Τεύχος 846

ΑΔ

2024

ΙΚΑ • ΑΝ

ΑΓ

Τ

Ν

Η ΜΌΤ ΤΕΣ Ε

ΣΙ

Νο

Ω

Α

CU

Ν

Σ ΤΟΙ Χ Ν • ΕΙ

ΛΛ

Ω ΎΠ

Ε

FO

SBARI • ΠΑ Ν

ΟΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ! ΔΩΡΕΑΝ ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΚΑΘΕ ΠΕΜΠΤΗ

FREE PRESS 27.02.2025

Μ Π Η Κ Α Μ Ε Σ ΤΟ ΑΤ Ε Λ Ι Ε ΤΟ Υ Γ Ι Α Ν Ν Η Μ Ο ΡΑ Λ Η Σ Τ Η Ν Α Θ Η Ν Α

846

2

LiFO

27.02.25

10 ΣΤΗΛΕΣ

index846

βασιλική σιουτη

πολιτικο επταημερο γιάννησ πανταζόπουλοσ

talking points

γιάννησ παντελάκησ

akροβατωντασ

εκδοτης/διευθυντησ

Στάθης Τσαγκαρουσιάνος

στο εξωφύλλο: Εικαστικό του Γιάννη Μόραλη για την αφίσα της συναυλίας του μουσικού διαγωνισμού και της απονομής βραβείων Μ. Χατζιδάκι το 1962 στο θέατρο Κεντρικόν.

ΣΤΟ ΑΤΕΛΙΕ ΤΟΥ

16

22

Ο ΤΆΣΟΣ ΜΑΝΤΉΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

14

55 ΛΕΠΤΑ ΜΕ ΤOΝ ΓΙΆΝΝΗ ΚΑΡΆΜΠΑΜΠΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΠΕΙΡΑΙΑΣ

34 25

www.lifo.gr ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΒOΥΛΗΣ 22, 105 63 ΑΘΗΝΑ T 210 3254 290 F 210 3249 785 info@lifo.gr

chief executive officer/editor in chief Μιχάλης Μιχαήλ chief operating officer/commercial director Θανάσης Χαραμής σύμβουλος σχεδιασμού Γιάννης Καρλόπουλος διευθυντής εντυπησ εκδοσησ Τάσος Μπρεκουλάκης διευθυντής mikropragmata.lifo.gr Άρης Δημοκίδης υπευθυνη πολιτικου ρεπορταζ - ερευνασ Βασιλική Σιούτη αρχισυνταξία Ζωή Παρασίδη, Γιάννης Πανταζόπουλος αρχισυνταξία podcasts Μερόπη Κοκκίνη συντονισμοσ υλησ Νινέττα Γιακιντζή –––––– εμπορικο τμημα advertising director Ξένια Στασινοπούλου direct sales director Κώστας Μαντάς head of digital advertising Άννα Λαπαρδάγια direct sales Γιώργος Λυκουργιώτης advertising manager Πωλίνα Κουτσοβίλη (pkoutsovili@lifo.gr) advertising coordinator Κατερίνα Κουρμούζη (kkourmouzi@lifo.gr) head of creative Βασίλης Καψάσκης branded content managers Φιλιώ Ράγκου, Ιωάννα Παναγοπούλου digital campaign manager Γιώργος Γιαννή advertising executive Χριστίνα Καλλή –––––– ψηφιακή ανάπτυξη/προγραμματισμός lifo.gr Άγγελος Παπαστεργίου –––––– συντακτικη ομαδα Θοδωρής Αντωνόπουλος, Λουίζα Αρκουμανέα, Γιάννης Βασιλείου, Ίωνaς Καλλιμάνης, Ντίνα Καράτζιου, Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, Λασκαρίνα Λιακάκου, Τίνα Μανδηλαρά, Αργυρώ Μποζώνη, Μαρία Παππά, Χρήστος Παρίδης, Δημήτρης Πολιτάκης, Γιώργος Τσαγκόζης συνεργατεσ Τζούλη Αγοράκη, Έφη Ανέστη, Αλέξανδρος Βουρλάκος, Ειρήνη Γιαννάκη, Λίνα Ιντζεγιάννη, Χάρης Καλαϊτζίδης, Μίνα Καλογερά, Ερωφίλη Κόκκαλη, Υρώ Κολιακουδάκη, Δημήτρης Κυριαζής, Χρυσέλλα Λαγαρία, Στέλλα Λιζάρδη, Νίκος Γ. Μαστροπαύλος, Νίκη Μηταρέα, Αγιάτη Μπενάρδου, Παναγιώτης Ορφανίδης, Γιάννης Παντελάκης, Σταυρούλα Παπασπύρου, Νικόλας Σεβαστάκης, Δέσποινα Τριβόλη, Φώντας Τρούσας, Θοδωρής Τσάτσος, Φώφη Τσεσμελή, Νίκος Τσέφλιος, Κορίνα Φαρμακόρη αρχισυνταξία ειδησεων Σωτήρης Βαλάρης, Χρύσα Γρίβα, Μίλτος Τσεκούρας newsroom Αγάπη Βαρούνη, Μιχάλης Γιαννακίδης, Πέτρος Κράνιας, Πέννυ Μαστοράκου, Μαρία Μπαρλή, Λία Φασόλη social media Τατιάνα Τζινιώλη –––––– podcasts/vidcasts καμερα-μονταζ Ιωάννα Σπανού ηχοληψια Φαίδωνας Κτενάς, Τζίνα Ρογδάκη –––––– ατελιέ αrt director Βανέσσα Φερλέ, Μαργαρίτα Καμαριώτη αssistant art director Μπιάνκα Σαμαρά φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης, Πάρις Ταβιτιάν, Freddie F., Γιώργος Ξανθινάκης, Νίκος Κατσαρός διαμόρφωση ψηφιακής εκδοσης Μαρούσα Θωμά, Ελπισία Σπαθάρη επιμελεια κειμένων Μαρία Δρουκοπούλου, Μυρτώ Αθανασοπούλου –––––– λογιστηριο οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο Βασίλης Κοτρωνάκης, Άκης Ιωάννου, Έφη Ηλιοπούλου γραμματεία Βιβίκα Ανδριανάτου –––––– κωδικος εντυπου 7639 –––––– μετοχος/νομιμοσ εκπροσωποσ Ευστάθιος Τσαγκαρουσιάνος ––––––

MET 230578

παρακαλουμε

ανακυκλωστε

LiFO 27.02.25

3

ΔΕΗ: Το παρελθόν συναντά το μέλλον στο 27ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης Το 27ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης θα διεξαχθεί από τις 6 μέχρι και τις 16 Μαρτίου 2025 με δεκάδες προβολές, workshops και δράσεις.

L’éclairage revient

4

LiFO

27.02.25

η αυλαία του 27ου φεστιβάλ ντοκιμαντέρ θεσσαλονίκης σηκώνεται σε λίγες μέρες με την υποστήριξη της ΔΕΗ και όλα τα φώτα στρέφονται στη συμπρωτεύουσα, που για δέκα μέρες θα φιλοξενήσει έναν αγαπημένο θεσμό με σημαντικούς προσκεκλημένους και πολλά αφιερώματα. Με βαθιά προσήλωση που αντανακλά τον σεβασμό στη δημιουργική διαδικασία και τη δύναμη που μεταφέρει κάθε κινηματογραφικό έργο, η ΔΕΗ στηρίζει ενεργά το 27ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και επιδιώκει να ενισχύσει τον πολιτιστικό πλούτο και τη διαπολιτισμική ανταλλαγή, προωθώντας παράλληλα την καλλιτεχνική ποικιλομορφία και την καινοτομία. Το 27ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης θα διεξαχθεί από τις 6 μέχρι και τις 16 Μαρτίου 2025 με δεκάδες προβολές, workshops και δράσεις. Στο πλαίσιο του φετινού προγράμματος θα πραγματοποιηθεί προβολή του ντοκιμαντέρ «L’éclairage revient» («Το φως επιστρέφει») που γυρίστηκε στον Ατμοηλεκτρικό Σταθμό Αλιβερίου. Το συγκεκριμένο έργο αποτελεί μέρος του διαδικτυακού φεστιβάλ Κύματα φωτός, μιας συνεργασίας μεταξύ ΕΛΣ και ΔΕΗ, όπου πέντε εμβληματικοί ατμοηλεκτρικοί σταθμοί της ΔΕΗ «ζωντανεύουν» μέσω της μουσικής και της εικόνας. Την καλλιτεχνική επιμέλεια του πρότζεκτ υπογράφει ο Γιώργος Κουμεντάκης. Οι δημιουργοί του «L’éclairage revient», Μιχάλης και Παντελής Καλογεράκης, εμπνεύστηκαν από τα τετράδια με σημειώσεις που βρήκαν στο εργοστάσιο και δημιούργησαν έναν ηχητικό κόσμο όπου η ποίηση του Ρεμπό συνομιλεί με τις σκέψεις των ανθρώπων που εργάστηκαν στο Αλιβέρι. Με όραμα ένα καλύτερο μέλλον, η ΔΕΗ συνδέει την πράσινη ενέργεια με τον πολιτισμό, δημιουργώντας έναν βιώσιμο κόσμο που εμπνέει, ενώνει και αναδεικνύει την πολιτιστική ταυτότητα της Ελλάδας. Η δέσμευσή της στην καινοτομία και τις αξίες του πολιτισμού ενισχύει τον κοινωνικό της ρόλο και την προοπτική μιας βιώσιμης ανάπτυξης για όλους. Η γενική διευθύντρια Εταιρικών Σχέσεων και Επικοινωνίας του Ομίλου ΔΕΗ, κ. Σοφία Δήμτσα, δήλωσε: «Είμαστε ενθουσιασμένοι που βρισκόμαστε και πάλι στο 27ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ και τη Θεσσαλονίκη, την πόλη που είναι συνυφασμένη με τον κινηματογράφο και αποτελεί σταυροδρόμι πολιτισμών. Ως ΔΕΗ, βρισκόμαστε στο πλευρό των δημιουργών, οι ιστορίες των οποίων συγκινούν και αποτελούν τροφή για σκέψη, και ανυπομονούμε να τις παρακολουθήσουμε στη μεγάλη οθόνη και να ταξιδέψουμε μαζί τους σε διαφορετικούς κόσμους. Καλό φεστιβάλ σε όλες και όλους». Με κεντρικά μηνύματά της «#μετοΦεστιβάλ», «είμαστε όλ@ ένα με τον πολιτισμό», η ΔΕΗ στρέφει τα φώτα στη Θεσσαλονίκη και στις αληθινές ιστορίες που συγκλονίζουν, υποστηρίζοντας ενεργά το πάθος και την αφοσίωση Ελλήνων και ξένων δημιουργών. Η ΔΕΗ, η μεγαλύτερη εταιρεία ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στηρίζει ενεργά τις τέχνες και τον πολιτισμό, υποστηρίζοντας όλους και όσα μας οδηγούν στο μέλλον, ένα μέλλον καλύτερο για όλους, όπου τον πρώτο λόγο έχει ο πολιτισμός. Υποστηρίζοντας την καλλιτεχνική έκφραση των δημιουργών, οι οποίοι δίνουν ζωή σε κάθε πλάνο και κάθε σκηνή μέσα από το έργο τους, καθώς και την πόλη που τόσα χρόνια έχει συνδεθεί με τον πολιτισμό και την 7η Τέχνη, η ΔΕΗ στηρίζει τις δραστηριότητες του οργανισμού που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο, όπως το Φεστιβάλ Κινηματογράφου, το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, το Evia Film Project, το «Σινεμά με Θέα» καθώς και καθημερινές προβολές σε εμβληματικούς χώρους της Θεσσαλονίκης. Για να εμπνεύσει κάποιος μέσα από το έργο του χρειάζεται πάθος, αφοσίωση, κόπο και, πάνω απ’ όλα, ενέργεια. Η ενέργεια είναι η κινητήριος δύναμη για να δώσει πνοή στις ιδέες και τις εικόνες που συγκινούν και συναρπάζουν.

LiFO 27.02.25

5

Feedback

«Παρακαλώ, εκκενώστε τον συρμό»: Πώς τα Τέμπη άλλαξαν τη συμπεριφορά των επιβατών

ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ

Επιστροφή στο πατρικό που όλο μικραίνει

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΟΛΙΤΑΚΗ

«Μεγάλωσα στη σκιά ενός εθνικού μνημείου», είχε πει κάποτε η Τζέιν Φόντα, μιλώντας για την ακάνθινη σχέση της με τον πατέρα της Χένρι, ο οποίος είχε φροντίσει με τα δηλητηριώδη σχόλιά του για τη φυσική της εμφάνιση(!), αλλά και την εν γένει συμπεριφορά του, να της κουρελιάσει την αυτοπεποίθηση. Κατάφερε όμως να αντεπεξέλθει και να χαράξει τη δική της διαδρομή όχι μόνο στη μεγάλη οθόνη αλλά και στο πολιτικό πεδίο. Το μεράκι της για τους κοινωνικούς αγώνες δεν την εγκατέλειψε ποτέ, όπως διαπιστώσαμε ακούγοντας τη συγκινητικά καίρια ομιλία της κατά την τιμητική της βράβευση. «Ας είμαστε τολμηροί και θαρραλέοι. Πρέπει να μείνουμε ενωμένοι και να βοηθήσουμε τους πιο ευάλωτους. Πρέπει να βρούμε τρόπους να προβάλουμε ένα όραμα για το μέλλον που να μπορεί να εμπνέει… Μην αυταπατάστε, το να έχεις ενσυναίσθηση δεν είναι αδυναμία ή “woke”. Και παρεμπιπτόντως, woke σημαίνει απλώς ότι ενδιαφέρεσαι για τους άλλους», είπε.

6

LiFO

pageviews

LiFO.gr

Η Τζέιν Φόντα δεν το βάζει κάτω

ΤΗΣ ΛΑΣΚΑΡΙΝΑΣ ΛΙΑΚΑΚΟΥ

ti δ ι α β α σ α με αυ τη την εβ δομ α δ α σ το

DA I LY

podcasts που αξίζει να ακούσετε

Από τα Τέμπη και μετά, κάθε μικρή παύση, κάθε κορνάρισμα μέσα στους συρμούς, κάθε απότομο φρενάρισμα λίγο πριν ο συρμός φτάσει στον σταθμό μεταφράζεται ως οιονεί τραγωδία.

ΤΗΣ ΛΙΝΑΣ ΙΝΤΖΕΓΙΑΝΝΗ

Επιστρέφω συχνά στο πατρικό μου σπίτι. Τώρα τελευταία όλο και συχνότερα, καθώς οι γονείς μεγαλώνουν και ανακαλύπτω συνεχώς μια σχέση αντίστροφη: όσο μεγαλώνουν τόσο μικραίνουν στα μάτια μου. Όσο μεγαλώνω εγώ, τόσο μικραίνει το σπίτι στο οποίο μεγάλωσα. Τα ίδια τετραγωνικά που φιλοξένησαν μια τετραμελή οικογένεια έχουν μετατραπεί σε ένα διαμέρισμα του κέντρου που δύσκολα θα χωρούσε ένα ζευγάρι με δυο παιδιά. Ή μάλλον δύσκολα ένα ζευγάρι με δυο παιδιά θα χωρούσε σε αυτό το σπίτι όλα του τα πράγματα, τα αναγκαία, αλλά κυρίως τα περιττά της καθημερινότητας.

5

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Παρασκευή απόγευμα. Σβήνουν τα φώτα στο μετρό που κατευθύνεται από τον Κεραμεικό προς το Αεροδρόμιο. Ανάβουν μερικά δευτερόλεπτα αργότερα και ο οδηγός μάς ενημερώνει πως «ο συρμός θα έχει καθυστέρηση δύο λεπτά». «Λαμαρίνες θα γίνουμε», μου λέει μια κυρία που κάθεται απέναντι. Γνέφω και της χαμογελάω. «Ο συρμός θα έχει μικρή καθυστέρηση». Ακούγεται μια κόρνα από μακριά και βλέπω ότι τον κόσμο σταδιακά τον πιάνει μια νευρικότητα. Μια παρέα παιδιών που κάθονται χαχανίζει: «Τέμπη pt.2». Απ’ όταν συνέβη το δυστύχημα, το μετρό έχει αλλάξει. Παλιά, μια καθυστέρηση ήταν απλώς μια ενόχληση. Ο κόσμος σιχτίριζε που θα αργούσε, ή θα ’λεγε κάτι για το κράτος που δεν ασχολείται με τα δρομολόγια, ή για τις εταιρείες που τα παίρνουν και μας ταλαιπωρούν. Ήταν, ωστόσο, ένα συμβάν χωρίς καθόλου ψυχολογικό αντίκτυπο, ίσης σημασίας μ’ ένα χαλασμένο φανάρι που παραμένει κόκκινο για τους πεζούς ή με το να πετύχεις σκουπιδιάρικο με τ’ αμάξι. Όχι πια. Από τα Τέμπη και μετά, κάθε μικρή παύση, κάθε κορνάρισμα μέσα στους συρμούς, κάθε απότομο φρενάρισμα λίγο πριν ο συρμός φτάσει στον σταθμό μεταφράζεται ως οιονεί τραγωδία. Τα Τέμπη αναφέρονται με τη συντομότερη αλλαγή προγράμματος, στην παραμικρή υποψία ότι «κάτι δεν πάει καλά». «Ο συρμός θα εκκενωθεί. Παρακαλούνται οι επιβάτες να εκκενώσουν τον συρμό», μας λέει ο οδηγός μετά από δέκα λεπτά αναμονής. Γυναίκες και άντρες πετάγονται στην αποβάθρα· μια γυναίκα, ταραγμένη, λέει στον άντρα της «έλα, πάμε πάνω, ας πάμε με τα πόδια, δεν αξίζει τώρα να το ρισκάρουμε». Κάποιοι επιλέγουν να περιμένουν. Αρκετοί όμως ανεβαίνουν τις κυλιόμενες σαν να τους κυνηγάνε. Μια νεαρή λέει στη φίλη της «έλα, μωρέ, πώς κάνεις έτσι, θα πάρουμε το επόμενο». Τώρα που γράφω, δεν έχω μάθει γιατί εκκενώθηκε ο συρμός. Μπορεί να μην έγινε απολύτως τίποτε άξιο λόγου, μπορεί να ήταν κάτι τόσο απλό όσο μια ασυνεννοησία με τις βάρδιες ή κάποια άνευ σημασίας βλάβη. Αλλά δεν έχει σημασία πια. Το κοινό έχει φοβηθεί, και μάλιστα μ’ έναν τρόπο βαθύ και αληθινό. Το σκηνικό που κάποτε δεν ήταν «τίποτα», τώρα δεν είναι απλώς «κάτι» αλλά αντικείμενο συζήτησης, σημείο αναφοράς. Οτιδήποτε δημόσιο, για να λειτουργήσει, χρειάζεται να το εμπιστεύονται οι άνθρωποι ως ασφαλές. Αυτή η εμπιστοσύνη δεν έχει κλονιστεί μόνο όσον αφορά τα «τρένα». Έχει κλονιστεί. Γενικά. Παντού.

Ακολουθήστε τα podcasts της LiFO στην Apple, στο Spotify ή στο LiFO.gr

1

H σκληρή αλήθεια για τον Δημήτρη Μητροπάνο «ΜΙΚΡΟΠΡΑΓΜΑΤΑ» ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΗ ΔΗΜΟΚΙΔΗ

2

Πώς διεκδικεί την πολιτιστική ηγεμονία η ακροδεξιά; «LIFO POLITICS» ΜΕ ΤΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ

3

Υπόθεση Μπίντου: Ο δικομανής μακελάρης των Ιωαννίνων «ΑΛΗΘΙΝΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ» ΜΕ ΤΟΝ ΝΙΚΟ ΤΣΕΦΛΙΟ

ΒΙΒΛΙΟ Όταν τα «υποψιασμένα κορμιά» κυριαρχούσαν στους ομοφυλόφιλους έρωτες Η κυκλοφορία του βιβλίου-ντοκουμέντου «Ανδρικές ομοερωτικές σχέσεις στη μεταπολεμική Ελλάδα» πυροδότησε μια συζήτηση με τον Κώστα Γιαννακόπουλο για έναν «αλλιώτικο» έρωτα που παρέμενε ισχυρός ακόμα και σε καιρούς που κανείς δεν τολμούσε να προφέρει το όνομά του. ΤΟΥ ΘΟΔΩΡΗ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ

— Θα έχεις δει κι εσύ, φαντάζομαι, στο ίντερνετ και στα σόσιαλ ΛΟΑΤΚΙ+ ιστοσελίδες τύπου «We were always here», που επιχειρούν να καταδείξουν τη διαχρονικότητα των ομοερωτικών σχέσεων υπό ένα σύγχρονο πρίσμα. Ακριβώς, και αυτό είναι κάτι που αμφισβητώ εν μέρει στο βιβλίο. Οι σεξουαλικές κατηγορίες δεν είναι βιολογικά παγιωμένες στον χρόνο αλλά ποικίλλουν ανάλογα με την εποχή, αντίθετα απ’ ό,τι πρεσβεύει η «επανορθωτική» αντίληψη της ιστορίας που χαρακτηρίζει σε μεγάλο βαθμό τον ΛΟΑΤΚΙ+ ακτιβισμό, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει τις δικαιωματικές διεκδικήσεις, προβάλλοντας το παρελθόν στο παρόν, κάτι που ιστορικά δεν στέκει.

— Πώς αποφάσισες να ερευνήσεις ΛΟΑΤΚΙ+ θεματικές; Ακαδημαϊκά εννοώ, γιατί τέτοιες «ανησυχίες» είχες από τότε που κατέβαινες, νεότερος, στο ΑΚΟΕ. Στα τέλη της δεκαετίας του ’80 έφυγα για σπουδές στη Γαλλία και το 1995 τέλειωσα το διδακτορικό μου που είχε θέμα τον ανδρισμό στην ομοκοινωνικότητα του ποδοσφαίρου και τους άνδρες με ομοφυλόφιλες πρακτικές στον Πειραιά και την Αθήνα. Προέκυψαν μάλιστα δυσκολίες εξαιτίας αυτού· επιστρέφοντας στην Ελλάδα δεν έβρισκα για χρόνια δουλειά. Τα πράγματα σήμερα έχουν αλλάξει πολύ, και στον ακαδημαϊκό χώρο, τότε όμως, αν ασχολιόσουν με «τέτοια» θέματα, βρισκόσουν στο στόχαστρο.

4

Γάτα με λουρί: Αποστολή ακατόρθωτη; Όχι και τόσο «RADIO LIFO» ΜΕ ΤΗ ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ

5

Γιατί έκανα παιδί με τον γκέι φίλο μου «ΨΥΧΗ ΚΑΙ ΣΩΜΑ» ΜΕ ΤΗΝ ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ

27.02.25

LiFO 27.02.25

7

8

LiFO

27.02.25

LiFO 27.02.25

9

talkofthetown 27 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ — 5 ΜΑΡΤΙΟΥ 2025 Νο 846

Γιατί ο εντοπισμός των παράνομων χρηστών streaming είναι περίπλοκος; p Ο νέος ακροδεξιός κόσμος p

10

LiFO

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

Η αγωνία για τις διαδηλώσεις Ο πρωθυπουργός, αλλάζοντας ξανά τη στάση του χθες, αναγνώρισε το αυτονόητο, όπως το χαρακτήρισε, κοινωνικό αίτημα για δικαιοσύνη και αλήθεια.

απ ό τh βασιλ ικη σιουτη

Δύο μέρες πριν από τις διαδηλώσεις της 28ης Φεβρουαρίου, ο πρωθυπουργός στο χθεσινό υπουργικό συμβούλιο χαμήλωσε ξανά τους τόνους που είχαν και πάλι υψωθεί το προηγούμενο διάστημα από ορισμένα μέλη της κυβέρνησης. Στο Μέγαρο Μαξίμου φαίνεται να μην υπάρχει κάποια σταθερή θέση απέναντι στο κύμα διαμαρτυρίας που έχει σηκωθεί για τα Τέμπη. Από τη μια δηλώνουν ότι κατανοούν την αντίδραση του κόσμου και σέβονται τους γονείς των θυμάτων που πρωταγωνιστούν, από την άλλη παρουσιάζουν όσους διαμαρτύρονται ως συνωμοσιολόγους που θέλουν να αποσταθεροποιήσουν την κυβέρνηση. Τις προηγούμενες μέρες έγινε μια μεγάλη προσπάθεια να παρουσιαστούν οι διαδηλώσεις για τα Τέμπη ως αντικυβερνητικές, που έχουν στόχο να ρίξουν την κυβέρνηση και να προκαλέσουν χάος, ώστε να αποτραπεί η συμμετοχή των ψηφοφόρων τους και των πιο συντηρητικών στρωμάτων. Το επικοινωνιακό βάρος ανέλαβαν να σηκώσουν κυρίως ο Μάκης Βορίδης και ο Άδωνις Γεωργιάδης, οι οποίοι ενίσχυσαν το κλίμα πόλωσης, αλλά τώρα, στο παρά πέντε, μάλλον επικράτησαν πιο ψύχραιμες φωνές στο Μαξίμου, καθώς οι συγκεκριμένοι υπουργοί αποσύρθηκαν, με τον πρωθυπουργό να τους αδειάζει. Στη χθεσινή ομιλία του στο υπουργικό συμβούλιο ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι υπάρχει ένα κοινωνικό αίτημα για αλήθεια και δικαιοσύνη, το οποίο χαρακτήρισε αυτονόητο, καθώς και «ένα αίτημα σύγκρουσης με λάθη, με καθυστερήσεις, με χρόνιες ανεπάρκειες, με κακοδαιμονίες του κρατικού μηχανισμού, που αναδείχθηκαν, δυστυχώς, με τον πιο τραγικό τρόπο εκείνο το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου του 2023». Αυτήν τη φορά είπε επίσης ότι όσοι διαδηλώσουν θα στείλουν μήνυμα για να λάμψει η αλήθεια και να τιμωρηθούν οι ένοχοι και θα απαιτήσουν από την πολιτεία, «δικαιολογημένα», καλές και ασφαλείς συγκοινωνίες, αναφέροντας ότι θα βρεθούν και ορισμένοι οι οποίοι θα διαδηλώσουν κατά της κυβέρνησης. Αυτή η ψύχραιμη τοποθέτηση, ωστόσο, ήταν εντελώς διαφορετική απ’ όσα έλεγαν τα κυβερνητικά στελέχη το προηγούμενο διάστημα, τα οποία χρησιμοποιούσαν έναν διχαστικό και επιθετικό λόγο, κατηγορώντας ως ακραίους και συνωμοσιολόγους όσους θα διαδήλωναν. Και ο ίδιος στην τελευταία συνέντευξή του στην «Καθημερινή» είχε αποφύγει να πει αυτά που τώρα αναφέρει –ορθώς– ως αυτονόητα. Στην προσπάθειά τους να κάμψουν τη δυναμική των αντιδράσεων, τα κυβερνητικά στελέχη επιχείρησαν να επαναφέρουν ακόμα και τη διαίρεση της εποχής του δημοψηφίσματος, παρότι αυτή είναι πια ξεπερασμένη και ακόμα και στο κοινό του «Ναι» υπάρχουν πλέον νέες διαιρέσεις, κυρίως επειδή ένα τμήμα του, που δεν ανήκει στην παραδοσιακή βάση της ΝΔ, έχει απογοητευτεί από την κατάσταση που αποκάλυψαν τα Τέμπη, την απουσία οποιασδήποτε εκσυγχρονιστικής προσπάθειας στον σιδηρόδρομο και την αδυναμία της κυβέρνησης να δώσει απαντήσεις στα εύλογα ερωτήματα που υπάρχουν σχετικά με τις διαδικασίες που δεν ακολουθήθηκαν.

27.02.25

ΤΟ ΘΡΥΛΙΚΌ ΣΤΈΚΙ ΤΟΥ ΚΟΛΩΝΑΚΊΟΥ ΕΠΙΣΤΡΈΦΕΙ ΓΙΑ ΝΑ ΓΡΆΨΕΙ ΝΈΑ ΙΣΤΟΡΊΑ Όσοι υπήρξαμε θαμώνες του Jackson Hall, έχουμε έναν καλό λόγο να ξαναβάλουμε το Κολωνάκι στην κορυφή της λίστας για τις βόλτες μας. Το θρυλικό American bar-restaurant επιστρέφει στο ίδιο ακριβώς σημείο, με την ίδια ταυτότητα αλλά και πολλές νέες πλευρές. Η εταιρεία ΒENETH είναι αυτή που ανέλαβε να δημιουργήσει από την αρχή ένα από τα πιο εμβληματικά στέκια της πόλης, παρουσιάζοντας το VENETI Jackson Hall! Ο χώρος σχεδιάστηκε για να φιλοξενεί το Artisan Bakery στο ισόγειο, ένα εργαστήριο παραγωγής ψωμιού στον ημιώροφο και το bar-restaurant στον πρώτο όροφο, ενώ ο κλασικός Ινδιάνος, σήμα-κατατεθέν του χώρου, παραμένει στην είσοδο για να μας καλωσορίζει στη νέα εποχή του αγαπημένου meeting point. Δεν χρειάζονται ιδιαίτερες συστάσεις για να περιγράψεις την απίστευτη γεύση κάθε προϊόντος ΒΕΝΕΤΗ που ετοιμάζουν καθημερινά οι διακεκριμένοι αρτοποιοί από Ελλάδα και Ευρώπη, αντλώντας έμπνευση από την παράδοση της χώρας μας αλλά και από κάθε γωνιά του κόσμου. Άλλωστε, περνώντας από τον πρώτο όροφο, μπορείς να δεις ζωντανά όλη τη διαδικασία και να απολαύσεις τα αρώματα από τους φούρνους, καθώς ψήνονται μπροστά στα μάτια σου αριστοτεχνήματα με premium υλικά. Το Αrtisan Bakery ενσαρκώνει το αρτοποιείο του μέλλοντος και φέρνει στο κέντρο της πόλης μια νέα διάσταση που ξανασυστήνει τον κλασικό ελληνικό φούρνο, ενώ μια ομάδα από διάσημους Έλληνες σεφ δημιουργεί προτάσεις ημέρας με ό,τι πιο αγνό και φρέσκο παράγει η ελληνική γη. Το Αrtisan Bakery ξεχωρίζει κυρίως για τη νέα σειρά Patisserie που δημιουργήθηκε ειδικά γι’ αυτό από μια ομάδα επώνυμων Ελλήνων και Γάλλων pastry chefs. Η crème de la crème εμπνευσμένων δημιουργών παρουσιάζει νέες γλυκές προτάσεις πολύ υψηλών και εκλεπτυσμένων απαιτήσεων. Το ντεμπούτο τους κάνουν επίσης τα «Παγωτά Δωδώνη 1967», με παλιές συνταγές από την εποχή που ιδρύθηκε η εταιρεία Παγωτά Δωδώνη. Δοκιμάστε την πεμπτουσία της κλασικής γεύσης! Όσο για το Αmerican bar-restaurant του δευτέρου ορόφου, ο σεφ Jean-Louis Capsalas παρουσιάζει τα αγαπημένα Jackson’ Burgers αλλά και την εμβληματική Pizza Mia σε διαφορετικές εκδοχές, που παραμένουν all time classic κατηγορίες, αντιπροσωπευτικές της αμερικανικής κουζίνας. Ο κατάλογος προσφέρει όλους τους πιθανούς συνδυασμούς σε μπέργκερ, που δεν γίνεται να αγνοήσεις: από Classic, Bacon Cheeseburger και Jacksonville μέχρι Las Vegas με τηγανητό αυγό ή Double Hot, όλα φτιάχνονται με αφράτο brioche bun και χειροποίητο μοσχαρίσιο μπιφτέκι. Δεν λείπουν οι επιλογές σε Chicken Burgers για τους λάτρεις του είδους αλλά και vegan πεντανόστιμες προτάσεις για όσους ακολουθούν αυτήν τη διατροφή. Το ίδιο λαχταριστές είναι οι επιλογές στην XL American style pizza με δύο στρώσεις μοτσαρέλα και φρέσκα υλικά. Θα την απολαύσεις σε πολλές και διαφορετικές εκδοχές, όπως Margherita, Meat Special, Pepperoni Lover’s, Greek Lover’s, που δημιουργούν ένα δύσκολο γευστικό δίλημμα. Η wine list με εκλεκτές ετικέτες και τα φανταστικά κοκτέιλ ξυπνούν αναμνήσεις από στιγμές που έχουμε ζήσει στο παλιό Jackson Hall. Μόνο που αυτήν τη φορά το στέκι του Κολωνακίου έχει να προσφέρει μια εμπειρία μοναδική μέσα από live events με αμερικανική μουσική των ’60s και των ’70s που θα φιλοξενεί Σαββατοκύριακα αλλά και καθημερινές. Αν είσαι από αυτούς που έχουν ευχηθεί να άνοιγε ξανά το αγαπημένο τους στέκι, μπορείς να χαρείς ελεύθερα! Το VENETI Jackson Hall ήρθε για να γράψει ξανά ιστορία! Μηλιώνη 4, Κολωνάκι Αrtisan Bakery: 211 0081595 Βar-restaurant: 211 0081598 Facebook: Veneti Jackson Hall Instagram: veneti_jacksonhall

LiFO 27.02.25

11

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

talkofthetown

α πό τh βα σι λι κη σ ιου τη

12

LiFO

TALKING POINTS

Ένα τμήμα των «μεταρρυθμιστών» που περίμεναν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα εκσυγχρόνιζε κάποιες υποδομές και δίκτυα της χώρας είναι μεταξύ όσων διαμαρτύρονται σήμερα για τα Τέμπη. Ίσως να το διαπίστωσε από τις έρευνες κοινής γνώμης που έχει στη διάθεσή του ο πρωθυπουργός, γι’ αυτό δοκίμασε πάλι τους χαμηλούς τόνους. Είναι, πάντως, προφανές ότι κάθε τόσο δέχεται διαφορετικές εισηγήσεις, ενώ οι συνεργάτες του μάλλον δεν μεταφέρουν με ακρίβεια ό,τι συμβαίνει στην κοινωνία. Αμήχανη είναι η κατάσταση και στα κόμματα της αντιπολίτευσης, ειδικά στο ΠΑΣΟΚ και στον ΣΥΡΙΖΑ, τα οποία άρχισαν τώρα να αντιλαμβάνονται ότι η κρίση εμπιστοσύνης προς το πολιτικό σύστημα και τη Δικαιοσύνη, που έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις, αφορά και τα ίδια. Η πολιτική εκμετάλλευση που επιχειρούν ορισμένοι στην αντιπολίτευση είναι επίσης απωθητική για μεγάλο μέρος της κοινωνίας. Κι αυτό διότι πολλές από τις παθογένειες που αναδείχθηκαν είναι διακομματικές και σχεδόν κανείς τους δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται τόσο γι’ αυτές όσο για το να πληγεί η κυβέρνηση, κάτι που από μόνο του δεν θα βελτιώσει την κατάσταση.

ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ Γιατί ο εντοπισμός των παράνομων χρηστών streaming είναι περίπλοκος; α π ό τ ο ν γ ι ά ν ν η π α ν τα ζ ό π ουλο

Τ

ο Μάτι, που δικάζεται αυτές τις μέρες στον δεύτερο βαθμό, δεν είναι τόσο μακρινό ώστε να έχει ξεχαστεί πώς το διαχειρίστηκε ο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος επιδεικνύει σήμερα μια ευαισθησία που δεν είχε επιδείξει τότε, γι’ αυτό δύσκολα μπορεί να εκληφθεί ως ειλικρινής και να πείσει. Ακόμα και στην υπόθεση των Τεμπών, για τη μη υλοποίηση της σύμβασης 717 για την τηλεδιοίκηση, η ευρωπαϊκή εισαγγελία βρήκε ότι ευθύνονται και οι δύο κυβερνήσεις. Στην υπόθεση της δικογραφίας του Χρήστου Τριαντόπουλου για την αλλοίωση του χώρου του δυστυχήματος ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν πλήρως ενημερωμένος και επέλεξε, παρά την αρχική του στάση, να μην προχωρήσει ζητώντας προανακριτική για να ελεγχθούν οι ευθύνες του. Ούτε στο ΠΑΣΟΚ είναι πολύ καλύτερα τα πράγματα, καθώς κι εκεί υπάρχει μια αμηχανία και μια δυσκολία να βρουν το μέτρο στο οποίο θα ισορροπήσουν τη στάση τους. Η υπόθεση της δικογραφίας του Χρήστου Τριαντόπουλου ανέδειξε τις αδυναμίες του ΠΑΣΟΚ, καθώς επέδειξε εξαιρετικά αργά αντανακλαστικά. Ενώ είναι προφανές ότι είχαν σχεδόν ξεχάσει τα Τέμπη και κανένας τους δεν έδωσε σημασία στη δικογραφία όταν ήρθε στη Βουλή τον Αύγουστο, η Χαριλάου Τρικούπη φάνηκε να ξυπνά μόνο μετά τα μαζικά συλλαλητήρια που έγιναν πριν από έναν μήνα και ξάφνιασαν όλο το πολιτικό σύστημα. Έτσι, για μια υπόθεση που έπρεπε να έχει αναδειχθεί από τον περασμένο Αύγουστο και να ζητηθεί προανακριτική, γιατί δεν υπάρχει άλλος τρόπος να ελεγχθεί ένα μέλος της κυβέρνησης, το ΠΑΣΟΚ αντέδρασε πέντε μήνες μετά, αφού προηγήθηκε η ηχηρή απαίτηση της κοινωνίας να ρίξουν φως σε κάθε πτυχή της υπόθεσης των Τεμπών. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν θα μπορούσαν ποτέ να διοργανώσουν τόσο μαζικές διαδηλώσεις διαμαρτυρίας και η κυβέρνηση το ξέρει καλά αυτό, παρότι προσπαθεί να πείσει για το αντίθετο, επειδή είναι πιο βολικό να βάζει την αντιπολίτευση απέναντί της απ’ ό,τι την κοινωνία, αν και το έκανε κι αυτό. Τα κόμματα ήταν αναμενόμενο, ωστόσο, να προσπαθούν να αξιοποιήσουν την κατάσταση αυτή προς όφελός τους. Διαφορετικές απόψεις υπάρχουν και μέσα στη ΝΔ. Καραμανλικοί και σαμαρικοί, για παράδειγμα, διαφοροποιούνται από τη σκληρή γραμμή των Βορίδη και Γεωργιάδη, όπως φρόντισε να κάνει σαφές με ηχηρό τρόπο και ο Αντώνης Σαμαράς. Η κυβέρνηση δεν κρύβει την ανησυχία της, η οποία κάποιες φορές μοιάζει με πανικό, αλλά, παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να μην προβαίνει στις ενέργειες εκείνες που θα μπορούσαν να κατευνάσουν την αγανάκτηση που υπάρχει στην κοινωνία, δίνοντας τις απαντήσεις που δεν έδωσε και προχωρώντας άμεσα στις αλλαγές που χρειάζονται. Αντί να κάνει αυτά που η κοινωνία ζητά και ο πρωθυπουργός αναγνώρισε χθες, ασχολείται με το να αναζητά εχθρούς και τρόπους να τους αντιμετωπίσει, πιστεύοντας ότι υπάρχει ακόμα και ένα τμήμα της επιχειρηματικής ελίτ που ενθαρρύνει τις διαδηλώσεις για τα Τέμπη, προκειμένου να την καταστήσει ευάλωτη. Τα τελευταία 24ωρα, πάντως, στην κυβέρνηση έχει σημάνει συναγερμός. Έχει ζητηθεί από όλους τους βουλευτές και τα κυβερνητικά στελέχη να ενημερώνουν το Μέγαρο Μαξίμου για κάθε τους ραδιοτηλεοπτική εμφάνιση, ενώ ακυρώνονται ακόμα και άδειες ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού της Αττικής από τον φόβο επεισοδίων. Η διασφάλιση των διαδηλώσεων για τα Τέμπη και τα μέτρα για την προστασία των διαδηλωτών μαζί με την αποφυγή επεισοδίων, ακροτήτων και βίας είναι ένα σημαντικό στοίχημα για την κυβέρνηση. Οι χειρισμοί της και η αντιμετώπιση των αυριανών διαδηλώσεων θα επηρεάσουν την επόμενη μέρα και ανάλογα με το αποτέλεσμα μπορεί να καθορίσουν και το πολιτικό κλίμα.

Ο χημικός μηχανικός και συγγραφέας του βιβλίου «Τεχνητή Νοημοσύνη: Άνθρωπος - Φύση - Μηχανές» Αντώνης Μαυρόπουλος μιλά στη LiFO για τις δυσκολίες εφαρμογής του νέου νομοσχεδίου σε όσους παρακολουθούν παράνομα ταινίες και αγώνες.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν θα μπορούσαν ποτέ να διοργανώσουν τόσο μαζικές διαδηλώσεις διαμαρτυρίας και η κυβέρνηση το ξέρει καλά αυτό, παρότι προσπαθεί να πείσει για το αντίθετο.

Το υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε αυστηρά πρόστιμα για όσους παρακολουθούν παράνομα ταινίες και αγώνες. Μπορεί να εφαρμοστεί αυτό; Θεωρώ ότι υπάρχουν πολλές και πραγματικές δυσκολίες όσον αφορά την εφαρμογή όσων εξαγγέλθηκαν. Η εφαρμογή του νομοσχεδίου παρουσιάζει διάφορες προκλήσεις. Στο τεχνικό επίπεδο, ο εντοπισμός των παράνομων χρηστών μπορεί να είναι περίπλοκος λόγω της ευρείας χρήσης τεχνικών ανωνυμοποίησης της περιήγησης στο διαδίκτυο. Νομικά μιλώντας, συχνά οι πάροχοι παράνομου streaming εντοπίζουν και κινούνται σε «γκρίζες ζώνες» και κενά που υπάρχουν στην προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων. Ακόμα και ο μεγάλος αριθμός χρηστών καθιστά δύσκολη την καθολική εφαρμογή του νόμου σε ευρεία κλίμακα. Στη χώρα μας οι συνδρομητές που έχουν παράνομα πρόσβαση στο υλικό των πλατφορμών συνδρομητικής τηλεόρασης υπολογίζονται μεταξύ 650.000-900.000, τη στιγμή που οι νόμιμοι χρήστες φτάνουν τους 1.200.000. Τέλος, να τονίσω ότι τα πρόστιμα από μόνα τους δεν θα επαρκέσουν και η αποτελεσματικότητά τους θα είναι πολύ περιορισμένη. Θα απαιτηθεί ένας μεγάλος τεχνολογικός και νομικός μηχανισμός για την επιτήρηση του παράνομου streaming και δεν νομίζω ότι η χώρα μας, στην κατάσταση που βρίσκεται αυτή την περίοδο, έχει την πολυτέλεια να τον στήσει. Πολλοί πιστεύουν πως είναι σχεδόν αδύνατο να εντοπίσουν αυτόν που ανεβάζει ταινίες στο διαδίκτυο, καθώς και ότι και εκείνος που τις κατεβάζει δεν είναι αμέτοχος, ουσιαστικά κλέβει κατοχυρωμένα πνευματικά δικαιώματα, όσο και ο uploader. Η λογική αυτή εξισώνει τον δράστη με τον χρήστη, ακόμα κι αν ο τελευταίος δεν ωφελείται οικονομικά, από διαφημίσεις ενδεχομένως, απλώς καταναλώνει λαθραία. Ποια είναι η γνώμη σας; Πιστεύω ότι η εξίσωση του χρήστη με τον διακινητή εγείρει σημαντικά ηθικά ζητήματα. Ο χρήστης που καταναλώνει παράνομο περιεχόμενο παραβιάζει πνευματικά δικαιώματα, αλλά συχνά πληρώνει γι’ αυτό και ποτέ δεν έχει άμεσο οικονομικό όφελος. Αντίθετα, ο διακινητής, τις περισσότερες φορές, έχει άμεσο οικονομικό κέρδος από την παράνομη δραστηριότητα. Η ισοπέδωση αυτής της διαφοράς είναι άδικη. Επιπλέον, όπως προανέφερα, για να κυνηγήσεις τα μεγάλα ψάρια απαιτείται ένας ολόκληρος μηχανισμός, φοβάμαι λοιπόν ότι τα πρόστιμα θα πέφτουν εύκολα στα μικρά ψάρια που δεν έχουν ούτε την τεχνογνωσία ούτε και τη νομική κάλυψη να τα αποφύγουν. Επομένως, δεν περιμένω πολλά από την εφαρμογή του νέου νόμου, αντίθετα θεωρώ ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να εξετάσει ένα πιο ολοκληρωμένο πλάνο που να συνδυάζει νομοθετικά μέτρα, εκπαίδευση του κοινού και συνεργασία με τη βιομηχανία, λαμβάνοντας υπόψη τις βέλτιστες πρακτικές από άλλες χώρες. Τα πρόστιμα από μόνα τους δεν έλυσαν κανένα πρόβλημα, ποτέ και πουθενά.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

27.02.25

AKΡΟΒΑΤΩΝΤΑΣ

Ο νέος ακροδεξιός κόσμος

Απογοητεύονται από τα κόμματα της αριστεράς ή της σοσιαλδημοκρατίας και μετατρέπονται σε θύματα των πιο αποκρουστικών σκεπτικών.

α πό τον γ ι άν ν η πα ν τελάκη

Η ακροδεξιά Μελόνι, η πιο προνομιούχος συνομιλήτρια σήμερα του Τραμπ, ήρθε στην εξουσία με τη στήριξη μεγάλου μέρους της εργατικής τάξης της εποχής μας· οι άνθρωποι που παραδοσιακά εκφράζονταν από το Δημοκρατικό Κόμμα το εγκατέλειψαν μαζικά και στράφηκαν σε αυτήν.

Ό

ταν βλέπω ότι στη μία χώρα μετά την άλλη η ακροδεξιά – σε ποικίλες πολιτικές εκφράσεις, αλλά σίγουρα όλες επικίνδυνες– αποκτά μεγάλη επιρροή, όπως συνέβη τώρα στη Γερμανία, θυμάμαι μια μικρή ιστορία. Την έχει γράψει ο σπουδαίος Ντιντιέ Εριμπόν και αφορά τους γονείς του, που ζούσαν στη Ρενς στις δεκαετίες του ’50, του ’60, του ’70 και αργότερα. Αυτή η ιστορία λέει ότι οι γονείς του ήταν φτωχοί και αριστεροί· ο πατέρας ήταν εργάτης σε εργοστάσιο από τα 14 έως τα 56 του χρόνια, οπότε τον έθεσαν, χωρίς να ζητήσουν τη γνώμη του, σε καθεστώς πρόωρης συνταξιοδότησης, και η μητέρα εργαζόταν για πολλά χρόνια κυρίως ως ανασφάλιστη καθαρίστρια. Και οι δυο, όπως και η πλειονότητα των κατοίκων της πόλης, είχαν ενταχθεί πολιτικά, με έναν σχεδόν ακατέργαστο, αλλά σοφό τρόπο, στην αριστερά. Το πανίσχυρο Κομμουνιστικό Κόμμα της Γαλλίας ήταν ο πολιτικός εκπρόσωπός τους. Αυτό εκπροσωπούσε την τάξη τους. «Η ψήφος», γράφει ο Εριμπόν, «ήταν μια πολύ σημαντική στιγμή συλλογικής κατάφασης του εαυτού και του πολιτικού βάρους καθενός και καθεμίας. Και όταν το βράδυ των εκλογών ανακοινώνονταν τα αποτελέσματα, ξεχείλιζαν από θυμό που νίκησε πάλι η δεξιά, ξεσπώντας κατά των απεργοσπαστών εργατών που “ψήφισαν γκολιστές” και επομένως εναντίον τους». Τα χρόνια πέρασαν, οι εποχές άλλαξαν και το κυριότερο πολιτικό χαρακτηριστικό σε αυτές ήταν οι εναλλαγές συντηρητικών ή κεντροαριστερών κυβερνήσεων στην εξουσία. Οι τελευταίες απογοήτευαν. Οι γονείς του Εριμπόν, όπως και εκατομμύρια άλλοι Γάλλοι, βρέθηκαν σε ένα πολιτικό κενό. «Ποιος εκπληρώνει πλέον τον ρόλο που έπαιζε το “Κόμμα”; Σε ποιον μπορούν να στραφούν οι μη έχοντες, τα θύματα της εκμετάλλευσης, για να νιώσουν ότι εκφράζονται, ότι βρίσκουν στήριξη; Ποιος λογαριάζει ποιοι είναι, τι βιώνουν, τι πιστεύουν;». Η απάντηση είναι «κανένας»· για πολλά χρόνια δεν υπήρχε κανένας. Τα αριστερά κόμματα είχαν αρχίσει να μοιάζουν με τα συντηρητικά, μεταλλάχθηκαν και «βάλθηκαν να διαγράψουν καθετί αριστερό από την αριστερά. Επήλθε ουσιαστικά μια γενική και μεγάλη μεταμόρφωση του ήθους και των διανοητικών αναφορών της». Το τέλος της ιστορίας της οικογένειας του Εριμπόν, όπως και εκατομμυρίων ακόμα Γάλλων, ήταν να αρχίσουν να απενοχοποιούν τον πατέρα Λεπέν, πολύ πιο σκληρό ακροδεξιό από την κόρη του. «Όσοι τον ψήφιζαν δεν ήθελαν να βγει, στον δεύτερο γύρο ψηφίζαμε κανονικά», έλεγε η μητέρα του Εριμπόν στον γιο της όταν δειλά ψήφισε για πρώτη φορά τον ακροδεξιό Λεπέν. Τέτοιες ιστορίες, όπου η δεξαμενή της ακροδεξιάς γίνεται μεγαλύτερη και υποδέχεται ολοένα περισσότερους ψηφοφόρους, που βλέπουν σε αυτή την εκπροσώπησή τους, υπάρχουν πολλά εκατομμύρια σε πολλές χώρες της Ευρώπης τα τελευταία χρόνια. Και σχεδόν πάντα ακολουθείται η ίδια πορεία: απογοητεύονται από τα κόμματα της αριστεράς ή της σοσιαλδημοκρατίας και μετατρέπονται σε θύματα των πιο αποκρουστικών σκεπτικών. Κάποιοι με λαϊκιστικό και ακροδεξιό λόγο τούς παγιδεύουν, τους εγκλωβίζουν σε λογικές μίσους και μισαλλοδοξίας, τους πείθουν ότι για την επιδείνωση των όρων της ζωής τους ευθύνονται αυτοί οι καταραμένοι που ήρθαν από μακριά στις δικές τους χώρες να τους πάρουν το ψωμί, όπως τους είπαν, και αυτοί το πίστεψαν. Παρότι το ψωμί που έπαιρναν οι καταραμένοι ήταν βρόμικο και κανένας άλλος δεν το ήθελε. Η Ευρώπη είναι γεμάτη από τέτοιες ιστορίες. Η ακροδεξιά Μελόνι, η πιο προνομιούχος συνομιλήτρια σήμερα του Τραμπ, ήρθε στην εξουσία με τη στήριξη μεγάλου μέρους της εργατικής τάξης της εποχής μας· οι άνθρωποι που παραδοσιακά εκφράζονταν από το Δημοκρατικό Κόμμα το εγκατέλειψαν μαζικά και στράφηκαν σε αυτήν. Στο βιβλίο Από το κόκκινο στο μαύρο, ο Αλεσάντρο Πορτέλι, αφού μελέτησε για πολλά χρόνια την πολιτική συμπεριφορά των κατοίκων μιας εργατούπολης, του Τέρνι, που κάποτε ήταν βιομηχανική πόλη, κατέγραψε πολύτιμα συμπεράσματα όσον αφορά το γιατί και εκεί οι άνθρωποι στράφηκαν από το Δημοκρατικό Κόμμα στην ακροδεξιά. Απογοητεύτηκαν από την «κυβερνώσα αριστερά». Αυτός ήταν ο κύριος λόγος. Στη Γερμανία δεν συνέβη κάτι θεαματικά διαφορετικό, δεδομένων των ιδιαίτερων συνθηκών. Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα κατέρρευσε, η ακροδεξιά αναδείχθηκε αξιωματική αντιπολίτευση και μια έρευνα που έγινε πέρσι από το Ινστιτούτο του Μονάχου Ifo έδωσε μια καλή απάντηση στο ερώτημα γιατί κερδίζει το AfD: λόγω του αυξανόμενου χάσματος μεταξύ πλουσίων και φτωχών. Οι τελευταίοι έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στους άλλοτε πανίσχυρους σοσιαλδημοκράτες και την αναζήτησαν σε αυτούς «που μιλάνε τη γλώσσα τους». Για την ακρίβεια, έτσι νομίζουν. Μια ματιά στις έρευνες για το ποιοι επιλέγουν τους γηγενείς ακροδεξιούς θα πείσει ότι σε μικρό ή μεγάλο βαθμό αυτό συμβαίνει και στην Ελλάδα…

LiFO 27.02.25

13

55'

TAL K OF THE TOWN

με τoν

Γιάννη Καράμπαμπα σ υ ν εν τ ευξη: α ργυρώ μποζώνη | φ ω τ ο γ ραφ ιε σ: π α ρ ισ τα β ιτ ια ν

Ο πρωταγωνιστής της ταινίας της Πέννυς Παναγιωτοπούλου «Wishbone» υποδύεται έναν νέο άντρα που η ζωή του ξαφνικά διαλύεται και, ενώ παλεύει για να βρει λύσεις, συγκρούεται με τον αξιακό του κόσμο.

14

LiFO

27.02.25

Το να κάνεις πρώτη φορά σινεμά και να σε εμπιστεύεται η δημιουργός μιας ταινίας είναι μεγάλη και σοβαρή ευθύνη. Η κίνηση και η έκφραση είναι εντελώς διαφορετικά πράγματα στο σινεμά, ίδρωσα προσπαθώντας να βρω ισορροπία στη φωνή, την εκφραστικότητα, την απεύθυνση, την αμεσότητα, τη συνύπαρξη, να βρω τον κώδικα.

μπορεί η ζωή ενός ανθρώπου να διαλυθεί μέσα σε σαράντα μέρες; Μπορεί ο άνθρωπος να αντέξει ένα κατακλυσμιαίο ντόμινο γεγονότων, να αντισταθεί, να νικήσει τους φόβους και τα διλήμματά του σε μια μεταιχμιακή στιγμή της ζωής του, όταν όλα εκτρέπονται με τρόπο απρόσμενο, διαλύοντας κάθε ελπίδα για κάτι πιο φωτεινό, ενώ ο αγώνας για την επιβίωσή του επιβάλλεται πιεστικά από τις συνθήκες της ζωής του; Τελικά, μπορεί να κρίνει ή να επιλέξει μεταξύ σωστού και λάθους όταν αντιμετωπίζει διλήμματα και τις ηθικές προεκτάσεις τους; Σε αυτήν τη στιγμή συναντάμε τον ήρωα της ταινίας της Πέννυς Παναγιωτοπούλου Wishbone που βασίζεται στο διήγημα της Κάλλιας Παπαδάκη «40 μέρες» από τη συλλογή Ο ήχος του ακάλυπτου. Πρόκειται για έναν νεαρό σεκιουριτά σε δημόσιο νοσοκομείο που μετά τον ξαφνικό θάνατο του μεγαλύτερου αδελφού του αναγκάζεται να αναλάβει την ανιψιά του αλλά και να βρει χρήματα για να σώσει το σπίτι τους από τα χρέη. Ενώ έχει χάσει κάθε ελπίδα, ένας τραυματιοφορέας τού προτείνει να τον βοηθήσει, με ένα δυσβάστακτο τίμημα. Ο Γιάννης Καράμπαμπας υποδύεται τον πρωταγωνιστή της ταινίας που καλείται, όντας σε δίλημμα, να τραβήξει μια κόκκινη γραμμή, αποφασίζοντας τι θα θυσιάσει και πώς θα αντισταθεί, πράττοντας με τρόπο που δεν αναγνωρίζει τον εαυτό του. Στο πρόσωπό του και το βλέμμα του διαβάζεις τον ταραγμένο κόσμο των συναισθημάτων ενός ανθρώπου που η ζωή του ξαφνικά διαλύεται κι εκείνος παλεύει να βρει τη λύση μέσα σε μια σκληρή πραγματικότητα με επείγοντα προβλήματα. Έχει φτάσει πρώτος στο ραντεβού μας, λίγο τρακαρισμένος, απίστευτα ευγενικός και όταν του διαβάζω το σκεπτικό της επιτροπής που του απένειμε το βραβείο του πρωτοεμφανιζόμενου ηθοποιού σε ελληνική ταινία μεγάλου μήκους του 65ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, «γιατί κατάφερε να εμφυσήσει στο βλέμμα του ζωή, αφήγηση της ιστορίας και προσωπική κατάθεση», μου λέει ότι αυτό το βραβείο, που δεν το περίμενε με τίποτα –δεν είχε δει καν την ταινία ολοκληρωμένη–, είναι μια επιβράβευση, σημαίνει πολλά, αλλά και τίποτα. Μου διευκρινίζει αμέσως προς αποφυγήν παρεξηγήσεων: «Νιώθω ότι πέτυχα κάτι, με χαροποιεί, αλλά δεν αρκούμαι σε αυτό και προχωράω βήμα βήμα. Νομίζω ότι οι ηθοποιοί της γενιάς μου είναι όλο και καλύτεροι, θαυμάσιοι, και μακάρι όλοι αυτοί οι ταλαντούχοι άνθρωποι να βρουν χώρο να δημιουργήσουν, να πάνε ένα βήμα πιο μπροστά και το θέατρο και το σινεμά. Αυτό θα πει αληθινή επένδυση στον πολιτισμό». Ο Γιάννης μεγάλωσε στη Θεσσαλονίκη και ήρθε στην Αθήνα όταν πέρασε στην ΑΣΠΑΙΤΕ, στο Τμήμα Εκπαιδευτικών Πολιτικών Μηχανικών. Μέχρι τότε είχε δει ελάχιστα θέατρο. Μέσα στη σχολή έγινε μέλος της θεατρικής ομάδας Υποκριτική+ουσία, μιας κοινότητας που άνοιξε την πόρτα στην πρώτη του επαφή με το θέατρο. « Ένιωσα ότι ανήκω κάπου και μέσα σε αυτό το πλαίσιο, με ανθρώπους με τους οποίους περάσαμε καταπληκτικά και αγαπηθήκαμε πολύ, άρχισαν να με ενδιαφέρουν πράγματα που δεν ήξερα. Διαβάζαμε κείμενα, έργα, ήταν μια συνθήκη στην οποία δεν είχα ξαναμπεί και μέσα από αυτήν λάτρεψα το διάβασμα, ήθελα να είμαι διαρκώς στις πρόβες, δανειζόμουν βιβλία από φίλους μου, έψαχνα τους συγγραφείς, ζούσα στον πυρήνα, στη βάση μιας πολύ δημιουργικής ατμόσφαιρας. Κάναμε τα πάντα, τα σκηνικά, τα φώτα, και μέσα από αυτήν τη διαδικασία άρχισε να πυροδοτείται μέσα μου κάτι πολύ έντονο και ουσιαστικό». Ακολουθώντας το παράδειγμα δυο φίλων του, αποφάσισε να δώσει εξετάσεις στο Εθνικό και το Κρατικό, αλλά δεν κατάφερε να περάσει. Τις σπουδές σε ιδιωτική σχολή δεν μπορούσε να τις στηρίξει οικονομικά, οπότε τα άφησε στην άκρη για λίγο μέχρι να πάρει το πτυχίο του. Η συνέχεια είναι μία από τις ιστορίες που σου αφηγούνται και δεν ξεχνάς ποτέ. «Εγώ τότε δούλευα σε ένα περίπτερο για να βγάζω τα προς το ζην και ερχόταν η συμφοιτήτριά μου Ελένη Βαρδαβά, που σήμερα είναι σκηνογράφος και ενδυματολόγος, και μου έλεγε “θα ξαναδώσεις”. Καθόταν έξω από το περίπτερο με το βιβλίο στο χέρι και μου έλεγε “διάβαζε, λέγε”». Έδωσα μόνο στο Κρατικό γιατί εκείνη την περίοδο ήθελα να πάρω μια απόσταση από την Αθήνα και αυτή ήταν η ευκαιρία μου. Πέρασα, πήγα Θεσσαλονίκη και επειδή εκεί ήταν η οικογένειά μου, οι γονείς μου και οι φίλοι μου οι καρδιακοί, ένιωθα ασφάλεια». Μετά τη σχολή έκανε δυο παραστάσεις με το Κρατικό και μια μέρα πήρε την απόφαση να επιστρέψει στην Αθήνα. Έκανε δύο τηλεφωνήματα, ένα στον Κώστα, που είχε το περίπτερο, για να βρει δουλειά, και ένα στη φίλη του την Ελένη, να τον φιλοξενήσει. Φόρτωσε τα πράγματά του στη μηχανή, ήρθε ξανά στην πρωτεύουσα και άρχισε να βρίσκει σιγά σιγά τα πατήματά του. Άρχισε να δουλεύει στο θέατρο με την Έλενα Μαυρίδου, στον Χώρο, στο Περιμένοντας τον Γκοντό, και έκτοτε το ένα έφερνε το άλλο, η μία δουλειά την άλλη. Η πιο πρόσφατη παράσταση στην οποία πήρε μέρος ήταν ο Καύσωνας σε σκηνοθεσία Γιάννη Παναγόπουλου στη Στέγη, μια πολύ ενδιαφέρουσα συλλογική δουλειά για

τους μύθους και τους εφιάλτες του ελληνικού καλοκαιριού, βασισμένη σε ιστορίες ανώνυμων προσώπων. «Λατρεύω το θέατρο», λέει, «ο χωροχρόνος της σκηνής με συγκινεί βαθιά, το να είσαι παρών, να συμπράττεις σε ένα γεγονός, να συνδέεσαι με τους γύρω σου και να μπορείς να το μεταδώσεις στους θεατές. Το έργο είναι η αφορμή, η παρουσία σου όμως στη σκηνή μαζί με τους συναδέλφους σου, η κοινή ανάσα, αυτό που συμβαίνει ανάμεσα σε όλους τους ανθρώπους, είναι που δημιουργεί αυτό που λένε “μαγεία του θέατρου”, το να προκαλείς συναισθήματα, να δημιουργείς κοινό χώρο. Κι αυτό λέει πολλά για την ανάγκη της συνύπαρξης και της συνειδητοποίησης. Αυτή είναι και η δυσκολία της δουλειάς μας, γιατί είναι ζόρικη, πρέπει να εκτεθείς, να ανοιχτείς, να δείξεις συναισθήματα. Πρόκειται για μια ζωντανή διαδικασία ωρίμανσης και επέκτασης των ορίων σου. Πρέπει να είσαι δοσμένος ολόψυχα γιατί έχεις έναν συγκεκριμένο χρόνο για να μεταδώσεις την παλέτα ενός χαρακτήρα που είναι γραμμένος από κάποιον άλλο. Είναι αποκαλυπτικό ως διαδικασία να συνδέεις τα χαρακτηριστικά του με τα δικά σου, δημιουργώντας μια οντότητα πάνω στη σκηνή. Αυτή είναι η ουσία της δουλειάς μας». Η κινηματογραφική ζωή του Γιάννη ξεκίνησε με μια σκηνή στο Dodo. Το Wishbone είναι η πρώτη του ταινία ουσιαστικά, η πρώτη του εμπειρία με την κάμερα. «Ανυπομονούσα να έρθει αυτή η στιγμή», λέει, «και ήρθε, χωρίς να είμαι σίγουρος τι μπορώ και τι είμαι έτοιμος να κάνω. Αγαπώ το σινεμά και το αγαπούσα και πριν, ήθελα να πηγαίνω στην αίθουσα να βλέπω ταινίες, αλλά πριν από αυτή την εμπειρία δεν ήξερα τι ακριβώς αγαπούσα σε αυτό. Υπάρχουν και δυο ταινίες που τις συζητήσαμε πολύ με την Πέννυ, το Σέρπικο και ο Ταξιτζής, που μας έδωσαν πολλά ερεθίσματα. Η Πέννυ Παναγιωτοπούλου τον είχε δει σε ένα βίντεο του Θεάτρου Τέχνης για τον Ποπολάρο του Ξενόπουλου σε σκηνοθεσία Θοδωρή Αμπατζή, όπου υποδυόταν τον Ζέππο. Από τα δοκιμαστικά αυτό που θυμάται είναι ότι αισθάνθηκε άνετα σε ένα περιβάλλον ευγενικό και υποστηρικτικό, έτσι, όταν βρέθηκε να είναι ο πρωταγωνιστής, το κεντρικό πρόσωπο μιας ταινίας μεγάλου μήκους, είπε «πάμε κι ό,τι γίνει». «Δεν ήξερα τι με περιμένει, το μόνο που ήξερα ήταν πώς ό,τι και να βρεθεί μπροστά μου θα το καταφέρω. Υπήρχαν και οι ανασφάλειες και οι δεύτερες σκέψεις και, φυσικά, ο φόβος. Το να κάνεις πρώτη φορά σινεμά και να σε εμπιστεύεται η δημιουργός μιας ταινίας είναι μεγάλη και σοβαρή ευθύνη. Η κίνηση και η έκφραση είναι εντελώς διαφορετικά πράγματα στο σινεμά, ίδρωσα προσπαθώντας να βρω ισορροπία στη φωνή, την εκφραστικότητα, την απεύθυνση, την αμεσότητα, τη συνύπαρξη, να βρω τον κώδικα. Τα προσπάθησα όλα αυτά και σε έναν αρκετά μεγάλο βαθμό πέτυχαν. Και επειδή το σινεμά δεν είναι μοναχικό σπορ, είχε ιδιαίτερη σημασία η παρουσία αυτών των εξαιρετικών ηθοποιών γύρω μου που με βοήθησαν πολύ ως κάποιον που έκανε την πρώτη του ταινία». Όταν διάβασε την ιστορία, σκέφτηκε πόσο δεμένη είναι με την εποχή μας, με το σήμερα, με αυτή την πραγματικότητα. Τον γοήτευσε αμέσως η ποιότητα του χαρακτήρα του Κώστα, πόσο ευαίσθητος και εύθραυστος είναι μέσα στην ολότητά του. «Νομίζω ότι κανένας άνθρωπος που έχει ζήσει μια συνθήκη σαν αυτή της ταινίας δεν μπορεί να βγει αλώβητος, απλώς το τραύμα, η πληγή ενός ευαίσθητου ανθρώπου, είναι πιο βαθιά», λέει. «Παρ’ όλα αυτά, ενώ η πληγή είναι βαθιά, με συγκλονίζει το ότι αυτό το πρόσωπο δεν σταματά να αγωνιά, δεν παραλύει, δεν το καθηλώνουν οι πληγές, αλλά με κάποιον τρόπο αναλαμβάνει τις ευθύνες του και προσπαθεί να βρει λύση, έρχεται αντιμέτωπος και με την κοινωνική συνθήκη και με τον ίδιο του τον εαυτό. Αφήνεται στις φοβίες, την ευαλωτότητα, την ευθραυστότητά του. Δεν κρύβει και δεν κρύβεται από το πρόβλημα, δεν προσπαθεί να είναι κάτι άλλο, φέρει αυτό που φέρει, ενώ συνήθως στην εποχή μας γίνεται το αντίθετο· θέλουμε να φαινόμαστε δυνατοί και άτρωτοι, πιστεύοντας ότι έτσι θα επιβιώσουμε. Και φυσικά υπάρχει και το κομμάτι της ρήξης με τον αξιακό του κόσμο, έρχεται αντιμέτωπος με το δίλημμα τι σώζεις και τι αφήνεις. Και όλη αυτή η ιστορία συμβαίνει σε ένα σπίτι με ανθρώπους που ζουν δίπλα μας, χωρίς ακρότητες, με ανθρώπους που έχουν αρχές, ευγένεια και προβλήματα και αγωνίες υπαρκτές, που τις συναντάμε όλοι στην καθημερινότητά μας». Ο Γιάννης ζει στο Μεταξουργείο, ένα μέρος που θεωρούσε γειτονιά, μέχρι ν’ αρχίσει να μεταμορφώνεται σε κάτι εντελώς διαφορετικό πριν από δύο χρόνια. Περπατάει πολύ, λατρεύει τους νυχτερινούς περιπάτους και παλεύει, σε μια εποχή που κατακλύζεται σχεδόν αποκλειστικά από εικόνες, να μη χάσει την ικανότητά του να συγκεντρώνεται σε ένα βιβλίο, μια ταινία, μια ιστορία, στις συναντήσεις με τους ανθρώπους, να αφομοιώνει τα πράγματα βαθύτερα, καλύτερα, και από εκεί να προκύπτει αυτό που έχει επιλέξει για τη ζωή και την τέχνη του, το ευγενικό, το καλλιτεχνικό το αληθινό.

Η ταινία της Πέννυς Παναγιωτοπούλου «Wishbone» βγαίνει στις αίθουσες στις 13 Μαρτίου από τη Rosebud21.

LiFO 27.02.25

15

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

ΣΤΟ ΑΤ Ε ΛΙΕ ΤΟΥ

Η ΑΝΙΨΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΜΟΡΑΛΗ, ΑΝΟΙΓΕΙ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΤΙΣ ΠΟΡΤΕΣ ΤΟΥ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΜΕΝΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΟΥ ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΣ ΞΕΝΑΓΗΣΕΙ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΝΑ ΜΑΣ ΔΕΙΞΕΙ ΑΓΝΩΣΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ. ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΑΝ

16

LiFO

27.02.25

Έργο που απεικονίζει το σπίτι του ζωγράφου στην Κηφισιά.

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Πανοραμική άποψη του ατελιέ, στο οποίο υπάρχουν παντού πολυάριθμα σχέδια, χαρακτικά, μελέτες, μακέτες, γλυπτά, κεραμικά, εικονογραφήσεις βιβλίων,

18

LiFO

27.02.25

εξώφυλλα δίσκων, οικογενειακές φωτογραφίες και προσωπικά αντικείμενα.

LiFO 27.02.25

19

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Ο Γιάννης Μόραλης συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους Έλληνες ζωγράφους του 20ού αιώνα. Πρωτοπόρος εικαστικός, ταλαντούχος χαράκτης, προικισμένος σκηνογράφος και εξέχων καθηγητής, άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του στα εικαστικά δρώμενα της χώρας. Το ατελιέ του βρίσκεται σ’ ένα διαμέρισμα της οδού Δεινοκράτους, διατηρείται σχεδόν ανέπαφο και προσφέρει μια ολοκληρωμένη ματιά στον άνθρωπο πίσω από την τέχνη. Από τα πρώτα λεπτά που περνάς το κατώφλι του έρχεσαι σε επαφή με την πνευματική και καλλιτεχνική κληρονομιά του μεγάλου Έλληνα ζωγράφου. Πρόκειται για ένα μέρος όπου το πνεύμα της ελληνικής τέχνης ζωντανεύει. Ο χώρος αυτός ήταν το εργαστήριο στο οποίο φιλοτεχνούσε τα έργα του για πολλές δεκαετίες. Σήμερα εξακολουθεί να αντανακλά τη φιλοσοφία του και να φιλοξενεί μερικούς απ’ τους εμβληματικούς πίνακες του. Εκεί με υποδέχεται η κεραμίστρια και ανιψιά του ζωγράφου, Χριστίνα Μόραλη. Παντού υπάρχουν πολυάριθμα σχέδια, χαρακτικά, μελέτες, μακέτες, γλυπτά, κεραμικά, εικονογραφήσεις βιβλίων, εξώφυλλα δίσκων, οικογενειακές φωτογραφίες, προσωπικά αντικείμενα (π.χ. η ποδιά του) και, φυσικά, τα σύνεργα της δουλειάς του. «Εγκαταστάθηκε σ’ αυτό το 1960. Ήταν ένας μικρός ιδιόκτητος χώρος που διαμορφώθηκε βάσει του τρόπου που κατασκευάστηκε η πολυκατοικία ως ατελιέ για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες του Γιάννη Μόραλη. Εδώ ζωγράφισε πολλά από τα έργα του, όπως και στον έτερο χώρο δημιουργίας του, που ήταν στην Αίγινα, η οποία θα αποδεικνυόταν το αγαπημένο του νησί», μου λέει η Χριστίνα Μόραλη. Και συμπληρώνει: «Το εργαστήριο της Δεινοκράτους ήταν για τον θείο μου ένας αγαπημένος κόσμος. Εδώ δεν περνούσε απλώς τις περισσότερες ώρες της ημέρας αλλά ήταν και ένας χώρος όπου του άρεσε να εργάζεται. Ουσιαστικά, το διαμόρφωσε κατά τέτοιον τρόπο ώστε αφενός να υποδέχεται κόσμο και αφετέρου να ξεκουράζεται. Συνειδητά, λοιπόν, έχω κρατήσει τα πάντα ανέγγιχτα ως φόρο τιμής στην τέχνη του Γιάννη Μόραλη. Επιπλέον, είναι μια καλή ευκαιρία να δούμε ξανά τη δημιουργική διαδικασία ενός σπουδαίου καλλιτέχνη. Υπάρχουν πολλά καβαλέτα, σχεδιαστήρια, πάγκοι όπου μαστόρευε τα τελάρα του, καθώς και βιβλιοθήκες με πολυάριθμα βιβλία τέχνης, βραβεία και δώρα». Πράγματι, η αίσθηση της

παρουσίας του μεγάλου εικαστικού, που με το έργο και τη διδασκαλία του επηρέασε καταλυτικά το τοπίο της μεταπολεμικής τέχνης στην Ελλάδα, παραμένει έντονη. Το βλέμμα μου κεντρίζουν τα πινέλα του, μερικά φθαρμένα μέχρι τη λαβή, άλλα που βρίσκονται σε βάζα, καθώς και σωληνάρια με χρώματα που είναι διάσπαρτα σε διάφορα σημεία του διαμερίσματος. Είναι εύκολο να φανταστεί κανείς τον Γιάννη Μόραλη χαμένο στις σκέψεις του και τα χέρια του να κινούνται με ακρίβεια, καθώς περνούσε το όραμά του στον καμβά. «Το ατελιέ επί της οδού Δεινοκράτους ανακαινίστηκε με απόλυτο σεβασμό στην ατμόσφαιρα του χώρου δημιουργίας του Γιάννη Μόραλη και διαμορφώθηκε ώστε να εξυπηρετεί τη νέα λειτουργία και τους στόχους της μη κερδοσκοπικής Εταιρείας Μελέτης, Έρευνας και Προβολής της Νεοελληνικής Τέχνης / Εργαστήριο “Γιάννης Μόραλης”, στην οποία, μετά τον θάνατό του, κληροδοτήθηκε από τον γιο και κληρονόμο του, Κωνσταντίνο – ο ίδιος είναι ιδρυτικό μέλος της. Ως η υπεύθυνη εκτέλεσης της διαθήκης του, παρέλαβα ένα εργαστήριο όπως το άφησε όταν έφυγε απ’ τη ζωή. Αφού έγινε μια πρώτη καταγραφή, προσπαθήσαμε να βάλουμε μια τάξη, ενώ ο χώρος αποτελεί και την έδρα της εταιρείας, γι’ αυτό και προχωρήσαμε σε εργασίες για την αποκατάσταση και συντήρηση του ατελιέ. Το διαμέρισμα είχε υποστεί μεγάλες φθορές λόγω παλαιότητας και χρήσης, οπότε ήταν αναγκαία η αποκατάσταση με σύγχρονα υλικά και τεχνικές», υπογραμμίζει η Χριστίνα Μόραλη. Το συγκεκριμένο εργαστήριο δεν είναι απλώς ένας χώρος εργασίας αλλά ένα ζωντανό αρχείο του δημιουργικού ταξιδιού του Μόραλη. Κάθε γωνιά του, άλλωστε, περικλείει μια ιστορία. Στο κέντρο ξεχωρίζει ένα μεγάλο ξύλινο τραπέζι-γραφείο κατά μήκος του παραθύρου, ενώ υπάρχουν ακόμη κάποιες παλιές πολυθρόνες, τα γυαλιά του, μερικές χειρόγραφες σημειώσεις, πινέλα και σωληνάρια με ξεραμένες μπογιές. Όλα όσα συνθέτουν τα υλικά της τέχνης του Γιάννη Μόραλη. «Όπως θα διαπιστώσετε, γύρω μας υπάρχουν πολλά διακοσμητικά αντικείμενα που περιβάλλονται αρμονικά από τα έργα τέχνης, διότι του άρεσε να συλλέγει και όσα του χάριζαν. Κάποια τα έχουμε βάλει σε εμφανή σημεία και άλλα σε ντουλάπια και συρτάρια. Πάντως, ο ίδιος δεν πετούσε τίποτα. Το ακριβώς αντίθετο έκανε με τα έργα του· μπορεί να έριχνε στα σκουπίδια οτιδήποτε δεν του έβγαινε καλό. Ήταν πάντα αυστηρός και επιδίωκε να αγγίζει την τελειότητα. Επίσης, τον θυμάμαι να ζωγραφίζει με τεχνητό φωτισμό, παρόλο που ο χώρος διαθέτει μια μεγάλη τζαμαρία προς τον ακάλυπτο της πολυκατοικίας. Πάντα προτιμούσε να εργάζεται με κλειστές τις κουρτίνες. Άκουγε πολλή μουσική, γι’ αυτό στο ατελιέ υπήρχε θέση για στερεοφωνικό και μαγνητόφωνο, και,

φυσικά, πολλοί δίσκοι. Συγχρόνως, τα έπιπλα ήταν τοποθετημένα από τον ίδιο, ώστε να καλύπτουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις ανάγκες του. Τίποτα δεν ήταν τυχαίο ή περιττό», επισημαίνει η Χριστίνα Μόραλη. «Όταν ζωγραφίζω, όπως και όταν γράφω δυο σελίδες, κόβω, κόβω, πετώ τις φλυαρίες. Το περιττό αδυνατίζει το έργο. Η ένταση και η δύναμη είναι στην καθαρότητα», υποστήριζε ο Γιάννης Μόραλης. Και είναι αλήθεια ότι στα απομεινάρια της τέχνης του αντικατοπτρίζονται η ακρίβεια, η ισορροπία και η αφαίρεση που τον χαρακτήριζαν. Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον το ότι στους χώρους του ατελιέ υπάρχει ακόμη ένα ανεξερεύνητο πρωτογενές υλικό σχεδιασμάτων, σημειώσεων και πρωτολείων του ζωγράφου. Είναι απλό, λιτό, άκρως λειτουργικό αλλά και βαθιά υποβλητικό, αφού η χωροταξία δημιουργεί μια ατμόσφαιρα περισυλλογής. Παράλληλα, είναι ενδεικτικό ότι ο προσωπικός του χώρος δημιουργίας είναι γεμάτος με αναφορές σε σημαντικές επιρροές καθώς και στην ποιότητα των συνθέσεών του. Στη συνέχεια, η ανιψιά του πρωτοπόρου καλλιτέχνη στέκεται σε έναν από τους πίνακες στον οποίο αποτυπώνεται ο ίδιος ο Μόραλης με τη θεία του στο σπίτι τους, στην πόλη της Άρτας. Περιγράφει ότι από την ηλικία των έξι ετών κατάλαβε ότι ήθελε να γίνει ζωγράφος. «Χανόταν μέσα στο δωμάτιο της θείας του και την παρακολουθούσε που ζωγράφιζε. Του άρεσαν οι μπογιές, οι μυρωδιές, τα χρώματα. Όταν πήγαινε στο σχολείο όπου δίδασκε ο πατέρας του, βούταγε τις κιμωλίες σε μπλε ή κόκκινο μελάνι και μ’ αυτές έκανε σχέδια στον μαυροπίνακα», αφηγείται. Εκτός από τη ζωγραφική, ο Γιάννης Μόρα-

1-2. Παλιά έπιπλα, τα γυαλιά του, μερικές χειρόγραφες σημειώσεις, πινέλα, σωληνάρια με ξεραμένες μπογιές και η ποδιά του.

3. Ο Γιάννης Μόραλης επεκτάθηκε στη χαρακτική, την εικονογράφηση βιβλίων, τη σχεδίαση σκηνικών και κοστουμιών θεατρικών παραστάσεων και εξωφύλλων δίσκων.

4-5-6. Διακοσμητικά αντικείμενα και μερικά από τα άγνωστα έργα του Γιάννη Μόραλη που φυλάσσονται σε ειδικές θήκες στο ατελιέ.

1.

Η ανιψιά του μεγάλου ζωγράφου Χριστίνα Μόραλη ΟΙ ΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΜΟΡΑΛΗ ΤΑΞΙΔΕΥΟΥΝ: Το «Εργαστήριο Γιάννης Μόραλης» πρόκειται να παρουσιάσει τον Ιούνιο του 2025 έκθεση έργων του ζωγράφου στο Μουσείο «Συλλογή ελληνικών ενδυμασιών Βικτωρία Γ. Καρέλια» στην Καλαμάτα, σε μια δημιουργική σύμπραξη των δύο φορέων, συστήνοντας με αυτόν τον τρόπο στους κατοίκους και επισκέπτες της πόλης τον κορυφαίο Έλληνα εικαστικό. Ζωγραφικά έργα του Γ. Μόραλη, με εστίαση στις προσωπογραφίες του, σχέδια και χαρακτικά, μελέτες, μακέτες, γλυπτά, κεραμικά έργα, εξώφυλλα δίσκων, καθώς και εργαλεία και εξοπλισμός από το εργαστήριο του ζωγράφου θα συνομιλήσουν με τα μοναδικά εκθέματα του μουσείου, αναδεικνύοντας αφενός το πολύπλευρο έργο του καλλιτέχνη, δημιουργώντας αφετέρου έναν ιδιαίτερο εικαστικό διάλογο των έργων του με τις παραδοσιακές ενδυμασίες της Συλλογής Καρέλια. Τα έργα τέχνης θα πλαισιώνουν ψηφιακές εφαρμογές, ενισχύοντας την εκπαιδευτική και βιωματική διάσταση της εμπειρίας του επισκέπτη.

20

LiFO

2.

27.02.25

3.

4.

λης επεκτάθηκε στη χαρακτική, την εικονογράφηση βιβλίων, τη σχεδίαση σκηνικών και κοστουμιών θεατρικών παραστάσεων και εξωφύλλων δίσκων. Στον ιδιωτικό του χώρο είναι ξεκάθαρη η διαδρομή του από την πρώιμη εποχή με τα έργα παραστατικής ζωγραφικής, κυρίως προσωπογραφίες και τοπιογραφίες, έως την ώριμη, με έργα που τα χαρακτηρίζει μια αυστηρή γεωμετρία, συμμετρία και λιτότητα. Η Χριστίνα Μόραλη μοιράζεται μαζί μας διάφορες αναμνήσεις και ανεξίτηλες στιγμές από τη σχέση της με τον σπουδαίο ζωγράφο. Θυμάται ότι δεν του έλειπε το χιούμορ κι αυτό αποδεικνύεται και από τις καρτ-βιζίτ που έκανε όταν ήταν πλέον καταξιωμένος και περιζήτητος, όπου με δικά του γράμματα ενημέρωνε τους ενδιαφερόμενους: «Δεν φιλοτεχνώ πλέον προσωπογραφίες». Αναφέρεται στη δημιουργική του πορεία και σκιαγραφεί την προσωπικότητά του, δίνοντας έμφαση σε άγνωστες πτυχές της ζωής και του έργου του: από το γεγονός ότι υπήρχαν περιπτώσεις που έκανε πάνω από 100 προσχέδια μόνο για ένα έργο μέχρι τον εκνευρισμό που του προκαλούσε το να τον στήνουν σε ραντεβού. «Δεν άφηνε τίποτα στην τύχη. Μπορεί να θύμωνε με μια ζημιά που θα έκανα, αλλά όταν έβλεπε ότι καταλάβαινες το λάθος σου, παρέμενε στωικός και ευγενικός. Επίσης, σε κάτι που θα τον ενοχλούσε, μπορούσε να κρατήσει μια σιωπηλή στάση. Ήταν βαθιά συναισθηματικός και εσωστρεφής. Παθιαζόταν με τη ζωγραφική και με το γυναικείο φύλο», αναφέρει η γνωστή κεραμίστρια. Και καταλήγει: «Όταν είχα ανάγκη την πολύτιμη βοήθειά του, ο θείος μου ήταν πάντα εκεί και οι παρατηρήσεις που μου έκανε ήταν τόσο εύστοχες, που ακόμα και σήμερα, όταν φτιάχνω ένα δικό μου έργο, αναρωτιέμαι: “Άραγε, τι θα έλεγε τώρα;”. Ξέρετε, πολλές φορές που βρίσκομαι σε αυτό το διαμέρισμα σκέφτομαι ότι το κύριο χαρακτηριστικό του, περισσότερο απ’ οτιδήποτε άλλο, ήταν ότι υπήρξε νέος όλη του τη ζωή, μέχρι και τις τελευταίες μέρες λίγο πριν από τον θάνατό του. Ζωγράφιζε μέχρι το τέλος και δεν ξεχνούσε ποτέ. Του έδωσε η ζωή αυτό το μεγάλο δώρο. Μπορεί να είναι δύσκολο να ανατρέχω στο διάστημα που όδευε προς την ανυπαρξία, αλλά ακόμα και ο θάνατος τον βρήκε σε μια κατάσταση ηρεμίας». Καθώς το φως του ήλιου μπαίνει από το παράθυρο, είναι αδύνατο να μην αισθανθείς δέος όταν αναλογίζεσαι ότι εδώ ο Γιάννης Μόραλης δημιούργησε μερικά από τα πιο εμβληματικά έργα του, εδώ πάλεψε με ιδέες και μορφές και βρήκε τελικά την ταυτότητά του. Το ατελιέ δεν τροφοδότησε απλώς την έμπνευση του Γιάννη Μόραλη αλλά αποτελεί μια μαρτυρία και ένα ιστορικό τεκμήριο που συντηρεί την κληρονομιά ενός από τους πιο διάσημους Έλληνες καλλιτέχνες του 20ού αιώνα. Είναι ένα άβατο όπου το παρελθόν και το παρόν συγκλίνουν, προσφέροντας μια μοναδική ευκαιρία να ταξιδέψουμε στο εικαστικό σύμπαν ενός από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της νεοελληνικής τέχνης.

5.

6.

Οι μπαστούνες του Γιάννη Μόραλη, σε κάποιες εκ των οποίων είναι χαραγμένο το ονοματεπώνυμό του.

LiFO 27.02.25

21

q Γεννήθηκα στον Πειραιά και μεγάλωσα εκεί, στο Κερατσίνι συγκεκριμένα, ο μεσαίος από τρία αδέλφια, όλα αγόρια. Ο πατέρας μου είναι υδραυλικός, οπότε ο επαγγελματικός μου προορισμός ήταν να αναλάβω μαζί με τα αδέλφια μου την οικογενειακή επιχείρηση. Έτσι, σπούδασα σε τεχνικό λύκειο στη Δραπετσώνα για να γίνω υδραυλικός και ξεκίνησα να δουλεύω δίπλα στον πατέρα μου.

q Στη μαγειρική μπήκα από ένα τυχαίο γεγονός. Ο θείος μου δούλευε ως σεφ στα καράβια, στα κότερα, κι ένα

Σεφ του Soil. Γεννήθηκε στον Πειραιά, ζει στην Καλλιθέα.

Σαββατοκύριακο χρειάστηκε βοήθεια, οπότε με πήρε στο κότερο για να τον βοηθήσω και μέσα μου άλλαξαν ξαφνικά όλα. Είπα κατευθείαν στους γονείς μου ότι δεν θέλω να ασχοληθώ με τα υδραυλικά, αλλά μόλις θα ξεκινούσε η επόμενη σεζόν θα πήγαινα στη σχολή μαγειρικής. Στο μεταξύ πήγα φαντάρος και έτυχε να με βάλουν μάγειρα, παρότι είχα δηλώσει ότι δούλευα ως υδραυλικός, οπότε όλα οδήγησαν στη μαγειρική. από τον στρατό επειδή είχα κάνει καλές φακές και δεν το πίστευε ούτε η μάνα μου. Επειδή ήθελα πολύ να γίνω μάγειρας, πριν πάω στη σχολή μαγειρικής βρήκα μια δουλειά σεζόν σε ένα ξενοδοχείο στην Κω, ανειδίκευτος τελείως. Την Παρασκευή δούλευα σε μια οικοδομή στο Αλεποχώρι με τον πατέρα μου και τη Δευτέρα ήμουνα στην Κω μάγειρας. Έγινε όλο πολύ ξαφνικά.

q Με επηρέασαν πάρα πολύ οι πρώτοι σεφ που δούλεψα δίπλα τους στην Ελλάδα, πριν φύγω στο εξωτερικό: ο Ερβέ Προνζάτο, ο Λευτέρης Λαζάρου, ο Jerome Serres. Έχω ακόμα αναμνήσεις από αυτούς, από τον τρόπο που δούλευαν. Τελείωσα τη σχολή μαγειρικής, δούλεψα στο Βαρούλκο για δύο χρόνια και στη συνέχεια δούλεψα με τον Ερβέ στο Danai Beach Resort αλλά και στο Ruby Club. Ήμουνα και στο Funky Gourmet με τον Νίκο Ρούσσο και τη Γεωργιάννα Χιλιαδάκη, όπου πήραμε το πρώτο αστέρι Michelin. Την επόμενη χρονιά έφυγα για το εξωτερικό.

q Έφυγα χωρίς να γνωρίζω κανέναν και δούλεψα σε εστιατόρια που μου άρεσαν πολύ. Ένα από αυτά ήταν το Hof Van Cleve στο Βέλγιο. Εκεί έμεινα σχεδόν τρία χρόνια και τα πάντα ήταν καινούργια για μένα: άλλη χώρα, άλλη νοοτροπία. Είχαμε πολλές μέρες διακοπές τον χρόνο, μήνες συνολικά· κλείναμε για Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά δύο εβδομάδες, τρεις εβδομάδες το καλοκαίρι, άλλες δυο εβδομάδες το Πάσχα, και μετά είχαμε κι άλλες τρεις εβδομάδες άδεια, οπότε σε όλα αυτά τα χρόνια που ήμουν εκεί προσπαθούσα να κάνω κάποια stages σε εστιατόρια που μου άρεσαν. Ταξίδεψα αρκετά σε Δανία, Σουηδία, Αγγλία, Γαλλία και δούλεψα στις κουζίνες των L’enclume, Oud Sluis, Fat Duck, Frantzén, Geranium, στο De Librije στην Ολλανδία, στο Flocons de Sel του Emmanuel Renaut που είναι κοντά στο βουνό Megève· όλα εστιατόρια διάστερα και τριάστερα. Μετά πήγα στη Δανία, σε ένα εστιατόριο που είχε ανοίξει ο development chef του Noma κι είχε πάρει ένα αστέρι, το Studio του Torsten Vildgaard.

ΤΆΣΟΣ ΜΑΝΤΉΣ

q Με το φαγητό μέχρι τότε δεν είχα καμία σχέση. Ούτε αυγό δεν ήξερα να βράσω. Είχα πάρει μια τιμητική άδεια

q Δεν είχα σκοπό να γυρίσω στην Ελλάδα, γιατί στο Βέλγιο είχα πολύ καλή θέση και όλα ήταν ιδανικά, αλλά τότε ο κύριος Τραστέλης ήθελε να κάνουμε μια συζήτηση. Του είχα ξεκαθαρίσει ότι δεν έχω σκοπό να φύγω από το Βέλγιο, αλλά μου είπε «έλα να μιλήσουμε». Τα είπαμε και μέσα στο μυαλό μου γύρισαν όλα. Το πήρα απόφαση και γύρισα στην Ελλάδα. Τότε είχαμε τον κήπο στο Αλεποχώρι, αυτόν που έχουμε και σήμερα, αλλά ακόμα πειραματιζόμασταν. Είχαμε ξεκινήσει με τον πατέρα μου να βάζουμε κάποια βότανα, κάποια μυρωδικά και ντοματίνια για το σπίτι, οπότε σιγά-σιγά προσπαθούσα να ταιριάξω τη μαγειρική μου με κάποια βότανα και κάποια λαχανικά, αλλά όχι στον βαθμό που το κάνουμε στο Soil.

q Στη Hytra πήγα όταν ήταν σεφ ο Νίκος Καραθάνος· ήταν ένα διαφορετικό πρότζεκτ από αυτό που είχα φανταστεί. Τότε δεν υπήρχε μενού γευσιγνωσίας, υπήρχε μόνο το à la carte, αλλά πίστευα πολύ στο μενού, ήθελα οι καλεσμένοι να δοκιμάζουν περισσότερα πιάτα από τη δουλειά που κάνουμε στην κουζίνα. Έτσι, χρόνο με τον χρόνο αυτό άλλαξε, υπήρχαν αρκετοί καλεσμένοι που ήθελαν να δοκιμάσουν τα μενού, τα οποία άλλαζαν πολύ συχνά. Τα μενού γευσιγνωσίας ήταν και ένας τρόπος να εκφραστούμε καλύτερα και να δείξουμε στον κόσμο τη φιλοσοφία της κουζίνας μας.

q Όταν ανοίξαμε με τον Άλεξ Μουρίδη το Soil, ξεκίνησε όλο το πλάνο που είχα ονειρευτεί, να εξοπλίζει ο κήπος το εστιατόριο με βότανα και μυρωδικά και να φτιάχνουμε το μενού αποκλειστικά με βάση αυτά τα υλικά. Ο κήπος παράγει βότανα πιο πολύ και ανά περιόδους κάποια βρώσιμα λουλούδια, την άνοιξη και το καλοκαίρι πιο πολλά. Είναι δυο εποχές που μας δίνουν πολλές δυνατότητες, αν και το φθινόπωρο και ο χειμώνας δεν πήγαν άσχημα φέτος, γιατί δεν έκανε πολύ βαρύ κρύο, οπότε είχαμε αρκετά βότανα στον κήπο. Το να γνωρίζει ένας σεφ πολύ καλά την πρώτη ύλη και από πού προέρχεται τον βοηθάει να ολοκληρώσει τη συνταγή του, μπορεί να χειριστεί το προϊόν καλύτερα και το αποτέλεσμα είναι πιο γευστικό.

ΟΙAΘΗΝΑΊΟΙ

q Η βιωσιμότητα και το πράσινο αστέρι ήρθαν ως φυσικό επακόλουθο γιατί είχαμε τον κήπο, η ανακύκλωση, το

22

LiFO

compost ήταν μέσα στη φιλοσοφία μας από τότε που ανοίξαμε το Soil – η ανακύκλωση γενικά, όχι μόνο στο πλαστικό, στο γυαλί και στο χαρτί. Ο τρόπος δημιουργίας και λειτουργίας του μενού είναι καθαρά με βάση το περιβάλλον και τη φύση. Δεν χρησιμοποιούμε υλικά που είναι εκτός εποχής, προσπαθούμε να αξιοποιήσουμε τα υλικά όταν είναι στην εποχή τους. Το 99% των υλικών που χρησιμοποιούμε στο Soil προέρχεται από την Ελλάδα, από τον κήπο μας, αλλά και από φάρμες με τις οποίες συνεργαζόμαστε, όπως είναι το Thechillifactor στη Θεσσαλονίκη. Τα υλικά που στην αρχή δεν μπορούσαμε να βρούμε έχουμε καταφέρει, με συνεχή έρευνα, να τα αντικαταστήσουμε με ελληνικά, οπότε το φαγητό μας είναι ελληνικό. Πλέον η γκάμα των υλικών που υπάρχουν στην Ελλάδα είναι πολύ μεγάλη, κι αυτό μας δίνει περισσότερες δυνατότητες να έχουμε κάτι φρέσκο και στην εποχή του. Αυτό που κάνουμε είναι να ταιριάξουμε αυτά τα υλικά και να βγάλουμε ένα γευστικό αποτέλεσμα.

q Ένα αστέρι Michelin φέρνει στο μαγαζί και Έλληνες και ξένους πελάτες. Σίγουρα βοηθάει πάρα πολύ μια επιχείρηση, δηλαδή από την επόμενη μέρα από τότε που ανακοινώθηκαν τα αστέρια μέχρι σήμερα το εστιατόριο είναι γεμάτο. Η απήχηση που έχει στους ταξιδιώτες από όλο τον κόσμο που επισκέπτονται την Ελλάδα είναι πολύ μεγάλη. Έχει βοηθήσει πολύ στο να μας γνωρίσει ακόμα περισσότερος κόσμος. Από τον πρώτο χρόνο της λειτουργίας μας μέχρι τώρα έχουμε πελάτες που μας επισκέπτονται κάθε χρόνο.

q Καλώς ή κακώς, το background μου –επειδή τα περισσότερα εστιατόρια στα οποία έχω δουλέψει, και στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό, είχαν αστέρι Michelin– έχει συνεισφέρει στο να υπηρετώ το fine dining. Αυτό με τράβαγε και αυτό μπορώ να κάνω, κι ο τρόπος που σκέφτομαι είναι συγκεκριμένος. Δεν αποκλείω να κάνουμε με τον Άλεξ και κάτι διαφορετικό, το οποίο θα έχει πάλι την ποιότητα και την ίδια φιλοσοφία, αλλά το περιβάλλον μου ήταν τέτοιο πάντα και το fine dining μου βγήκε αυτόματα. Η πρώτη συζήτηση που είχαμε κάνει με τον Άλεξ όταν δουλεύαμε μαζί στη Hytra και πριν φύγει για τη Σαουδική Αραβία ήταν να ανοίξουμε ένα μπιστρό, αλλά το ξανασκέφτηκα. Τους είπα «εγώ αισθάνομαι καλύτερα μ’ αυτό το φαγητό που κάνω» και συμφωνήσαμε να κάνουμε κάτι με το οποίο θα αισθάνομαι κι εγώ άνετα.

απο τον m.hulot φωτογραφιeσ: παρισ ταβιτιαν

27.02.25

michelin Ένα αστέρι Michelin φέρνει στο μαγαζί και Έλληνες και ξένους πελάτες. Σίγουρα βοηθάει πάρα πολύ μια επιχείρηση, δηλαδή από την επόμενη μέρα από τότε που ανακοινώθηκαν τα αστέρια μέχρι σήμερα το εστιατόριο είναι γεμάτο. Η απήχηση που έχει στους ταξιδιώτες από όλο τον κόσμο που επισκέπτονται την Ελλάδα είναι πολύ μεγάλη. Έχει βοηθήσει πολύ στο να μας γνωρίσει ακόμα περισσότερος κόσμος. Από τον πρώτο χρόνο της λειτουργίας μας και μέχρι τώρα έχουμε πελάτες που μας επισκέπτονται κάθε χρόνο.

LiFO 27.02.25

23

ευρώ, αλλά είναι μια εμπειρία, ένας τρόπος διασκέδασης. Σίγουρα δεν είναι για καθημερινό φαγητό, αλλά αν κανείς θέλει να ζήσει μια διαφορετική εμπειρία, μπορεί να τη δοκιμάσει. Όταν ξεκινήσαμε να φτιάχνουμε το Soil, δεν είπαμε «πάμε να κάνουμε έναν χώρο με στόχο ή με δεδομένα τα οποία εξυπηρετούν τον οδηγό Michelin ή έναν χώρο που κινείται βάσει των manual του οδηγού». Ξεκινήσαμε να κάνουμε ένα εστιατόριο το οποίο θα προσφέρει κάτι διαφορετικό στους καλεσμένους μας, και αυτό κάναμε, και στους πρώτους οχτώ μήνες τα αστέρια ήρθαν μόνα τους, και το πράσινο και το αστέρι Michelin.

q Αυτό που με κάνει περήφανο για τη δουλειά μου, πέρα από τη δημιουργία του Soil, είναι η δημιουργία μιας ομάδας ανθρώπων οι οποίοι είναι χαρούμενοι που βρίσκονται εδώ. Είναι πολύ σημαντική η ομάδα· από την αρχή κάναμε μια συζήτηση με τα παιδιά για το πώς θέλουμε να πάει αυτό το πρότζεκτ, πώς θα ανταμείβονται και πώς θα δίνεται κίνητρο σε όλους, και μέχρι και τώρα προχωράμε με βάση αυτό που έχουμε σχεδιάσει. Γι’ αυτό είναι η ομάδα πολλά χρόνια μαζί, με μικρές αλλαγές ατόμων, και στηρίζει από την πρώτη μέρα την προσπάθειά μας. Προσπαθούμε με βάση τη λογική και τη συλλογική προσπάθεια να κρατάμε τους ανθρώπους κοντά μας. Και σε πολύ μεγάλο βαθμό τα έχουμε καταφέρει.

q Καλός άνθρωπος γεννιέσαι, δεν μπορεί να σε αλλάξει ένα επάγγελμα ή μια ασχολία, ο χαρακτήρας σου διαμορφώνεται με βάση την εμπειρία σου και την οικογένειά σου. Η λειτουργία της κουζίνας, ωστόσο, δείχνει πολλά. Μπορεί να είσαι καλός μέσα στην κουζίνα αλλά ως εργοδότης να μην κάνεις αυτά που πρέπει για τον άνθρωπο. Δηλαδή, τι να το κάνω αν, π.χ., μιλάω στους συνεργάτες μου όμορφα κι όταν έρχονται να πληρωθούν τους δίνω λιγότερα μεροκάματα, λιγότερες ώρες... Το να είσαι καλός άνθρωπος έχει να κάνει με πολλές πτυχές μέσα στην κουζίνα. Ξεκινώντας το Soil, όλο αυτό προσπαθήσαμε να το εντάξουμε στη φιλοσοφία μας και πιστεύω ότι το έχουμε πετύχει σε πολύ μεγάλο βαθμό.

q Η δουλειά που κάνω μου αρέσει, με γεμίζει, μου δίνει δύναμη, και κάθε μέρα έχω το ίδιο κίνητρο για να πάω στο εστιατόριο. Ωστόσο, είναι αρκετά δύσκολη δουλειά, με πολύ στρες, πολύ άγχος, πολλές ώρες μακριά από την οικογένεια. Είναι κάτι με το οποίο πρέπει και οι δύο σύντροφοι να είναι οk, γιατί δεν είναι εύκολο να λείπεις τόσες ώρες, ειδικά όταν έχεις παιδιά.

ΟΙ ΑΘΗΝΑΙΟΙ Τάσος Μαντής

q Με ενδιαφέρει να έρθει στο μαγαζί μου ο κόσμος που θέλει να δοκιμάσει κάτι διαφορετικό. Το μενού κοστίζει 105

q Είναι πολύ σημαντικό να είναι ο σεφ καθημερινά στην κουζίνα, αλλά αν το φαγητό δεν είναι πάντα το ίδιο και χωρίς να είναι εκεί, τότε είναι αποτυχία του. Θα πρέπει να δημιουργήσει μια ομάδα η οποία θα βγάζει το φαγητό που θέλει και μια συνθήκη ελέγχου και οργάνωσης για να βγαίνει πάντα το σωστό αποτέλεσμα. Το καλό φαγητό είναι νόστιμο φαγητό, με σωστή πρώτη ύλη και αγάπη.

q Για να είσαι δημιουργικός χρειάζεται πολλή έρευνα, πολύ διάβασμα, πολλά ταξίδια, μελέτη. Βγαίνω και τρώω συχνά έξω και ταξιδεύω αρκετές φορές μέσα στον χρόνο, συνήθως σε σκανδιναβικές χώρες, Σουηδία, Δανία, Νορβηγία, και στην Αγγλία. Όμως μέσα στον χρόνο θα κάνουμε και ταξίδια για γαστροτουρισμό που θα τα συνδυάσουμε μαζί με τα παιδιά.

q Στην Αθήνα περνάω πολύ καλά στο Ex Machina του Άνταμ Κοντοβά, στο Piscis του Γιακαλή· στο Herve είναι πολύ ωραίο το φαγητό· μου αρέσει το Ντύλαν στην Κυψέλη του Βαγγέλη Βέη, με τον οποίο έχουμε δουλέψει πολλά χρόνια. Στη Σκανδιναβία μου αρέσει πάρα πολύ το Noma, το Geranium...

q Νομίζω ότι πάμε πολύ καλά στην Ελλάδα γαστρονομικά, υπάρχουν νέοι σεφ που κάνουν σημαντική δουλειά, και υπάρχουν και προϊόντα, υλικά, φάρμες που στηρίζουν πολύ την προσπάθεια που κάνουμε, η πορεία είναι ανοδική.

q Όταν ακούω «ελληνικό φαγητό» μού έρχεται στο μυαλό παράδοση, μου έρχεται το γιουβέτσι που μου έκανε η γιαγιά μου και η μητέρα μου, καλοκαίρι και δροσιά. Στο σπίτι δεν μαγειρεύω καθόλου, δυστυχώς, γιατί θέλω λίγο διάλειμμα από την κουζίνα. Προσπαθώ τις μέρες που είμαι σπίτι να πηγαίνουμε κάπου έξω να τρώμε με τα παιδιά. Αγαπώ πολύ τα βότανα, τον ύσσωπο, τον καπουτσίνο, τη μέντα και τον δυόσμο. Μου αρέσει το γιουβέτσι και το μπριάμ πολύ. Η μνήμη γεύσης είναι πολύ σημαντική, το φαγητό είναι αυτό που θυμάσαι πιο έντονα από οτιδήποτε άλλο από το παρελθόν. Οι μνήμες που έχω από τον κήπο σε πολύ μικρή ηλικία με τον πατέρα μου έχουν παίξει πολύ μεγάλο ρόλο στο πώς αποφάσισα να φτιάξω τη μαγειρική μου. Θυμάμαι ακόμα που δοκιμάζαμε στη Μυτιλήνη, όπου ήταν το εξοχικό μας, τις ντομάτες που έκοβε, τα κολοκύθια, τα αγγούρια, τα βότανα, τα αχλάδια από την αχλαδιά μας, ωστόσο το αποτέλεσμα που βγαίνει τώρα στο εστιατόριο απέχει πολύ από τις μνήμες γεύσεων που είχαμε μικροί.

q Όταν ξεκινούσα το Soil, δεν μπορούσα να σκεφτώ ότι υπάρχει δυσκολία, το ξεκινήσαμε με άγνοια κινδύνου, εν μέσω Covid. Δεν μπορούσα να φανταστώ τι θα ακολουθήσει και πώς θα εξελιχθεί, γιατί πήραμε το καλό σενάριο· όμως, αν το φαγητό δεν είχε την ίδια απήχηση στον κόσμο, δεν ξέρω τι θα γινόταν. Το δύσκολο είναι να κάνεις ένα πλάνο για το πώς σκέφτεσαι να φτιάξεις το μαγαζί σου. Λειτουργικές δυσκολίες υπάρχουν πολλές, είτε με τους τεχνικούς είτε με το κράτος, αλλά αυτά, αργά ή γρήγορα, θα ξεπεραστούν, η μεγαλύτερη δυσκολία είναι πώς θα φέρεις εις πέρας το πλάνο που έχεις σκεφτεί. Γιατί θα χρειαστεί να λείπεις πολλές ώρες από το σπίτι, δεν ξέρεις αν αυτό που κάνεις στην τιμή που το προσφέρεις θα έχει απήχηση στον κόσμο, οπότε όλο αυτό είναι ένας γολγοθάς που δεν ξέρεις πού θα οδηγήσει. Πρέπει να είσαι συνειδητοποιημένος σχετικά με αυτό που κάνεις και το πώς θες να το λειτουργήσεις.

q Αν και το εστιατόριο τα πρώτα δύο χρόνια πήγαινε καλά, εγώ δεν μπορούσα να αξιολογήσω την πορεία του λόγω του στρες και της δουλειάς. Τώρα μπορώ να πω ότι επιτυχία είναι τα χαμόγελα των καλεσμένων μπαίνοντας και φεύγοντας από το εστιατόριο. Υπάρχουν αρκετοί καλεσμένοι που λένε «είμαστε πολύ χαρούμενοι που ήρθαμε στο Soil» και φεύγοντας παραμένει το ίδιο χαμόγελο, ακούω «ευχαριστώ» για τη βραδιά τους και ότι ήταν όπως το περίμεναν. Πιστεύω ότι το πώς φεύγουν στο τέλος της ημέρας οι καλεσμένοι δείχνει την πορεία ενός εστιατορίου.

ΙNFO

Soil Restaurant, Φερεκύδου 5, Παγκράτι

q Μου αρέσει να αθλούμαι, να τρώω, αλλά οι μέρες που πηγαίνουμε με τα παιδιά στον κήπο στο Αλεποχώρι είναι από τις αγαπημένες μου στιγμές. Από την άνοιξη και μετά πηγαίνουμε με τα παιδιά δύο φορές την εβδομάδα, μία καθημερινή και μία Κυριακή.

Είναι πολύ σημαντικό να είναι ο σεφ καθημερινά στην κουζίνα, αλλά αν το φαγητό δεν είναι πάντα το ίδιο και χωρίς να είναι εκεί, τότε είναι αποτυχία του. Θα πρέπει να δημιουργήσει μια ομάδα η οποία θα βγάζει το φαγητό που θέλει και μια συνθήκη ελέγχου και οργάνωσης για να βγαίνει πάντα το σωστό αποτέλεσμα.

q Με ενοχλούν το ψέμα και η αδιαφορία. Με ενοχλεί το να μην είναι καλή η συμπεριφορά στην κουζίνα, ο τρόπος που μιλάνε μεταξύ τους· λειτουργούμε με συγκεκριμένα πρότυπα, θέλω να είναι καθαροί, τακτικοί, να μιλάνε ωραία μεταξύ τους, οπότε είναι ένα μοντέλο το οποίο, αν κάποιος δεν το τηρεί, δεν θα μπορεί να είναι μαζί μας.

q Καλός μάγειρας είναι αυτός που μπορεί να λειτουργήσει και να φέρει εις πέρας μια επιχείρηση που να είναι ειλικρινής με τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάζεται και να προσφέρει ένα νόστιμο φαγητό.

q Η ζωή με έχει μάθει να κοιτάω μπροστά, να είμαι ταπεινός και ειλικρινής. Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

24

LiFO

27.02.25

846

ΠΑΡΤΙ

HE.SHE.THEY with Ellen Allien Το διάσημο πρωτοποριακό και συμπεριληπτικό πρότζεκτ που έχει αφήσει το δυνατό αποτύπωμά του στα dancefloors παγκοσμίως έρχεται για πρώτη φορά στην Αθήνα, με την ιέρεια του βερολινέζικου ήχου Ellen Allien στα decks. H σχεδόν 60χρονη Γερμανίδα, που άρχισε τη μουσική της πορεία ως χιπ χοπ καλλιτέχνις πριν από σχεδόν σαράντα χρόνια, γρήγορα αντιλήφθηκε το ενδιαφέρον και τη μεταστροφή του κόσμου προς την ανερχόμενη αυτή μουσική. Η Ellen Allien δεν είναι μία ακόμη techno DJ, είναι η επιτομή της techno.

1/3, 23:00, Oddity Club, Ηρακλειδών 61, Θησείο, είσοδος: από 20 ευρώ

26

THE WEEK Όσα ξεκινάνε αυτή την εβδομάδα

28

ΣΙΝΕΜΑ Οι νέες ταινίες της εβδομάδας

30

BIBΛΙΟ Λουίς Μπουνιουέλ: Οι κόντρες με τον Νταλί, η αγάπη για τον Λόρκα, η λατρεία για το σινεμά

32

ΜΟΥΣΙΚΗ Δημήτρης Παπαδημητρίου Βερόνικα Δαβάκη: «Στο ρεμπέτικο έχουν ειπωθεί πράγματα πιο καίρια και πιο λακωνικά απ’ ό,τι στην υψηλή ποίηση»

LiFO 27.02.25

25

the week

5 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Αναδρομική Μιχάλη Παπαδόπουλου: «Ζωγραφική - Κατασκευές»

STOEP TH S PR ES TRASHXRAVE Carnival Edition

1 ΜΟΥΣΙΚΗ Laibach Σαράντα ένα χρόνια μετά τη γέννησή τους στη βιομηχανική πόλη Trbovlje της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας, οι Laibach εξακολουθούν να είναι διεθνώς η πιο αναγνωρισμένη μπάντα που βγήκε από τις πρώην κομμουνιστικές χώρες της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Με τη δημιουργία τους να συμπίπτει με το έτος θανάτου του ιδρυτή της χώρας, Tίτο, και την πορεία τους προς την αναγνώριση να πραγματοποιείται παράλληλα με εκείνη της Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας προς την αυτοκαταστροφή, οι Laibach είναι ένα από αυτά τα σχήματα που μπορούν να σας κάνουν να σκεφτείτε, να χορέψετε και να παρελάσετε.

5/3, 21:00, Gazarte, Βουτάδων 32-34, Γκάζι, είσοδος: 30 ευρώ

2 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Πάντα εδώ θα γυρνώ Το ενδιαφέρον της Αφροδίτης Παπαδουλή για την πόλη της Αθήνας δεν είναι καινούργιο. Η ζωγράφος φιλοτεχνεί έργα που αντλούν τη θεματική τους από το αστικό, κυρίως, τοπίο της Αθήνας. Μέσα από τους πίνακες η Παπαδουλή προτείνει τη δική της εκδοχή για το ιστορικό παλίμψηστο της πρωτεύουσας και ταυτόχρονα αποδίδει με ευαισθησία, παρατηρητικότητα και χιούμορ τη σύγχρονη ανθρωπογεωγραφία της.

πολύ επιτυχημένα «Αστικά Ημιτόνια», η Αθηνά Χατζή παρουσιάζει τη νέα της ζωγραφική ενότητα σε επιμέλεια της αρχαιολόγου και ιστορικού της τέχνης Ίριδας Κρητικού. Περνώντας από την εξωστρέφεια του αστικού τοπίου στην αισθαντική και οικεία ατμόσφαιρα του εσωτερικού χώρου, η ζωγράφος ολοκληρώνει μια σειρά στιλπνών νεκρών φύσεων που κύριο θέμα τους δεν είναι άλλο από την πυκνή καρδιά και την εκφραστική χαρά της ζωγραφικής.

27/2-22/3, Genesis gallery, Ιπποκράτους 121, Αθήνα, Τρ., Πέμ.-Παρ. 12:00-21:00, Σάβ. 12:0015:00

4 ΘΕΑΤΡΟ Carnage Mια παράσταση του Μάκη Σεμερτζίδη. Η ανθρώπινη ψυχή συχνά παραμένει δεσμευμένη από το ψυχικό τραύμα, τα κοινωνικά «πρέπει», τον φόβο για την αλήθεια και τον πραγματικό εαυτό. Αισθάνεσαι σαν να βλέπεις τη ζωή μέσα από έναν αδιόρατο, άκαμπτο, διάφανο τοίχο, λαχταρώντας, μάταια, να γκρεμίσεις αυτό που σε κρατά σε απόσταση, καθώς βλέπεις άλλους να ζουν μια ζωή που εσύ δεν μπορείς.

LiFO

3 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Ενσαρκώσεις Προχωρώντας σε διαφορετικό θεματικό πεδίο μετά τα

Το TXR ξαναχτυπά με αισθητική καρναβαλιού και σε ρυθμούς TrashXRave με τη μουσική οικογένεια των @fiyahkiddo @ pj_mugiwara και @ lockbird. Φυσικά, δεν λείπει η @carnival_ queen. Στο ισόγειο παρτάρουμε με αγαπημένα Guilty Pleasure Hits των ’90s, ’00s και ’10s. Παράλληλα, στο υπόγειο χορεύουμε με ήχους της rave σκηνής. Optional dresscode: Carnival Extravaganza.

6 ΘΕΑΤΡΟ Μακάριοι οι μαστοί οι ουκ εθήλασαν…

H κατανυκτική παράσταση λόγου και μουσικής Μακάριοι οι μαστοί οι ουκ εθήλασαν… σε σύλληψη και μουσική διεύθυνση Μάρκελλου Χρυσικόπουλου, διασκευή και ενορχήστρωση Πάνου Ηλιόπουλου και με αφηγήτρια την ηθοποιό Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, θα παρουσιαστεί για δύο μοναδικές βραδιές.

1-2/3, 19:30, Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής-ΚΠΙΣΝ, λεωφ. Ανδρέα Συγγρού 364, είσοδος: 10-20 ευρώ

7 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ 240791, Bring Me to the Cosmos

1/3, 23:00, Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3-5, είσοδος: 6 ευρώ

Γνωστό για τις ογκώδεις σιλουέτες και τα χειροποίητα ρούχα του, το 240791 εξερευνά τη μόδα ως ένα εκφραστικό και γλυπτικό μέσο. Η έκθεση «Bring me to the Cosmos» επεκτείνει αυτό το όραμα, παρουσιάζοντας κάθε δημιουργία ως ένα σημείο μεταμόρφωσης, μια εικόνα αυτοδιαμόρφωσης και εξέλιξης που ανοίγει προοπτικές σε διαφορετικούς κόσμους.

27/2-9/3, Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων, Ηρακλειδών 66 & Θεσσαλονίκης, Θησείο

26

4/3-23/3, Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων, Ηρακλειδών 66 & Θεσσαλονίκης, Θησείο

ΠΑΡΤΙ

27 φ εβρ ου αρ ιου 5 μ αρ τιου 2 0 25

απο τη μαρια παππα

Το Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» του δήμου Αθηναίων φιλοξενεί την πρώτη αναδρομική έκθεση του ζωγράφου Μιχάλη Παπαδόπουλου που περιλαμβάνει ζωγραφική και κατασκευές από τη δεκαετία του 1960 μέχρι σήμερα. Τα πρώιμα ζωγραφικά έργα του μεταφέρουν ένα αίσθημα αποξένωσης, μια υπαρξιακή μοναξιά και αγωνία, τη σύγχρονη αλλοτρίωση που συναντάμε και στη Dolce Vita (1960) του Φελίνι. Η κατακερματισμένη πραγματικότητα και τα αδιέξοδα των ανθρώπων του θρυμματισμένου δυτικού κόσμου συνθέτουν το σκηνικό, το κοινωνικό και αισθητικό πλαίσιο μέσα στο οποίο δρουν οι ανώνυμοι ήρωες του Παπαδόπουλου, αλλά και ο ίδιος ο ζωγράφος.

5/3-3/4, ΠΛΥΦΑ, Κορυτσάς 39, Βοτανικός, Τετ.Πέμ. 21:00, είσοδος: 12-15 ευρώ

27/2-1/3, The Intermission, Πολυδεύκους 37, Πειραιάς, Παρ.-Σάβ.: 12:00-20:00

27.02.25

8 ΘΕΑΤΡΟ Μετά το τέλος Ο Ντένις Κέλι, μία από τις πιο ενδιαφέρουσες φωνές της σύγχρονης βρετανικής δραματουργίας, είναι ιδιαίτερα αγαπητός στη χώρα μας. Το Μετά το τέλος, γραμμένο το 2005, αποδεικνύεται προφητικό. Ένα ψυχολογικό θρίλερ για τα παιχνίδια εξουσίας που μπορούν να παίξουν οι άνθρωποι κάτω από ακραίες συνθήκες.

ΘΕΑΤΡΟ

the week

EKΔΗΛΩΣΕΙΣ

Perfetta Το τολμηρό κωμικό θεατρικό έργο Perfetta του Mattia Torre δεν διστάζει να φέρει στο προσκήνιο ένα θέμα τόσο φυσικό και όμως λίγο συζητημένο, την περίοδο μιας γυναίκας. Παράλληλα, αποτελεί μια καυστική κοινωνική σάτιρα, θίγοντας φλέγοντα ζητήματα που απασχολούν τον σύγχρονο άνθρωπο. Σε σκηνοθεσία της Δώρας Παρδάλη. Από τις 4/3, Θέατρο 104, Ευμολπιδών 41, Γκάζι, Δευτ.-Τρ. 21:00, είσοδος: 7-16 ευρώ

Από 5/3, ΠΛΥΦΑ, Κορυτσάς 39, Βοτανικός, Τετ.Πέμ. 21:00, είσοδος: 12-15 ευρώ

9 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Topographies in Flux Η νέα ατομική έκθεση του Χρίστου Μιχαηλίδη, όπου συσσωρευμένη ύλη, μεγεθυμένες λεπτομέρειες, εκτοπισμένα στοιχεία και σημάνσεις συνδιαμορφώνουν μια υποκειμενική προσέγγιση της τοπογραφίας του καλλιτέχνη. Μια χαρτογραφία που κινείται στο όριο μεταξύ των συναρπαστικών, αναπαραστατικών μορφών και των άμορφων σημάνσεων.

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Η αισθητική της απελπισίας και της απόγνωσης

27/2-29/3, Α.antonopoulou.art., Αριστοφάνους 20, Ψυρρή, Τετ.-Παρ. 14:00-20:00, Σάβ. 12:0016:00

10 ΘΕΑΤΡΟ Κύριε Ελέησον Δύο μονόπρακτα του Δημήτρη Ξηρού, τα Κύριε Ελέησον και Η ΜαΞε, που μπλέκονται και αλληλοσυμπληρώνονται. Τέσσερις φίλοι οδηγούνται από τη μεγάλη κοινωνική και οικονομική άνεση στην ανέχεια και την παραίτηση. Συνομιλούν μεταξύ τους, ενώ στην πραγματικότητα απλώς μονολογούν, γιατί κανείς δεν μπορεί να ακούσει τον άλλο.

Η έκθεση του Δημήτρη Μεράντζα αποτελεί ένα ιδιαίτερο εγχείρημα. Συνδυάζοντας τη γλυπτική με το ντιζάιν, τα έργα του διαπνέονται από τη φιλοσοφία του DIY, προωθώντας την ιδέα του έργου τέχνης ως χρηστικού αντικειμένου. Ο καλλιτέχνης μετατρέπει την Πινακοθήκη σε ένα εναλλακτικό πολυκατάστημα βγαλμένο από ένα δυστοπικό μέλλον.

27/2-17/4, Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων, Λεωνίδου & Μυλλέρου, Μεταξουργείο

3/3-1/4, Θέατρο Δρόμος, Αγ. Μελετίου, 25 & Κυκλάδων, Δευτ.-Τρ. 21:00, είσοδος: 5-14 ευρώ

LiFO 27.02.25

27

Σινεμά

φώνονται μπροστά στο τέλος μιας εποχής, εκείνη προβάρει τα βήματα στον ελεύθερο χρόνο της, στενοχωριέται ειλικρινά όταν δεν ανταποκρίνεται απολύτως στα υψηλά της στάνταρ και δείχνει πως η απόλυτη προτεραιότητά της είναι αυτό ακριβώς που απειλούν να της στερήσουν. Κι ενώ η Πάμελα Άντερσον αφοσιώνεται στην ευαλωτότητα της Σέλι, σαν vintage πορσελάνη πιο ανθεκτική απ’ όσο αφήνει να εννοηθεί η αρχική της αντίδραση στα κακά μαντάτα, η ταινία (μεταφορά του θεατρικού της Κέιτ Γκέρστεν A body of work από την ίδια) αναλώνεται σε ένα τυπικό και σχηματικό μελόδραμα που η Τζία Κόπολα, εγγονή του Φράνσις Φορντ, γεμίζει με τους χαρακτήρες και τα προβλήματά τους, αποσπώντας από το πραγματικό ενδιαφέρον που προκαλούν οι περιπτώσεις της Σέλι και της Ανέτ. Η δουλειά στα κοστούμια από τη μητέρα της Κόπολα, ενδυματολόγο Τζακλίν ΛαΦοντέν Γκετί, πάνω στα πρωτότυπα, αρχειακά κομμάτια του βασιλιά του στρας, τρις υποψήφιου για Όσκαρ Μπομπ Μάκι (και του θρυλικού του show, Jubilee), είναι το εντυπωσιακότερο στοιχείο της ταινίας, συνδέοντας απευθείας την ψυχή της παράστασης με τον απόηχο μιας ολόκληρης εποχής, την επιτυχημένη μείξη της αυθεντικής γαλλικής revue με τη φανταχτερή εκδοχή της από τους επιγόνους των ’60s και ’70s στο Λας Βέγκας. Το ότι δεν προτάθηκε για Όσκαρ, όπως και το τραγούδι «Beautiful that way» του Άντριου Γoυάιατ με τη Μάιλι Σάιρους, έναντι εκείνων των Νταϊάν Γουόρεν και Έλτον Τζον, αξιολησμόνητων από την πρώτη τους ακρόαση, είναι…

απο toν θοδωρη κουτσογιαννοπουλο

Τhe last showgirl

VILLAGE RENTI 19 - VILLAGE MALL 1 - VILLAGE PAGRATI 3 - OPTIONS ILION 2 - OPTIONS GLYFADA 1 - WEST CITY 3 - ΑΙΓΛΗ 4 - CINOBO OPERA 1,2 - ΔΑΝΑΟΣ 1,2 ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ-ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ 2 - ΣΠΟΡΤΙΓΚ 2 - ΖΕΑ

Η επιστροφή της Πάμελα Άντερσον με το σχηματικό μελόδραμα της Τζία Κόπολα.

Η Τζούλι μένει σιωπηλή ΣΥΝΟΨΗ: Η Σέλι, μια έμπειρη χορεύτρια στο Λας

Βέγκας, πρέπει να σχεδιάσει το μέλλον της, όταν η παράσταση στην οποία συμμετέχει κατεβαίνει απότομα μετά από τριάντα χρόνια.

Η

Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο Κακό

28

LiFO

μεγάλη τύχη της Πάμελα Άντερσον είναι ο ίδιος ο ρόλος της Σέλι, της 50άρας και βάλε χορεύτριας στο Λας Βέγκας, δώρο ζωής από την Τζία Κόπολα σε μια ηθοποιό που έγινε πασίγνωστη ως εμβληματική και μονοδιάστατη ναυαγοσώστρια στο «Baywatch» και δεν έχει τίποτε αξιομνημόνευτο να επιδείξει στην καριέρα της έκτοτε – άλλωστε και η ίδια το είχε πάρει απόφαση να αποσυρθεί στον Καναδά, στον κήπο, στις συνταγές της και στα απομνημονεύματά της, σίγουρη πως το Χόλιγουντ με την ευρεία έννοια δεν έχει άλλες ευκαιρίες να της προσφέρει. Από την άλλη, η σχετική ατυχία της ήταν ότι το μεγάλο comeback της χρονιάς ανήκει επισήμως στην Ντεμί Μουρ, που κάνει ένα πολύ πιο ζουμερό και κινηματογραφικά πολύπλευρο show στο Substance. Δεν χωρούσαν και οι δύο στην πεντάδα των Όσκαρ, αν και η Άντερσον μάζεψε μερικές υποψηφιότητες σε άλλα βραβεία της σεζόν, χάνοντας πρόσφατα από την 62χρονη συνάδελφό της στα SAG Awards. Η Σέλι της Κόπολα δεν είναι απλώς ένα showgirl που βλέπει τον μικρόκοσμό της να καταρρέει όταν ο μάνατζέρ της, ο Έντι, με τον οποίο έχει ιδιαίτερη σχέση, ανακοινώνει στα κορίτσια πως το πρόγραμμα, το τελευταίο του είδους στα ξενοδοχεία, παραχωρεί τη θέση του σε ένα

«νεομπουρλέσκ» τσίρκο-ειρωνεία – σημείο των καιρών και ταυτόχρονα σκληρή υπενθύμιση πως τίποτα δεν μένει αιωνίως στη θέση του. Το Le Razzle Dazzle διασκέδαζε το κοινό του Βέγκας επί τρεις δεκαετίες και πλέον οι παραστάσεις μειώνονται, οι αμοιβές το ίδιο, και το μέλλον προδιαγράφεται δυσοίωνο για τις χορεύτριες. Η μεγαλύτερη από τις φίλες, η Ανέτ (Τζέιμι Λι Κέρτις, καταπληκτική, ειδικά στη μοναχική χορευτική της ερμηνεία του «Total Eclipse»), είχε εκδιωχθεί πριν από χρόνια, αλλά διέθετε την τραχύτητα να εκλογικεύσει το αναπόφευκτο, περνώντας έγκαιρα και αναίμακτα στο πόστο της σερβιτόρας στα καζίνο, χαρούμενη που μπορεί και μεθάει αδέσμευτη, χωρίς την πίεση και το άγχος του ανταγωνισμού. «Προφανώς σε προσέλαβαν παλιά γιατί ήσουν νέα και σέξι», αναγκάζεται να ομολογήσει ένας νεότερος παραγωγός, όταν η Σέλι τον πιέζει να της εξηγήσει για ποιον λόγο δεν την αφήνει να ολοκληρώσει τον χορό της σε μια οντισιόν. Με τον καιρό έχει μάθει τις παραλλαγές, γνωρίζει πώς να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις και, αντίθετα από την πλειοψηφία των συναδέλφων της, δεν υποτιμά καθόλου το είδος που υπηρετεί, βρίσκοντας κομψότητα και class επιπέδου «Vogue» στο συχνά παρεξηγημένο ως ελαφρύ show διασκέδασης – στο παρελθόν είχε δοκιμάσει στο Broadway, αλλά της έλειπε η συγκεκριμένη απόλαυση στην πίστα. Η Σέλι είναι θεματοφύλακας και νοσταλγός: την ίδια στιγμή που τα συναισθήματα, τα δικά της και των υπολοίπων, κορυ-

INFO

JULIE KEEPS QUIET

THE LAST SHOWGIRL ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ:

Τζία Κόπολα ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟYΝ:

Πάμελα Άντερσον, Τζέιμι Λι Κέρτις, Κίρναν Σίπκα, Ντέιβ Μπαουτίστα

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Λεονάρντο Βαν Ντιλ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Τέσα βαν ντεν Μπρεκ, Αλίσα

Λορέτ ΣΥΝΟΨΗ: Η νεαρή Τζούλι, κορυφαία αθλήτρια σε

μια ακαδημία τένις, έχει οργανώσει τη ζωή της σαν καλοκουρδισμένο ρολόι γύρω από το άθλημα που αγαπά. Όταν ο προπονητής της βρίσκεται κατηγορούμενος και τίθεται σε διαθεσιμότητα, όλοι οι συναθλητές της ενθαρρύνονται να μιλήσουν. Η Τζούλι ωστόσο αποφασίζει να μείνει σιωπηλή. Σε μια εξαιρετικά τεταμένη περίοδο για τη 17χρονη ταλαντούχα αθλήτρια, η συνομήλικη φίλη και συναθλήτριά της στην ακαδημία τένις αυτοκτονεί και ο προπονητής και των δυο εξαφανίζεται – τον απομακρύνουν χωρίς πολλές εξηγήσεις οι υπεύθυνοι του ομίλου. Η αφοσιωμένη στις προπονήσεις, λακωνική και θλιμμένη Τζούλι καλείται να απαντήσει σε πολλά και κρίσιμα ερωτήματα χωρίς να νιώθει έτοιμη να εκφράσει τις σκέψεις και τα συναισθήματά της. Μέχρι τώρα είχε μάθει να κάνει μια δουλειά και να λογοδοτεί με γνώμονα τις επιδόσεις της. Το σκηνικό που έχει δημιουργηθεί θα απορρύθμιζε ακόμη και μια γυναίκα με εμπειρία ζωής, πόσο μάλλον μια άβγαλτη

27.02.25

ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ μαθήτρια που δεν γνωρίζει τίποτε παραπάνω από το οικείο της δρομολόγιο. Με φόντο το φορτισμένο τερέν και μια εξαντλητική, επαναλαμβανόμενη καθημερινότητα, το Η Τζούλι μένει σιωπηλή μετατοπίζει χωρίς σκηνοθετική περιττολογία και σεναριακές απερισκεψίες το βάρος σε μια αθώα που φαντάζει ένοχη επειδή χρειάζεται τον χρόνο της για να επεξεργαστεί τις καταστάσεις. Εξαιρετικό ντεμπούτο από τον Λεονάρντο βαν Ντιλ που έκανε πρεμιέρα στην Εβδομάδα Κριτικής στο Φεστιβάλ Καννών, είδαμε στο πρόσφατο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και υποβλήθηκε από τη χώρα του στην κατηγορία των διεθνών Όσκαρ, διότι ο νέος Βέλγος σκηνοθέτης μοιράζει με γνώση τα πλάνα του ανάμεσα στο πυρετώδες τέμπο της προετοιμασίας της Τζούλι, σαν σωματική απόδραση από την ψυχολογική πίεση, και τη βαριά σιωπή της, την τεταμένη ενδοσκόπηση σε μια σειρά από σκέψεις και διλήμματα που μετουσιώνονται στον αληθινό της παλμό, την ίδια στιγμή που ένα ψιθυριστό περιβάλλον προσπαθεί να την πατρονάρει και να την καθοδηγήσει, πολλές φορές χωρίς να το αντιλαμβάνεται.

τόσο αποτρόπαια πράξη. Οι απαντήσεις δεν διαφέρουν: μια γυναίκα που αντιτίθεται με τον δικό της ανάλγητο τρόπο σε μια αδιέξοδη πατριαρχία. Ο τρόπος που επιλέγει ο Βαν Χορν είναι πολυσχιδής και αποπροσανατολιστικός. Το ασπρόμαυρο Κορίτσι με τη βελόνα, που διαγωνίστηκε για τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες και βρίσκεται στην οσκαρική πεντάδα της διεθνούς ταινίας, διασχίζει horror, noir, δικαστικό και αισθηματικό δράμα με αισθητική ευελιξία και απουσία κέντρου βάρους, αλλάζοντας άρδην το ελεγχόμενο ξεκίνημα σε μια βαριά και προδιαγεγραμμένη διαδρομή. Τεχνικά, το αποτέλεσμα είναι αξιοπρόσεκτο, από τη φωτογραφία και τα κοστούμια ως τα σκηνικά και τη μουσική που βράβευσε η Ευρωπαϊκή Ακαδημία, αλλά το point σκορπίζεται.

ΓΑΛΑΞΙΑΣ 2 - ΔΙΑΝΑ - ΕΛΙΖΕ - ΣΠΟΡΤΙΓΚ 2 - ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΛΑΪΣ 2 - ΤΡΙΑΝΟΝ - ΑΘΗΝΑ - ΣΙΝΕΑΚ

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Στέργιος Πάσχος

ΔΕΗ Chocolate & Ice Cream Experience Το πιο γλυκό event της χρονιάς έρχεται.

ΝΑΝΑ CINEMAX 5 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 1 - ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 2 - WEST CITY 1,3 - OPTIONS GLYFADA 4 ΑΙΓΛΗ 2 - ΑΣΤΟΡ - ΓΑΛΑΞΙΑΣ 1 - ΔΙΑΝΑ - NEWMAN ΣΠΟΡΤΙΓΚ 1 - ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΛΑΪΣ 1 - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ - ΖΕΑ

Λούλα Leblanc

ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Δανάη Νίλσεν, Θανάσης Παπα-

γεωργίου, Μισέλ Βάλεϊ, Έλενα Τοπαλίδου

Το κορίτσι με τη βελόνα THE GIRL WITH THE NEEDLE

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Μάγκνους βαν Χορν ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Βικ Κάρμεν Σόνε, Τρίνε Ντίρ-

χολμ, Άρι Αλεξάντερ ΣΥΝΟΨΗ: Λίγο πριν από το τέλος του Α’ Παγκοσμίου

Πολέμου, η Καρολόνε προσπαθεί να επιβιώσει σε μια Δανία σε σήψη. Η γνωριμία της με μια γυναίκα που θα τη βοηθήσει να βρει μια ανάδοχη οικογένεια για το μωρό της θα αποβεί καθοριστική. Πρόθυμος να πειραματιστεί με κινηματογραφικά είδη, προσαρμόζοντάς τα στο θέμα της εκάστοτε ταινίας του, όπως διαπιστώσαμε και στο Sweat του 2020, ο Μάγκνους βαν Χορν μεταφέρει ελεύθερα, αν και ευδιάκριτα, τη διαβόητη υπόθεση της Ντάγκμαρ Όβερμπι, της μεγαλύτερης serial killer στα χρονικά της Δανίας, η οποία πριν από έναν αιώνα είχε σκοτώσει ίσως και 25 παρατημένα βρέφη, προσποιούμενη πως τα φροντίζει. Τοποθετημένο την ίδια περίοδο, το Κορίτσι με τη βελόνα είναι η ιστορία της Κάρολιν, μιας νέας γυναίκας που δουλεύει ως ράφτρα για να ζήσει, μένει έγκυος από τον εύπορο εργοδότη της, αλλά η μητέρα του τη διώχνει όπως όπως κι εκείνη αναγκάζεται να γεννήσει το παιδί, μετά από μια αποτυχημένη απόπειρα να το ρίξει. Ο βαριά τραυματισμένος και παραμορφωμένος πλέον σύζυγός της επιστρέφει από τον Μεγάλο Πόλεμο και βρίσκει δουλειά σε τσίρκο, ενώ η Κάρολιν βρίσκει καταφύγιο στην Ντάγκμαρ της ταινίας που περίπου ασκεί παρόμοια πρακτική με την καταδικασμένη σε θάνατο πραγματική ομόλογό της και την υποδύεται με ανατριχιαστική αποφασιστικότητα η σπουδαία Τρίνε Ντίρχολμ, η επονομαζόμενη και Μέριλ Στριπ της Δανίας. Όπως και στη δική μας αντίστοιχη λογοτεχνική παραβολή με τη Φόνισσα, το θέμα είναι το μεγάλο γιατί σε μια

ΣΥΝΟΨΗ: 26 Σεπτεμβρίου 1999: Ο Αλέκος είναι

νεκρός. Η έφηβη εγγονή του, Μαργαρίτα, αρνείται πεισματικά να πάει στην κηδεία και εκμεταλλεύεται την απουσία των γονιών της για να οργανώσει ένα αυτοσχέδιο πάρτι στο σπίτι. Στην τρίτη και πιο διακριτική ταινία της αθόρυβα δημιουργικής του φιλμογραφίας, ο Στέργιος Πάσχος υπογράφει μια κατάθεση για τον πρώτο έρωτα και τη χτίζει με την πολύ έξυπνη ιδέα της αντίστροφης ανάμνησης. Στο πρώτο μέρος βλέπουμε την πεισματική και αδικαιολόγητη άρνηση της έφηβης Μαργαρίτας να πάει στο χωριό, στην κηδεία του αγαπημένου της παππού που ουσιαστικά τη μεγάλωσε, παρά την πίεση των απογοητευμένων από τη στάση της γονιών της· λίγο αργότερα θα καταλάβουμε γιατί επιμένει να μείνει στο σπίτι. Στο δεύτερο ο Αντώνης συναντιέται τρεις μέρες πριν από τον θάνατό του με τη Λούλα, τον μεγάλο, «αγιάτρευτο» έρωτά του, η οποία πλέον πάσχει από άνοια. Σε αντίστιξη με τη σύγχυση της νεανικής επιθυμίας, τη σύγκρουση μεταξύ λογικής και προσμονής, παραμονή ενός τυπικού σπιτικού πάρτι στην Αθήνα του 1999, ο ωκεανός από το βαθύ πάθος του παρελθόντος όπως πυροδοτείται από το σιωπηλό, στερνό σμίξιμο μιας καρδιάς σκισμένης στα δύο είναι το κλου μιας ταινίας. Ο Θανάσης Παπαγεωργίου συνυπάρχει με τη Μισέλ Βάλεϊ πέρα από τον χρόνο, είναι σαν αιωρούμενες ψυχές που ανασαίνουν για να συναντηθούν, σε μια αγάπη που ζει κάπου αλλού. Αυτή η υπέροχη, μεγάλη σεκάνς που διανθίζεται από ένα συγκινητικό τραγούδι είναι θρίαμβος υποκριτικής καθηλωτικών βλεμμάτων που δεν έχει ανάγκη τον λόγο, μια ανταλλαγή ανομολόγητων τύψεων και γλυκόπικρων απωθημένων, συγκίνησης και απελπισίας, επιστέγασμα καριέρας ειδικά για τη Βάλεϊ, μια ηθοποιό που εδώ δείχνει τη στόφα και το μεγάλο class των επιλογών της.

The Ellinikon Experience Park Από 24 Μαρτίου Δευτ.-Παρ. 9:0017:00, Σάβ. 10:0019:00, Κυρ. 10:0017:00

ΕΝΑΣ ΑΠΟΛΑΥΣΤΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΓΕΜΑΤΟΣ ΓΛΥΚΑ ανοίγει σε λίγες μέρες τις πόρτες του. Το ΔΕΗ Chocolate & Ice Cream Experience έρχεται στις 24 Μαρτίου και δημιουργεί μια όαση σοκολάτας, εντός του The Ellinikon Experience Park, γεμάτη γευστικούς θησαυρούς, καταρράκτες και σιντριβάνια πραγματικής σοκολάτας, ολογράμματα, τεράστια παγωτά, ηχοτοπία, απίστευτα εφέ, πειρατικά καράβια, δάση με άγρια ζώα και λαχταριστά κεράσματα. Από τη στιγμή που πατάς το πόδι σου στο ΔΕΗ Chocolate & Ice Cream Experience γίνεσαι μέρος μιας απολαυστικής περιπέτειας. Οι απόλυτοι σούπερ ήρωες είναι οι Choco & Late που μέσα από θεατρικές αφηγήσεις, εφέ και διαδραστικά παιχνίδια μάς ταξιδεύουν σε έναν κόσμο γεύσεων, περιπέτειας και γλυκιάς ανακάλυψης όπου θα μάθεις τα μυστικά της σοκολάτας, από την καλλιέργεια του κακάου μέχρι την τέχνη της μεταμόρφωσής του σε γλυκιά απόλαυση, ενώ δεν λείπουν τα παιχνίδια διατροφικής εκπαίδευσης και στοματικής υγιεινής μέσα σε ένα μαγικό περιβάλλον. Ο σκηνοθέτης Κώστας Γάκης και μια ομάδα ταλαντούχων ηθοποιών δημιουργούν ένα απίστευτο σύμπαν που ζωντανεύει τον θαυμαστό κόσμο της σοκολάτας και του παγωτού, και το σκηνικό γίνεται ακόμα πιο εντυπωσιακό με τις εκπληκτικές σοκολατένιες δημιουργίες των ταλαντούχων pastry chefs που εκτίθενται στο μαγικό «σοκολατένιο κοσμηματοπωλείο». Η εμπειρία που έχει σχεδιάσει η ομάδα των Dream Workers, δημιουργών των κορυφαίων θεματικών πάρκων στην Ελλάδα, έρχεται για να σου προσφέρει μια γεύση μαγείας!

CINOBO ΠΑΤΗΣΙΩΝ

LiFO 27.02.25

29

Βιβλίο

Λουίς Μπουνιουέλ: Οι κόντρες με τον Νταλί, η αγάπη για τον Λόρκα, η λατρεία για το σινεμά Νέα έκδοση της αξεπέραστης αυτοβιογραφίας του Λουίς Μπουνιούελ «Η τελευταία μου πνοή», για μια ζωή συνώνυμη με τις μεγάλες αλλαγές του 20ού αιώνα.

Έ

χοντας ως οδηγό τον Μιγκέλ ντε Θερβάντες, τόσο ως προς τον πικαρέσκο τρόπο αφήγησης όσο και ως στάσης ζωής, ο Λουίς Μπουνιουέλ είχε πολλούς λόγους να ταυτίζεται νοερά με τον δημιουργό του κορυφαίου ίσως έργου της χώρας του. Γόνος και αυτός αστικής οικογένειας, έμελλε να καταστεί μάρτυρας και ρέκτης της ανακάλυψης του σύγχρονου κινηματογράφου, βιώνοντας όλες τις μεταβάσεις από τον βωβό στον ομιλούντα και από την πρωτοπορία στην άνθηση του Χόλιγουντ. Όλες αυτές τις κοσμοϊστορικές αλλαγές του περασμένου αιώνα ο Μπουνιουέλ τις έζησε άλλοτε με τεράστιο πόνο, βλέποντας καλούς του φίλους, όπως ο Λόρκα, να δολοφονούνται σε έναν αιματηρό εμφύλιο, άλλοτε με περιέργεια, πάντοτε, όμως, με την πεποίθηση ότι δεν είναι τα μεγάλα γεγονότα που διαμορφώνουν τη μαγεία της ζωής αλλά οι αλλόκοτες, φευγαλέες λεπτομέρειες που «είναι βαρετές, το ξέρω. Αν όμως θες να δοκιμάσεις ν’ ακολουθήσεις βήμα-βήμα το συντυχιακό μονοπάτι μιας ζωής, να δεις από πού έρχεται αυτή η ζωή και προς τα πού οδεύει,

πώς θα ξεχωρίσεις το περιττό από το ουσιώδες;». Για τον σπουδαίο Ισπανό δημιουργό και διαρκή αποσυνάγωγο οι μικρές ψηφίδες της πολύπλοκης και πολύχρωμης αυτοβιογραφίας του είναι συνώνυμες με το αλλόκοτο βλέμμα του καλλιτέχνη που μπορεί να ξεχωρίζει αυτό που πάντοτε διαφεύγει και μας ξεπερνά, ακόμα και το πιο ασήμαντο. Γι’ αυτό ακριβώς στην αυτοβιογραφία του με τίτλο Η τελευταία μου πνοή, που επανακυκλοφόρησε σε νέα, υποδειγματική μετάφραση του Θάνου Σαμαρτζή από τις εκδόσεις Δώμα, η αφήγηση για τη σπουδαιότητα των μπαρ και ενός καλού ντράι μαρτίνι –ναι, δίνει και συνταγή!– καταλαμβάνει έκταση αντίστοιχη με αυτή των αιματηρών γεγονότων του Εμφυλίου. Δεν είναι τυχαίο ότι κανείς, κατά τη γνώμη του, δεν έγινε σοφότερος από τα σκληρά γεγονότα της Ιστορίας και ότι οι απανωτοί πόλεμοι, τους οποίους ο Ισπανός σκηνοθέτης έζησε από πρώτο χέρι, τον οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η ανθρώπινη φύση δεν έχει προοδεύσει και στη βάσιμη υποψία ότι κανένα στρατόπεδο δεν μοιράστηκε ποτέ σε

Ά

λλωστε, σε έναν τέτοιο κυκεώνα βίας οι ρόλοι θύματος και θύτη είναι πάντα περιπλεγμένοι, εξού και ότι, παρότι πολέμιος των ναζί, αρνείται, όπως λέει, να δει ως απόλυτο δαίμονα τον Φράνκο, πρεσβεύοντας ότι μάλλον ήταν καλύτερος για την Ισπανία από τον Χίτλερ. Αντίστοιχα, πάλι, παρότι δεν μπορεί να ξεπεράσει την άμεση σύνδεση του άλλοτε στενού του φίλου και συνεργάτη Σαλβαδόρ Νταλί με τους φασίστες και τους φαλαγγίτες, είναι η προσωπική προδοσία που αφορούσε ένα μοιραίο περιστατικό στην Αμερική που τον έκανε να τον ξεγράψει από φίλο του και να μη θελήσει να πιει εκείνη την τελευταία σαμπάνια μαζί του. Παρ’ όλα αυτά, παραδέχεται την ύψιστη ευφυΐα του ως καλλιτέχνη και τη μαγική αίσθηση της φαντασίας που τον έχρισε μοναδικό συνοδοιπόρο του στον Ανδαλουσιανό σκύλο. Αλλά αυτόν που δείχνει να αγαπάει πραγματικά απ’ όλους τους αλλοτινούς φίλους είναι ο Λόρκα:

ο λουίς μπουνιουέλ με την κατριν ντενεβ στα γυρισματα τησ ταινιασ «η ωραια τησ ημερασ». φωτο: getty images/ideal image

απο την τινα μανδηλαρα

καλούς και κακούς· ίσως γι’ αυτό δεν αγάπησε τις κομματικές αγκυλώσεις και τα αμερικανικά κινηματογραφικά σενάρια. Παρότι περιγράφει με τρόπο συναρπαστικό την ενεργή εμπλοκή του στην αντίσταση στη νότια Γαλλία και στο Παρίσι, όπου κατάφερε, ενεργώντας ως κατάσκοπος, να γλιτώσει πολλούς αντιστασιακούς και να διευκολύνει την άφιξη στην Ισπανία δημοκρατών καλλιτεχνών και συγγραφέων, όπως ο Χέμινγουεϊ, ο Ντος Πάσος και ο Γιόρινς Ίβενς, δεν αρνείται τα εγκλήματα και τις προδοσίες απ’ όλες τις πλευρές του πολιτικού τόξου. Απλώς, συμπερασματικά, καταλήγει πως «ο πλούτος και η μόρφωση που χαρακτήριζαν την άλλη πλευρά, την πλευρά των φρανκιστών, θα έπρεπε να είχαν περιορίσει την έκταση της φρικωδίας. Δεν συνέβη τίποτα τέτοιο. Το αντίθετο. Και γι’ αυτό, μόνος μπροστά στο ντράι μαρτίνι μου, αμφιβάλλω για τις ευεργετικές συνέπειες του χρήματος και της μόρφωσης».

30

LiFO

27.02.25

«Απ’ όλα τα ζωντανά πλάσματα που συνάντησα στη ζωή μου ο Φεδερίκο κατέχει την πρώτη θέση. Δεν αναφέρομαι ούτε στον γιατρό του ούτε στην ποίησή του, αναφέρομαι στον ίδιο. Το αριστούργημα ήταν αυτός. Μου φαίνεται δύσκολο ακόμη και να φανταστώ κάποιον συγκρίσιμο άνθρωπο. Είτε καθόταν στο πιάνο για να μιμηθεί τον Σοπέν είτε αυτοσχεδίαζε μια παντομίμα, μια σύντομη θεατρική σκηνή, ήταν ακαταμάχητος. Ό,τι και να διάβαζε, από τα χείλη του ανάβλυζε πάντα μια ομορφιά. Είχε πάθος, χαρά, νιότη. Ήταν σαν φλόγα». Ωστόσο, δεν του ήταν ποτέ εύκολο να αποδεχτεί τη σεξουαλικότητα του φίλου του, παρότι, όπως ομολογεί, είχε νιώσει ως έφηβος έλξη και για τα δύο φύλα. Αποκαλύπτει, μάλιστα, μεταξύ διαφόρων ανομημάτων, ότι είχε υπάρξει άδικος απέναντι σε ομοφυλόφιλους φίλους του, έχοντας εμπλακεί σε μπούλινγκ, επειδή έτσι επέβαλε ο σκληρός, άγραφος νόμος της εποχής του. Στο τέλος, όμως, του βιβλίου επιτίθεται με δριμύτητα στο μεσογειακού τύπου ματσίσμο, που το είδε σε όλη του την επιθετική βεβαιότητα στο Μεξικό, όπου έζησε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του. Δεν κρύβει ότι υιοθέτησε πολλές κακές συμπεριφορές και «συνήθειες» και ότι υπήρξε συχνός επισκέπτης των πορνείων, διατηρώντας ωστόσο μια παράξενη, πλατωνική σχέση με τις γυναίκες – τρομερή η σκηνή με τις σουρεαλιστικές συζητήσεις που ανέπτυσσε με τις σεξεργάτριες, τις οποίες βοηθούσε μέσω της ύπνωσης. Η δραματοποίηση του έρωτα μάλλον σχετιζόταν με το ανέφικτο ερωτικό στοιχείο που βίωνε από μικρός, το οποίο αντιστάθμιζε μετατρέποντας κάθε δραματική, προσωπική ιστορία, περίπου σαν τις ταινίες του, σε κωμικό ενσταντανέ. Έτσι, ένα αποτυχημένο όργιο με κοπέλες και τον Τσάρλι Τσάπλιν έδωσε την αφορμή για μια κωμική αφήγηση, όπως και οι πολλαπλές ερωτικές αρνήσεις που γνώρισε στη ζωή του. Δεν είναι τυχαίο ότι ομολογεί πως λατρεύει

τον Φελίνι, αλλά αντιπαθεί την κυριολεξία της μελοδραματικής αφήγησης ή της στρατευμένης τέχνης – έναν τέτοιο συνδυασμό βλέπει στο Όσο υπάρχουν άνθρωποι. Γι’ αυτό και προσπαθούσε να έχει τον πλήρη έλεγχο των ταινιών του, δουλεύοντας ή επιβλέποντας τα ούτως ή άλλως σουρεαλιστικά σενάριά του. Μπορεί να έβρισκε, για παράδειγμα, μελό το βιβλίο στο οποίο βασίστηκε η Ωραία της Ημέρας, αλλά την προσάρμοσε στα δικά του μέτρα. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι προτίμησε να ακυρώσει πολλές συνεργασίες και παράδοξες προτάσεις, ακόμα και σε περιόδους που είχε βρεθεί εντελώς χωρίς δουλειά. Αρνήθηκε, όπως λέει, κάποια στιγμή να παίξει τον εαυτό του στον Νευρικό εραστή του Γούντι Άλεν, μια ταινία που δεν του άρεσε καθόλου.

Ε

πίσης, δεν δείχνει να αποκλείει καλλιτεχνικά ή πολιτικά ρεύματα, παρότι δηλώνει, για παράδειγμα, καχύποπτος απέναντι στις χαοτικές προθέσεις των στρατευμένων κινημάτων ή τον Μάη του ’68. Δεν αρνείται ότι έτρεφε μεγάλες αυταπάτες όσον αφορά τον κομμουνισμό που υποστήριζε εξαρχής, αρνούμενος την πραγματικότητα όπως είχε διαμορφωθεί στη Σοβιετική Ένωση, αλλά και τις αγαθές προθέσεις των σουρεαλιστών φίλων του. Σε κάθε περίπτωση, προσπαθούσε να παραμένει πιστός στις αρχές όχι ενός κομματικού ντετερμινισμού αλλά της τυχαιότητας «που χωρίς να εκμηδενίζεται ποτέ, ολοζώντανη και απρόβλεπτη, παλεύει να συμφιλιωθεί με την κοινωνική αναγκαιότητα», ομολογώντας πως «εφόσον είμαστε τέκνα της τύχης, η γη και το σύμπαν θα μπορούσαν να συνεχίσουν να υπάρχουν χωρίς εμάς μέχρι το τέλος του χρόνου». Η άρνησή του να συνδεθεί με στερεοτυπικές ιδέες, μένοντας πιστός σε ένα μεγαλεπήβολο όραμα, προφανώς σχετιζόταν με την ανάγκη για ελεύθερη και πάντοτε δημιουργική έκφραση ακόμα και πέρα από την

λουίς μπουνιούελ

Η τελευταία μου πνοή Μτφρ.: Θάνος Σαμαρτζής Εκδόσεις Δώμα Σελ.: 392

τέχνη, σαν ένα περίεργο μείγμα μυστικού βιταλισμού. Εξού και ο λόγος που συντάχθηκε με το σουρεαλιστικό κίνημα ήταν ακριβώς επειδή «ελάχιστα τον ενδιέφερε να λάβει τιμητική θέση στην ιστορία της λογοτεχνίας ή της ζωγραφικής. Αυτό που επιθυμούσε, πάνω απ’ όλα, επιθυμία αδιαπραγμάτευτη και ανέφικτη, ήταν να μεταμορφώσει τον κόσμο και να αλλάξει τη ζωή». Το επιχείρησε, άλλωστε, και ο ίδιος το σινεμά του, με την προκλητικά πρωτότυπη Χρυσή Εποχή και τη Βιριδιάνα του, την πολιτικά σατιρική Κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας, τους εμβληματικούς Λος Ολβιδάδος και, φυσικά, με το κύκνειο άσμα του, το Σκοτεινό αντικείμενο του πόθου. Αλλά, πέρα από τις διακρίσεις και τα βραβεία, τα οποία σκόπιμα δεν αναφέρει καν στο βιβλίο, αυτό που τον απασχολούσε είναι η ποιητική αίσθηση που του έμεινε από ένα διαφορετικό κυνήγι της ζωής, η δίψα για το διαφορετικό και το απρόβλεπτο. Αυτή η φαντασιακή αναζήτηση του ανέφικτου, ένας ερωτικός πόθος που διαπερνούσε κάθε του κίνηση, τον κάνει να συγκρατεί κάπως αποσπασματικά τις εικόνες από τη ζωή του, υιοθετώντας αντίστοιχες παρεκτροπές στην αφήγηση. Αναπολεί έτσι με νοσταλγία τις νύχτες στο Λος Άντζελες, τις μυρωδιές από το Λόρελ Κάνιον αλλά και από το χώμα στο χωριό του στις Καντάκες Αραγονίας, τις βραδινές κουβέντες με τον Λόρκα και τον Νταλί στη Φοιτητική Εστία της Μαδρίτης, το ιταλικό εστιατόριο στην Αμερική όπου έπινε κρυφά αλκοόλ σε φλιτζανάκια του καφέ και τις συναντήσεις με τον Μπέρτολτ Μπρεχτ στο σπίτι του στην Καλιφόρνια(!), όπου είχε την τύχη να γνωρίσει από κοντά διάφορα είδωλά του, όπως ο Αϊζενστάιν. Στη Νέα Υόρκη πέρασε δύσκολα, πάντως, ειδικά όταν βρέθηκε χωρίς δουλειά αμέσως μετά τον πόλεμο. Θα αναγκαζόταν να κάνει έξτρα μεροκάματα στην κουζίνα ενός ξενοδοχείου, αν δεν τύχαινε ένας χορηγός να του εξασφαλίσει θέση στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης. Στη Νέα Υόρκη είχε, επίσης, την τύχη να ξαναβρεθεί με φίλους όπως ο Σεντ Εξιπερί και ο Κλοντ Λεβί-Στρος. Από τις σκόρπιες αναμνήσεις ξεχωρίζουν καίριες στιγμές, π.χ. τότε που είδε τον παλιό του συνεργάτη Ζακ Πρεβέρ να περιμένει στην ουρά για να βγάλει εισιτήριο και δεν του μίλησε, οι εφηβικές του αναμνήσεις, που είναι πολύ πιο έντονες από τις ένδοξες στιγμές, οι αποτυχημένες επιχειρηματικές του προσπάθειες, όπως το άνοιγμα καμπαρέ στην μπουλβάρ Ρασπάιγ (ευτυχώς, αρνήθηκε να τον χρηματοδοτήσει η μητέρα του), οι αμέτρητες συναντήσεις σε εστιατόρια και μπαρ ως απόδειξη ότι αυτό που αξίζει τελικά στη ζωή είναι οι μεθυσμένες συζητήσεις με φίλους. Γι’ αυτό και από τις πιο συγκινητικές στιγμές του βιβλίου είναι όταν εκείνος, ένας αμετάπειστα άθεος και εραστής της βλασφημίας, συγκινείται από το Άσμα Ασμάτων και τη Σοφία Σολομώντος, παραθέτοντας το παρακάτω απόσπασμα ως στιγμή υψηλής ποίησης: «Ας γεμίσουμε με εκλεκτό κρασί κι αρώματα, κι ας μην αφήσουμε το άνθος του καιρού να μας προσπεράσει. Ας στεφανωθούμε με ροδοπέταλα προτού μαραθούν. Κανένας να μη μείνει έξω από το γλέντι μας: κι ας αφήσουμε παντού σημάδια της χαράς μας: γιατί αυτό είναι το μερτικό μας, κι αυτός είναι ο κλήρος μας», γράφουν οι τελευταίοι στίχοι από το θρησκευτικό αυτό κείμενο. Θαρρεί κανείς ότι αυτή είναι η πιο πολύτιμη παρακαταθήκη και προτροπή που άφησε ο Μπουνιουέλ ή, όπως θα έλεγε ο αγαπημένος του ποιητής: «Μεθάτε αδιάκοπα. Από κρασί, ποίηση ή από αρετή, απ’ ό,τι προτιμάτε».

Βιβλίο

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Από τις πιο συγκινητικές στιγμές του βιβλίου είναι όταν εκείνος, ένας αμετάπειστα άθεος και εραστής της βλασφημίας, συγκινείται από το «Άσμα Ασμάτων» και τη «Σοφία Σολομώντος».

LiFO 27.02.25

31

Μουσική

Δημήτρης Παπαδημητρίου Βερόνικα Δαβάκη: «Στο ρεμπέτικο έχουν ειπωθεί πράγματα πιο καίρια και πιο λακωνικά απ’ ό,τι στην υψηλή ποίηση» Ο σημαντικός συνθέτης και η σύντροφος και συνοδοιπόρος του, λίγο πριν από τη νέα τους μουσική παράσταση στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά με εντελώς άγνωστα τραγούδια των Παπαϊωάννου και Τούντα, μιλάνε για όσα οραματίζονται για το Ελληνικό Σχέδιο, τη μη κερδοσκοπική εταιρεία στην υπηρεσία της ελληνικής μουσικής και των δημιουργών της.

Λ

απο τον χρήστο παρίδη

32

LiFO

ιγότερο από 24 ώρες χώριζαν τη θριαμβευτική παγκόσμια πρεμιέρα της «Πρώτης Συμφωνίας» του Δημήτρη Παπαδημητρίου στο Μέγαρο με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών σε διεύθυνση Γιώργου Μπαλατσινού και του «Κοντσέρτου για βιολί» με σολίστα τον κορυφαίο βιολονίστα Τζούλιαν Ράχλιν από την πρεμιέρα της παιδικής μουσικής παράστασης Ο πετεινός και το ξόρκι της Αποκριάς, δύο πρωτότυπων παραμυθιών για αφηγητή και ορχήστρα, στο Θέατρο Τέχνης. Τα δύο καλλιτεχνικά γεγονότα είχαν κοινή αφετηρία, το Ελληνικό Σχέδιο, που ο γνωστός συνθέτης ίδρυσε πριν από περίπου δεκαοχτώ χρόνια. Μια συζήτηση μαζί του και με τη σύντροφο και συνοδοιπόρο του, την ηθοποιό και τραγουδίστρια Βερόνικα Δαβάκη, αναπόφευκτα οδηγεί σε όλα εκείνα που από κοινού οραματίζονται και επάνω στα οποία δουλεύουν, υπηρετώντας την αναβίωση και την εξέλιξη της ελληνικής μουσικής και του ελληνικού θεατρικού λόγου. Αλλά το Ελληνικό Σχέδιο είναι πολύ περισσότερα πράγματα και μια ιστορία της οποίας ο Παπαδημητρίου θέλησε, στη συνάντησή μας, να κάνει έναν σύντομο απολογισμό, εξηγώντας τους στόχους του εγχειρήματος. Ξεκινήσαμε από τον τίτλο.

«Πολλοί απορούν γιατί το ονόμασα “Ελληνικό Σχέδιο”. Η πρώτη μου σκέψη είναι χιουμοριστική, αφορά μια αντινομία, καθώς το “ελληνικό” και το “σχέδιο” συνήθως δεν συμβαδίζουν. Ωστόσο, αυτή την αντινομία την είχα σκεφτεί ήδη από τα γυμνασιακά χρόνια, όταν είχα διαβάσει για το ελληνικό σχέδιο της Αικατερίνης της Μεγάλης. Aυτό ήταν μεγαλόπνοο βέβαια, εμείς είμαστε μια εταιρειούλα. Και εκεί είναι το δεύτερο αστείο. Η τσαρίνα ονειρευόταν την κατάργηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την επανίδρυση της Νέας Βυζαντινής ως συνέχεια της πρώτης. Ήταν τόσο βέβαιη ότι θα πετύχαινε, που βάφτισε Κωνσταντίνο τον δεύτερο γιο της ώστε όταν αναδεικνυόταν αυτοκράτορας να συμφωνεί με τις προφητείες – αυτό δεν συνέβη. Έγιναν πολλοί μακρόχρονοι πόλεμοι, πριν και μετά, η δική μας επανάσταση (με την υποκίνηση των Ρώσων εν πολλοίς), αλλά βυζαντινή αυτοκρατορία δεν ξανάγινε με τον γιο της αυτοκράτορα. Δηλαδή δεν ευτύχησε το Μεγάλο Ελληνικό Σχέδιο της Αικατερίνης αλλά… το πολύ μικρό δικό μας. Αντλώντας, λοιπόν, έμπνευση από την Ιστορία για το όνομα και μόνο, οραματίστηκα μια μικρή εταιρεία που έχει μόνο χορηγό το Ίδρυμα Ωνάση, αδελφάκι

της Στέγης. Παρουσιάζουμε πράγματα με τα οποία η Στέγη συμφωνεί μεν, αλλά και έχουν συχνά μια άλλη αισθητική γλώσσα από τη δική της, δηλαδή ακολουθούμε μια παράλληλη πορεία που πάντα συμβαδίζει σε επίπεδο φιλοσοφίας, αλλά συχνά διαφέρει αισθητικά. Έχουμε παρουσιάσει το έργο πάρα πολύ καλών συναδέλφων συνθετών (Νίκος Ξυδάκης, Τάσος Ρωσόπουλος, Μιχάλης Οικονόμου, Κωνσταντίνος Ευαγγελίδης, Άγγελος Αγγέλου, Κωστής Κριτσωτάκης, Νεφέλη Λιούτα, Φένια Χρήστου κ.ά.)· πραγματοποιήθηκε η εκτέλεσή τους με μεγάλες ορχήστρες, το ηχογραφήσαμε και τα εκδώσαμε. Επίσης, παραγγείλαμε θεατρικά κείμενα και μεταφράσεις που έγιναν παραστάσεις από σημαντικούς ανθρώπους του θεάτρου, όπως ο Δήμος Αβδελιώδης, και έχουμε επικεντρωθεί στον “άγνωστο ελληνισμό”, δηλαδή στο σπουδαίο μέρος του σύγχρονου ελληνισμού των τελευταίων 80-100 χρόνων που περνάει απαρατήρητο, όπως ο Παναΐτ Ιστράτι ή ο Λευκάδιος Χερν. Το αφιέρωμα στον τελευταίο περιλάμβανε την παραγωγή της μικρού μήκους ταινίας κινουμένων σχεδίων Η πηγή της νιότης του Ράπα που βασίζεται σε ένα μικρό ποίημά του. Ασχοληθήκαμε και με συνθέτες όπως ο Δημήτριος Λάγιος, ένας μεγάλος Έλληνας συνθέτης που πέθανε πολύ νέος, αλλά πρόλαβε να κάνει σπουδαία πράγματα, ή ο Σταύρος Κουγιουμτζής, που είναι μάλλον υποτιμημένος. Στόχος μας είναι να φέρουμε στο επίκεντρο πράγματα που το δικό μας γίγνεσθαι τα αφήνει παράμερα, ενώ είναι θησαυροί. Αυτός είναι ο ένας άξονας. Παραγγείλαμε τρία διηγήματα σε σύγχρονους συγγραφείς (τον Μιχάλη Γκανά, τον Γιώργο Κοροπούλη και τον

27.02.25

Δημήτρη Καλοκύρη) και τα εκδώσαμε, οργανώσαμε φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους και πέντε φορές Αγώνες Ελληνικού Τραγουδιού. Τελευταία δισκογραφήσαμε δύο ακόμα CD, τη “Λαϊκή Απογευματινή” του Βαγγέλη Κορακάκη και της Βερόνικας Δαβάκη και τον “Γκρεμιστή” με τον Κώστα Μακεδόνα, έναν κύκλο 7 τραγουδιών επάνω σε ποιήματα και στίχους των Κωστή Παλαμά, Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, Βύρωνα Λεοντάρη και Μάνου Ελευθερίου. Γενικά, η στάση μας είναι με τα λίγα που διαθέτουμε –και είναι λίγα γιατί ταυτόχρονα θέλουμε να είμαστε έντιμοι και δίκαιοι παραγωγοί– να κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε. Δεν πιστεύουμε ότι η κότα πρέπει να πεινάει όταν της κλέβουμε τα ωραία της αυγά. Δηλαδή δεν γίνεται να αγαπάς τις τέχνες χωρίς να αγαπάς και τους καλλιτέχνες. Το Ελληνικό Σχέδιο είχε πάντα μια λαμπρή ομάδα συνεργατών. Τα τελευταία χρόνια παίρνω τεράστια βοήθεια από τη Βερόνικα Δαβάκη που συνδυάζει πάθος και βαθιά ακαδημαϊκή γνώση τριών τεχνών, του τραγουδιού, του θεάτρου και των εικαστικών, αφού και στα τρία έχει καλές σπουδές και πρωτογενή, πρακτική εμπειρία». Ο σημαντικός συνθέτης ενέταξε στο Ελληνικό Σχέδιο και δικές του παραγωγές. Τα πρώτα του έργα μέχρι και τον «Ερωτικό Λόγο», που ήταν παραγγελία της Στέγης, ήταν εκτός του Σχεδίου, π.χ. το μεγαλεπήβολο Μόμπι Ντικ που παρουσιάστηκε αρχικά στο Παλλάς και μετά την πρώτη καραντίνα στο Christmas Theater. Μένουν λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της μουσικής παράστασης Ρεμπέτικο: Επόμενος σταθμός «Δημοτικό Θέατρο Πειραιά», όπου θα ακουστούν για πρώτη φορά εντελώς άγνωστα τραγούδια του Γιάννη Παπαϊωάννου και του Παναγιώτη Τούντα, η «Λαϊκή Απογευματινή» και διασκευές ρεμπέτικων για δύο άρπες, μια ιδέα που πρωτοπαρουσίασε η Δαβάκη. Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου λέει σχετικά: «Φέτος ειδικά συνεχίζουμε την έρευνα και την εμβάθυνσή μας στο ρεμπέτικο τραγούδι, το οποίο θεωρώ ότι είναι η τέλεια φόρμα στην ελληνική μουσική. Μαζί με το δημοτικό-νησιώτικο δεν νομίζω να έχει πετύχει οτιδήποτε άλλο ξανά τέτοια απόλυτη αρτιότητα. Είμαστε ευτυχείς που βρήκαμε τραγούδια-θησαυρούς που δεν έχουν ξαναπαιχτεί. Ήταν τύχη αγαθή που ήρθαν σ’ εμάς να κάνουμε την πρώτη ανασύστασή τους, να ανταμείψουμε αυτούς που έκαναν την πολύχρονη έρευνα και να βρούμε να τα εκτελέσουν οι μεγαλύτεροι μουσικοί. Θα είχαμε και τριάντα του Μπαγιαντέρα, αλλά δυστυχώς έχουμε ακόμα προβλήματα δικαιωμάτων που δεν οφείλονται σ' εμάς. Εγώ νιώθω περήφανος και ένα μικρό σύγκρυο όταν ξέρω ότι έχουμε δώδεκα καινούργια, άγνωστα τραγούδια του Παπαϊωάννου και δεκαοκτώ του Τούντα, ο οποίος είχε μουσική μόρφωση. Πρέπει να τα χαρίσουμε στον λαό μας, παίζοντάς τα όσο περισσότερο γίνεται. Και τώρα, βέβαια, στην πρωτεύουσα του ρεμπέτικου, τον Πειραιά! Βρήκαμε ιδιόχειρες σημειώσεις του Τούντα ή πιανιστών που “ξέραν νότες” και σημείωναν για χάρη τους τις νέες ιδέες τραγουδιών. Σε αυτές διαφαίνεται ένας αληθινός μουσικός που έχει προβληματιστεί επάνω στη τραγουδιστική μουσική σύνθεση του σμυρναίικου και έχει εισαγάγει μελετημένη πολυτροπικότητα και πολυτονικότητα». Γνωρίζοντας ότι το συνολικό μουσικό έργο του Παπαδημητρίου συνδέεται με την ποίηση και τη λογοτεχνία, συνειδητοποιώ ότι είναι κάτι που τον φέρνει ακόμα πιο κοντά στο ρεμπέτικο. Συμφωνεί και λέει σχετικά: «Υπάρχουν φορές που παθαίνεις σοκ γιατί αντιλαμβάνεσαι

ότι στο ρεμπέτικο έχουν ειπωθεί πράγματα πιο καίρια και πιο λακωνικά απ’ ό,τι στην υψηλή ποίηση. Ο “Θερμαστής” του Μπάτη είναι μια τέτοια περίπτωση όπου οι στοίχοι, χωρίς βερμπαλισμούς και καμία λογοτεχνική αναζήτηση, είναι τόσο καίριοι όσο και ένα ποίημα του Καββαδία. Οι στιχουργοί του ρεμπέτικου δεν ήταν τελείως εκτός πραγματικότητας. Ακούγανε, διαβάζανε, βλέπανε τι γινόταν γύρω τους και καμιά φορά ακόμα και ένα μεγάλο ποίημα μπορεί να τους ενέπνεε». Η Βερόνικα Δαβάκη, η οποία έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με το ρεμπέτικο, επισημαίνει: «Σχετικά με αυτό, σε όσα από αυτά τα τραγούδια του Τούντα έλειπαν οι στίχοι τούς έχουν προσθέσει ο Διονύσης Καψάλης, ο Γιώργος Κοροπούλης, ο Κώστας Φασουλάς, και σε ένα του Παπαϊωάννου, κατά προτροπή της Χρύσας Παπαϊωάννου, και ο Δημήτρης. Ήταν κάποια ημιτελή με μερικούς αρχικούς στίχους, ενώ κάποια είχαν μόνο τίτλο. Έκανα κι εγώ μια απόπειρα τέτοιας συμπλήρωσης, καθώς υπήρχαν μόνο οι πρώτοι στίχοι».

Α

ναρωτιέμαι ποια ρεμπέτικα τραγούδια θεωρούν κορυφαία, αν μπορούμε σήμερα να πούμε με βεβαιότητα λ.χ. κορυφαία τη «Συννεφιασμένη Κυριακή» του Βασίλη Τσιτσάνη. Ο Παπαδημητρίου μου λέει: «Υπάρχει και η “Φραγκοσυριανή”, όπως και τραγούδια του Μπαγιαντέρα, του Χατζηχρήστου και, πάνω απ’ όλα, του Βαμβακάρη, που είναι απίθανα». Η Δαβάκη, που έχει βραβευθεί με το Βραβείο Κουν για τον ρόλο της ως Μαρίκα Νίνου στο έργο Μαρίκα Νίνου: Σαν άστρο, συμπληρώνει: «Νομίζω ότι έχουμε απομακρυνθεί αρκετά χρόνια από το ρεμπέτικο για να μπορούμε πλέον να το αντιμετωπίζουμε πιο καθολικά. Πέρα από τις κορυφές του, υπάρχει μια ολόκληρη οροσειρά, από το ’30 και το ’40 μέχρι το ’70, δηλαδή το λαϊκό τραγούδι. Έχει σημασία να δεις πώς συνομιλεί ο Μητσάκης με τον Χιώτη, πώς ο Τσιτσάνης πατάει σε ένα τραγούδι του Βαμβακάρη για να το πάει παραπέρα, πώς τραγουδάει η Νίνου σε σχέση με τη Χασκίλ. Είναι ένας τεράστιος κόσμος». Ωστόσο, ποιοι είναι οι λόγοι που επιβιώνει σήμερα; Ο συνθέτης εξηγεί: «Πρέπει να πω ότι το ρεμπέτικο ζει και βασιλεύει σήμερα. Όχι μόνο παίζονται παλιά ρεμπέτικα αλλά γράφονται και ωραία καινούργια. Έχουν εκλείψει οι συνθήκες; Όχι βέβαια! Δεν υπάρχει φτώχεια και καταπίεση; Θέλω να σκέφτομαι τα πράγματα ανάποδα. Από τη στιγμή που κάτι συμβαίνει, υπάρχει ο ιστορικός λόγος. Κάποιος σκέφτεται “ο πρωθύστερος σκεπτικιστής λέει ότι αυτό που συμβαίνει κακώς συμβαίνει, αφού δεν υπάρχει ιστορικός λόγος να το δημιουργήσει!”. Αυτό, βέβαια, είναι ένα σφάλμα στο οποίο υποπίπτω κι εγώ πολλές φορές. Δηλαδή, κάποιοι γράφουν ρεμπέτικα σήμερα και πρέπει απλώς να αναρωτηθούμε τι τους οδηγεί σε αυτό, όχι να το ακυρώνουμε». Η Δαβάκη προσθέτει: «Στο δημοτικό οι συναυλίες μας δεν έχουν ούτε μουσειακή ούτε ακαδημαϊκή αντιμετώπιση. Μαζί με Παπαϊωάννου και Τούντα παρουσιάζουμε τον νέο δίσκο του Βαγγέλη Κορακάκη, που γράφει σήμερα στίχους και μουσική σε παραγωγή του Ελληνικού Σχεδίου, και έναν κύκλο γνωστών ρεμπέτικων τραγουδιών, διασκευασμένων για δύο άρπες και φωνή. Όλο αυτό συμβαίνει στη λογική της διασκευής, που σημαίνει ότι διατηρούμε ζωντανό και ζεστό τον πυρήνα και τη βαθύτερη ουσία κάθε τραγουδιού, ακολουθώντας μια νέα προσέγγιση. Έτσι αναδεικνύονται καινούργιες πτυχές, προστίθενται στο σήμερα νέα στοιχεία».

«Πρέπει να πω ότι το ρεμπέτικο ζει και βασιλεύει σήμερα. Όχι μόνο παίζονται παλιά ρεμπέτικα αλλά γράφονται και ωραία καινούργια. Έχουν εκλείψει οι συνθήκες; Όχι βέβαια! Δεν υπάρχει φτώχεια και καταπίεση;»

Γιατί δεν γράφετε ρεμπέτικα, ρωτάω τον Παπαδημητρίου. Μου απαντάει: « Έχω γράψει! Γενικότερα, πατάω περισσότερο στο ρεμπέτικο παρά στο λαϊκό. Πριν από τον Covid παρουσίασα έναν κύκλο ποιημάτων που τον ονόμασα, ως εσωτερικό αστείο, “Ο Μεγάλος Αιρετικός”. Πρόκειται για μια σειρά παγκόσμιων ποιητών, ανάμεσά τους οι Βιγιόν, Καβαλκάντι, Τζον Νταν, Μποντλέρ, Γέιτς, Καρυωτάκης, Ρίλκε, Αριστοφάνης –που είναι σαν ρεμπέτικο–, Γκανάς, Κοροπούλης, και άλλων σε στιγμές που έχουν τουλάχιστον “παράξενη” άποψη για τα πράγματα και τη ζωή. Το έπαιξα δύο χρονιές και την τρίτη ήρθε ο Covid. Αυτήν τη χρονιά τον “Αιρετικό Γ” τον ανεβάσαμε ως συναυλία στο YouTube, όπου είχε απρόσμενη επιτυχία με εκατοντάδες χιλιάδες θεάσεις, κι αυτό μου έκανε βέβαια εντύπωση. Αποφασίσαμε να ηχογραφήσουμε, λοιπόν, και τα προηγούμενα, δηλαδή τους “Αιρετικούς” Α και Β, κι έτσι θα έχουμε έναν μεγάλο κύκλο 28 τραγουδιών λίαν συντόμως». Το Ελληνικό Σχέδιο κάνει και παιδικό θέατρο! Η Βερόνικα Δαβάκη έχει σημαντική πορεία στο παιδικό θέατρο, ενώ, μαζί με συναδέλφους της, έχει δημιουργήσει την ομάδα Φλου. Εξηγεί: «Επί Covid η ΕΡΤ ξεκίνησε θέατρο στο ραδιόφωνο. Πέντε ηθοποιοί διασκευάζαμε λαϊκά παραμύθια απ’ όλο τον κόσμο, τα σκηνοθετούσαμε, κάναμε μουσική επιμέλεια και τέλος παίζαμε και ηχογραφούσαμε. Είναι τρομερά ενδιαφέρον να συστήνεις καταρχάς στα παιδιά τον κόσμο του ήχου γιατί είμαστε, γενιές τώρα, σκλάβοι της εικόνα. Ενώ, αν εμπιστευτείς τον ήχο, αφήνεσαι σε μια εξαιρετικά δημιουργική για τη φαντασία διαδικασία. Η τωρινή μας παράσταση στο Θέατρο Τέχνης είναι παραγγελία παραμυθιών στον Κώστα Φασουλά και στην ομάδα Φλου. Επάνω σε αυτά τα κείμενα κλήθηκαν να γράψουν μουσική ο Άγγελος Αγγέλου και ο Τάσος Ρωσόπουλος. Πρόκειται για δύο μισάωρα παραμύθια για αφηγητή και 12μελή ορχήστρα, τους Venus. Είναι μια τρομερή ευκαιρία για τα παιδιά να μυηθούν στον κόσμο της ορχηστρικής μουσικής. Πρόκειται για ένα έργο που διατηρεί την παιδικότητά του και προτείνει στα παιδιά μια νέα φόρμα». Ρωτάω αν υπάρχει κάποιο απαιτητικό όνειρο για το μέλλον και ο Παπαδημητρίου μου απαντάει: «Υπάρχει κάτι στο οποίο ως έναν βαθμό με οδηγεί η Βερόνικα. Παρατηρώντας τη δική της σπουδαία εξέλιξη, αλλά μέσα από τον κύκλο της, τις δυσκολίες ενός νέου μουσικού σήμερα, αναγνωρίζω την ανάγκη επανάληψης των Αγώνων Τραγουδιού. Έχουν γίνει πέντε φορές σε μια πενταετία, αλλά σταμάτησαν για δεκαπέντε χρόνια. Αναδείχτηκαν δεκάδες σοβαροί άνθρωποι που εργάζονται με επιτυχία σε όλους τους χώρους. Δεν εννοώ, φυσικά, το γνωστό νεολαϊκό είδος τραγουδιού. Εάν λειτουργούσε σωστά η βιομηχανία τραγουδιού, σήμερα θα ήταν ίσως πολύ πλουσιότεροι, παρ’ όλα αυτά, όπου χρειάζονται σοβαροί συνθέτες και στιχουργοί, “δικά μας” παιδιά χρησιμοποιούνται». Η Βερόνικα Δαβάκη συμπληρώνει: «Ξέρετε, το Σχέδιο είναι μια μη κερδοσκοπική εταιρεία. Σήμερα, συνθέτες και στιχουργοί, νέοι αλλά και μεγαλύτεροι, με επιτυχίες, είναι καταδικασμένοι στη φτώχεια. Δεν υπάρχει κανένας μηχανισμός να τους στηρίξει, ιδιωτικός ή κρατικός. Δεν υπάρχει τρόπος ένας μεγάλος ποιητής να βγάλει με ασφάλεια τα προς το ζην. Είναι σαν κανείς να μην τους χρειάζεται! Το Ελληνικό Σχέδιο υπάρχει εξίσου για τους Έλληνες δημιουργούς και για την ίδια την ελληνική μουσική».

Μουσική

ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

LiFO 27.02.25

33

THE

g ood LiF O

846

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΠΕΙΡΑΙΑΣ 10 μέρη για φαγητό και καλοπέραση που θέλουμε να επισκεπτόμαστε ξανά και ξανά.

KΕΙΜΕΝΑ: ΛΙΝΑ ΙΝΤΖΕΓΙΑΝΝΗ. ΦΩΤΟ: ΘΑΛΕΙΑ ΙΩΑΝΝΟΥ. ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: BIANKA

PERSONAL SHOPPER 34

LiFO

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΑ LIDL

27.02.25

Μια εμπειρία χαλάρωσης που μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητά σου.

THE

good LiFO

Φίλωνος 43, Πειραιάς, 210 7002631 / Αυλητών 6-8, Ψυρρή, Αθήνα 210 7002619 / Κωνσταντίνου Καραμανλή 40Α, Καλαμαριά, Θεσσαλονίκη 2311 320159 / Μοναστηρίου 16 (εντός Capsis Hotel 1ος όροφος), Θεσσαλονίκη 2310 596800 polis-hammam.gr Facebook: PolisHammamloutron Instagram: polis_hammam_ polis_loutron

το αντίδοτο σε μια καθημερινότητα που σε καταπιέζει και στο άγχος που σε κυνηγάει σε κάθε σου βήμα μπορεί να είναι τόσο απλό όσο το νερό. Στο Polis Hammam - Polis Loutron αυτό το στοιχείο της φύσης, απαραίτητο για την ίδια τη ζωή, προσφέρει τις ευργετικές του ιδιότητες, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη εμπειρία καθαριότητας, εξαγνισμού και αναζωογόνησης για το σώμα και την ψυχή. Με τέσσερα σημεία σε Πειραιά, Αθήνα και Θεσσαλονίκη, η Polis Hammam - Polis Loutron αποτελεί πλέον σημείο αναφοράς όχι μόνο για εμάς αλλά και για τους επισκέπτες της χώρας που αναζητούν μια μοναδική ευκαιρία χαλάρωσης και αποτοξίνωσης. Από χαμάμ και τελετουργικά μασάζ έως εξειδικευμένες θεραπείες προσώπου και σώματος, οι έμπειροι θεραπευτές θα σου προσφέρουν αυτό ακριβώς που χρειάζεσαι με μόνο σύμμαχο το νερό, οδηγώντας σε ένα ταξίδι απόλυτης αναζωογόνησης. Μέσα από αυτή την ολιστική προσέγγιση θα γίνεις συμμέτοχος μιας ιεροτελεστίας που σε μεταφέρει στο παρελθόν και είναι εμπνευσμένη από τη συνήθεια των λουτρών των αρχαίων Ελλήνων αλλά και από τα ιστορικά χαμάμ που έρχονται από το παρελθόν άλλων λαών. Στα Polis Hammam - Polis Loutron οι αρχαίες παραδόσεις συνδυάζονται με τη σύγχρονη πολυτέλεια και το αποτέλεσμα είναι μια απόλαυση χαλάρωσης και ευεξίας που δεν συγκρίνεται με καμία άλλη. Νερό, υδρατμός και τεχνικές μασάζ συνδυάζονται σε ένα τελετουργικό που καθαρίζει το σώμα, ηρεμεί το μυαλό και ξυπνά τις αισθήσεις μας για να νιώσουμε με κάθε τρόπο αυτή την εμπειρία. Δεν είναι τυχαίο ότι η Polis Hammam - Polis Loutron έχει διακριθεί με τον παγκόσμιο τίτλο «Hammam of the Year 2025» στα Luxury Travel Guide Global Awards, ενώ για ακόμη μία χρονιά βρέθηκε στην κορυφή του TripAdvisor με το Traveler’s Choice Award. Μάλιστα, το σημείο του Πειραιά μόλις έκλεισε δύο χρόνια και έχει πολλούς λόγους να το γιορτάσει, καθώς είναι υποψήφιο στα Sustainable Luxury Spa Awards 2025, μια υποψηφιότητα που εκφράζει τον τρόπο με τον οποίο η πολυτέλεια βρίσκεται σε τέλεια ισορροπία με την κοινωνική και περιβαλλοντική υπευθυνότητα. Αυτή την εμπειρία μπορείς να μοιραστείς με φίλους, αγαπημένους και εκλεκτούς καλεσμένους, αφού τα Polis Hammam - Polis Loutron είναι ιδανική επιλογή για bachelor party, γενέθλια ή επετείους που θέλεις να θυμάσαι για καιρό. Κυρίως όμως αυτή η εμπειρία είναι το καλύτερο δώρο φροντίδας που μπορείς να κάνεις σε φίλους και συνεργάτες από τον χώρο της δουλειάς, προσφέροντάς τους μια δωροκάρτα. Και, φυσικά, αποτελεί μια ευκαιρία να προσφέρεις στον εαυτό σου ένα διάλειμμα από την καθημερινότητα που μπορεί να σε κάνει να νιώσεις τι σημαίνει χαλάρωση, σωματική και ψυχική, και να αλλάξεις τον τρόπο που βιώνεις την ίδια τη ζωή.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ

Polis Hammam - Polis Loutron

LiFO 27.02.25

35

Το ιστορικό εστιατόριο όπου τρώνε καλό ψάρι γενιές και γενιές Αθηναίων.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ

THE

good LiFO

Δουράμπεης

36

LiFO

27.02.25

good LiFO

ραβίδας που έρχεται με λίγο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο και, φυσικά, τη φημισμένη σαλάτα του Δουράμπεη, που αξίζει ειδική μνεία. Λίγα εστιατόρια στον κόσμο έχουν στον κατάλογό τους μια σαλάτα εξίσου διάσημη με τις σπεσιαλιτέ του μαγαζιού και λίγα πιάτα στην Ελλάδα έχουν αντιγραφεί τόσο πολύ, και συνήθως αποτυχημένα, όσο αυτή η σαλάτα. Μαζί με τη σαλάτα καταφθάνουν και τα τηγανητά και άλλα μεζεδάκια: καλαμαράκια, μαρίδα τηγανητή με κρεμμύδι, η διάσημη καραβιδόψιχα, χταπόδι ψητό, χτένια ψητά λεμονάτα, σαρδέλες ψητές, γαρίδες από την Κοιλάδα Αργολίδας (όταν είναι η εποχή τους), μικρές τηγανητές πεσκανδρίτσες που σερβίρονται με σκορδαλιά από παντζάρι. Φυσικά, ο κατάλογος εμπλουτίζεται κάθε φορά ανάλογα με το τι φέρνουν οι ψαράδες-προμηθευτές του Δουράμπεη. Γιατί αυτός είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο αγαπάμε αυτό το εστιατόριο, τα μοναδικά ψητά του ψάρια. Ό,τι καλό βγάζει το Αιγαίο έρχεται πρώτα εδώ: πελαγίσιες τσιπούρες, στήρες, σφυρίδες, ροφοί και συναγρίδες. Ό,τι και να επιλέξετε, θα έρθει στο τραπέζι σας ψημένο στην εντέλεια. Δίπλα στο ψάρι, παραπούλια αχνιστά al dente με ελαιόλαδο: άγρια ραδίκια που μαζεύονται καθημερινά, βρούβες. Πρόκειται πάντα για ένα χόρτο με όνομα συγκεκριμένο, που μαζεύεται και μαγειρεύεται με την ίδια φροντίδα όπως και το ψάρι. Αν αγαπάτε τα ζυμαρικά, στον Δουράμπεη θα δοκιμάσετε θεϊκή αστακομακαρονάδα και γιουβέτσι με καραβίδες, δύο πιάτα που πρόσφατα μπήκαν στα πολύ αγαπημένα μας. Μη φύγετε χωρίς να δοκιμάσετε γλυκό. Εδώ οι λουκουμάδες είναι τραγανοί και λουσμένοι σε υπέροχο μέλι, τα γλυκά του κουταλιού είναι σπιτικά, ο μπακλαβάς ένα θαύμα και η πορτοκαλόπιτα είναι του ονείρου! Στο εστιατόριο Δουράμπεης σας περιμένει μια εμπειρία μοναδική στην Ελλάδα, όχι μόνο για το σπουδαίο φαγητό αλλά και για το άψογο σέρβις. Ξεκινώντας από τον Σέργιο Δουράμπεη, που θα σας υποδεχτεί με χαμόγελο, και φτάνοντας μέχρι τη φροντίδα των σερβιτόρων, θα βρείτε πολλούς λόγους να κατεβαίνετε συχνά στον Πειραιά για ψάρι στον Δουράμπεη. Εδώ θα περάσετε μερικά από τα πιο γλυκά και νόστιμα μεσημέρια σας.

THE

υπάρχουν κάποια εστιατόρια που δημιουργούν εμπειρίες γεύσης τόσο έντονες που δύσκολα μπορείς να τις βρεις ή να τις ξαναδοκιμάσεις αλλού, έτσι τα επισκέπτεσαι ξανά και ξανά. Ένα τέτοιο εστιατόριο είναι και ο Δουράμπεης που, με φανατικούς πελάτες, ντόπιους και ξένους, σερβίρει το καλύτερο ψάρι στην Αττική εδώ και 90 χρόνια. Το ιστορικό εστιατόριο που αποτελεί σταθερά έναν καλό λόγο για να κατέβει κανείς στον Πειραιά εξελίσσεται διαρκώς και ανταγωνίζεται μόνο τον εαυτό του, αφού στον τομέα του παραμένει ένα από τα καλύτερα εστιατόρια της χώρας, προσελκύοντας τους λάτρεις της ψαροφαγίας αλλά και τους ξένους επισκέπτες που σπεύδουν να δοκιμάσουν εντυπωσιασμένοι τα πιο χαρακτηριστικά πιάτα του. Με τη σφραγίδα πλέον του κλασικού, ο Δουράμπεης παραμένει σταθερός στις αξίες του χωρίς να αγνοεί τα trends και τις απαιτήσεις της νέας εποχής της γαστρονομίας, ενώ τα πιάτα του κάνουν τον γύρο του κόσμου στα social media των απανταχού foodies με διθυραμβικές κριτικές. Εδώ τρώμε τους θησαυρούς της ελληνικής θάλασσας στην καλύτερη εκδοχή τους, τα πιο φρέσκα ψάρια και οστρακοειδή, μαζί με αγνά και εξίσου άψογα συνοδευτικά. Εδώ τα πάντα κρίνονται στον ύψιστο βαθμό: η ποιότητα της πρώτης ύλης, η πίστη στο άψογο σέρβις και η βαθιά γνώση των υλικών, των γευστικών συνδυασμών, των δυνατοτήτων που έχει το ψάρι στην κουζίνα. Απλότητα, σεβασμός στην πρώτη ύλη και ένταση της γεύσης, αυτά χαρακτηρίζουν τη μαγειρική του Δουράμπεη. Όλα τα ψάρια ψήνονται στη φωτιά της γιγαντιαίας θράκας που καταλαμβάνει τον χώρο της κουζίνας, με μόνη παρέμβαση το θαλασσινό αλάτι και τη σπάνια τεχνική του ψήστη. Δίπλα στα ψητά βρίσκεται και ένα από τα πιο ελαφριά τηγάνια της πόλης για τα μικρά ψαράκια, τα καλαμάρια και τη θρυλική πλέον καραβιδόψιχα, ενώ δεν ξεχνάμε και τα «ωμά» που είναι πολύ ψηλά στις προτιμήσεις του κοινού τα τελευταία χρόνια. Όλα τα ψάρια «εκτίθενται» στα ειδικά ψυγεία του εστιατορίου, ώστε ο πελάτης να μπορεί να επιλέξει αυτό που αγαπά. Στην αρχή, το μαγαζί προσφέρει την ιδανική εισαγωγή γι’ αυτό που θα ακολουθήσει: ένα μικρό φλιτζάνι κακαβιά που κλείνει μέσα του όλη τη γεύση της θάλασσας. Θα συνεχίσετε με όστρακα: κυδώνια, στρείδια ελληνικής καταγωγής, γυαλιστερές, μύδια. Ζητήστε σασίμι πεντάφρεσκης κα-

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ

Δουράμπεης, Ακτή Δηλαβέρη 29, Καστέλλα, 210 4122092

LiFO 27.02.25

37

Ένας πολυχώρος γαστρονομίας, νυχτερινής διασκέδασης και υψηλής αισθητικής στον Πειραιά.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ

THE

good LiFO

Beluga Art

38

LiFO

το beluga art είναι ένας all-day χώρος στον πειραιά που συνδυάζει την υψηλή γαστρονομία με την τέχνη και την πολυτελή αισθητική. Βρίσκεται στην ιστορική περιοχή της Τρούμπας, στην οδό 2ας Μεραρχίας 8-10, και αποτελεί ένα από τα πρώτα μαγαζιά που άνοιξαν στην περιοχή, μετατρέποντάς τη από διαβόητη συνοικία σε σημείο αναφοράς για όσους αναζητούν μια ξεχωριστή εμπειρία διασκέδασης και απόλαυσης. Ο χώρος του Beluga Art χαρακτηρίζεται από art deco, Bauhaus επιρροές με ρετρό πινελιές. Ένα από τα πιο ξεχωριστά χαρακτηριστικά του είναι το γυάλινο δάπεδο στο τμήμα του εστιατορίου που επιτρέπει στους θαμώνες να θαυμάσουν τα αρχαία θεμέλια της 5ης στοάς του Πειραιά, που χρονολογούνται στο 435 π.Χ. Το μενού του Beluga Art διά χειρός Στράτου Κουλέλη εστιάζει στη διεθνή κουζίνα με δημιουργικές gourmet πινελιές και επιρροές από τη Μεσόγειο. Από εκλεπτυσμένα brunch πιάτα και δροσιστικά κοκτέιλ μέχρι πιάτα που συνδυάζουν fusion τεχνικές, το εστιατόριο προσφέρει επιλογές για κάθε στιγμή της ημέρας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στο sushi, που έχει αποκτήσει φανατικούς θαυμαστές. Το Beluga Art δεν είναι μόνο χώρος γαστρονομίας αλλά και ένα νυχτερινό hotspot, καθώς φιλοξενεί live μουσικές βραδιές κάθε Πέμπτη, DJ sets με τα καλύτερα after-dinner parties αλλά και Greek Sundays με ελληνική μουσική από νωρίς, δημιουργώντας μια μοναδική ατμόσφαιρα. Με την ιδιαίτερη αισθητική του, το προσεγμένο μενού και τις μοναδικές εμπειρίες που προσφέρει, το Beluga Art αποτελεί έναν must-visit προορισμό για όσους θέλουν να συνδυάσουν τα θετικά ενός καλού καφέ, ενός καλού εστιατορίου και ενός καλού club.

2ας Μεραρχίας 8-10, Πειραιάς 210 4116505 Facebook: Beluga Instagram/TikTok : beluga_art

27.02.25

Η νέα εποχή street food που κατακτά όλον τον κόσμο γεννήθηκε στον Πειραιά.

THE

good LiFO

Σωτήρος Διός 45, Πειραιάς / Κολοκοτρώνη 126, Πειραιάς / Φωκίωνος Νέγρη 18, Κυψέλη / Καλλιρρόης 73, Ν. Κόσμος / Παρασκευοπούλου 45, Περιστέρι jackaroo.gr Facebook: jackaroosandwiches Instagram: jackaroo_ sandwiches

ένας από τους πολλούς λόγους για τους οποίους λατρεύουμε τον πειραιά είναι ότι εδώ γεννήθηκε το Jackaroo. Το απόλυτο street food spot που πλέον συναντάμε σε διάφορα σημεία της Αθήνας ξεκίνησε από την οδό Σωτήρος Διός (αργότερα ήρθε και το δεύτερο σημείο στην οδό Κολοκοτρώνη) και κατέκτησε την Αθήνα, δημιουργώντας ουρές από φανατικούς foodies που στήνουν καθημερινά το δικό τους street party. Το Jackaroo του Μιχάλη Μαντζουράνη ήρθε για να μείνει, φέρνοντας μαζί του την απόλυτη American style κουζίνα και κυρίως μένοντας πιστό στον συνδυασμό ποιότητας και ποσότητας που αλλάζει τα δεδομένα στον χώρο του γρήγορου φαγητού. Το πρώτο κατάστημα του Πειραιά αποτελεί πλέον έναν θρύλο όπου μπορείς να απολαύσεις τα αγαπημένα σου μπέργκερ μέσα σε μια ατμόσφαιρα επική, που επεκτάθηκε πρόσφατα για να δώσει στο Νο1 flagship store τη μοναδικότητα που του αξίζει. Με έναν τεράστιο χώρο που φιλοξενεί αμέτρητες παρέες, η εμπειρία Jackaroo δανείζεται στοιχεία από τις δεκαετίες των ’80s και των ’90s και μας μεταφέρει στην εποχή των videogames. Μέσα σε αυτό το σκηνικό απολαμβάνουμε τα λατρεμένα μας μπέργκερ με χειροποίητο bun ή μπριός και ζουμερό μοσχαρίσιο μπιφτέκι ή το αδιανόητα νόστιμο κοτόπουλο πανέ που αποτελεί σήμα κατατεθέν του ονόματος Jackaroo. Θα έχεις ήδη το δικό σου αγαπημένο, αλλά, αν πρέπει να κάνουμε μια μικρή επιλογή για τους αρχάριους αυτής της απόλαυσης, θα πρέπει να αναφέρουμε οπωσδήποτε το Chickenator με χειροποίητο μαριναρισμένο στήθος φρέσκου κοτόπουλου, τσένταρ, μπέικον και μανιτάρια, αλλά και το Umami με χειροποίητo μπιφτέκι από 100% μοσχαρίσιο κιμά, κατσικίσιο τυρί, μανιτάρια σοταρισμένα, καραμελωμένα κρεμμύδια και μαγιονέζα τρούφας. Μαζί με τα κλασικά και αγαπημένα θα πρέπει να δοκιμάσεις και τις νέες συνταγές όπως τα Creamy Mushroom και Hot Honey ή το spicy Koala Kong με δύο κομμάτια παναρισμένο κοτόπουλο, διπλό τσένταρ, διπλό καπνιστό μπέικον, διπλό τηγανητό αυγό, χαλαπένιος, κρεμμύδι και sweet chilli σε χειροποίητο βουτυρένιο ψωμάκι μπριός! Δεν έχει τέλος η λίστα με τα must try, αλλά, ό,τι κι αν επιλέξεις, δεν πρέπει να παραλείψεις να ολοκληρώσεις τη γευστική ευχαρίστηση με το χειροποίητο παγωτό μηχανής – ό,τι πρέπει για να σε δροσίσει μετά από ένα πληθωρικό γεύμα. Οι μηχανές παραγγελίας στο κατάστημα του Πειραιά κάνουν τη ζωή μας ακόμα πιο εύκολη, ώστε τίποτα να μη στέκεται εμπόδιο ανάμεσα σε έναν πεινασμένο foodie και στην απόλυτη γευστική ευτυχία. Αυτή η ευτυχία μοιράζεται απλόχερα και διαδίδεται όλο και περισσότερο, αφού το Jackaroo μόλις ξεκίνησε το franchise ταξίδι του εντός Ελλάδας αλλά και εκτός. Μια κοινότητα που μεγαλώνει χάρη σε ένα όραμα που μένει πάντα πιστό στις αρχικές αξίες του.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ

Jackaroo

LiFO 27.02.25

39

good LiFO THE

Mailo’s

T H E P A S T A P R OJECT Η μακαρονάδα που έγινε lifestyle συνοδεύει τη βόλτα δίπλα στη θάλασσα.

τα mailo’s – the pasta project πήραν τη φρεσκάδα, την ποιότητα και την απόλαυση και τις έβαλαν μαζί σε ένα κόκκινο cup και πλέον η τέλεια μακαρονάδα που έγινε street food συνήθεια έρχεται στα χέρια σου όποτε θέλεις, όπου θέλεις, αποτελώντας μια λαχταριστή απόλαυση γεμάτη προσωπικότητα. Δεν είναι τυχαίο ότι το κατάστημα της Ακτής Μουτσοπούλου (ένα από τα 41 σημεία σε Ελλάδα και Κύπρο) συγκεντρώνει κάθε μέρα πολλές και διαφορετικές παρέες που θέλουν να δημιουργήσουν τη δική τoυς μακαρονάδα, επιλέγοντας τα ζυμαρικά που θέλουν και μια από τις 11 διαφορετικές signature sauces. Rigatoni, campanelle ή casarecce φτιαγμένα από σιμιγδάλι και νερό ετοιμάζονται μπροστά στα μάτια σου στη μαγική Fresh Pasta Machine και απογειώνονται γευστικά από συνταγές που είναι η μία καλύτερη από την άλλη. Η αρωματική Truffle Mushrooms με άγρια μανιτάρια, κρέμα παρμεζάνας και λάδι λευκής τρούφας, η λαχταριστή Beef Ragu με σιγομαγειρεμένο μοσχαράκι σε σάλτσα φρέσκιας ντομάτας με μυρωδικά, η creamy Parmesan Chicken με κρέμα παρμεζάνας, φρέσκα μανιτάρια και εστραγκόν, η νέα συνταγή chicken tikka masala - ζουμερό κοτόπουλο σε βελούδινη σάλτσα γιαουρτιού, τυρί κρέμα και μείγμα μπαχαρικών ή το Παστίτσιο σε μακαρονάδα που ξυπνά αναμνήσεις από την κουζίνα της μαμάς συνοδεύουν την κυριακάτικη οικογενειακή βόλτα δίπλα στη θάλασσα ή γίνονται το αγαπημένο lunch break για τις παρέες που συναντιούνται στο Πασαλιμάνι και αναζητούν ένα χορταστικό street food. Τα Mailo’s – The Pasta Project σού προσφέρουν αυτό που χρειάζεσαι στη βόλτα, στο σπίτι, στο γραφείο, για να μπορείς να απολαμβάνεις τις μοναδικές γεύσεις τους. Made with Love and Pasta. Ετοιμάσου για αμέτρητους συνδυασμούς που σε ταξιδεύουν γευστικά καθώς χαζεύεις στη ριβιέρα του Πειραιά.

Ακτή Μουτσοπούλου 12 210 4297001 Social: mailos_pasta, mailos.gr

CHE Cocina ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ

Λατινοαμερικάνικο fusion που αλλάζει τα δεδομένα.

40

LiFO

αν η αθήνα είχε γεύση, θα ήταν ένα τολμηρό blend ελληνικών και λατινοαμερικάνικων αρωμάτων, πασπαλισμένο με λίγη ασιατική μαγεία. Και αν υπάρχει ένα μέρος που το πετυχαίνει αυτό αριστοτεχνικά, είναι το CHE Cocina y Barra Sudamericana. Το εστιατόριο που από το 2017 μας μυεί στη γοητεία της Λατινικής Αμερικής έρχεται φέτος με ένα ανανεωμένο concept που σπάει τα σύνορα της γεύσης. Με επικεφαλής τον executive chef Θάνο Στασινό, γνωστό για τo expertise του στη Nikkei κουζίνα, και τον head chef Αντώνη Μαυρίδη, το νέο CHE Cocina κάνει ένα ταξίδι ανάμεσα σε πολιτισμούς. Ελληνικές πρώτες ύλες συναντούν λατινοαμερικάνικες τεχνικές και το αποτέλεσμα είναι πιάτα που ισορροπούν τέλεια μεταξύ παράδοσης και καινοτομίας. Αν δεν ξέρεις από πού να ξεκινήσεις για να γευτείς αυτήν τη νέα γαστρονομική πρόταση, τα tsukune –αφράτα κεφτεδάκια κοτόπουλου με ζελέ σόγιας και πουρέ μελιτζάνας– είναι μια αποκάλυψη, ενώ τα dumplings με αρωματικό χοιρινό, kimchi και αφρό αυγολέμονου φέρνουν στη φιλοσοφία του comfort food μια γκουρμέ άποψη. Στο Che το food pairing τιμάται δεόντως και το bar menu, ένας ύμνος στη Λατινική Αμερική με κοκτέιλ που συνδυάζουν mezcal, pisco και εξωτικά φρούτα, έρχεται να ισορροπήσει με τις έντονες γεύσεις του μενού. Όλα αυτά με μια sustainable φιλοσοφία που αποδεικνύει ότι η απόλαυση μπορεί (και πρέπει) να είναι και ηθική. Εκεί όπου τα vibes μιας χαρούμενης hacienda συναντούν την urban ατμόσφαιρα του Πειραιά σε περιμένει ένα σκηνικό με τροπικά φυτά, ζεστά χρώματα, χειροποίητες λεπτομέρειες και μια αίσθηση πως κάπου στο background ακούγονται cumbia μελωδίες. Το CHE Cocina y Barra Sudamericana για άλλη μια φορά μάς εκπλήσσει, κάνοντας τη δική του δήλωση για το μέλλον της γεύσης στην Αθήνα.

Καραΐσκου 151, Πειραιάς 210 4296660 www. cherestaurant.gr

27.02.25

Ήρθε η στιγμή να μάθεις τι σημαίνει ζυμο-spritzeria.

good LiFO

Δραγάτση 10, Πειραιάς 210 4133903 Social: zyme_ zymospritzeria

THE

στην καρδιά του πειραιά κατέφθασε πριν από λίγο καιρό το Z me, φέρνοντας έναν αέρα ιταλικής φινέτσας μέσα από ένα concept απλό και άκρως εθιστικό: spritz & focaccia. Αν, μάλιστα, σκεφτείς ότι το νέο αυτό εγχείρημα είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας του project manager Λευτέρη Σουχαΐμπ (γνωστού από επιτυχημένα projects όπως το Darling στον Πειραιά και ο Φοίνικας στο Χαϊδάρι) με τον Γιώργο Ιωάννου, έναν δεξιοτέχνη της ζύμης με βαθιά γνώση τόσο της ελληνικής όσο και της ιταλικής αρτοποιίας, μπορείς να καταλάβεις γιατί έχει ήδη γίνει talk of the town. Το Z me λειτουργεί από νωρίς το πρωί ως ένα αυθεντικό ιταλικό bakery με ολόφρεσκα panzerotti, focaccia και πεϊνιρλί σε διάφορες εκδοχές αλλά και με ένα πλούσιο brunch που επιμελείται η σεφ Μαρία Σιάχου και συνδυάζει τη street λογική με την εστιατορική ποιότητα. Δεν λείπει φυσικά ο εκλεκτός καφές από την Area 51, ενώ η φιλοσοφία του καταστήματος βασίζεται στο zero food waste, με ό,τι περισσεύει από το πρωινό να μετατρέπεται σε νόστιμα cicchetti – αυτά τα μικρά σνακ που συνοδεύουν ιδανικά τα aperitivo. Το απόγευμα το Z me μεταμορφώνεται σε spritzeria, με τον Γιάννη Ζοχιό να δημιουργεί δροσιστικά spritz, από τα κλασικά Aperol και Campari μέχρι πιο ιδιαίτερες παραλλαγές. Σε ένα απόλυτο street food pairing θα συνδυάσεις μαζί με το ποτό σου απολαυστική φοκάτσια σε διαφορετικές συνταγές. Από ελαφριές επιλογές όπως ντομάτα-μοτσαρέλα μέχρι πιο γκουρμέ συνδυασμούς, οι προτάσεις είναι η μία καλύτερη από την άλλη και ταιριάζουν τέλεια στην after office βόλτα που θέλεις κάτι να τσιμπήσεις μαζί με ένα δροσιστικό ποτό. Το ιστορικό κτίριο του 1847 που στεγάζει το Z me έχει μια ατμόσφαιρα που συνδυάζει την παραδοσιακή αρχιτεκτονική με μια μοντέρνα άποψη περί φιλοξενίας, έτσι μπορείς να απολαμβάνεις την εμπειρία του aperitivo με θέα τη θάλασσα έτσι όπως δεν τη έχεις ζήσει μέχρι τώρα. Το Z me αποδεικνύει πως υπάρχει πάντα χώρος για ιδέες που κάνουν τη διαφορά στη γευστική ταυτότητα της Αθήνας και πως μια τέτοια ιδέα δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη για να είναι απολαυστική. Εδώ έρχεσαι για την ατμόσφαιρα, το χαλαρό vibe και το συναίσθημα ότι βρίσκεσαι σε ένα μικρό, urban spot της Ιταλίας μόλις λίγα βήματα από τη θάλασσα και βρίσκεις αυτό ακριβώς που θέλεις: ένα γευστικό, casual pairing που σε χαλαρώνει.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ

Zýme

LiFO 27.02.25

41

good LiFO THE

Temps Perdu Ο χρόνος δεν είναι χαμένος όταν έχει τη γεύση της ανάμνησης.

σε έναν ατμοσφαιρικό πεζόδρομο του πειραιά το Temps Perdu επαναπροσδιορίζει την τέχνη της αρτοποιίας και της ζαχαροπλαστικής. Εμπνευσμένο από το εμβληματικό έργο του Mαρσέλ Προυστ Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο, το νέο αυτό γαστρονομικό πρότζεκτ αναδεικνύει την έννοια του χρόνου ως βασικό συστατικό στη δημιουργία αυθεντικών γεύσεων που ξυπνούν μνήμες. Το Temps Perdu είναι ένα ζωντανό εργαστήριο ζύμης, όπου κάθε προϊόν δημιουργείται με απόλυτη αφοσίωση και ταυτόχρονα παραμένει πιστό στη φιλοσοφία zero food waste. Με αφετηρία τη γαλλική παράδοση των κρουασαντερί, ο χώρος αυτός φτιάχτηκε για να προσφέρει εμπειρίες που δεν εξαντλούνται μόνο στη γεύση αλλά «σκαλίζουν» τις αναμνήσεις και προκαλούν την αυθεντική απόλαυση. Πίσω από το εγχείρημα βρίσκονται δύο κορυφαίοι επαγγελματίες του χώρου, ο pastry chef Γιάννης Βλασίου, με διεθνή εμπειρία σε εστιατόρια βραβευμένα με Michelin, και ο αρτοποιός Δημήτρης Δρίτσας, με πάνω από 15 χρόνια εμπειρίας, γνωστός για τη βαθιά γνώση της παραδοσιακής αρτοποιίας. Οι δυο τους ενώνουν τις δυνάμεις τους για να παρουσιάσουν μια σειρά από δημιουργίες βασισμένες αποκλειστικά σε εκλεκτές, εποχικές πρώτες ύλες. Το εργαστήριο λειτουργεί μπροστά στα μάτια σου και από το μεγάλο παράθυρο μπορείς να παρακολουθήσεις τη δημιουργία των προϊόντων που ετοιμάζονται καθημερινά. Τα βουτυράτα κρουασάν πρωταγωνιστούν, παίρνοντας τη θέση της μαντλέν από το βιβλίο του Προυστ, αφού κάθε μπουκιά σε ταξιδεύει στον χρόνο. Δεν είναι μόνο η αισθητική της γεύσης αλλά και η ομορφιά του χώρου που κάνει τον χρόνο να σταματά στο Temps Perdu. Συνδυάζοντας τη βιομηχανική κομψότητα με τη μίνιμαλ πολυτέλεια, σε προσκαλεί να γίνεις μέρος μιας ολοκληρωμένης εμπειρίας που σε ταξιδεύει μέσω της απόλαυσης.

Καραΐσκου 114, Πειραιάς 210 4296027 Social: temps_perdu_the_ dough_lab

Ιστιοπλοϊκός ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ

Μια εμπειρία δίπλα στο κύμα που αλλάζει την έννοια της απόλαυσης.

42

LiFO

στον ιστιοπλοϊκό η θάλασσα γίνεται κομμάτι της καθημερινότητας κι αυτό αρκεί για να κάνει αυτόν τον χώρο ξεχωριστό. Από το πρωί μέχρι το βράδυ η εμπειρία εδώ έχει μια δική της ροή, ακολουθώντας τη φυσική εξέλιξη της ημέρας. Από τον πρώτο πρωινό καφέ μέχρι το τελευταίο κοκτέιλ της βραδιάς, κάθε στιγμή αποκτά το χρώμα του ορίζοντα. Αφήνοντας, λοιπόν, τις αισθήσεις σου να παρασυρθούν από την ηρεμία που προσφέρει το απέραντο γαλάζιο, θα απολαύσεις έναν αρωματικό καφέ που σε ξυπνά ευχάριστα, ενώ στο τραπέζι σου φτάνουν λαχταριστές προτάσεις για brunch, όπως φουρνιστό πρωινό, pancakes, αυγά σε κάθε πιθανή εκδοχή και χορταστικά μπέργκερ με Black Angus. Όσο περνά η ώρα, το μενού εξελίσσεται σε μια all-day απόλαυση και η ομάδα της κουζίνας δημιουργεί γεύσεις που ξεχωρίζουν. Προσεγμένες πρώτες ύλες, εμπνευσμένοι συνδυασμοί και μοντέρνες μαγειρικές προσεγγίσεις συνδυάζονται σε comfort πιάτα που θα λατρέψεις, όπως το ταρτάρ σολομού, τα bao buns με τηγανητή γαρίδα, τα τραγανά spring rolls ή το ιδιαίτερο παστίτσιο με αργοψημένο μπρίσκετ. Στις προτάσεις του καταλόγου ξεχωρίζουν και τα αρωματικά ριζότι αλλά και οι εκλεκτές κοπές κρέατος που ψήνονται αριστοτεχνικά, απογειώνοντας τη γευστική εμπειρία. Η οινική λίστα του Ιστιοπλοϊκού στηρίζει τον ελληνικό αμπελώνα, προτείνοντας εκλεκτές ετικέτες για να συνοδεύσουν τις γεύσεις, ενώ η ομάδα του μπαρ δημιουργεί μια σειρά από κλασικά και signature cocktails που θα απολαύσεις ακόμα περισσότερο με θέα τη ριβιέρα του Πειραιά. Αυτό το σκηνικό γίνεται προορισμός για κάθε ιδιωτική στιγμή αλλά και για εκείνες τις ιδιαίτερες περιστάσεις που θέλεις να μοιραστείς με αγαπημένους σου. Η ομάδα του Ιστιοπλοϊκού events θα σε κατευθύνει ώστε να δημιουργήσεις μια εμπειρία που μένει αξέχαστη.

Ακτή Μικρολίμανου, Πειραιάς 210 4134084 istioploikos.gr Facebook: Istioploikos.Omilos.

Peiraia Instagram: istioploikoscafe/

27.02.25

Το απόλυτο burger spot μόλις ήρθε στο Πασαλιμάνι.

good LiFO

Αγγέλου Μεταξά 7, Πειραιάς 210 412 1291 Social: mparmpeekiou.gr

THE

το μπαρ μπεε κιου δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Το μπεργκεράδικο που έκανε το comfort food εμπειρία επανασυστήνεται στο κοινό, που το έχει λατρέψει, με ένα ολοκαίνουριο κατάστημα στην οδό Αγγέλου Μεταξά 7, στο Πασαλιμάνι. Η ιδέα που γεννήθηκε στη Φρεαττύδα επιστρέφει στη γειτονιά του Πειραιά, αυτήν τη φορά στην «πασαρέλα» του Πασαλιμανιού, και μάλιστα μας παρουσιάζει ένα φρέσκο, ακόμα πιο λαχταριστό μενού, που υπόσχεται να ικανοποιήσει κάθε burger lover. Το νέο μέλος της οικογένειας των Μπαρ Μπεε Κιου φέρνει αέρα ανανέωσης με urban-industrial αισθητική, graffiti στους τοίχους, φινιστρίνια αντί για παράθυρα και ένα ατμοσφαιρικό bar που σερβίρει old-school cocktails. Αν ανήκεις σε εκείνους που δεν απολαμβάνουν μόνο το φαγητό αλλά και την εμπειρία, θα λατρέψεις την open kitchen, απ’ όπου μπορείς να δεις live τη δημιουργία του μπέργκερ σου. Όσο για το ανανεωμένο μενού του Μπαρ Μπεε Κιου, είναι, όπως πάντα, μια ωδή στην απόλαυση, συνδυάζοντας τα signature classics με νέες, ανατρεπτικές προσθήκες που κάνουν τη διαφορά: smashed burgers για τους λάτρεις του minimal, αλλά γεμάτου γεύση μπέργκερ. Δοκίμασε το Πατατάκ με φρέσκο χειροποίητο ψωμάκι, 3 smashed μοσχαρίσια μπιφτέκια 100 γρ., λιωμένο τσένταρ, μπέικον, cheddar sauce, μαγιονέζα, πούδρα crispy bacon και τηγανητές πατάτες καρφωμένες στο ψωμάκι και νιώσε Mexican vibes με το Mexican burger που συνδυάζει μοτσαρέλα, pulled pork, μπέικον, γουακαμόλε, νάτσος και χαλαπένιος για όσους αγαπούν τη spicy ένταση. Στα must try και το Dr. Μπεεργκενστάιν, που συνδυάζει μοσχαρίσιο μπιφτέκι, pulled pork, cheddar, gouda pane και μπεργκεν-σος. Για το τέλος, τα mini pancakes με πραλίνα Bueno και οι μπουκίτσες μπριός με κανέλα «Κάτι σαν Τσούρος», όπως είναι το όνομά τους, δημιουργούν το τέλειο φινάλε στην εμπειρία που εδώ και χρόνια κερδίζει την καρδιά μας. Με το νέο κατάστημα στο Πασαλιμάνι, το Μπαρ Μπεε Κιου μάς συστήνει ένα νέο must visit spot που θα σε κάνει φανατικό της γεύσης αλλά και της ενέργειάς του. Η αυθεντική ατμόσφαιρα ενός American diner συνδυάζεται με τη μαγευτική θέα της Μαρίνας Ζέας και το αποτέλεσμα είναι μια μοναδική εμπειρία που θα σε κάνει να το επισκέπτεσαι ξανά και ξανά.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ

Μπαρ Μπεε Κιου

LiFO 27.02.25

43

î

Faos Unisex γυαλιά ηλίου Tinos σε στρογγυλό σχήμα.

î

avramisoptics.gr

THE

good LiFO

PERS O N A L S H OP P E R

Rouje Παλτό από μαλλί προβάτου.

ö

rouje.com

Bloomingville Σετ από κηροπήγια σε σχήμα γάτας. nordicnest.gr

ó

Kiko Milano Υγρή σκιά ματιών με μεταξένια υφή, Street Heart Eye Paints. kikocosmetics.gr

õ

ò

Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης Βιβλίο κόμικ Κυκλαδίτισσες - Άγνωστες ιστορίες τριών κοριτσιών από τις Κυκλάδες της Όλιας Ντακογιάννη.

Karl Lagerfeld Jeans Μαύρη ανδρική φόρμα με logo.

Sport And Fashion Freedom

cycladic.gr

ΑΠΟ

ΤΗ

LIFO

TEAM

ó

44

LiFO

Xiaomi

î

Vans

Κινητό Redmi Note 14 Pro με κυρτή οθόνη και κεντρικά ευθυγραμμισμένη κάμερα deco. public.gr

Sneakers MTE UltraRange Neo VR3 σε πράσινο χρώμα. vans.eu

27.02.25

ΤΑ ΚΑΛΎΤΕΡΑ ΠΆΝΤΑ ΣΥΜΒΑΊΝΟΥΝ «ΚΆΠΟΥ ΜΕΤΑΞΎ»

Η

άνοιξη σηματοδοτεί κάθε χρόνο ένα πολυήμερο ταξίδι για την Πέτρα και τον σύντροφό της. Ασταμάτητη και συνεχώς μετακινούμενη, η Πέτρα είναι κάθε άλλο παρά αυτό που υποδεικνύει η έννοια του ονόματός της, είναι αεικίνητη. Με το πέρασμα του χρόνου, το μόνο πράγμα που θα παραμένει «βράχος» είναι τα ταξίδια, και δη τα ανοιξιάτικα. Φέτος, η πυξίδα δείχνει Πελοπόννησο· ένα roadtrip χωρίς προκαθορισμένο πρόγραμμα έχει ξεκινήσει εδώ και κάμποσες μέρες. Πρώτη στάση και τελευταία, πριν αφήσουν την Αθήνα για καιρό, είναι τα Lidl. Ο μοναδικός χρόνος που αφιερώνεται στην προετοιμασία έχει να κάνει με τις προμήθειες, καθώς όλο το υπόλοιπο είναι συνειδητά και σκόπιμα άκρως random. Το ταξιδιωτικό δίδυμο βρίσκει τα τουριστικά μέρη πολυσύχναστα, εμπορευματοποιημένα, υπερτιμημένα και αγχωτικά, οπότε και διαλέγει, ενστικτωδώς κάθε φορά, τη λιγότερο διανυθείσα διαδρομή. Και αυτό έχει αποκτήσει, όπως φαίνεται, δικό του νόημα. Για να διασχίσεις απ’ άκρη σ’ άκρη τη μεγαλύτερη χερσόνησο της Ελλάδας, πρέπει να αγαπάς τη γοητευτική ελευθερία που σου δίνει ο δρόμος. Πολλά τα χιλιόμετρα, άλλες τόσες και οι επαναχρησιμοποιούμενες τσάντες γεμάτες με αγαπημένα σνακ, πάντα χρήσιμα για να καλύψουν τυχόν λιγούρες της στιγμής. Αλμυρά και γλυκά, εύκολα στους συνδυασμούς και χωρίς να ξεφεύγουν από το budget, τα σνακ που βρίσκει το ζευγάρι στα αγαπημένα του Lidl, από μπισκότα και ξηρούς καρπούς μέχρι υγιεινές βιολογικές μπάρες, καλμάρουν κάθε είδος πείνας και απαιτούν ένα και μοναδικό ταλέντο: να μην ξεχνά να ταΐζει ο συνοδηγός τον οδηγό. Δεν είναι και εύκολο task, όταν κοιτάζει κανείς απορροφημένος το ιδιαίτερο τοπίο το οποίο παραδίδει μαθήματα μανιάτικης αρχιτεκτονικής. Πρώτη νύχτα στη Μεσσήνη: στάση για ξεκούραση και ανάκτηση δυνάμεων σε ένα παλιό ξενοδοχείο, ξεχασμένο από τους ψηφιακούς χάρτες. Ένα ζευγάρι Γάλλων ποδηλατών απολαμβάνει ένα μπουκάλι κρασί με λίγα κράκερ στο διπλανό βεραντάκι. Η εικόνα συνοδεύει ιδανικά το σούρουπο, σαν βγαλμένη από ταινία. Οι ποδηλατικές στολές, απλωμένες στο περβάζι, δίνουν την κατάλληλη αφορμή για κουβέντα. Η Πέτρα βρίσκει ένα ποτήρι στο παλιακό κουζινάκι του δωματίου τους και κάθεται δίπλα στο ηλιοκαμένο, χαμογελαστό και κεφάτο ζευγάρι. Οι τέσσερίς τους περνούν τις επόμενες ώρες ανταλλάσσοντας ιστορίες, γελώντας και μιλώντας για τη ζωή και τα ταξίδια. Κι ενώ έχουν επισκεφθεί ακριβώς τα ίδια μέρη την ίδια ημέρα, οι διαφορές στην οπτική από το δίτροχο στο τετράτροχο είναι τόσες που δίνουν το έναυσμα

THE

good LiFO

Μήπως, τελικά, οι καλύτερες ιστορίες ήταν πάντα για προορισμούς στους οποίους δεν φτάσαμε ποτέ;

για μια ατελείωτη, άκρως ενδιαφέρουσα συζήτηση. Πάνω στο ποδήλατο, το οδόστρωμα αποκτά άλλη αξία. Ο αέρας είναι φρέσκος και η φύση συνοδεύει τα ιδρωμένα μέτωπα με μια αίσθηση απόλυτης ελευθερίας. Η ησυχία είναι θεραπευτική.Ένα κάδρο αλλιώτικο που δεν το περιορίζει κανένα παράθυρο. Τα κόκκινα παλλόμενα φωτάκια των ποδηλάτων είναι το μόνο πράγμα που αντανακλά στους επιβλητικούς βράχους, καθώς διασχίζουν το ιδιαίτερο τοπίο. O Nicolas τα περιγράφει σχεδόν ποιητικά. Τα κουρασμένα πόδια από τις ανηφόρες απλώνονται στις καρέκλες ευχαριστημένα. Η Πέτρα παρακολουθεί όσα λέγονται εντυπωσιασμένη. Οι πρώτες μπίρες ανοίγουν παγωμένες με αυτοσχέδιο τρόπο από τον επίδοξο ποδηλάτη. «Η μπίρα είναι must. Ηλεκτρολύτης! Η επιβράβευσή μας», συμπληρώνει γελώντας στη γλώσσα του. Οι προμήθειες που διακρίνονται στον πάγκο της κουζίνας τους έχουν κουβαληθεί από τα Lidl της Μεσσήνης μέχρι το ξενοδοχείο με τα πόδια. Απαιτητικό task, που ανταμείβει. Με ποικιλία στη γεύση, παραμένοντας και εντός budget. Parfait! Στο τραπεζάκι στρώνεται στα γρήγορα το πιο αυθόρμητο τραπέζι, πιο στιγμιαίο και από ολόκληρο το ταξίδι: ανοιξιάτικα καναπεδάκια ή, μάλλον, «canapé» στη γλώσσα της Camille, με κάθε λογής αλλαντικά και νόστιμα τυριά, δροσερή μπιρίτσα και λευκό κρασί, όλα εύκολα για τσιμπολόγημα, χωρίς μαχαιροπίρουνα και άλλα κόλπα. Η σύνθεση απλή, εύκολη και δοκιμασμένη: αφράτο ψωμί τσιγαρισμένο με βούτυρο στο ένα και μοναδικό μάτι της κουζίνας, τυρί κρέμα, φέτες αλλαντικών και μαρμελάδα. Για τραπεζομάντιλο χρησιμοποιούνται μερικοί ανοιχτοί χάρτες της περιοχής με γαλλικές λέξεις και πινέζες χειρόγραφες, για τον απαιτούμενο μπούσουλα, που, απ’ ό,τι φαίνεται, δεν είναι καθόλου απαραίτητος. Γιατί το ποδήλατο της ζωής είναι από μόνο του ένας χάρτης φορτωμένος εμπειρίες: όμορφες, δύσκολες, απλές ή και πιο σύνθετες. Και αυτό το άθλημα χρειάζεται τη δική του δυναμική εξάσκηση στην καθημερινή ορθοπεταλιά, όπως ακριβώς το σώμα, έτσι και το μυαλό. Ένα αναπάντεχο βράδυ γεύσεων, ιστοριών και στιγμών πρόκειται να προστεθεί στη λίστα των κορυφαίων ταξιδιωτικών εμπειριών, ένα «πλανόδιο» γεύμα εκτός ταξιδιωτικών reviews, με μόνο βαθμολογικό κριτήριο το πρελούδιο της γεύσης και την απλότητα της στιγμής. Και τα Lidl που παραμένουν, πάντα και παντού, εντός και εκτός «bucket list», αλλά πάντα εντός budget. Ακριβώς όπως πρέπει να είναι τα γευστικά ταξίδια και τα ταξίδια γενικώς. Γιατί οι καλύτερες ιστορίες γράφονται πάντα «κάπου μεταξύ».

LiFO 27.02.25

45

starfax

ΙΧΘΥΣ [20.2/20.3] Ο Μάρτιος είναι η εποχή των Ιχθύων, οπότε αυτή είναι η ώρα σας να λάμψετε! Ωστόσο, η ανάδρομη Αφροδίτη στον Κριό μπορεί να σας βγάλει εκτός προϋπολογισμού. Περιποιηθείτε τον εαυτό σας αλλά να είστε προσεκτικοί με τις αγορές. Αποφύγετε τη σπατάλη, καθώς υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να αλλάξετε γνώμη στο εγγύς μέλλον. Ο Ερμής εισέρχεται επίσης στον Κριό στις 3/3 και σας βοηθά να οραματιστείτε νέους τρόπους για να αυξήσετε το εισόδημά σας. Δώστε έμφαση σε επαφές και διαπραγματεύσεις είτε για κλείσιμο νέων συμφωνιών είτε για διεκδίκηση καλύτερων αποδοχών στη δουλειά σας. Στις 4/3 το εξάγωνο Σελήνης, Ήλιου και Άρη φέρνει έναν νέο έρωτα, ενώ ευνοεί και τη δημιουργία οικογένειας. Κάποια καλά νέα που θα αφορούν τα παιδιά θα σας δώσουν χαρά. Στις 7/3 δεν θα είναι κατάλληλη στιγμή για επενδύσεις και ό,τι αφορά την κερδοσκοπία. Η κρίση σας δεν θα είναι ξεκάθαρη.

ΚΡΙΟΣ [21.3/20.4] Ο Μάρτιος θέλει υπομονή,

3- 9 maρ tιου 20 25

ενώ είναι και μια καλή εποχή για παύση. Η Αφροδίτη, σε ανάδρομη πορεία στο ζώδιό σας, προκαλεί έντονες τάσεις για ξόδεμα χρημάτων σε απολαύσεις και θα πρέπει να τιθασεύσετε την παρόρμησή σας ώστε να μη βρεθείτε σε αδιέξοδο. Στις 3/3 εισέρχεται και ο Ερμής στο ζώδιό σας, δημιουργώντας εκρηκτική ενέργεια. Ενώ φημίζεστε για την ειλικρίνειά σας, αυτό το δίδυμο μπορεί να σας κάνει απρόσεκτους όταν εκφράζετε τις απόψεις σας. Κάποιες αποκαλύψεις σχετικά με οικονομικά και φίλους θα δοκιμάσουν τις σχέσεις σας. Αποφύγετε να δανείσετε ή να δανειστείτε. Μια καλή ημερομηνία για μυστικές διαπραγματεύσεις είναι στις 4/3 που πραγματοποιείται το εξάγωνο Ήλιου - Σελήνης. Στις 7/3 οι αυξημένες ανάγκες της οικογένειας θα δοκιμάσουν τις αντοχές σας δημιουργώντας τεταμένο κλίμα.

ΤΑΥΡΟΣ [21.4/20.5] Ο Μάρτιος ξεκινά με την ανάδρομη Αφροδίτη στον Κριό, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για διασκέδαση. Αν και δεν υπάρχει τίποτα κακό σε αυτό, είναι πολύ εύκολο να το παρακάνετε αυτόν τον μήνα. Είναι καλύτερο να δείξετε αυτοσυγκράτηση όσο το δυνατό περισσότερο. Τα μυστικά θα αποκαλυφθούν όταν ο Ερμής εισέλθει επίσης στον Κριό, στον τομέα της ιδιωτικής σας ζωής και του ψυχισμού σας. Τηρήστε σιγή ιχθύος όσον αφορά τα μελλοντικά σας σχέδια και προσέξτε σε ποιους λέτε τα μυστικά σας. Επαφές και συζητήσεις με εργοδότες ή ηλικιωμένους καλύτερα να γίνουν από τις 4/3 και μετά, που θα είναι πιο ευνοϊκές οι συνθήκες. Η κοινωνική σας ζωή βελτιώνεται με το εξάγωνο Ήλιου - Σελήνης και θα κάνετε νέες και ενδιαφέρουσες γνωριμίες. Ανασφάλειες και έλλειψη διάθεσης για επικοινωνία θα φρενάρουν την υλοποίηση ενός νέου εγχειρήματος.

ΔΙΔΥΜΟΣ [21.5/21.6] Οι φιλίες θα δοκιμαστούν αυτόν τον μήνα. Η ανάδρομη Αφροδίτη στον Κριό δημιουργεί σύγχυση και θα είναι δύσκολο να ξεκαθαρίσετε τα συναισθήματά σας για ένα φιλικό σας πρόσωπο ή τη δική του συμπεριφορά απέναντί σας. Ο Ερμής στον Κριό στις 3/3 ενεργοποιεί τον κοινωνικό σας τομέα, επομένως θα υπάρχουν πολλές εκδηλώσεις, πάρτι και άλλα παρόμοια στην ατζέντα σας. Στις 4/3 θα έχετε τις συνθήκες με το μέρος σας αν διαπραγματευτείτε μια νέα συμφωνία και θα αυξηθούν τα κέρδη σας πολύ σύντομα. Η Σελήνη σε εξάγωνο με τον Ήλιο και τον Άρη ενεργοποιεί τον άξονα οικονομικά - καριέρα. Στις 6/3 θα βγείτε λίγο εκτός ρυθμού, αλλά θα είναι παροδική η φάση. Οικονομικοί λόγοι θα επηρεάσουν τις σχέσεις με φιλικά σας πρόσωπα στις 7/3 και θα ματαιωθεί ένα ταξίδι.

από τη μα ρ ιβ ίκυ καλλέ ρ γ η (s tar f ax@ li f o. g r )

46

LiFO

ΚΑΡΚΙΝΟΣ [22.6/22.7] Θα έχετε μεγαλύτερη επίγνωση της φήμης σας αυτόν τον μήνα χάρη στην ανάδρομη Αφροδίτη στον Κριό. Αυτό θα μπορούσε να σας εμποδίσει να εκφραστείτε πλήρως, ωστόσο η είσοδος του Ερμή, επίσης στον Κριό, στις 3/3 σας βοηθά να βρείτε τη φωνή σας και να προωθήσετε τα επιτεύγματά σας. Παλιές συζητήσεις έρχονται και πάλι στο προσκήνιο κι αυτήν τη φορά τα αποτελέσματα θα ικανοποιήσουν τις προσδοκίες σας. Ο τομέας της καριέρας και της φήμης σας ενεργοποιείται δυναμικά και θα πετύχετε πολλά. Ερωτικά ζητήματα θα φέρουν αναταραχή σε σχέσεις με φιλικά σας πρόσωπα και κάποιοι θα πέσετε από τα σύννεφα έπειτα από κάποιες αποκαλύψεις. Εξαιρετική ημέρα για ταξίδια και νέες συνεργασίες είναι στις 4/3 που πραγματοποιείται το τρίγωνο Σελήνης, Ήλιου και Άρη. Πιθανή ένταση στην οικογένεια στις 6/3. Η Σελήνη στο ζώδιό σας σε δυσαρμονική όψη με τον Ερμή θα προκαλέσει ασυνεννοησία και παρεξηγήσεις.

ΣΚΟΡΠΙΟΣ [23.10/22.11] Η ισορροπία

ΛΕΩΝ [23.7/23.8] Ο Μάρτιος ανοίγει τον

ΤΟΞΟΤΗΣ [23.11/21.12] Η αισθηματική σας

δρόμο για μια μεγάλη μεταμόρφωση και τώρα είναι η ώρα να αφήσετε ό,τι σας βαραίνει. Πιστέψτε ότι αν θέσετε νέους στόχους θα έχετε σημαντική ανάπτυξη. Με την ανάδρομη Αφροδίτη και τον Ερμή από τις 3/3 στον Κριό να ενεργοποιούν τη ζώνη επέκτασής σας μπορεί να κάνετε μεγάλα σχέδια για το πού πηγαίνετε. Σκεφτείτε τι σας ενθουσιάζει πραγματικά και μη διστάσετε να το κυνηγήσετε. Ένα ερωτικό ειδύλλιο με άτομο από τον χώρο των σπουδών θα κάνει την καθημερινότητά σας πιο ενδιαφέρουσα. Η σχέση με ένα ηλικιωμένο άτομο θα περάσει κάποια κρίση εξαιτίας αποκαλύψεων που βγαίνουν στην επιφάνεια, οι οποίες θα σχετίζονται με περιουσιακά ζητήματα. Η βελτίωση των οικονομικών σας μέσω κοινών πόρων ή επιδομάτων στις 4/3 θα σας παρακινήσει να ασχοληθείτε με την προσωπική σας ζωή και να βελτιώσετε τις σχέσεις με οικείους.

ζωή είναι συναρπαστική και απρόβλεπτη αυτόν τον μήνα, ωστόσο, η ανάδρομη Αφροδίτη στον Κριό ρίχνει ένα σύννεφο σύγχυσης, αφήνοντάς σας να αναρωτιέστε αν είναι αληθινό ή όχι. Ο Ερμής στον Κριό από τις 3/3 τονώνει τη διεκδικητικότητά σας και θα προκαλέσετε θετικές εντυπώσεις αν εκφράσετε τις ερωτικές σας προθέσεις. Οι γονείς δώστε έμφαση στην επικοινωνία με τα παιδιά και φροντίστε να περνάτε ποιοτικό χρόνο μαζί τους. Επενδύσεις και ρίσκα, αν γίνουν με την απαραίτητη προσοχή, θα αυξήσουν τα κέρδη σας. Στις 4/3 θα έχετε κάποια καλά νέα που θα αφορούν την εργασία, την ακίνητη περιουσία σας ή κοινόχρηστους πόρους. Το εξάγωνο Σελήνης, Ήλιου και Άρη θα ευνοήσει τις διαπραγματεύσεις και την αναζήτηση χρηματοδότησης. Ενδεχομένως να πάρετε ένα δάνειο για αγορά κατοικίας. Ένα τρίτο πρόσωπο θα προσπαθήσει να εισβάλει στην ερωτική σας ζωή στις 7/3. Προσέξτε σε ποιους λέτε τα μυστικά σας.

είναι το κλειδί με την Αφροδίτη ανάδρομη στον Κριό που ενεργοποιεί τον τομέα της εργασίας και της υγείας, επομένως προσέξτε τον εαυτό σας και μην εξαντλείστε προκειμένου να υπερτερείτε. Ένας έρωτας με άτομο από τον χώρο της εργασίας θα σας παρακινήσει να ασχοληθείτε περισσότερο με τη βελτίωση της εμφάνισής σας και τη φυσική σας ευεξία. Στις 3/3 ακολουθεί και ο Ερμής καθώς εισέρχεται επίσης στον Κριό και ξεκινά μια ευνοϊκή εποχή για επαφές σχετικές με τη δουλειά ή την ενημέρωσή σας σχετικά με έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής. Οι επικοινωνιακές σας δεξιότητες θα προκαλέσουν θετικές εντυπώσεις αν δώσετε συνέντευξη προς εύρεση εργασίας. Στις 4/3, με το εξάγωνο Σελήνης, Ήλιου και Άρη, δώστε έμφαση στην προώθηση των ταλέντων σας και στο φλερτ. Ένα ταξίδι θα σας δώσει την ευκαιρία να βελτιώσετε την ερωτική σας ζωή. Θέματα παιδιών θα σας απασχολήσουν στις 7/3.

ΠΑΡΘΕΝΟΣ [24.8/22.9] Οικονομικά ζη-

ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ [22.12/19.1] Ήρθε η ώρα να εί-

τήματα που αφορούν οφειλές τις οποίες είχατε ξεχασμένες φέρνει στην επιφάνεια η ανάδρομη Αφροδίτη στον Κριό και αυτήν τη φορά θα πρέπει να διευθετηθούν άμεσα. Βάλτε τα σε μια τάξη ώστε να μη φρενάρουν τα σχέδιά σας ή να μη διογκωθούν σε σημείο που δεν θα μπορείτε να ανταποκριθείτε. Ενδεχομένως να γίνει και προσπάθεια επανασύνδεσης με έναν πρώην έρωτα, αλλά θα πρέπει να το σκεφτείτε με καθαρό νου. Στις 3/3 εισέρχεται και ο Ερμής στον Κριό και οι επαφές που θα γίνουν προς αναζήτηση χρηματοδότησης ή οι ρυθμίσεις οφειλών θα έχουν αίσια αποτελέσματα. Εξαιρετική στιγμή για ταξίδια, νέες συνεργασίες στο εξωτερικό και νέες φιλίες είναι στις 4/3 που πραγματοποιείται το εξάγωνο Σελήνης, Ήλιου και Άρη. Προωθήστε καινοτόμες ιδέες και κάνετε έξυπνες συμμαχίες. Ιδιαίτερη προσοχή σε οικονομικές δοσοληψίες με φίλους στις 7/3.

στε εξαιρετικά φιλόξενοι αυτόν τον μήνα, καθώς το σπίτι και η οικογένεια βρίσκονται στο επίκεντρο για εσάς. Η ανάδρομη Αφροδίτη στον Κριό φέρνει στην επιφάνεια θέματα της οικιακής σας ζωής που έμειναν πίσω λόγω αυξημένων ευθυνών στα επαγγελματικά σας και είναι μια καλή στιγμή για να ασχοληθείτε με την ανανέωση του χώρου και τη βελτίωση των σχέσεών σας, καθώς ακολουθεί και ο Ερμής από τις 3/3. Η επικοινωνία με αγαπημένα πρόσωπα θα είναι συχνή και θα είναι μια ευχάριστη περίοδος. Στις 4/3 το εξάγωνο Σελήνης, Ήλιου και Άρη δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες για φλερτ και δημιουργία ερωτικής σχέσης. Ωστόσο, στις 7/3 μπορεί να δημιουργηθεί κάποια ένταση με άτομο του αντίθετου φύλου. Συζητήστε με ήρεμο τρόπο για όσα σας απασχολούν και μην περιμένετε να κλατάρετε για να ξεσπάσετε.

ΖΥΓΟΣ [23.9/22.10] Οι σχέσεις θα είναι δύσκολες αυτόν τον μήνα λόγω του κυβερνήτη σας, της Αφροδίτης, που είναι ανάδρομη στον Κριό. Ο συμβιβασμός θα είναι απαραίτητος, αλλά θέστε τα κατάλληλα όρια, ώστε να μην παραμεριστούν οι προσωπικές σας οι ανάγκες. Οι προηγούμενες συνδέσεις ή παλιά μοτίβα θα ξαναβγούν στην επιφάνεια και θα σας δοθεί η ευκαιρία να απελευθερώσετε οτιδήποτε εξαντλεί την ενέργειά σας. Η είσοδος του Ερμή στον Κριό στις 3/3 οξύνει τις επικοινωνιακές σας δεξιότητες και θα είναι ιδανική εποχή για διαπραγματεύσεις, νέες συνεργασίες και πρόταση γάμου ή συμβίωσης. Επιτυχίες στα επαγγελματικά φέρνει το εξάγωνο Σελήνης, Ήλιου και Άρη στις 4/3, αλλά στις 6/3 ενδεχομένως να σας απασχολήσει ένα ζήτημα υγείας και να αναβάλετε ένα ταξίδι. Στις 7/3 θα σας γοητεύσει το ενδιαφέρον ενός προσώπου με εξουσία, αλλά κρατήστε μικρό καλάθι.

Sudoku No 846 3 2

1 8

7 6

1

6

5

1 9

2 2

7

3 4

2

8

6

7 5

9 7

3 1

Η λύση του προηγούμενου 8 7 1 5 2 4 6 3 9

9 2 4 3 8 6 1 5 7

3 6 5 1 7 9 8 4 2

2 5 3 9 1 8 7 6 4

6 4 9 7 3 5 2 1 8

7 1 8 6 4 2 3 9 5

1 3 2 4 5 7 9 8 6

4 9 7 8 6 1 5 2 3

5 8 6 2 9 3 4 7 1

ΥΔΡΟΧΟΟΣ [20.1/19.2] Αυτόν τον μήνα έχετε ιδιαίτερη έμπνευση για να προχωρήσετε στο δικό σας μονοπάτι. Ο τομέας της επικοινωνίας ενεργοποιείται με την ανάδρομη Αφροδίτη στον Κριό και απροσδόκητες συναντήσεις και προηγούμενες συζητήσεις θα μπορούσαν να επανέλθουν στην επιφάνεια. Άλλωστε, στις 3/3 ο Ερμής, που είναι ο πλανήτης της επικοινωνίας, εισέρχεται επίσης στον Κριό και είναι μια πολύ καλή θέση για προώθηση υπηρεσιών, εμπορικές συμφωνίες και θέματα εκπαίδευσης. Στις 4/3, που πραγματοποιείται το εξάγωνο Σελήνης, Ήλιου και Άρη, θα είναι εξαιρετική στιγμή για επαγγελματικές - οικονομικές διαπραγματεύσεις. Ιδιαίτερη προσοχή για παρεξηγήσεις με άτομα από τον χώρο της εργασίας στις 7/3. Σχέσεις με άτομα του αντίθετου φύλου θα δοκιμαστούν και θα χρειαστεί να επιστρατεύσετε την υπομονή σας. Ακατάλληλη στιγμή για αλλαγή επαγγελματικής κατεύθυνσης.

27.02.25

ΚΥ

Κ Λ ΝΕΑ ΟΦ ΟΡ

ΙΑ

ΦΩΝΤΑΣ ΤΡΟΥΣΑΣ CULT ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ Κ Ι Ν Η Μ Α Τ Ο Γ Ρ Α Φ Ο Υ

Κείμενα για ουκ ολίγες υποτιμημένες ταινίες, κυρίως από τη δεκαετία του ’70.

Στα βιβλιοπωλεία & στo www.lifoshop.gr

LIFO BOOKS

LiFO 27.02.25

47