωσία, η Ουκρανία κ.ά., κλήθηκε πριν από λίγο καιρό να απαντήσει στο ερώτημα εάν και οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν αντίστοιχο πρόβλημα. Ήταν σαφής: «Το πιο πιθανό είναι μια ολίσθηση στον ανταγωνιστικό αυταρχισμό. Αυτά τα καθεστώτα συνταγματικά συνεχίζουν να είναι δημοκρατίες. Υπάρχει Σύνταγμα, υπάρχουν τακτικές εκλογές, νομοθετικό σώμα και, το σημαντικότερο, η αντιπολίτευση είναι νόμιμη. Έτσι, αν τα κοιτάξετε από απόσταση, μοιάζουν με δημοκρατία». Τα σύγχρονα αυταρχικά καθεστώτα είναι πιο επικίνδυνα από εκείνα των περασμένων δεκαετιών, όταν κάποιοι στρατιωτικοί συνήθως έπαιρναν την εξουσία με τα όπλα. Πλέον –και αυτό δεν συμβαίνει μόνο στις ΗΠΑ– παίρνουν την εξουσία με εκλογές και αυτήν τη νομιμοποίηση επικαλούνται για να απαντούν στις επικρίσεις για τις αυθαιρεσίες τους.

25.09.25

LiFO 25.09.25

17

TAL K OF THE TOWN

75' με την

Αθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη 18

LiFO

συ νε ντ ε υ ξ η: m. h u l ot φ ω τ ο γ ραφ ιε σ: πα ρ ι σ τα βι τι α ν

Η περιπέτεια δημιουργίας του «Harvest», της εντυπωσιακής πρώτης αγγλόφωνης ταινίας της ταλαντούχας σκηνοθέτιδας, που ζωντανεύει την ονειρική και σκληρή ατμόσφαιρα ενός μεσαιωνικού σκωτσέζικου χωριού, καθώς αυτό εξαφανίζεται.

25.09.25

Το καινοτόμο διεπιστημονικό πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Keele στην Ελλάδα ανοίγει τον δρόμο σε νέες επαγγελματικές προοπτικές.

Mind matters: Γιατί οι σπουδές Ψυχολογίας με Νευροεπιστήμη είναι το «next big thing» από την ιωάννα παναγοπούλου

Keele University Greece Ιπποκράτους 33, Αθήνα, 214 411 5000, keelegreece.gr.

ΣΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΠΟΧΗ, η συζήτηση για την ψυχική υγεία είναι πιο ζωντανή και επίκαιρη από ποτέ. Η εξέλιξη της τεχνολογίας και οι απαιτήσεις της σύγχρονης ζωής έχουν άμεσο αντίκτυπο στην ψυχολογία και στη συμπεριφορά μας, κάνοντας την κατανόηση του ανθρώπινου εγκεφάλου όχι μόνο ενδιαφέρουσα αλλά και αναγκαία. Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας βρίσκονται στο επίκεντρο αυτών των εξελίξεων, αναπτύσσοντας τις μεθόδους τους ώστε να είναι ακόμα πιο αποτελεσματικές. Σε αυτό το σημείο έρχεται η Νευροεπιστήμη, που με τη μελέτη του νευρικού συστήματος μπορεί να προσφέρει βαθύτερη κατανόηση των μηχανισμών του εγκεφάλου αλλά και της σύνδεσής του με τη συμπεριφορά και τα συναισθήματα. Τώρα, για πρώτη φορά στην Ελλάδα μπορείς να σπουδάσεις Ψυχολογία σε συνδυασμό με μεθόδους και εργαλεία της Νευροεπιστήμης στο καινοτόμο Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών στην Ψυχολογία με Νευροεπιστήμη της Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Keele. Το διεπιστημονικό αυτό πρόγραμμα συνδυάζει τη μελέτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς με την εις βάθος κατανόηση της λειτουργίας του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος, προσφέροντάς νέες επαγγελματικές προοπτικές.

Σπουδάζοντας στο πρόγραμμα του Keele University, θα αποκτήσεις ολοκληρωμένη εκπαίδευση τόσο στην ψυχολογική θεωρία, τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου όσο και στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ ψυχολογικών λειτουργιών και νευροβιολογικών μηχανισμών. Πιο συγκεκριμένα, θα συμμετάσχεις σε ψυχολογικά και νευροεπιστημονικά πειράματα και θα εξοικειωθείς με σύγχρονες ερευνητικές τεχνικές όπως η λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) και το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG), συνδυάζοντας τη θεωρία με εργαστηριακή εμπειρία. Οι σπουδές ολοκληρώνονται με την εκπόνηση της πτυχιακής εργασίας (dissertation), η οποία θα σου δώσει επιπλέον ερευνητικά και αναλυτικά εργαλεία, «ξεκλειδώνοντας» έτσι πολύτιμες δεξιότητες που συνδέονται με τις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς εργασίας. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές σου, μπορείς να ακολουθήσεις μια επαγγελματική σταδιοδρομία σε διαφορετικά πεδία, όπως η Κλινική Ψυχολογία, η Νευροψυχολογία, η έρευνα, η Εκπαιδευτική Ψυχολογία και το Data Analysis, αφού η ζήτηση για ειδικούς που κατανοούν τη σχέση εγκεφάλου-συμπεριφοράς και τεχνολογίας αυξάνεται όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια. Είτε ξεκινάς τώρα τις σπουδές σου είτε θέλεις να εξερευνήσεις ένα νέο ακαδη-

μαϊκό πεδίο, το Πρόγραμμα Σπουδών στην Ψυχολογία με Νευροεπιστήμη με το κύρος του Πανεπιστημίου Keele, που βρίσκεται στο Top 20 των πανεπιστημίων στην Αγγλία για σπουδές στη Νευροεπιστήμη, είναι μια στρατηγική επιλογή για το μέλλον σου.

Μάθε περισσότερα για το πρόγραμμα στο www.keelegreece.gr και κάνε το πρώτο βήμα προς μια καριέρα που συνδυάζει επιστήμη, καινοτομία και κοινωνικό αντίκτυπο!

Με 75 χρόνια πρωτοπορίας στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση, το Keele University συγκαταλέγεται στα κορυφαία πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου, διακεκριμένο για τη σύγχρονη και καινοτόμο διδασκαλία και το ερευνητικό έργο παγκοσμίου κύρους. Δίνοντας έμφαση στη διεπιστημονική προσέγγιση και την κοινωνική υπευθυνότητα, φέρνει στην Ελλάδα υψηλής ποιότητας προγράμματα σπουδών που προετοιμάζουν τους φοιτητές για μια επιτυχημένη καριέρα. Το

Campus της Ιπποκράτους, στην καρδιά της Αθήνας, αποτελεί ένα σύγχρονο και δυναμικό ακαδημαϊκό περιβάλλον, σχεδιασμένο εξ αρχής για να υποστηρίζει τη συνεργασία, την καινοτομία και τη διεπιστημονική σκέψη. Με τρεις διακεκριμένες Σχολές –Νομικής, Ιατρικής και Επιστημών Υγείας, και Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών– το Πανεπιστήμιο Keele στην Ελλάδα προσφέρει στους φοιτητές/φοιτήτριες στην Ελλάδα υψηλής ποιότητας επιλογές σπουδών με διεθνή προοπτική.

LiFO 25.09.25

19

TALK OF THE TOWN 75 λεπτά με την Αθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη αν έχεις παρακολουθήσει το έργο της αθηνάς ραχήλ Τσαγγάρη, το Harvest είναι μια απρόσμενη ταινία. Ονειρική, παραληρηματική, με εξαιρετική φωτογραφία και ήχο, γυρισμένη στα τοπία της δυτικής Σκωτίας, σε έναν φανταστικό (κυριολεκτικά και μεταφορικά) οικισμό που εξαφανίζουν η πρόοδος και η επερχόμενη Βιομηχανική Επανάσταση, η ταινία αφηγείται την ιστορία μιας αγροτικής κοινότητας που διαλύεται από την τοπικιστική καχυποψία και τον επελαύνοντα καπιταλισμό, αποτελώντας μια αλληγορία για όσα βιώνουμε σήμερα. Η πρώτη της λογοτεχνική διασκευή, βασισμένη στο ομώνυμο ιστορικό μυθιστόρημα του Βρετανού συγγραφέα Jim Crace που είχε φτάσει στη βραχεία λίστα του Booker, είναι η πιο περίτεχνη και δαπανηρή παραγωγή της μέχρι σήμερα και σε μεταφέρει μερικούς αιώνες πίσω, βυθίζοντάς σε σε μια «μεσαιωνική» ατμόσφαιρα, ψυχεδελική, πρωτόγονη, αλλά και σκληρή. «Απ’ το βιβλίο του Jim Crace κράτησα την αίσθηση του παραληρήματος της αφήγησης μέσα από τον πολύ ιδιαίτερο, διαστρεβλωμένο φακό του Γουόλτερ», λέει η σκηνοθέτιδα λίγο πριν από την πρεμιέρα της ταινίας στην Αθήνα. «Με ενδιέφεραν πάρα πολύ η θολή όραση, η θολή μνήμη, η θολή ακοή και με τον φωτογράφο, τον Sean Price Williams, θέλαμε να τα περάσουμε αυτά στη γλώσσα της ταινίας. Αυτό που άλλαξα σημαντικά ήταν οι γυναίκες, το γυναικείο στοιχείο, το οποίο ήταν αρκετά καταπιεσμένο στην αφήγηση του βιβλίου· τις έφερα λίγο περισσότερο στο προσκήνιο και έγιναν κάπως οι εκδικήτριες, οι τιμωροί. Σε αυτή την εντελώς αντιηρωική ταινία οι γυναίκες έχουν ένα στοιχειώδες ηρωικό στοιχείο γιατί είναι οι μόνες που κάνουν κάτι. Το εκτίμησε και ο ίδιος ο Crace αυτό, πιστεύω, όταν είδε την ταινία. Επίσης, άλλαξα και το τέλος. Η πρώτη γραφή του σεναρίου ήταν της συν-σεναριογράφου μου, της Joslyn Barnes. Εκείνη αγόρασε τα δικαιώματα της ιστορίας απ’ τον Jim, μετά μου την έστειλε και συνεχίσαμε το σενάριο μαζί. Το τελευταίο στάδιο όμως είναι πάντα οι πρόβες, εκεί είναι όλα ανοιχτά και μπορούν να αλλάξουν τα πάντα, μαζί με το cast. Το τέλος το βρήκαμε μαζί με το cast, και κυρίως τον Caleb Landry Jones, κι αυτό έγινε αρκετά οργανικά, μέσα από πρόβες στη γη όπου έγιναν τα γυρίσματα. Άλλαξε και το τοπίο στο οποίο διαδραματίζεται η ιστορία. Το βιβλίο είναι άχρονο, δεν έχει τόπο. Όταν το διαβάζεις φαντάζεσαι ότι τοποθετείται κάπου στα τέλη του Μεσαίωνα, στην αρχή της Βιομηχανικής Επανάστασης. Αν είσαι Άγγλος και ξέρεις Ιστορία, καταλαβαίνεις ότι όλο αυτό συμβαίνει κατά τη διάρκεια αυτού που λέγεται Enclosure Acts (νόμοι περί εγκλεισμού), που είναι η στιγμή που αρχίζουν να μπαίνουν σύνορα και φράχτες σε μια γη που μέχρι τότε ήταν κοινή. Ο ίδιος ο Jim δεν τοποθέτησε την πλοκή κάπου συγκεκριμένα· δεν λέει πού είναι, απλώς θεωρείς ότι είναι κάπου στην αγγλική επαρχία. Με το που διάβασα το βιβλίο το μετέφερα αμέσως στη δυτική Σκωτία, επειδή δεν το είδα ως ιστορικό δράμα αλλά ως κάτι εντελώς σύγχρονο, γιατί είναι μια ιστορία που συμβαίνει ακριβώς με τον ίδιο τρόπο στην εποχή μας σε πάρα πολλά σημεία του πλανήτη, σχεδόν σε όλα θα έλεγα, σε μικρότερη ή μεγαλύτερη κλίμακα. Και δεν μιλάω μόνο για το τι συμβαίνει στη Γάζα, στην Ουκρανία ή σε άλλες πολεμικές εστίες αλλά γι’ αυτό που συμβαίνει στην Αφρική ή στις μικρές φάρμες στην Αμερική, για το τι συμβαίνει εδώ. Βέβαια, εξαρτάται από το πώς ορίζεις τον πόλεμο, γιατί πολεμική κατάσταση είναι η καθημερινή μας φυσική κατάσταση αυτήν τη στιγμή. Βγήκα στην Ιπποκράτους να πάρω ταξί και βρέθηκα σε εμπόλεμη κατάσταση με ανθρώπους που ήταν στα όριά τους. Και επίσης είμαστε πάντα οι “άλλοι”, υπάρχει αυτό που ονομάζω “αυτοξένωση”, η αργή και μουλωχτή αποξένωση από τον ίδιο μας τον εαυτό. Εκτός από την “αυτοξένωση”, με ενδιέφερε η συνενοχή με την εξουσία και οποιαδήποτε μορφή δύναμης: μέσα από την απουσία μας, την οκνηρία μας, τη μη συμμετοχή μας, τον ναρκισσισμό μας. Επίσης, το γεγονός ότι θεωρούμε πως κάνουμε ακτιβισμό ή ότι συμμετέχουμε επειδή ποστάρουμε στο TikTok και στα social media, το οποίο δεν είναι αρκετό προφανώς. Αυτή η έμμονη θέαση της καθημερινής τραγωδίας κάθε λεπτό, που δεν έχει καν τελετουργία· τα νέα σε βομβαρδίζουν συνέχεια και εξουδετερώνονται ακριβώς επειδή όλα έχουν πια το ίδιο βάρος και την ίδια σημασία λόγω αυτού του βομβαρδισμού. Η έννοια της κοινότητας είχε μεγάλη σημασία για μένα γιατί είναι αρκετά πανκ η ταινία, δεν είναι μια ρομαντική ταινία βασισμένη στην ειδυλλιακή αγροτική ζωή. Όλοι οι χαρακτήρες είναι “αρχιδάκια”, δεν υπάρχει κάποιος ήρωας, κάποιος που στην ουσία έρχεται να σώσει την κοινότητα. Παρότι γίνεται κάτι χοντρό, παίρνουν το κοριτσάκι από τους γονείς του, εκείνοι δεν κάνουν τίποτα, γιατί είναι πραγματιστές και ξέρουν ότι είναι εντελώς ανήμποροι μπροστά στην εξουσία. Υπερισχύει

ο φόβος και δεν αντιδρούν καθόλου, επειδή ξέρουν ότι αν αντιδράσουν μπορεί οι επιπτώσεις να είναι χειρότερες. Αυτό το θεωρώ το πιο ειλικρινές στοιχείο, είναι αυτό που νιώθω και φοβάμαι περισσότερο από όλα και για μένα την ίδια. Παντού υπάρχει αυτή η άρνηση στην αντίδραση, όχι μόνο στην Αμερική. Απλώς εκεί είναι πολύ πιο performative όλο αυτό, την εξουσία ο Τραμπ την έχει μετατρέψει σε παραστατική τέχνη και τηλεοπτική εκπομπή. Κι αυτό πιάνει, γιατί υπάρχει μια συνεχής γαργαλιστική αφήγηση. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει παντού. Π.χ. η Ευρώπη δεν είναι διαφορετική, δεν έχει κάνει απολύτως τίποτα για τη γενοκτονία, απλώς δεν το δηλώνει με τόσο προκλητικό τρόπο. Το ότι αναγνωρίζουν το κράτος της Παλαιστίνης δεν σημαίνει τίποτα, αν απλώς το δηλώνεις στα Ηνωμένα Έθνη είναι κάτι προφορικό και τίποτε άλλο. Κάθε ταινία μου είναι διαφορετική από την άλλη, το Harvest όμως ήταν κόλαση, ένας εφιάλτης, γιατί είχαμε πολύ λίγο χρόνο. Γύριζα πέντε σκηνές τη μέρα μέσα σε ανελέητη βροχή, χαλάζι και λάσπη. Ωστόσο, φτιάξαμε μια κοινότητα που ήταν πολύ σφιχτή, κάτι σαν δημιουργικό κοινόβιο, γιατί μέναμε μαζί, τρώγαμε μαζί, πίναμε μαζί, τα Σαββατοκύριακα ήμασταν όλοι μαζί, στο ίδιο μέρος. Δεν υπήρχε αυτό που οι πρώτοι ηθοποιοί μένουν σε ξενοδοχεία ή έχουν το τροχόσπιτό τους. Όλοι ήμασταν εκεί, μέσα στη λάσπη, κάτω από την ίδια τέντα, κι αυτό ήταν πολύ σημαντικό. Σε κάθε ταινία που κάνω βάζω έναν διαφορετικό κώδικα για το πώς θα γίνει αυτή η ταινία, κι αυτός ο κώδικας στην ουσία δεν έχει να κάνει μόνο με την αισθητική της ταινίας, η οποία για μένα απορρέει απόλυτα από τη διαδικασία που ακολουθώ. Αποφασίσαμε να τη γυρίσουμε σε Super 16 γιατί η κάμερα ήταν μέρος του σώματος του Sean, που σημαίνει ότι υπήρχε μια αμεσότητα, ειδικά σε αυτές τις συνθήκες, που το 85% της ταινίας ήταν όλο έξω στη φύση. Κι επειδή στη Σκωτία ξέραμε τον καιρό, ενσωματώσαμε αυτό το στοιχείο. Δηλαδή δεν σταματούσαμε κάθε 15 λεπτά που αρχίζει να βρέχει και αλλάζει εντελώς το φως. Χρησιμοποιήσαμε αυτό το στοιχείο, γιατί ο φωτισμός του Καραβάτζο ή των Φλαμανδών ζωγράφων ήταν ήδη αναφορά για την ταινία, από το mood board που έκανα αφού βρήκα την τοποθεσία. Κατασκήνωσα εκεί για μία εβδομάδα και παρατήρησα το φως· έμαθα πώς αλλάζαν τα χρώματα από τέλη Αυγούστου μέχρι μέσα Σεπτέμβρη. Το σινεμά έχει καταντήσει ένα βιομηχανικό συγκρότημα αυτήν τη στιγμή, πολλοί σκηνοθέτες δεν θέλουν να κάνουν γυρίσματα σε τοποθεσίες και να το ζήσουν, προτιμούν περισσότερο το στούντιο ή πηγαίνουν σε εξωτερικές τοποθεσίες για κάποιες ώρες. Για μένα ήταν μέρος της διαδικασίας της ταινίας το να πάω εκεί, με έναν πολύ ταπεινό τρόπο. Ήμουν μόνη μου, έμενα μαζί με κάποιους αγρότες ή κατασκήνωνα, έτσι κατάλαβα την ταινία μου πολύ πριν αρχίσω να τη γυρίζω. Ο ήχος είναι πολύ σημαντικός στις ταινίες μου, ειδικά σ’ αυτήν, που μέρος του κώδικα ήταν να γυρίζω ολόκληρη τη σκηνή, από την αρχή ως το τέλος, χωρίς να σταματάω. Δεν κάνω ξεχωριστά πλάνα, αυτό που λέμε coverage, κανείς ηθοποιός δεν ξέρει πότε η κάμερα θα είναι πάνω του και πότε όχι, οπότε είναι όλοι ενεργοποιημένοι συνεχώς. Είναι κάπως θεατρική η μέθοδος. Για να γίνει αυτό, όμως, πρέπει όλοι οι ηθοποιοί να έχουν ψείρες επάνω τους – είχαμε και τέσσερα boom ταυτόχρονα, που σημαίνει ότι ο ηχολήπτης ήταν ήρωας. Ήταν σαν composer στην ουσία, γιατί είχε να κάνει με περίπου 20 μικρόφωνα και έκανε live mixing μες στη βροχή. Αυτό που προέκυψε ήταν μια συμφωνία φωνών. Το μιξάζ στη Γερμανία ήταν μια τεράστια πρόκληση, γιατί κανείς δεν έχει συνηθίσει να υπάρχουν τόσο πολλά μικρόφωνα live και να μιλάει ο ένας πάνω στον άλλο. Αυτό ήταν κάτι που πάντα θαύμαζα στον Aμερικανό σκηνοθέτη Robert Altman, γιατί στην ουσία αυτός άρχισε να αντιμετωπίζει τον ήχο με αυτόν τον κάπως “βρόμικο” τρόπο. Ξέρεις, υπάρχουν ακόμα ηχολήπτες που σταματάνε τους ηθοποιούς και λένε “μην καβαλάς την ατάκα του άλλου, γιατί δεν θα μπορέσει να το κόψει ο μοντέρ”. Στην ταινία μου όλοι μιλούσαν ταυτόχρονα, μπορέσαμε να το κάνουμε. Αυτός ο βρόμικος ήχος, η θολή όραση, η θολή μνήμη, η θολή ακοή, ο θολός ήχος, με ενδιαφέρουν πάρα πολύ. Δεν θέλω να υπάρχει η πλαστική εστίαση ούτε στην αφήγηση, ούτε στην τεχνική, ούτε στην αισθητική. Επίσης, ο sound designer, ο φοβερός Nicolas Becker, ο οποίος έχει πάρει και Όσκαρ για το Sound of Metal, είναι από αυτούς που πηγαίνουν στο location. Ήρθε, λοιπόν, κι επειδή κάπως είχα την ιδέα το baseline του ήχου να είναι underground, δηλαδή μέσα από το χώμα, μέσα από τη γη –στην ουσία ήταν η φωνή της γης, κάτι ρομαντικό και συμβολικό–, έβαλε contact μικρόφωνα μέσα στο χώμα παντού όπου κάναμε γύρισμα. Έτσι δημιουργήθηκε το baseline της ταινίας, το οποίο δεν το αντιλαμβάνεσαι αν δεις την ταινία στο λάπτοπ. Είναι πολύ σημαντικό να δεις αυτή την ταινία στο σινεμά».

Με το που διάβασα το βιβλίο το μετέφερα αμέσως στη δυτική Σκωτία, επειδή δεν το είδα ως ιστορικό δράμα αλλά ως κάτι εντελώς σύγχρονο, γιατί είναι μια ιστορία που συμβαίνει ακριβώς με τον ίδιο τρόπο στην εποχή μας σε πάρα πολλά σημεία του πλανήτη, σχεδόν σε όλα θα έλεγα, σε μικρότερη ή μεγαλύτερη κλίμακα.

Η ταινία προβάλλεται στις αίθουσες από τις 25 Σεπτεμβρίου από το Cinobo και τη Faliro House. Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

20

LiFO

25.09.25

LiFO 25.09.25

21

q Γεννήθηκα και μεγάλωσα κάτω από το θέατρο της Δόρας Στράτου, στου Φιλοπάππου. Εκεί έζησα, στο πατρικό μου σπίτι, μια μικρή μονοκατοικία, μέχρι και τα χρόνια του στρατού. Ο πατέρας ήταν εκπαιδευτικός, καθηγητής Φυσικής Αγωγής, με καταγωγή από την Αρκαδία, η μητέρα μου από τη Θήβα. Ήμασταν μια μεσοαστική οικογένεια, ένα σπίτι με αρχές, συντηρητικό, αλλά χωρίς ακρότητες – υπήρχαν διαφωνίες και γινόταν συζήτηση. Οι γονείς μου ήταν άνθρωποι του πολέμου, του Εμφυλίου, έρχονταν από έναν κόσμο που τον εμπεριέχουμε χωρίς να το καταλαβαίνουμε, αλλά τον έχουμε αποτινάξει από φόβο. Περάσαμε καλά παιδικά και εφηβικά χρόνια, ζεστά, και μεγαλώσαμε σε μια προκαταναλωτική κοινωνία. Η διασκέδασή μας ήταν το σινεμά, το ποδόσφαιρο στους χωματόδρομους και το μπάσκετ στην παιδική χαρά στο Κουκάκι.

Γεννήθηκε στου Φιλοπάππου, μένει στην Αγία Παρασκευή.

προσπαθούμε από καλή διάθεση και πρόθεση να αποκτήσουμε μια κοινωνική καταξίωση μέσα από την πορεία του παιδιού. Αυτό δεν είναι το καλύτερο, τα φορτώνουμε άγχη και ενοχές όταν κάτι δεν πάει καλά και δεν τα αφήνουμε να κάνουν αυτό που θέλουν. Όλα αυτά σχετίζονται με τη φιλοδοξία της καλύτερης ζωής. Ειδικά την εποχή που γεννήθηκα, οι άνθρωποι ήθελαν να γίνουν πολιτικοί μηχανικοί, δικηγόροι και γιατροί γιατί αυτά τα επαγγέλματα είχαν πιο καλές απολαβές. Όλα αυτά ήταν υπερβολικά και λίγο επίπλαστα, γιατί είχαν ως αποτέλεσμα να απαξιώνεται το σχολείο κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας για το πανεπιστήμιο αλλά και να υποβαθμιστεί η δουλειά του χειρώνακτα, του υδραυλικού, του ηλεκτρολόγου – τότε, ήθελαν να γίνουν όλοι επιστήμονες. Αργότερα ήθελαν να γίνουν σελέμπριτις και σήμερα influencers. Δεν μπορώ να τα παρακολουθήσω αυτά, ίσως είμαι λίγο παλιομοδίτης, αλλά νομίζω ότι όλα έχουν δύο όψεις, και την αρνητική και τη θετική. Το να επηρεάζεις κάποιον, βέβαια, μπορεί να είναι και θετικό.

q Συγκρίνοντας τη δική μου εποχή με τη σημερινή βλέπω να υπάρχει μεγάλη ανυπομονησία. Έχει αλλάξει όλος ο εσωτερικός χρόνος των ανθρώπων, κι αυτό το βλέπεις σε ταινίες του ’60, όπου είναι αλλιώς ο χρόνος, το μοντάζ. Σήμερα περνάνε 500 πλάνα κάθε λεπτό από μπροστά σου, κάτι που δεν σε αφήνει να ταξιδέψεις, να σκεφτείς περισσότερο, να πάρεις τον χρόνο σου και να επικοινωνήσεις με αυτό που βλέπεις ή διαβάζεις. Σπρώχνουμε ανυπόμονα τον χρόνο και δεν τον εκμεταλλευόμαστε προς όφελός μας, καταναλώνουμε πολύ γρήγορα γιατί θέλουμε να τα δούμε όλα και να πούμε ότι τα είδαμε. Ταξιδεύουμε πολύ, βγάζουμε εκατοντάδες φωτογραφίες για να πιστοποιήσουμε ότι ήμασταν κι εμείς εκεί, στεκόμαστε σε μια έκθεση μπροστά σε ένα έργο και αντί να το κοιτάξουμε προσεκτικά, να νιώσουμε τι έχει πυροδοτήσει μια έκρηξη στο μυαλό του καλλιτέχνη, το φωτογραφίζουμε, γιατί έχουμε την ψευδαίσθηση ότι, αν το παγιδέψουμε σε μια εικόνα, μπορεί να το ελέγξουμε.

ΓΙΆΝΝΗΣ ΜΠΈΖΟΣ

q Όπως όλοι οι γονείς τότε, έτσι και οι δικοί μας ήθελαν να μορφωθούμε, κάτι που συμβαίνει και σήμερα: οι γονείς

q Μεγαλώνοντας, ο αδελφός μου έγινε αρχιτέκτονας κι εγώ έκανα κάποιες απόπειρες για το πανεπιστήμιο χωρίς κανένα ενδιαφέρον, έτσι αποφάσισα να στραφώ στο θέατρο. Δεν υπήρχε καμία τέτοια αναφορά στο σπίτι, αλλά το θέατρο μου άρεσε, είχα δει κάποιες επιθεωρήσεις εντυπωσιακές στο Ρεξ, και στην εφηβεία, θυμάμαι, μετά από κάποια παράσταση στο Εθνικό, όταν τέλειωσε και έπεσε η αυλαία, αναρωτήθηκα τι ακριβώς γίνεται από πίσω, πού πάνε αυτοί οι άνθρωποι, τι κάνουν. Αυτό ήταν το πρώτο μου ερέθισμα, τι προηγείται και τι έπεται μιας παράστασης, πώς πραγματώνεται, αυτό που ονομάζουμε «κουζίνα». Στα μάτια μου αυτός ο κόσμος και οι άνθρωποι που τον είχαν δημιουργήσει φάνταζαν πολύ εντυπωσιακοί και σκέφτηκα ότι θα είχε ενδιαφέρον να καταπιαστεί κανείς με κάτι τέτοιο, μου άρεσε. Παρακολουθούσα παραστάσεις και το αποφάσισα να γίνω ηθοποιός.

q Όταν το είπα στο σπίτι μου δεν πέταξαν από τη χαρά τους. Το βρίσκω φυσιολογικό να μην μπορούν να το κατανοήσουν, όχι μόνο λόγω της οικονομικής επισφάλειας αλλά κυρίως επειδή εμπεριέχει το στοιχείο του αγνώστου. Η δουλειά αυτή είναι τόσο παράξενη και αιρετική, δεν έχεις την απαίτηση από τους άλλους να τη δεχτούν. Η δική μας δουλειά είναι να δημιουργούμε έναν κόσμο από το μηδέν, εφήμερο, που θα διαλυθεί πολύ γρήγορα και εάν έχει ενδιαφέρον θα αποτυπωθεί στη μνήμη σου ή την καρδιά σου, θα σε παρηγορήσει, θα σε ανησυχήσει και θα σου κάνει καλή παρέα. Θα έλεγα ότι τους θεατές δεν τους ακολουθούν τα έργα, οι παραστάσεις και οι ρόλοι αλλά το σύνολο της προσωπικότητας του ηθοποιού, αυτό που έχει αφήσει πίσω του, η διαδρομή του, η υπόστασή του, αυτό γίνεται σημείο αναφοράς. Όλοι οι ρόλοι έχουν κάτι από τη δική μας προσωπικότητα, κάτι από τον κάθε ηθοποιό, από το σώμα του, τη φωνή του, τη διάθεσή του, την παιδεία του, τα προτερήματα και τα ελαττώματά του, αυτό είναι το ενδιαφέρον. Αλλιώς θα έπαιζε ο καθένας το ρόλο του και θα τελειώναμε. Οι καλλιτέχνες δεν είμαστε άγιοι ή υπεράνθρωποι και πολλές φορές –το λέγαμε αυτό με τον Βασίλη Παπαβασιλείου– είμαστε στην κοσμάρα μας, νομίζουμε πώς όλοι ασχολούνται με το τι θα ανεβάσουμε. Ο κόσμος έχει άλλες αγωνίες, δική μας είναι η ευθύνη για το τι παρουσιάζουμε κάθε φορά.

συντροφοι σαράντα χρόνια Με τη Ναταλία είμαστε μαζί σαράντα ένα χρόνια, έχουμε να δουλέψουμε μαζί πολλά χρόνια – δεν συμβαίνει από πρόθεση, απλώς τυχαίνει. Η αλήθεια είναι ότι οι διαθέσεις μας ως προς το ρεπερτόριο είναι διαφορετικές, αλλά ποτέ δεν υπήρχαν τριβές και ανταγωνισμοί μεταξύ μας. Δεν είχαμε ποτέ πρόβλημα στο σπίτι, ούτε με την Ηρώ, είμαστε τρεις άνθρωποι, μια οικογένεια στο ίδιο επάγγελμα, αυτόνομοι. Υπάρχει η εντύπωση ότι όλη μέρα συζητάμε για το θέατρο. Είναι ένα κομμάτι της ζωής μας που συνήθως μένει έξω από το σπίτι.

ΟΙAΘΗΝΑΊΟΙ

q Φοίτησα στη σχολή του Δημήτρη Κωνσταντινίδη. Ήταν καλή σχολή, δεν είχαμε ωράρια, το μάθημα ήταν ελεύ-

22

LiFO

θερο, μάλιστα είχαμε ένα θεατράκι που το φροντίζαμε και μπήκαμε σιγά σιγά στη ζωή του θεάτρου. Κάναμε υποκριτική αλλά και θεωρητικά μαθήματα που τώρα είναι σε ύφεση – τότε ήταν υποχρεωτικά για να πάρεις άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Πολλοί φτάνουν στις σχολές, αλλά στο επάγγελμα ούτε μπαίνουν ούτε μένουν όλοι, ούτε η αγορά μπορεί να τους απορροφήσει. Φοιτώντας έχεις ένα κέρδος: έρχεσαι σε επαφή με κείμενα δυνατά, με τη μουσική, τον χορό, γνωρίζεις το σώμα σου. Οι σχολές αυτό το καλό έχουν, σε οπλίζουν κυρίως τεχνικά και θεωρητικά αν θέλεις να μάθεις και δεν βαριέσαι, γιατί συμβαίνει κι αυτό, που δεν το καταλαβαίνω – πληρώνουν και βαριούνται. Όσο για την υποκριτική, εκεί το ταξίδι ξεκινά από μια γνώση του εαυτού μας, να γνωρίζουμε το σώμα μας, την εμφάνισή μας, το πρόσωπό μας, τον τρόπο που περπατάμε, σκεφτόμαστε και αισθανόμαστε. Όλα αυτά δεν μπορεί να τα βγάλει ένα παιδί που δεν ξέρει τον εαυτό του, τον φοβάται ή δεν τον εκτιμά, και μια σχολή που σέβεται τον εαυτό της πρέπει να ταξιδέψει μαζί του προς αυτήν τη γνώση, όχι μόνο να του διδάσκει κείμενα που δεν μπορεί να ακουμπήσει. Σε αυτήν τη σύνθετη διαδικασία της υποκριτικής η σχολή είναι ένας στίβος, μπορείς να κάνεις μια προπόνηση, ας το πούμε έτσι, αλλά δεν θα σε βγάλει ηθοποιό. Αν έχεις ταλέντο και κυρίως πάθος, θα σε βγάλει έτοιμο να αγωνιστείς για κάτι αλλά δεν μπορεί να σου εγγυηθεί τίποτα.

q Τελειώνοντας τη σχολή, πήγα στον στρατό. Κάθισα δυόμισι χρόνια, μέχρι τον Φεβρουάριο του 1981, και τον χόρτασα. Ήταν μια μεγάλη εμπειρία και το είδα ως αποσκευή: αποκτάς την ευθύνη του εαυτού σου, συμβιώνεις με άλλους ανθρώπους που δεν γνωρίζεις, δεν έχεις από πίσω το σπίτι σου. Όταν απολύθηκα, η πρώτη μου δουλειά ήταν στους Κουραμπιέδες του Χασάπογλου, ένα έργο που άρεσε πολύ, και η επόμενή μου δουλειά ήταν στην Εβίτα Περόν με την Αλίκη. Με ενδιέφερε να ζήσω από αυτήν τη δουλειά και δεν έμεινα ποτέ άνεργος. Σιγά-σιγά, επειδή είμαι συνεπής και εντάξει στη δουλειά, πήρα την ανταμοιβή μου. Προχωρούσα με σταθερά βήματα, με καλύτερους ρόλους και αποδοχές, αλλά όχι τρελά πράγματα. Είχα ελάχιστη τηλεοπτική παρουσία και έκανα και ραδιόφωνο, έγινα πρωταγωνιστής σε μια διαδρομή πολύ ομαλή, δεν έκανα διαχωρισμούς εμπορικό-ποιοτικό ούτε ήμουν από αυτούς που ήταν προσανατολισμένοι στο μεγάλο ρεπερτόριο.

q Όταν ξεκινάς αυτήν τη δουλειά, την κάνεις γιατί σε όλους τους ανθρώπους υπάρχει το στοιχείο της μεταμόρφωσης – όλοι θέλουμε να φύγουμε από τον εαυτό μας, να γίνουμε κάτι άλλο. Όταν περάσεις χρόνια σε αυτήν τη δουλειά καταλαβαίνεις πως αυτό που έχει σημασία είναι να έχεις κάτι να πεις όταν βγαίνεις στη σκηνή, και με την παρουσία σου

απο την αργυρώ μποζώνη φωτογραφιeσ: παρισ ταβιτιαν

25.09.25

LiFO 25.09.25

23

q Με το άνοιγμα της ιδιωτικής τηλεόρασης γνώρισε ο κόσμος καινούργια πρόσωπα, καινούργιο λόγο στην κωμωδία και τη μυθοπλασία. Όταν ξεκίνησαν οι «Απαράδεκτοι» δεν είχαμε συγκεκριμένη πρόθεση ούτε κατανοούσαμε τι κάναμε. Γνωριζόμασταν μεταξύ μας και είπαμε να κάνουμε μια δουλειά, να περάσουμε καλά, μέχρι εκεί. Όταν η Δήμητρα μου πρότεινε να παίξω έναν γκέι, δεν πέρασε ποτέ από το μυαλό μου μήπως ο ρόλος γίνει εμπόδιο σε μια «σοβαρή καριέρα», δεν το σκέφτηκα ποτέ, πιο πολύ είχε την έννοια του παιχνιδιού όλο αυτό. Και είχε επιτυχία γιατί έγινε τόσο απενοχοποιημένα και χωρίς πολλά-πολλά, χωρίς πολλές αναλύσεις, ήταν μια εκδοχή στον αστερισμό του χαριτωμένου. Πρέπει να πούμε ότι αυτά τα βήματα που εκ των υστέρων τα ονομάσαμε τολμηρά έγιναν με επιφυλάξεις από τους σταθμούς. Όταν αυτό ρίζωσε στον κόσμο και φάνηκε να το ακολουθεί, γεννήθηκε η τάση να κάνουμε τέτοια πράγματα. Πάντα υπάρχει η παγίδα, όλοι σκέφτονται τι θέλει ο κόσμος, κάτι που είναι και λίγο σχετικό. Αν ρωτήσεις τους θεατές ούτε εκείνοι ξέρουν ακριβώς: θέλουν κάτι να τους κάνει συντροφιά, όχι μόνο κάτι που έχουν ζήσει αλλά και κάτι το οποίο δεν ξέρουν. Νομίζω πως τη μεγάλη ευθύνη για την τηλεόραση την έχουν οι δημιουργοί και όχι οι σταθμοί.

q Έκανα τηλεόραση, πολύ διαφορετικές σειρές, που παίζονται και μετά από τριάντα χρόνια, τις βλέπουν και τις ξαναβλέπουν σαν τις παλιές ταινίες. Δεν με ενδιέφερε καθόλου να με αποκαλούν κωμικό ηθοποιό, αλλά με αυτή την ταυτότητα έκανα πολλά πράγματα, δικές μου δουλειές. Κάναμε θίασο το 1994 με τη Ναταλία (σ.σ. Τσαλίκη), πήγαμε στο Προσκήνιο, που ήταν ένα θεατράκι σε μια υποβαθμισμένη περιοχή, άρχισαν οι συνεργασίες με το Εθνικό, ανακατεύτηκε το πράγμα. Στην τηλεόραση έκανα και κάποια πράγματα που δεν ήταν στον χώρο της κωμωδίας, οι δουλειές ήταν καλοπληρωμένες και με άλλες συνθήκες. Στο «Ευτυχισμένοι μαζί» κάναμε εξίμισι μέρες γύρισμα, στοίχιζε εκατό χιλιάδες το επεισόδιο γιατί το κανάλι είχε έσοδα. Μετά το 2011 όλο αυτό διαλύθηκε. Με την κρίση άλλαξαν οι απολαβές, αλλά πρέπει να πω ότι έγιναν κάποιες πολύ καλές δουλειές. Στην τηλεόραση θέλει χρήμα για να κάνεις μεγάλες παραγωγές, π.χ. σειρές εποχής και να μη φαίνονται όλα ψεύτικα. Οι Βρετανοί τα κάνουν άψογα αυτά.

ΟΙ ΑΘΗΝΑΙΟΙ Γιάννης Μπέζος

και μέσα από τα κείμενα. Και μεγαλώνοντας, αργότερα, το κοινό έρχεται γιατί περιμένει κάτι να του πεις, ειλικρινές, π.χ. όταν κάνουμε κωμωδία με χιούμορ, που είναι ένα απαραίτητο συστατικό της ζωής μας και πολύ αποκαλυπτικό, χωρίς σοβαροφάνεια. Το εκπληκτικό σε αυτήν τη δουλειά είναι να κάνεις τον άλλο να μπει σε έναν κόσμο και να φανταστεί ότι είσαι ο ήρωας που βλέπει, να ξεχάσει ότι είσαι ο Μπέζος που πάρκαρε απέξω το αυτοκίνητό του, αυτό είναι το μαγικό του θεάτρου.

q Η σχέση θεάτρου-τηλεόρασης είναι αμφίδρομη, η τηλεόραση σου δίνει το πάτημα να γίνεις γνωστός, αλλά μπορεί και να σε εκθέσει. Όσα σου δίνει πρέπει να τα επιστρέψεις. Ο αντίπαλος του θεάτρου δεν είναι η τηλεόραση ούτε ο κινηματογράφος, είναι ο κακός του εαυτός. Για μένα ήταν στήριγμα, αλλά δεν νομίζω ότι οι θεατές έρχονται στο θέατρο μόνο αν σε ξέρουν. Είναι άλλο το γνωρίζω και άλλο το ακολουθώ κάποιον. Γιατί το κοινό βαθμολογεί την πρόθεσή σου, το πρώτο που καταλαβαίνει είναι αν θέλεις να τα πάρεις και να φύγεις ή αν θέλεις να κάνεις δουλειά σοβαρή, και, ανεξάρτητα από την επιτυχία ή την αποτυχία, θα σου πιστώσει τον μόχθο. Έχουν αλλάξει οι εποχές, παλιότερα έκανε κάποιος πιο εύκολα μια αρπαχτή, τώρα καταλαβαίνει πιο πολλά ο θεατής.

q Πρέπει να πιστώσουμε στο κοινό ότι τα τελευταία χρόνια παρακολουθεί ρεπερτόριο και έργα που δεν έβλεπε παλιά και με θιάσους πολύ καλούς, και στην Αθήνα και στην περιφέρεια. Βγαίνουν σε περιοδεία έργα που δεν θα τολμούσαμε ούτε να προφέρουμε σε προηγούμενες δεκαετίες. Το κοινό, όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα –οι νέες ηλικίες–, θέλει να δει ένα θέατρο που θα το κάνει να σκεφτεί, να ανησυχήσει περισσότερο. Το διαδίκτυο έχει κάνει αυτό το καλό, έχει ανοίξει ο πλανήτης και παρακολουθούμε τα πάντα: δεν μπορεί να καίγεται ο κόσμος, να υπάρχουν τόσα θέματα σημαντικά κι εσύ να πληρώνεις για να δεις κάποιον να κάνει σαχλαμάρες. Υπάρχει και αυτό, στον χώρο της μεγάλης εξαίρεσης. Όλοι θα συμφωνήσουμε γενικά ότι το ελληνικό θέατρο είναι σε άνθηση, έχει πολύ ενδιαφέρουσες προτάσεις.

q Είδαμε στην κρίση τον κόσμο να πηγαίνει στο θέατρο γιατί είναι ένα καταφύγιο, σε φέρνει σε επαφή με τη ρίζα σου, με τη μήτρα, σε ζεσταίνει. Γίνεται κάτι μπροστά σου και το συμμερίζονται ομαδικά οι άνθρωποι, επιστρέφουν στο συλλογικό. Αν η πολιτεία θέλει να στηρίξει το θέατρο, πρέπει να αλλάξει το μοντέλο των επιχορηγήσεων ώστε να μπορεί να ενισχύει πιο αποτελεσματικά τις προσπάθειες που γίνονται, γιατί δεν μπορείς να είσαι ηθοποιός-ζητιάνος. Γιατί στη δουλειά μας η νέα γενιά είναι πολύ καλύτερη από τη δική μας, πιο υποψιασμένη, δεν έχουν τα κολλήματα που είχαμε εμείς οι παλιότεροι και δεν περιχαρακώνονται. Τους βλέπεις διαθέσιμους και το υλικό που έχουμε είναι θαυμαστό και αξίζει να υποστηριχθεί.

q Το τραγούδι το αγαπώ πολύ, δεν είναι το επάγγελμά μου αλλά το αντιμετωπίζω επαγγελματικά. Με ενδιαφέρει από κάθε είδος να βρίσκω την καλή του εκδοχή, την ευγενική, να τραγουδάω τους μεγάλους ποιητές, τα ρεμπέτικα, τον Αττίκ, τον Σουγιούλ, τους μεγάλους συνθέτες, πράγματα που μας ακολουθούν. Σαν ηθοποιό με ενδιαφέρει πολύ ο στίχος, αυτόν τραγουδάμε, θέλουμε τον μύθο, και αν προσέξεις, ως λαός, με την ορχηστρική μουσική δεν έχουμε μεγάλη σχέση. Τραγουδάμε τους μεγάλους ποιητές και αυτό το οφείλουμε αρχικά στον Θεοδωράκη, αυτός το ξεκίνησε και επέμεινε. Ποιος φανταζόταν ότι την «Άρνηση» του Σεφέρη θα την τραγουδούσε ο κόσμος στην ταβέρνα; Αναρωτιέμαι, εφόσον έχουμε αυτόν τον πλούτο, πώς φτάσαμε να τραγουδάμε τόσες ανοησίες; Με ρώτησαν αν η τραπ είναι κακή – η τραπ είναι το πρόβλημα; Τα άλλα δίπλα δεν είναι σκουπίδια; Γιατί να μην πάνε στην τραπ αν δεν τους γοητεύει τίποτα; Και στην εποχή μας ακούγονταν ανοησίες, όμως τη χαρακτήριζαν άλλα μεγέθη. Αυτό είναι παγκόσμιο φαινόμενο, το βλέπεις και στην πολιτική. Για κάποιον λόγο οι άνθρωποι δεν έχουν ανάγκη τις πολύ μεγάλες προσωπικότητες. Οι μεγάλες προσωπικότητες της πολιτικής ήταν όλες παιδιά του πολέμου. Εμείς περάσαμε πολλά χρόνια ειρήνης, με ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας, ο δυτικός κόσμος δεν γνώρισε πολέμους, τους γνωρίζει τώρα με την Ουκρανία και με τη Γάζα και αυτό μας τρομάζει και μας αναστατώνει πολύ. Μέσα σε αυτή την ευμάρεια και τον εφησυχασμό άλλαξαν εντελώς η κοινωνία και οι ανάγκες της.

q Η ελληνική δημοκρατία είναι υποχρεωμένη να σου προσφέρει μια σφαιρική γνώση, την

ΙNFO

Ο Γιάννης Μπέζος σκηνοθετεί το εμβληματικό έργο του Ντέιβιντ Μάμετ Αμερικάνικος Βούβαλος στο θέατρο Σημείο. Από τις 12 Δεκεμβρίου 2025 θα πρωταγωνιστεί στην παράσταση Οι βλαβερές συνέπειες του γάμου, στο θέατρο Άνεσις, την οποία και σκηνοθετεί.

24

LiFO

Ο αντίπαλος του θεάτρου δεν είναι η τηλεόραση ούτε ο κινηματογράφος, είναι ο κακός του εαυτός. Για μένα ήταν στήριγμα, αλλά δεν νομίζω ότι οι θεατές έρχονται στο θέατρο μόνο αν σε ξέρουν. Είναι άλλο το γνωρίζω και άλλο το ακολουθώ κάποιον.

επαφή με τον αθλητισμό, με τη γλώσσα, ακόμα και με τα αρχαία ελληνικά, με έναν τρόπο γοητευτικό. Τα καλλιτεχνικά ας μην τα συζητήσουμε, καταργήθηκαν. Είναι θέμα διάθεσης και των διδασκόντων και του υπουργείου, και των γονέων και των συναδέλφων μας. Έχουμε μεγάλη ευθύνη, αντί να λέμε σαχλαμάρες και κολακείες, πρέπει να καλλιεργήσουμε τη γνώση ώστε να θωρακιστεί ο κόσμος, γιατί όταν γνωρίζεις σταματάς να φοβάσαι. Χωρίς γνώση δεν υπάρχει μέλλον.

q Παλιά το κέντρο το ζούσα περισσότερο. Τέλειωνε το θέατρο, μέναμε για να μιλήσουμε, παίζαμε χαρτιά, πηγαίναμε με τα πόδια σπίτια μας. Δεν υπάρχουν αυτά σήμερα, τελειώνει η παράσταση και όλοι διαλύονται. Μεγάλωσαν οι αποστάσεις, μεγαλώσαμε κι εμείς. Σκέφτομαι ότι πηγαίναμε κάθε Σάββατο στο Φίλιον, ήμασταν μια παρέα, πλέον έχουν πεθάνει οι περισσότεροι, δεν μου κάνει κέφι να πηγαίνω – με ποιον να μιλήσω; Αλλά την Αθήνα την αγαπώ, αυτήν τη μεγάλη άναρχη πόλη με την καταπληκτική της γεωγραφία, την ακτογραμμή της και την ησυχία του προαστίου όπου μένω, με τις γειτονιές της και την ένταση του κέντρου. Νομίζω ότι δεν θα μπορούσα να ζω αλλού. Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

25.09.25

LiFO 25.09.25

25

THIS THAT KEEPS ON Μίλησα με τον Δημήτρη για τη νέα του παράσταση Τhis that keeps on – Α personal archaeology που δημιούργησε για το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και για την ευκαιρία που του πρόσφερε να κάνει μια ανασκαφή στην προσωπική του καλλιτεχνική πορεία κατά τη διάρκεια αυτών των τεσσάρων δεκαετιών, στις εμμονές, στις αναζητήσεις, στις εφευρέσεις, στις θεματικές και στα σημεία αναφοράς του. Ανάμεσα σε αυτά, ιδιαίτερη θέση κατέχουν οι Κυκλάδες και η σχέση που ανέπτυξε μαζί τους. Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης ξεκινά ένα ταξίδι «Μεταμόρφωσης» οραματιζόμενο ένα φιλόδοξο μέλλον, που θα ενισχύσει δραστικά τη συλλογική εμπειρία των επισκεπτών του, διαμορφώνοντας ένα αρχιτεκτονικό αλλά και πολιτιστικό ορόσημο, αφήνοντας ανεξίτηλο σημάδι στην διεθνή και τοπική κοινότητα. Θα υπάρξουν περιορισμένες διαθέσιμες θέσεις για τους φίλους και υποστηρικτές του μουσείου, καθώς τα έσοδα θα διατεθούν αποκλειστικά για τη δημιουργία του νέου Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης. Θα προσφερθούν, ωστόσο, και 1.700 δωρεάν εισιτήρια σε φοιτητές που σπουδάζουν καλές τέχνες, χορό, θέατρο, μουσική, design, κινηματογράφο, ιστορία της τέχνης και σκηνογραφία, κι αυτό είναι κάτι που αποφάσισαν ο καλλιτέχνης μαζί με το Μουσείο. «Σαν ένα αντιστάθμισμα για το γεγονός ότι η παράσταση είναι fundraising κι αυτό στερεί την επικοινωνία της με το ευρύ κοινό». Ιδού τι μου είπε, με τη συνοδεία εικόνων που φιλοτέχνησε αποκλειστικά για τη LiFO.

Χάρη στην ανάθεση του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης ο Δημήτρης ευτύχησε, λέει, να συνεργαστεί εκ νέου με μια καταπληκτική περφόρμερ, την Breanna O’Mara. Είναι η μούσα του των τελευταίων χρόνων, η οποία εδώ γίνεται για άλλη μια φορά η Αφροδίτη του.

Lukasz Przytarski / Breanna O’Mara

Φωτογραφία: Julian Mommert

– a personal archaeology –

Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου δημιούργησε ένα νέο πρότζεκτ κατόπιν ανάθεσης του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης για τα σαράντα χρόνια από την ίδρυσή του, που το κοινό θα έχει την ευκαιρία να δει σε μια και μοναδική παράσταση στο Ωδείο του Θοδωρή Αντωνόπουλου Ηρώδου Αττικού.

THIS THAT KEEPS ON

Σε αυτή την προσωπική αρχαιολογία, σε αυτή την προσωπική ανασκαφή, το σώμα, το χώμα και η πέτρα μοιάζουν σμιλεμένα από το ίδιο υλικό. Όπως συμβαίνει συχνά στη δουλειά του, χορογραφεί σαν γλύπτης – εδώ το σώμα γίνεται το μισό μια κυκλαδίτικη ξερολιθιά, ένας Κυκλαδίτης Σίσυφος. Ο Δημήτρης έχει ασχοληθεί ξανά με τη μυθολογική αυτή μορφή στην παράσταση Still Life (2014), οπότε πρωτοεμφανίστηκε ο άνθρωπος που κουβαλά τις πέτρες. Το βάρος της ύπαρξης και το νόημα ζωής που μπορεί να αποκτήσει κανείς μέσα από την εργασία –μπορεί, αλήθεια;– από τον προσωπικό μόχθο είναι ζητήματα που πάντα τον απασχολούσαν.

Ορέστης Αλεξιάδης και σύνολο

Φωτογραφία: Μαριάνα Μπίστη

THIS THAT KEEPS ON

«Αυτές τις τρεις εικόνες χαρακτηρίζει ένα σχήμα που αγαπώ να κάνω: μια γυναίκα στο κέντρο κι ένας χορός ανδρών τριγύρω, ένας χορός μνηστήρων. Είναι σχεδόν δαρβινικό αυτό το σχήμα που συναντάμε στη φύση, όπως και στον άνθρωπο, το θηλυκό να πολιορκείται και να επιλέγει». Εδώ η Breanna O’Mara κοιτά την πανοπλία-είδωλό της σε μια σκηνή με υλικά που προέρχονται από το Jewel (2023).

Breanna O’Mara

Φωτογραφία: Μαρία Πετειναράκη

Μάκης Κατσανέας, Χρήστος Στρινόπουλος, Aidi Ormeni, Κώστας Χρυσαφίδης, Δήμητρα Βλάχου, Δημήτρης Γούλιος, Ορέστης Φωτογραφία: Julian Mommert Αλεξιάδης, Βασίλης Μίχας, Γιώργος Δερέσκος

Δύο εικόνες προερχόμενες από το Seit Sie (2018), το οποίο δημιούργησε όταν κλήθηκε από το Tanztheater Wuppertal να του ετοιμάσει ένα έργο: μια γυναίκα-Σεβαστιανός τρυπημένη με «βέλη» και μια γυναίκα με χάρτινο φόρεμα (φτιαγμένο από αναλώσιμο τραπεζομάντιλο ταβέρνας) που το φυσούν οι άντρες.

Gal Robissa, Benjamin Stroman, Δημήτρης Ματσούκας, Θάνος Στασινός, Έκτωρ Λιάτσος, Μαρία Μανουκιάν

Φωτογραφία: Julian Mommert

THIS THAT KEEPS ON

Χρήστος Στρινόπουλος και σύνολο

Φωτογραφία: Julian Mommert

Δύο είναι οι σκηνές που μπαίνουν ατόφιες στη νέα αυτή δραματουργία: ένα έργο 3.15’ που ονομάζεται Τραγούδι του ’99 και η κεντρική σκηνή από το Πουθενά (2009), που όταν την είχε πρωτοανεβάσει είχε μόλις πεθάνει η Πίνα Μπάους και την αφιέρωσε στη μνήμη της. Ποιος να φανταζόταν τότε ότι ο Δημήτρης θα γινόταν, δέκα χρόνια μετά, ο πρώτος καλλιτέχνης που θα δημιουργούσε έργο για τη θρυλική αυτή ομάδα! «Αυτή η κεντρική σκηνή, από τις πιο χαρακτηριστικές σωματικές εφευρέσεις μου, είναι, ξέρεις, το πρώτο βίντεο που έγινε viral με τέσσερα εκατομμύρια views. Αυτό το κομμάτι ξεπατικώθηκε ανερυθρίαστα από συναδέλφους μου παγκοσμίως. Ποτέ, φυσικά, στη σιωπή και ποτέ με γυμνό ανθρώπινο σώμα».

THIS THAT KEEPS ON

Δύο εντελώς καινούργιες «χαοτικές» σκηνές ανθρώπινου πολιτισμού. Η επάνω είναι εμπνευσμένη από τις αφίσες του ρωσικού κονστρουκτιβισμού και ενός κήπου υβριδικών υπάρξεων όπως ο «Κήπος των επίγειων απολαύσεων» του Ιερώνυμου Μπος. Για την κάτω, εξηγεί: «Εδώ θα κατοικήσουν σωματικές εφευρέσεις μου από τον Μεγάλο Δαμαστή (2017), τον Εγκάρσιο Προσανατολισμό (2021), την Πρώτη Ύλη (2012), το Still Life 2014, όπως και ολοκαίνουργια υβρίδια».

Φωτογραφία: Julian Mommert

THIS THAT KEEPS ON

«Οι Κυκλάδες του Δημήτρη Παπαϊωάννου» Η σχέση του καλλιτέχνη με τις Κυκλάδες σε ένα τετρασέλιδο αποκλειστικά για τη LiFO.

Αριστερά, κάτω από ένα αναφιώτικο τοπίο (υγρός γραφίτης σε χαρτί, 2023), ο Δημήτρης κρατά ένα μικρό ειδώλιο που έφτιαξε από χαρτοπολτό και κόλλα (2024). Δίπλα ακριβώς, μια φωτογραφία από την παράσταση Τhis that keeps on (2025),ο γυμνός άνδρας με την ξερολιθιά. Στην κάτω εικόνα, σώματα από άμμο, εφήμερα γλυπτά, ανδρικά γυμνά και «υγρή πτυχολογία» (2001). Πάνω δεξιά, ένα σχέδιο με τους λέοντες της Δήλου που δημοσιεύεται για πρώτη φορά (μολύβι σε χαρτί, 1983). Το φιλί του πρώτου Έρωτα από το κόμικ «Η Γη στο σχήμα της καρδιάς» (ακουαρέλα, «Βαβέλ» 1993, τεύχος 145). Οι δύο μικρές εικόνες στη θάλασσα προέρχονται από το πρώτο ομοερωτικό-αναρχικό κόμικ «Ποιος μιλάει» (τέμπερα και μελάνι, «Παρά Πέντε», 1986, τεύχος 19), «εκεί που είναι και το πορτρέτο σου!», μου θυμίζει.

Η Δήλος όπως φαίνεται από τη Μύκονο (ακουαρέλα σε χαρτί, 2019) Το πρώτο από τα δεκάδες sketchbooks του – μολύβι σε χαρτί. Οι γυμνιστές στο Super Paradise της Μυκόνου το 1983 – τα κόμικ είναι σημεία αναφοράς της καλλιτεχνικής του πορείας αλλά και της στενής σχέσης του με τις Κυκλάδες, αγαπημένο θερινό του προορισμό και πηγή αστείρευτης έμπνευσης για πάνω από τέσσερις δεκαετίες, ιδίως η Ανάφη, στην οποία έχει βρει εκεί το καλοκαίρι του, καθώς λέει.

THIS THAT KEEPS ON

Πάνω αριστερά, μια φωτογραφία του Δημήτρη Παπαϊωάννου με τίτλο «On Intermenance». Κάτω, μερικά ακόμα sketchbooks με τα γυμνά σώματα και τη φύση των Κυκλάδων, ειδικότερα της Ανάφης (μολύβι σε χαρτί, πάνω τους ένα αναφιώτικο βότσαλο. Οι μορφές περιέχονται σε αυτά τα βιβλία. Το σχέδιο πάνω δεξιά είναι από το κόμικ «Ανάφη» («Κοντροσόλ στο χάος», 1987, τεύχος 2, ακρυλικό σε διαφάνεια), στη συνέχεια βλέπουμε μια κυκλαδική κεφαλή γιγαντιαίων διαστάσεων που θρυμματίζεται στον αέρα (η αρχική σκηνή τού Birthplace - Τελετή Έναρξης της Ολυμπιάδας του 2004) και, εν κατακλείδι, το εξαίσιο φινάλε από τον Εγκάρσιο Προσανατολισμό, όπου μέσα από την κατεστραμμένη σκηνή αναδύονται οι Κυκλάδες.

THIS THAT KEEPS ON – a personal archaeology – Ωδείο Ηρώδου Αττικού, 3/10

Σύλληψη - εικαστικός σχεδιασμός – σκηνοθεσία: Δημήτρης Παπαϊωάννου Ερμηνεύουν: Ορέστης Αλεξιάδης, Γιαν Άγγελος Αποστολίδης Ισαάκ, Δήμητρα Βλάχου, Μαρία Βούρου, Δημήτρης Γούλιος, Γιώργος Δερέσκος, Νίκος Εγγλέζος, Στέλιος Θεοδώρου, Μιχάλης Θεοφάνους, Μάκης Κατσανέας, Γιάννης Καράμπαμπας, Δημήτρης Λαγός, Έκτωρ Λιάτσος, Μαρία Μανουκιάν, Νίκος Μανωλάς, Δημήτρης Ματσούκας, Daniel Michna, Βασίλης Μίχας, Breanna O’Mara, Aidi Ormeni, Lukasz Przytarski, Gal Robissa, Έλλη Σκουρογιάννη, Θάνος Στασινός, Δημήτρης Σταυριανόπουλος, Χρήστος Στρινόπουλος, Benjamin Stroman, Μαίρη Χανδρινού, Κώστας Χρυσαφίδης, Σπύρος Χριστάκης Σχεδιασμός σκηνικού: Τίνα Τζόκα Σχεδιασμός φωτισμού: Στέφανος Δρουσιώτης - Δημήτρης Παπαϊωάννου Πρωτότυπη μουσική – ηχητικές συνθέσεις: Γιώργος Πούλιος Μουσική: Arvo Pärt, Richard Strauss, Jean Sibelius, Wayne King - Victor Young -

Egbert Van Alstyne, J.S.Bach, Jim Morrison - Robby Krieger - Ray Manzarek - John Densmore

Μουσική επιμέλεια: Στέφανος Δρουσιώτης Κοστούμια: Δημήτρης Παπαϊωάννου Παραγωγή κοστουμιών: TUBE_ATHENS (Ντίνα Τσίχλη) Γλυπτική - ειδικές κατασκευές σκηνικών αντικειμένων: Νεκτάριος Διονυσάτος Φωτογράφιση – κινηματογράφηση: Julian Mommert Διεύθυνση - εκτέλεση παραγωγής - βοηθός Σκηνοθέτη: Τίνα Παπανικολάου Επικοινωνία:

Julian Mommert

ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΥΚΛΑΔΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Πρόεδρος & Διευθύνουσα Σύμβουλος: Κασσάνδρα Μαρινοπούλου Αντιπρόεδρος Β΄: Τιτίνα Πατέρα Επιστημονική Διεύθυνση: Δρ Παναγιώτης Π. Ιωσήφ, Δρ Ιωάννης, Δ. Φάππας Ανάπτυξη: Μαριάννα Κίκιζα, Χριστίνα Κορατζάνη Επικοινωνία: Στέλλα Τσαγκαράκη, Λήδα Καρανικολού, Μαρία Μαλιχουτσάκη, Γιώργος Καράμπελας Οργάνωση: Δεληγίνα Πρίφτη, Διονύσης Σακελλάριος, Βαρβάρα Καρποδίνη, Νεφέλη Μπαντελά, Ναστάζια Σφήκα

Με την πολύτιμη υποστήριξη των συμμετεχόντων στη fundraising εκδήλωση και στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού τους ρόλου, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και ο Δημήτρης Παπαϊωάννου θα προσφέρουν 1.700 εισιτήρια δωρεάν σε φοιτητές και σπουδαστές κρατικών σχολών θεάτρου, χορού, κινηματογράφου και καλών τεχνών όπως και σε σπουδαστές χορού ΑμεΑ, δίνοντάς τους την ευκαιρία να ζήσουν από κοντά αυτήν τη μοναδική βραδιά. Η ανακοίνωση για τον χρόνο και τον τρόπο διάθεσής τους θα πραγματοποιηθεί αποκλειστικά από τη γραμματεία του εκάστοτε εκπαιδευτικού φορέα.

Φωτογραφία: Julian Mommert

868

44

THE WEEK Όσα ξεκινάνε αυτή την εβδομάδα

46

ΣΙΝΕΜΑ Οι νέες ταινίες της εβδομάδας

48

ΕΙΚΑΣΤΙΚΆ Μυρτώ Ξανθοπούλου: «Καμιά φορά μιλάω για τα έργα μου και ακούγεται σαν να μιλάω για προζύμι ή κεφίρ»

50

BIBΛΙΟ I LOVE DICK: Eίναι αυτό το πιο τολμηρό έργο του αιώνα μας;

ΣΙΝΕΜΑ

31ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Αθήνας - Νύχτες Πρεμιέρας Η επίσημη έναρξή του αγαπημένου φεστιβάλ κινηματογράφου μάς επιφυλάσσει την πανελλήνια πρώτη προβολή της φαντασμαγορικής Βουγόνιας του Γιώργου Λάνθιμου που θα παιχτεί στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Με σεβασμό στην ιστορία τους και το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, οι ξεχωριστές 31ες Νύχτες Πρεμιέρας ξεκινούν το φετινό κινηματογραφικό τους ταξίδι με τον πιο λαμπερό και ταιριαστό τρόπο, την πλέον αναμενόμενη ταινία της χρονιάς.

1-12/10, σε διάφορα σινεμά της Αθήνας

the history of sound, 2025, oliver hermanus

42

LiFO

25.09.25

VICTORINOX Εργαλεία που γίνονται οι αθόρυβοι σύμμαχοι της καθημερινότητάς σου τις αυστηρότερες προδιαγραφές ανθεκτικότητας και ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΡΗΓΟΡΟΥΣ ΡΥΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩαπόδοσης. ΣΕΙΣ ΤΗΣ, η καθημερινότητα γίνεται συχνά ένα σύνθετο project που πρέπει να φέρουμε εις πέρας ξανά και ξανά. Και ενώ σίγουρα μπορούμε να τα καταφέρουμε, χρειαζόΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ μαστε αξιόπιστους συμμάχους που κάνουν τη ζωή μας Τα μαχαίρια κουζίνας και τα πολυεργαλεία της Victorinox ευκολότερη. δοκιμάζονται στις πιο απαιτητικές συνθήκες: τις κουζίΤέτοιοι σύμμαχοι είναι και τα εργαλεία που χρησιμονες των επαγγελματιών σεφ όπου δεν υπάρχουν περιποιούμε καθημερινά – από την κουζίνα μέχρι τον κήπο θώρια λάθους. Από το πιο λεπτό φιλετάρισμα έως την μας ή όσα κουβαλάμε πάντα στην τσάντα μας και μας πιο απαιτητική προετοιμασία κρέατος, τα μαχαίρια της λύνουν τα χέρια σε διάφορες περιπτώσεις. Εργαλεία εταιρείας φημίζονται για την ακρίβεια, την εργοτα οποία γίνονται η προέκταση του χεριού νομία και την ανθεκτικότητά τους, ενώ εξαμας χωρίς να το σκεφτούμε δεύτερη φοσφαλίζουν άνεση και καλύτερο έλεγχο ρά – που μας προσφέρουν ακρίβεια και ακόμα και στις «ερασιτεχνικές» κουζίΑνακαλύψτε σταθερότητα. Αυτά είναι τα εργαλεία νες ανθρώπων που μαγειρεύουν τα της Victorinox. καθημερινά τους γεύματα. τη συλλογή προϊόντων Δεν είναι τυχαίο ότι η Victorinox Victorinox στο είναι η εταιρεία που κατασκευάζει ΑΠΟ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΓΕΝΙΑ www.coozina.gr εδώ και δεκαετίες τον διάσημο ελΗ επιτυχία της Victorinox δεν είναι και σε επιλεγμένα βετικό σουγιά, που είναι συνώνυμος απλώς θέμα παραγωγής, αλλά μιας με την αξιοπιστία, τη λειτουργικότητα ολόκληρης φιλοσοφίας που συνδυάκαταστήματα. και τη διάρκεια στον χρόνο, αφού περζει την τεχνογνωσία με τη διαχρονικόνά από γενιά σε γενιά. τητα. Τα εργαλεία της περνούν αθόρυβα Η υψηλή ποιότητα του σουγιά χαρακτηρίαπό γενιά σε γενιά, κουβαλώντας αμέτρητες ζει όλα τα προϊόντα της Victorinox, όπως τα μαχαίιστορίες αλλά και αποκτώντας σχεδόν συμβολικό ρια κουζίνας, τα πολύπλοκα πολυεργαλεία για καθημεχαρακτήρα – ο κόκκινος αποφλοιωτής της γιαγιάς που ρινή χρήση αλλά και τα εργαλεία των σεφ. Άλλωστε, όλα πέρασε στα δικά μας χέρια, ο ελβετικός σουγιάς που μας κατασκευάζονται στο ίδιο εργοστάσιο όπου δημιουργείχάρισε ο πατέρας μας πριν από την πρώτη εξόρμηση στο ται και ο ελβετικός σουγιάς, και αυτή η ενιαία διαδικαβουνό και έκτοτε δεν βγαίνει από το σακίδιό μας. σία παραγωγής εξασφαλίζει ότι κάθε εργαλείο πληροί Όταν αποκτάς ένα προϊόν Victorinox, δεν αποκτάς απλώς

ένα εργαλείο· αποκτάς άλλο έναν αξιόπιστο, λειτουργικό σύμμαχο που θα κάνει την καθημερινότητά σου πιο εύκολη και θα σε συντροφεύει για χρόνια, χωρίς να χάνει την αξία του. Είτε είσαι επαγγελματίας είτε απλώς αναζητάς το καλύτερο για το σπίτι σου, η Victorinox είναι έτοιμη να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις σου.

Από τον διάσημο ελβετικό σουγιά μέχρι τα μαχαίρια κουζίνας και τα πολυεργαλεία, η ελβετική εταιρεία είναι συνώνυμη με την ποιότητα που διαρκεί.

LiFO 25.09.25

43

the week

5 ΜΟΥΣΙΚΗ Mulatu Astatke Ο Mulatu Astatke, ο πρωτοπόρος της αιθιοπικής τζαζ, έρχεται στην Αθήνα και υπόσχεται να προσφέρει στο κοινό μια μοναδική μουσική εμπειρία γεμάτη ρυθμό και αυτοσχεδιασμό. Ένας από τους πιο διακεκριμένους μουσικούς και ενορχηστρωτές της Αιθιοπίας, γνωστός κυρίως για τη ριζική αλλαγή που έφερε στη μουσική της χώρας κατά τη διάρκεια του «Swinging Addis» στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και τη δεκαετία του 1970. Είναι ο θρυλικός πατέρας της μουσικής που ονόμασε «ethio jazz».

25/9, 20:30, Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη», Νεαπόλεως 58, είσοδος: από 19 ευρώ

6 ΘΕΑΤΡΟ Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα STOEP TH S PR ES

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

25 σεπτεμβριου1 οκ τω β ρ ιου 2 0 25

1 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Master of The Uncanny Η έκθεση, η οποία αποτελεί την πρώτη ατομική παρουσίαση του έργου του Ελληνοαμερικανού καλλιτέχνη Λουκά Σαμαρά στη γενέτειρά του έπειτα από είκοσι χρόνια και έχει αναδρομικό χαρακτήρα, συγκεντρώνει έργα που καλύπτουν το ευρύ και πολυμορφικό του έργο. Σηματοδοτεί, επίσης, τη σχεδόν εξηντάχρονη σχέση του καλλιτέχνη με την Pace, η οποία τον εκπροσωπεί αποκλειστικά από το 1965.

25/9-20/12, The Intermission, Πολυδεύκους 37, Πειραιάς

του. Η «Flora mirabilis» χαρακτηρίζεται ως «μουσικός μύθος σε τρεις πράξεις». Το λιμπρέτο, στα ιταλικά, είναι του Φερντινάντο Φοντάνα, του λιμπρετίστα των δύο πρώτων μελοδραματικών έργων του Τζάκομο Πουτσίνι, και η αλληγορική υπόθεση διαδραματίζεται στη μεσαιωνική Σουηδία.

27/9, 19:30, Εναλλακτική Σκηνή Εθνικής Λυρικής Σκηνής-ΚΠΙΣΝ, λεωφ. Ανδρέα Συγγρού 364, είσοδος: 10-60 ευρώ

4 ΠΑΡΤΙ Aux Opening Weekend

2 ΜΟΥΣΙΚΗ Ludovico Einaudi Ο κορυφαίος Ιταλός συνθέτης και πιανίστας έρχεται στην Αθήνα και μαζί του φέρνει μια 20μελή ορχήστρα. Ένα φαινόμενο της post-classical μουσικής, ο Einaudi, έγινε γνωστός από τα σάουντρακ κινηματογραφικών ταινιών (Intouchables, I’m still here, The Father, Nomadland), τηλεοπτικών σειρών («Doctor Zhivago», «This is England», «Acquario») και διαφημίσεων. Το minimal ύφος του είναι από τα πιο αναγνωρίσιμα του 21ου αιώνα.

26/9, 21:00, Παναθηναϊκό Στάδιο, λεωφ. Βασιλέως Κωνσταντίνου, είσοδος: από 69 ευρώ

3 ΟΠΕΡΑ Flora mirabilis απο τη μαρια παππα

44

LiFO

Η αριστουργηματική μουσική του εκλεκτικού κοσμοπολίτη Κερκυραίου μουσουργού Σπυρίδωνος-Φιλίσκου Σαμάρα προβάλλει αντάξια των μεγάλων Ευρωπαίων δημιουργών όπερας της εποχής

Paolo Colombo: Mουσική και Μωσαϊκά Τρίτη ατομική έκθεση του Paolo Colombo στην Αθήνα. Σε αυτήν ο καλλιτέχνης θα παρουσιάσει τρεις ηχητικές εγκαταστάσεις, δύο εγκαταστάσεις δαπέδων με ψηφιδωτά, έξι μεγάλες ακουαρέλεςψηφιδωτά και δύο προσωπογραφίες Ελλήνων μουσικών. Τα έργα αυτά αντανακλούν την αγάπη του καλλιτέχνη για την ελληνική παραδοσιακή λαϊκή τέχνη και τη μουσική του πρώτου μισού του 20ού αιώνα.

25/9-8/11, Bernier/ Eliades, Επταχάλκου 11, Θησείο, Τρ.-Παρ.

11:00-18:30, Σάβ.

12:00-16:00

Η ομάδα Believe καλωσορίζει με υπερηφάνεια στην Αθήνα, μετά από δύο χρόνια απουσίας, ένα από τα πιο εμβληματικά τρίο της house μουσικής, τους Apollonia, για μια νύχτα γεμάτη groove, βαθιά ρυθμικά μοτίβα και διαχρονική ενέργεια την πρώτη ημέρα του opening του Aux Club για τη νέα σεζόν. Προερχόμενοι από το Παρίσι, οι Apollonia είναι διεθνώς αναγνωρισμένοι για τα αψεγάδιαστα back-to-back-to-back DJ sets τους, προσφέροντας υπνωτική, βινυλιακή house μουσική που καθορίζει την underground σκηνή. Τη δεύτερη ημέρα θα ανέβουν στην σκηνή οι Mac Declos και Atypikal.

26-27/9, 23:30, Aux Club, Αγίου Όρους 15, Αθήνα, είσοδος: από 10 ευρώ

Μετά τον θάνατο του δεύτερου συζύγου της, η Μπερνάρντα Άλμπα γίνεται τυραννική με τις πέντε κόρες της, που σπάνια έχουν οποιαδήποτε επαφή με το άλλο φύλο. Επιβάλλει πένθος οκτώ χρόνων και τον εγκλεισμό τους στο σπίτι. Το έργο επικεντρώνεται στα ζητήματα της καταπίεσης, του συμβιβασμού και του πάθους και στην επιρροή των ανδρών στις γυναίκες. Η τυραννική συμπεριφορά της Μπερνάρντα απέναντι στις κόρες της προμηνύει τη φύση του φασιστικού καθεστώτος του Φράνκο στην Ισπανία.

26/9-9/12, Τεχνοχώρος Εργοτάξιον, Διογένους 1, Άγιος Δημήτριος, Παρ. 21:15, είσοδος: από 7 ευρώ

7 ΜΟΥΣΙΚΗ Αγοραφοβικό Φεστιβάλ 2025 Μια μεγάλη γιορτή της ανεξάρτητης ελληνικής μουσικής σκηνής επιστρέφει για τρίτη χρονιά σε επιμέλεια της ράπερ Sci Fi River με ένα ετερόκλητο και πλούσιο line-up που στα highlights του περιλαμβάνει τον Ντίνο Σαδίκη των Εν Πλω, τον Κώστα Τουρνά αλλά και το ραπ ντουέτο των Τάκι Τσαν και DJ Axl μαζί με την 0-100 Σειρένε και τη Ms Morris. Επιπλέον, θα εμφανιστούν οι Nekrotsoulithra, οι Turboflow 3000, η Nalyssa Green, η Chraja και ο Libys, η Τάμτα μαζί με τον Die Arkitekt, η Δεσποινίς Τρίχρωμη μαζί με τον Βεσλεμέ και τον Fonoptikon, τους Soma, τους Junkheart, τους Citizen Jim και τα Κτίρια τη Νύχτα. Τέλος, στο μεγάλο after-party στο Arch Club θα δούμε τη Nefeli walking undercover, την Καλλιόπη Μητρόπουλου, τον Νίκο Βελιώτη, τους Capette και Ραστώνη, τον Tsolimon, τον Ουτεκαν, την Xanthi και άλλες πολλές εκπλήξεις.

26-27/9, ΠΛΥΦΑ, Κορυτσάς 39, Αθήνα, Arch Club Live Stage, Πέτρου Ράλλη 29 & Κρήτης 1, είσοδος: από 7-43 ευρώ

25.09.25

8 ΜΟΥΣΙΚΗ Meatbodies

ΜΟΥΣΙΚΗ

BATUSHKA H μπάντα που επαναπροσδιόρισε το black metal με την τελετουργική της αισθητική και τη μοναδική της ατμόσφαιρα έρχεται για μια αποκλειστική εμφάνιση στην Ελλάδα. Οι Batushka έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν έναν δικό τους ξεχωριστό μουσικό κόσμο, αναμειγνύοντας τη θρησκευτική εικονογραφία με το ακραίο metal, κάτι που τους έχει κάνει μία από τις πιο αναγνωρίσιμες και αινιγματικές μπάντες του σύγχρονου ακραίου ήχου. Τη βραδιά θα ανοίξουν οι Houle, το ανερχόμενο σχήμα από τη Γαλλία που ξεχωρίζει για την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα και τον δυναμικό του ήχο.

29/9, 21:00, Arch Club live stage, Πέτρου Ράλλη 29 & Κρήτης 1, είσοδος: από 25 ευρώ

Μετά από μια πορεία γεμάτη προκλήσεις και ανατροπές, οι Meatbodies επιστρέφουν δυναμικά και για πρώτη φορά επισκέπτονται την Αθήνα, παρουσιάζοντας το «Flora Ocean Tiger Bloom», τον πιο σύνθετο και φιλόδοξο δίσκο της μέχρι τώρα διαδρομής τους. Ο Chad Ubovich, ιδρυτής και βασικός δημιουργός του γκρουπ, είναι μια καθοριστική φιγούρα και ένας από τους βασικούς πυλώνες της σύγχρονης καλιφορνέζικης garage σκηνής, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση του χαρακτηριστικού fuzz-heavy ήχου που σημάδεψε την ψυχεδελική αναβίωση της Δυτικής Ακτής των ΗΠΑ την περασμένη δεκαετία.

the week

EKΔΗΛΩΣΕΙΣ

28/9, 21:00, Aux Club, Αγίου Όρους 15, Αθήνα

9 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Folly for songs for funk kinships Διαδρομές στον κήπο

ΜΟΥΣΙΚΗ The Lightning Seeds Περιπατητικές ξεναγήσεις που προσκαλούν το κοινό να εξερευνήσει το «Folly for songs for funk kinships» της Τζένης Μαρκέτου. Οι διαδρομές φωτίζουν τον κήπο ως ζωντανό οικοσύστημα και την καλλιτεχνική πρακτική που τον ενεργοποιεί, ενώ περιλαμβάνουν ανταλλαγή ερωτήσεων και παρατηρήσεων με το κοινό.

26/9-31/10, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Βασ. Σοφίας & Κόκκαλη

10 ΜΟΥΣΙΚΗ Twin Tribes

To εμβληματικό βρετανικό συγκρότημα που καθόρισε την ποπροκ σκηνή των ’90s έρχεται στην Αθήνα. Με τον Ian Broudie να ηγείται, το συγκρότημα θα κάνει δύο συναυλίες που θα φρεσκάρουν τη μνήμη όλων με τα πιο γνωστά τους τραγούδια, τα «Pure», «The life of Riley», «Lucky You» και, φυσικά, με το θρυλικό «Three lions ’98».

28/9, 21:00, Gazarte Ground Stage, Βουτάδων 32-34, είσοδος: 35 ευρώ

Μετά την εκρηκτική τους εμφάνιση στο Death Disco Indoor Festival το 2024, οι Twin Tribes επιστρέφουν πιο ώριμοι, με νέο υλικό και την ένταση που τους καθιέρωσε ως ένα από τα πιο σημαντικά συγκροτήματα της dark alternative σκηνής της τελευταίας δεκαετίας. Ο ήχος τους ισορροπεί ανάμεσα σε post-punk, darkwave και coldwave με σκοτεινές ατμόσφαιρες, αναλογικά synths και κιθάρες που ταξιδεύουν στον χρόνο, από τους Joy Division και τους Cure έως τους She Past Away και Lebanon Hanover.

30/9, 21:00, Gagarin205, Λιοσίων 205, είσοδος: 25 ευρώ

LiFO 25.09.25

45

Σινεμά

Μια μάχη μετά την άλλη Tο αριστούργημα του Πολ Τόμας Άντερσον είναι ένα αληθινό δώρο για τους σινεφίλ.

ΣΥΝΟΨΗ: Όταν ο εχθρός τους εμφανίζεται μετά από

δεκαέξι χρόνια, τα μέλη μιας ομάδας πρώην επαναστατών επανενώνονται για να σώσουν την κόρη ενός συντρόφου τους.

απο toν θοδωρη κουτσογιαννοπουλο

Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο Κακό

46

LiFO

Π

ολύ συχνά, ο Πολ Τόμας Άντερσον ταξιδεύει στο παρελθόν, από τις αρχές του 20ού αιώνα με το Θα χυθεί αίμα, το Λονδίνο των ’50s της Αόρατης κλωστής και τη μεταπολεμική Καλιφόρνια του Master ως το Λος Άντζελες και τα περίχωρά του της δεκαετίας του ’70 στο Έμφυτο Ελάττωμα και την Πίτσα Γλυκόρριζα αντίστοιχα – μην ξεχνάμε το διαμάντι Boogie Nights, ένα αριστούργημα για την αχαλίνωτη καταπίεση, όπου το πορνό ήταν το ελάχιστο που πραγματευόταν. Η κλωστή που δένει τη φιλμογραφία του φαίνεται διά γυμνού οφθαλμού: ήρωες ατελείς και μοναχικοί, κουβάρια στους πέντε ανέμους, ασύνδετοι με τον κοινωνικό ιστό, που σκοντάφτουν, ερωτεύονται, λαχταρούν μια καλή κουβέντα, συμπόνια ή τον έρωτα που τόσο τους λείπει, τσακώνονται, ψάχνουν, μπορεί να καταλήξουν και πάλι μόνοι και ενδεείς, αλλά πιο συχνά πασχίζουν, τόσο συγκινητικά όσο και ο Άνταμ Σάντλερ στο Punch Drunk Love, για αποδοχή και έκφραση της επιθυμίας τους, με άτσαλο βηματισμό, απανωτές δεύτερες σκέψεις, αμήχανα κωμικές στιγμές, βουτηγμένοι στις παρεξηγήσεις και τις αναβολές, σε καθημερινό πόλεμο κυρίως με τον εαυτό τους. Με αυτόν τον τρόπο αποκαλύπτουν πίσω από γραφεία, ατελιέ, στούντιο και εκκλησίες τους τσαρλατάνους (τον Τομ Κρουζ τoυ Μανόλια και φυσικά τον Χόφμαν ως Μάκβεθ της σαϊεντολογίας) και τους περιπλανώμενους (κυρίως τον Χοακίν) μια Αμερική μοναδικά και καλλιτεχνικά ιδωμένη, που καθιστά τον Πολ Τόμας Άντερσον έναν από τους μετρ του σύγχρονου σινεμά, πολύ σπουδαίο και οικουμενικό, περιπτωσάρα χωρίς φιοριτούρες και κόλπα. Ξέρει τι κάνει εδώ και τρεις δεκαετίες και δεν έχει αστοχήσει. Ήρθε η ώρα να υποκλιθούμε. Το Μια μάχη μετά την άλλη, μια εκρηκτική, καθηλωτική, αστεία και εξίσου συγκινητική εκτίμηση του σύγχρονου χάους, δεν χρειάζεται να κοιτάξει πίσω για να μιλήσει για σημερινές αξίες που κρέμονται από μια λεπτή κλωστή. Το μεγάλο ερώτημα που θέτει είναι για ποια επανάσταση αξίζει να παλέψουμε. Κεντρικός αντι-ήρωας του σχεδόν τρίωρου έπους είναι ο Μπομπ Φέργκιουσον, τον οποίο υποδύεται ο Λεονάρντο ντι Κάπριο. Κάποτε ήταν μέλος της αντιστασιακής οργάνωσης French 75 και ως πυροτεχνουργός συμμετείχε σε επαναστατικές δράσεις κόντρα σε ένα φασιστικό καθεστώς με έναν νεανικό ενθουσιασμό

που κυμαινόταν μεταξύ του ανατρεπτικού ιδεαλισμού και της ηδονής της παρανομίας, τρελά ερωτευμένος με την ορμητική, ακατάβλητη, μονίμως οργισμένη Περφίντια Μπέβερλι Χιλς (Τεγιάνα Τέιλορ) – το μικρό της όνομα σημαίνει, διόλου συμπτωματικά, προδότρια και άπιστη. Μαζί αποκτούν μια κόρη: αυτός είναι στο πλευρό της, η Περφίντια αυτονομείται και συνεχίζει τον αγώνα της με ακόμη μεγαλύτερο ζήλο, αλλά στις οδομαχίες τη διεκδικεί ένας αλλόκοτος στρατηγός, ο Στίβεν Λόκτζο (ο Σον Πεν, ένα σπαρταριστό ανδρείκελο), «βαμμένος» ρατσιστής που υποκύπτει στον πειρασμό της σάρκας, απολαμβάνοντας με σαδισμό το άπιαστο τρόπαιό του. Έτσι τελειώνει το πρώτο εικοσάλεπτο, μια ταινία από μόνη της, με τον σκηνοθέτη σε γκάζια πρωτόγνωρα για τα τόσα χιλιόμετρα ήσυχου τέμπου που τον είχαμε συνηθίσει – ένα tour de force που δεν θα κοπάσει στη συνέχεια. Δεκαέξι χρόνια αργότερα, ο Μπομπ, με άλλο επώνυμο, οικουρεί άνεργος, φρυγανισμένος από τη μαριχουάνα και το αλκοόλ. Ζει με την κόρη του και την παράνοια σε ένα ήσυχο προάστιο. Μακριά από την αποδεκατισμένη φράξια, φοβούμενος μήπως κάτι συμβεί στην εξίσου πεισματάρα με τη μητέρα της Γουίλα (η Τσέις Ινφίνιτι σε ένα αξέχαστο ντεμπούτο), ειδοποιείται πως οι δυνάμεις καταστολής όχι μόνο δεν τον έχουν λησμονήσει αλλά έχουν βάλει στο μάτι αυτόν και τη Γουίλα. Ο Λόκτζο ξανά προς τη δόξα τραβά, ψάχνοντας βασικά την εξαφανισμένη Περφίντια και τη γεύση της που ακόμη τον στοιχειώνει, και παράλληλα έχει στον νου του να ενταχθεί σε ένα ελίτ γκρουπούσκουλο γελοίων εκπροσώπων της λευκής υπεροχής με σήμα τα Χριστούγεννα – πιο white supremacists δεν πάει! Η επίσημη καταδίωξη είναι γεγονός και στο παιχνίδι μπαίνει ολόψυχα ο σενσέι της Γουίλα, ο δάσκαλος καράτε, που έχει μια στρατιά μεταναστών στο σαλόνι του σπιτιού του και μια αποστολή ελάχιστα ορατή από τη βιτρίνα του γυμναστηρίου του. Τον υποδύεται με ξεκαρδιστική σοβαρότητα ο Μπενίτσιο ντελ Τόρο στην καλύτερη ερμηνεία του τουλάχιστον για φέτος (με τον σωστό Άντερσον…). Θα μπλέξουν πολλά και πολλοί, με απόλυτο έλεγχο και νόημα αντιστρόφως ανάλογο της σύντομης εμφάνισής τους στην οθόνη, μέχρι την απαράμιλλη τρίτη πράξη, ένα ξεκαθάρισμα λογαριασμών σε ανισόπεδο γύρισμα στην άσφαλτο που θα σας καρφώσει στο κάθισμα. Ένας πατέρας προσπαθεί να προστατεύσει την κόρη του ενώ ο κόσμος καίγεται. Η μία μάχη διαδέχεται την άλλη, μέχρι την επόμενη. Οι αντάρτες αλλάζουν όνομα και πρόσωπο, δειλιάζουν και διστάζουν, αλλά ξυπνάνε μπροστά

INFO ONE BATTLE AFTER ANOTHER ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ:

Πολ Τόμας Άντερσον ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟYΝ:

Λεονάρντο ντι Κάπριο, Σον Πεν, Τσέις Ινφίνιτι

στην απαράλλαχτη βία του δεσπότη – ο Ντι Κάπριο παίζει έξοχα τον αφελή δραπέτη της μοίρας, σαν ένα γλυκό παιδί που το έχει ξεπεράσει ο κόσμος και το έχουν προλάβει τα γεγονότα, αλλά ξέρει πολύ καλά πού χτυπά η καρδιά του. Χωρίς να κατονομάσει γνωστά σχήματα εξουσίας και καταστάσεις οικείες στο βαρύ κλίμα που διανύουμε (και κυρίως αυτό που υφίσταται η ελευθερία στις ΗΠΑ), ο Αμερικανός σκηνοθέτης κάνει κάτι πολύ πιο έξυπνο από τα να αναμοχλεύσει εύκολα τα αριστερά αντανακλαστικά του κοινού: μιλά στην κοινή λογική και την απλή ηθική, αποφεύγοντας παύσεις για κηρύγματα και κουραστικούς στόμφους. Κινείται όπως ο Ταραντίνο στο Κάποτε στο Χόλιγουντ: σκιαγραφεί το θέμα στην εποχή του, με πολλούς χαρακτήρες που υπηρετούν έναν συνολικότερο σκοπό και λάμπουν σε πίβοτ σεκάνς. Στο Έμφυτο Ελάττωμα, ο Άντερσον αποπειράθηκε να αποκωδικοποιήσει τον Τόμας Πίντσον σε μια αινιγματική τρολιά, μια απόλαυση για δύσκολους λύτες, όπου επικράτησε η ατμόσφαιρα της πλοκής. Εδώ, πήρε το Vineland με τη χίπικη κριτική στον ύπουλο, διαβρωτικό ριγκανισμό, και πιο συγκεκριμένα τον κορμό του στασιαστή στη νεφελώδη εποχή του Νίξον, και του άλλαξε τα φώτα ελεύθερα και εκσυγχρονισμένα, μεταφέροντάς το στο σήμερα, με παραλείψεις και δικές του προσθήκες – και έπραξε σοφά. Με μια τρελή, ρομαντική κούρσα κόντρα στα απέθαντα βαμπίρ που απειλούν θεούς και δαίμονες, κυνικά και ρομποτικά, και ερμηνείες σοκαριστικά ψυχαγωγικές από εμβληματικούς ηθοποιούς και απρόσμενους, φρέσκους νεοφώτιστους, η ταινία του 2025, αυτή που θα πρέπει να κερδίσουν οι υπόλοιποι στα Όσκαρ του ερχόμενου Μαρτίου, είναι μια ατέρμονη μάχη για επιβίωση και αισιοδοξία, που εμπνέει και συναρπάζει, ένα αληθινό δώρο στους σινεφίλ που έχουν (και έχουμε, ας μας επιτραπεί) κουραστεί από τις ευθυγραμμισμένες φιλελεύθερες ανοησίες.

VILLAGE RENTI 4,7,10,15 - VILLAGE MALL 4,5,6,7,9,13,14 - VILLAGE PAGRATI 3,4,5 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 1,2,3 ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 1,2 - ΝΙΡΒΑΝΑ CINEMAX 1,2 - ΝΑΝΑ CINEMAX 1,4,5 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 1,3,4,ΘΕΡΙΝΟΣ ΚΟΡΑΛΙ CINEMAX ΘΕΡΙΝΟ - ΘΗΣΕΙΟ CINEMAX ΘΕΡΙΝΟ - OPTIONS ILION 2,4,8 ΘΕΡΙΝΗ - OPTIONS GLYFADA 1,2,4 - ΑΘΗΝΑΙΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΙΓΛΗ 1,2,3 ΘΕΡΙΝΗ - ΑΡΙΑΝ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΡΚΑΔΙΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΤΤΙΚΟΝ ΑΛΣΟΣ ΘΕΡΙΝΟ ΒΑΡΚΙΖΑ 1,3 ΘΕΡΙΝΗ - CINE ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΡΙΝΟ - CINOBO OPERA 1 - ΔΑΝΑΟΣ 1 - ΗΛΕΚΤΡΑ ΘΕΡΙΝΟ ΘΗΣΕΙΟΝ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΦΛΟΙΣΒΟΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΠΟΡΤΙΓΚ 1,3 ΘΕΡΙΝΗ - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 1,ΘΕΡΙΝΟ - ΤΡΙΑΝΟΝ ΘΕΡΙΝΟ - ΦΙΛΟΘΕΗ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΛΣΟΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΡΤΕΜΙΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΜΑΡΙΛΕΝΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΙΣ ΘΕΡΙΝΟ ΑΛΙΚΗ ΘΕΡΙΝΟ - ΑΜΑΡΥΛΛΙΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΜΑΡΙΕΛ ΘΕΡΙΝΟ ΜΠΟΜΠΟΝΙΕΡΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΡΙΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΑΚΡΟΓΙΑΛΙ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΚΕΚΡΩΨ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΠΑΛΛΗΝΗ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΤΙΤΑΝ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΣΣΥ ΘΕΡΙΝΟ - ΚΗΠΟΣ ΘΕΡΙΝΟ ΣΙΝΕ ΣΕΛΗΝΗ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕΑΚ

Διαβάζοντας τη Λολίτα στην Τεχεράνη READING LOLITA IN TEHRAN

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Έραν Ρίκλις ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Γκολσιφντέχ Φαραχανί, Ζαρ

Αμίρ Εμπραΐμι, Μίνα Καβάνι

ΣΥΝΟΨΗ: Καθώς οι ισλαμικές ομάδες ηθικής πραγμα-

τοποιούν αυθαίρετες επιδρομές στην Τεχεράνη και οι φονταμενταλιστές καταλαμβάνουν τα πανεπιστήμια, μια παθιασμένη με τη λογοτεχνία δασκάλα συγκεντρώνει κρυφά έξι από τις πιο αφοσιωμένες μαθήτριές της για να διαβάσουν απαγορευμένα δυτικά κλασικά έργα.

25.09.25

ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ Bασισμένο στο ομώνυμο, επιτυχημένο αυτοβιογραφικό βιβλίο της Αζάρ Ναφίσι, το φιλμ ακολουθεί την ηρωίδα καθώς επιστρέφει από τη Δύση για να διδάξει σε ιρανικό πανεπιστήμιο και πέφτει πάνω στην ισλαμική επανάσταση και στην παγίωση του θεοκρατικού καθεστώτος του Αγιατολάχ Χομεϊνί που κατέστησε το Ιράν της εποχής ένα από τα χειρότερα μέρη στον κόσμο για να ζει μια γυναίκα. Χωρισμένο σε κεφάλαια που βρίσκονται σε συνάρτηση με το εκάστοτε βιβλίο – όπως θα διαπιστώσετε, δεν διαβάζουν μόνο τη Λολίτα στην Τεχεράνη, για την ακρίβεια ξεκινούν με τον Υπέροχο Γκάτσμπι– και με χρονικές αναδρομές, το φιλμ επιχειρεί φιλόδοξα να αναδείξει την τέχνη και, πιο συγκεκριμένα, τη λογοτεχνία σε πυρήνα ελευθερίας, πρώτα προσωπικής και έπειτα συλλογικής. Ο συσχετισμός ανάμεσα στην λογοτεχνική πηγή, την προσωπική εμπειρία και το συλλογικό δράμα δεν προκύπτει πάντοτε εύστοχος, τόσο δραματουργικά όσο και νοηματικά, ενώ η δραματοποίηση παραπέμπει στον τρόπο Δυτικών, αβαρών crowdpleasers που κάποτε η κριτική αποκαλούσε «ακαδημαϊκές ταινίες». Οι αναλογίες με το σημερινό σκληροπυρηνικό καθεστώς εύλογες, οι προθέσεις είναι αδιαπραγμάτευτα ευγενείς, ανεξαρτήτως των καταβολών της παραγωγής και του σκηνοθέτη, ο μαγνητισμός και το πρωταγωνιστικό χάρισμα της Γκολσιφντέχ Φαραχανί παραμένουν ευλογία για οποιαδήποτε ταινία εμφανίζεται, αλλά το τελικό αποτέλεσμα στηρίζει την (περιορισμένη) γοητεία του αποκλειστικά στη δυναμική του θέματος και όχι σε εκείνη του κινηματογραφικού του τρόπου.

Aπό τον Γιάννη Βασιλείου VILLAGE PAGRATI 2 - ΑΝΕΣΙΣ ΘΕΡΙΝΟ - CINOBO OPERA 2 ΔΙΑΝΑ - ΕΚΡΑΝ ΘΕΡΙΝΟ

Μπερλίνγκουερ: Η μεγάλη ελπίδα BERLINGUER: LA GRANDE AMBIZZIONE

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Αντρέα Σένγκρε ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Έλιο Γκερμάνο, Πάολο Πιε-

ρομπόν, Ρομπέρτο Τσιτράν

ΣΥΝΟΨΗ: Γραμματέας του πιο δημοφιλούς και επιδραστικού κομμουνιστικού κόμματος στον δυτικό κόσμο, ο Μπερλίνγκουερ προκάλεσε τις διεθνείς ισορροπίες στην προσπάθειά του να φέρει το κόμμα του στην ιταλική κυβέρνηση.

Ρεφορμιστής γαρ, ο Ενρίκο Μπερλίνγκουερ δεν είναι καθολικά αγαπητή φιγούρα στους οπαδούς των απανταχού κομμουνιστικών παρατάξεων – το αντίθετο. Υπήρξε, όμως, ηγέτης του δημοφιλέστερου κομμουνιστικού κόμματος στον δυτικό κόσμο, επιχείρησε τον εκσυγχρονισμό, συγκρουόμενος με τις αυταρχικές πρακτικές του σοβιετικού καθεστώτος, και διέγνωσε ότι, πέραν του δρόμου της σύγκρουσης, υπάρχει και εκείνος της σύγκλισης. Από τον τίτλο γίνεται σαφές ότι η ταινία

Mailo’s

παίρνει θέση υπέρ του βιογραφούμενου, ωστόσο παραμένει μια προσεγμένη κινηματογραφική πηγή σύγχρονης ιταλικής (και ευρωπαϊκής) ιστορίας, εκτιμώντας ότι η αδυναμία ευόδωσης των καλών προθέσεων και η επιμονή στη σύγκρουση από ομοϊδεάτες άλλων κρατών, ιδίως από τη «μαμά» Σοβιετική Ένωση, έφεραν τη νεοφιλελεύθερη κόλαση, που με κατά τόπους ευπρόσδεκτα μεν, αλλά δυστυχώς μικρά «διαλείμματα» μαστίζει τον πλανήτη μέχρι σήμερα. Σε συνεργασία με τον σκηνοθέτη του Αντρέα Σέγκρε, ο Έλιο Γκερμάνο καθιστά κατανοητούς τους λόγους που η προσωπικότητα του Μπερλίνγκουερ άσκησε γοητεία σε τόσο μεγάλο μέρος του ιταλικού πληθυσμού και έφυγε δικαίως από τα φετινά βραβεία Νταβίντ ντι Ντονατέλο –τα ιταλικά Όσκαρ– με το Βραβείο Α’ Ανδρικού Ρόλου.

Η νέα Smashed Cheeseburger Pasta είναι το απόλυτο viral street food.

Aπό τον Γιάννη Βασιλείου ΑΣΤΟΡ - ΔΑΦΝΗ ΘΕΡΙΝΟ - ΔΙΑΝΑ - ΚΑΡΜΕΝ ΘΕΡΙΝΟ ΜΙΚΡΟΚΟΣΜΟΣ - ΣΤΕΛΛΑ ΘΕΡΙΝΟ - ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΛΑΪΣ 1 ΟΡΦΕΑΣ ΘΕΡΙΝΟ - ΣΙΝΕ ΝΙΚΑΙΑ ΘΕΡΙΝΟ

Κλείδωσες: Οι Άγνωστοι 2 THE STRANGERS: CHAPTER 2

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Ρένι Χάρλιν Π Ρ Ω ΤΑ Γ Ω Ν Ι Σ Τ ΟΥ Ν : Γκάμπριελ Μπάσο, Ρέιτσελ

Σέντον, Ρίτσαρντ Μπρέικ ΣΥΝΟΨΗ: Κατά τη διάρκεια του μήνα του μέλιτος,

το όχημα ενός ζευγαριού χαλάει, έτσι αναγκάζονται να καταφύγουν σε ένα απομακρυσμένο Airbnb. Καθώς πέφτει η νύχτα, τρεις μασκοφόροι άγνωστοι τους τρομοκρατούν μέχρι τα ξημερώματα. «Γιατί μας το κάνετε αυτό;» ρωτούσε δεμένη στην καρέκλα η Λιβ Τάιλερ τους μασκοφόρους δολοφόνους στο πρωτότυπο Strangers. «Επειδή έτυχε να είστε στο σπίτι σας», απαντούσαν εκείνοι. Η απουσία οποιουδήποτε κινήτρου, προϊστορίας ή συνδέσμου των εισβολέων με τα θύματα στο ατμοσφαιρικό θρίλερ οικιακής εισβολής του Μπράιαν Μπερτίνο ήταν ένα από τα βασικά ατού της ταινία – η τυχαιότητα της βίας αύξανε τις ανατριχίλες. Πέρα από την αξιοποίηση ενός (σχετικά) αναγνωρίσιμου horror brand name που υπήρχε στον κατάλογο της παραγωγού εταιρείας, δεν γνωρίζουμε για ποιον λόγο ο Ρένι Χάρλιν αποφάσισε να γυρίσει όχι απλώς ένα prequel αλλά ολόκληρη τριλογία Strangers και, πολύ περισσότερο, γιατί αποφάσισε να αναιρέσει το δυναμικότερο στοιχείο της, δίνοντας με τούτο το δεύτερο μέρος σαφές, σαδιστικό backstory στους εισβολείς – αναρωτιόμαστε αν στο τρίτο θα δώσει και κίνητρα. Η ίδια η απόφαση για την εκπόνηση τριλογίας αποδεικνύεται ολέθρια για το δεύτερο κεφάλαιο, που πασχίζει να εφεύρει μικρά (ενίοτε και γελοία) απρόοπτα, κερδίζοντας χρόνο μέχρι να έρθει το «To be continued» και να φέρει τη λύτρωση σε όσους δεν καταφέρουν να εντοπίσουν οποιαδήποτε χάρη στα τετριμμένα κυνηγητά ενός filler «επεισοδίου».

Aπό τον Γιάννη Βασιλείου

Σ

τα Mailo’s μάθαμε ότι η μακαρονάδα μπορεί να γίνει street food και να χωρέσει σε ένα iconic κόκκινο cup όλη τη νοστιμιά τoυ συνδυασμού signature sauce-fresh pasta. Τώρα έρχεται μια νέα limited edition δημιουργία που ήδη συζητιέται παντού και ακούει στο όνομα «Smashed Cheeseburger Pasta». Γίνεται δυο γευστικές λατρείες να χωράνε σε μια συνταγή; Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: ναι, γίνεται! Σκέψου όλη τη γεύση ενός λαχταριστού cheeseburger δεμένη με τα φρέσκα ζυμαρικά των Mailo’s. Μοσχαρίσιος κιμάς, λιωμένο cheddar, κέτσαπ και πίκλες γίνονται η σάλτσα που μετατρέπει την pasta σου σε talk of the town. Από την πρώτη μπουκιά καταλαβαίνεις γιατί κέρδισε τους fans του street food αλλά και όσους foodies ψάχνουν συνεχώς κάτι διαφορετικό. Μια συνταγή που εμπνεύστηκαν οι σεφ των Mailo’s, όπου το μπέργκερ συναντά την pasta και η απόλαυση φτάνει στο τέρμα της με την προσθήκη μπέικον – εμπιστέψου μας σε αυτό! Αυτό που κάνει τα Mailo’s να ξεχωρίζουν είναι πως δεν σταματούν να πειραματίζονται. Από την Truffle Mushrooms μέχρι το viral Pastitsio, κάθε συνταγή έχει την ίδια άπαιχτη νοστιμιά, αφού είναι made with love and pasta. Στην ανοιχτή κουζίνα βλέπεις τα ζυμαρικά να φτιάχνονται μπροστά σου από σιμιγδάλι και νερό –rigatoni, campanelle, casarecce– και να παντρεύονται με signature σάλτσες όπως ακριβώς επιλέγεις εσύ, για να τις απολαμβάνεις στο χέρι, στον δρόμο ή στο γραφείο. Η Smashed Cheeseburger Pasta είναι το νέο γευστικό κόλλημα που θα βρεις σε όλα τα Mailo’s spots σε Ελλάδα και Κύπρο. Μόνο προσοχή, είναι limited, γι’ αυτό μην πεις μετά ότι δεν πρόλαβες.

www.mailos.gr Facebook: Mailo’s - The Pasta Project Instagram: mailos_pasta

VILLAGE RENTI 9,11 - VILLAGE MALL 10,11 - VILLAGE PAGRATI 1 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 4 - ΝΑΝΑ CINEMAX 2 ΑΕΛΛΩ CINEMAX 3 - OPTIONS ILION 8 ΘΕΡΙΝΗ - OPTIONS GLYFADA 4

LiFO 25.09.25

47

Εικαστικά

Σ

Μυρτώ Ξανθοπούλου: «Καμιά φορά μιλάω για τα έργα μου και ακούγεται σαν να μιλάω για προζύμι ή κεφίρ» από την αργυρώ μποζώνη

48

LiFO

Η γεννημένη στο Ελσίνκι καλλιτέχνιδα που κέρδισε το βραβείο Young Artist της φετινής Art Athina μιλάει για το έργο της που βασίζεται στην αίσθηση του κατεπείγοντος, στη χειρωνακτική εργασία και στη σχέση της με τη γλώσσα.

το στούντιο της Μυρτώς Ξανθοπούλου, τα υλικά που ζουν γύρω της είναι οικεία. Δεν είναι πολύτιμα, δεν πειράζει αν χαλάσουν λίγο, ενέχουν την ταλαιπωρία, τη φθορά, το ανιαρό καθημερινό της χρήσης τους. Είναι αυτά που εύκολα πετιούνται, που κανείς δεν τους δίνει προσοχή, είναι βοηθητικά και δευτερεύοντα, αυτά που στα χέρια της μεταμορφώνονται με τρυφερότητα και μόχθο σε έργα ποιητικά. Σε αυτά βρίσκει ενδιαφέρουσες πλαστικές δυνατότητες, μια μέθοδο εργασίας που θεωρεί απελευθερωτική, ριζοσπαστική και αναγκαία. « Έχω ψίχουλα, έχω τα περισσεύματα; Με αυτά θα δουλέψω. Όχι απλώς θα δουλέψω, θα κουραστώ πολύ, θα δώσω χρόνο και κόπο που δεν είναι ανάλογα με την αξία του υλικού. Αυτό έχει κάτι από την έννοια της θυσίας, της αυτο-υπονόμευσης μαζί με κάτι που βρίσκεται πολύ κοντά στη ματαιότητα της ανθρώπινης συνθήκης, του passive aggressive και του παράλογου πείσματος – αλλά ποιος έκανε ποτέ τέχνη με απολύτως υγιή κίνητρα;» λέει. Είναι η φετινή νικήτρια του Art Athina Young Artist Award, ενός βραβείου που απονέμεται για τέταρτη χρονιά και αποσκοπεί στην ενίσχυση της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Πιστεύει πώς στον βαθμό που το βραβείο αναγνωρίζει και αναδεικνύει μια δουλειά έχει σημασία, ωστόσο η ίδια θεωρεί πιο σημαντικό να αμείβεται η καλλιτεχνική εργασία, να προστατεύεται με μια δίκαιη και στοχευμένη νομοθεσία και να εξασφαλίζεται η επαγγελματική ακεραιότητα των καλλιτεχνών. «Ξέρω ότι είναι άβολη αυτή η συζήτηση, ειδικά με αφορμή ένα βραβείο, αλλά οι ανάγκες του καλλιτέχνη είναι πραγματικές, διακυβεύεται το αν θα μπορούμε να ζήσουμε, πόσο μάλλον να ασκούμε αυτό το επάγγελμα και να παράγουμε ποιοτική δουλειά», λέει. Γεννημένη στο Ελσίνκι το 1981, η Μυρτώ μεγάλωσε στην Αθήνα. Ήταν ένα δημιουργικό παιδί που έστηνε παραστάσεις, ήθελε να γίνει από μικρή ζωγράφος και οι γονείς της ενθάρρυναν τις καλλιτεχνικές της ανησυχίες. «Μεγάλωσα ως δίγλωσση, τα φινλανδικά είναι η μητρική μου γλώσσα. Δηλαδή μεγάλωσα μεταξύ δύο τόπων, πολιτισμών, ταυτοτήτων, και αυτό είναι ένας μεγάλος πλούτος, αλλά σου δημιουργεί και μια συνεχή έλλειψη, υποσκάπτει κάποιες βεβαιότητες, δημιουργεί ένα κενό στην επικοινωνία. Σε αυτά θα προσθέσω και το αντικειμενικό πρόβλημα της απόστασης, πάντα κάτι από αυτά ή αυτούς που αγαπάς είναι μακριά. Νομίζω πως η αναζήτηση ενός τρόπου να υπάρχω μέσα σε όλο αυτό με ώθησε στην τέχνη», λέει. Οι αναμνήσεις της παιδικής της ηλικίας μετουσιώνονται μέσα από την αφή των υλικών, των ήχων και των εικόνων. «Όταν ήμουν μικρή, τα καλοκαίρια πηγαίναμε στην Τζια και τη Φινλανδία. Έχω πολλές αισθητηριακές αναμνήσεις από τη φύση, τη θάλασσα, τα δέντρα, τις πεταλίδες, τα τζιτζίκια, τα βράχια. Αυτά έχουν αφήσει ένα αποτύπωμα στην ψυχή μου τόσο βαθύ που με κάνει να πονάω. Θυμάμαι πολλά φαγητά, το κλάμα του γαϊδουριού, τη μυρωδιά του σπιτιού στην Τζια, μια χελώνα σε έναν σκοτεινό κήπο, το κρύο παιδικό μου δωμάτιο, ένα μακρόστενο παράθυρο που έβλεπε σε ακάλυπτο και με φόβιζε. Θυμάμαι κάποια όνειρα όταν ήμουν μικρή, θυμάμαι τα χέρια της μαμάς μου που έχει φύγει από τη ζωή». Στην αναγνωστική περφόρμανς που έκανε στην πιο πρόσφατη έκθεσή της με τίτλο «Αστερίσκοι στο στόμα» στην γκαλερί Citronne δημιούργησε ένα ρευστό έργο, στον

25.09.25

Μυρτώ Ξανθοπούλου, «Τέρμα», 2025. Μικτή τεχνική 87 x 72 εκ. Ευγενική παραχώρηση της Citronne Gallery και της καλλιτέχνιδας.

σπαράγματα σημειώσεων. Η γλώσσα είναι ηλιθιωδώς ανεπαρκής, αλλά δεν υπάρχει και κάτι άλλο. Μου έρχεται να πω ότι οι λέξεις είναι ένα σύμπτωμα της γλώσσας, και έτσι τις χρησιμοποιώ. Γλώσσα είναι και η απουσία λέξεων, οι χειρονομίες, οι παύσεις, η βία, αυτά που μοιάζουν με γράμματα, ό,τι δεν μπορώ να πω αλλά πρέπει να το κάνω. Όλα τα έργα αλλά και οι τίτλοι και οι εκθέσεις έχουν έναν νοηματικό πυρήνα, αυτά που γράφω την εκάστοτε εποχή, τα κείμενα δηλαδή», λέει. Η Μυρτώ ήταν 23 ετών όταν πέρασε στην ΑΣΚΤ, κι αυτό τη βοήθησε. «Είχα λίγη εμπειρία ζωής για να μπορέσω να βρω μια καλλιτεχνική ταυτότητα», λέει. Η πτυχιακή της, όπως την περιγράφει, ήταν μια εγκατάσταση με πολύ κείμενο, πολλή «βρομιά», τη δική της σωματική και ψυχική ταύτιση με αυτό που έκανε και οι καθηγητές της τη στήριξαν πολύ, τους είναι ευγνώμων. «Αυτά τα χαρακτηριστικά έχει η δουλειά μου και τώρα όλα έχουν να κάνουν με μια αίσθηση κατεπείγοντος που φωτο: frank holbein

πυρήνα του οποίου ήταν οι καθημερινές και αποσπασματικές σημειώσεις που τροφοδοτούν τις εικαστικές της εγκαταστάσεις, και αποτελούν μια εκδοχή της ίδιας καλλιτεχνικής γλώσσας και πρακτικής, ότι με πολύ απλά μέσα δημιουργούνται νέες διάλεκτοι, τρόποι αντίληψης και τρόποι να υπάρχουμε. Μέσα από έναν διάλογο ζωντανών και ηχογραφημένων σημειώσεων ερευνά τη δυναμική της γλώσσας στην παραδοξότητα και την υπερβατικότητά της ως coping mechanism, ως εργαλείο για τη φροντίδα και την επούλωση του καθημερινού τραύματος, και της φωνής ως της πλέον ενσώματης έκφρασης του εσωτερικού κόσμου. Το αστείο, η τρυφερότητα, η βία και η ανατροπή υπάρχουν μέσα στις πιο κυριολεκτικές, ανιαρές και εφήμερες εκφάνσεις του καθημερινού λόγου. «Η γλώσσα είναι το πιο σημαντικό πράγμα στην τέχνη που κάνω, είτε αυτό είναι εμφανές είτε όχι. Είναι μεγάλο υπαρξιακό ζήτημα για μένα, όλα τα έργα, χωρίς εξαίρεση, είναι

φωτο: frank holbein

Στις εγκαταστάσεις και στη γλυπτική δουλειά δεν δουλεύω μόνο με τα χέρια αλλά και με τα πόδια, με τα ίχνη, με τη βαρύτητα. Γίνομαι αυτό που κάνω, γίνομαι ο φορέας της γλώσσας που προσπαθώ να μάθω και να αρθρώσω.

υπάρχει στον πυρήνα της πρακτικής μου – η πρακτική είναι ο τρόπος να υπάρχω», λέει. «Τα έργα μου συχνά είναι ζωντανά με την έννοια ότι υφίστανται κάποια φθορά, αλλαγή στο χρώμα, στη διάρκεια της ζωής τους. Το έχω αποδεχτεί αυτό, άλλωστε αυτές οι φθορές, οι ζυμώσεις είναι που με τραβάνε στα υλικά και στους τρόπους που επιλέγω. Καμιά φορά μιλάω για τα έργα και ακούγεται σαν να μιλάω για προζύμι ή κεφίρ. Ό,τι έργο επιστρέφει στο εργαστήριο μετά από έκθεση διαλύεται και επαναχρησιμοποιείται, σαν τα ανταλλακτικά. Το έργο ζει πολλαπλές ζωές, η καθεμιά ενέχει τη μνήμη της προηγούμενης», λέει. Τη ρωτώ αν έχει νιώσει τον κίνδυνο να εγκλωβιστεί σε μια φόρμα, μια μάχη που δίνουν οι καλλιτέχνες συχνά με τον ίδιο τους τον εαυτό προκειμένου να μπορέσουν, ελεύθεροι και απερίσπαστοι, να αποφύγουν την επανάληψη. « Έχω νιώσει αυτόν τον κίνδυνο, μπορεί και να την έχω πατήσει κάποιες φορές. Σε γενικές γραμμές, όμως, νομίζω ότι αυτό που με σώζει είναι πως βαριέμαι πολύ να κάνω κάτι που δεν έχει νόημα για μένα, που δεν προκύπτει από αυτή την κατεπείγουσα ανάγκη στην οποία αναφέρθηκα πιο πάνω. Δεν βγαίνει, πώς να το πω. Όταν εγκλωβίζομαι συνήθως μαγειρεύω, πάω βόλτες, γκρινιάζω και παθαίνω κατάθλιψη. Και κάποια στιγμή μού περνάει». Αν υπάρχει κάτι εμφανές και κυρίαρχο σε αρκετά από τα έργα της είναι το στοιχείο της χειρωναξίας. Γράφει, χαράζει, διπλώνει, κόβει, εξαντλώντας την ύλη και τον εαυτό της. Στη διαδικασία αυτή η εμμονική, επαναληπτική χειρονομία αποκτά τον χαρακτήρα προσευχής και διαλογισμού, εμποτίζοντας και νοηματοδοτώντας αυτό που είναι κενό νοήματος. Ακόμα και το υλικό της κάποιες φορές παύει να έχει τα αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά του, μεταμορφώνεται σε έναν νέο κάνναβο όπου οι ιδέες, οι λέξεις και τα σχήματα αποτελούν την απόδειξη μιας επίμονης, διαρκούς διεργασίας. «Για το σύνολο της δουλειάς μου θα αντικαθιστούσα τον όρο χειρωναξία με κάτι που αφορά την ενσώματη εμπλοκή πιο συνολικά. Για παράδειγμα, στις περφόρμανς με τις οποίες πειραματίζομαι το τελευταίο διάστημα χρησιμοποιώ την ίδια τη φωνή μου ως μέσο, στα βίντεό μου κάνω μικρές επιτελέσεις. Στις εγκαταστάσεις και στη γλυπτική δουλειά δεν δουλεύω μόνο με τα χέρια αλλά και με τα πόδια, με τα ίχνη, με τη βαρύτητα. Γίνομαι αυτό που κάνω, γίνομαι ο φορέας της γλώσσας που προσπαθώ να μάθω και να αρθρώσω. Καμιά φορά η δουλειά είναι τόσο ακραία υλική και σωματική που διαλύεται και καθίσταται εννοιολογική και άυλη». Σε συνεργασία με το studio LV και το πρότζεκτ τους «big black mountain» τυπώνεται το πρώτο της βιβλίο με τίτλο Τέρμα Ασκληπιού, μία ακόμα εκδοχή της δουλειάς της. «Μέσα από την τέχνη μου μπορώ να μιλήσω για τη δική μου αγωνία με τη δική μου γλώσσα. Αν πάνω σε αυτό μπορέσει να ακουμπήσει την αγωνία του ή τη χαρά του κάποιος άλλος, αυτό είναι μεγάλο κατόρθωμα, και αυτό είναι political enough για μένα. Ως άνθρωπος, τα έχω χαμένα. Τι να πω για τη γενοκτονία που συμβαίνει στην Παλαιστίνη! Δεν ξεπλένεται κάτι με το να το λέμε, αλλά το να μην το λέμε είναι πιο επικίνδυνο νομίζω», λέει.

Εικαστικά

φωτο: frank holbein

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ Από την ενότητα «Αστερίσκοι στο στόμα». Παραχώρηση της καλλιτέχνιδας και της Citronne Gallery.

INFO Η Μυρτώ Ξανθοπούλου κέρδισε το βραβείο Young Artist της φετινής Art Athina.

LiFO 25.09.25

49

Βιβλίο

I LOVE DICK: Eίναι αυτό το πιο τολμηρό έργο του αιώνα μας; Η Κρις Κράους μπορεί να μην άλλαξε τα δεδομένα στον αγγλόφωνο κόσμο εκδίδοντας τα βιβλία των Γάλλων θεωρητικών αλλά προκάλεσε άπειρες συζητήσεις με το πρωτότυπο φεμινιστικό βιβλίο της.

«

kris kraus I LOVE DICK

Μτφρ.: Μαρία Φακίνου Εκδόσεις Αλεξάνδρεια Σελ.: 344

απο την τινα μανδηλαρα

50

LiFO

Ο

φιλόσοφος Λούντβιχ Βίτγκενσταïν γράφει στο ημερολόγιό του: “ Ή θα καταλάβεις ή θα πεθάνεις”» τονίζει η συγγραφέας Κρις Κράους στο βιβλίο της I LOVE DICK, το οποίο ξεσήκωσε αμέτρητες αντιδράσεις στην Αμερική, δίχασε, προβλημάτισε και σημείωσε μεγάλη εκδοτική επιτυχία. Παρότι αρχικά χαρακτηρίστηκε συνολικά ως ένα roman à clef για τον κόσμο της τέχνης και ως μια «ανατρεπτική ουτοπία» στην οποία προσέβλεπαν ή προσβλέπουν οι γυναίκες, η πορεία της Κράους αποκαλύπτει πολύ πιο περίτεχνες διακλαδώσεις στον τομέα της θεωρίας. Το υπαρξιακό δίλημμα μεταξύ θανάτου και κατανόησης που έθεσε παραπέμποντας στον Βίτγκενσταϊν ξεκλειδώνει με τον καλύτερο τρόπο το θεωρητικό συγκείμενο του βιβλίου που στόχο έχει να ενώσει τη φανταστική ζωή με την πραγματικότητα μέσα από την έννοια της προσομοίωσης. Σύμφωνα με την ιστορία, η 39χρονη πρωταγωνίστρια/κινηματογραφίστρια Κρις Κράους (συνονόματη της συγγραφέως) αρχίζει μαζί με τον άντρα της, τον πανεπιστημιακό Σιλβέρ Λοτρινζέ (το όνομά του πρώτου άνδρα της Κράους) να στέλνει, ύστερα από μια σύντομη συνάντηση, ερωτικά γράμματα στον κριτικό πολιτισμού Ντικ, που σε αυτό το επιτελεστικό παιχνίδι δείχνει να ταυτίζεται με τον κριτικό τέχνης Ντικ Χέμπντιτζ, ο οποίος προσπάθησε μάλιστα να αποτρέψει την έκδοση του βιβλίου, απειλώντας με μήνυση την Κράους για παραβίαση της ιδιωτικής του ζωής. Αλλά ούτε η απεύθυνση των γραμμάτων ούτε ο έρωτας που εκφράζει το περιεχόμενό τους είναι αυτό που νομίζει η/ο αναγνώστρια/-στης. Ορίζοντας ξεκάθαρα, με εντελώς ντελεζιανούς όρους, ένα παράδοξο πεδίο εμμένειας (immanence), όπου η επιθυμία δεν είναι εσωτερική προς ένα υποκείμενο και ούτε ταυτίζεται αναγκαστικά με ένα αντικείμενο αλλά είναι εμμενής προς ένα πεδίο απελευθέρωσης δυνάμεων και ροών, ψάχνοντας μια διέξοδο προς κάτι εκ φύσεως ανέφικτο, η συγγραφέας ανατρέπει τους κανόνες του ερωτικού μυθιστορήματος και των προσωπικών όρων· στην περίπτωση αυτή δεν έχει καμία σημασία αν τελικά υπήρξε σεξουαλική συνεύρεση μεταξύ του πρωταγωνιστή Ντικ και της Κρις ούτε αν ο έρωτας πραγματώνεται μέσα από την προσωπική/κοινωνική δικαίωση ή παραμένει ανέφικτος, αν ο Ντικ ανταποκρίνεται στα γράμματα ή όχι. Μια πρώτη ανάγνωση του βιβλίου κεραυνοβολεί το ετεροφυλοφιλικό, ερωτικό τρίγωνο, ακυρώνοντας τις δήθεν επαναστατικές συνιστώσες του, αλλά το I LOVE DICK είναι κάτι πέρα από αυτό. Το τέλος του βιβλίου, που οι περισσότερες αναγνώστριες εξέλαβαν ως την πατριαρχική επικράτηση των δυο ανδρών-πρωταγωνιστών, μπορεί να διαβα-

στεί και ως η αρχή της επόμενης επιτέλεσης: το βιβλίο τελειώνει με την πρωταγωνίστρια να πίνει τον χυμό της και να πηγαίνει να παρουσιάσει την ταινία της. Μπορεί, δηλαδή, όσα συνταρακτικά προηγήθηκαν απλώς να συνιστούν τον δημιουργικό πρόλογο της επόμενης ταινίας της, να είναι απλώς η αφορμή για ένα ταξίδι στην έρημο της αυτοπραγμάτωσης (η έρημος έχει εδώ σημασία) με ριζωματικές, όπως θα έγραφαν οι Ντελέζ-Γκαταρί, γραμμές διαφυγής. Το όνομα του Ντελέζ και η αντιστροφή των όρων της επιθυμίας δεν αναφέρονται τυχαία, καθώς η πραγματική Κρις Κράους, δηλαδή η εβδομηντάχρονη σήμερα πανεπιστημιακός, κριτικός τέχνης, κινηματογραφίστρια, εκδότρια και συγγραφέας, ήταν το όχημα για όλους όσοι στον αγγλόφωνο κόσμο θέλησαν να μελετήσουν Ντελέζ, Φουκό και γαλλική θεωρία. Ήταν εκδότρια, επιμελήτρια και υπεύθυνη του εκδοτικού οίκου Semiotext(e), που ανέλαβε, μαζί με τον άνδρα της, να συστήσει στον αγγλόφωνο κόσμο τους Γάλλους φιλοσόφους, μεταφράζοντας τους πιο γνωστούς εκπροσώπους της λεγόμενης «ριζοσπαστικής θεωρίας». Ταυτόχρονα, το δίδυμο Κράους-Λοτρινζέ εξέδωσε θεωρητικά κείμενα της λεγόμενης «ηπειρωτικής παράδοσης» (continental tradition), όπως αποκαλούσαν υποτιμητικά, τουλάχιστον στην αρχή, οι αναλυτικοί φιλόσοφοι τα βιβλία των Γάλλων θεωρητικών προτού καθιερωθούν στα πανεπιστήμια οι πολιτισμικές σπουδές. Το όνομα του εκδοτικού οίκου που ίδρυσαν από κοινού δανείστηκε το όνομά του καταρχάς από το ομώνυμο περιοδικό που άρχισαν να εκδίδουν τη δεκαετία του ’70 στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, μεταφράζοντας για πρώτη φορά «σχιζοαναλυτικά» κείμενα, για να ακολουθήσουν τα μικρά, μαύρα βιβλιαράκια που αποτέλεσαν την εναλλακτική βίβλο της μεταμοντέρνας σκέψης στην αμερικανική ήπειρο. Σύμφωνα με τα λεγόμενά τους, ως ντελεζιανοί νομάδες στόχο είχαν να αποικίσουν «την έρημο του πραγματικού», όπως υπαγόρευε ο σχετικός όρος που εφηύρε ο Ζαν Μποντριγιάρ ύστερα από συζήτηση που είχε με τους Κράους-Λοτρινζέ, με τους οποίους διατηρούσε στενή φιλία. Ο Γάλλος θεωρητικός υπήρξε μάλιστα ο πρωταγωνιστής σε ένα ιδιαίτερο φεστιβάλ που οργάνωσε η Κράους κάπου στα μέσα της δεκαετίας του ’90 στην έρημο Νεβάδα ως Chance Event, αφήνοντας εποχή με το αξέχαστο εκείνο «φιλοσοφικο-ρέιβ» πάρτι με προσκεκλημένους από αρχηγούς χαμένων φυλών αυτοχθόνων μέχρι φυσικά τον ίδιο τον Μποντριγιάρ, ο οποίος βρέθηκε στα ντεκ μαζί με τον DJ Spooky. Στο πλαίσιο, λοιπόν, αυτής της υπερπραγματικότητας που είχε προβλέψει με τρόπο προφητικό ο Γάλλος φιλόσοφος για

25.09.25

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ την πλασματική εποχή μας, η Κράους συλλαμβάνει, λίγα χρόνια αργότερα, ένα ιδιαίτερο και πρωτότυπο έργο όπως το I LOVE DICK, το οποίο μεταφράστηκε επιτέλους στα ελληνικά από την εξοικειωμένη με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του βιβλίου Μαρία Φακίνου, με πρόλογο του Αϊλίν Μάιλς (they/them), που έχει την ιδιότητα του ποιητή και του συγγραφέα, και επίμετρο της Τζόαν Χόκινς. Εξωτερικά το I LOVE DICK έχει τα χαρακτηριστικά του μυθιστορήματος, αλλά τελικά μεταγράφεται σε ένα παιγνιώδες, μεγάλο υπερκείμενο, αυτό που ορίζουμε ως ερωτική ιστορία. H ίδια η συγγραφέας το αποκάλεσε Φαινομενολογία του μοναχικού κοριτσιού, ένας τίτλος που θυμίζει τον τρόπο με τον οποίο δίνουν ονόματα οι αυτόχθονες, δίνοντας βάρος στην ιδιότητα του εκάστοτε ατόμου. Το βιβλίο, παρά τον τολμηρό του τίτλο, όταν πρωτοεκδόθηκε το 1997 είχε περάσει σχεδόν απαρατήρητο γιατί κανείς δεν αντιλήφθηκε τον παιγνιώδη, σχεδόν αταξινόμητο χαρακτήρα του. Μπορεί οι επικριτές του (και υπήρξαν πολλοί) να το εξέλαβαν ως ένα ατελείωτο κουτσομπολιό για τον κόσμο της τέχνης ή ως ένα μεταμοντέρνο άρλεκιν, τη λογική των οποίων ενίοτε η συγγραφέας οικειοποιείται προκειμένου να σατιρίσει την αναπαραγωγή του κυρίαρχου εκφυλισμένου λόγου στην τέχνη και τη λογοτεχνία, αλλά πέτυχε διάνα στην αυτοαναφορική καλλιτεχνική/συγγραφική κοινότητα. Με τα χρόνια οι θεωρητικοί αντιλήφθηκαν τον φαινομενικά ροζ χαρακτήρα του και το επανέφεραν στην πρώτη γραμμή μια δεκαετία μετά την έκδοσή του μέσα από τα κείμενά εκπροσώπων της φεμινιστικής θεωρίας. Παρατηρώντας μια εποχή, κατά την οποία η αναπαραγωγή των θεαμάτων διαμορφώνει μια ψεύτικη εικόνα προσομοίωσης και το πραγματικό χάνεται πίσω από την αναμετάδοση κλισέ και συγκεκριμένων προτύπων, η συγγραφέας, ακολουθώντας τα ίχνη του Μποντριγιάρ, επιλέγει να εκθέσει τον εαυτό της, τον άνδρα της, τις ιδιότητές τους και τα ίδια τους τα ονοματεπώνυμα για να αποκαλύψει τη μη αυθεντική σχέση όχι μόνο με την ίδια τη γραφή και τη σκέψη αλλά και με τις κεντρικές τους ιδιότητες που ορίζονται από το κυρίαρχο αντρικό υποκείμενο. «Ποιος έχει το δικαίωμα να μιλάει και γιατί;» αναρωτιέται με ενάργεια η Κράους, θέτοντας αυτό το ερώτημα ως το μόνο που ορίζει, από μόνο του, την απάντηση. Ποιο είναι, για την ακρίβεια, το υποκείμενο που κρύβεται πίσω από την κατασκευή του λόγου και ποιοι ακριβώς διατηρούν (εξού και η βαθιά κριτική που ουσιαστικά συνιστά αυτό το βιβλίο στην αυθεντία των ειδικών) το δικαίωμα να ορίζουν τι αξίζει να ειπωθεί και τι όχι; Πότε οι γυναίκες μπορούν να εντατικοποιούν την επιθυμία τους χωρίς ο λόγος τους να καταλήγει στην αποτίμηση ενός άνδρα; Γνωρίζοντας καλά τους όρους με τους οποίους παίζεται το παιχνίδι, η Κρις (η θηλυκή εκδοχή του Χριστού;) καταλήγει σε ένα σημείο όπου δεν τολμά να πει «εγώ» –η πρωτοπρόσωπη αφήγηση έρχεται μόνο στο δεύτερο μέρος του βιβλίου– ούτε καν στο πλαίσιο ενός ημερολογίου, διατηρώντας απλώς το δικαίωμα της απεύθυνσης και στέλνοντας γράμματα σε

έναν αόρατο σχεδόν άντρα. Ο Ντικ, ενδεχομένως το εννοιολογικό ισοδύναμο του λακανικού φαλλού, μπορεί να μην ανταποκρίνεται στα γράμματα ή στα καλέσματα αλλά υπάρχει ως ο καθοδηγητής του νοήματος, το κεντρικό σημείο αναφοράς. Από αυτόν αντλεί η Κρις τη δυνατότητα της έκφρασης, καθώς στην ίδια δεν επιτρέπεται, «ενώ είχα πάρα πολλά να πω για τον Douglas Weir και τον Ίαν Μάρτινσον, την Αγκόλα, την Κίνα, το ροκ εν ρολ – την κυρίαρχη κουλτούρα, αυτή των αντρών. Τη σχιζοφρένειά μου», γιατί ξέρει ότι πρέπει να σιωπήσει. Γνωρίζει, όπως και η φιλόσοφος Ιριγκαρέ, στην οποία αναφέρεται, ότι πρέπει να χτυπήσει το χέρι στο τραπέζι για να ακουστεί ή να καταλήξει να ορίζεται αποκλειστικά μέσα από έναν μεταφορικό λόγο και μέσα από ένα είδος σχιζοφρένειας ως «μια μεταφορά ενέργειας ανάμεσα στον ποιητή και το αναγνωστικό κοινό». Η απάντηση, ενδεχομένως, σε αυτή την αδυναμία γυναικείας έκφρασης να είναι η σχιζοφρενική αντίδραση –και, γιατί όχι;– η βία. Ιδιαίτερες αναφορές γίνονται από την Κράους όχι μόνο στα σχετικά κείμενα των Ντελέζ-Γκαταρί (αν και στο τελευταίο γράμμα, «Κάνε τη σούμα», αναφέρεται ένα περιστατικό όπου καλείται αυτή, η μόνη γυναίκα, να συντονίσει ένα πάνελ με οκτώ άνδρες, μεταξύ των οποίων και εκείνοι!) αλλά και στη βία, π.χ. στις Γυναίκες Αυτόχειρες, σε αποσπάσματα έργων του Μπολάνιο, στα θεατρικά του Γκοσλέν, στη Σιμόν Βέιλ, στην Έμα του Φλομπέρ. Η Μαντάμ Μποβαρί θα μπορούσε, εν προκειμένω, να είναι η κρυφή πρωταγωνίστρια του βιβλίου αν ο Φλομπέρ της έδινε ποτέ τον λόγο – δεν είναι τυχαίο που «Μαντάμ Μποβαρί» είναι το λογοτεχνικό ψευδώνυμο που υιοθετούν, παίζοντας, η Κρις και ο Σιλβέρ. Αλλά, ως μια δυνάμει σχιζοφρενής που απελευθερώνει πολλές δυνάμεις, διαμορφώνοντας έναν άλλο δρόμο, ταξιδεύοντας από την έρημο της Καλιφόρνια μέχρι το Οχάιο και τη Νέα Υόρκη, η πρωταγωνίστρια διεκδικεί ως δημιουργός έναν άλλο λόγο, το να καταφέρει να γίνει «το πεδίο που πάλλεται ανάμεσα σε δυο ανθρώπους» ή αλλιώς να δημιουργήσει συνδέσεις που θα επαναλειτουργήσουν διαφορετικά στις διακειμενικές αναγνώσεις. «Οι σχιζοφρενείς εισέρχονται στο βασίλειο της καθαρής σύμπτωσης φτάνοντας πέρα από τις παραμέτρους της γλώσσας. Απαλλαγμένος από τη σημαίνουσα λογική, ο χρόνος εκτείνεται σε όλες τις κατευθύνσεις. Σκεφτείτε τη γλώσσα σαν σημαίνουσα αλυσίδα (Λακάν). Χωρίς τον χάρτη της γλώσσας, δεν είσαι πουθενά», καταλήγει η Κρις Κράους στο βιβλίο, επιμένοντας ότι τα πάντα ορίζονται μέσα από το κείμενο. Και αυτή τελικά η σχιζοφρενική επικράτεια στη γλώσσα είναι η μόνη που τόσο ο δημόσιος όσο και ο ιδιωτικός λόγος αναγνωρίζει απέναντι στον άλλο κόσμο των λογικών που καταδικάζει τη γυναίκα να πρέπει βρει έναν δικό της Ντικ, ιδανικό φαλλό, για να υπάρξει. Η συγγραφέας, που υιοθέτησε πλήρως τον φαλλό για τις ανάγκες του τίτλου, τον αγάπησε για να μπορέσει, μοναδικά και ιδανικά, να τον αποκηρύξει μέσα από το παραλήρημα. Ή για να μπορέσει να ξεκινήσει απλώς το ταξίδι της προς άλλες κατευθύνσεις.

Χωρίς τον χάρτη της γλώσσας, δεν είσαι πουθενά», καταλήγει η Κρις Κράους στο βιβλίο, επιμένοντας ότι τα πάντα ορίζονται μέσα από το κείμενο.

LiFO 25.09.25

51

52

LiFO

25.09.25

THE

g ood LiF O

868

HAAS BROTHERS

ΚΑΦΕΌΛΟΤΖΥ ΓΚΑ ΤΖΕΤΌΛΟΤΖΥ ΦΛΙ ΤΖΑΝΌΛΟΤΖΥ

Ιταλικές μηχανές καφέ, κούπες, gadgets και αξεσουάρ που αποδεικνύουν ότι ο καφές πάει τέλεια με την υψηλή αισθητική. ΑΠΟ

ΤΗΝ

K A ΦΕ Σ

ΙΩΑΝΝΑ

-

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ

ΈΧΕΙΣ

ΓΟΎΣΤΟ

-

ΙΣΤΟΡΙΕΣ

ΑΠΟ

ΤΑ

LIDL

LiFO 25.09.25

53

good LiFO 54

LiFO

NESPRESSO

ALESSI

CHRISTOFLE

MOCCAMASTER LA MARZOCCO

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

YUMMY BEAR

THE

«Σ' το ορκίζομαι, σε αυτή την κούπα ο καφές έχει καλύτερη γεύση», μου είπε πρόσφατα μια φίλη, δείχνοντάς μου τη χειροποίητη κεραμική κούπα που αγόρασε, την έβδομη ή όγδοη στη συλλογή της. Αν αγαπάτε τον καφέ με πάθος αλλά αδιαφορείτε για τo αισθητικό κομμάτι του, οι παρακάτω επιλογές θα είναι ένα δυνατό challenge για εσάς γιατί, με τόσο στυλ, μπορεί να μη φτιάχνουν τη γεύση του καφέ, αλλά σίγουρα σας φτιάχνουν τη μέρα.

HAY

ΚΑΦΕΌΛΟΤΖΥ - ΓΚΑΤΖΕΤΌΛΟΤΖΥ

25.09.25

Το βασικό για τον καλό καφέ είναι η καλή καφετιέρα. Μπορείς να καταλάβεις πολλά για την προσωπικότητα κάποιου κοιτάζοντας απλώς τον πάγκο της κουζίνας του.

ΓΚΑΤΖΕΤΌΛΟΤΖΥ Το βασικό για τον καλό καφέ είναι η καλή καφετιέρα. Μπορείς να καταλάβεις πολλά για την προσωπικότητα κάποιου κοιτάζοντας απλώς τον πάγκο της κουζίνας του – ας πούμε, αν πρόλαβε την εμβληματική limited edition εσπρεσιέρα Aimé Leon Dore x La Marzocco σημαίνει ότι παίρνει τα gadgets του στα σοβαρά, και είναι και up to date με τη μόδα.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

- ΦΛΙΤΖΑΝΌΛΟΤΖΥ

Το ίδιο συμπέρασμα θα βγάλω και αν εντοπίσω την KBG Select της Moccamaster, που θεωρείται από τις καλύτερες καφετιέρες στον κόσμο και υπόσχεται αρωματικό καφέ σε έξι λεπτά – ξεχώρισα με δυσκολία το γαλάζιο γιατί βγαίνει σε 15 (!) χρώματα, όλα εξίσου ωραία.

BODUM

Πίσω στην espressoland και μιλώντας για χρώματα, η σειρά-καμάρι της La Marzoccο, Linea Mini, διαθέτει προηγμένα σχεδιαστικά χαρακτηριστικά, όπως το Brew-by-Weight, ένα νέο σύστημα προ-έκχυσης, αλλά και mood-boosting χρωματική παλέτα. Αν είστε πιο χαμηλών τόνων, η Nespresso, all time classic προορισμός για ποιοτικές καφετιέρες, λάνσαρε μόλις μια νέα συλλογή σε συνεργασία με τον The Weeknd και την εταιρεία του Samra Origins, η οποία περιλαμβάνει και μια sleek μαύρη εσπρεσιέρα με διακριτικό έθνικ σχέδιο. Θα ανοίξω το κεφάλαιο «μόκα» ή «macchinetta» με μια συμβουλή που μου έδωσε η Λάουρα, η σπιτονοικοκυρά μου στη Ρώμη. Όταν φτιάχνετε εσπρέσο, πάρτε τις πρώτες σταγόνες που θα βγουν και χτυπήστε τες με ζάχαρη στο κουπάκι ώσπου να δημιουργηθεί ένα πηχτό χρυσαφένιο υγρό. Έτσι θα φτιάξετε τον τέλειο αρωματικό αφρό για τον καφέ σας.

ILLY

Για κάτι κλασικό with a twist, πάμε στην Alessi και διαλέγουμε ένα από τα ντελικάτα σχέδια του Michele de Lucchi. Εκτός από τις διάσημες «γκοφρέ» μηχανές, υπάρχει και η εσπρεσιέρα Pulcina που δεν είναι μόνο γαργαλιστική στο μάτι και στην αφή αλλά διαθέτει και τεχνολογία που σταματά την έκχυση του καφέ την κατάλληλη στιγμή πριν πικρίσει. Η κατηγορία «Μηχανή του καφέ ή μικροσκοπικό γλυπτό του Centre Pompidou» έχει κι άλλες συμμετοχές, όπως η πολύχρωμη εσπρεσιέρα του σκανδιναβο-ελβετικού brand Bodum. Με αυτήν μπορείτε να «φλεξάρετε» πιο εύκολα, αφού χάρη στο μότο του ιδρυτή Peter Bodum «Το καλό design δεν χρειάζεται να είναι ακριβό», η μηχανή Chambord κοστίζει γύρω στα 60 ευρώ (ανάλογα με τα μεταφορικά). Την «τσίμπησα» στο Finnish Design Shop, το οποίο έχει απίστευτους σκανδιναβικούς θησαυρούς, όπως αυτή η πρέσα γαλλικού καφέ στο χρώμα του σολομού από το feelgood brand Marimekko – μια κατηγορία μόνο του με τα έντονα χρώματα και τα ανάλαφρα σχέδιά του. Ο ορισμός του dopamine décor!

MARIMEKKO

Ένα ευκολότερο πεδίο πειραματισμού είναι η ζαχαριέρα, ειδικά αν είναι το αρκουδάκι από ημιδιαφανές κόκκινο γυαλί που ανακάλυψα στο MOMA Design store – στην περιγραφή επισημαίνουν ότι είναι αρκετά ψηλό ώστε να χωρά και το κουτάλι της ζάχαρης! Τέλος, το item-έργο τέχνης που θα εξασφαλίσει το ότι το σπίτι σας θα συζητηθεί σε παρέες και τραπέζια όταν δεν είστε μπροστά είναι η ζωόμορφη κανάτα καφέ Djuna από τη συλλογή με τα μαγικά πλάσματα που σχεδίασαν οι δαιμόνιοι Αμερικανοί designers The Haas Brothers για τον ναό του σύγχρονου, πολυτελούς design, L’ Object.

good LiFO

Πέρα από τις μηχανές του καφέ, υπάρχει και η κατηγορία «τα γύρω γύρω» που ξεκινά από ένα minimal milk frother της illy που μετατρέπει το γάλα σε βελούδινη κρέμα για τους καφέδες σας (μπορείτε να φτιάξετε και ζεστή σοκολάτα στην ίδια συσκευή) και καταλήγει στο σετ με 6 κουταλάκια για τον εσπρέσο σε σχήμα αυγού από το ιστορικό γαλλικό brand ασημικών Christofle.

THE

Ένα ακόμα entry που δεν μπορούσα να αφήσω εκτός είναι η πολύχρωμη πρέσα του σκανδιναβικού design brand Hay από βοριοπυριτικό γυαλί. Εκτός από έπιπλα μοναδικής αισθητικής, η Hay σχεδιάζει και εκπληκτικές πιτζάμες-παπλωματοθήκες του ονείρου.

LiFO 25.09.25

55

GINORI 1735

Υπάρχουν πολλές «σχολές» στις κούπες, από αυτές που γεμίζουν τα ράφια της κουζίνας και τα κάνουν να μοιάζουν με έκθεση κεραμικής μέχρι του φίλου σου που πίνει με ακλόνητη αφοσίωση από την κούπα των τριών ευρώ.

THE

good LiFO

ΚΑΦΕΌΛΟΤΖΥ - ΓΚΑΤΖΕΤΌΛΟΤΖΥ

ΦΛΙΤΖΑΝΌΛΟΤΖY

Μια τέτοια περίπτωση είναι και η SKUGGSTUBB από τα Ikea που κοστίζει 5,99 και κλείνει το μάτι στην τάση του πολύχρωμου glassware στο οποίο αφιέρωσαν εκτενές άρθρο οι «New York Times» την περασμένη άνοιξη. Αντίστοιχα στιβαρή, αλλά πιο fun είναι και η κούπα-κολοκύθα από τα Starbucks που δίνει μια φθινοπωρινή νότα ακόμα και αν πίνεις γαλλικό το κατακαλόκαιρο. Το άρθρο των NYT , υποστηρίζει ότι ήρθε η στιγμή να λάμψουν οι γλυπτικές κούπες με τα ρευστά σχήματα και τα ιδιαίτερα χρώματα, όπως η μοβ πορσελάνινη κούπα Creative με το κυματιστό κίτρινο χερούλι που ανακάλυψα επίσης στο MoΜΑ Design Store (μάλιστα είναι exclusive, άρα κατασκευαστής είναι… το ίδιο το MoΜΑ).

CREATIVE

Υπάρχουν πολλές «σχολές» στις κούπες, από αυτές που γεμίζουν τα ράφια της κουζίνας και τα κάνoυν να μοιάζουν με έκθεση κεραμικής μέχρι του φίλου σου που πίνει με ακλόνητη αφοσίωση από την κούπα των τριών ευρώ (η οποία με έναν μαγικό τρόπο έχει πέσει δέκα φορές και δεν έχει ούτε υποψία ραγίσματος).

EVEPRESS

Κίτρινο θα διάλεγα και αν αποφάσιζα να επενδύσω σε ένα από τα αφράτα πιατάκια του Gustaf Westman.Τα καμπυλωτά, πολύχρωμα σχέδια του Σουηδού έχουν βρει πολλούς μιμητές τα τελευταία χρόνια και φέρνουν μια χαρωπή, παιδική νότα στον χώρο. Τα βρίσκετε στο myran.gr, μαζί με άλλους design θησαυρούς όπως οι κεραμικές (stoneware) κούπες της συλλογής Studio από το brand Niko June – τις οποίες έφτιαξαν αρχικά για να δειγματίσουν χρώματα, αλλά τους άρεσαν τόσο πολύ (πώς να μην;) που προχώρησαν σε κανονική παραγωγή.

56

LiFO

Μεταξύ άλλων, το www.ginori1735.com διαθέτει και την Diva Collection, μια συλλογή από ντελικάτες πορσελάνες σε αχνά παστέλ χρώματα που φέρνουν τα ’50s στο σαλόνι σας. Ας πούμε, αυτό το ροζ σετ από κούπες για εσπρέσο με το πιατάκι τους μοιάζει σαν να βγήκε από το σετ του «Mad Men», ενώ από πίσω παίζουν οι The Platters. Όπως και να το κάνουμε, τα σετ φλιτζανιών είναι χαριτωμένα, ακόμη και αν επιλέξετε μια κάπως minimal designer εκδοχή, όπως το σετ με φινίρισμα από μπαμπού από το premium brand Les Ottomans που ανακάλυψα στην (πολύ πλούσια) design πτέρυγα του Mytheresa.com. Μια ακόμα τυχαία ανακάλυψη που έκανα πρόσφατα ήταν το ολλανδικό &Klevering, το οποίο, ανάμεσα σε άλλα, έχει κι αυτήν τη σχεδόν 3D σειρά από φλιτζάνια και κούπες με ανάγλυφο περίγραμμα. Παρατηρήστε τα καλά: υπάρχει περίπτωση να πιείτε τον πρωινό σας εσπρέσο σε αυτά και να μη σας φτιάξει τη διάθεση;

J ELLYCAT L ONDON

Η σειρά από πορσελάνινα είδη σερβιρίσματος που σχεδίασε ο υπερταλαντούχος Βρετανός ζωγράφος Luke Edward Hall για το ιταλικό brand Ginori 1735 δεν είναι ακριβώς μινιμαλιστική. Παραστάσεις από την ελληνορωμαϊκή μυθολογία εμφανίζονται σε πιάτα, δίσκους, βάζα, σουβέρ και, φυσικά, κούπες, αφού η συλλογή ονομάζεται «Il viaggio di Nettuno» («Το ταξίδι του Ποσειδώνα»). Ο Ποσειδώνας είναι αυτός που εμφανίζεται στη μία πλευρά αυτής της γαλάζιας κούπας, ενώ από την άλλη πλευρά απεικονίζεται ο γιος του, ο Αρίωνας. Το κερασάκι στην τούρτα; Το φινίρισμα με αληθινό χρυσό στο χείλος της κούπας. The drama!

QUE RICO

Και κάπου εδώ μπαίνουν στο παιχνίδι οι σχεδιαστές. Προσωπικά, ενθουσιάζομαι όταν βλέπω μια κούπα των 6 ευρώ δίπλα σε εκείνη των 150 ευρώ από τη συνεργασία του J.W. Anderson με τον κεραμίστα Nicholas Mosse. Εδώ κερδίζει η απλότητα: ρίγες σε βυσσινί και μπλε, ζωγραφισμένες στο χέρι, ώστε καμία κούπα να μην είναι ίδια με την άλλη.

ANANA

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Ένα ακόμη brand με πολύχρωμα κεραμικά είναι το βέλγικο Qué Rico, στο οποίο υπάρχει το έξτρα στοιχείο των διαφορετικών μηνυμάτων που έχουν τα πιάτα και οι κούπες. Εμένα μου μίλησε αυτή η κόκκινη-ροζ-κρεμ κούπα που ανακάλυψα στο pragmatic.gr.

25.09.25

GUSTAF WESTMAN

ΑΞΕΣΟΥΆΡ Και αφού καλύψαμε τα του σπιτιού, ας δούμε πώς φοριέται και πώς κρατιέται ο καφές έξω από αυτό. Πρώτη και απαραίτητη στάση τα θερμός και τα παγούρια που πλένουμε ευλαβικά κάθε βράδυ και γεμίζουμε με τον ζεστό (ή κρύο) καφέ μας κάθε πρωί και είναι αχώριστοι συνοδοιπόροι στη διαδρομή για τη δουλειά, στα ταξίδια κ.λπ. Εδώ υπάρχουν οι δύο μεγάλες σχολές του statement ποτηριού, όπως το slime green ποτήρι για κρύα ροφήματα από τα Starbucks, και του cool minimal θερμός, όπως το limited edition travel mug από ανοξείδωτο ατσάλι, από τη συλλογή της Nespresso με τη Samra Origins by The Weeknd.

&KLEVERING

Και επειδή είναι στη μόδα φέτος τα charms, δηλαδή τα μπρελόκ και κρεμαστά κάθε είδους στις τσάντες, στα sneakers ή ακόμα και στις ζώνες, μπορείς να προσθέσεις στη συλλογή σου και αυτό το αξιαγάπητο λούτρινο μπρελόκ-κόκκο καφέ από το Jellycat London που είναι από τα καλύτερα brands με εξειδίκευση σε λούτρινα, από διακοσμητικά και μπρελόκ μέχρι υφασμάτινα βιβλία με ζωάκια ή personalized παιχνίδια. Για το τέλος, μια μικρή ιστορία. Γνωρίζατε ότι η πρώτη χάρτινη κούπα για καφέ «στο χέρι» δημιουργήθηκε στη Νέα Υόρκη το 1963, αλλά έχει ελληνικές αναφορές; Η περίφημη μπλε «Anthora cup» αποτελεί σχέδιο του διευθυντή μάρκετινγκ της Sherri Cup Company, Leslie Buck, που είχε πιάσει την αυξανόμενη δημοφιλία του ελληνικού καφέ και σκέφτηκε έναν τρόπο να μεταφέρεται ο καφές ως take away από τους πιστούς φαν του. Η κούπα με τους μαιάνδρους και τη γραμμένη με αρχαιοελληνικού τύπου χαρακτήρες φράση «We are happy to serve you» δεν έγινε απλώς viral αλλά θεωρείται ένα από τα σύμβολα της Νέας Υόρκης και έχει το δικό της site (οι 100 χάρτινες κούπες κοστίζουν 44 δολάρια).

JACOBS

COFFEE BERRY

Και επειδή εκτός από τα gadgets έχει σημασία και η ποιότητα του καφέ που πίνουμε, ακολουθούν τρία χαρμάνια που κάνουν την απόλαυση ακόμα μεγαλύτερη. Aria 51. Ποικιλία καφέ Brazil με σοκολάτα γάλακτος και νότες κόκκινων φρούτων. area51coffeeroasters.com.

Coffee Berry. Ποικιλία καφέ Guatemala με γλυκό άρωμα που συνδυάζει σοκολάτα και βανίλια. coffeeberry.coffee. Jacobs. Καφές φίλτρου με πλούσια γεύση από φουντούκι. jacobscoffee.gr

AREA51

STAR BUCKS

NESP RESSO

Πίσω στο merch τώρα, το νεοϋορκέζικο brand Only NY λάνσαρε κάλτσες εμπνευσμένες από την Anthora Cup τις οποίες μπορείτε να βρείτε στο MοMA Design Store. Ιδανικό ice breaker, γιατί αν κάποιος τις προσέξει και σας ρωτήσει γι’ αυτές, θα του μιλάτε σίγουρα για ένα δεκάλεπτο!

good LiFO

ANTHORA CUP

ONLY NEW YORK

STUDIO CUP STARBUCKS

GINORI 1735 X LUKE EDWARD HALL

Για tote bag προσανατολίστηκα σε ελληνικά coffee spots που έχουν δικό τους merch, όπως το Anana στην Πραξιτέλους που έχει T-shirts και άλλα αντικείμενα αλλά και αυτή την ευρύχωρη, οικολογική τσάντα που είναι ιδανική για κάθε μέρα και χωράει όλα όσα χρειάζεσαι, συν το θερμός για τον καφέ σου.

THE

AIME LEON DORE

Ένας σταθερός προορισμός μου για T-shirts με σπάνια logo και σχέδια είναι το Everpress.com. Ουσιαστικά, το brand βάζει τον καμβά (μπλουζάκια, φούτερ, totes, κούπες) και συνεργάζεται με illustrators, σχεδιαστές και ανεξάρτητους καλλιτέχνες, που παρουσιάζουν τα σχέδιά τους σε καμπάνιες, κατά τη διάρκεια των οποίων μπορείς να τα αγοράσεις ή να τα παραγγείλεις. Καθώς κάθε καμπάνια διαρκεί λίγο, τα σχέδια είναι άφθονα και ανανεώνονται συνεχώς. Έχει διάφορα cool prints σε σχέση με τον καφέ, αλλά ξεχώρισα το «Mr Espresso Martini» T-shirt από το creative studio Goodie Works.

IKEA

J.W.ANDERSON

LES OTTOMANS

Όσον αφορά τη μόδα, η κουλτούρα του καφέ εκπροσωπείται από εξαιρετικά ενδιαφέροντα items, όπως το merch του Café Leon Dore. Μπορεί η iconic μηχανή καφέ να έγινε sold out, αλλά το νεοϋορκέζικο καφέ του Aimé Leon Dore έχει και μια λαχταριστή συλλογή από ρούχα και αξεσουάρ όπως ποδιές, καπέλα, και ένα κομπολόι (!) – αυτό το πολύ σικ κυπαρισσί φούτερ, όμως, που είναι τέλειο για το φθινόπωρο κοστίζει 215 ευρώ.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

- ΦΛΙΤΖΑΝΌΛΟΤΖΥ

LiFO 25.09.25

57

good LiFO THE

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

ΚΑΦΕΣ

58

LiFO

Feelgood spots για το κυριακάτικο catch up με φίλους, στάσεις για take-away πριν από τη δουλειά, καφεκοπτεία και όλα τα μέρη όπου πίνουμε καλό καφέ στην πόλη.

KΕΙΜΕΝΑ: ΛΙΝΑ ΙΝΤΖΕΓΙΑΝΝΗ ΦΩΤΟ: ΘΑΛΕΙΑ ΙΩΑΝΝΟΥ

25.09.25

ARTISAN COFFEE ROASTERS

φωτο: apeiro agency

Το project της KAFEA TERRA που έκανε την εμπειρία των specialty single origin coffees μέρος της ζωής μας.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

AREA 51

THE

good LiFO

kafeaterra.gr, area51coffeeroasters. com

τον area 51 τoν ξέρω πολύ καλά και πολλές φορές υπήρξε το κίνητρό μου για να διαλέξω πού θα πιω τον πρωινό μου espresso ή το απογευματινό μου freddo. Εκείνο που πάντα αναρωτιόμουν είναι γιατί ονομάστηκε έτσι το project της KAFEA TERRA, μιας εταιρείας που συνδέεται με κάποια από τα πιο σημαντικά brands του χώρου και γράφει τη δική της ιστορία από το 1988, με την εισαγωγή, την επεξεργασία και την εμπορία καφέδων υψηλής ποιότητας σε Ελλάδα και εξωτερικό. Το μαγικό ταξίδι στον κόσμο του καφέ, αυτό που ξεκινάει από τη φυτεία και καταλήγει στο φλιτζάνι μας, οι άνθρωποι της KAFEA TERRA το γνωρίζουν πολύ καλά και φροντίζουν με κάθε τρόπο να κρατούν ζωντανή όχι απλώς την απόλαυση, αλλά μια ολόκληρη εμπειρία που συνοδεύει τον καφέ. Εκεί ακριβώς ήρθε o AREA 51, που πήρε το όνομά του από την πιο αυστηρά φυλασσόμενη στρατιωτική αεροπορική βάση στη Νεβάδα της Αμερικής, και αυτό από μόνο του εξηγεί πολλά. Ως artisan coffee roasters, η ομάδα αυτή συνδυάζει την επιστημονική γνώση, την εξειδίκευση και τη συνεχή ανάπτυξη με την αναζήτηση καλλιεργειών καφέ και την ανάδειξη των καλύτερων κόκκων που παράγονται σε μακρινές γωνιές του πλανήτη. Στόχος, η παρουσίαση specialty καφέδων μοναδικής γεωγραφικής προέλευσης που μαγεύουν με το ιδιαίτερο αρωματικό και γευστικό προφίλ τους. Ναι, αυτοί οι καφέδες πρέπει να φυλάσσονται σαν πολύτιμο αγαθό γιατί η εμπειρία των single origin δεν μοιάζει με αυτή των υπολοίπων. Καλλιεργητές, επιλεγμένοι με προσοχή από Βραζιλία, Ινδία, Παπούα-Νέα Γουινέα, Κολομβία, Κόστα Ρίκα, Αιθιοπία και άλλες σημαντικές χώρες παραγωγούς καφέ ανά τον κόσμο, προσφέρουν με χειροποίητη φροντίδα τους ιδιαίτερους κόκκους που χαρίζουν τα εδάφη τους και οι experts του AREA 51 βάζουν την τεχνογνωσία, την υψηλή τεχνολογία και την επιστήμη για να διαφυλάξουν ή και να βελτιώσουν την ποιότητα, χρησιμοποιώντας όλα τα εργαλεία που διασφαλίζουν την ανωτερότητα της γεύσης. Γι’ αυτό κάθε φορά που εμείς απολαμβάνουμε έναν single origin AREA 51 ζούμε μια εμπειρία που αφορά την τελετουργία η οποία κρύβεται πίσω από κάθε φλιτζάνι. Ανάμεσα στις προτάσεις που φέρνει στην καθημερινότητά μας αυτή η παρέα ξεχωρίζουν και οι Out of this World Coffees, μια μικρή σειρά από καφέδες πολύ μικρής παραγωγής (nano-lots) με ιδιαίτερα και ξεχωριστά γευστικά χαρακτηριστικά. (Αν δοκιμάσεις, θα καταλάβεις γιατί ονομάστηκαν Out of this World.) Πίσω από το project υπάρχουν άνθρωποι που δείχνουν καθημερινά την αφοσίωσή τους στη συνεχή έρευνα και εξέλιξη και είναι βραβευμένοι cup tasters, αλλά κυρίως λάτρεις του καφέ. Μέσα από το πάθος τους οι καφέδες μοναδικής γεωγραφικής προέλευσης, αποκλειστικά specialty grade, γίνονται κομμάτι της καθημερινότητάς μας και μας ταξιδεύουν σε μακρινά terroir μέσα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Από τον καλλιεργητή μιας φάρμας στην Παπούα-Νέα Γουινέα μέχρι το φλιτζάνι με τον πρωινό σου espresso μεσολαβεί ένα ταξίδι που κλείνεται αεροστεγώς σε κάθε συσκευασία AREA 51 –ή σε βολική εκδοχή με κάψουλες– και ξεδιπλώνεται καθώς απολαμβάνεις την πρώτη γουλιά.

LiFO 25.09.25

59

Στέκι για καφέ, για ποτό, για παρέα, για χαμόγελα.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

THE

good LiFO

Easy Peasy

60

LiFO

το easy peasy στο περιστέρι είναι κάτι περισσότερο από ένα all-day στέκι που δεν σε αφήνει να βαρεθείς στιγμή. Ταράτσα, αυλή, μπαρ, ουφάδικο με arcade παιχνίδια αλλά και τατουατζίδικο και barber shop που ανοίγουν προσεχώς θα συνδυάζονται με τη street φιλοσοφία της καντίνας σε έναν πολυχώρο που συνεχώς ζει σε έντονους ρυθμούς. Ο καφές εδώ είναι μια specialty υπόθεση με μονοποικιλιακούς της Area51 από τη Βραζιλία και την Αιθιοπία. Είναι εκείνος ο καφές που θες να τον πιεις αργά, να τον χαρείς και να τον μοιραστείς με την παρέα σου σε μια κουβέντα που δεν τελειώνει. Αν τον συνδυάσεις και με κάποιο από τα πιάτα brunch, η μέρα ξεκινάει με το πιο σωστό mood. Το φαγητό εδώ είναι εξίσου δυνατό και σερβίρεται σε to go συσκευασία ακόμα κι αν σκοπεύεις να το απολαύσεις στα τραπεζάκια της καντίνας. Στραπατσάδα που μυρίζει ελληνικό καλοκαίρι, τηγανίτες παραδοσιακές, λουκουμάδες που στάζουν μέλι και κάνουν ακόμα και τους πιο αγουροξυπνημένους να χαμογελάσουν, ομελέτα μέσα σε βουτυρένιο ψωμί μπριός αλλά και healthy bowls με superfood συνδυασμούς για να παίρνεις όλη την ενέργεια που χρειάζεσαι σε μια street food εκδοχή. Το μενού παραμένει μια λαχταριστή πρόταση για κάθε στιγμή, με πιάτα που φτιάχτηκαν για να συνοδεύουν τα ποτά σου μετά τη δουλειά ή στο βραδινό κοκτέιλ. Από ένα hot dog με καραμελωμένα κρεμμύδια ή ένα mac ‘n’ cheese στο χέρι, μέχρι το crispy chicken stripe, το cheeseburger με smash μπιφτέκι ή τη γνωστή πια pepperoni pizza, όλα έχουν εκείνη τη «βρόμικη» νοστιμιά που ταιριάζει ιδανικά με το urban σκηνικό. Κι αν μιλάμε για σκηνικό, το Easy Peasy έχει διαφορετικούς χώρους που φιλοξενούν κάθε διάθεση. Στο εσωτερικό, με τη μίνιμαλ αισθητική και τις ξεκάθαρες ’80s αναφορές, θα νιώσεις αμέσως ότι βρήκες το στέκι σου. Η αυλή είναι για τις πιο χαλαρές μέρες, όταν θες να κάθεσαι έξω και να βλέπεις τον κόσμο να πηγαινοέρχεται. Και φυσικά η ταράτσα, που μένει ακόμα ζωντανή όσο κρατάει η ζέστη, είναι το σημείο που το βράδυ γεμίζει με γέλια, φωτάκια και παρέες που τσουγκρίζουν τα ποτήρια τους κάτω από τον ουρανό της πόλης. Αυτό είναι το Easy Peasy: urban, φωτεινό, αληθινό. Ένα μέρος που μπορεί εύκολα να σε κάνει να χαμογελάς, από τον πρώτο καφέ το πρωί μέχρι το τελευταίο κοκτέιλ το βράδυ. Αιμιλίου Βεάκη 12, Περιστέρι, 6978 949361, Social: easypeasy.ath

25.09.25

Μια πάπια σερβίρει καφέ και παραγωγική τεμπελιά.

good LiFO

Πλατεία Αγίας Ειρήνης, 210 3235388, Social: lazyduckathens

THE

το lazy duck είναι πλέον το γνωστό στέκι του κέντρου που από την πρώτη στιγμή διακήρυξε το δικαίωμα στην τεμπελιά και δημιούργησε τη δική του μικρή κοινότητα. Μουσική που φτιάχνει τη διάθεση, παρέες που απλώνονται στα τραπεζάκια και ένα vibe που σε καλεί να αράξεις για λίγες ώρες χωρίς τύψεις. Ο χώρος γεμάτος από μικρά «τσιμπήματα» μνήμης βγαλμένα από τα ’80s και τα ’90s: πικάπ, κασετόφωνα, ηχεία από εκείνα που εκτιμούν οι boomers και οι genΧers. Το δυνατό χαρτί του Lazy Duck είναι ο καφές. Όχι ο τυπικός καφές που απλώς πίνεις από συνήθεια, αλλά οι single origin της Area 51, με προέλευση από Βραζιλία και Παπούα-Νέα Γουινέα, για να σε ξυπνήσει με νόημα και να σου προσφέρει γεύση και άρωμα σε κάθε γουλιά. Ένας espresso με χαρακτήρα, που θα σε κάνει να χαμογελάσεις ακόμα κι αν είσαι με μάτια μισάνοιχτα από το ξενύχτι. Και κάπως έτσι, το Lazy Duck δεν είναι απλώς άλλο ένα brunch spot, αλλά ένας μικρός ναός για όσους σέβονται το πρωινό τους τελετουργικό. Το φαγητό κινείται στο ίδιο mood: comfort αλλά με στυλ. Σάντουιτς με προζυμένιο ψωμί που εύχεσαι να μην τελειώσει ποτέ –κι ας έχεις χορτάσει–, scrambled eggs με γραβιέρα και σαλάμι Λευκάδος για να ξεκινήσεις τη μέρα δυνατά, fish & chips που έρχεται σε street εκδοχή για να τρώγεται με τα χέρια ή φανταστικό smashed egg sandwich που δεν περιγράφεται με λόγια. Και φυσικά οι πρωινές λιχουδιές –από babka μέχρι χειροποίητο cinnamon roll– είναι πάντα εκεί για όσους συνοδεύουν τον καφέ τους με κάτι πιο γλυκό. Μην παραλείψεις το Chocolate Porridge με βρόμη, κακάο, φιστικοβούτυρο και φρούτα! Το ωραίο με το Lazy Duck είναι ότι δεν σε αφήνει να ψαχτείς ούτε για τις βραδινές σου βόλτες. Όταν πέφτει ο ήλιος, το σκηνικό αλλάζει κι έρχονται cocktails που δεν παίζουν στα «σίγουρα», αλλά δοκιμάζουν μείξεις με φρούτα, βότανα και αποστάγματα. Είναι εκείνη η στιγμή που η πλατεία γεμίζει κόσμο, οι φίλοι καταλήγουν να μοιράζονται γουλιές ο ένας από το ποτήρι του άλλου και ξαφνικά συνειδητοποιείς ότι το να είσαι «lazy» είναι το πιο παραγωγικό πράγμα που έκανες όλη μέρα.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Lazy Duck

LiFO 25.09.25

61

good LiFO

Samba

C O F F E E R O A S T ERS 45 χρόνια δίνει μαθήματα στην υπόθεση specialty coffee.

THE

αν πίνεις καφέ στην αθήνα, ξέρεις ήδη το όνομα. Η Samba Coffee Roasters είναι εδώ από το 1979, προτού καν ο specialty γίνει τάση, και συνεχίζει να δείχνει τι σημαίνει πάθος για τον καφέ. Από μια οικογενειακή ιστορία που ξεκίνησε από την αγάπη για τον καφέ η Samba εξελίχθηκε σε σημείο αναφοράς για όσους δεν πίνουν απλώς ένα ρόφημα. Με δύο στέκια, το The Shop στο Κολωνάκι και το Crossroads στους Αμπελόκηπους, η Samba Coffee Roasters κάνει κάθε επίσκεψη να μοιάζει με ταξίδι. Ο χώρος, γεμάτος αρώματα, οι μύλοι δουλεύουν ασταμάτητα και οι baristas μοιράζονται την τέχνη τους σε κάθε φλιτζάνι.

Specialty espresso που σε ξυπνάει ευχάριστα, μονοποικιλίες που απολαμβάνεις με κλειστά μάτια και single origin που αποτελούν γευστική εμπειρία: ό,τι κι αν αναζητάς, θα το βρεις εδώ. Το απόλυτο must try είναι οι Competition Coffees: μικροπαρτίδες, limited, δουλεμένες με πειραματικές μεθόδους και καβουρδισμένες στην εντέλεια. Είναι οι καφέδες που ταξιδεύουν στους διεθνείς διαγωνισμούς με την ομάδα της Samba Coffee Roasters και κάνουν τους coffee geeks να χαμογελούν από την πρώτη γουλιά. Καθαρότητα, ένταση, γεύση που μένει και σε συνοδεύει για ώρα. Όλα αυτά γίνονται με σεβασμό στη γη και στη βιωσιμότητα. Από τη φάρμα μέχρι το φλιτζάνι, η Samba Coffee Roasters ξέρει ότι ο καφές δεν είναι μόνο προϊόν, είναι ένας ολόκληρος πολιτισμός και τον εκπροσωπεί επάξια. Εδώ ο καφές δεν είναι hype, είναι κομμάτι του DNA.

The Shop: Σόλωνος 36 & Λυκαβηττού, Κολωνάκι / Crossroads: Λασκαρίδου 7, Αμπελόκηποι, sambacafe.gr, Social: @ sambacoffeeroasters

Kaldi

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

10 χρόνια σημείο αναφοράς για έναν καφέ που έχει νόημα.

62

LiFO

το kaldi κλείνει 10 χρόνια κι αυτό πρέπει να το γιορτάσουμε! Το μαγαζί που εδώ και χρόνια τρέχουν με φόρα ο Κώστας και ο Φώτης έχει γίνει στέκι γευσιγνωσίας για να δοκιμάζεις κάθε φορά έναν διαφορετικό καφέ και να ανακαλύπτεις τη μαγεία που κρύβεται πίσω από μια χούφτα κόκκους που έρχονται από την άλλη πλευρά του κόσμου. Ένα coffee shop, που υπηρετεί πιστά την ταυτότητά του, προσφέροντας μια σειρά από single origins που μπορείς να πάρεις μαζί σου στο σπίτι ή να απολαύσεις στον χώρο του, αφού όλα τα χαρμάνια μπορούν να κοπούν εκείνη τη στιγμή και να σου δώσουν το προφίλ που ονειρεύεσαι. Αρκεί να μοιραστείς με τα παιδιά τα χαρακτηριστικά που αναζητάς και να αφεθείς στα έμπειρα χέρια τους για να ευχαριστιέσαι κάθε φορά μια νέα πρόταση. Για εκείνες τις στιγμές που θέλεις απλώς έναν πολύ καλό καφέ, το Kaldi έχει το δικό του blend, έναν 100% Arabica από Κόστα Ρίκα και Αιθιοπία, με ελαφριά οξύτητα και αρώματα από σοκολάτα και ξηρούς καρπούς, κατάλληλο για κάθε ώρα και διάθεση. Τα φρέσκα cinnamon rolls ή το αφράτο carrot cake συνδυάζονται τέλεια δίνοντας ένα καλό κίνητρο για να ξεκινήσει η μέρα σου. Το Kaldi είναι γνωστό και για τις σοκολάτες αλλά και για τη μεγάλη ποικιλία σε τσάγια που επίσης μπορείς να μυρίσεις με την ησυχία σου προτού διαλέξεις αυτό που σου κάνει. Δοκίμασε οπωσδήποτε και το matcha για ένα boost ενέργειας και ευεξίας. Ο Κώστας και ο Φώτης είναι πάντα εκεί να δώσουν τα φώτα τους και να κάνουν το ρόφημά σου μια απόλαυση που δεν είναι απλώς συνήθεια αλλά κομμάτι της ζωής σου.

Ιπποκράτους 164, Αθήνα, 215 5016950 Facebook: KALDI Καφεκοπτείο, Instagram: kaldi_kafekopteio

25.09.25

COFFEE ROASTING CO Πάθος για τον καφέ, που αποτυπώνεται σταθερά σε κάθε φλιτζάνι.

good LiFO

sapidcoffee.gr, Social: SapidCoffee

THE

ξεκίνησε το 2014 με στόχο να προσφέρει στην ελληνική αγορά καφέ υψηλής ποιότητας με συνέπεια. Σήμερα, έντεκα χρόνια μετά, η Sapid Coffee Roasting Co. θεωρείται ένα από τα πιο αξιόπιστα roastery της χώρας, παραμένοντας πιστή στη φιλοσοφία της. Στον πυρήνα της βρίσκεται η σταθερότητα: κάθε φλιτζάνι έχει την ίδια premium γεύση και τα χαρακτηριστικά αρώματα που ξεχωρίζουν. Στα δυνατά σημεία της εταιρείας συγκαταλέγονται η υψηλή ποιότητα, οι ανταγωνιστικές τιμές και η άψογη εξυπηρέτηση, στοιχεία που έχουν χτίσει μια σχέση εμπιστοσύνης με τους πελάτες της. Έχοντας ταξιδέψει σε χώρες παραγωγής καφέ και γνωρίζοντας το προϊόν σε βάθος, η Sapid διαθέτει τεχνογνωσία που σπάνια συναντά κανείς στην ελληνική αγορά. Την επιλογή των κόκκων και το καβούρδισμα υπογράφει ο Αντώνης Καργιώτης, φροντίζοντας ώστε κάθε παρτίδα να αποδίδει το μέγιστο των αρωμάτων και των γεύσεων. Παράλληλα, ακολουθώντας τις εξελίξεις της εποχής, η εταιρεία σχεδιάζει προϊόντα που καλύπτουν τις ανάγκες ακόμη και του πιο απαιτητικού πελάτη, συνδυάζοντας ποιότητα, συνέπεια και δημιουργικότητα. Το ανήσυχο πνεύμα της ομάδας είναι εκείνο που φέρνει τη συνεχή εξέλιξη. Πρόσφατα η Sapid έκανε rebranding και παρουσίασε την ανανεωμένη εικόνα της που εκφράζει τη νέα εποχή και μιλάει στη γλώσσα του σήμερα, όπως ακριβώς και οι καφέδες της. Το minimal design ταιριάζει τέλεια με τους καφέδες που δεν χρειάζονται περιττές συστάσεις, γιατί τα λέει όλα το ποιοτικό γευστικό και αρωματικό προφίλ τους. Από τα blends μέχρι τους single origins, οι προτάσεις της Sapid βρίσκονται σε επιλεγμένα σημεία σε όλη την Αθήνα, ενώ δημιουργούνται συνεχώς νέες συνεργασίες ακόμα και στο κεφάλαιο private label. Άλλωστε ο υπερσύγχρονος εξοπλισμός της εταιρείας τής δίνει τη δυνατότητα της παραγωγής για κάθε ανάγκη της αγοράς. Το Sapid the Shop ήρθε να προστεθεί στην εικόνα της εταιρείας, φέρνοντας στην Πετρούπολη έναν φωτεινό all-day χώρο, όπου μπορείς να ζήσεις μια γευστική εμπειρία με specialty καφέδες ροής και single origin επιλογές που αλλάζουν τακτικά αλλά και με ένα μενού που κινείται από brunch μέχρι comfort πιάτα και κοκτέιλ. Αυτό το σποτ είναι το ιδανικό μέρος για να καταλάβεις πώς η σταθερή ποιότητα και η δημιουργικότητα μπορούν να κάνουν την καθημερινότητά σου πιο ευχάριστη. Η ομάδα της Sapid θα βρίσκεται, φυσικά, και στο Athens Coffee Festival, 27-29 Σεπτεμβρίου, και αξίζει να τους αναζητήσεις για να σε μυήσουν στον κόσμο του specialty coffee. Θα τους βρεις να φοράνε τα νέα τους Τ-shirts και ένα χαμόγελο που στηρίζει το μότο τους: «We believe in mental pleasure through taste».

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Sapid

LiFO 25.09.25

63

good LiFO THE

Lalupa

Η ταράτσα που βάζει την Αθήνα στο φλιτζάνι σου.

το lalupa στήνει το δικό του σκηνικό στο κέντρο της πόλης με ένα all-day rooftop που μένει ανοιχτό χειμώνα-καλοκαίρι και δικαίως έχει γίνει σημείο αναφοράς για κάθε είδους βόλτα. Από τον πρωινό καφέ με συνοδεία νόστιμου brunch μέχρι τις βραδινές εξόδους για ποτό και χαλαρή φάση, αυτό είναι το σημείο, υπερυψωμένο μάλιστα, που σε κάνει να βλέπεις την Αθήνα αλλιώς. Η εμπειρία του καφέ συνδυάζεται με Bristot 100% Arabica espresso, με μέτριο καβούρδισμα, που στα χέρια των έμπειρων baristas αναδεικνύει τα έντονα αρώματα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Αν έρθεις με διάθεση για δοκιμές θα βρεις διαφορετικά blends για να ανακαλύψεις αυτό που σου ταιριάζει καλύτερα. Εδώ ο espresso συνδυάζεται με ένα brunch που έχει γράψει ιστορία και έχει γίνει must try για τους foodies της πόλης – και όχι μόνο. Καθώς πέφτει ο ήλιος, το Lalupa αλλάζει διάθεση ή μάλλον ακολουθεί πιστά τις δικές σου διαθέσεις. Οι bartenders αναλαμβάνουν τις μείξεις και η ταράτσα γεμίζει spritzes, κοκτέιλ και urban vibes. Το φαγητό παραμένει στο παιχνίδι με προτάσεις lunch, dinner ή απλά ως κάτι για να συνοδεύσεις το ποτό σου, με μια θέα που μας θυμίζει γιατί η Αθήνα είναι πάντα μια ζωντανή πρωτεύουσα. Ο χώρος είναι από μόνος του το πρώτο που σε κερδίζει: ξύλο, πράσινα φυτά, λίμνες με χρυσόψαρα και πινελιές που σε ταξιδεύουν, με τα φερ φορζέ σαλονάκια να σε βάζουν σε mood χαλάρωσης την ίδια στιγμή που από κάτω χτυπά δυνατά ο παλμός της πόλης. Είναι αυτή η διπλή αίσθηση −ενέργεια κι ηρεμία μαζί− που κάνει το Lalupa μοναδικό. Ένα rooftop που ενώνει όλες τις πλευρές της Αθήνας και γίνεται σημείο συνάντησης για διαφορετικές παρέες που μόλις βρήκαν το δικό τους στέκι.

Δημοκρατίας 7, Ζωγράφου, 210 7706222, Instagram: @lalupa.athens

LOT51

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Εκεί που μάθαμε τον specialty καφέ, δοκιμάσαμε και έναν τέλειο cold brew.

64

LiFO

στο lot51 κάνεις στάση για καφέ και μπαίνεις σε μια ατμόσφαιρα που θυμίζει endless summer. Με attitude χαλαρό αλλά και σούπερ μοντέρνο, που μιλάει στη γλώσσα του σήμερα, το all-day στέκι στο κέντρο της Αθήνας έχει καταφέρει να γίνει σημείο αναφοράς για όσους ψάχνουν καφέ με χαρακτήρα, brunch που σε απογειώνει και happy vibes που κολλάνε σαν αγαπημένος στίχος που τραγουδάς όλη μέρα. Η συνεργασία με τη June Coffee Roasters δίνει στο Lot51 το κάτι παραπάνω. Single origin καφέδες, καβουρδισμένοι στην εντέλεια, που οι baristi ξέρουν να χειρίζονται με ακρίβεια ώστε κάθε γουλιά να είναι εμπειρία. Εδώ απολαμβάνεις το κεφάλαιο specialty coffee με έναν τρόπο εντελώς φρέσκο, έτσι ώστε κάθε πρωί να κάνεις ένα μικρό restart. Εκτός από τους specialty καφέδες του, το Lot51 έχει δημιουργήσει ένα ξεχωριστό fan club με τον μοναδικό Cold Brew της June: έναν ready to drink παγωμένο καφέ από εκλεκτούς κόκκους Arabica που αλλάζει τα στάνταρ στην κατηγορία. Extra bonus η φανταστική συσκευασία που χαίρεσαι να την κρατάς στη βόλτα, στο γραφείο ή να τη φυλάς στο ψυγείο σου. Το brunch, που συνδυάζεται με τον πρώτο, ή δεύτερο, ή τρίτο espresso της μέρας είναι από τα highlights, από smashed burger και pancakes μέχρι healthy bars και εκείνο το απίστευτο βάσκικο cheese cake που έχει γίνει talk of the town. Ακριβώς δίπλα, το micro Lot51 είναι στάση για όσους κινούνται nonstop στην πόλη, αφού από εδώ θα πάρουν τον καφέ τους take away και delivery. Το Lot51 εδώ και χρόνια είναι σημείο συνάντησης για φίλους, παρέες και digital nomads που δημιουργούν τη δική τους κοινότητα.

Παπαδιαμαντοπούλου 24Β, Ιλίσια, 693 7337066, Facebook: LOT51, Instagram: lot.51, lot51.gr

25.09.25

Specialty καφές και brunch που κάνουν τη μέρα σου lovely.

good LiFO

Σοφοκλή Βενιζέλου 42 & Κολοκοτρώνη 35, Περιστέρι, Instagram: @lovely.days.ath

THE

το lovely days σε βάζει σε mood χαράς ήδη με το που το ακούς. Αγαπημένο σημείο συνάντησης, με ένα λογότυπο που σε γυρίζει πίσω στα late ’80s και vibes που σε καλούν να ζήσεις την πιο αυθεντική εκδοχή της καθημερινότητας με καφέ, φαγητό και θετική ενέργεια. Στο επίκεντρο βρίσκεται πάντα ο specialty καφές, αφού εδώ σερβίρονται καθημερινά μονοποικιλιακές επιλογές, με τη Βραζιλία σταθερά ως καφέ ροής να προσφέρει ένα φλιτζάνι με αρώματα σοκολάτας και ξηρούς καρπούς. Το μενού, βέβαια, φιλοξενεί και single origins που εναλλάσσονται για να προσφέρουν διαφορετικά προφίλ. Αυτές τις μέρες θα δοκιμάσεις την Colombia, έναν καφέ με ισορροπημένη οξύτητα, σοκολατένια γεύση, φουντούκι και νότες καραμέλας, ή την Ethiopia Bulga Lemi με λευκό ροδάκινο, σταφύλι και floral χαρακτήρα που γεμίζει το στόμα. Οι κόκκοι έρχονται σταθερά από το June Coffee Roasters, το micro roastery που ξέρει να μιλά στη γλώσσα των coffee lovers και κερδίζει τις εντυπώσεις. Κάθε ρόφημα φτιάχνεται με φρέσκο γάλα από τη φάρμα Κουκάκη, ενώ υπάρχει πάντα η επιλογή φυτικού γάλακτος, μια λεπτομέρεια που δείχνει πόσο μετράει η ποιότητα σε κάθε στάδιο μέχρι να σου σερβίρει η ομάδα τον καφέ που επιθυμείς. Η εμπειρία στο Lovely Days απογειώνεται με το σωστό brunch. Από αυγά τηγανητά με χωριάτικο λουκάνικο και αβοκάντο τόστ με αυγό ποσέ, μέχρι healthy bowls με γιαούρτι, φρούτα και granola ή vegan τόστ με χειροποίητη κρέμα ρεβίθι, όλα συμβάλλουν στη θετική διάθεση που σε συνοδεύει όλη την ημέρα. Άλλωστε, το Lovely Days σού θυμίζει ότι αν δεν είναι καλή η καθημερινότητα, μπορείς να τη φτιάξεις εσύ για να περνάς καλύτερα.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Lovely Days

LiFO 25.09.25

65

good LiFO THE

Ubuntu

Ο καφές γίνεται αφορμή για συνύπαρξη.

στην καρδιά των πετραλώνων υπάρχει ένα στέκι που λατρεύουμε για πολλούς λόγους αλλά κυρίως για δύο: την έννοια της συνύπαρξης και το γούστο του στα φυτά. Είναι το σημείο που συναντιέται ο ρυθμός της πόλης με τις παρέες που περνούν καλά. Εδώ ο καφές αποκτά τον ρόλο που του αξίζει, αυτόν της καθημερινής τελετουργίας που μας φέρνει πιο κοντά. Έτσι και οι κόκκοι που φτάνουν στο τραπέζι μας είναι αποτέλεσμα μιας παγκόσμιας αλυσίδας φροντίδας − από τις φυτείες του εξωτερικού μέχρι το ελληνικό micro-roastery Handpickers, που ξέρει καλά την τέχνη του ψησίματος, και από εκεί στα χέρια μιας ομάδας που τον σερβίρει με γνήσιο μεράκι. Κάθε γουλιά κρύβει μέσα της τη δουλειά καλλιεργητών, την τέχνη του roasting και την αγάπη των ανθρώπων που πιστεύουν ότι η ποιότητα είναι τρόπος ζωής. Οι μονοποικιλιακοί καφέδες που προτείνουν ο Νίκος και ο Χρήστος δεν είναι μόνο θέμα γεύσης, αλλά και στάσης ζωής. Όπως και τα χειροποίητα vegan συνοδευτικά τους, φτιαγμένα με αγνά υλικά, που έρχονται να ολοκληρώσουν την εμπειρία χωρίς περιττές υπερβολές. Ο χώρος, μινιμαλιστικός αλλά ζεστός και φωτεινός, γεμάτος τροπικά φυτά –θέλεις να τα πάρεις όλα σπίτι σου−, συνδυάζει κάτι από σκανδιναβικό design και κάτι από ελληνικό ηλιοβασίλεμα. Τόπος συνάντησης για να μοιραστείς ιδέες, στιγμές, ή ακόμα και να απολαύσεις μόνος τον καφέ σου χωρίς να νιώθεις απόμακρος από τους υπόλοιπους. Άλλωστε, η φιλοσοφία του Ubuntu στηρίζεται σε μια απλή, σχεδόν αυτονόητη αλήθεια που την υπηρετεί πιστά με κάθε τρόπο: «Είμαι γιατί είμαστε». Ένα στέκι που μας υπενθυμίζει καθημερινά ότι ο καφές μπορεί να είναι γέφυρα ανάμεσα στους ανθρώπους.

Νηλέως 58, Θησείο, 210 3410566, Facebook: ubuntu_ath, Instagram: ubuntu_ath

Νερατζιά

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Το σαλόνι της παλιάς Αθήνας έγινε το πιο cool στέκι στο Κουκάκι.

66

LiFO

η νερατζιά είναι ένα ζωντανό στέκι της γειτονιάς –από εκείνα που σπάνια συναντάς– και εξελίσσεται μαζί με το Κουκάκι. Πρόσφατα μεγάλωσε, επεκτάθηκε και στο διπλανό κτίριο, απέκτησε ακόμα περισσότερα τραπέζια έξω για άραγμα και ένα εσωτερικό που θυμίζει σαλόνι από αριστοκρατική Αθήνα. Vintage αέρας και μια αίσθηση οικειότητας σε κάνoυν να θέλεις να ξεκινήσεις τη μέρα εδώ και να επιστρέψεις για κλείσιμο. Το πρωί σε περιμένει ο specialty καφές από τη Mokka για να ανοίξει το μάτι και να ρυθμιστείς όπως πρέπει. Η ομάδα ξέρει καλά τι σημαίνει σωστό χαρμάνι και πώς να σου προσφέρει τον espresso που ονειρεύεσαι για να μπεις σε mood απόλαυσης πριν καν ανοίξεις το laptop ή πας στη δουλειά. Αν μείνεις λίγο παραπάνω –τα πρωινά θα βρεις μια ήρεμη γωνιά για δουλειά ή διάβασμα–, το brunch είναι ο απόλυτος λόγος που η Νερατζιά έχει γίνει talk of the town. Χειροποίητες αλμυρές και γλυκές επιλογές που παίζουν ανάμεσα στην comfort ελληνική παράδοση και τις νέες γαστρονομικές ιδέες πηγαινοέρχονται στα τραπέζια και όταν δοκιμάσεις καταλαβαίνεις προς τι όλος ο χαμός. Το βράδυ, η Νερατζιά μεταμορφώνεται σε στέκι για ποτό, χαλαρά ραντεβού και συναντήσεις που κλείνονται αυθόρμητα με ένα τηλέφωνο.

Signature cocktails, κρασί ή μπίρα σερβίρονται δίπλα σε comfort πιάτα που συμπληρώνουν την παρέα. Είναι εκείνη η στιγμή που η γειτονιά σιγά-σιγά ησυχάζει, αλλά το σαλόνι της Νερατζιάς μένει φωτεινό, γεμάτο κουβέντες και χαμόγελα. Στη Ζαν Μορεάς με Βεΐκου, η Νερατζιά παραμένει το στέκι που ξέρει να ισορροπεί ανάμεσα στο παρελθόν και το τώρα, και από μόνη της είναι ένας πολύ καλός λόγος να περάσεις από Κουκάκι.

Ζαν Μορεάς 6, Κουκάκι 210 9243025 Instagram: neratzia.gr

25.09.25

BOULANGERIE

Ο καλός καφές συνοδεύεται από μια φρεσκοψημένη λιχουδιά.

good LiFO

Λάμπρου Κατσώνη 20, Καλλιθέα, 212 1212525, Social: komissa_ boulangerie

THE

αν περνάς το πρωί μπροστά από το σταύρος νιάρχος, δεν γίνεται να μην έχεις προσέξει τον κόσμο που εδώ και λίγο καιρό έχει ανακαλύψει το new entry της περιοχής και κάνει ουρές για ένα φρεσκοψημένο καρβέλι, ένα μοσχομυριστό τσουρέκι ή μια χειροποίητη φοκάτσια που μόλις βγήκε από τον φούρνο. Η Komissa είναι μια αρχόντισσα, με φιλοσοφία απλή αλλά ουσιαστική: ο καλός καφές και οι γεύσεις της boulangerie παντρεύονται με τη σύγχρονη αστική κουλτούρα και γίνονται μέρος της καθημερινότητας. Από το πρωινό κρουασάν και τον καπουτσίνο μέχρι τη βραδινή pinsa ή ένα λαχταριστό σνακ με την παρέα, η Komissa στήνει σκηνικά που σε βάζουν στον πειρασμό να μείνεις. Κι εδώ έρχεται να δώσει το δικό του στίγμα το Mystik Brut, το κρασί που συνοδεύει μοναδικά τις αλμυρές δημιουργίες και μετατρέπει ακόμη και το πιο απλό ραντεβού σε εμπειρία με χαρακτήρα. Πρόκειται για μια ετικέτα που δεν θα βρεις εύκολα αλλού στην Ελλάδα, αλλά βρίσκει τέλεια τη θέση της στο ποτήρι σου στην Komissa χάρη στον γιατρό της παρέας, τον Σπύρο Βλάχο, κάνοντάς τη να ξεχωρίζει. Κι αν όλα αυτά δεν ήταν αρκετά, οι specialty καφέδες, οι γλυκές και αλμυρές προτάσεις brunch, τα κοκτέιλ και οι επιλογές για take away κάνουν την Komissa το νέο σημείο συνάντησης στην Καλλιθέα. Είτε για ένα early drink μετά τη δουλειά είτε για ένα cinnamon roll το πρωί που σου φτιάχνει τη μέρα, ξέρεις ότι πάντα θα βρεις κάτι να σε κερδίσει.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Komissa

LiFO 25.09.25

67

good LiFO THE

Omsôm Σ Τ Ο Κ ΟΥ Κ ΆΚ Ι

Εδώ ο καφές γίνεται προσωπική υπόθεση.

περνώντας από τη βεΐκου, λίγο πριν φτάσεις στη Γενναίου Κολοκοτρώνη, η μυρωδιά του φρεσκοψημένου καφέ θα σε κάνει να επιβραδύνεις λίγο το βήμα σου για να κρατήσεις όσο το δυνατό περισσότερο αυτό το άρωμα στα ρουθούνια σου. Το Omsôm βρίσκεται εκεί για να σου θυμίζει ότι ο καφές που απολαμβάνεις στο ποτήρι σου είναι μια ολόκληρη ιεροτελεστία που ξεκινά με την επιλογή της φυτείας και ολοκληρώνεται με το κατάλληλο σερβίρισμα. Όλη αυτή η διαδρομή αποτυπώνεται εδώ, μέσα από μια ομάδα που φέρνει specialty κόκκους, τους καβουρδίζει με μαεστρία και προσφέρει επιλεγμένες ποικιλίες σε έναν χώρο με urban αισθητική και σκανδιναβική ατμόσφαιρα. Στο μαγαζί του κέντρου, το coffee roastery που ξεκίνησε από το Περιστέρι προσφέρει έναν καφέ ροής που έρχεται κατευθείαν από τη φάρμα Santa Rita της Βραζιλίας και για τους πιο ψαγμένους –ή εκείνους που θέλουν να ψαχτούν– προτείνει δυο ακόμα εξαιρετικές επιλογές: μια Geisha, η οποία όμως έρχεται από Βραζιλία, συνδυάζοντας με το πλούσιο προφίλ της τα χαρακτηριστικά εκείνου του terroir, καθώς και μια ακόμα Santa Rita, ποικιλία Red Catuai που χάρη στην αναερόβια ζύμωση προσφέρει ένα ιδιαίτερο φλιτζάνι με νότες από ώριμα κόκκινα φρούτα και λικέρ σοκολάτας. Αυτή η απόλαυση συνδυάζεται με πιάτα brunch που ψήνονται στον ξυλόφουρνο – άλλη μια αρωματική και γευστική μαγεία. Η ζύμη της ναπολιτάνικης πίτσας γίνεται φανταστικά πεϊνιρλί και σαντουιτσάκια, ενώ το βράδυ οι κλασικές πίτσες συνοδεύουν το κρασί ή το ποτό σου. Το Omsôm είναι ένας χώρος που σε κερδίζει κάθε στιγμή της ημέρας, αλλά ειδικά για τους coffee lovers γίνεται καθημερινό σημείο αναφοράς.

Βεΐκου110, 210 9247817, omsom-coffee.com, Facebook: omsom.coffee. roasters, Instagram: omso_m

Warehouse CO2 ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Εδώ ο καφές γίνεται κομμάτι της υψηλής γαστρονομίας.

68

LiFO

είναι σίγουρο ότι η ευτυχία δεν αγοράζεται αλλά πολύ εύκολα τη γεύεσαι. Το μενού του Warehouse μάς επιβεβαιώνει ότι όλοι έχουμε δικαίωμα στην καθημερινή απόλαυση και αυτή η «αποθήκη» φέρνει στη ζωή μας γεύσεις που κάνουν τη διαφορά. Η ιστορία του Warehouse ξεκίνησε στο κέντρο της Αθήνας με ένα μικρό café που συνδύαζε specialty καφέ, κρασί και μικρά πιάτα. Γρήγορα, η ιδέα αυτή μεγάλωσε, βρήκε στέγη σε έναν πρώην κτίριο εκδόσεων των Εξαρχείων, που βρίσκεται Βαλτετσίου 21 & Μαυρομιχάλη 41, και σήμερα το όνομα αυτό έχει δημιουργήσει μια σειρά από χώρους με διαφορετική ταυτότητα: το Warehouse Edge δίπλα στο ΚΠΙΣΝ, τα Warehouse Assemblage στην πλατεία Μητροπόλεως και στο Κτίριο Orbit και, φυσικά, το πιο εκλεπτυσμένο project, το Warehouse CO2 στο Σύνταγμα. Από το όνομα μπορείς να καταλάβεις ή, μάλλον, να υποψιαστείς ότι το CO2 είναι αφιερωμένο στον κόσμο της σαμπάνιας και των αφρωδών κρασιών. Όμως η φινέτσα του συγκεκριμένου Warehouse δεν σταματά στο κρασί. Εδώ, ο specialty καφές έχει αποκτήσει πρωταγωνιστικό ρόλο μέσα από το Luxurious Coffee Project –δίπλα στο κλασικό set up καφέδων του Warehouse– που αποδεικνύει ότι ο καφές μπορεί να θεωρηθεί προϊόν υψηλής γαστρονομίας. Το project περιλαμβάνει ένα σετ καφέδων της Wisecup Coffee Roasters: τρεις «διαγωνιστικούς» Gesha από τον Παναμά (Kai Janson, Lot Janson X και Maria Antonella Amoruso) και έναν φίλτρου από την Κολομβία, τον Elkin Guzman, που βγαίνουν από μία διαφορετική γραμμή παραγωγής. Καφέδες με σπάνια προφίλ, ιδανικοί για όσους θέλουν να συγκρίνουν αρώματα, σώμα και επίγευση σε μια εμπειρία που θυμίζει wine tasting. Αν θέλεις να αποκαλείσαι λάτρης του είδους, πρέπει οπωσδήποτε να ζήσεις αυτή την εμπειρία στο νούμερο 1 της Υπερείδου. Εκεί σε περιμένει ένας elegant χώρος με aperitivo cocktails, εξαιρετικά platters, μια μοναδική λίστα με σαμπάνιες και, φυσικά specialty καφέδες που στέκονται επάξια δίπλα στις εκλεκτές ετικέτες.

Υπερείδου 1, Σύνταγμα, warehouse.gr, Instagram: @‌warehouseco2 TikTok: @‌warehouseathens

25.09.25

Ένα γλυπτό έργο τέχνης που προσφέρει specialty καφέ και παραδοσιακούς λουκουμάδες.

Παλλάδος 24, Ψυρρή, 211 4065282 Facebook: etero Ιnstagram: etero_lukumas TikTok: @etero_lukumas

πολλές φορές έχουμε πει ότι τα καλύτερα μέρη είναι εκείνα που πρέπει να τα ανακαλύψεις, προσπερνώντας τον χαμό. Εκείνα που σε βάζουν να περπατήσεις μέσα σε στενά –ακόμα και με το maps ανοιχτό στο κινητό σου– μέχρι να βρεθείς στην πόρτα τους. Το έtero LUKUMAΣ είναι ένα τέτοιο hidden gem που ήρθε πριν από δύο μήνες στη γειτονιά του Ψυρρή και από άποψη πήγε και στήθηκε στο στενό της Παλλάδος. Από εκεί μοιράζει vibes φιλοξενίας και handmade ποιότητας. Ένας χώρος που επιμελήθηκε το αρχιτεκτονικό γραφείο 314 και ξεχώρισε δικαίως το «designboom» magazine: «Ένα μικρό κατάστημα με γλυκά που μοιάζει περισσότερο με γλυπτική εγκατάσταση παρά με τυπικό κατάστημα». Δύσκολα μπορείς να περιγράψεις με λόγια τον σχεδιασμό του έtero LUKUMAΣ, όπου όλα είναι φτιαγμένα στο χέρι, δημιουργώντας την αίσθηση ότι βρίσκεσαι σε έναν άλλο χωροχρόνο – άλλωστε οι λεπτομέρειες από την Αθήνα των ’60s και των ’70s προσθέτουν μια νοσταλγία στο όλο project. Είκοσι τετραγωνικά μέτρα είναι αρκετά για να χωρέσουν όλη την απόλαυση του specialty καφέ, παρέα με το hero product, που φυσικά δεν είναι άλλο από τους παραδοσιακούς λουκουμάδες. Η ποικιλία Capri της Dimello, ένα χαρμάνι 90% Arabica και 10% Robusta που δίνει ένα κρεμώδες φλιτζάνι με νότες σοκολάτας, είναι η συμβολή του έtero LUKUMAΣ στο πρωινό μας ξύπνημα και έχει ήδη ξεχωρίσει ακόμα και σε διεθνείς κριτικές. Εδώ ο παγωμένος καφές διατηρεί τη γεύση του χάρη στον premium πάγο που δεν νερώνει τη γεύση, για να μπορούμε επιτέλους κι εμείς οι λάτρεις του freddo να χαμογελάσουμε πλατιά. Όσο για τα γλυκά, δοκίμασε τους λουκουμάδες με το χειροποίητο παγωτό ρυζόγαλο και την άκρως ανατρεπτική γεύση λουκουμάς με κόλλυβα, που έχει γίνει viral, και μετά συζητάμε για το τι σημαίνει αληθινή απόλαυση. Το έtero LUKUMAΣ τόλμησε να διαφέρει και το ευχαριστούμε από καρδιάς!

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

έtero LUKUMAΣ

Wall Street ATHENS

Καφές από την Bristot και γεύσεις για κάθε στιγμή της ημέρας.

THE

good LiFO

Ελπίδος 2-4, Αγ. Παρασκευή, 210 6003841, www. wallstreetathens. gr, Social: wallstreet_athens

η αγία παρασκευή έχει αποκτήσει άρωμα νέας υόρκης και vibes που έρχονται από τα hype στέκια του εξωτερικού. Το Wall Street Athens είναι σχεδόν 10 χρόνια τώρα αγαπημένο σημείο συνάντησης για all day βόλτες, που ξεκινάνε το πρωί με αρωματικό καφέ και καταλήγουν το βράδυ με ένα κοκτέιλ στο χέρι. Η υπόθεση espresso έχει την υπογραφή της Bristot κι αυτό από μόνο του λέει πολλά για την απόλαυση που σε περιμένει σε κάθε φλιτζάνι που έρχεται στο τραπέζι σου. Μάλιστα, εκτός από τον καφέ ροής, ένα blend από 7 ποικιλίες 100% Arabica, από 3 ηπείρους, το Wall Street Athens έχει και δύο μονοποικιλιακούς για να επιλέξεις αυτόν που ταιριάζει στα γούστα σου − κι αφού τον βρεις, δεν θα πιεις ξανά άλλον καφέ. Άλλωστε, εδώ γνωρίζουν καλά την τέχνη του barista και κάθε blend αναδεικνύει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του όπως ακριβώς πρέπει. Έπειτα, είναι η ατμόσφαιρα αυτού του μαγαζιού που σε κάνει να θέλεις να χαρείς κάθε γουλιά από τον καφέ ή το ποτό σου, χωρίς κανέναν συμβιβασμό. Ρετρό λεπτομέρειες, ξύλο, μέταλλο και urban αισθητική δημιουργούν ένα σκηνικό που γίνεται στέκι για τις παρέες – το μοναστηριακό τραπέζι είναι σημείο αναφοράς για να αράξεις με τις ώρες. Αλλά και ο εξωτερικός χώρος είναι φτιαγμένος για να σε υποδέχεται χειμώνα-καλοκαίρι, με μια τζαμαρία που κλείνει για να μην κρυώνεις, ενώ ταυτόχρονα νιώθεις ότι βρίσκεσαι σε ένα αίθριο που μοιάζει με ένα προστατευμένο καταφύγιο χαράς μέσα στον χαμό της πόλης. Τα βράδια το Wall Street Athens γίνεται ατμοσφαιρικό, ρομαντικό meeting point για κρασί ή κοκτέιλ με comfort πιάτα, από ζουμερά φιλέτα και ζυμαρικά μέχρι pinsa και μπέργκερ. Τι άλλο να ζητήσεις από ένα αγαπημένο σποτ που ζει την κάθε μέρα μαζί σου;

LiFO 25.09.25

69

good LiFO THE

The Palazzo Ο premium καφές συναντά την urban κομψότητα.

στον κορυδαλλό, στην καρδιά της πλατείας ελευθερίας, το The Palazzo επιστρέφει πλήρως ανανεωμένο και μας συστήνεται ξανά με τον πιο ουσιαστικό τρόπο. Το μαγαζί, που αυτό το καλοκαίρι ανακαινίστηκε από την αρχή –από το λογότυπο μέχρι τον σχεδιασμό του χώρου– κουβαλάει μια urban ενέργεια που σε κάνει να θες να μπεις μέσα και να γίνεις κομμάτι της. Κι αν ο χώρος είναι το σκηνικό, ο καφές είναι ο πρωταγωνιστής. Η ομάδα του Palazzo συνεργάζεται με τη Vescovi και δουλεύει την premium σειρά της, φέρνοντας στην καθημερινότητα έναν espresso με σώμα, άρωμα και χαρακτήρα που δύσκολα βρίσκεις στην καθημερινή αναζήτηση. Το πρωί, η εμπειρία απογειώνεται με ένα brunch που φτιάχτηκε για να συνοδεύσει αυτόν τον ιδιαίτερο καφέ: ο πύργος για δύο, με γλυκές και αλμυρές επιλογές είναι η απόλυτη sharing επιλογή, ενώ στα best seller θα βρεις τα ποσέ αυγά πάνω σε english muffin με espuma hollandaise. Για όσους, πάλι, πρωινό σημαίνει pancakes, εδώ θα βρουν διαφορετικές, λαχταριστές εκδοχές: red velvet, oreo ή pistachio με πραλίνα φιστικιού. Όλα χειροποίητα και προσεγμένα, που σε βάζουν αμέσως σε mood απόλαυσης με την πρώτη ματιά. Ο χώρος του Palazzo, με vintage στοιχεία και φρέσκια ματιά στο design, αποπνέει μια αίσθηση urban κομψότητας που δένει τέλεια με τη διάθεσή σου. Το εσωτερικό συνδυάζει ξύλο, μέταλλο και φως σε ένα σκηνικό που αποπνέει φιλικότητα αλλά και ξεχωριστό χαρακτήρα, ενώ ο εξωτερικός χώρος με το γυάλινο κλείσιμο δημιουργεί μια ατμόσφαιρα που παραμένει ζωντανή όλο τον χρόνο. Από το brunch που δίνει ρυθμό στα πρωινά μέχρι τις επιλογές για lunch και dinner που κρατούν τη μέρα σε κίνηση, το Palazzo παραμένει σημείο συνάντησης, όποια ώρα κι αν βρεθείς στην πλατεία.

The Palazzo, πλατεία Ελευθερίας, Κορυδαλλός, Instagram: @the_palazzo. allday

Roasting Warehouse ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Μυρωδιά από φρεσκοκαβουρδισμένους κόκκους.

70

LiFO

όταν ο καφές είναι κομμάτι του τρόπου ζωής σου, τότε μπορεί να φτάσεις στην άλλη άκρη του κόσμου για να ανακαλύψεις τους κόκκους που σου προσφέρουν αληθινή απόλαυση. Ευτυχώς για εμάς, αυτό το έχει αναλάβει το Roasting Warehouse που φέρνει στον Νέο Κόσμο ένα concept store το οποίο μυρίζει φρεσκοψημένο καφέ, μια μυρωδιά τόσο εμβληματική που από μόνη της ενισχύει την εμπειρία. Από μια μικρή οικογενειακή μπουτίκ καφεκοπτείου μέχρι το σημερινό state-of-the-art roastery, η ομάδα πίσω από το Roasting Warehouse ζει για τον καφέ και γνωρίζει κάθε στάδιο του ταξιδιού, από την καλλιέργεια μέχρι το φλιτζάνι. Συνεργάζεται με παραγωγούς που επιλέγει προσεκτικά, καβουρδίζει με τέχνη και σερβίρει specialty blends όπως ακριβώς πρέπει για να αναδείξει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Το vibe είναι απλό: «no bad coffee». Εσύ μπορείς να επιλέξεις εκείνο το χαρμάνι που θα σου φτιάξει τη διάθεση για να το απολαύσεις στο σπίτι ή στα τραπεζάκια του Roasting Warehouse, μαζί με τα πιάτα του all-day brunch. Στο μενού θα βρεις συνταγές που βασίζονται στη κλασική άποψη περί brunch, αλλά με ένα twist που τις κάνει άκρως ενδιαφέρουσες, όπως το φρυγανισμένο ψωμί με αυγά scrambled, χαλούμι, φρέσκα αρωματικά και xo sauce ή τα pancakes με ρικότα, φουντούκια, σοκολάτα και παγωτό. Ο χώρος, industrial αλλά φιλικός, με φως, αέρα και άνεση, χωρίζεται με μια τζαμαρία από το roasting house για να μπορείς να χαζεύεις όλη τη διαδικασία και να ταξιδεύεις στον χρόνο και τον χώρο. Μάλιστα, το Roasting Warehouse προμηθεύει και σε χονδρική για να απολαμβάνεις σε διάφορα σημεία της Αθήνας τους καφέδες του. Ένα στέκι που σου δείχνει τι συμβαίνει όταν αγαπάς αυτό που κάνεις.

Ντελακρουά 2, Νέος Κόσμος, 210 9227346, www. roastingwarehouse. gr Facebook: Roasting Warehouse Athens, Instagram: @roastingwarehouseath

25.09.25

Χαλαρά πρωινά και έντονα βράδια στο νέο café του Κορυδαλλού.

Δημήτρη Διαμαντίδη 5, Κορυδαλλός, 210 4969348, Instagram: Loup Garou

θυμάσαι που κάναμε με τα χέρια μας διάφορα ζώα για να δούμε τη σκιά τους στον τοίχο; Αυτές τις στιγμές ανεμελιάς μάς θυμίζει με το σήμα του το Loup Garou που στα γαλλικά σημαίνει λυκάνθρωπος. Το café που εμφανίστηκε πριν από σχεδόν έναν χρόνο στον Κορυδαλλό προδίδει με το όνομά του τον τρόπο που μεταμορφώνεται για να μας προσφέρει πάντα ακριβώς αυτό που θέλουμε, είτε είναι μέρα είτε νύχτα. Το πρωί ξεκινά εδώ από τις 8, δηλαδή εκείνη την ώρα που θέλεις οπωσδήποτε έναν καλό καφέ για να ξυπνήσεις. Η specialty ποιότητα του Bristot και τα χεράκια της ομάδας που βρίσκεται πίσω από το μπαρ του Loup Garou φροντίζουν γι’ αυτό, φτιάχνοντας τη μέρα σου με ένα πλούσιο άρωμα από εκλεκτούς κόκκους. Το μαγαζί είναι φωτεινό, άνετο και έχει όλα όσα ονειρεύεσαι –κυριολεκτικά, γιατί μπορεί να μην έχεις ξυπνήσει ακόμα–, από τον αγαπημένο σου καφέ μέχρι πιατάκια για brunch που σου δίνουν ενέργεια και νοστιμιά. Φυσικά και θα βρεις ομελέτες ή άλλες συνταγές με αυγά, ένα φανταστικό γλυκό French toast και άλλες λιχουδιές που ανοίγουν το μάτι ευχάριστα. Το μενού συνεχώς εμπλουτίζεται, αλλά ήδη έχει αποκτήσει το δικό του κοινό. Άλλωστε, από το απόγευμα και μετά οι προτάσεις γίνονται πιο comfort style για να μπορείς να αράξεις, να πιεις το ποτό ή κοκτέιλ σου απολαμβάνοντας τα κατάλληλα bites. Είπαμε πως όταν νυχτώνει το Loup Garou αλλάζει διάθεση, αφήνει τους χαλαρούς ρυθμούς της ημέρας και ειδικά τις Παρασκευές και τα Σαββατοκύριακα ετοιμάζει πάρτι που κάνουν την ένταση να ανεβαίνει ακόμα περισσότερο. Φτιαγμένο για παιχνίδι, χορό αλλά και άραγμα, αυτό το στέκι είναι από εκείνα που πρέπει οπωσδήποτε να ανακαλύψεις.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Loup Garou

Braxton

Ο καφές που σου αξίζει σερβίρεται στον Άγιο Δημήτριο.

THE

good LiFO

Πόντου 20, Άγιος Δημήτριος, Αθήνα, 211 4241906, braxton-athens.gr

tο στέκι του αγίου δημητρίου είναι εδώ και τριάμισι χρόνια σημείο αναφοράς για όσους ψάχνουν έναν all-day χώρο για ξεχωριστό πρωινό. Η αυλή του γίνεται η χαρά της παρέας: το καλοκαίρι ανοιχτή και χαρούμενη, τον χειμώνα κλείνει με τζαμαρία για να παραμένει ζεστή και φιλόξενη. Εδώ όλο τον χρόνο θα βρεις τη γωνιά σου για καφέ, brunch ή απλώς για να αράξεις. Στο Braxton ο καφές της Vescovi γίνεται αφορμή να βγεις από το σπίτι και να νιώσεις ότι η μέρα ξεκινάει με τον σωστό τρόπο. Για καφέ ροής προσφέρει έναν 100% Arabica, γλυκόπιοτο και ισορροπημένο, που πίνεται άνετα από το πρωί μέχρι το απόγευμα. Αν όμως θες να πας ένα βήμα παραπέρα, σε περιμένουν οι μονοποικιλίες που σταθερά αποτελούν επιλογή για τους πιο ψαγμένους: Colombia με γεμάτο σώμα και γλυκιά οξύτητα που θυμίζει σοκολάτα και καραμέλα, ή Αιθιοπία με έντονη, φρουτένια οξύτητα που σε ξυπνάει με την πρώτη γουλιά. Το brunch στο Braxton έρχεται να συνοδεύσει την πρωινή εμπειρία και αγγίζει την έννοια του μύθου. Ο viral «Πύργος για δύο» είναι το απόλυτο must: pancakes, μπέικον, αυγά, μίνι κρουασάν, cupcakes και ό,τι άλλο μπορείς να φανταστείς σε μια τεράστια πιατέλα που θες πρώτα να φωτογραφίσεις και μετά να καταβροχθίσεις. Αν είσαι πιο πολύ του αλμυρού, το Eggs Benedict με pulled pork είναι τόσο λαχταριστό όσο ακούγεται, με αφράτο μπριός, ποσέ αυγά και βουτυράτη hollandaise.

Bάφλες, flatbreads ή healthy bowls κατέχουν τη δική τους θέση στο μενού.

Braxton σημαίνει φίλοι, γέλια, καφές που αξίζει τον χρόνο σου και πιάτα που γίνονται αφορμή για καινούργιες ιστορίες. Είναι από αυτά τα στέκια που πας για καφέ και μένεις μέχρι να ανάψουν τα φωτάκια μόλις αρχίσει να δύει ο ήλιος.

LiFO 25.09.25

71

good LiFO

June

C O F F E E R O A S T ERS Το νέο όνομα που ακούγεται παντού στον κόσμο του specialty.

THE

η june είναι το project της ομάδας coffee experts που ήρθε πριν από έναν χρόνο να αλλάξει το παιχνίδι και ήδη έχει καταφέρει να συζητιέται στον χώρο των coffee experts. Single origin καφέδες, προσεγμένοι μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια, καβουρδισμένοι έτσι ώστε κάθε φλιτζάνι να βγάζει καθαρότητα, ισορροπία και γλυκύτητα: αυτός είναι ένας καφές που κάνει τη διαφορά. Το όραμά τους είναι ξεκάθαρο: μόνο single origin καφέδες, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και μοναδικά γευστικά προφίλ. Με άλλα λόγια, ένας καφές που δεν είναι απλά specialty αλλά δημιουργεί μια νέα εποχή στην απόλαυση. Αρκεί να κάνεις μια βόλτα στο eshop junecoffeeroasters. com/shop για να ανακαλύψεις τους ιδιαίτερους καφέδες που παρουσιάζει αυτό το ελληνικό roastery και να κάνεις τη δική σου επιλογή ανάλογα με το γευστικό προφίλ που σου ταιριάζει. Εκτός από τη retail ταυτότητά της, η June πλέον βρίσκεται σε όλο και περισσότερα cafés, προσφέροντας τον σταθερό, φρέσκο και με άποψη χαρακτήρα της. Minimal packaging, καθαρό branding και ένα attitude που τραβάει τα βλέμματα και δημιουργεί φλιτζάνια με προσωπικότητα. Το hype της June κορυφώνεται και φέτος στο Athens Coffee Festival. Από τις 27 έως τις 29 Σεπτεμβρίου θα τη βρεις στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων να παίζει δυνατά, να παρουσιάζει τα χαρμάνια της και να επιβεβαιώνει τον λόγο που όλοι μιλάνε γι’ αυτήν. Γιατί εδώ δεν μιλάμε απλά για έναν ακόμα specialty καφέ. Μιλάμε για μια νέα γενιά roastery που σκέφτεται διαφορετικά, δουλεύει με πάθος και φέρνει κάτι φρέσκο, βάζοντας το δικό της μοναδικό vibe.

junecoffeeroasters. com, Instagram: @junecoffeeroasters

Il Capo

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Καλός καφές σημαίνει καλή ζωή.

72

LiFO

designer: παναγιωτης μπαφης

στο il capo τα πράγματα είναι ξεκάθαρα: good coffee και good life πάνε μαζί. Καθόλου παράλογος συνδυασμός, ειδικά αν είσαι λάτρης του είδους και η μέρα σου εξαρτάται από τον πρωινό σου espresso – κάτι που συμβαίνει στους περισσότερους από εμάς. Εδώ, λοιπόν, δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η μέρα θα πάει τέλεια, αφού ο καφές που ετοιμάζει η ομάδα του Il Capo είναι exclusive blends της Samba που μπορείς να επιλέξεις καθημερινά ανάλογα με την όρεξή σου. Το μαγαζί του Αιγάλεω είναι ιδανικός προορισμός για μια τέτοια γευσιγνωσία στα χαρακτηριστικά μιας μονοποικιλίας Γουατεμάλα-Βραζιλία ή Νικαράγουα-Κόστα Ρίκα, αλλά και στα αρώματα όποιας άλλης επιλογής βλέπεις στο retail corner. Απλώς διαλέγεις τους κόκκους που θέλεις και η μηχανή κόβει και σερβίρει εκείνο το φλιτζάνι που θα σε κάνει χαρούμενο. Δεν είναι και λίγο αυτό. Αν μάλιστα συνδυάσεις με τον καφέ σου κάποιο από τα λαχταριστά σνακ, όπως το banana bread ή το cinnamon roll, τα φρεσκοψημένα cookies ή τα χειροποίητα sandwich, τότε έχεις ό,τι ακριβώς χρειάζεσαι για ένα καλό ξεκίνημα. Αν είσαι λάτρης του cold brew, μπορείς να πάρεις μαζί σου τον παγωμένο καφέ της Samba για να σε συνοδεύει στη δουλειά. Απ’ την άλλη, το περιβάλλον του Il Capo που ανακαινίστηκε εντελώς (από το σήμα μέχρι τις λεπτομέρειες του χώρου) είναι τέτοιο που δύσκολα το αποχωρίζεσαι. Στο μαγαζί θα βρείς και τις ιδιαίτερες ελληνικέs μπίρες απο τη νομαδική ζυθοποιία με έδρα τα Σούρμενα, «Sourmena brew». Μια φρέσκια ατμόσφαιρα με μπόλικο φως και ένας εξωτερικός χώρος με ξύλινους πάγκους που θυμίζει αυλή σε καλωσορίζουν όλη μέρα, από τον πρωινό freddo μέχρι το βραδινό κοκτέιλ και σου χαρίζουν στιγμές που κάνουν κάθε μέρα να αξίζει περισσότερο.

Μίνωος 29, Αιγάλεω 210 5696112 Social: IL CAPO coffee house

25.09.25

Πίνουμε καφέ σε έναν νέο χώρο με ποπ άποψη χρωματιστή ατμόσφαιρα.

Παναγή Τσαλδάρη 129, Καλλιθέα, Instagram: koul_athens, 211 001 6882

ο λουκ είναι το πιο κουλ τυπάκι της πόλης και θα τον δεις να περνάει όλη τη μέρα του στο Κούλ Άθενς. Το ολοκαίνουργιο σποτ της Καλλιθέας με σήμα τον πιτσιρικά με το jokey είναι από εκείνα που θα λατρέψεις πριν ακόμα τα δεις, μόνο και μόνο από τις περιγραφές όσων πρόλαβαν να το ανακαλύψουν. Ποπ αισθητική, χρωματιστές πινελιές (στην κυριολεξία), νέον επιγραφές, τοιχογραφίες με quotes και μηνύματα, καθρέφτες και παρέες που απλώνονται μέσα, έξω, στο μπαρ, ακόμα και στο υπόγειο που σε κάνει να χαζεύεις για ώρα την αποψάρα του. Απέναντι σε όλα αυτά που μοιάζουν με έναν μικρό δημιουργικό χαμό υπάρχει το ήσυχο πατάρι με τη βιβλιοθήκη, όπου μπορείς να αράξεις στους μοναστηριακούς πάγκους για να διαβάσεις ή να δουλέψεις μέσα σε μια ατμόσφαιρα που σίγουρα θα σε εμπνεύσει. Η καλλιτέχνις Παυλίνα Μπεχράκη είναι το όνομα που βρίσκεται πίσω από το concept και της αξίζει ένα μεγάλο «μπράβο». Το Κούλ Άθενς, όμως, δεν είναι μόνο εικόνα, είναι και ουσία, προσφέροντας καφέ, γεύσεις και ποτό που δεν θα σε απογοητεύσουν. Ειδικά στον καφέ συνεργάζεται με την Kudu και σερβίρει τον Good Cup, ένα specialty χαρμάνι από τη Βραζιλία, 100% Arabica, που ταιριάζει σε κάθε περίπτωση. Μαζί με τον ιδιαίτερο αυτόν espresso έρχεται το brunch menu να σε χορτάσει με συνταγές αυγών που έχουν αυτό το κάτι διαφορετικό, με μπέργκερ και μπέιγκελ αλλά και με ένα french toast φτιαγμένο με τσουρέκι που είναι όσο κουλ μπορείς να φανταστείς. Το μαγαζί αυτό δεν θα μπορούσε παρά να είναι ανοιχτό σε όλους, από παρέες κα οικογένειες μέχρι τετράποδους φίλους που είναι πάντα ευπρόσδεκτοι. Όσο για την ερώτηση με τα νέον γράμματα, «τελικά μάθαμε τι θα πει ο κόσμος;», η δική μας απάντηση είναι «θα πει τα καλύτερα!».

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Κούλ Άθενς

Kalimeres BISTRO

Την πιο όμορφη «καλημέρα» τη λες στου Ψυρρή.

THE

good LiFO

Τάκη 14, Ψυρρή, 211 4129537, kalimeres.gr, Facebook: Kalimeres, Instagram: kalimeres.bistro

στην καρδιά του ψυρρή, στον πεζόδρομο της οδού Τάκη, υπάρχει ένα μπιστρό που ξέρει να μετατρέπει το πρωινό στην πιο όμορφη στιγμή της ημέρας. Στο Kalimeres Bistro δεν θα κάνεις απλώς την απαραίτητη στάση για καφέ πριν ξεκινήσεις για τη δουλειά, είναι το σημείο όπου θα βρεις χαμογελαστούς ανθρώπους που θα σου φτιάξουν τη διάθεση και έτσι η πρώτη γουλιά του espresso αποκτά νόημα. Η μέρα λοιπόν ξεκινά με έναν αρωματικό ελληνικό καφέ, έναν δυνατό espresso ή τον ισορροπημένο cappuccino –εσύ επιλέγεις– και απολαμβάνεις πάντα την ίδια ζεστασιά, την ανώτερη γεύση και τα θετικά vibes που «σερβίρονται» με την ίδια πάντα προσήλωση. Στο Kalimeres η εμπειρία συνεχίζεται με χειροποίητα κέικ, φρεσκοψημένα κρουασάν, ζυμωτό ψωμί και γιαούρτι με σπιτική γκρανόλα και, φυσικά, με αυγά φτιαγμένα με μεράκι – άλλοτε παραδοσιακά άλλοτε με δημιουργικά twist. Όλα αυτά είναι κομμάτι του πρωινού μενού που συνοδεύει τον καφέ σου και ανεβάζει την απόλαυση. Όταν η μέρα προχωρά, το brunch παίρνει τη σκυτάλη με πιάτα που συνδυάζουν ελληνικές αναφορές και σύγχρονες ιδέες: στραπατσάδα σε προζυμένιο ψωμί, sando smash burger, dutch pancakes ή healthy bowls. Η φιλοσοφία παραμένει ίδια: απλά, φρέσκα υλικά, μαγειρεμένα σαν στο σπίτι, αλλά με φινέτσα που ταιριάζει στο vibe αυτής της γειτονιάς. Το Kalimeres είναι ένα στέκι που παραμένει αντίθετο στη βιασύνη. Ο χρόνος κυλάει αργά και μετράει κάθε στιγμή σε απολαυστικές γουλιές καφέ και νόστιμες μπουκιές πρωινού. Κι αυτή είναι η πιο ανάλαφρη αίσθηση που επιβεβαιώνει ότι η μέρα ξεκίνησε σωστά.

LiFO 25.09.25

73

good LiFO

ΕΧΕΙΣ Γ Ο Υ Σ Τ Ο ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΦΩΤΟ: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΑΝ

THE

Kris Betta Ζ Ω Γ Ρ ΆΦ ΟΣ , Ε Π Ι Χ Ε Ι Ρ Η Μ Α Τ ΊΑΣ

Με τι ασχολείσαι; Είμαι η Kris, έχω τελειώσει Νομική στο Λονδίνο και συνέχισα τις σπουδές μου στην Καλών Τεχνών εκεί. Είμαι ζωγράφος. Η δουλειά μου επικεντρώνεται κυρίως στην αγγλική pop art, όμως πειραματίζομαι και με διάφορα άλλα ρεύματα. Παράλληλα, έχω ένα beauty brand, το Betta Beauty, που το βλέπω ως προέκταση της τέχνης μου: lip glosses, highlighters και πολλά ακόμα που μοιάζουν με σωληνάρια χρώματος, σαν μικρά έργα τέχνης.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

Ποια είναι η σχέση σου με τη μόδα; Κάπως σαν σχέση από απόσταση. Δεν την ακολουθώ πιστά, αλλά πάντα βρίσκει τρόπο να με τραβάει πίσω. Εμπνέομαι από φωτογραφίες ’60s και ’70s, παπαράτσι looks και οτιδήποτε φαίνεται ωραίο χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Πειραματίζομαι πολύ με το στυλ μου γιατί το συνδέω με τον χαρακτήρα και τη διάθεσή μου. Style icons για μένα είναι ο Ντέιβιντ Μπάουι, ο Kιθ Ρίτσαρντς και η Aνίτα Πάλενμπεργκ.

74

Τι έχεις πάντα πάνω σου; Ένα lip liner χωρίς καπάκι που κοντεύει να τελειώσει, ένα τσαλακωμένο εισιτήριο από συναυλία (το κρατάω πάντα μαζί μου λες και θα μπει στο μουσείο) και κλειδιά που θα χάσω σε τρία λεπτά. Και φυσικά ένα Βetta beauty gloss. Τι φοράς και πόσο κοστίζει; Το φόρεμά μου είναι Dodo Bar Or (€400) και τα παπούτσια μου Zara – είναι αρκετά παλιά και δεν θυμάμαι την τιμή. Πού πας τώρα; Πάω στην παραλία, για μπάνιο, και μετά για ένα ποτό που σίγουρα δεν θα μείνει στο «ένα». Always sensible.

LiFO

@kris.betta Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

25.09.25

Εκεί όπου ένα snack break αποκτά άλλη γεύση.

Ο

good LiFO

τη φρεσκάδα του φρούτου έρχεται και μια πιο φρέσκια οπτική. Ίσως, σκέφτεται, το σοφότερο σε κάθε περίπτωση είναι να μη βιαζόμαστε να απορρίψουμε κάτι, πριν καν το δοκιμάσουμε. Γιατί, ποιος ξέρει; Μπορεί τελικά να μας αρέσει. Η Μαρία συνεχίζει την ημέρα της φουριόζα και ο Ανδρέας με τον δικό του προσωπικό ρυθμό. Το κουζινάκι θα ερημώσει για τις επόμενες ώρες, καθώς έχει πέσει αρκετή δουλειά. Ξαφνικά ακούγεται ένας παράξενος ήχος. Τα φώτα σβήνουν, τα laptops παγώνουν, τα κλιματιστικά σταματούν. Ένα μικρό μουρμουρητό απλώνεται στον ανοιχτό χώρο του γραφείου. «Πάλι διακοπή;» ακούγεται μια φωνή από κάπου στο βάθος. Το μόνο μέρος που μοιάζει να έχει ακόμα λίγη… ζωή είναι το κουζινάκι, με το ψυγείο να κρατάει τη δική του δροσιά. Όλη η ομάδα αρχίζει να μαζεύεται σιγά-σιγά εκεί. Η Μαρία είναι η πρώτη που ανοίγει το ψυγείο. «Λοιπόν, παιδιά, ό,τι έχει μείνει μέσα… να το σώσουμε πριν ζεσταθεί». Βγάζει γιαούρτια, τυριά, φρούτα, ένα μισοτελειωμένο καρπούζι. Σε λίγα λεπτά, ο πάγκος μετατρέπεται σε αυτοσχέδιο μπουφέ. Κι όλοι εκείνοι που πριν από λίγες ώρες ήταν βυθισμένοι στα laptop τους, τώρα γελάνε, συζητούν, μοιράζονται ιστορίες. Ο Ανδρέας, που μέχρι τότε έπινε τον κρύο, σκέτο καφέ του σιωπηλός, πιάνει τον εαυτό του να κάνει το πρώτο official snack break στην ιστορία. Μερικές φορές χρειάζεται ένα blackout για να ανάψουν τα σωστά φώτα! Η διακοπή κάποια στιγμή τελειώνει, τα φώτα επανέρχονται ζωηρά, οι οθόνες γεμίζουν με ανοιχτά tabs και εκκρεμότητες. Η Lidl σακούλα παραμένει στη θέση της, ενώ στο εσωτερικό της έχουν απομείνει λίγα μόνο μήλα. Ο Ανδρέας έχει πλέον «πιάσει το μήνυμα» από τη συσκευασία τους. Η βλάβη στο ρεύμα μπορεί να έσβησε τα δεδομένα από τους υπολογιστές, αλλά ενεργοποίησε τη ζεστασιά. Κι ας έφερε –στην κυριολεξία– ένα φοβερό κύμα ζέστης. Τελικά, οι πιο ωραίες επανεκκινήσεις δεν έρχονται από μηχανήματα, αλλά από ανθρώπους. Από φρέσκα ξεκινήματα και δεύτερες ευκαιρίες. Έτσι μόνο γίνεται ο κόσμος, αλλά και το γραφείο, λίγο πιο «βιώσιμο».

THE

Ανδρέας, φρέσκος στο γραφείο, κρατάει τον καφέ του σκέτο και κρύο καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Το ίδιο και το mood του. Η Μαρία, πρόσχαρη και ευγενική, πάντα με το χαμόγελο, είναι η «επιστάτρια» των μαζώξεων, των διαλειμμάτων και της κουζίνας. Αυτός ο μικρός χώρος του μεγάλου γραφείου είναι το στοιχείο της και η ίδια φαίνεται να γνωρίζει καλά κάθε μυστικό του: ποιος αφήνει τα φρούτα να χαλάσουν, ποιος τρώει όλα τα μπισκότα πριν καν προλάβει το υπόλοιπο team, ποιος ξεχνάει το ταπεράκι του στο ψυγείο για εβδομάδες. Σήμερα, έρχεται καμαρωτή, κρατώντας μια σακούλα Lidl γεμάτη κόκκινα μήλα. Οι μικρές κηλίδες που δεσπόζουν πάνω στις φλούδες τους της φτιάχνουν τη διάθεση. «Μπορεί το αισθητικό κομμάτι να υστερεί λίγο, αλλά παραμένουν νοστιμότατα», απευθύνεται στον νέο συνάδελφο, σε μια προσπάθεια να σπάσει ο πάγος μεταξύ τους. Ο Ανδρέας χαμογελάει αμήχανα. Σκέφτεται πως, τελευταία, και εκείνος μοιάζει με ένα τέτοιο μήλο. Κάπως αδέξιος στο «περιτύλιγμα», αλλά το ίδιο καλός στο εσωτερικό του. Το δικό του potential, καλά κρυμμένο, φαίνεται να περιμένει την κατάλληλη στιγμή να ξεδιπλωθεί. Το βλέμμα του συναντά εκείνο της Μαρίας και πρώτη φορά από τότε που ήρθε στο γραφείο νιώθει μια μικρή ανακούφιση. Σαν να του δίνεται μια δεύτερη ευκαιρία να κάνει τη σωστή εντύπωση, να βρει τον ρυθμό του, να ανήκει κάπου, έστω και σε αυτόν τον μικρόκοσμο της κουζίνας που μοιάζει να έχει τους δικούς του, άτυπους, αθέατους κανόνες. Η Μαρία μπορεί να δείχνει πως κουβαλά μέσα της μια καρδιά-περιβόλι, μα στις πεποιθήσεις της παραμένει άνθρωπος του «τόσο όσο», ειδικά όταν πρόκειται για τρόφιμα και περιβάλλον. Ο Ανδρέας, πάλι, δεν συνηθίζει τις «σπατάλες» στις εκδηλώσεις των συναισθημάτων του. Προτιμά να στέκεται πιο συγκρατημένος, σοβαρός, εργατικός και σχετικά φειδωλός με τις πολλές χαιρετούρες. Όμως, εδώ, κάτι κουμπώνει μεταξύ τους με έναν τόσο παράξενο όσο και ενδιαφέροντα τρόπο. Κατά τη διάρκεια αυτής της μυστήριας συγκυρίας, ο ίδιος αποφασίζει να δανειστεί τελικά ένα μήλο από τη σακούλα. Το μάτι του σταματά στην επιγραφή: «Μη με απορρίπτεις», γράφει με όμορφα, πράσινα γράμματα, και μαζί με

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΦΕΣ

ΡΑΝΤΕΒΟΎ ΣΤΟ ΚΟΥΖΙΝΆΚΙ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΊΟΥ

LiFO 25.09.25

75

ΥΔΡΟΧΟΟΣ [20.1/19.2] Σε βαθιά σκέψη

ΔΙΔΥΜΟΣ [21.5/21.6] Ένα οικονομικό ζή-

περιουσία σας μπορεί να χρειαστούν την προσοχή σας στις 29/9 που πραγματοποιείται το τετράγωνο Ήλιου-Σελήνης. Στο ξεκίνημα του μήνα, ο Ερμής στο ζώδιό σας συγκρούεται με τον Δία στον τομέα της καριέρας σας και μπορεί να σας εμπνεύσει μια ιδέα για επέκταση των επιχειρηματικών σας δραστηριοτήτων, απλώς μην αναλάβετε περισσότερα από όσα μπορείτε να διαχειριστείτε. Μέσα στο Σ/Κ, η Σελήνη στους Ιχθύς μπορεί να αποκαλύψει πώς τα συναισθήματά σας επηρεάζουν την ευημερία σας, ειδικά κατά τη διάρκεια της συνόδου Σελήνης-Κρόνου στις 5/10. Από την άλλη πλευρά, οι όψεις με τον Άρη στις 4/10 και τον Δία στις 5/10 θα βοηθήσουν στη διατήρηση της ενέργειάς σας και θα σας ενθαρρύνουν να κυνηγήσετε ευκαιρίες ή να διεκδικήσετε καλύτερες αποδοχές στην εργασία σας. Στείλτε βιογραφικά και προωθήσετε τα επιτεύγματά σας. Με τον Δία σύμμαχό σας, οι προοπτικές είναι ευοίωνες.

και περισυλλογή σάς βρίσκει το τέλος του μήνα, καθώς το τετράγωνο Σελήνης-Ήλιου στις 29/9 ενθαρρύνει τον προβληματισμό σχετικά με το πώς το παρελθόν μπορεί να εμποδίζει την ικανότητά σας να προχωρήσετε. Ένας αυτοεπιβαλλόμενος περιορισμός πιθανότατα θα αποκαλυφθεί. Αργότερα, ο Ερμής στον τομέα της εξερεύνησης που συγκρούεται με τον Δία στις 4/10 μπορεί να ξυπνήσει την πίστη σας στο μέλλον, αλλά η φροντίδα των καθημερινών ζητημάτων μπορεί να είναι δύσκολη. Αυτό το Σ/Κ, η Σελήνη στους Ιχθύς στον τομέα των περιουσιακών σας στοιχείων, που συγχρονίζεται με τον Άρη, επίσης στις 4/10, και τον Δία και τον Κρόνο στις 5/10, υποδηλώνει ότι ο συνδυασμός της πρακτικότητας με το ένστικτό σας θα ενισχύσει την κερδοφορία σας. Μέσω της επιχείρησής σας θα εκτοξευθούν τα κέρδη σας, ωστόσο μην αφήσετε τον φόβο της έλλειψης να πάρει το πάνω χέρι.

τημα που σας ταλαιπωρεί μπορεί να διαταράξει προσωρινά την ερωτική σας ζωή με το τετράγωνο Ήλιου-Σελήνης στις 29/9. Ίσως ήρθε η ώρα να χαλαρώσετε αντιμετωπίζοντας το πρόβλημα. Η χαλάρωση θα είναι βασικό σας μέλημα στο ξεκίνημα του Οκτωβρίου, ωστόσο ίσως χρειαστεί να συγκρατήσετε τις προσδοκίες σας σχετικά με έναν σύντροφο, μια δημιουργική προσπάθεια ή ένα θέμα που αφορά τα παιδιά σας. Έως τις 4/10 αποφύγετε τις επενδύσεις και προσέξτε τις υπερβολές με τα χρήματά σας. Μέσω της επιχείρησής σας ή της ακίνητης περιουσίας σας θα αυξηθούν τα κέρδη σας και μπορεί να κάνετε υπερβολές σε αγορές για τους δικούς σας. Η καριέρα σας παίρνει την ανιούσα με τον Δία σύμμαχό σας, ενώ ταυτόχρονα θα ευνοηθούν και οι διαπραγματεύσεις ακινήτων. Απλώς μην αφήσετε τη σύνοδο Σελήνης-Κρόνου στις 5/10 να πυροδοτήσει την αυτοκριτική.

ΣΚΟΡΠΙΟΣ [23.10/22.11] Με το τετράγωνο

ΙΧΘΥΣ [20.2/20.3] Ένας φίλος μπορεί να σας

Ήλιου-Σελήνης στις 29/9 τελειώνει ο Σεπτέμβριος, που μπορεί να σας κάνει να σκεφτείτε το παρελθόν, επομένως η ολοκλήρωση πραγμάτων θα είναι μια πρόκληση για εσάς. Το να δώσετε στον εαυτό σας χρόνο για περισυλλογή θα βοηθήσει. Αργότερα, στις 4/10 ο Ερμής στον Ζυγό σε τετράγωνο με τον Δία στον τομέα της πνευματικής σας ανάπτυξης μπορεί να ενισχύσει την πίστη στις δυνατότητές σας. Μέσα στο Σ/Κ, θα βρίσκεστε στη ροή της αγάπης και της δημιουργικότητας καθώς ο συγχρονισμός της Σελήνης στους Ιχθύς με τον Άρη στο ζώδιό σας στις 4/10 και τον Δία στις 5/10 θα σας κάνει πόλο έλξης. Ωστόσο, μια σύνοδος Σελήνης-Κρόνου επίσης στις 5/10 θα δημιουργήσει μια σοβαρή ατμόσφαιρα. Συζητήσεις σχετικά με την επισημοποίηση της σχέσης σας ή τη δημιουργία οικογένειας θα προκαλέσουν προβληματισμό.

παρακινήσει ή να σας εκνευρίσει με το τετράγωνο Σελήνης-Ήλιου στις 29/9 και ο μήνας θα σας αφήσει μια πικρή γεύση. Αν αυτό το άτομο πατάει ένα συναισθηματικό κουμπί, το να μοιραστείτε τα συναισθήματά σας θα σας βοηθήσει να παραμείνετε συγκεντρωμένοι. Αργότερα, η σύγκρουση του Ερμή με τον Δία στα πεδία του μετασχηματισμού και του ρομαντισμού στις 4/10 μπορεί να αποκαλύψει πώς οι επικοινωνίες σας επηρεάζουν την ερωτική σας ζωή, καθιστώντας τη συγκεκριμένη στιγμή πολύ καλή για να αναλύσετε πώς όσα λέτε επηρεάζουν τις σχέσεις σας. Μέσα στο Σ/Κ, η αγάπη μπορεί να ανθήσει με τη Σελήνη στο ζώδιό σας. Οι όψεις από τον Άρη στις 4/10 και τον Δία και τον Κρόνο στις 5/10 θα συνδυαστούν για να πυροδοτήσουν δυνάμεις έλξης, διατηρώντας σας παράλληλα κάπως προσγειωμένους. Εξαιρετικές ημερομηνίες για φλερτ και απόκτηση παιδιού.

ΚΑΡΚΙΝΟΣ [22.6/22.7] Μια επιλογή μπορεί να προκύψει σχετικά με το ταίρι σας ή την οικογενειακή σας ζωή με το τετράγωνο Ήλιου-Σελήνης στις 29/9, ωστόσο οι ελεύθεροι θα έχετε επιτυχίες στον έρωτα. Ένας έμπιστος άνθρωπος θα σας βοηθήσει να ξεκαθαρίσετε τη σκέψη σας στο ξεκίνημα του Οκτωβρίου, αλλά καθώς θα πραγματοποιείται το τετράγωνο του Ερμή με τον Δία, βεβαιωθείτε ότι η συμβουλή είναι η κατάλληλη για εσάς. Μέσα στο Σ/Κ, η Σελήνη στους Ιχθύς θα αφυπνίσει την εσωτερική σας καθοδήγηση. Συγκεκριμένα, το τρίγωνο με τον Άρη στις 4/10 και τον Δία στις 5/10 μπορεί να σας εμπνεύσει να εξερευνήσετε νέα εδάφη μέσω ενός μαθήματος, ενός ταξιδιού ή μιας πνευματικής δραστηριότητας, ενώ η σύνοδος Σελήνης-Κρόνου την Κυριακή μπορεί να σας βοηθήσει να αποφασίσετε ποια κατεύθυνση στις σπουδές θα σας ικανοποιήσει. Πάρτε τον χρόνο σας, αν αμφιταλαντεύεστε, και μην πάρετε αποφασίσετε υπό πίεση.

ΚΡΙΟΣ [21.3/20.4] Με προβληματισμό για

ΛΕΩΝ [23.7/23.8] Ο Σεπτέμβριος σάς βρίσκει

τα επαγγελματικά τελειώνει ο μήνας εξαιτίας μιας σύγκρουσης με εργοδότες που μπορεί να προκύψει στις 29/9 με το τετράγωνο Σελήνης - Ήλιου, η οποία θα ορίσει τις εξελίξεις στην καριέρα σας. Ο Οκτώβριος ξεκινάει με την κορύφωση του τετραγώνου Ερμή-Δία που πραγματοποιείται στον άξονα Καρκίνου-Ζυγού. Ενδεχομένως να είστε υπερβολικοί στην επικοινωνία ή να υπερεκτιμήσετε μια συνθήκη. Γενικά, πρέπει να είστε πολύ προσεκτικοί στη διαχείριση κάποιας κρίσης. Στις 4/10 το τρίγωνο Σελήνης-Άρη προσδίδει δυναμισμό σε οικονομικές διαπραγματεύσεις και μυστικές συμφωνίες, ενώ στις 5/10 θα έχετε κάποια καλά νέα που θα αφορούν την οικογένεια ή την ακίνητη περιουσία. Ωστόσο, η Σελήνη στους Ιχθύς σε σύνοδο με τον Κρόνο μπορεί να αποκαλύψει έναν φόβο που περιορίζει την ικανότητά σας να κυνηγήσετε τα όνειρά σας. Μην εστιάζετε σε αποτυχίες του παρελθόντος και πιστέψτε στον εαυτό σας.

σε αδυναμία να οργανωθείτε, επειδή αυξάνονται οι υποχρεώσεις σας, και στις 29/9 το τετράγωνο Ήλιου- Σελήνης μπορεί να διαταράξει την ατζέντα σας. Η φροντίδα του εαυτού σας θα σας βοηθήσει να διατηρήσετε τη λογική σας. Ο Οκτώβριος ξεκινά με τη σύγκρουση του Ερμή με τον Δία κι αυτό μπορεί να ξυπνήσει μια χαρούμενη ανάμνηση ή να σας φέρει μια ξαφνική χαρά. Η μετάδοση αυτού του συναισθήματος σε άλλους θα ενισχύσει την ευτυχία σας. Μέσα στο το Σ/Κ, η Σελήνη στους Ιχθύς στρέφει την προσοχή σε θέματα που αφορούν κοινούς πόρους, περιουσίες ή οφειλές και η σύνοδος με τον Κρόνο θα σας στρεσάρει. Ωστόσο, οι αρμονικές όψεις με τον Άρη στις 4/10 και τον Δία στις 5/10 θα σας βοηθήσουν να παραμείνετε θετικοί. Μέσω της ακίνητης περιουσίας θα αυξηθεί το εισόδημά σας.

starfax

ΖΥΓΟΣ [23.9/22.10] Η οικογένειά σας ή η

29 σεπτεμβριου5 οκ τω β ρ ιου 2 0 25

ΤΟΞΟΤΗΣ [23.11/21.12] Οικονομικά ζητήματα θα σας απασχολήσουν στο τέλος του μήνα καθώς το τετράγωνο Ήλιου-Σελήνης στις 29/9 μπορεί να προκαλέσει κάποια ένταση σχετικά με τα χρήματα, στην οποία μπορεί να εμπλακεί ένας φίλος ή μια ομάδα. Αργότερα, στις 4/10, η σύγκρουση του Ερμή με τον κυβερνήτη σας Δία μπορεί να πυροδοτήσει την αισιοδοξία σας για την κοινωνική σας ζωή, αλλά ο Δίας, που διέρχεται από το βασίλειο του μετασχηματισμού σας, υποδηλώνει ότι μπορεί επίσης να χρειαστεί να θεραπεύσετε ή να απελευθερώσετε ένα συναίσθημα που συνδέεται με έναν φίλο ή μια ομάδα. Μέσα στο Σ/Κ, η Σελήνη στους Ιχθύς μπορεί να εντείνει την ευαισθησία σας για αγαπημένα πρόσωπα, ειδικά κατά τη διάρκεια μιας έντονης συνόδου Σελήνης-Κρόνου στις 5/10. Ευτυχώς, ο συγχρονισμός της Σελήνης με τον Άρη στις 4/10 και τον Δία, επίσης στις 5/10, θα εμπνεύσει τη θετικότητά σας.

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ [22.12/19.1] Με τη Σελήνη στο

α πό τη μ αρ ιβ ίκυ κα λλέ ρ γ η (st ar f ax@ li f o. g r )

76

LiFO

ζώδιό σας τελειώνει ο μήνας και το τετράγωνο με τον Ήλιο στις 29/9 μπορεί να ενεργοποιήσει την ανάγκη για αναγνώριση και να σας ωθήσει να αναλάβετε δράση για έναν επαγγελματικό στόχο. Ωστόσο, θα πρέπει να προσέξετε για πιθανή ένταση με εργοδότες ή ηλικιωμένους. Ο Οκτώβριος ξεκινάει επίσης με προβληματισμό για σχέσεις ή συνεργασίες, καθώς ο Ερμής συγκρούεται με τον Δία στις 4/10 στον άξονα σχέσεις-καριέρα. Βεβαιωθείτε ότι συμφωνείτε με τους συνεργάτες σας για την εξέλιξη ενός έργου. Μέσα στο Σ/Κ, η Σελήνη στους Ιχθύς στο νοητικό σας πεδίο σε συγχρονισμό με τον Άρη στις 4/10 και τον Δία στις 5/10 θα ενισχύσει τη διορατικότητα και την πειστικότητά σας, ενώ μια σύνοδος Σελήνης-Κρόνου την Κυριακή θα ενισχύσει τη διαύγειά σας σε σχέση με κάτι που αφορά την εκπαίδευση, τις δημόσιες σχέσεις ή εμπορικές συναλλαγές.

ΠΑΡΘΕΝΟΣ [24.8/22.9] Η Σελήνη στον

ΤΑΥΡΟΣ [21.4/20.5] Το τετράγωνο Σελήνης - Ήλιου στις 29/9 μπορεί να προκαλέσει μια σειρά από ανησυχίες για τις σπουδές ή νομικά ζητήματα, ακόμη και για επαγγελματικά ταξίδια. Συνήθως είστε μια χαρά με τη ρουτίνα, αλλά ίσως ήρθε η ώρα να βάλετε περισσότερη ποικιλία στο πρόγραμμά σας. Το τετράγωνο του Ερμή με τον επεκτατικό Δία, το οποίο θα διαρκέσει έως τις 4/10, θα εντείνει την ανάγκη σας να διευρύνετε τις εμπειρίες σας, αλλά πιθανή αδιαθεσία θα σας αναγκάσει να αναβάλλετε τα σχέδιά σας. Την ίδια ημέρα η Σελήνη στους Ιχθύς, στον τομέα της κοινωνικής σας δικτύωσης, θα ενεργοποιήσει την ανάγκη σας για κοινωνικοποίηση. Συγκεκριμένα, το τρίγωνο της Σελήνης με τον Άρη και τον Δία στις 5/10 υποδηλώνει ότι ένας φίλος θα σας εμπνεύσει, ενώ η σύνοδος Σελήνης Κρόνου μπορεί να φέρει μια νέα γνωριμία που θα είναι σημαντική για την εξέλιξη της πορείας σας.

Sudoku No 868 1 2

4

7 5 3 7 2 6 4 3 5 7 1 2 6 3 6 7 8 9 4 1 5 8 4

Η λύση του προηγούμενου 6 8 1 5 9 2 4 3 7

3 5 7 1 6 4 8 9 2

9 2 4 7 8 3 6 5 1

2 4 3 9 1 8 7 6 5

7 6 8 3 4 5 1 2 9

5 1 9 2 7 6 3 4 8

8 7 6 4 2 9 5 1 3

1 3 2 6 5 7 9 8 4

4 9 5 8 3 1 2 7 6

Αιγόκερω στις 29/9 θα πυροδοτήσει την ανάγκη σας για ξεκούραση και χαλάρωση, αλλά αυτό που έχετε στο μυαλό σας μπορεί να επηρεάσει σοβαρά τον τραπεζικό σας λογαριασμό. Ο Ερμής στον τομέα των περιουσιακών σας στοιχείων συγκρούεται με τον επεκτατικό Δία στις 4/10 και η υπερβολική αισιοδοξία θα σας ωθήσει σε σπατάλη χρημάτων για λόγους ψυχαγωγίας. Η θετική σας στάση θα σας βοηθήσει να υλοποιήσετε αυτό που χρειάζεστε. Μέσα στο Σ/Κ, η Σελήνη στους Ιχθύς στον τομέα των συντροφικών σας σχέσεων θα εντείνει την ανάγκη να επαναφέρετε τις ισορροπίες με το ταίρι σας ή τον πιο στενό σας φίλο. Αν αναζητάτε μια σχέση, ο συγχρονισμός της Σελήνης με τον Άρη στις 4/10 και τον Δία και τον Κρόνο στις 5/10 αποτελεί καλό οιωνό για την εύρεση ενός ερωτικού συντρόφου. Εξαιρετικές ημερομηνίες για φλερτ.

25.09.25

LiFO 25.09.25

77

H νέα συνεργασία της Nespresso με τον The Weeknd είναι μια επιστροφή στις ρίζες της γεύσης και της δημιουργίας Samra Origins: Ένα blend από τα βάθη της Τανζανίας που γίνεται πηγή έμπνευσης. ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ

Π

ίσω από ένα φλιτζάνι καφέ δεν βρίσκεται απλώς μια στιγμή απόλαυσης αλλά μια ολόκληρη εμπειρία. Ήδη από το πλούσιο άρωμα μεταφερόμαστε σε έναν κόσμο οικειότητας και ζεστασιάς, μέσα από μια γεύση που νιώθουμε «δική» μας. Γιατί ο καφές είναι η συνήθεια που συνοδεύει τη μέρα μας, από τις στιγμές χαλάρωσης στο σπίτι μέχρι τις ώρες εργασίας και τις στιγμές που μοιραζόμαστε με τους αγαπημένους μας ανθρώπους. Τώρα, η Nespresso δίνει νέα διάσταση σε αυτή την εμπειρία μέσα από τη συνεργασία της με τη Samra Origins, το coffee brand που συνίδρυσε ο The Weeknd (Abel Tesfaye). Ο νέος καφές, Samra Origins Tanzania 100% Arabica, προέρχεται από τα βόρεια υψίπεδα της Τανζανίας και συνδυάζει την τεχνογνωσία της Nespresso με την τέχνη και την αισθητική του The Weeknd. Ας πάμε όμως λίγο πίσω, στην ιστορία του Samra Origins, που είναι η ίδια η ιστορία του The Weeknd. Σήμερα θεωρείται ένας από τους πιο επιτυχημένους μουσικούς του 21ου αιώνα, και το 2024 έγινε ο πρώτος καλλιτέχνης στην ιστορία που είχε 27 τραγούδια με πάνω από 1 δισεκατομμύριο streams το καθένα στο Spotify. Στο μονοπάτι του προς την κορυφή ο Abel είχε την υποστήριξη της μητέρας του, η οποία διαμόρφωσε την πορεία του και ενέπνευσε την τέχνη του. Έτσι, η μάρκα καφέ που δημιούργησε, η οποία έχει το όνομά της, Samra, είναι ένας φόρος τιμής στις ρίζες της μητέρας του αλλά και του ίδιου. «Μεγαλώνοντας, ο καφές ήταν για μένα μια βαθιά και ουσιαστική τελετουργία. Αυτή η σύνδεση ενέπνευσε το δικό μου ταξίδι – και το να ξεκινήσω μια εταιρεία καφέ ήταν φυσικό. Θαυμάζω την ακεραιότητα της Nespresso, τη φροντίδα της για προσφορά υψηλής ποιότητας καφέ και η παγκόσμια εμβέλειά της ευθυγραμμίζεται με τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζω τη δουλειά μου. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αυτή η συνεργασία ήταν απολύτως λογική», λέει ο Abel «The Weeknd» Tesfaye. Μέσα από τη συνεργασία τους, η Nespresso και η Samra Origins αναδεικνύουν την κούπα του καφέ ως επιστροφή στις ρίζες της γεύσης αλλά και ως πηγή έμπνευσης για την τέχνη, τη μουσική και τον πολιτισμό.

Ποια είναι όμως η γεύση του Samra Origins Tanzania; Ο limited edition καφές δημιουργείται από 100% Arabica που προέρχεται από την περιοχή του όρους Κιλιμάντζαρο στα βόρεια υψίπεδα της Τανζανίας. Συνδυάζοντας τη σύγχρονη τέχνη του The Weeknd και την τεχνογνωσία της Nespresso στον καφέ, το νέο blend ισορροπεί ανάμεσα στην οξύτητα, τις φρουτώδεις νότες και τις διακριτικές νότες δημητριακών, δημιουργώντας μια εμπειρία γεύσης που μένει αξέχαστη. Ο καφές θα διατίθεται τόσο για τη σειρά Original όσο και για τη σειρά Vertuo και θα συνοδεύεται από μια νέα μηχανή καφέ Vertuo Pop+ διακοσμημένη με το λογότυπο της συνεργασίας. Εκτός από τη νέα μηχανή, η συλλογή θα περιλαμβάνει limited edition αξεσουάρ –ένα γυάλινο ποτήρι και ένα travel mug– που αναδεικνύουν την έννοια του καφέ ως τελετουργία. «Στη Nespresso πιστεύουμε ότι ο καφές και η μουσική έχουν τη δύναμη να ξεπεράσουν τα όρια, να φέρουν τους ανθρώπους κοντά και να εμπνεύσουν νέες ιδέες. Το να δουλεύουμε με τον Abel και τη Samra Origins μάς επέτρεψε να

συνδυάσουμε την αφοσίωσή μας στην εξαιρετική γεύση με τη γεμάτη όραμα τέχνη του. Αυτή η συνεργασία τιμά το γεγονός ότι ο καφές και η δημιουργικότητα μπορούν να εμπλουτίσουν τη ζωή και είμαστε περήφανοι που καλωσορίζουμε τον Abel και τους θαυμαστές του στην οικογένεια της Nespresso», σχολίασε ο διευθύνων σύμβουλος της Nespresso, Philipp Navratil. Η Nespresso ανακοίνωσε για πρώτη φορά τη συνεργασία της με τον The Weeknd την άνοιξη του 2025, μαζί με τη χορηγία της περιοδείας του στη Βόρεια Αμερική «After Hours Til Dawn», ενισχύοντας έτσι ακόμα περισσότερο τη σύνδεση του καφέ με την τέχνη και τη δημιουργικότητα. Η Nespresso | Samra Origins, λοιπόν, αποτυπώνει κάτι περισσότερο από μια απλή κληρονομιά. Είναι μια επιστροφή και ένας φόρος τιμής στις ρίζες της δημιουργίας και τις γεύσεις που μας ταξιδεύουν και μας συγκινούν.

Η νέα συλλογή θα είναι διαθέσιμη στις Nespresso Boutiques και στο www.nespresso.com/gr/el από τις 8 Σεπτεμβρίου 2025. Αργότερα μέσα στο φθινόπωρο θα κάνει το ντεμπούτο του και ο καφές της Τανζανίας για το σύστημα Vertuo.