Τεύχος 845

FREE PRESS

20.02.2025

ΟΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ! ΔΩΡΕΑΝ ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ. ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΚΑΘΕ ΠΕΜΠΤΗ

SBARI • ΠΑ Ν ΑΔ

Σ ΤΟΙ Χ Ν • ΕΙ

CU

ΛΛ

FO

Ε

Α

ΟΙ ΤΟΛΜΗΡΟΙ ΚΑΙ ΓΕΜΑΤΟΙ ΧΙΟΥΜΟΡ ΠΙΝΑΚΕΣ ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΡΟΖΑΚΗ

ΑΓ

Ω ΎΠ

2024

ΙΚΑ • ΑΝ

Νο

Ω

ΣΙ

Η ΜΌΤ ΤΕΣ Ε

Ν

Τ

ΑΘΗΝΑΙΟΣ Ο ΘΕΜΗΣ ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ

Ν

845

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Workplaces

2

LiFO

20.02.25

8 ΣΤΗΛΕΣ

24

πολιτικο επταημερο δεσποινα τριβολη

footnotes

γιάννησ παντελάκησ

akροβατωντασ

χάρησ καλαϊτζίδησ

ιλεκτρισιτυ

γιάννησ πανταζόπουλοσ

talking points

WORKPLACeS

index845

βασιλική σιουτη

Ελένη Καββάδα

18

Bring Me to the Cosmos

1941

στο εξωφύλλο: Σοφία Ροζάκη, pigs or it didn't happen, 2025 / ακρυλικά σε καμβά 50x50 εκ.

16

20

Αυστηρά συσκότισις

Ο ΘΈΜΗΣ ΑΝΔΡΕΆΔΗΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

63 ΛΕΠΤΑ ΜΕ ΤΗ

14 ΣΟΦΊΑ ΡΟΖΆΚΗ 49

www.lifo.gr ΔΥΟ ΔΕΚΑ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Α.Ε. ΒOΥΛΗΣ 22, 105 63 ΑΘΗΝΑ T 210 3254 290 F 210 3249 785 info@lifo.gr

εκδοτης/διευθυντησ

Στάθης Τσαγκαρουσιάνος chief executive officer/editor in chief Μιχάλης Μιχαήλ chief operating officer/commercial director Θανάσης Χαραμής σύμβουλος σχεδιασμού Γιάννης Καρλόπουλος διευθυντής εντυπησ εκδοσησ Τάσος Μπρεκουλάκης διευθυντής mikropragmata.lifo.gr Άρης Δημοκίδης υπευθυνη πολιτικου ρεπορταζ - ερευνασ Βασιλική Σιούτη αρχισυνταξία Ζωή Παρασίδη, Γιάννης Πανταζόπουλος αρχισυνταξία podcasts Μερόπη Κοκκίνη συντονισμοσ υλησ Νινέττα Γιακιντζή –––––– εμπορικο τμημα advertising director Ξένια Στασινοπούλου direct sales director Κώστας Μαντάς head of digital advertising Άννα Λαπαρδάγια direct sales Γιώργος Λυκουργιώτης advertising manager Πωλίνα Κουτσοβίλη (pkoutsovili@lifo.gr) advertising coordinator Κατερίνα Κουρμούζη (kkourmouzi@lifo.gr) head of creative Βασίλης Καψάσκης branded content managers Φιλιώ Ράγκου, Ιωάννα Παναγοπούλου digital campaign manager Γιώργος Γιαννή advertising executive Χριστίνα Καλλή –––––– ψηφιακή ανάπτυξη/προγραμματισμός lifo.gr Άγγελος Παπαστεργίου –––––– συντακτικη ομαδα Θοδωρής Αντωνόπουλος, Λουίζα Αρκουμανέα, Γιάννης Βασιλείου, Ίωνaς Καλλιμάνης, Ντίνα Καράτζιου, Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος, Λασκαρίνα Λιακάκου, Τίνα Μανδηλαρά, Αργυρώ Μποζώνη, Μαρία Παππά, Χρήστος Παρίδης, Δημήτρης Πολιτάκης, Γιώργος Τσαγκόζης συνεργατεσ Τζούλη Αγοράκη, Έφη Ανέστη, Αλέξανδρος Βουρλάκος, Ειρήνη Γιαννάκη, Λίνα Ιντζεγιάννη, Χάρης Καλαϊτζίδης, Μίνα Καλογερά, Ερωφίλη Κόκκαλη, Υρώ Κολιακουδάκη, Δημήτρης Κυριαζής, Χρυσέλλα Λαγαρία, Στέλλα Λιζάρδη, Νίκος Γ. Μαστροπαύλος, Νίκη Μηταρέα, Αγιάτη Μπενάρδου, Παναγιώτης Ορφανίδης, Γιάννης Παντελάκης, Σταυρούλα Παπασπύρου, Νικόλας Σεβαστάκης, Δέσποινα Τριβόλη, Φώντας Τρούσας, Θοδωρής Τσάτσος, Φώφη Τσεσμελή, Νίκος Τσέφλιος, Κορίνα Φαρμακόρη αρχισυνταξία ειδησεων Σωτήρης Βαλάρης, Χρύσα Γρίβα, Μίλτος Τσεκούρας newsroom Αγάπη Βαρούνη, Μιχάλης Γιαννακίδης, Πέτρος Κράνιας, Πέννυ Μαστοράκου, Μαρία Μπαρλή, Λία Φασόλη social media Τατιάνα Τζινιώλη –––––– podcasts/vidcasts καμερα-μονταζ Ιωάννα Σπανού ηχοληψια Φαίδωνας Κτενάς, Τζίνα Ρογδάκη –––––– ατελιέ αrt director Βανέσσα Φερλέ, Μαργαρίτα Καμαριώτη αssistant art director Μπιάνκα Σαμαρά φωτογράφοι Σπύρος Στάβερης, Πάρις Ταβιτιάν, Freddie F., Γιώργος Ξανθινάκης, Νίκος Κατσαρός διαμόρφωση ψηφιακής εκδοσης Μαρούσα Θωμά, Ελπισία Σπαθάρη επιμελεια κειμένων Μαρία Δρουκοπούλου, Μυρτώ Αθανασοπούλου –––––– λογιστηριο οικονομική διεύθυνση Δημήτρης Τασιόπουλος λογιστήριο Βασίλης Κοτρωνάκης, Άκης Ιωάννου, Έφη Ηλιοπούλου γραμματεία Βιβίκα Ανδριανάτου –––––– κωδικος εντυπου 7639 –––––– μετοχος/νομιμοσ εκπροσωποσ Ευστάθιος Τσαγκαρουσιάνος ––––––

MET 230578

παρακαλουμε

ανακυκλωστε

LiFO 20.02.25

3

Feedback

Γιατί ξηλώθηκαν τα παλιά μαντεμένια παγκάκια στο Πεδίο του Άρεως; Αρκετά από τα παλιά, περίτεχνα ξύλινα παγκάκια με τον μαντεμένιο σκελετό στο Πεδίο του Άρεως ξηλώθηκαν και αντικαταστάθηκαν από καινούργια. Ήταν μια αναγκαία παρέμβαση;

ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ

Resenteeism: Το να μένεις σε μια δουλειά που μισείς έχει όνομα

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΟΛΙΤΑΚΗ

Ήδη από τον τίτλο («Παράδεισος»), που μόνο σαρκαστικός θα μπορούσε να είναι, ο θεατής καταλαβαίνει ότι κάτι ύποπτο και παράξενο συμβαίνει στο σύμπαν της νέας σειράς του Νταν Φόγκελμαν, δημιουργού, μεταξύ άλλων, του εξόχως μελοδραματικού «This is us» που είχε τον ίδιο πρωταγωνιστή, τον πανάξιο Στέρλινγκ Κ. Μπράουν, υποψήφιο πέρσι για Όσκαρ Β’ Ανδρικού Ρόλου για την ερμηνεία του στην ταινία American Fiction. Στο «Paradise»,οι αποκαλύψεις και οι ανατροπές πέφτουν σαν το χαλάζι, κρατώντας τον θεατή σε εγρήγορση και κάνοντάς τον να παραμερίζει τις όποιες αδυναμίες και αντιφάσεις. Το «Paradise» είναι συγχρόνως δράμα, θρίλερ μυστηρίου, επιστημονική φαντασία, κοινωνικοπολιτική αλληγορία και άλλα πράγματα ίσως που θα εκδηλωθούν στη συνέχεια.

4

LiFO

pageviews

LiFO.gr

Paradise: Ραντεβού στο τέλος του κόσμου και ό,τι προκύψει

ti δ ι α β α σ α με αυ τη την εβ δομ α δ α σ το

ΟΠΤΙΚΗ ΓΩΝΙΑ

podcasts που αξίζει να ακούσετε

ΤΗΣ ΝΤΙΝΑΣ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ

ΤΗΣ ΛΑΣΚΑΡΙΝΑΣ ΛΙΑΚΑΚΟΥ

«Resent» στα αγγλικά σημαίνει «απεχθάνομαι, κρατάω κακία». O όρος «resenteeism», γέννημα της εποχής μας, που ο ανταγωνισμός έχει λάβει παγκόσμιες διαστάσεις και οι καλές θέσεις εργασίας είναι λίγες, σημαίνει να μένει κανείς σε μια δουλειά που αποστρέφεται επειδή δεν μπορεί ή δεν έχει το κουράγιο να ψάξει άλλη. Μετάφραση ελληνική δεν βρήκα να υπάρχει –και ρώτησα–, αλλά μια βόλτα να κάνει κανείς σ’ ένα αθηναϊκό πεζοδρόμιο στις 18:10 το βλέπει ζωγραφισμένο στα πρόσωπα των εργαζομένων που σχολάνε απ’ τη δουλειά. Για σήμερα, λοιπόν, κρατάω τον ξενόφερτο όρο και θ’ αφήσω τον κόσμο που ρώτησα γιατί μένει σε μια δουλειά που μισεί να μου πει πώς θα το μετέφραζε.

5

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Ο περιβαλλοντικός και πολιτιστικός σύλλογος «Επιμένουμε Πεδίο του Άρεως», μια δυναμική συλλογικότητα που είναι το μάτι και το αυτί της ενεργής κοινωνίας των πολιτών στην περιοχή, ισχυρίζεται ότι με την αντικατάσταση των παλιών ξύλινων κατασκευών συντελέστηκε μια «αδικαιολόγητη καταστροφή», κόντρα «στη μνήμη και την ιστορία του πάρκου». Συνήθως οι πολίτες διαμαρτύρονται όταν δεν γίνονται έργα αναβάθμισης των υποδομών στις γειτονιές τους. Αυτήν τη φορά η διαμαρτυρία αφορά ένα τέτοιο έργο που υλοποιείται. Οι πολίτες δεν διαφωνούν με το σύνολο των εργασιών που πραγματοποιούνται μέσα από αυτό το έργο αλλά με τις παρεμβάσεις που εξαφανίζουν στοιχεία από την ιστορική εικόνα του πάρκου. Οι πολίτες πιστεύουν ότι τα ξύλινα παγκάκια με τον μαντεμένιο σκελετό είναι ένα λειτουργικό και αισθητικό στοιχείο που συνδέεται με την ιστορία του πάρκου ως δημόσιου χώρου αναψυχής, το οποίο αχρηστεύεται, ενώ θα μπορούσε να διασωθεί. «Όποιος θυμάται το Πεδίο του Άρεως από παλιά, είναι αδύνατο να μη θυμάται και αυτά τα παγκάκια. Είναι μέρος της μνήμης και της ιστορίας του πάρκου μας», λέει στη LiFO o Δημήτρης Τσιαμπούρης, μηχανικός, που είναι γραμματέας του Περιβαλλοντικού και Πολιτιστικού Συλλόγου «Επιμένουμε Πεδίο του Άρεως». Οι πολίτες που αντιδρούν στην αφαίρεση και την αντικατάστασή τους ισχυρίζονται ότι, πέρα από το μεγάλο ζήτημα «της ιστορικής και αισθητικής τους αξίας», το οποίο σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να παραβλέψουν, όπως λένε, με τη συγκεκριμένη παρέμβαση ακυρώνεται η λογική της επαναχρησιμοποίησης, δηλαδή η κυρίαρχη «πράσινη» κουλτούρα της κυκλικής οικονομίας. «Για πολλά από αυτά τα παγκάκια θα αρκούσε μια στοιχειώδης συντήρηση, ένα βάψιμο, η αντικατάσταση ενός φθαρμένου ξύλου ή κάποιων φθαρμένων καρφιών. Πρόκειται για παγκάκια κατασκευασμένα με παραδοσιακή τεχνική, μεγάλης αντοχής, πλήρως λειτουργικά, αρκετά από τα οποία αντικαταστάθηκαν χωρίς κανέναν προφανή λόγο», μας εξηγεί ο Δημήτρης Τσιαμπούρης. Τα ξύλινα παγκάκια με τον μαντεμένιο σκελετό στο Πεδίο του Άρεως είναι μία από τις χαρακτηριστικές περίτεχνες υποδομές του πάρκου. Τοποθετήθηκαν πριν από περίπου εβδομήντα χρόνια και πολλά από αυτά επέζησαν μέσα στην τρικυμία της παρακμής που γνώρισε αυτός ο σημαντικός ελεύθερος χώρος της Αθήνας από το 1990 και μετά και για περίπου τρεις δεκαετίες. Στο πάρκο τοποθετήθηκαν καινούργια παγκάκια το 2013, που παρουσίασαν μέσα στον χρόνο πολύ μεγαλύτερη φθορά από τα πρώτα ξύλινα παγκάκια, τα οποία σήμερα οι πολίτες ζητάνε να αποκατασταθούν και όχι να ξηλωθούν.

Ακολουθήστε τα podcasts της LiFO στην Apple, στο Spotify ή στο LiFO.gr

1

Αντώνης Καραμπατζός: «Στην Ελλάδα βιώνουμε μια βαθιά θεσμική κρίση» «ΑΚΟΥ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ» ΜΕ ΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟ

2

«Είναι λάθος η οικογένεια να επωμίζεται τη φροντίδα των ατόμων με βαριές αναπηρίες» «ΖΟΥΜΕ ΡΕ» ΜΕ ΤΟΝ ΘΟΔΩΡΗ ΤΣΑΤΣΟ ΚΑΙ ΤΗ ΧΡΥΣΕΛΛΑ ΛΑΓΑΡΙΑ

3

«Πληθαίνουν τα ανησυχητικά σημάδια για το πολιτικό σύστημα» «LIFO POLITICS» ΜΕ ΤΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ

ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΣΩΜΑ Πάντελ: Το άθλημα με την παράξενη ρακέτα που πωρώνει τους Αθηναίους «Το πιο ωραίο είναι ότι το παιχνίδι είναι πάντα τόσο έντονο που σε απορροφά: για μιάμιση ώρα το μόνο που έχει σημασία είναι πού πάει το κίτρινο μπαλάκι, πράγμα που σε βοηθάει πολύ να αποφορτιστείς». ΤΗΣ ΜΙΝΑΣ ΚΑΛΟΓΕΡΑ

Στο χριστουγεννιάτικο οικογενειακό τραπέζι τα τέσσερα ξαδέλφια μου κανόνιζαν (μπροστά μου) να πάνε να παίξουν πάντελ και τσακώνονταν ποιος θα παίξει με ποιον. Η νέα συνάδελφος, πριν έρθει στο γραφείο, πάει και παίζει σε ένα γήπεδο εκεί κοντά. Το βρίσκει φοβερά αναζωογονητικό, τη βοηθά να προσγειώνεται στην καθημερινότητα με χαρά και ενθουσιασμό. Η κολλητή μου από το σχολείο μού είπε στο τηλέφωνο ότι δεν μπορεί να βγει το Σάββατο γιατί έχει κανονίσει ένα πάντελ. Γενικώς, γίνεται ένας χαμός. Αναρωτιέμαι αν αφορά μόνο τον δικό μου κύκλο ή είναι μια τάση. Ψάχνω λίγο, αρχικά online. Το ίντερνετ με πληροφορεί ότι το πάντελ μετρά περισσότερους από 30 εκατομμύρια παίκτες παγκοσμίως, είναι ένα από τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα αθλήματα και η δημοτικότητά του έχει φτάσει σε ιστορικά υψηλά. Ο Ντέιβιντ Μπέκαμ, η Σερίνα Ουίλιαμς, ακόμα και ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Mακρόν συγκαταλέγονται στους θαυμαστές αυτού του αθλήματος που συνδυάζει στοιχεία από το τένις και το σκουός. Πλέον ανεβαίνει ραγδαία και στην Αθήνα. Αν και δεν υπάρχουν ακριβή στατιστικά, ολοένα περισσότεροι άνθρωποι το επιλέγουν τόσο για άθληση όσο και για διασκέδαση, ενώ η δημιουργία νέων γηπέδων στην πόλη το καθιστά πιο προσιτό από ποτέ. Μπορώ να πω ότι όλο και πιο συχνά ακούω για κόσμο που παίζει με μανία αυτό το υβριδικό άθλημα.

4

Η σκληρή αλήθεια για τον αφορισμό του Θόδωρου Αγγελόπουλου «ΜΙΚΡΟΠΡΑΓΜΑΤΑ» ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΗ ΔΗΜΟΚΙΔΗ

5

Πρώτη φορά μαμά στα 50 «ΨΥΧΗ ΚΑΙ ΣΩΜΑ» ΜΕ ΤΗΝ ΤΖΟΥΛΗ ΑΓΟΡΑΚΗ

20.02.25

LiFO 20.02.25

5

Η ΔΕΗ δίνει για τέταρτη χρονιά την «ενέργειά» της στον

ΔΕΗ Tour Of Hellas ως μεγάλος χορηγός

Επεκτείνοντας τη συμφωνία με τη Cycling Greece ως το 2027, η ΔΕΗ πρωταγωνιστεί στην πράσινη μετάβαση μέσα από τη στήριξη του αθλητισμού. από την ιωάννα παναγοπούλου

6

LiFO

20.02.25

ο τour of ηellas, η μεγαλύτερη διεθνής ετήσια αθλητική διοργάνωση της ελλάδας, θα συνεχίσει να συγκεντρώνει στη χώρα μας ποδηλάτες απ’ όλο τον κόσμο ως το 2027 με την υποστήριξη της ΔΕΗ. Δίνοντας το όνομά της στον Tour Of Hellas, η μεγαλύτερη εταιρεία ενέργειας της χώρας αποδεικνύει για μία ακόμα φορά τον πρωταγωνιστικό ρόλο που παίζει στην πράσινη μετάβαση, προωθώντας δράσεις που υποστηρίζουν τη βιώσιμη κινητικότητα. Η ονοματοδοσία και μεγάλη χορηγία στον ΔΕΗ Tour Of Hellas επισφραγίστηκε μάλιστα με τις επίσημες υπογραφές της ΔΕΗ και της Οργανωτικής Επιτροπής Διοργανώσεων Ποδηλασίας του υπουργείου Αθλητισμού, Cycling Greece, πιστοποιώντας τη μέχρι στιγμής άριστη συνεργασία των δύο πλευρών. «Για τον Tour of Hellas η ΔΕΗ είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένας χορηγός-ονοματοδότης, είναι το σήμα κατατεθέν για μία σειρά από αξίες και δυνατότητες που αναβαθμίζουν τον Γύρο και αποτελούν και για εμάς, ως υπουργείο, άμεση προτεραιότητα – αναφέρομαι στην πράσινη μετάβαση, στη βιώσιμη κινητικότητα και στο θετικό αποτύπωμα στο περιβάλλον. Είμαστε εξόχως ικανοποιημένοι από την επισφράγιση της επέκτασης της συμφωνίας του μεγάλου μας Εθνικού Γύρου με τη ΔΕΗ. Ο ΔΕΗ Tour Of Hellas είναι ένα τεράστιο αθλητικό γεγονός με οικονομικές και πολιτιστικές προεκτάσεις, που διαφημίζει γνωστές και άγνωστες ομορφιές της Ελλάδας προβάλλοντας την ιστορία μας και τα μνημεία μας μέσα από την πολύ απαιτητική προσπάθεια των 120 πολύ υψηλού επιπέδου αθλητών ποδηλατών που λαμβάνουν μέρος στον αγώνα. Η παρουσία του ΔΕΗ εξασφαλίζει τη βιωσιμότητα του αγώνα και προσδίδει το κύρος της ως ηγέτιδα εταιρεία στον ενεργειακό τομέα στην Ελλάδα», δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Αθλητισμού, Γιάννης Βρούτσης, εκφράζοντας την ικανοποίησή του γι’ αυτήν τη θετική εξέλιξη και αναγνωρίζοντας τη συμβολή της ΔΕΗ στην επιτυχία των Γύρων των τριών περασμένων ετών. Αναγνωρίζοντας την αξία του ποδηλάτου ως μέσου αθλητισμού αλλά και βιώσιμης μετακίνησης, η ΔΕΗ στηρίζει για

4η συνεχή χρονιά τον ΔΕΗ Tour Of Hellas ως ονομαστικός και μεγάλος χορηγός του αγώνα. Κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης, η ΔΕΗ θα προσφέρει μέσα από τα ΔΕΗ Fun Zones και με κεντρικό μήνυμα «Power Up The Race» την «ενέργειά» της σε σημαντικά σημεία της διαδρομής, ενημερώνοντας μέσα από διάφορες δράσεις το κοινό για τα οφέλη του ποδηλάτου. Άλλωστε, στο πλαίσιο του ενεργειακού μετασχηματισμού του, ο Όμιλος ΔΕΗ υπογραμμίζει τη σημασία του ποδηλάτου ως μέσου αθλητισμού, ψυχαγωγίας και βιώσιμης αστικής μετακίνησης, ενισχύοντας το όραμά του για ένα καλύτερο και πιο πράσινο μέλλον για όλους μας. «Με μεγάλη χαρά και υπερηφάνεια, ως ΔΕΗ, στηρίζουμε για τέταρτη χρονιά τον ΔΕΗ Tour of Hellas, επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή μας για την προώθηση του αθλητισμού και της βιώσιμης κινητικότητας. Μέσω της συμμετοχής μας αναδεικνύουμε τη σημασία του ποδηλάτου ως μέσου πράσινης μετακίνησης και ψυχαγωγίας, ενώ παράλληλα υποστηρίζουμε τον αγώνα, ο οποίος ενώνει πόλεις και περιφέρειες και αναδεικνύει τις φυσικές ομορφιές της χώρας μας. Στο πλαίσιο του στρατηγικού μας μετασχηματισμού και έχοντας ως στόχο ένα βιώσιμο μέλλον είμαστε υπερήφανοι που συμβάλλουμε ενεργά σε αυτήν την τόσο σημαντική διοργάνωση και ευχόμαστε καλή επιτυχία σε όλους τους συμμετέχοντες», δήλωσε η Γενική Διευθύντρια Εταιρικών Σχέσεων & Επικοινωνίας Ομίλου ΔΕΗ, Σοφία Δήμτσα. Ο ΔΕΗ Tour Of Hellas 2025, ενταγμένος στο επίσημο ημερολόγιο UCI, ξεκινάει τη φετινή του παρουσία την 1η Απριλίου με την παρουσίαση των ομάδων στο Λιμάνι της Πάτρας και συνεχίζει με το αμιγώς αγωνιστικό πρόγραμμα από τις 2 ως τις 6 Απριλίου με 5 ετάπ (διαδρομές) ιδιαίτερα απαιτητικά.

Αναλυτικά οι ημερομηνίες των διαδρομών: • 2/04 Ετάπ 1: Πάτρα - Αγρίνιο • 3/04 Ετάπ 2: Αγρίνιο - Αράχοβα • 4/04 Ετάπ 3: Δελφοί - Χαλκίδα • 5/04 Ετάπ 4: Χαλκίδα - Ολυμπιακό Χωριό • 6/04 Ετάπ 5: Μαραθώνας - Παναθηναϊκό Στάδιο

LiFO 20.02.25

7

talkofthetown

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

Τα κόμματα εξουσίας δεν ακούν και δεν βλέπουν Το σιωπηλό κίνημα των Τεμπών προειδοποιεί. Τα κόμματα εξουσίας δεν ακούν και δεν βλέπουν. Τα αντισυστημικά καραδοκούν.

20—26 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2025 Νο 845

Γιορτάζοντας τα 20 χρόνια του «The Office» p Ο χριστιανός φυσιοθεραπευτής και άλλες άγριες ιστορίες p Έχει κάνει το TikTok τα μυαλά μας χυλό; p «Όσοι κινδυνολογούσαν, αναμένοντας ξαφνικά να καταστραφεί η ετερόφυλη οικογένεια, έπεσαν έξω» p

8

LiFO

απ ό τh βασιλ ικη σιουτη

Την ώρα που η αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος καταρρέει και οι δημοσκοπήσεις, μετά τις διαδηλώσεις για τα Τέμπη, στέλνουν κι αυτές σήμα κινδύνου, ο διάλογος των πολιτικών στη Βουλή πέφτει σε ακόμα χαμηλότερα επίπεδα και ακούγονται πλέον ακρότητες απ’ όλες τις πλευρές. Η κυβέρνηση ανησυχεί για το κόστος που μπορεί να έχει η υπόθεση των Τεμπών, η οποία εξακολουθεί να κυριαρχεί στην επικαιρότητα, παρά τη θέλησή της, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης αναζητούν τον τρόπο που θα κερδίσουν από αυτήν. Το Μέγαρο Μαξίμου τις τελευταίες μέρες άλλαξε ξανά γραμμή και πέρασε πάλι στην επίθεση κατά πάντων, επιχειρώντας να εμφανιστεί ως η μόνη δύναμη που υπερασπίζεται τη λογική, τη σταθερότητα και τους θεσμούς, κατηγορώντας όλους τους άλλους είτε ως «παλαβή» αριστερά είτε ως «παλαβή» ακροδεξιά. Αυτή η σκληρή και επιθετική γραμμή με τις κατηγορηματικές αρνήσεις («δεν υπήρξε μπάζωμα», «δεν υπήρξε παράνομο φορτίο», «δεν σχετίζεται με τα Τέμπη η 717») ήταν η γραμμή που ακολουθούσε πριν από τις διαδηλώσεις και την άλλαξε μετά από αυτές, καθώς δεν απέδωσε. Γι’ αυτό και ο πρωθυπουργός, στην πρώτη συνέντευξη, παραδέχτηκε ορισμένες λάθος εκτιμήσεις που είχε κάνει. Για κάποιον λόγο όμως, ο οποίος δεν είναι προφανής (εκτός αν μέτρησαν κάτι στις δημοσκοπήσεις που τρέχουν), στο Μαξίμου αποφάσισαν ότι έπρεπε να επιστρέψουν στη σκληρή επιθετική γραμμή.

20.02.25

LiFO 20.02.25

9

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΕΠΤΑΗΜΕΡΟ

α πό τh βα σι λι κη σ ιου τη

talkofthetown

Η κυβέρνηση επιδιώκει να δείξει πως αντίπαλοί της είναι οι συνωμοσιολόγοι και προσπαθεί να στριμώξει σε αυτή την κατηγορία όλη την αντιπολίτευση.

10

LiFO

Ο πρωθυπουργός έδωσε το στίγμα στην πρόσφατη συνέντευξή του, με την οποία επιχείρησε να πάρει πίσω κάποια απ’ όσα είχε πει την προηγούμενη φορά. Ενώ, π.χ., είχε αφήσει ανοιχτό το θέμα της ύπαρξης παράνομου φορτίου στην προηγούμενη συνέντευξη, στην πρόσφατη, αφού πρώτα δήλωσε «εμείς δεν κάνουμε τους δικαστές, όπως κάποιοι στην αντιπολίτευση», στη συνέχεια διατύπωσε την άποψή του, υποστηρίζοντας ότι, εφόσον επιβεβαιωθεί η γνησιότητα των βίντεο, τότε όλο το σενάριο περί «παράνομου φορτίου» καταρρίπτεται με κρότο. Αυτή όμως είναι μια κρίση που θα κάνουν οι δικαστές και όχι η κυβέρνηση. Οι πραγματογνώμονες που εξέτασαν τα βίντεο, άλλωστε, ανέφεραν ότι από την παρατήρησή τους δεν μπορούν να διακρίνουν κάποιο παράνομο φορτίο και όχι ότι δεν υπήρχε παράνομο φορτίο. Το άλλο που κάνει η κυβέρνηση είναι να επιλέγει να απαντά όχι στα εύλογα ερωτήματα (π.χ. «Γιατί δεν άφησαν την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να ερευνήσει τις ποινικές ευθύνες των πρώην υπουργών για τη σύμβαση 717», «Ποιος έδωσε την εντολή για την αλλοίωση του χώρου του δυστυχήματος», «Ποιος τοποθέτησε σε αυτήν τη θέση τον σταθμάρχη» κ.ά.), αλλά στα ακραία και συνωμοσιολογικά σενάρια που διακινούν κάποια λαϊκίστικα κόμματα και ορισμένα κίτρινα μέσα. Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, αυτές τις μέρες στις συνεντεύξεις του μιλά για τα «5 ψέματα» για τα Τέμπη, απαντώντας σε αβάσιμες θεωρίες όπως αυτές περί «ορφανών DNA» και «εξαφανισμένων βαγονιών». Με αυτόν τον τρόπο, όμως, μένουν αναπάντητα τα ερωτήματα που περιμένει η κοινή γνώμη να φωτιστούν. Η κυβέρνηση επιδιώκει να δείξει πως αντίπαλοί της είναι οι συνωμοσιολόγοι και προσπαθεί να στριμώξει σε αυτή την κατηγορία όλη την αντιπολίτευση.

Τ

ο ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ, χωρίς ξεκάθαρες θέσεις για τα ουσιαστικά και τα μεγάλα που αφορούν τις πραγματικές αιτίες του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών, προσπαθούν να υιοθετήσουν τελευταία έναν πιο «αντισυστημικό» λόγο, θεωρώντας πως έτσι ίσως προσελκύσουν ψηφοφόρους από το ευρύτερο «αντισυστημικό» φάσμα, παραβλέποντας ότι ο κόσμος αυτός θεωρεί εξίσου συστημικά και υπαίτια όλα τα κόμματα που κυβέρνησαν τη χώρα. Στον ΣΥΡΙΖΑ υπάρχουν βουλευτές που τα όσα λένε δεν διαφέρουν και πολύ από εκείνα που λέει ο Βελόπουλος. Ο Σωκράτης Φάμελλος και η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ ελπίζουν πως οι διαμαρτυρίες για τα Τέμπη μπορεί να οδηγήσουν σε μια μεγάλη πολιτική κρίση από την οποία θα ωφεληθούν, κατά τη γνωστή και αγαπημένη τους ρήση «μεγάλη αναταραχή, θαυμάσια κατάσταση», παραβλέποντας ότι η πλειοψηφία τούς βάζει όλους πλέον στο ίδιο τσουβάλι. Κι ενώ βλέπουν τα χαμηλά ποσοστά τους να παραμένουν καθηλωμένα, η ερμηνεία που δίνουν είναι ότι πρέπει να ανεβάσουν ακόμα περισσότερο τους τόνους για να προσελκύσουν ένα κοινό που έχει πάψει να τους ακούει, όσο και αν φωνάζουν. Πόσο πειστικά, άραγε, μπορούν να είναι σήμερα τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ (και της Νέας Αριστεράς επίσης) όταν μιλούν για συγκάλυψη, ενώ και οι ίδιοι άφηναν στο συρτάρι τις δικογραφίες που αφορούσαν υπουργούς τους όταν κυβερνούσαν, και εφόσον δεν άλλαξαν τίποτα απ’ όσα σήμερα καταγγέλλουν και ακόμα και τώρα δεν προτάσσουν τις αλλαγές που χρειάζεται η χώρα; Ούτε το ΠΑΣΟΚ καταφέρνει να διαφοροποιηθεί, αρπάζοντας την ευκαιρία να δείξει έναν καινούργιο εαυτό και ένα κόμμα που αφουγκράζεται τα αιτήματα της ελληνικής κοινωνίας για δικαιοσύνη και ένα σύγχρονο αποτελεσματικό κράτος, που θα λειτουργεί με κανόνες, διαφάνεια και λογοδοσία. Αντί να πιέζει την κυβέρνηση για τις αλλαγές που αποφεύγει, αντιπολιτεύεται με τον παλιό, στείρο τρόπο και βαδίζει την πεπατημένη που δεν συγκινεί κανέναν. Αντί να αναδεικνύει όσα πρέπει να αλλάξουν άμεσα για να μην έχουμε ξανά νέα Τέμπη, μοιάζει να μην τολμά να θίξει καν τις αιτίες. Η προσχώρηση της Ράνιας Θρασκιά με όρους τηλεοπτικής μεταγραφής ήταν σαν να ήρθε για να επιβεβαιώσει την κριτική «όλοι ίδιοι είστε». Το ΠΑΣΟΚ, μέχρι πρότινος, υποστήριζε ότι δεν θα έκανε μεταγραφές, όπως άλλα κόμματα τα οποία κατηγορούσε, αλλά έκανε το ίδιο, δείχνοντας ασυνέπεια σε μια εποχή που επιδιώκει να κερδίσει τη χαμένη εμπιστοσύνη. Πήρε στο κόμμα του μια βουλευτή που εξελέγη πριν από ενάμιση χρόνο με άλλο κόμμα, χωρίς να ξέρει κανείς τις πολιτικές θέσεις της – αν έχει. Το κριτήριο για την ίδια ήταν οι καλύτερες προοπτικές επανεκλογής που εκτίμησε πως θα είχε με το ΠΑΣΟΚ και για τη Χαριλάου Τρικούπη μέτρησε μόνο η αριθμητική αύξηση της κοινοβουλευτικής ομάδας. Καθόλου χώρος δεν υπήρξε εδώ για πολιτικές αρχές και ιδεολογίες. Το σιωπηλό «κίνημα των Τεμπών», που αρνήθηκε να καπελωθεί από τα κόμματα και να φωνάξει τα συνθήματά τους και που αγγίζει την καρδιά και τον νου των ανθρώπων, ζητά δικαιοσύνη και να αλλάξουν όλα όσα οδήγησαν στο τραγικό δυστύχημα. Τα κόμματα εξουσίας, όμως, αρνούνται πεισματικά να εργαστούν γι’ αυτή την αλλαγή. Πόση αισιοδοξία επιτρέπει η επίμονη άρνησή τους να ανταποκριθούν στις εύλογες απαιτήσεις μιας κοινωνίας σε απόγνωση; Και πόσο μακριά είναι η στιγμή που το σιωπηλό κίνημα μπορεί να μετατραπεί σε ένα ισχυρό τράνταγμα με άγνωστες συνέπειες;

FOOTNOTES

Γιορτάζοντας τα 20 χρόνια του «The Office»

Ξεδιπλώνοντας τη ματαιότητα των εργασιακών χώρων ένα βήμα τη φορά.

απ ό τ η δεσπ ο ι να τ ρι β ολ η

Οι χαρακτήρες μοιάζει να γνωρίζουν πως το γραφείο, αυτό το βαρετό, αλλά κάπως καθησυχαστικό μέρος, αρχίζει να ανήκει πλέον στο παρελθόν.

Π

ριν από είκοσι χρόνια, τον Μάρτιο του 2005, έκανε πρεμιέρα μία από τις αγαπημένες μου σειρές, το αμερικανικό «The Office». Συνειδητοποίησα με πόση μανία την παρακολουθούσα όταν ένα βράδυ ο γιος μου, που τότε ήταν 16 μηνών και έτρωγε στο καρεκλάκι του στην κουζίνα, αναγνώρισε τη μουσική της σειράς και άρχισε να χτυπάει παλαμάκια ενθουσιασμένος, κάτι που έκανε κάθε βράδυ για μήνες. Η σειρά ξεκίνησε από τη Βρετανία το 2001, γνωρίζοντας πρωτοφανή επιτυχία και μετατρέποντας τον σεναριογράφο, σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή της Ricky Gervais σε σούπερ-σταρ εν μια νυκτί. Ενώ η βρετανική βερσιόν κράτησε μόνο για 2 σεζόν (με 14 επεισόδια η καθεμία), η σειρά θεωρείται πλέον κλασική και ήταν και η πηγή έμπνευσης του αμερικανικού «The Office» που διήρκεσε 9 ολόκληρες σεζόν (201 επεισόδια). Η σειρά είναι mockumentary, κάτι σαν ψευδοντοκιμαντέρ, δηλαδή υιοθετεί το ύφος του ντοκιμαντέρ, με τους ηθοποιούς να μιλούν πολλές φορές απευθείας στην κάμερα, και εκτυλίσσεται στο Σκράντον της Πενσιλβάνια, σε μια βαρετή εταιρεία χαρτικών, την Dunder Mifflin. Το γραφείο βρίσκεται κάπου στα προάστια της πόλης, σε ένα τυπικό, κακοφωτισμένο κτίριο γραφείων και σε αυτό δουλεύουν χαρακτήρες που θα αναγνωρίσει οποιοσδήποτε έχει δουλέψει σε παραδοσιακό εργασιακό χώρο: το άχρηστο αφεντικό που όλοι μετά βίας ανέχονται (τι θα ήταν, άραγε, η σειρά χωρίς τον Steve Carell, ο οποίος έλειψε από τις τελευταίες δύο σεζόν, προς μεγάλη απογοήτευση των περισσοτέρων φαν της;), ο ιδιόρρυθμος πωλητής που είναι παράλληλα και αγρότης με αγάπη στα παντζάρια (αν σας ξενίζουν τα παντζάρια, βάλτε στη θέση του τον συνάδελφό σας που πάει στο χωριό του να ραντίσει για τον δάκο και τη μουχρίτσα), το αξιαγάπητο ζευγάρι που ερωτεύεται και παντρεύεται στη δουλειά (η ανασφαλής ρεσεψιονίστ και ο χαρισματικός πωλητής), ο ηλικιωμένος κύριος που λουφάρει στη γωνία, η ομάδα του λογιστηρίου που εδώ απαρτίζεται από μία θρησκευόμενη στρίγκλα, έναν γκέι ισπανόφωνο κι έναν λίγο κουτό κύριο (τον οποίο όλοι κοροϊδεύουν, λέγοντας ότι τους θυμίζει το Cookie Monster του «Μuppet Show») και ο υποτιθέμενος υπεύθυνος ανθρώπινου δυναμικού που βρίσκεται μονίμως στα όρια νευρικού κλονισμού. Πέρα από το τρομερά αστείο σενάριο (πολλοί από τους σεναριογράφους, όπως η Mindy Kaling και ο BJ Novak, εμφανίζονταν συστηματικά στο σίριαλ), πιστεύω πως δεν υπάρχει άλλη σειρά που να έχει πιάσει το οικοσύστημα του χώρου εργασίας με τέτοια ακρίβεια: οι ίντριγκες, οι κλίκες, η συνύπαρξη και η φιλία με ανθρώπους που πιθανόν δεν θα διάλεγες ποτέ στην «κανονική» ζωή σου, η επίγνωση πως περνάς περισσότερο χρόνο με τους συναδέλφους σου απ’ ό,τι με τους φίλους και την οικογένειά σου και κυρίως η ατέλειωτη βαρεμάρα σε μια δουλειά με μηδενικές προοπτικές ή ενδιαφέρον. Πιθανώς να είναι αυτή ακριβώς η βαρεμάρα που οδηγεί σε ένα από τα πιο ξεκαρδιστικά κομμάτια της σειράς: τους (συνήθως) αταίριαστους έρωτες που επιβεβαιώνουν τη θεωρία πως σε αυτές τις «βαρετές» δουλειές (τράπεζες, δημόσιες υπηρεσίες, γραφεία πώλησης χαρτικών) είναι που φουντώνουν οι περισσότεροι νόμιμοι και παράνομοι δεσμοί. Πέρα από τον χαριτωμένο έρωτα του Τζιμ και της Παμ, ποιος μπορεί να ξεχάσει τη διεστραμμένη σχέση του Μάικλ και της Τζαν ή την αλλόκοτη αγάπη του Ντουάιτ και της Άντζελα που κάνουν σεξ βάσει συμβολαίου σε κάθε αποθήκη και τουαλέτα της εταιρείας; Υπάρχει, βέβαια, και μια πιο φιλοσοφική ανάγνωση της σειράς, που αφορά στην ίδια τη φύση της δουλειάς. Οι χαρακτήρες μοιάζει να γνωρίζουν πως το γραφείο, αυτό το βαρετό, αλλά κάπως καθησυχαστικό μέρος, αρχίζει να ανήκει πλέον στο παρελθόν. Γνωρίζουν πως πουλάνε ένα αντικείμενο, το χαρτί, που πλέον χρησιμοποιείται όλο και λιγότερο. Παρ’ όλα αυτά, συνεχίζουν, κάπως, να δουλεύουν εκεί, ματαιωμένοι, ανέμελοι και εφησυχασμένοι, ακολουθώντας τη ρουτίνα τους.

20.02.25

AKΡΟΒΑΤΩΝΤΑΣ

Ο χριστιανός φυσιοθεραπευτής και άλλες άγριες ιστορίες

Ακόμα και αν τα ΜΜΕ καταρρίπτουν κάθε τόσο τα ψέματα του Τραμπ, του Βανς και όλων των απίθανων αυτών τύπων, αυτοί έχουν στα χέρια τους ένα υπερόπλο που λέγεται «μέσα κοινωνικής δικτύωσης».

α πό τον γ ι άν ν η πα ν τελά κη

Αμερικανικά ΜΜΕ καταγράφουν πόσα ψέματα αλλά και επικίνδυνα πράγματα έχει πει ο Τραμπ από τότε που ασχολήθηκε με την πολιτική, ακόμα και ως Πρόεδρος των ΗΠΑ. Ήταν πάρα πολλά και μερικά απίστευτα. «Αν μείνεις ψύχραιμος, ο κορωνοϊός θα φύγει από μόνος του!».

O

Τζέι Ντι Βανς, αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, από τη διακυβέρνηση των οποίων επηρεάζεται καθοριστικά η τύχη του πλανήτη, σε μια ομιλία του στο Μόναχο σήκωσε το δάχτυλο στην Ευρώπη, την κατηγόρησε για περιορισμούς των ελευθεριών των πολιτών της, λογοκρισία, περιφρόνηση της λαϊκής βούλησης και μας πληροφόρησε ότι τώρα πια «υπάρχει νέος σερίφης στην πόλη». Δεν παρέλειψε μια ανήκουστη, ωμή παρέμβαση στις εκλογές της Γερμανίας, στηρίζοντας για μία ακόμα φορά (όπως είχε κάνει και ο Μασκ) το ακροδεξιό κόμμα «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD). Στην ομιλία του ο Βανς ανέφερε ένα παράδειγμα δίωξης του χριστιανισμού στην Ευρώπη, συγκεκριμένα στη Μεγάλη Βρετανία (Σκωτία). Αναφέρθηκε σε έναν φυσιοθεραπευτή ονόματι Άνταμ Σμιθ-Κόνορ, βετεράνο του στρατού, στον οποίο ασκήθηκε δίωξη επειδή προσευχήθηκε σε απόσταση πενήντα μέτρων από μια κλινική αμβλώσεων, διατυπώνοντας με αυτόν τον τρόπο την αντίθεσή του στις αμβλώσεις. Δηλαδή, σύμφωνα με τον Βανς, ήταν ένα «θύμα εγκλήματος σκέψης». Το παράδειγμα, συγκριτικά με το μέγεθος της εμπρηστικής ομιλίας του Βανς, μοιάζει με μια μικρή λεπτομέρεια άνευ ιδιαίτερης σημασίας – δεν είναι έτσι. Η αναφορά του Αμερικανού αντιπροέδρου στηρίζεται σε μία ακόμα περίπτωση fake news. Ο Σμιθ-Κόνορ διώχθηκε για παραβίαση εντολής προστασίας δημόσιου χώρου η οποία βασίζεται σε νόμο (ουδέτερης ζώνης) που καθιστά παράνομη την παρουσία αρνητών των αμβλώσεων σε απόσταση μικρότερη των 150 μέτρων από τα κέντρα αμβλώσεων. Ο νόμος του 2023 έχει στόχο να προστατεύσει το προσωπικό των κέντρων αλλά και τις γυναίκες που καταφεύγουν σε αυτά, που σε μια τόσο δύσκολη και ιδιωτική στιγμή δεν θα ήθελαν να έρχονται αντιμέτωπες με φανατικούς πολέμιους των αμβλώσεων οι οποίοι μοιράζουν κατάρες για τα αγέννητα παιδιά. Στη Βρετανία δεν απαγορεύονται οι διαδηλώσεις για οποιοδήποτε θέμα, π.χ. κατά των αμβλώσεων. Μάλιστα, πολύ συχνά γίνονται τέτοιες διαδηλώσεις. Προτού συλληφθεί, ο Κόνορ είχε δεχτεί επίσκεψη από κοινωνικό λειτουργό, που του ζήτησε να σεβαστεί τον χώρο. Το ψέμα και την παραποίηση του γεγονότος από τον Βανς τα άκουσαν εκατομμύρια άνθρωποι, κάποιοι από τους οποίους σχημάτισαν την εντύπωση ότι στην Ευρώπη ο χριστιανισμός διώκεται. Και αυτά δεν τα είπε κάποιος τυχαίος αλλά ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, άνθρωπος με ειδικό βάρος λόγω αξιώματος. Η τακτική Βανς είναι ένα μικρό παράδειγμα του πώς πορεύονται ο Τραμπ και η παρέα του για πολλά χρόνια τώρα, μια τακτική γνώριμη γενικά στους ακροδεξιούς όλου του πλανήτη. Σπέρνουν ψέματα τα οποία γίνονται πιστευτά. Ο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, 34ος Πρόεδρος των ΗΠΑ (1953-1961), είχε περιγράψει τη δύναμη που έχει ο λόγος ενός Προέδρου της μεγάλης χώρας ως εξής: «Από τα πιο σημαντικά εργαλεία που έχει ένας Πρόεδρος των ΗΠΑ είναι ότι οι άνθρωποι πιστεύουν αυτό που λέει». Ο μακρινός διάδοχός του Ντόναλντ Τραμπ το γνωρίζει καλά αυτό, γι’ αυτό εδώ και χρόνια λέει καταφανή ψέματα που γίνονται πιστευτά από πάρα πολλούς. Γι’ αυτό κέρδισε πάλι τις εκλογές. Ο Βανς, άξιος μαθητής του, το έχει παραδεχτεί δημόσια, «δημιουργεί ιστορίες έτσι ώστε τα μέσα ενημέρωσης να δώσουν πραγματικά προσοχή στα βάσανα του αμερικανικού λαού!» (15/9/24). Ο Βανς είχε πει τότε ότι οι εκ της Αϊτής προερχόμενοι μετανάστες στο Οχάιο έτρωγαν κατοικίδια· το ίδιο είχε πει και ο Τραμπ και είχαν προκληθεί μεγάλες αναταραχές, με απειλές κατά Αϊτινών και ρατσιστικές επιθέσεις. Αμερικανικά ΜΜΕ καταγράφουν πόσα ψέματα αλλά και επικίνδυνα πράγματα έχει πει ο Τραμπ από τότε που ασχολήθηκε με την πολιτική, ακόμα και ως Πρόεδρος των ΗΠΑ. Ήταν πάρα πολλά και μερικά απίστευτα. «Αν μείνεις ψύχραιμος, ο κορωνοϊός θα φύγει από μόνος του!», «Οι Αμερικανοί διέσπασαν το άτομο!» (ένας Νεοζηλανδός επιστήμονας το κατάφερε), «κέρδισε τις εκλογές του 2024 με εκατομμύρια ψήφους διαφορά και η εντολή που πήρε ήταν η ισχυρότερη που έχει δοθεί εδώ και πολλά χρόνια» (η διαφορά με τη Χάρις ήταν 2.284.316 ψήφοι, ο Μπάιντεν είχε κερδίσει με διαφορά πάνω από 7 εκατ. ψήφους). Έχει πει κι άλλα, πολλά και απίστευτα. Ακόμα και αν τα ΜΜΕ καταρρίπτουν κάθε τόσο τα ψέματα του Τραμπ, του Βανς και όλων των απίθανων αυτών τύπων, αυτοί έχουν στα χέρια τους ένα υπερόπλο που λέγεται «μέσα κοινωνικής δικτύωσης». Τα μεγαλύτερα ψέματα τα διαδίδουν από εκεί και τα πιο ισχυρά μέσα ανήκουν αφενός στον Μασκ (Χ, πρώην Τwitter), υπερυπουργό του Τραμπ, αφετέρου στον Ζάκερμπεργκ (meta, πρώην Facebook), που έσπευσε πρόσφατα να δηλώσει υποταγή στον Τραμπ και να καταργήσει την ελάχιστη προστασία του δικτύου του από τα fake news, το fact cheking. Τα πράγματα είναι εξαιρετικά δύσκολα και επικίνδυνα στον νέο κόσμο που έχουμε μπει…

LiFO 20.02.25

11

ΙΛΕΚΤΡΙΣΙΤΥ

Έχει κάνει το TikTok τα μυαλά μας χυλό;

«Δεν μπορώ να σκεφτώ πια. Οι σκέψεις μου έχουν αντικατασταθεί από κινούμενες εικόνες» (Ζορζ Ντιαμέλ, 1930)

talkofthetown

α π ό τον χ ά ρη κ α λ α ϊτζί δη

12

LiFO

Μ

ε εκπλήσσει ο τρόπος του, ο αντίχειρας που ελίσσεται στο φωτεινό γυαλί. Είναι ο ξάδελφός μου. Οκτώ χρόνια νεότερος, γεννημένος το ’07 – τυπικά, ανήκουμε στην ίδια γενιά. Να όμως που το δάχτυλο κυλάει στο κινητό του μ’ εκπληκτική ταχύτητα, τρέχει για να προλάβει. Τα βίντεο είναι 5-10 δευτερόλεπτα, αλλά, συχνά, αυτός τα περνάει απότομα, σε μία μόλις στιγμή. Πώς ξέρει αν του αρέσουν; «Το καταλαβαίνεις», μου λέει λες κι είναι το πιο απλό πράγμα στον κόσμο. «Μπορείς να το δεις». Ύστερα, μου εξηγεί ότι όλοι οι φίλοι του αυτό κάνουν, ότι του φαίνεται περίεργο να βλέπεις τα βίντεο μέχρι το τέλος. Υπάρχει συχνά η αίσθηση ότι το attention span μας έχει μειωθεί. Ότι οι νεότερες γενιές έχουν περιορισμένο εύρος προσοχής λόγω της χρήσης short-form content, TikTok, reels και YouTube Shorts. Ακούμε από εκπαιδευτικούς ότι τα παιδιά δυσκολεύονται περισσότερο να συγκεντρωθούν, να προσέξουν στο μάθημα, να γράψουν και να διαβάσουν. Το νιώθουμε και οι ίδιοι: όταν κρατάμε ένα βιβλίο ή βλέπουμε μια ταινία και ανοίγουμε το κινητό για να σκρολάρουμε, αισθανόμαστε πως κάτι πάει στραβά με την ικανότητά μας να εστιάσουμε, να κάνουμε μόνο ένα πράγμα, να βιώσουμε κάτι αργό. Στην πραγματικότητα, όλες οι έρευνες δείχνουν ότι το attention span μας δεν έχει μειωθεί. Η διαφορά είναι ότι σήμερα τα τεχνολογικά προϊόντα μάς αποσπούν την προσοχή πολύ πιο εύκολα. Έχουμε την ίδια δυνατότητα συγκέντρωσης όπως παλιά, μα δεν την εξασκούμε, προσέχουμε λιγότερο, παγιδευμένοι σε τροχιές που συντηρεί η προσμονή της άμεσης ικανοποίησης, η πιθανότητα ότι στο επόμενο δευτερόλεπτο ή στο επόμενο λεπτό θα συναντήσουμε μια εικόνα που μας ευχαριστεί. «Οι μπούφοι με τις ντοπαμίνες έχουν δίκιο […] Η οθόνη και το ίντερνετ είναι, πολύ απλά, αποδεδειγμένα ισχυρότερες οντότητες απ’ τον άνθρωπο. […] Είναι απλά πιο δυνατό, η οθόνη είναι πιο δυνατή, ίσως επειδή είμαστε hard wired να προσέχουμε όταν κάποιος μιλάει, ακόμη κι όταν αυτός ο κάποιος δεν είναι παρών· ίσως επειδή μας αρέσουν τα φωτάκια και τα μπιπ-μπιπ-μπουπ· ίσως επειδή μας μαγεύει το φαινόμενο της κίνησης και οι τσόντες· ίσως επειδή είμαστε μόνες σε έναν τρελό τρελό κόσμο».1 Οι αλγόριθμοι των εφαρμογών έχουν σχεδόν τελειοποιηθεί. Ξέρουν ακριβώς πώς να μας κάνουν να επιστρέφουμε, ν’ ανοίγουμε τα βίντεο, να βλέπουμε διαφημίσεις. Κάθε στιγμή απόσπασής μας ισοδυναμεί με κέρδος. Διαρκώς, οι εταιρείες παλεύουν για τον χρόνο μας – το TikTok ανταγωνίζεται το Instagram που ανταγωνίζεται το YouTube και όλα μαζί ανταγωνίζονται τον πραγματικό κόσμο, μαλώνουν για τα μάτια μας σαν άπληστοι μνηστήρες. Εξυπακούεται ότι αυτή η συνθήκη επηρεάζει την ψυχική μας υγεία. Ο μαρξιστής θεωρητικός Franco «Bifο» Berardi υποστηρίζει ότι η συσσώρευση πληροφοριών της σύγχρονης εποχής οδηγεί στον κορεσμό της προσοχής, προκαλώντας πανικό. Ο πανικός (ως αντίδραση στο «Παν», στην περίσσεια σημείων που δεν μπορούμε να επεξεργαστούμε) μάς εξαντλεί, οδηγώντας σε μια δεύτερη, καταθλιπτική φάση, κατά την οποία προσπαθούμε να αποκοπούμε απ’ τη ροή των εικόνων και αντιμετωπίζουμε τον έξω κόσμο σαν εχθρό.2

Παρά τη διεισδυτικότητα αυτής της ανάλυσης του 2009, μου φαίνεται ότι σήμερα πρέπει να αντιστρέψουμε τη λογική του Bifo. Όσον αφορά το σκρολάρισμα, ο πανικός είναι λιγότερο αποτέλεσμα και περισσότερο αιτία. Μπορεί να αγχωνόμαστε επειδή μπαίνουμε στο TikTok, όμως, πολύ περισσότερο, μπαίνουμε στο TikTok επειδή νιώθουμε αγχωμένοι. Σύμφωνα με πολλές έρευνες, το στρες, το social anxiety και το burnout είναι οι βασικοί παράγοντες του εθισμού στο short-form content.3 Δεν είναι δύσκολο να κατανοήσουμε αυτήν τη δυναμική. Το σκρολάρισμα σταματά τον στοχασμό, αποσιωπά το παρελθόν και απωθεί το μέλλον. Όταν φοβόμαστε και κάνουμε άσχημες σκέψεις, αρκεί ν’ ανοίξουμε το TikTok για να βρεθούμε σ’ έναν κόσμο όπου η φασαρία γίνεται σιωπή, έναν κόσμο χωρίς χρόνο. Το πρόσφατο μυθιστόρημα του Φοίβου Οικονομίδη, Γιακαράντες, αποτυπώνει πιστά αυτήν τη συνθήκη. Ο αφηγητής, Δημήτρης, δουλεύει στο Span, μια εταιρεία/εφαρμογή σαν το TikTok. Κατά τη διάρκεια ενός meeting, σκέφτεται: «Το είχα παρατηρήσει, γενικότερα το Span δεν το αφορούσε η μνήμη, το ένοιαζε μόνο το τώρα. Κι όποτε το χρησιμοποιούσες, η λειτουργία της μνήμης ναρκωνόταν, έμπαινες σε μια διάσταση χωρίς χρόνο, χωρίς πριν. Ίσως αυτός να ήταν άλλος ένας λόγος που ήταν τόσο δύσκολο να το κλείσεις, γιατί μετά θα επέστρεφες».4 Σε όλο το βιβλίο, βλέπουμε χαρακτήρες που χρησιμοποιούν το Span ως coping mechanism όταν η σκέψη τους ή η πραγματικότητα τους δυσκολεύει. Η πιο ενδιαφέρουσα στιγμή αυτής της δυναμικής έρχεται κατά τη διάρκεια ενός καβγά ανάμεσα στον Θωμά και στην Ηρώ: «Και μετά από ώρες που προσπαθούσε να της εξηγήσει ότι παρ’ όλα αυτά δεν ήθελε να χωρίσουν, εκείνη έπεσε πάνω του, έκλαψε κι εκείνος, για να την ηρεμήσει, της είπε: “Έλα, μπες στο Span σου να δούμε καμιά βλακεία”. Και κάθισαν μαζί, για ώρες, κι έβλεπαν σκυλιά και γατιά να παίζουν, ιταλικές συνταγές και ομιλίες επιστημόνων του CERN που εξηγούσαν εκλαϊκευμένα τη διαστολή του σύμπαντος και τη σκοτεινή ύλη. Κι όταν σταμάτησαν, η Ηρώ άρχισε πάλι να κλαίει…».5 Φυσικά, το σκρολάρισμα είναι ένα κακό coping mechanism, ένα παυσίπονο που εντείνει την ασθένεια, ένα δηλητηριασμένο δώρο. Μπορεί να ανακουφιζόμαστε βλέποντας βιντεάκια, αλλά, όταν τα κλείνουμε, νιώθουμε πάλι χάλια: τα προβλήματά μας βρίσκονται ακόμα εκεί, έχουμε χάσει χρόνο και την αίσθηση του ελέγχου. Το άγχος που μας ώθησε στο σκρολάρισμα επιστρέφει ενισχυμένο, κάνοντας μας να σκρολάρουμε κι άλλο, παράγοντας κέρδος για τις εταιρείες και δυσφορία για εμάς. Σα να μην έφτανε αυτό, ο εθισμός μας στο σκρολάρισμα εντείνει την εξάρτησή μας απ’ τις υποδομές του Κεφαλαίου. Όταν δεν μπορούμε να περάσουμε λίγες ώρες χωρίς να μπούμε στα social· όταν δεν μπορούμε να πλοηγηθούμε στις πόλεις μας χωρίς το Google Maps· όταν έχουμε στα χέρια μας μια αρρωστημένη εκδοχή του μάννα εξ ουρανού με το efood, πώς μπορούμε να φανταστούμε κάτι διαφορετικό; Πόσα νέα παιδιά μπορούν να διανοηθούν –πόσο μάλλον να επιθυμήσουν– έναν κόσμο χωρίς TikTok; Ο τελευταίος μας εθισμός μάς κάνει ακόμα λιγότερο αυτόνομους, ακόμα λιγότερο ικανούς να φροντίσουμε τον εαυτό μας, ακόμα πιο προσκολλημένους στον κόσμο όπως έχει.

Οι αλγόριθμοι των εφαρμογών έχουν σχεδόν τελειοποιηθεί. Ξέρουν ακριβώς πώς να μας κάνουν να επιστρέφουμε, ν’ ανοίγουμε τα βίντεο, να βλέπουμε διαφημίσεις. Κάθε στιγμή απόσπασής μας ισοδυναμεί με κέρδος.

1 Στέφανος Ρέγκας. (2023). «Το ίντερνετ είναι τελείως μαλακία».

Kaboom 9, σ. 215.

2 Franco «Bifo» Berardi. (2009).

The Soul at Work.

Semiotext(e), σ.

98-102.

3 Βλέπε ενδεικτικά: KardefeltWinther, D. (2014)· Mu et al.

(2022).

4 Φοίβος Οικονομίδης. (2024). «Γιακαράντες». εκδόσεις Εστία, σ.

40-41.

5 Ό.π., σ. 170.

20.02.25

TALKING POINTS

α πό τον γ ι ά νν η πα ν ταζόπ ουλο

«Όσοι κινδυνολογούσαν, αναμένοντας ξαφνικά να καταστραφεί η ετερόφυλη οικογένεια, έπεσαν έξω»

Ένας χρόνος από την ισότητα στον γάμο: οι αριθμοί, τα δικαιώματα και οι παραλείψεις. Μιλά στη LiFO η καθηγήτρια Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ, Λίνα Παπαδοπούλου.

Ι

σότητα στον γάμο - έναν χρόνο μετά. Τι κρατάτε και τι αφήνετε από αυτή την ιστορία; Κρατάμε το ότι έγινε ένα σημαντικό βήμα προς την έμφυλη ισότητα, στο πεδίο του οικογενειακού δικαίου. Ο γάμος, ως σύμβαση του αστικού δικαίου, συνάπτεται πλέον χωρίς διάκριση με βάση το φύλο των μελλονύμφων, όπως ακριβώς δηλαδή προέβλεπε ο αστικός κώδικας και πριν από την αλλαγή του με τον νόμο 5089/2024. Δυστυχώς, η ουδέτερη διατύπωση του αστικού κώδικα δεν εφαρμοζόταν σωστά, αλλά ως εάν να εμπεριείχε διάκριση με βάση το φύλο. Θυμίζω ότι ο Άρειος Πάγος, στη γνωστή απόφασή του 1428/2017 για τους «γάμους της Τήλου» (γάμους ομοφύλων που είχαν τελεστεί ορθώς και νομίμως, κατά την άποψή μου, από τον αείμνηστο δήμαρχο Αλιφέρη), προτίμησε, αντί να αναχθεί στο ισχύον Σύνταγμα, να επιστρέψει 17 αιώνες πίσω, στον Μοδεστίνο, Ρωμαίο νομοδιδάσκαλο του 3ου μ.Χ. αιώνα, ο οποίος μάλιστα δεν ήταν Χριστιανός, σύμφωνα με τον οποίο «γάμος εστί ένωσις ανδρός και γυναικός και συγκλήρωσις του βίου παντός, θείου τε και ανθρωπίνου δικαίου κοινωνία». Βεβαίως, καθαρά νομικά είναι λάθος να θεωρούμε, μετά τις επαναστάσεις του 18ου και 19ου αιώνα, με τις οποίες θεσπίστηκαν συντάγματα, και μετά την πρόοδο ως προς την ισότητα των φύλων που συντελέστηκε στον 20ό και στον 21ο αιώνα, ότι η διδασκαλία του Μοδεστίνου αποτελεί ενός είδους πηγή δικαίου για το ισχύον σήμερα δίκαιο. Ακόμα περισσότερο ήταν λάθος να προστίθενται από τη διοίκηση και τον δικαστή προϋποθέσεις του υποστατού του γάμου που δεν αναφέρονταν στον αστικό κώδικα. Αυτή η εσφαλμένη εφαρμογή και ερμηνεία έπρεπε, λοιπόν, να διορθωθεί από τον νομοθέτη, όπως και έγινε. Μπορούμε, λοιπόν, να αφήσουμε πίσω τον 3ο αιώνα μ.Χ. και να αντικρίσουμε τον 21ο, πλέον με ευρύτερη εφαρμογή από αυτή που επιτεύχθηκε το 1983 με τη μεγάλη μεταρρύθμιση του οικογενειακού δικαίου, της αρχής της έμφυλης ισότητας στο οικογενειακό δίκαιο. Πρόκειται, λοιπόν, για ένα ακόμη σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση υλοποίησης της θεμελιώδους συνταγματικής αρχής που αποτυπώνεται στο άρθρο 4 παρ. 2 του Συντάγματος που λέει ότι «οι Έλληνες και οι Ελληνίδες έχουν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις».

— Πλέον έχουν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις; Για να το πω απλά, στο πεδίο του οικογενειακού δικαίου είναι πλέον –και διαχρονικά, εδώ και 40 χρόνια, επιβεβαιώνεται σε ολοένα περισσότερους τομείς σταδιακά, είτε νομοθετικά είτε μέσα από ορθές δικαστικές αποφάσεις που ερμηνεύουν σε συμφωνία με το ισχύον Σύνταγμα– αδιάφορο το φύλο των συζύγων και κατ’ επέκταση των γονέων. Αυτό επιτρέπει σε ζευγάρια με πολύχρονες πολλές φορές σχέσεις να τις υπάγουν πλέον στο δίκαιο, δηλαδή να συνάπτουν γάμο, χωρίς να παίζει ρόλο το φύλο τους. Έτσι, και τα ομόφυλα ζευγάρια απολαμβάνουν πλέον ένα νομικό και κοινωνικό στάτους και ένα θεμελιώδες δικαίωμα, από το οποίο μέχρι πρότινος ήταν αποκλεισμένα. Δηλαδή η ισότητα στον γάμο συνεπάγεται, πλέον, αυτόματα και την όμοια μεταχείριση των συζύγων σε ό,τι αφορά τη γονεϊκότητα. Παιδιά που είχαν στην πραγματικότητα δύο γονείς στην καθημερινότητά τους μπορούν πλέον να τους αποκτήσουν και νομικά, και να νιώσουν έτσι και τα ίδια και οι γονείς τους μεγαλύτερη ασφάλεια και σιγουριά αλλά και κοινωνική αποδοχή. Διότι η θέσπιση ενός νόμου απηχεί αλλά και επηρεάζει και την κοινωνική αποδοχή, πέραν της νομικής της σημασίας.

— Από την ημέρα της ψήφισης του νόμου 5089/2024 για την ισότητα στον πολιτικό γάμο μέχρι σήμερα έχουν τελεστεί 405 πολιτικοί γάμοι. Τι μας δείχνουν αυτά τα στοιχεία; Καταρχάς, μας δείχνουν ότι πολλά ζευγάρια ήταν έτοιμα από καιρό και περίμεναν αυτήν τη στιγμή, ακόμη και αν δεν πίστευαν ότι θα έρθει. Το ότι ο αριθμός δεν είναι τεράστιος δεν μειώνει τη σημασία του γάμου για το καθένα από τα άτομα αυτά, αντιθέτως την ενισχύει. Δείχνει όμως και κάτι άλλο: ότι όσοι κινδυνολογούσαν, αναμένοντας ξαφνικά να καταστραφεί η ετερόφυλη οικογένεια, γιατί θα επιτρεπόταν ο γάμος μεταξύ προσώπων ανεξαρτήτως του φύλου τους, έπεσαν έξω· λες και

είναι τόσο απλό στο δικό τους μυαλό να αλλάξουν οι ερωτικές προτιμήσεις των ανθρώπων ή λες και πιστεύουν ότι η πλειονότητα είναι αμφιφυλόφιλοι και ξαφνικά θα έκαναν ομόφυλες σχέσεις.

— Τι απαντάτε σε αυτούς που λένε ότι ο νόμος αυτός ήταν μια ατυχής στιγμή; Ποιοι το λένε; Δεν ξέρω για ποιους ήταν ατυχής η στιγμή. Ίσως για κάποιους οπαδούς ή στελέχη της ΝΔ που θεωρούν το κόμμα τους ακροδεξιό ή ονειρεύονται να το κάνουν ακροδεξιό; Ποιος ατύχησε; Ο νόμος αυτός δεν επηρεάζει κανέναν που δεν θέλει να τον αξιοποιήσει για την προσωπική και οικογενειακή του ζωή. Δεν στερεί κάποιο δικαίωμα ή κάποιο έσοδο από κάποιον, δεν αυξάνει τους φόρους, δεν υποσκάπτει το κοινωνικό κράτος, αντιθέτως απλώς και μόνο ενδυναμώνει το φιλελεύθερο κράτος δικαίου ως προς στην έκφανσή του της ίσης ελευθερίας ανεξαρτήτως φύλου. Ίσως, βέβαια, ήταν δυστυχής, και όχι ατυχής, στιγμή για τους πολέμιους της ισότητας. Αυτό το κατανοώ, αλλά ευτυχώς –και όχι ατυχώς– η (έμφυλη) ισότητα αποτελεί αναφαίρετο στοιχείο του ευρωπαϊκού και ελληνικού νομικού και πολιτικού μας πολιτισμού.

— Ποια ζητήματα θεωρείτε ότι δεν έχουν διευθετηθεί επαρκώς τόσο για τα ίδια τα ομόφυλα ζευγάρια όσο και για τις οικογένειες που αυτά έχουν δημιουργήσει; Για να εξετάσουμε τι διευθετήθηκε, άμεσα ή έμμεσα, για να δούμε και τι δεν διευθετήθηκε και λείπει: ο γάμος πλέον είναι μια σύμβαση που συνάπτεται ανεξαρτήτως φύλου, άρα μπορεί να τον συνάψει και ένα ομόφυλο ζευγάρι. Ωστόσο δεν υπάρχει ακόμα η δυνατότητα μη καταχώρισης φύλου, δηλαδή κάθε άτομο έχει υποχρεωτικά ένα νομικό φύλο, άρρεν ή θήλυ. Συνεπώς, τα τρανς και ίντερσεξ πρόσωπα καλύπτονται, αλλά όχι τα πρόσωπα που θα ήθελαν να μην εμπίπτουν στο έμφυλο δίπολο. Αυτόθροη συνέπεια του γάμου ομοφύλων είναι και ότι τα δύο άτομα που συνάπτουν γάμου είναι σύζυγοι. Ο γάμος είναι γάμος, δεν θεσπίστηκε μια άλλη σύμβαση, όπως είχε γίνει με το σύμφωνο, που ευλόγως πλέον δίνει λιγότερα δικαιώματα στους συμβίους με σύμφωνο απ’ όσα ο νόμος αναγνωρίζει στους συζύγους (με γάμο). Συνεπώς, όπου στη νομοθεσία αναφέρεται η λέξη «ο σύζυγος» νοείται και «η σύζυγος», όπως γίνεται σε όλο το δίκαιο, που είναι διατυπωμένο με γλώσσα σεξιστική. Βέβαια, μπορεί να αναφέρεται σε βουλευτές, εργαζόμενους, ασφαλισμένους κ.λπ., αλλά, λόγω της συνταγματικής αρχής της έμφυλης ισότητας στην οποία ήδη αναφερθήκαμε, νοούνται και οι βουλεύτριες, οι εργαζόμενες, οι ασφαλισμένες κ.λπ.

— Τι συνεπάγεται αυτό; Συνεπώς, αυτομάτως και αυτοθρόως, συνάγεται ότι επιτρέπεται η υιοθεσία από δύο συζύγους και η υιοθεσία ενός παιδιού εκ μέρους του συζύγου του ήδη νόμιμου γονέα. Ο νομικός όρος παραμένει και εδώ σεξιστικός, καθώς κάποτε μόνο αγόρια ήθελε μια οικογένεια να υιοθετήσει· για να είμαστε δίκαιοι, μπορούμε να μιλάμε για τεκνοθεσία, για να αποφύγουμε το γλωσσικό παράδοξο «υιοθεσία κοριτσιού». Το επισημαίνω, επειδή στη δημόσια συζήτηση ακούμε το λάθος να χρησιμοποιείται η λέξη «τεκνοθεσία» αντί του «απόκτηση τέκνου με παρένθετη»· αυτό είναι λάθος, η τεκνοθεσία είναι υιοθεσία! Βεβαίως, οι κοινωνικές υπηρεσίες ελέγχουν τον ή τη σύζυγο του νομικού γονέα με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις που θα τον ή την έλεγχαν αν επρόκειτο για ετερόφυλο ζευγάρι που μεγαλώνει ήδη μαζί τα παιδιά του ενός μέρους, και όχι με τον απαιτούμενο, πιο εξονυχιστικό τρόπο που θα έλεγχαν μια τεκνοθεσία ενός παιδιού που δεν σχετίζεται ακόμη νομικά με κανέναν εκ των δύο γονέων. Εξίσου αυτόθροη και αυτονόητη συνέπεια είναι και η πρόσβαση σε ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή (ΙΥΑ) για τα έγγαμα ζευγάρια γυναικών. Η σύζυγος της γυναίκας που θέλει να πάρει σπέρμα (ή και ωάριο, αν δεν έχει) και να κυοφορήσει θα πρέπει να υπογράψει ότι συναινεί. Και αν θέλουμε να κάνουμε την ερμηνεία σύμφωνα με το Σύνταγμα και όχι σύμφωνα με κάποιον νομοδιδάσκαλο 15 αιώνες πριν, η σύζυγος της γυναίκας που συνέλαβε με ΙΥΑ καθίσταται, βάσει της υπογραφής της, και μητέρα του παιδιού που θα γεννηθεί, αυτόματα, χωρίς να απαιτείται εκ των υστέρων υιοθεσία (τεκνοθεσία, αν είναι κορίτσι το μωράκι που θα γεννηθεί).

Ο νόμος αυτός δεν επηρεάζει κανέναν που δεν θέλει να τον αξιοποιήσει για την προσωπική και οικογενειακή του ζωή. Δεν στερεί κάποιο δικαίωμα ή κάποιο έσοδο από κάποιον, δεν αυξάνει τους φόρους, δεν υποσκάπτει το κοινωνικό κράτος, αντιθέτως απλώς και μόνο ενδυναμώνει το φιλελεύθερο κράτος δικαίου.

LiFO 20.02.25

13

TAL K OF THE TOWN

63' με τη

Σοφία Ροζάκη σ υνεντ ευξ η: γ ι άνν η σ π αντα ζόπουλοσ φ ω τ ογ ραφ ι εσ : π αρι σ ταβι τια ν

Η νεαρή εικαστικός μάς ξεναγεί στην τολμηρή αλλά και γεμάτη χιούμορ έκθεσή της «that’s what she said», στην οποία με μια φεμινιστική και κουίρ προσέγγιση διερευνά εναλλακτικές αφηγήσεις γύρω από το σώμα, το φύλο, τη μνήμη, το τραύμα και τη σεξουαλικότητα.

14

LiFO

20.02.25

«έχουμε μεγαλώσει να φοβόμαστε το “ναι” μέσα μας, τους βαθύτερους πόθους μας […] Το ερωτικό είναι ένα μέτρο μεταξύ των απαρχών της αίσθησης του εαυτού μας και του χάους των ισχυρότερων συναισθημάτων μας. Είναι μια εσωτερική αίσθηση ικανοποίησης στην οποία, όταν την έχουμε βιώσει, ξέρουμε ότι μπορούμε να προσβλέπουμε. Γιατί έχοντας βιώσει την πληρότητα αυτού του βάθους συναισθήματος και αναγνωρίζοντας τη δύναμή του, με τιμή και αυτοσεβασμό δεν μπορούμε να απαιτήσουμε λιγότερα από τον εαυτό μας», έλεγε η Αμερικανίδα ποιήτρια, φεμινίστρια και ακτιβίστρια Audre Lorde στο έργο της Uses of the erotic. Αυτή η στάση ζωής υπήρξε σημαντική πηγή έμπνευσης για την έκθεση της εικαστικού Σοφίας Ροζάκη με τίτλο «that’s what she said». Με έναν προσωπικό τρόπο έκφρασης, δημιουργεί τέχνη από το μέλλον και αυτό την έχει κάνει να ξεχωρίζει στην εικαστική σκηνή της γενιάς της. Τη συναντώ στην πλατεία Κολωνακίου. Μέσα στους χώρους της γκαλερί Ζουμπουλάκη το βλέμμα σου είναι αδύνατο να μην παρασυρθεί από τις παραστατικές συνθέσεις της νεαρής καλλιτέχνιδας. Με μια φεμινιστική και κουίρ προσέγγιση, συνδυάζει το προσωπικό με το συλλογικό βίωμα, ενώ, χάρη σε ένα ευρύ φάσμα αισθητικών αναφορών, διαμορφώνει μια ευάλωτα ειλικρινή και ιδιοσυγκρασιακή οπτική γλώσσα. Απ’ την αρχή της συζήτησής μας μου λέει ότι η Audre Lorde αποτελεί για εκείνη σημείο αναφοράς, μια γυναίκα που με τα δικά της λόγια συστηνόταν ως «μαύρη, λεσβία, μητέρα, ποιήτρια και μαχήτρια». Μια επιδραστική φωνή για το φεμινιστικό κίνημα που ανέδειξε τις σύνθετες και αλληλένδετες πτυχές της καταπίεσης, εξωτερικής και εσωτερικευμένης. Στην ίδια λογική θέλησε να πορευτεί και η Σοφία Ροζάκη. Είναι ευδιάθετη και προσηνής, δεν της αρέσει να φιλτράρει τη σκέψη της και νιώθει τα έργα της ως προέκταση της προσωπικότητάς της. Διαθέτει ένα ιδιαίτερο στυλ και εξετάζει θέματα που εστιάζουν στην πολυπλοκότητα της ταυτότητας, της σωματικότητας, της μνήμης, του τραύματος και της σεξουαλικότητας. Το καλλιτεχνικό της βλέμμα είναι προκλητικό, ευάλωτο και ανοιχτό. Η ματιά της, φρέσκια και σκωπτική. Η αφήγηση που ακολουθεί δεν είναι γραμμική, ενώ η αισθητική της παραπέμπει σε κόμικ. Στην έκθεση ο επισκέπτης έρχεται αντιμέτωπος με γυναικείες και αρχετυπικές μορφές, αναμνηστικά των ’90s και φεμινιστικά μοτίβα. Το έργο χαρακτηρίζεται από μια μοντέρνα προσέγγιση, συχνά με έντονες χρωματικές παλέτες και εκφραστικές μορφές. Πρόκειται για δημιουργίες στις οποίες κυριαρχούν οι σουρεαλιστικές εικόνες και ξεχωρίζουν χάρη στο βλέμμα του αυτοπροσδιορισμού. Στο σημείο αυτό επισημαίνει: «Για χρόνια πάλευα με την κατάθλιψη. Έζησα μια σκοτεινή περίοδο. Βασανιζόμουν. Ήρθα αντιμέτωπη με συναισθήματα αυτοκαταστροφικά. Η ζωγραφική επέδρασε καταλυτικά στο να ξεπεράσω αυτούς τους εσωτερικούς κραδασμούς. Όταν μετασχηματίσεις τις σκέψεις σου σε εικόνες, μπορεί να είναι όλα λιγότερα τρομακτικά και επώδυνα. Μέσα στο χάος δεν έχεις την ευκαιρία να σκέφτεσαι καθαρά. Κάπως έτσι, ο καμβάς μου εξελίχθηκε σε μια διαδικασία διαρκούς αναζήτησης. Η ζωγραφική αποδείχθηκε, για μένα, μια λυτρωτική διέξοδος, ένα εργαλείο έκφρασης όσων εγώ έχω βιώσει αλλά και όσων έχει υποστεί κάθε γυναίκα». Άραγε, το τραύμα και η μνήμη με τι σχετίζονται; «Σίγουρα, έχουν να κάνουν με τον θάνατο του πατέρα μου. Τον έχασα όταν ήμουν έξι ετών. Πρόκειται για ένα γεγονός που μπορεί σ’ εκείνη την ηλικία να μην καταγράφεται στη συνείδηση, αλλά υποσυνείδητα καθορίζει πολύ βαθιά τον ψυχικό σου κόσμο. Η απώλεια, η έννοια της θνητότητας, η απουσία, η οδύνη του αποχωρισμού και η εγκατάλειψη σε ακολουθούν. Εξελίσσονται σε κομμάτι της ταυτότητάς σου». Παρατηρώ ότι στα έργα της δεν επαναπροσδιορίζει απλώς κοινωνικές νόρμες και ταμπού αλλά έρχεται να προσφέρει μια εναλλακτική οπτική πάνω στη σεξουαλικότητα και στο φύλο. Ουσιαστικά, φιλοτεχνεί με σκοπό να προκαλέσει, αλλά κυρίως να αμφισβητήσει. «Με ενδιαφέρουν πολύ η ρευστότητα των έμφυλων ταυτοτήτων και τα ταμπού στη σεξουαλικότητα, το πώς αντιμετωπίζουμε σήμερα το σώμα αλλά και τα παράδοξα της σύγχρονης ζωής, οι κανόνες μεταξύ των επιθυμιών και των κοινωνικών συμβάσεων. Στα εγκαίνια της έκθεσης είχαν έρθει κάποιες γυναίκες που είμαστε μαζί στο κολυμβητήριο της Νέας Σμύρνης. Συζητούσαμε για το γλυπτό με την κοπέλα στην μπανιέρα και θυμηθήκαμε ότι ένα πρωινό που είχε έρθει επίσκεψη ένα σχολείο με μικρά κοριτσάκια μάς είπαν να ντυθούμε, ενώ το λογικό είναι στις ντουζιέρες να είμαστε γυμνές. Αυτό, όμως, είναι ενδεικτικό του πώς νιώθουμε για το σώμα μας. Αυτό που εγγράφεται ως συλλογική αντίληψη και στερεότυπο είναι ότι πρόκειται για κάτι που πρέπει να κρύβουμε, κάτι για το οποίο πρέπει να αισθανόμαστε ντροπή. Αυτός είναι και ο λόγος που θεωρώ ότι η ντροπή είναι ένας ισχυρός ελεγκτικός μηχανισμός», υποστηρίζει. Γιατί να νιώσεις

ενοχές επειδή έφαγες ένα γλυκό; Γιατί να μη μένουμε στην απόλαυση που μας προκαλεί; Γιατί να μη γίνεται να ζούμε σε μια κοινωνία που δεν θα σε κάνει να ντρέπεσαι για το σώμα σου;» Με μια κλίση προς το γκροτέσκο, οι καλλιτεχνικές της δημιουργίες χαρακτηρίζονται από στοιχεία σαρκασμού, κουίρ σουρεαλισμού και ενός φορμαλισμού που περιγράφει μοτίβα που άλλοτε αποτυπώνονται με κυνισμό και άλλοτε με τρυφερότητα. Ουσιαστικά, μέσα από υβριδικές μορφές και συνθέσεις που κινούνται στα όρια μεταξύ πραγματικού και ονειρικού τα έργα της αμφισβητούν τα κυρίαρχα δίπολα της δυτικής σκέψης. «Πάντα με ενοχλούσαν τα δίπολα και φανταζόμουν τα έργα μου ως πειράματα για να φανταστούμε το αλλιώς. Από τη φύση τους τα δίπολα συνοδεύονται από ιεραρχήσεις, από την έννοια του “άλλου” που πάντα είναι πιο ισχυρός. Αυτός είναι ένας δρόμος, μια οπτική που περιέχει αποκλεισμούς σε μια πραγματικότητα περίπλοκη. Τίποτα στη ζωή μας δεν είναι άσπρο - μαύρο. Όσο ο κόσμος ακολουθεί τέτοιους περιορισμούς, τόσο θα στρέφει ανθρώπους στο περιθώριο. Και, δυστυχώς, μετά την εκλογή Τραμπ παρακολουθούμε την κατηγοριοποίηση των ανθρώπων. Τους βαφτίζουμε πολίτες “δεύτερης κατηγορίας” και καταλήγουμε να υποστηρίζουμε ότι οι ζωές τους δεν έχουν αξία. Όσο συμβαίνει αυτό θα συνεχίζω να σχεδιάζω ένα μέλλον που θα είναι “αλλιώς”», δηλώνει και παραπέμπει στην επιμελήτρια της έκθεσης, Ελένη Μιχαηλίδη, η οποία διευκρινίζει: «Το έργο της Ροζάκη δημιουργεί τον απαραίτητο χώρο για να ξεδιπλωθούν οπτικά οι αναπόφευκτες επιπλοκές μιας διαφορετικής ζωής». Άραγε, έχει νιώσει την απόρριψη; «Προφανώς. Στον δρόμο, στις καθημερινές διαδρομές, έχω εισπράξει περίεργα βλέμματα κι έχω γίνει αποδέκτρια ομοφοβικών σχολίων ή επιθέσεων». Η Σοφία Ροζάκη γεννήθηκε το 1990 και σπούδασε ζωγραφική στο Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ. Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Δεν ταξιδεύει συχνά και από καλλιτέχνες εκτιμά πολύ τον Στέφανο Ρόκο και την Georgia Fambris. Η δουλειά της έχει παρουσιαστεί σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, μεταξύ άλλων στην Art Athina, στην Art Thessaloniki, στο Rome International Art Fair, στο Trento Art Festival, στο Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου, στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, στο Queer Archive Festival, στο MOMus-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών και στο Café του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Η ενασχόληση με τη ζωγραφική προέκυψε τυχαία. Όταν ήταν στο σχολείο ξεκίνησε να κάνει κάποια σχέδια, κυρίως για να εκτονώνει τη νωχελικότητα και την πλήξη που ένιωθε στα μαθήματα. Αν και η μουσική ήταν κάτι που τη συνάρπαζε, από την ηλικία των δεκατριών ετών είχε εκδηλώσει την επιθυμία να σπουδάσει στην Καλών Τεχνών. Για μεγάλο χρονικό διάστημα απέφευγε τα χρώματα και σχεδίαζε σε ασπρόμαυρη κλίμακα. « Ένιωθα ότι το ασπρόμαυρο ήταν ένας πιο άμεσος τρόπος επικοινωνίας. Το χρώμα κάπως με μπέρδευε, μου φαινόταν φλύαρο και περιττό», επισημαίνει. Στο έργο της διερευνά εναλλακτικές αφηγήσεις γύρω από το σώμα, το φύλο, τη μνήμη, το τραύμα και τη σεξουαλικότητα. Τι άλλο πυροδοτεί την έμπνευσή της; «Τα πάντα. Μπορεί να είναι μια ταινία, μια συζήτηση, μια εικόνα, ένα όνειρο, κάτι που θα διαβάσω, ένα βλέμμα». Στη συνέχεια παρατηρούμε λεπτομέρειες σε κάποιους από τους πίνακές της, τις οποίες εξηγεί: κάποιες χειρονομίες, μερικά αντικείμενα, τους χώρους όπου εκτυλίσσεται η καθημερινή ζωή και, φυσικά, τις πολυάριθμες αναφορές στην ποπ κουλτούρα και την Ιστορία της Τέχνης. Η Σοφία Ροζάκη εκθέτει έργα που επικεντρώνονται στη μη δυαδική εικαστική έκφραση και ανασυνθέτει επαναλαμβανόμενα αρχετυπικά φεμινιστικά εικονογραφικά στοιχεία που περιέχουν (υπο)συνείδητες σκέψεις, φόβους και επιθυμίες. Από τη συνομιλία μαζί της αντιλαμβάνεσαι ότι η διάθεσή της είναι αινιγματική. Ως εκ τούτου, δεν επιδιώκει να σου πει πώς θα διαβάσεις το εκάστοτε έργο. Προτιμά να είναι ανοιχτό σε διάφορες ερμηνείες και, φυσικά, να απευθύνεται σε όλους. «Συνειδητά έχω προσθέσει όψεις της θηλυκότητας στα έργα μου, φιλοτεχνώντας, για παράδειγμα, μια κούκλα του σεξ ή το περίγραμμα ενός αιλουροειδούς. Έχω επιλέξει διάφορα ηδονοβλεπτικά στοιχεία, υπάρχουν αναφορές στην οπτική της γενιάς μου, στη βιωμένη εμπειρία αλλά και στην τρυφερότητα που χαρακτηρίζει μια πολύτιμη φιλία. Είναι ένας τρόπος αντίστασης. Άλλωστε, η ζωγραφική είναι δίαυλος επικοινωνίας. Και βασικός σκοπός μας είναι να μπορείς να επικοινωνείς»», εκμυστηρεύεται. Η έκθεση της Σοφίας Ροζάκη είναι ένας ύμνος στην αυτοδιάθεση, την ατέλεια και την αποδοχή της ντροπής. Με την ιδιότυπη και συμπεριληπτική εικαστική της γλώσσα αναδεικνύει το σώμα σε μια τοπογραφία των εμπειριών της ζωής και συνθέτει ένα σουρεαλιστικό μανιφέστο που λειτουργεί θεραπευτικά απέναντι στις ετεροκανονικές πατριαρχικές νόρμες.

Με ενδιαφέρουν πολύ η ρευστότητα των έμφυλων ταυτοτήτων και τα ταμπού στη σεξουαλικότητα, το πώς αντιμετωπίζουμε σήμερα το σώμα. Θεωρώ ότι η ντροπή είναι ένας ισχυρός ελεγκτικός μηχανισμός. Γιατί να μη γίνεται να ζούμε σε μια κοινωνία που δεν θα σε κάνει να ντρέπεσαι για το σώμα σου;

Η γκαλερί Ζουμπουλάκη παρουσιάζει την ατομική έκθεση της Σοφίας Ροζάκη με τίτλο «that’s what she said» από τις 13 Φεβρουαρίου έως τις 15 Μαρτίου 2025, σε επιμέλεια Ελένης Μιχαηλίδη. Η Σοφία Ροζάκη θα συμμετάσχει στην έκθεση που διοργανώνει το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ σε συνεργασία με το New Museum της Νέας Υόρκης στο Μουσείο Μπενάκη τον Ιούνιο.

LiFO 20.02.25

15

ΚΟΜΙΚ

Σ

το νέο graphic novel του Θανάση Πέτρου με τίτλο 1941 - Αυστηρά συσκότισις ο ήρωάς του Γιώργος Αμπατζής φτάνει στη Θεσσαλονίκη λίγο πριν από την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, έχοντας περάσει πλήθος κακουχιών που έχουν σημαδέψει τη ζωή του, σε μια προσπάθεια να την ξαναφτιάξει από την αρχή. Παντρεύεται την Παναγιώτα που είναι χήρα με δύο παιδιά και πιάνει δουλειά σε ένα καρεκλάδικο στην Άθωνος, λίγο πριν οι Ιταλοί και μετά οι Γερμανοί εισβάλουν στην Ελλάδα, ξεκινώντας έναν κύκλο βίας που συνεχίστηκε και μετά την ήττα τους, στον Εμφύλιο που ακολούθησε. Το πέμπτο μέρος της πολύ πετυχημένης ιστορικής σειράς του, που ξεκίνησε με τους Ομήρους του Γκαίρλιτς, συνεχίστηκε με το 1922 - Το τέλος ενός ονείρου, το 1923 - Εχθρική πατρίδα και το 1936 - Ετοιμόρροπη Δημοκρατία, μεταφέρει τη δράση σε μια Μακεδονία που υποφέρει από την τριπλή κατοχή (και από τους Βούλγαρους), από τους πολέμους, από τοπικές και οικογενειακές έριδες αλλά και από τη γενοκτονία των Ελλήνων Εβραίων κατοίκων της πόλης που οδήγησε στη σχεδόν ολοκληρωτική εξόντωσή τους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης (εκεί χάθηκε το 95% του εβραϊκού πληθυσμού της Θεσσαλονίκης).

— «Κατέληξα στο συμπέρασμα ότι το σημαντικότερο στοιχείο που διακρίνει την περίοδο της τριπλής Κατοχής της Ελλάδας από Γερμανούς, Ιταλούς και Βούλγαρους την περίοδο 1941-1944 είναι η βία», γράφεις στον επίλογο του βιβλίου. Μίλησέ μου γι’ αυτήν τη φρικτή βία που έζησαν όλοι οι Έλληνες, και πολύ αγριότερα οι Βορειοελλαδίτες, λόγω θέσης. Πάρα πολλά γεγονότα και ζητήματα της Κατοχής, ακόμα και μένοντας περιορισμένος στη Θεσσαλονίκη, δεν μπορούσαν να ενταχθούν στην αφήγηση και την ιστορία μου, ούτε είχα χώρο να τα συμπεριλάβω στο κείμενο του επιλόγου, οπότε αναφέρω ότι η λέξη που συνοψίζει, κατ’ εμέ, τα χρόνια της Κατοχής είναι η λέξη «βία». Η Κατοχή αυτή καθαυτή ήταν μια πράξη βίας, όλοι οι περιορισμοί, οι απαγορεύσεις, οι στερήσεις, η πείνα, η αρρώστια, η ανέχεια, ήταν πράξεις βίας. Ακόμα περισσότερο στην περίπτωση της καταστροφής ολόκληρων χωριών και των μαζικών εκτελέσεων από τις δυνάμεις Κατοχής. Σε όλο τον ελλαδικό χώρο η βία των κατακτητών ήταν έκδηλη, απλώς στην ανατολική Μακεδονία ο κόσμος δυστύχησε ακόμα περισσότερο λόγω της ιδιαίτερης αγριότητας των Βουλγάρων.

— Ο Γιώργος φτάνει στη Θεσσαλονίκη μετά την αποφυλάκισή του και γίνεται επαγγελματίας και οικογενειάρχης, επειδή διστάζει να πάρει μέρος στον αγώνα κατά των Γερμανών; Τον έχουν κάνει συγκρατημένο οι κακουχίες που έχει βιώσει ή η συνθήκη στην οικογένεια είναι τέτοια που πρέπει να κρατάει ισορροπίες; Δεν του έχω φερθεί και πολύ καλά του βασικού μου πρωταγωνιστή. Φαντάρος στο Γκαίρλιτς της Γερμανίας, φαντάρος στο μικρασιατικό μέτωπο, κατατρεγμένος πρόσφυγας στον Πειραιά και μετά βαρυποινίτης στις φυλακές Τρικάλων – δεν έχει ζήσει στα πούπουλα. Έχοντας εγκατασταθεί στη Θεσσαλονίκη πια, έχοντας μόλις

1941

ΕΝΑ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ GRAPHIC NOVEL ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΠΕΤΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΤΡΙΠΛΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΣΕ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ.

16

LiFO

ΑΠΟ ΤΟΝ M. HULOT

20.02.25

στρώσει κάπως την προσωπική του ζωή και προσπαθώντας να ορθοποδήσει, να δει άσπρη μέρα, ξεσπάει ο πόλεμος. Έχει ζήσει ήδη τη φτώχεια, την πείνα, την αρρώστια και τον θάνατο, είναι και πρώην κατάδικος, οπότε είναι μαγκωμένος, φοβισμένος. Η προσπάθειά του να ζήσει σαν «κανονικός» άνθρωπος πάει περίπατο, γιατί η ίδια η πραγματικότητα τον ξεπερνάει, παγιδεύοντάς τον. Μπορεί στα χρόνια της Κατοχής το ΕΑΜ και η ΕΠΟΝ να βρήκαν χιλιάδες υποστηρικτές στον ελληνικό λαό, αλλά υπήρχαν και αυτοί που δεν οργανώθηκαν πουθενά, που δεν αντιστάθηκαν, που φοβόντουσαν, που λούφαξαν και προσπάθησαν απλώς να επιβιώσουν. Ένας από αυτούς είναι κι ο Αμπατζής, ένας καθημερινός, καθόλου ηρωικός πρωταγωνιστής.

— Στο 1941 βλέπουμε τους δωσίλογους, τις εμφύλιες συρράξεις, τη γενοκτονία των Εβραίων της Θεσσαλονίκης. Πες μου περισσότερα πράγματα γι’ αυτά. Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου γράφω: «Κάποιοι θα βρουν την ευκαιρία να πλουτίσουν και άλλοι θα ξεπουλήσουν τα πάντα για να επιβιώσουν». Δυστυχώς, έτσι είχε η κατάσταση. Υπήρχε στυγνή εκμετάλλευση στη μαύρη αγορά όπου οι άνθρωποι ξεπουλούσαν και το βρακί τους για να βρουν κάτι φαγώσιμο, αλλά ξεπουλιόντουσαν στους συμπατριώτες τους. Οι μαυραγορίτες δεν ήταν κάποιοι «άλλοι», ήταν οι γείτονές τους, οι συμπολίτες τους. Τα αγροτικά ή κτηνοτροφικά προϊόντα της μαύρης αγοράς προέρχονταν από συμπατριώτες τους αγρότες παραγωγούς, ας το συνειδητοποιήσουμε αυτό το γεγονός. Οι δωσίλογοι, οι συνεργάτες των Γερμανών, αυτοί που κατέλαβαν τις εβραϊκές περιουσίες, αυτοί που μπήκαν μεσεγγυούχοι στις επιχειρήσεις και στα σπίτια των Εβραίων, αυτοί που σκύλεψαν τις περιουσίες των Εβραίων ήταν οι ίδιοι οι συμπολίτες τους. Όσο δυσάρεστο και αν ακούγεται, δεν ήταν κάποιοι «άλλοι», ήταν οι γείτονές τους. Η Βόρεια Ελλάδα εκείνη την εποχή είχε κάποιες ιδιαιτερότητες που δεν υπήρχαν αλλού: ντόπιους πληθυσμούς, μεγάλους προσφυγικούς πληθυσμούς, εθνοτικές, θρησκευτικές, γλωσσικές μειονότητες (σλαβόφωνοι, ρουμανίζοντες Βλάχοι, τουρκόφωνοι Πόντιοι, μουσουλμάνοι Τσάμηδες κ.ά.). Όλες αυτές οι ιδιαιτερότητες και ετερότητες αυτού του γεωγραφικού χώρου στάθηκαν αφορμή για να δημιουργηθεί ένα έντονα συγκρουσιακό και βίαιο κλίμα. Αν προσθέσουμε και το πολιτικό στοιχείο, το ζήτημα της αντίστασης στους κατακτητές, αφενός, και της συνεργασίας μαζί τους, αφετέρου, καταλαβαίνουμε την εκρηκτική κατάσταση που είχε δημιουργηθεί. Δυστυχώς, στην Κατοχή η Θεσσαλονίκη έγινε ο τόπος όπου έδρασαν όλες αυτές οι αλληλοσυγκρουόμενες δυνάμεις, αφήνοντας πίσω τους μόνο πτώματα και καταστροφή. Για τους Εβραίους νομίζω πως είναι πιο γνωστά, σε γενικές γραμμές, τα γεγονότα. Στις 30 Οκτωβρίου 1944 η απελευθερωμένη Θεσσαλονίκη ήταν μια άλλη πόλη, μια πόλη που είχε χάσει διά παντός ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της, γιατί μια πόλη δεν τη διαμορφώνουν μόνο τα κτίρια και τα ιστορικά της μνημεία αλλά και οι άνθρωποι που ζουν σ’ αυτή.

θανασησ πετρου. φωτο: klappert

Αυστηρά συσκότισις

Το graphic novel «1941 - Αυστηρά συσκότισις» του Θανάση Πέτρου κυκλοφορεί στις 10/3 από τις εκδόσεις Ίκαρος.

LiFO 20.02.25

17

Ελένης Καββάδα

Μια έκθεση με τον θεατρικό και σουρεαλιστικό κόσμο των ρούχων της

ΜΟΔΑ

18

LiFO Bring me to the Cosmos / 27.2 - 1.3.2025 / Ώρες λειτουργίας: Παρ.-Σάβ. 12:00-20:00 / The Intermission / Πολυδεύκους 37Α, Πειραιάς 20.02.25

240791 Bring me to the Cosmos

Ο

ταμτα. φωτο: γιάννης σπανός / senco

γκώδεις σιλουέτες και φιγούρες που κινούνται σαν βγαλμένες από έναν κόσμο όπου κυριαρχεί η θεατρικότητα, φορώντας χειροποίητα ρούχα με την εκφραστική δύναμη που εξασφαλίζει η δεξιοτεχνία της υψηλής ραπτικής, φανερώνοντας ταυτόχρονα τις σκέψεις και τις ανησυχίες της Ελένης Καββάδα, όπως αποτυπώνονται στο ύφασμα. Η εξερεύνηση της μόδας ως εκφραστικού και γλυπτικού μέσου φέρνει τα ρούχα του ελληνικού brand υψηλής ραπτικής 240791 στο The Intermission από τις 27 Φεβρουαρίου έως την 1η Μαρτίου, όπου θα παρουσιάζονται ως αντικείμενα τέχνης στην έκθεση «Bring me to the Cosmos» που επεκτείνει το όραμα της δημιουργού, παρουσιάζοντας κάθε δημιουργία ως ένα σημείο μεταμόρφωσης, μια εικόνα αυτοδιαμόρφωσης και εξέλιξης που ανοίγει προοπτικές σε διαφορετικούς κόσμους. Η περιπέτειά της στον κόσμο της μόδας αρχίζει από τότε που θυμάται τον εαυτό της. Από παιδί άρχισε να σκιτσάρει, να μελετάει τις υφές και τα σχήματα γύρω της, να παρατηρεί το σώμα, να την ενδιαφέρει ο τρόπος που κινείται η σιλουέτα ενός ανθρώπου. Η απόφαση να ασχοληθεί με τον τομέα του σχεδίου ήρθε ως φυσική συνέχεια. Στην Ιταλία σπούδασε σχέδιο μόδας και πατρόν, μαθήτευσε για ένα διάστημα στον οίκο Salvatore Ferragamo και εργάστηκε στη συνέχεια στο πλευρό του Γιώργου Ελευθεριάδη, στην Αθήνα. «Σπούδασα και δούλεψα για άλλους σχεδιαστές προτού το 240791 ξεκινήσει την πορεία του. Είτε δούλευα για να αποδείξω κάτι –ως φοιτήτρια– είτε για το όραμα ενός άλλου ανθρώπου ως βοηθός σχεδιαστή, ένιωθα σαν να είχα μπροστά μου ένα σαμαράκι που κόβει την ταχύτητα· μου προσέφερε ασφάλεια μεν, αλλά ήθελα να εξερευνήσω τις δικές μου, προσωπικές ταχύτητες. Όταν ένιωσα έτοιμη, εξοπλισμένη με εμπειρία και γνώση για το αντικείμενο αλλά και με επιθυμία να γράψω τη δική μου ιστορία, ξεκίνησα την επαγγελματική μου πορεία μόνη μου. Δεν ήθελα να δείξω ούτε και να αποδείξω κάτι, απλώς ακολούθησα τη φυσική ροή των πραγμάτων την ώρα που θεώρησα σωστή», λέει. Τη χρονιά του Covid, το 2020, το brand της έγινε πραγματικότητα. Το ονόμασε 240791, από την ημερομηνία γέννησής της, και είναι κάτι αβίαστο και ειλικρινές που μοιάζει με την πρώτη φορά που «συστήθηκε» στον κόσμο. Με τα ρούχα της να μοιάζουν με γλυπτά που εκφράζουν θεατρικές ή σουρεαλιστικές χειρονομίες, η ίδια αντλεί έμπνευση και επιρροές από παντού, όπως λέει. «Η γλυπτικότητα και η μορφολογία των κομματιών που φτιάχνω είναι αποτέλεσμα φυσικών πραγμάτων που βλέπω ή νιώθω, on steroids. Το σώμα πάντα είναι μεγάλη πηγή έμπνευσης, η φύση ακόμα μεγαλύτερη, απλώς η συνταγή ολοκληρώνεται όταν αυτά τα στοιχεία περνούν μέσα από το προσωπικό μου φίλτρο επεξεργασίας και έκφρασης. Το διάστημα που δουλεύω ως δημιουργός έχω ανακαλύψει τους δικούς μου τρόπους να κάνω χειροπιαστές τις εικόνες που έχω στο μυαλό μου. Τεχνικά και κατασκευαστικά δίνω μεγάλη βάση στο μουλάζ, το ελεύθερο χτίσιμο του ρούχου πάνω στην κούκλα, στον τρόπο που επενδύω εσωτερικά τις κατασκευές μου για να αποδώσω τους όγκους και τις σιλουέτες που επιθυμώ, αλλά και στην έξυπνη διαχείριση της προοπτικής για να βγάλω το 3D αποτέλεσμα που έχω κατά νου. Αρκετή δουλειά γίνεται στο χέρι, καθώς τα περισσότερα κομμάτια, λόγω όγκου, δεν μπορούν να δουλευτούν στη μηχανή, και χρειάζεται πολλή υπομονή και πειραματισμός. Τα κομμάτια που φτιάχνω, όπως είναι εμφανές, δεν απευθύνονται στην καθημερινότητα, αν και διατηρώ και μια ready to wear συλλογή με φορέσιμες επιλογές. Οι custom παραγγελίες που κάνω αφορούν πιο πολύ σκηνικές παρουσίες, βιντεοκλίπ, ταινίες, μουσικά lives αλλά και καλλιτεχνικά installations. Θα επικοινωνήσουν μαζί μου συνήθως καλλιτέχνες που θέλουν να κατασκευάσουμε μαζί κάτι ιδιαίτερο και προσωπικό τους ή ομάδες παραγωγής για κάτι απ’ όσα ανέφερα παραπάνω. Ως προς το τι εκφράζουν, θα έλεγα ένα κοινωνικό σχόλιο σε σχέση με τα πράγματα που μας απασχολούν, μέσα από τη δική μου προσωπική οπτική γωνία, όπως και κάθε καλλιτεχνικό πόνημα εξάλλου».

ΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΕΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΩΣ ΕΚΘΕΣΙΑΚΑ ΓΛΥΠΤΑ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΤΗΣ INTERMISSION, ΜΕ ΚΑΘΕΜΙΑ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΝΑ ΣΗΜΕΙΟ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΕΤΑΙ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΥΣ ΚΟΣΜΟΥΣ. ΤΗΣ ΑΡΓΥΡΩΣ ΜΠΟΖΩΝΗ

LiFO 20.02.25

19

q Γεννήθηκα πριν από 75 χρόνια στην Καλλιθέα, τη φοβερή και σημαδιακή ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 1949, την τελευταία μέρα μιας ταραγμένης δεκαετίας, από πατέρα που είχε έρθει από την πρώην Σοβιετική Ένωση και μητέρα από την Καβάλα. Τα χρόνια που μεγάλωσα και ανδρώθηκα είναι σχεδόν ονειρικά – βέβαια, το κοινό γνώρισμα ήταν η φτώχεια, αλλά το περιβάλλον της Καλλιθέας ήταν πάρα πολύ φιλικό, με την έννοια της συντροφικότητας και της αλληλεγγύης. Εκεί, σε πολύ μικρή ηλικία, αποφάσισα πως θα γινόμουν τραγουδιστής. Στις 30 Αυγούστου 1955, όταν ήμουν έξι χρονών, ανήμερα του Αγίου Αλεξάνδρου, γιόρταζε ο γιος του κουρέα που τον έλεγαν Αλέκο και με αυτή την αφορμή φώναξαν τον κύριο Νίκο, τον κιθαρίστα. Έβγαλαν και οι γείτονες τις καρέκλες τους στον δρόμο και δημιουργήθηκε μια υπέροχη, γιορτινή ατμόσφαιρα, αλλά εμάς, τους πιτσιρικάδες, μας είχαν διώξει μακριά για να μην κάνουμε φασαρίες. Εκεί συνέβη ένα πολύ όμορφο γεγονός: όπως ήμουν μακριά και έβλεπα τη βεγγέρα –είχε και μια καταπληκτική πανσέληνο–, αυτόν τον κόσμο να είναι αδελφωμένος και να διασκεδάζει με χαρά, αποφάσισα να γίνω τραγουδιστής, δηλαδή να γίνω αυτός που θα διηύθυνε τη διάθεση των ανθρώπων. Νομίζω ότι τώρα, στα 75 μου, τα κατάφερα.

Μουσικός, τραγουδιστής. Γεννήθηκε στην Καλλιθέα, ζει στη Νέα Σμύρνη.

γιατί δεν υπήρχαν λεφτά για καλή κιθάρα και ήμουν σε μια κατάσταση υπερ-ευτυχίας, όμως δεν ήξερα να παίζω, οπότε γρατζούναγα. Μια μέρα μου λέει η αδελφή μου «βρε, θα σε πάω στον Νότη Μαυρουδή, που είναι συμμαθητής μου, αυτός παίζει πολύ καλή κιθάρα». Έτσι ξεκίνησα να μαθαίνω μουσική με τον Νότη, ο οποίος ήταν φωτεινός δρόμος για μένα. Μου άνοιξε τα μάτια και έμαθα κιθάρα, αλλά το ψώνιο μου ήταν να τραγουδήσω. Από τότε που έμαθα να παίζω κιθάρα άρχισα να φτιάχνω και τραγούδια, κι ένα απ’ αυτά ήταν με στίχους που είχα βρει από τις ανθολογίες των Βίπερ, των βιβλίων τσέπης που έβγαιναν τη δεκαετία του ’60. Το τραγούδι ονομαζόταν «Δύο», ήταν από ένα ποίημα του ποιητή Γεράσιμου Μαρκορά και το έπαιζα και το τραγουδούσα συνεχώς («Μείναμε δύο! Ποιος παρακάτου ξέρει για μας τι λέει της Μοίρας το βιβλίο! Ποιος πρώτος θε να πάει στ’ ανήλια μέρη, ποιος μόνος του θα μείνει από τους δύο…»), μέχρι που πάλι η αδελφή μου μού λέει «βρε, θα σε πάω στον Γιώργο Οικονομίδη». Ήταν στα ταλέντα στο Πεδίον του Άρεως αλλά και στο ραδιόφωνο με μια πολύ πετυχημένη εκπομπή για την εποχή που λεγόταν «Χαρούμενα ταλέντα». Βέβαια, ήταν και λίγο μυστήρια εκπομπή, γιατί σατίριζε και όλους αυτούς που ήθελαν να γίνουν τραγουδιστές, αλλά δεν διέθεταν τα προσόντα, δηλαδή τα ψιλοψώνια.

q Πήγα, λοιπόν, στον Οικονομίδη και είπα το τραγούδι, με τον Μίμη Πλέσσα στο πιάνο. Ήμουν 14-15 και πήρα πάρα πολύ καλές κριτικές· στην εκπομπή αυτή με άκουσε και ένας επιχειρηματίας. Μια μέρα με φωνάζουν στο τηλέφωνο απ’ το μοναδικό μαγαζί της γειτονιάς που είχε τηλέφωνο – στο σπίτι δεν είχαμε. Ήταν ο Νότης Μαυρουδής που μου είπε «αύριο θα πάρεις την κιθάρα σου και θα πας στην μπουάτ “Ταβάνια”» –τότε είχε πρωτοανοίξει– «στη Μνησικλέους. Σε άκουσε ο Νίκος Καζής και θέλει να σε προσλάβει». Θυμάμαι ήταν ο Γιώργος Μαρίνος το πρώτο όνομα, μαζί με τη Δέσποινα Γλέζου και τη Σοφία Σπυράτου. Ο Νίκος Καζής, ηθοποιός, ζεν πρεμιέ τότε του θεάτρου και του κινηματογράφου, μου λέει: «Θέλω να έρθεις να παίζεις στο μαγαζί μου, σου δίνω 150 δραχμές». «Πο πο, το βράδυ;» λέω εγώ. «Όχι, τον μήνα». Αυτό ήταν το πρώτο μου μεροκάματο. Έτσι μπήκα στον χώρο της διασκέδασης, η οποία βέβαια δεν ήταν όπως σήμερα, που πηγαίνουν στα μπουζούκια και δώσ’ του ζεϊμπεκιές. Ήταν πολύ ατμοσφαιρικό το κλίμα. Ό,τι τραγουδούσαμε ήταν ιερό για τον κόσμο που ερχόταν. Εγώ έλεγα και δικά μου τραγούδια, έλεγα κι απ’ το «περιβόλι» του ελληνικού τραγουδιού, Χατζιδάκι, Θεοδωράκη, Μαμαγκάκη, Πλέσσα. Υπήρχε ένα πολύ μεγάλο ρεπερτόριο.

ΘΈΜΗΣ ΑΝΔΡΕΆΔΗΣ

q Όταν ήμουν 11-12 χρονών παρακάλεσα τη μάνα μου να μου πάρει μια κιθάρα. Μου πήρε ένα μικρό κιθαρόνι

q Πέρασα στις μπουάτ αρκετά χρόνια μέχρι να βγω στη δισκογραφία. Ο πρώτος δίσκος μου βγήκε όταν είχα απολυθεί από φαντάρος. Ένα βράδυ φτιάχτηκα και σενιαρίστηκα για να βρω τους φίλους μου στην Πλάκα. Εκεί συνάντησα έναν φίλο, τον Κώστα Μανιουδάκη, που ήταν ηθοποιός, αλλά έκανε και τον λογιστή στην μπουάτ όπου τραγουδούσα με την Καίτη Χωματά και τον Βασίλη Μαυρομάτη. Μου λέει «ανοίγω μια μπουάτ, εδώ στην Πλάκα, η οποία θα έχει τον συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο». Του λέω «πο, τι λες; Είναι εξαιρετική περίπτωση ο Μαρκόπουλος» κι εκείνος μου απαντά «έχουμε μόνο έναν τραγουδιστή, που είναι από την Κρήτη, τον Νίκο Ξυλούρη. Θέλεις να πω στον συνθέτη να σε ακούσει;». Ήθελα σαν τρελός. Μου έδωσε καμιά δεκαπενταριά ραντεβού ο Μαρκόπουλος γιατί όλο κάτι του τύχαινε και δεν ερχόταν, εγώ όμως εκεί, μπάστακας, περίμενα να τον δω, και ένα μεσημέρι τον πέτυχα τελικά. Μου λέει «εσύ είσαι; Για έλα να δούμε τι θα μου πεις. Πήγαινε κάτσε εκεί» και μου δείχνει το σημείο στην μπουάτ Λήδρα όπου θα καθόμουν τα επόμενα δύο χρόνια. «Πες μου κάτι να σε ακούσω». «Να σας πω Μίκη Θεοδωράκη;» «Όχι» μου λέει. «Κάτι άλλο, Χατζιδάκι;», «ούτε», «να σας πω ένα δικό σας;». «Ούτε». Με ρωτάει «μήπως γράφεις τραγούδια;». Του λέω «ναι, γράφω» και –τι θράσος!– του λέω ένα ποίημα του Κωνσταντίνου Καβάφη που είχα μελοποιήσει. Αυτός σοβάρεψε ξαφνικά και με έβαλε και του το πω δέκα φορές συνεχόμενα, δεν ξέρω γιατί, μάλλον για να πειστεί ότι δεν λέω ό,τι να ’ναι, και μου λέει «προσλαμβάνεσαι». Το ποίημα ήταν το «Μανουήλ Α’ Κομνηνός»: «Ο βασιλεύς κυρ Μανουήλ ο Κομνηνός / μια μέρα μελαγχολική του Σεπτεμβρίου αισθάνθηκε τον θάνατο κοντά».

ΟΙAΘΗΝΑΊΟΙ

q Στη Λήδρα πέρασα τα δύο επόμενα χρόνια, εκεί μπήκα και στη δισκογραφία. Το πρώτο τραγούδι που κυκλο-

20

LiFO

φόρησα δεν έγινε πολύ γνωστό, λεγόταν «Πού πάτε λοιπόν» και ήταν του Γιάννη Μαρκόπουλου σε στίχους του Γιώργου Σκούρτη. Όμως την ίδια μέρα με έβαλε και τραγούδησα το «Όχι, δεν πρέπει να συναντηθούμε», αυτό το μεγάλο τραγούδι, το οποίο εξακολουθώ και σήμερα να το λέω παντού, σε όποιον χώρο τραγουδιστικό πηγαίνω, και, βεβαίως, τον «Ταρζάν», «Θα πάω στη ζούγκλα με τον Ταρζάν…», δύο πολύ επιτυχημένα τραγούδια – ο «Ταρζάν» ήταν τεράστια επιτυχία και μεγάλη τύχη για μένα. Μεγάλη επιτυχία ήταν και το «Του άντρα του πολλά βαρύ» το ’72, και η πλάκα είναι ότι σε αυτό το τραγούδι λέω μόνο «του άντρα του πολλά βαρύ μην του μιλάτε το πρωί, μην του μιλάτε το πρωί, του άντρα του πολλά βαρύ», αυτοί είναι μόνο οι στίχοι, τίποτε άλλο. Από κει και μετά άνοιξε ο δρόμος για ένα νέο είδος τραγουδιού, σατιρικού, που πρόδρομός του ήταν ο «Ταρζάν» – «σατιρικό τραγούδι» το είπαν οι ειδήμονες και οι ιθύνοντες. Το τραγούδησα με μεγάλη διάθεση και από κει ξεκίνησε ένας δίσκος, ο πρώτος μου μεγάλος, ο οποίος καθιέρωσε το σατιρικό τραγούδι.

q Ο πρώτος μου μεγάλος δίσκος έγινε με τον Γιάννη Λογοθέτη. Ένα βράδυ, εκεί που τραγουδούσα στην μπουάτ «Αρχόντισσα», έρχεται ένας τύπος, μου συστήνεται και μου λέει «μου αρέσεις πολύ και θέλω να συνεργαστούμε». Του λέω «ευχαρίστως, πώς θα συνεργαστούμε;», «να γράψουμε τραγούδια» απάντησε και άρχισε να μου δίνει στίχους. Εγώ αυτούς τους στίχους τους μελοποιούσα κατευθείαν, απ’ το τηλέφωνο μου τους έλεγε κι εγώ είχα βρει ήδη τη μουσική. Έτσι έγινε ο δίσκος «Γελοιογραφίες» στην Columbia με τον Γιώργο Μακράκη παραγωγό, ο οποίος πολύ με πίστεψε και πολύ μου στάθηκε. Έκανα πολύ μεγάλη επιτυχία στην Columbia, όμως έφυγα ξαφνικά από κει, γιατί από τον «Ταρζάν» μέχρι τις «Γελοιογραφίες» είχε περάσει αρκετό διάστημα κι εγώ δεν είχα κάνει και πολλά στην Columbia. Οπότε βρέθηκε ο Γιώργος Λεφεντάριος, ο οποίος ήταν διευθυντής σχεδιασμού στον Μάτσα και εκφωνητής των ραδιοφωνικών εκπομπών «Η Columbia παρουσιάζει…» και «Η Minos παρουσιάζει…», και μου είπε «θα έρθεις στη Minos» – και πήγα. Έκανα 13 δίσκους στην Columbia και στη Minos μαζί και όλοι περιείχαν επιτυχίες μεγάλες: τον «Καραγκιόζη», το «Καλέ κυρα-Μαρία τι λες για όλα αυτά», το «Είμαι πολύ ωραίος», την «Πεθερά», τη «Λούλα», το «Ρομαντικό γεύμα». Το σατιρικό τραγούδι άρεσε, αγαπήθηκε πολύ από τον κόσμο, πιο πολύ για τον ιδιαίτερο τρόπο που τραγουδούσα εγώ. Νόμιζα τότε ότι έκανα κάτι σαν σόου, ενώ δεν έκανα σόου. Άνοιξε ο δρόμος έτσι, βρέθηκαν πάρα πολλοί που μιμήθηκαν, θα έλεγα, και ορισμένοι που αντέγραψαν το είδος, κι έτσι έγινε θεσμός.

απο τον m.hulot φωτογραφιeσ: παρισ ταβιτιαν

20.02.25

κεραυνοβολος ερωτασ Όταν τραγούδαγα με τη Βίκυ Μοσχολιού στον «Ζυγό» το 1976, ήταν φίλη μου η Νατάσα Γερασιμίδου. Όταν έμαθε η Νατάσα ότι θα πήγαινα στη Θεσσαλονίκη, μου είπε «Μέμο, τώρα που θα ανέβεις, έλα στο Πανόραμα στο σπίτι μου να φάμε το μεσημέρι». Πήγα, λοιπόν, κι ενώ καθόμασταν και μιλάγαμε, άνοιξε η πόρτα και μπήκε η Άννα με τα βιβλία της στο χέρι – ακόμα πήγαινε σχολείο. Το πρώτο πράγμα που της είπα ήταν «εσένα θα σε παντρευτώ». Και την παντρεύτηκα. Ήταν κεραυνοβόλος έρωτας.

LiFO 20.02.25

21

αυτό να επαναλαμβάνεται, ενώ εγώ ήθελα να κάνω κάτι άλλο. Και έκανα άλλα πράγματα, έφτιαξα μπαλάντες. Ήταν το ψώνιο μου οι μπαλάντες με την κιθάρα μου, και έκανα έναν δίσκο σε περίεργη εποχή. Δηλαδή, όταν όλοι περίμεναν από μένα σατιρικά τραγούδια, εγώ πήγα κι έκανα μπαλάντες. Αυτό μου στοίχισε στην καριέρα μου, γιατί δεν τα κατάφερα πολύ καλά. Μετά το εξωστρεφές στυλ που είχα ήταν ρίσκο να πω τραγούδια που ήταν βαριά, βαριοΐσκιωτα. Η τάση μου να θέλω να πω άλλα τραγούδια με έφερε αντιμέτωπο με τον διευθυντή της Minos, ο οποίος ήθελε τα τραγούδια που έκαναν επιτυχία. Έτσι, όταν έληξε το συμβόλαιό μου, δεν συνέχισε η συνεργασία μας. Ακόμα και σήμερα δεν μπορώ να εξηγήσω ποια παρόρμηση με έκανε να αφήσω ένα πετυχημένο είδος όπως το σατιρικό τραγούδι. Την μπαλάντα την πάλεψα, αλλά δεν είχε ανταπόκριση. Αν ήμουν στο 10 με τα σατιρικά τραγούδια, με τα άλλα ήμουν στο 2, ήταν τεράστια η διαφορά. Το πάλεψα για μεγάλο διάστημα, από το ’82 μέχρι το ’92, μέχρι που άρχισα να έχω πρόβλημα οικονομικό. Ήμουν και παντρεμένος με την Άννα και πατέρας δύο παιδιών και τα πράγματα είχαν αρχίσει να σφίγγουν, δεν είχα αρκετά έσοδα.

q Για ένα διάστημα, από το ’77 μέχρι το ’82, που έφυγα από τη Minos, ήμουν σε μεγάλα λαϊκά κέντρα, στη Φαντασία, σε τέτοια μαγαζιά, με τον Τόλη Βοσκόπουλο, τον Γιάννη Καλατζή, τη Λίτσα Διαμάντη, τον Μιχάλη Μενιδιάτη, τον Μητροπάνο, όμως δεν μου άρεσε γιατί το κοινό τους δεν είχε την ψυχή που είχε το κοινό στην Πλάκα, έρχονταν μόνο για διασκέδαση και για να κλείνουν μπίζνες. Ωστόσο, έπρεπε να μείνω. Όταν τέλειωσα αυτές τις συνεργασίες κι έμεινα χωρίς δουλειά, έρχεται ένας μαέστρος και μου λέει «Θέμη, σε θέλει η τάδε τραγουδίστρια για να τραγουδήσετε μαζί». «Πού;» τον ρωτάω, «στην Πέτρου Ράλλη», λέει. «Τι δουλειά έχω εγώ σε αυτά τα μαγαζιά, αυτά είναι σκυλάδικα». «Και τι σε νοιάζει; Θα τραγουδάς μισή ώρα, θα παίρνεις τα λεφτά και θα φεύγεις». Του λέω «δεν γίνεται, ρε φίλε» και για να τον αποφύγω του ζητάω ένα υπέρογκο ποσό για να μου πει όχι, αλλά μου λέει «εντάξει!». Μου έδωσε μια επιταγή από τον επιχειρηματία και πήγα να δω πώς είναι το μαγαζί του πριν αρχίσουμε πρόβες. Είχε λαμαρίνες, ένα μπαλέτο με κοπέλες που δεν ήταν χορεύτριες, με σκισμένα καλσόν, και είπα «τι δουλειά έχω εγώ εδώ πέρα;». Στο μεταξύ, λες και το ήξερα, είχα πάρει την επιταγή μαζί μου και πήγα σε έναν θυρωρό, τον ρώτησα «πού είναι το αφεντικό;». Τον βρήκα στο γραφείο του, «με συγχωρείτε, κύριε, δεν μπορώ να το κάνω αυτό, δεν είμαι για εδώ». Με απειλούσε, αλλά εγώ παρέμεινα αμετάπειστος. Γύρισα σπίτι και είπα στην Άννα «σταματάω να τραγουδάω». Έτσι περιέσωσα την αξιοπρέπειά μου.

q Πίστευα ότι η τέχνη μπορεί να σε κάνει καλύτερο άνθρωπο, αλλά τίποτα δεν μπορεί να σε κάνει καλύτερο άνθρωπο

ΟΙ ΑΘΗΝΑΙΟΙ Θέμης Ανδρεάδης

q Είμαι λίγο μυστήριος τύπος, δεν θέλω να επαναλαμβάνομαι, και οι συνεχείς και μεγάλες επιτυχίες έκαναν το είδος

αν δεν το θέλεις κι εσύ ο ίδιος. Η τέχνη επιτελεί ένα έργο χωρίς μεγάλο εκτόπισμα μέσα στο κοινωνικό σύνολο, ελάχιστοι άνθρωποι που ασχολήθηκαν με την τέχνη μπόρεσαν να πουν ότι άφησαν παρακαταθήκη.

q Με την Άννα κάναμε μια επιχείρηση. Με τα λεφτά που μου απέμειναν αγόρασα ένα μαγαζάκι και με τη βοήθεια και του κουμπάρου μου, του Χρήστου Κυριαζή, το κάναμε μια μικρή γκαλερί. Η Άννα είναι γλύπτρια και εκείνη την εποχή άρχισε να φτιάχνει δικά της γλυπτά, έτσι μπήκαμε σε έναν χώρο ο οποίος ήταν πολύ καινούργιος στο εμπόριο. Η Άννα άρχισε να κάνει μικρογλυπτά, εγώ ανέλαβα να μιλάω με τους πελάτες. Είχε μεγάλη επιτυχία, κατορθώσαμε να βγάλουμε αρκετά χρήματα και η Άννα έκανε ένα πολύ καλό όνομα στον χώρο, που διατηρεί ακόμα και σήμερα. Εγώ, δυστυχώς, αρρώστησα και σταμάτησα.

q Το 2012, μετά από απουσία πολλών χρόνων, πάνω από είκοσι, με προτροπή της Άννας και του γιου μου του Δημήτρη ξαναμπήκα στο στούντιο. Παρότι είχα εγκαταλείψει το τραγούδι, έγραφα τραγούδια μόνος μου. Κι αυτά τα τραγούδια μαζεύτηκαν και ήταν καλά, οπότε αποφάσισα να κάνω αυτόν τον δίσκο με τίτλο «Το σώμα ξέρει». Όταν έφτασα στο τελικό στάδιο της κυκλοφορίας του δίσκου και ενώ ετοιμαζόμασταν να πάμε στο σπίτι μας στην Ύδρα, με έπιασε ένας φοβερός κολικός του νεφρού, πήγαμε στο νοσοκομείο και διαγνώστηκα με καρκίνο – χειρουργήθηκα και γλίτωσα. Έχουν περάσει δεκατρία χρόνια και είμαι καλά. Όμως, ενός κακού μύρια έπονται· ξεκίνησα να τραγουδάω ξανά, έπαθα ένα ατύχημα, χτύπησα στο κεφάλι, έκανα αιμάτωμα και χειρουργήθηκα. Πέρασα κι άλλες περιπέτειες με την υγεία μου στη συνέχεια, κι όλα αυτά λειτούργησαν αρνητικά, μέχρι που ήρθε η κατάθλιψη, η οποία ήταν η χειρότερη όλων. Ακόμα με ταλαιπωρεί, έχω μια δυσκολία στο να μιλάω. Πέρασα οκτώ χρόνια σε κατάθλιψη μέχρι που ξαφνικά ένα πρωί σηκώθηκα, είδα τον ουρανό και είπα «πάω να τραγουδήσω». Και το έκανα με μεγάλη επιτυχία στις μικρές μουσικές σκηνές, όπως στην μπουάτ «Απανεμιά» στην Πλάκα, όπου πήγα για δύο παραστάσεις και τελικά έκανα είκοσι οκτώ. Μόλις βγω από την κατάθλιψη θα ξανακάνω εμφανίσεις, το παλεύω.

q Ελπίδα μού δίνει το χαμόγελο των εγγονών μου, του Ερμή και του Βίκτωρα, που μόλις τα βλέπω να γελάνε νιώθω την ελπίδα μέσα μου να γιγαντώνεται. Η σχέση μου με την Άννα μου δίνει ελπίδα. Είμαστε μαζί σαράντα οκτώ χρόνια. Περνάει πολύ γρήγορα ο καιρός, όπως και η ζωή. Και δεν ήταν πάντα εύκολα τα πράγματα.

q Ο τελευταίος δίσκος μου βινυλίου που κυκλοφορεί λέγεται «Του έρωτα και του χαμού» και είναι μια επιλογή τραγουδιών που έγραψα στο στούντιο σε μια έκρηξη δημιουργικότητας το ’23, το ’24 και αρχές του ’25. Από δύο ψηφιακούς δίσκους με 24 τραγούδια που ήταν μόνο στο διαδίκτυο επέλεξα 16 και έκανα το άλμπουμ στο οποίο συμμετέχουν και σημαντικοί καλλιτέχνες νεότερων γενεών, ο Φοίβος Δεληβοριάς, ο ηθοποιός Σπύρος Παπαδόπουλος, ο Δώρος Δημοσθένους, η Μάρθα Φριντζήλα, η Νεφέλη Φασούλη και η εξαιρετική Βιολέτα Ίκαρη.

q Είμαστε απόλυτα άξιοι της μοίρας μας, σε ένα σκηνικό τρόμου, κυριολεκτικά. Γενικά, δεν είναι καλά τα πράγματα – πολιτικά ας μην το συζητήσουμε. Υπάρχει ένας φόβος έντονος και βλέπω ότι είναι πανευρωπαϊκό, για να μην πω παγκόσμιο φαινόμενο η άνοδος της ακροδεξιάς. Είναι πολύ μουντό το περιβάλλον, μουντό το σκηνικό, φοβάμαι ότι θα έχουμε ολοκληρωτισμό σε λίγο καιρό. Στην Αμερική ήδη ξεκίνησε με τον Τραμπ. Το θέμα είναι ότι γίνεται με τέτοιον τσαμπουκά και με τέτοια φασιστική αντιμετώπιση που απορώ πώς ακόμα δεν έχει αντιδράσει η Ευρώπη και ο υπόλοιπος κόσμος.

q Με ενοχλεί το ότι ο πολιτισμός δεν έχει καμία θέση στην κοινωνία, όλα γίνονται φτηνιάρικα και

Η τέχνη επιτελεί ένα έργο χωρίς μεγάλο εκτόπισμα μέσα στο κοινωνικό σύνολο, ελάχιστοι άνθρωποι που ασχολήθηκαν με την τέχνη μπόρεσαν να πουν ότι άφησαν παρακαταθήκη.

χωρίς κουλτούρα. Με ενοχλεί που η τηλεόραση δεν έχει τίποτα το ουσιαστικό, μόνο σίριαλ χωρίς κάτι θετικό, με ενοχλεί που οι ειδήσεις είναι όλες τρομακτικές, με βιασμούς, φόνους, γυναικοκτονίες, με ενοχλεί που μόνο τέτοια πράγματα ακούμε από το πρωί μέχρι το βράδυ, κοντεύουμε να μοιάσουμε με το πρόσωπο του τέρατος – δεν ξέρω πώς αλλιώς θα μπορούσα να το χαρακτηρίσω. Δεν βλέπω να υπάρχει χιούμορ, υπάρχει μια χοντράδα η οποία μου θυμίζει τους παλιούς ηθοποιούς της επιθεώρησης, οι οποίοι, όταν δεν είχαν κάτι καλό να πούνε, ένα καλό κείμενο, έβρισκαν κάποιον από κάτω λίγο περίεργο και τον ξεφτίλιζαν για να γελάσουν οι άλλοι. Δεν γελάω, πάντως, με τα αστεία της τηλεόρασης, είναι σαν οι ειδήσεις να προκαθορίζουν και τα κείμενα των σίριαλ.

ΙNFO

Ο νέος δίσκος του Θέμη Ανδρεάδη, «Του έρωτα και του χαμού», κυκλοφορεί σε δίσκο κόκκινου βινυλίου.

22

LiFO

q Η ζωή με έχει μάθει να είμαι ψύχραιμος. Την έχω ζήσει πολύ έντονα τη ζωή μου και το μόνο πράγμα που με έσωζε, γιατί είμαι άνθρωπος που κάνει λάθη –το μεγαλύτερο είναι ότι είμαι πολύ ενθουσιώδης–, είναι ότι έμαθα να είμαι ψύχραιμος γιατί η απογοήτευση καραδοκεί. Δεν υπάρχει ευτυχία που να κόβεται στα τρία. Η ευτυχία διαρκεί κάτι δευτερόλεπτα, είναι η διάθεση που περνάει μέσα σου και σε κάνει διαυγή, χαρούμενο, αισιόδοξο. Αυτό που λέμε ευτυχισμένη ζωή δεν υπάρχει, κι αν υπήρχε, θα ήταν μόνο στη μυθολογία. Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στο lifo.gr.

20.02.25

LiFO 20.02.25

23

WORKPLAC

24

LiFO

20.02.25

CeS Τι πραγματικά σημαίνει «καλό εργασιακό περιβάλλον» και πόσο σημαντικό είναι οι νέες εργασιακές κουλτούρες να αλλάζουν τους χώρους που δουλεύουμε και να βελτιώνουν τον τρόπο που εργαζόμαστε.

Η ΑΛΛΑΓΗ ΣΗΜΕΡΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΖΕΙ ΤΟ ΑΥΡΙΟ

Σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο οικονομικό περιβάλλον οι εταιρείες που θέλουν να σταθεροποιήσουν την πορεία τους στο μέλλον καλούνται σήμερα να αναθεωρήσουν πολιτικές και πρακτικές σε μια διαδρομή που δεν θα τις κάνει μόνο επιτυχημένες στον τομέα τους αλλά και ελκυστικές για τους υπαλλήλους. Αν θέλουμε να μιλάμε για έναν ιδανικό χώρο εργασίας, τότε δεν αναφερόμαστε απλώς σε χώρους παραγωγικότητας αλλά σε κοιτίδες καινοτομίας, αλληλεγγύης και ανάπτυξης.

Αυτές οι εταιρείες επενδύουν στην ανθρώπινη πλευρά, δημιουργώντας ένα εργασιακό περιβάλλον που ενθαρρύνει την ισότητα, τη συνεργασία και τη συνεχιζόμενη μάθηση. Προσφέρουν στους εργαζόμενους ευκαιρίες για ανάπτυξη, τόσο προσωπική όσο και επαγγελματική, με προγράμματα κατάρτισης, καθοδήγησης και αναγνώρισης της αξίας τους.

WΟ Η ευημερία των εργαζομένων είναι επίσης θεμέλιος λίθος. Ευέλικτες ώρες εργασίας, τηλεργασία και προγράμματα ψυχικής υγείας δείχνουν τη δέσμευση αυτών των οργανισμών να φροντίσουν τους ανθρώπους τους πέρα από τον επαγγελματικό τους ρόλο. Δημιουργούν θετικές σχέσεις και ένα ισχυρό αίσθημα κοινότητας, όπου κάθε μέλος της ομάδας αισθάνεται ότι έχει χώρο να αναπτυχθεί και να εκφραστεί. Πιστεύουν στην αξία της ποικιλομορφίας και της συμπερίληψης, κατανοώντας ότι οι διαφορετικές προοπτικές ενισχύουν τη δημιουργικότητα και την καινοτομία και αναγνωρίζουν την ανάγκη για ισχυρές κοινωνικές σχέσεις, είτε μέσω της συμμετοχής σε κοινωνικές δράσεις είτε μέσω δημιουργικών ομάδων.

LiFO 20.02.25

25

Στον απόηχο της πανδημίας, οι πολιτικές Work from Home έμοιαζαν να δείχνουν τον δρόμο για το workplace του μέλλοντος, αλλά πλέον οι αποκλειστικά remote θέσεις είναι είδος προς εξαφάνιση.

O «ξαφνικός θάνατος» της εξ αποστάσεως εργασίας ΑΠΌ ΤΟ Ν Μ ΙΧΆ Λ Η ΓΙ Α Ν Ν Α Κ Ί Δ Η

26

LiFO

20.02.25

27

Σ

χεδόν πέντε χρόνια έχουν περάσει από τις 26 Φεβρουαρίου του 2020, όταν μια 38χρονη γυναίκα από τη Θεσσαλονίκη έγινε το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα του Covid-19 στην Ελλάδα. Λιγότερο από έναν μήνα αργότερα, η επιδημία του κορωνοϊού χαρακτηρίστηκε και επίσημα ως πανδημία από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, σηματοδοτώντας ένα κοσμοϊστορικό γεγονός που όλοι ξέραμε πως θα άλλαζε τον κόσμο – απλώς δεν ήμασταν σίγουροι ακριβώς πώς. Καθώς τα lockdowns ανάγκασαν τους εργοδότες παγκοσμίως να υιοθετήσουν πολιτικές εξ αποστάσεως εργασίας, εκατοντάδες εκατομμύρια εργαζόμενοι δούλεψαν για πρώτη φορά από τον καναπέ του σπιτιού τους, φορώντας τις πιτζάμες τους. Η Zoom Communications, η εταιρεία που κατασκευάζει την ομώνυμη εφαρμογή τηλεδιάσκεψης, είδε την αξία της μετοχής της να τριπλασιάζεται. Τεράστιοι χώροι γραφείων έμειναν άδειοι και η δραστική μείωση της ανθρώπινης δραστηριότητας έδωσε μια σημαντική ανάσα στο περιβάλλον. Στις τάξεις των εργαζομένων, οι λεγόμενες πολιτικές Work from Home ήταν ιδιαίτερα δημοφιλείς, κάτι που αποδεικνύεται τόσο από έρευνες όσο και από την προσωπική εμπειρία του καθενός. Για πολλούς, η εξ αποστάσεως εργασία πλέον δεν ήταν απλώς μια αναγκαιότητα που προέκυψε λόγω της πανδημίας αλλά μια ματιά στο workplace του μέλλοντος.

Πέντε χρόνια αργότερα, όμως, τα πράγματα έχουν αλλάξει. Μπορεί η ζήτηση για πολιτικές ευέλικτης εργασίας να παραμένει σταθερή, αλλά η προσφορά έχει μειωθεί. Ο Τζέιμι Ντάιμον, ο Αμερικανός CEO της JP Morgan και απόγονος Ελλήνων μεταναστών στις ΗΠΑ, πρόσφατα εξέφρασε τη δική του άποψη για το WFH, καθώς η εταιρεία που διοικεί και μεγαλύτερη τράπεζα των ΗΠΑ διέταξε την πλήρη επιστροφή των υπαλλήλων της στο γραφείο πέντε ημέρες την εβδομάδα. Ο Ντάιμον είναι επί χρόνια πολέμιος της εξ αποστάσεως εργασίας, αλλά στο ηχητικό ντοκουμέντο που διέρρευσε την προηγούμενη εβδομάδα ο 68χρονος μιλά στους υπαλλήλους του πιο ανοιχτά από ποτέ για το θέμα. Πολύ απλά, ο διευθύνων σύμβουλος της JP Morgan υποστηρίζει ότι από τη δική του εμπειρία οι υπάλληλοι που δουλεύουν από το σπίτι δεν είναι επαρκώς συγκεντρωμένοι στη δουλειά τους, κάτι που «μειώνει την παραγωγικότητα και τη δημιουργικότητα». «Και μη μου πείτε αυτές τις βλακείες, ότι το Work from Home τις Παρασκευές δουλεύει. Παίρνω πολλά τηλέφωνα τις Παρασκευές και δεν μπορώ να βρω ούτε ένα άτομο» λέει ο Ντάιμον στους υπαλλήλους του, προτού τους ενημερώσει ότι έχουν κάθε δικαίωμα να αναζητήσουν εργασιακή απασχόληση αλλού. Προφανώς, αν γνώριζε ότι ηχογραφείται, ο ισχυρός άνδρας της JP Morgan σίγουρα δεν θα ήταν το ίδιο απότομος. Όμως οι πρόσφατες εξελίξεις δείχνουν ότι δεν είναι ο μόνος επιχειρηματικός βαρόνος που σκέφτεται με τον ίδιο τρόπο. Οι Amazon, Dell, Goldman Sachs και Χ (πρώην Twitter) είναι μερικοί από τους παγκόσμιους κολοσσούς οι οποίοι έχουν επαναφέρει τη διά ζώσης πενθήμερη εργασία. Ακόμη και η Zoom, η εταιρεία που επωφελήθηκε από το Work from Home όσο λίγες άλλες, πλέον απαιτεί από τους εργαζόμενούς της που κατοικούν σε ακτίνα 80 χιλιομέτρων να δίνουν το «παρών» στο γραφείο κάθε μέρα. Η αμερικανική κυβέρνηση μπορεί να μην είναι εταιρεία, αλλά από την πρώτη κιόλας μέρα του στη δουλειά ο νέος επικεφαλής της, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο διατάζει τους εκατομμύρια ομοσπονδιακούς υπαλλήλους των ΗΠΑ να επιστρέψουν στην εργασία στο γραφείο πέντε ημέρες την εβδομάδα. Ο Έλον Μασκ, πλέον ο στενότερος κυβερνητικός εταίρος του Τραμπ, έχει χαρακτηρίσει την εξ αποστάσεως εργασία «ηθικά λάθος» σε συνέντευξή του στο CNBC. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο έκανε λόγο για «Work from Home bullshit». Παράλληλα, σε μια έρευνα της KPMG που δημοσιεύτηκε στο τέλος του προηγούμενου έτους, το 79% των CEOs αμερικανικών επιχειρήσεων προέβλεψε ότι σε βάθος τριών χρόνων οι υπάλληλοι που εργάζονταν διά ζώσης πριν από την πανδημία θα έχουν επιστρέψει πλήρως στο γραφείο. Όταν είχαν ερωτηθεί λίγους μήνες νωρίτερα, μόνο το 34% των CEOs είχε κάνει την ίδια εκτίμηση. Φυσικά, η μεγάλη αλλαγή που μεσολάβησε είναι η εκλογή στο αξίωμα του Αμερικανού Προέδρου ενός επιχειρηματία που συμμερίζεται παρόμοιες απόψεις. Ωστόσο, η προτίμηση των εταιρικών διοικήσεων στη διά ζώσης εργασία δεν είναι πρόσφατο φαινόμενο. Άλλωστε, οι δηλώσεις του Μασκ για το θέμα και οι εντολές για επιστροφή στο γραφείο έγιναν καιρό πριν από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο. Απλώς τώρα περισσότεροι εταιρικοί ηγέτες είναι διατιθέμενοι να μιλήσουν ανοιχτά, συνήθως υποστηρίζοντας ότι η δουλειά από το σπίτι μειώνει την παραγωγικότητα. Το κατά πόσο ισχύει αυτό είναι σχεδόν αδύνατο να αποδειχθεί, καθώς κάθε βιομηχανία έχει διαφορετικές απαιτήσεις. Αλλά η πραγματικότητα είναι ότι οι πολιτικές ευέλικτης εργασίας είναι εξαιρετικά δημοφιλείς ανάμεσα στους εργαζόμενους και το ίδιο δεν φαίνεται να ισχύει για τις εταιρικές ηγεσίες. Φυσικά, στον απόηχο της πανδημίας, ο αριθμός των ανθρώπων που δουλεύουν από το σπίτι έχει αυξηθεί δραστικά και η εξ αποστάσεως εργασία, τουλάχιστον για ορισμένες ημέρες κάθε μήνα, είναι πιο κοινότοπη από ποτέ. Αλλά το όραμα για ένα μελλοντικό workplace απολύτως remote, το οποίο φάνταζε πιθανό κατά τη διάρκεια της πανδημίας, τώρα μοιάζει ρεαλιστικό για ένα πολύ μικρότερο ποσοστό του εργατικού δυναμικού.

LiFO 20.02.25

27

Ταξίδι στη σύγχρονη εργασιακή πραγματικότητα της Πληροφορικής

28

Έ

ΣΥΜΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΑΙ ΙΣΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ Πρώτος σταθμός του ταξιδιού είναι η συμπερίληψη και η διαφορετικότητα, καθώς απασχολεί εργαζόμενους από διαφορετικές εθνικότητες, κουλτούρες και ηλικίες. Στη χώρα μας, το 34% των εργαζομένων αποτελείται από γυναίκες, ξεπερνώντας τόσο τα στερεότυπα όσο και τον ευρωπαϊκό (21%) μέσο όρο του κλάδου της τεχνολογίας (στοιχεία Eurostat για τον High Technology Sector). Ταυτόχρονα, ένας στους τρεις νέους εργαζόμενους που προσέλαβε η εταιρεία πέρυσι είχε μόλις ολοκληρώσει τις σπουδές του, δίνοντας έτσι την ευκαιρία στα νέα ταλέντα της χώρας μας να εξελιχθούν.

Ένα επιτυχημένο ταξίδι δεν είναι ποτέ στάσιμο, γι’ αυτό και η συνεχής εξέλιξη αποτελεί βασική προτεραιότητα. Η εκπαίδευση ξεκινά από την πρώτη ημέρα εργασίας μέσα από οργανωμένα onboarding trainings και ακαδημίες, ενώ η εταιρεία επενδύει συνεχώς σε καινοτόμες στρατηγικές μάθησης, ώστε οι εργαζόμενοι να αναπτύξουν τις δεξιότητες που θα τους προετοιμάσουν για μελλοντικές προκλήσεις.

ΜΟΝΤΕΡΝΟ ΚΑΙ ΕΥΕΛΙΚΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Εκτός από το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο, η εταιρεία διαθέτει γραφεία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα, αξιοποιώντας έτσι και το τοπικό ταλέντο. Υποστηρίζει το μοντέλο υβριδικής εργασίας με εργασία από το γραφείο αλλά και από το σπίτι, ενώ στην Αθήνα, όπου υπάρχουν περισσότερα από ένα κτίρια (στο Μαρούσι, στο Σύνταγμα και στους

LiFO

NETCOMPANY

χοντας διαμορφώσει μια σύγχρονη εργασιακή κουλτούρα, η NetcompanyIntrasoft, μέλος του δανέζικου ομίλου Νetcompany, συνεχίζει να προσελκύει το κορυφαίο ταλέντο στον κλάδο της τεχνολογίας στη χώρα μας, παρέχοντας ευελιξία, work-life balance, ανάπτυξη και, πάνω απ’ όλα, στόχο και όραμα. Το ταξίδι στην ολοκληρωμένη αυτή επαγγελματική εμπειρία είχε και έχει επίκεντρο τον άνθρωπο.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ

28

Προσφέροντας ένα περιβάλλον όπου οι άνθρωποί της μπορούν να εξελιχθούν και να καινοτομήσουν, η εταιρεία προσελκύει το κορυφαίο ταλέντο στον κλάδο της τεχνολογίας.

Αμπελόκηπους), δίνεται η δυνατότητα οι εργαζόμενοι, σε συνεννόηση με την ομάδα τους, να επιλέξουν σε ποιο θα εργαστούν, συνδυάζοντας ευέλικτα τον φυσικό χώρο εργασίας με την προσωπική τους ζωή.

ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΕΡΓΑ Η εταιρεία υλοποιεί μεγάλα έργα ψηφιακού μετασχηματισμού για τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, για μεγάλες εταιρείες και χώρες του εξωτερικού, δίνοντας τη δυνατότητα στους εργαζόμενους να συμμετέχουν ενεργά σε αυτά, αποκτώντας πολύτιμη εμπειρία και γνώσεις αλλά και αξιοποιώντας τεχνολογίες αιχμής, όπως η τεχνητή νοημοσύνη (AI). Το γεγονός αυτό προσφέρει στους εργαζόμενους όχι μόνο τη δυνατότητα να παραμείνουν και να εργαστούν στη χώρα τους αλλά και να αποκομίσουν ουσιαστική αξία από τη δουλειά τους, βλέποντας απτά αποτελέσματα και αναγνωρίζοντας τη σημασία της συμβολής τους στην πραγματοποίηση έργων που βελτιώνουν την καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών.

ΣΤΑΘΕΡΑ ΔΙΠΛΑ ΣΤΗ ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ Με βασικό μήνυμα «Μοιραζόμαστε τεχνογνωσία, εκπαιδεύουμε τους νέους επαγγελματίες Πληροφορικής», η εταιρεία διοργανώνει σειρά δράσεων και εκδηλώσεων που αφορούν τους φοιτητές και τους νέους αποφοίτους, ώστε να λάβουν χρήσιμες συμβουλές για την επαγγελματική τους πορεία και να εξερευνήσουν ευκαιρίες καριέρας. Το 2024 πραγματοποίησε το «A Day at Netcompany» στα γραφεία της σε Αθήνα και Πάτρα, ενώ φέτος οι δράσεις στήριξης της νέας γενιάς αναμένεται να εντατικοποιηθούν. Κορυφαία διοργάνωση της χρονιάς αποτελεί το Netcompany Hackathon, ο πρώτος διαπανεπιστημιακός διαγωνισμός καινοτομίας στη Βόρεια Ελλάδα, όπου πάνω από 100 φοιτητές διαγωνίζονται αυτές τις μέρες στη Θεσσαλονίκη για να κερδίσουν μεγάλα έπαθλα αλλά και την ευκαιρία να ξεκινήσουν την καριέρα τους στην εταιρεία.

ΤΕΛΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ: ΕΝΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΜΕΛΛΟΝ Σε αυτό το συναρπαστικό ταξίδι προς τη νέα εποχή εργασίας, η Netcompany ηγείται της αλλαγής, προσφέροντας ένα περιβάλλον όπου οι άνθρωποί της μπορούν να εξελιχθούν, να καινοτομήσουν και να διαμορφώσουν το μέλλον τους όπως το έχουν ονειρευτεί. Συνολικά, το 2024 προχώρησε σε 689 νέες προσλήψεις, ενώ σήμερα διαθέτει πάνω από 240 ανοιχτές θέσεις εργασίας στις 3 πόλεις στην Ελλάδα που διαθέτει γραφεία.

20.02.25

LiFO 20.02.25

29

30 Όλγα Ίτσιου

Καινοτόμοι χώροι εργασίας με επίκεντρο τη βιωσιμότητα και τον άνθρωπο

DIMAND Chief Operating Officer

MINION ΦΩΤΟ: ΝΊΚΟΣ ΔΑΝΙΗΛΊΔΗΣ

30

LiFO

ΑΠΌ ΤΟΝ ΓΙΆΝΝΗ ΠΑΝΤΑΖΌΠΟΥΛΟ

«Ε

μείς διαμορφώνουμε τα κτίριά μας και στη συνέχεια τα κτίρια διαμορφώνουν εμάς», έλεγε ο Βρετανός πολιτικός Ουίνστον Τσόρτσιλ. Ποιες πρακτικές καθιστούν, όμως, ιδανικό ένα περιβάλλον εργασίας; Πώς διαμορφώνεις καλαίσθητα, βιώσιμα κτίρια και αστικές αναπλάσεις με σεβασμό και φροντίδα στον δημόσιο χώρο; Τι χρειάζεται προκειμένου να διασφαλίσεις σύγχρονες και αξιοπρεπείς εργασιακές συνθήκες; Και πώς μπορείς να υλοποιήσεις πρωτοβουλίες, προγράμματα και δεσμεύσεις που συμβάλλουν στην επαγγελματική και προσωπική εξέλιξη αλλά ταυτόχρονα προσφέρουν την ευκαιρία να εξελίσσεσαι στην καλύτερη εκδοχή του εαυτού σου; H DIMAND Real Estate Development ανήκει στις πρωτοπόρες εταιρείες που επενδύουν στους ανθρώπους τους, ενώ όλοι μαζί μοιράζονται ένα κοινό όραμα: «Η ανάπτυξη της εταιρείας υλοποιείται μέσα από την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού της». Όλα αυτά τα χρόνια προσφέρει ένα δυναμικό εργασιακό περιβάλλον με έμφαση στην καινοτομία και τη συνεργασία και, συγχρόνως, αναπτύσσει ελκυστικούς και ευέλικτους χώρους εργασίας. Ουσιαστικά, δεν επενδύει μόνο στον σχεδιασμό workplaces αλλά και στην ευημερία και την παραγωγικότητα των εργαζομένων.

Η κορυφαία εταιρεία ανάπτυξης ακινήτων προσφέρει ένα εργασιακό περιβάλλον που εμπνέει τη δημιουργικότητα και ενισχύει την αποτελεσματικότητα, ενώ ταυτόχρονα ξεχωρίζει για τη δημιουργία ελκυστικών και ευέλικτων χώρων εργασίας.

DIMAND

ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΧΩΡΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΝΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Ζούμε σε μια εποχή που οι απαιτήσεις των εργαζομένων αλλάζουν, οι εργοδότες έρχονται αντιμέτωποι με νέες συνθήκες και η τηλεργασία μπήκε τα τελευταία χρόνια στη ζωή μας. Τι μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης προκειμένου να υλοποιούνται καινοτόμοι και συναρπαστικοί χώροι εργασίας; «Τα τελευταία χρόνια, ο τρόπος εργασίας έχει αλλάξει ριζικά. Η πανδημία μάς ώθησε όλους ξαφνικά σε ένα εξ αποστάσεως μοντέλο εργασίας, κάτι που στην αρχή ήταν δύσκολο για πολλές επιχειρήσεις. Μέσα σε λίγους μήνες, μάθαμε να συνεργαζόμαστε εξ αποστάσεως, να λειτουργούμε ψηφιακά, να προσαρμοζόμαστε σε ένα εντελώς διαφορετικό εργασιακό περιβάλλον. Σήμερα, η πρόκληση είναι άλλη: πώς φέρνουμε ξανά τους εργαζόμενους στο γραφείο, αλλά με έναν τρόπο που να έχει αξία; Δεν αρκεί να πούμε “επιστρέψτε” – οι άνθρωποι θέλουν ένα περιβάλλον που να τους εμπνέει, να τους προσφέρει άνεση, να διευκολύνει τη συνεργασία. Γι’ αυτό, πλέον, όταν σχεδιάζουμε χώρους εργασίας, δεν σκεφτόμαστε απλώς τετραγωνικά και γραφεία. Σκεφτόμαστε πώς θα γίνουν οι χώροι αυτοί ζωντανοί, πώς θα προσαρμόζονται στις σύγχρονες ανάγκες και πώς θα κάνουν τη φυσική παρουσία στο γραφείο μια πραγματική επιλογή και όχι υποχρέωση. Για τον λόγο αυτό, η έμπνευσή μας προέρχεται από τη δυναμική της σύγχρονης εργασιακής κουλτούρας και τις διαρκώς μεταβαλλόμενες ανάγκες των επαγγελματιών», υποστηρίζει η COO του ομίλου DIMAND, Όλγα Ίτσιου. Η DIMAND είναι ένας όμιλος που τα τελευταία χρόνια δημιουργεί τα τοπόσημα του μέλλοντος, συμβάλλει στην ανάπτυξη σύνθετων εγκαταστάσεων πολλαπλών χρήσεων και ολοκληρώνει διαρκώς νέα κτίρια υψηλών προδιαγραφών. Υπάρχουν, άραγε, βέλτιστες πρακτικές βιωσιμότητας που ακολουθεί στον τομέα ανάπτυξης ακινήτων; «Η βιωσιμότητα για εμάς δεν είναι απλώς μια επιλογή – είναι μια δέσμευση που διαμορφώνει κάθε μας έργο. Ήμασταν από τους πρώτους στην Ελλάδα που αναγνωρίσαμε τη σημασία της, και ήδη από το 2013, με το Karella Office Park, δημιουργήσαμε το πρώτο πράσινο κτίριο στην Ελλάδα, το οποίο έλαβε και πιστοποίηση LEED Gold. Τότε, η βιωσιμότητα ήταν ακόμα στα πρώτα της βήματα στη χώρα, αλλά για εμάς ήταν ήδη ξεκάθαρο ότι το μέλλον της ανάπτυξης ακινήτων έπρεπε να αλλάξει. Η πιο πρόσφατη και εμβληματική απόδειξη αυτής της φιλοσοφίας είναι ο Πύργος Πειραιά. Αποτελεί, πλέον, τον πρώτο πράσινο και ψηφιακό ουρανοξύστη της χώρας, έχοντας λάβει ήδη την ανώτατη πιστοποίηση LEED Platinum, και αναμένεται να αποκτήσει και πιστοποίηση WELL, εστιάζοντας στην υγεία και την ευεξία των ανθρώπων που θα εργάζονται σε αυτόν. Η βιωσιμότητα δεν είναι μόνο θέμα ενεργειακής απόδοσης ή μείωσης του ανθρακικού αποτυπώματος. Είναι και το πώς ένα κτίριο επηρεάζει την καθημερινότητα όσων το ζουν, από την ποιότητα του αέρα μέχρι τη φυσική άνεση και την αίσθηση ευεξίας που προσφέρει. Ωστόσο, για εμάς, η έννοια της βιωσιμότητας είναι βαθύτερη και πιο ολιστική. Δεν αφορά μόνο το ίδιο το κτίριο αλλά και τον κοινωνικό του αντίκτυπο. Ένα κτίριο δεν υφίσταται αποκομμένο από το περιβάλλον του – αποτελεί μέρος μιας γειτονιάς, μιας πόλης, ενός ευρύτερου συνόλου. Γι’ αυτό και κάθε έργο πρέπει να σχεδιάζεται ώστε να δημιουργεί πολλαπλασιαστικά οφέλη για την περιοχή όπου αναπτύσσεται, αναβαθμίζοντας το αστικό τοπίο, ενισχύοντας την οικονομική δραστηριότητα και τη βιοποικιλότητα της περιοχής, στοιχεία που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής. Δεν αρκεί να χτίζεις ένα βιώσιμο κτίριο – σημασία έχει η θετική επίδραση που θα έχει στην ευρύτερη κοινότητα. Δεν βλέπουμε τη βιωσιμότητα ως “checklist” αλλά ως μια διαρκή διαδικασία εξέλιξης. Οι ανάγκες των επαγγελματιών αλλάζουν, οι πόλεις προσαρμόζονται σε νέα δεδομένα και η τεχνολογία ανοίγει νέες δυνατότητες. Στόχος μας είναι να δημιουργούμε κτίρια που όχι μόνο ανταποκρίνονται στις σύγχρονες απαιτήσεις αλλά μπορούν να εξελίσσονται στον χρόνο, διαμορφώνοντας ένα εργασιακό περιβάλλον που είναι λειτουργικό, βιώσιμο και πραγματικά ωφέλιμο για τους ανθρώπους που βρίσκονται σε αυτό», εξηγεί η κ. Ίτσιου. Επιπρόσθετα, ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της εταιρείας είναι ότι φροντίζει πάντα ώστε τα κτίρια και οι εγκαταστάσεις της να εντάσσονται οργανικά και αρμονικά στο οικοσύστημα κάθε περιοχής. Πώς φαντάζεται το μέλλον στον χώρο εργασίας και ποιες νέες, αυθεντικές και διαδραστικές εμπειρίες υιοθετούν ως προς την ανάπτυξη των νέων υπερσύγχρονων γραφείων; Η κ. Ίτσιου διευκρινίζει: «Το μέλλον του χώρου εργασίας δεν είναι μονοδιάστατο και, όπως έχει γίνει φανερό, δεν υπάρχει μία “μαγική συνταγή” που να ταιριάζει σε όλους. Κάθε επιχείρηση, κάθε ομάδα, έχει τις δικές της ανάγκες, και οι χώροι πρέπει να είναι αρκετά ευέλικτοι για να προσαρμόζονται σε αυτές. Η ευελιξία είναι το κλειδί – και πλέον οι εργαζόμενοι ζητούν περισσότερο από ποτέ να έχουν τον έλεγχο του χώρου τους: είτε επιλέγοντας τον τόπο εργασίας τους, είτε προσαρμόζοντας το περιβάλλον γύρω τους για να υποστηρίξουν την παραγωγικότητά τους. Πέρα από τη λειτουργικότητα, οι σύγχρονοι χώροι εργασίας επικεντρώνονται στην εμπειρία. Δεν πρόκειται πλέον μόνο για το “να

20.02.25

PIRAEUS TOWER ΦΩΤΟ: ΝΊΚΟΣ ΔΑΝΙΗΛΊΔΗΣ

δουλεύεις” αλλά για το “πώς νιώθεις” στο περιβάλλον που βρίσκεσαι. Οι εργαζόμενοι αναζητούν ένα περιβάλλον που να ενισχύει τη συνολική τους ευημερία και να εξασφαλίζει την ισορροπία μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής. Τώρα, οι χώροι πρέπει να ενισχύουν την κοινωνική αλληλεπίδραση, να προκαλούν τη δημιουργικότητα και να εμπνέουν την καινοτομία. Η αίσθηση ότι ο χώρος δεν είναι απλώς ένα μέρος για δουλειά αλλά ένα περιβάλλον που υποστηρίζει τη συνεργασία και την προσωπική ευημερία είναι καθοριστική. Ο φωτισμός, η ροή του χώρου, η δημιουργία ανοιχτών περιοχών για συναντήσεις και συνεργασία και οι ήσυχες γωνιές για συγκεντρωμένη εργασία, όλα αυτά συμβάλλουν στο να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον που ενθαρρύνει τον εργαζόμενο καθημερινά. Είναι ο χώρος που μπορεί να εξελιχθεί, να προσαρμοστεί και να υποστηρίξει τις αξίες και τους στόχους κάθε οργανισμού, ενδυναμώνοντας τη συνολική εμπειρία της εργασίας και δημιουργώντας ένα περιβάλλον που εμπνέει, καινοτομεί και αναπτύσσεται μαζί με τον άνθρωπο. Πάνω απ’ όλα, όμως, το γραφείο πρέπει να “υπηρετεί” τον εργαζόμενο. Να σέβεται τις ανάγκες του και να δημιουργεί τις συνθήκες για να αναπτυχθεί και να αποδώσει στο μέγιστο. Σε αυτόν τον χώρο, ο εργαζόμενος δεν είναι απλώς χρήστης, είναι ο πυρήνας του, κι έτσι κι ο χώρος αυτός, στο τέλος της ημέρας, είναι ο καθρέφτης της κουλτούρας και των αξιών της επιχείρησης που υποστηρίζει και ενδυναμώνει τους ανθρώπους που τη στελεχώνουν».

Η ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ ΣΤΟΝ ΧΩΡΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΥΧΗΣ – ΕΙΝΑΙ ΖΗΤΗΜΑ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ Η υγειονομική κρίση των περασμένων ετών και τα μέτρα τήρησης αποστάσεων αποτέλεσαν σημαντικές προσκλήσεις για πολλές εταιρείες, αλλάζοντας άρδην την εργασιακή τους καθημερινότητα. Ύστερα, ακολούθησε η επιστροφή στην κανονικότητα. Πώς καταφέρνει η DIMAND να γίνει Best Workplace; Η Head of HR, Μαριλένα Ράντα, περιγράφει: «Για να καταφέρει μια εταιρεία να γίνει Best Workplace δεν αρκεί μόνο να εφαρμόζει καλές πρακτικές και πολιτικές – το πραγματικό κλειδί είναι η ουσιαστική επένδυση στους ανθρώπους της. Η εταιρική κουλτούρα πρέπει να είναι δομημένη γύρω από την αξιοκρατία, την ανοιχτή επικοινωνία και τη συνεργασία, ώστε να δημιουργείται ένα περιβάλλον όπου όλοι οι εργαζόμενοι νιώθουν υποστήριξη και ότι υπάρχουν ευκαιρίες για εξέλιξη. Η συνεχής εκπαίδευση μέσω προγραμμάτων upskilling και reskilling ενδυναμώνει τους εργαζόμενους, δίνοντάς τους τα εργαλεία να αναπτύσσονται και να προσαρμόζονται στις συνεχώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις του επαγγελματικού κόσμου. Παράλληλα, η δίκαιη εταιρική διακυβέρνηση εγγυάται διαφάνεια και ίσες ευκαιρίες για όλους, δημιουργώντας μια κουλτούρα εμπιστοσύνης. Η επιτυχία δεν είναι απλώς αποτέλεσμα καλών στρατηγικών αλλά και του τρόπου με τον οποίο οι άνθρωποί μας ζουν και “αναπνέουν” τις αξίες της εταιρείας. Αυτοί είναι που διαμορφώνουν την επιτυχία μας και δίνουν ζωή σε ό,τι κάνουμε. Αυτό είναι το πραγματικό θεμέλιο ενός Best Workplace». Η εργασιακή πραγματικότητα έχει αλλάξει σημαντικά και στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια. Ως εκ τούτου, τι είναι σημαντικό σε ένα εργασιακό περιβάλλον και πώς πετυχαίνουν να έρχονται οι υπάλληλοι στην εργασία με χαμόγελο; «Η ευδαιμονία στον χώρο εργασίας δεν είναι αποτέλεσμα τύχης – είναι ζήτημα κουλτούρας και υποστήριξης του τρόπου με τον οποίο μια εταιρεία φροντίζει τους ανθρώπους της. Σε ένα εργασιακό περιβάλλον, το πιο σημαντικό είναι να υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός, ανοιχτή επικοινωνία και ουσιαστικές ευκαιρίες για προσωπική και επαγγελματική εξέλιξη. Όπως λέει ο Peter Drucker, “η κουλτούρα τρώει τη στρατηγική για πρωινό”, και για εμάς αυτό σημαίνει ότι χωρίς μια ισχυρή και υγιή εταιρική κουλτούρα καμία στρατηγική δεν μπορεί να ευδοκιμήσει. Στη DIMAND στόχος μας είναι να δημιουργούμε ένα περιβάλλον όπου οι εργαζόμενοι νιώθουν ότι η συμβολή τους έχει αξία, ότι ακούγονται και ότι αναγνωρίζεται η προσπάθειά τους. Η επιβράβευση της απόδοσης, τα προγράμματα εκπαίδευσης και η ενίσχυση της επαγγελματικής ανάπτυξης είναι αναπόσπαστα στοιχεία της φιλοσοφίας μας. Παράλληλα, προσφέρουμε ένα ανταγωνιστικό πακέτο παροχών, ευέλικτο ωράριο, δυνατότητα τηλεργασίας, ενώ επενδύουμε, επίσης, σε ομαδικές δράσεις και προγράμματα wellness, τα οποία ενισχύουν το ομαδικό πνεύμα και την αίσθηση του ανήκειν. Όμως η κουλτούρα δεν χτίζεται μόνο μέσα από πολιτικές και παροχές – είναι και το ίδιο το περιβάλλον στο οποίο εργαζόμαστε. Οι σύγχρονες κτιριακές εγκαταστάσεις μας, πιστοποιημένες κατά LEED Gold και WELL Health-Safety, είναι σχεδιασμένες για να προσφέρουν έναν υγιή, άνετο και εμπνευσμένο χώρο. Παράλληλα, επενδύουμε σε χώρους πρασίνου που εξασφαλίζουν την καλύτερη δυνατή εμπειρία για τους εργαζόμενους μας, προάγοντας την παραγωγικότητα, την ευεξία και την αίσθηση της σύνδεσης με το περιβάλλον. Όταν οι άνθρωποι νιώθουν ότι εργάζονται σε έναν χώρο που τους στηρίζει, τους εμπνέει και τους σέβεται, τότε πηγαίνουν στη δουλειά τους με χαμόγελο – και αυτό είναι το κλειδί για κάθε επιτυχημένη εταιρεία», επισημαίνει η κ. Μαριλένα Ράντα. Ας δούμε πώς καταφέρνει η DIMAND να συνθέσει το παζλ για ένα σύγχρονο μοντέλο εργασίας. Με ποιους τρόπους χτίζονται οι σχέσεις εμπιστοσύνης με τους εργαζόμενους και ποιες είναι οι βέλτιστες πρακτικές που καλλιεργούν την εργασιακή κουλτούρα; «Η δημιουργία σχέσεων εμπιστοσύνης με τους εργαζόμενους είναι θεμέλιο για την επιτυχία κάθε οργανισμού. Όπως σε κάθε ανθρώπινη σχέση, η εμπιστοσύνη χτίζεται μέσα από ανοιχτή επικοινωνία, ειλικρίνεια και συνέπεια. Κάθε εργαζόμενος πρέπει να νιώθει ότι εκτιμάται και ότι η γνώμη του έχει αξία. Αυτό επιτυγχάνεται όταν η διοίκηση αφουγκράζεται τις ανάγκες της ομάδας και είναι διαθέσιμη για να προσφέρει υποστήριξη και καθοδήγηση. Οι βέλτιστες πρακτικές για να καλλιεργηθεί μια θετική εργασιακή κουλτούρα περιλαμβάνουν τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση, την αναγνώριση των επιτευγμάτων, τη

δημιουργία ενός περιβάλλοντος ψυχολογικής ασφάλειας και την ενθάρρυνση της συνεργασίας και της καινοτομίας. Ο εργαζόμενος πρέπει να αισθάνεται ότι μπορεί να εκφράσει ελεύθερα τις ιδέες του χωρίς φόβο κριτικής και ότι οι προσπάθειές του αναγνωρίζονται. Αυτό, σε συνδυασμό με την ειλικρινή υποστήριξη και τις ευκαιρίες για εξέλιξη, δημιουργεί υγιείς σχέσεις και έναν παραγωγικό και θετικό εργασιακό χώρο. Έτσι, οι οργανισμοί που επενδύουν σε έναν τέτοιο τρόπο επικοινωνίας και συνεργασίας καταφέρνουν να ενδυναμώσουν την εμπιστοσύνη και να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον όπου οι εργαζόμενοι αισθάνονται πραγματικά ότι ανήκουν και μπορούν να εξελιχθούν», αναφέρει. Συνεπώς, σε μια εποχή που τα εργασιακά ήθη υφίστανται δομικές αλλαγές, τι είναι αυτό που τους ξεχωρίζει ως έναν από τους πιο ελκυστικούς εργοδότες στην Ελλάδα; Η κ. Ράντα καταλήγει: «Το DNA της DΙΜΑΝD είναι οι άνθρωποί της. Φέτος γιορτάζουμε 20 χρόνια παρουσίας στην αγορά και είμαστε υπερήφανοι που πολλοί από τους εργαζόμενους μας είναι μαζί μας από την αρχή της πορείας μας, ενώ παράλληλα έχουν ενταχθεί και συνεχίζουν να εντάσσονται διαρκώς νέα μέλη στην ομάδα μας. Οι βασικές αξίες μας –η ισότητα, η ποικιλομορφία και η συνεχής εξέλιξη– είναι το θεμέλιο για τη δημιουργία ενός ισχυρού, παραγωγικού και υποστηρικτικού εργασιακού περιβάλλοντος. Αυτές οι αξίες μάς επιτρέπουν να διατηρούμε υψηλό επίπεδο ικανοποίησης στους εργαζόμενούς μας, χαμηλό turnover και μακροχρόνιες σχέσεις εμπιστοσύνης. Αυτός είναι ο πυρήνας της φιλοσοφίας μας και το όραμά μας για το μέλλον, το οποίο κάνουμε πράξη κάθε μέρα μέσα από την καθημερινή μας δουλειά και την αφοσίωση στους ανθρώπους μας».

Μαριλένα Ράντα

DIMAND Head of HR

31

LiFO 20.02.25

31

32

Novibet Η αναπτυξιακή τροχιά στην οποία βρίσκεται η Novibet τα τελευταία χρόνια αποτελεί ένα από τα πιο αξιοσημείωτα παραδείγματα επιτυχημένων επιχειρηματικών ιστοριών του ελληνικού οικοσυστήματος καινοτομίας. Με διεθνή παρουσία σε 10 αγορές και γραφεία σε Ελλάδα, Βραζιλία, Μεξικό και Μάλτα, η Novibet τα τελευταία τρία χρόνια έχει τριπλασιάσει το ανθρώπινο δυναμικό της, ξεπερνώντας πλέον τους 1.000 εργαζόμενους σε όλες τις χώρες δραστηριοποίησής της. Η πολυεπίπεδη ανάπτυξη του brand αναγνωρίζεται σε διεθνές επίπεδο, έχοντας διακριθεί για δύο συνεχόμενες χρονιές μεταξύ των 50 κορυφαίων εταιρειών του κλάδου παγκοσμίως, σύμφωνα με τη λίστα EGR Power50 του EGR Global, ενός από τα πλέον έγκριτα μέσα του κλάδου διεθνώς. Ο οργανισμός, έχοντας πάντα τον διεθνή προσανατολισμό στον πυρήνα του, έκανε το scale τη σωστή χρονική στιγμή, υλοποιώντας ένα ιδιαίτερα απαιτητικό πλάνο επέκτασης σε νέες αγορές, καλύπτοντας τρεις ηπείρους. Σε διάστημα μόλις λίγων μηνών εντός του 2023 η Novibet επεκτάθηκε σε έξι νέες αγορές, δημιουργώντας παράλληλα νέα hubs σε στρατηγικές τοποθεσίες στις χώρες όπου δραστηριοποιείται. Αυτά τα hubs αποτελούν σημαντικούς κόμβους καινοτομίας και συνεργασίας με στόχο την ενίσχυση της διεθνoύς παρουσίας της εταιρείας. Κάθε hub σχεδιάστηκε για να προσφέρει ένα περιβάλλον που ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ των ομάδων, την ανταλλαγή ιδεών και τη συνεχή εξέλιξη των ανθρώπων της εταιρείας. Με ήδη εδραιωμένα hubs σε Ευρώπη και Λατινική Αμερική, η Novibet επενδύει στους ανθρώπους της και διαμορφώνει ένα περιβάλλον όπου ο καθένας μπορεί να ξεδιπλώσει το 100% των δυνατοτήτων του μέσα από projects διεθνούς εμβέλειας. Στο πλαίσιο αυτό, εντός του 2024 στα δύο hubs της εταιρείας στην Αθήνα προστέθηκε και νέο στο Ηράκλειο Κρήτης. Η GameTech εταιρεία επενδύει στη δυναμική του νέου ταλέντου και μέσα από τη δημιουργία του hub στην Κρήτη συνεχίζει να δίνει ψήφο εμπιστοσύνης στην εγχώρια αγορά, αυτήν τη φορά εστιάζοντας σε μια πόλη που αναμφίβολα έχει όλα τα εχέγγυα να εξελιχθεί τα επόμενα χρόνια σε έναν από τους πιο αξιοσημείωτους κόμβους καινοτομίας.

32

LiFO

Η GameTech εταιρεία συνεχίζει να πρωτοπορεί, με κέντρο βάρους τον ανθρώπινο παράγοντα και την προσφορά στην κοινωνία.

Η επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο ως η κινητήριος δύναμη της αναπτυξιακής πορείας της ΑΜΕΤΡΗΤΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ Η Novibet, αναγνωρίζοντας τη σημασία της συνεχούς ανάπτυξης των εργαζομένων της και την αξία της εσωτερικής κινητικότητας, έχει σχεδιάσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα που στοχεύει στην παροχή ευκαιριών για επαγγελματική εξέλιξη εντός του οργανισμού. Το πρόγραμμα εσωτερικών μετακινήσεων («Internal Transfers Program») δίνει τη δυνατότητα στους εργαζόμενους να εξελιχθούν επαγγελματικά εντός της εταιρείας. Μέσω αυτού του προγράμματος παρέχεται η ευκαιρία στους ανθρώπους της Novibet να αναπτύξουν νέες δεξιότητες, να αποκτήσουν εμπειρίες σε διαφορετικά τμήματα και να εμπλουτίσουν το επαγγελματικό τους προφίλ. Η ευελιξία που προσφέρει το πρόγραμμα συμβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση των ταλέντων, ενώ παράλληλα εξασφαλίζει τη διαρκή εξέλιξη της εταιρείας μέσα από την ανάπτυξη των ανθρώπων της. Αξίζει να σημειωθεί ότι εντός του 2024 περισσότεροι από 70 εργαζόμενοι της Novibet εξερεύνησαν νέα μονοπάτια εντός του οργανισμού, αξιοποιώντας το «Internal Transfers Program».

20.02.25

Ο ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ Ως εταιρεία που «ζει» και «αναπτύσσεται» αποκλειστικά online, αντιλαμβάνεται κανείς ότι η τεχνολογία αποτελεί κινητήριο μοχλό της επιχειρηματικής δραστηριότητας της Novibet. Η ιδιόκτητη πλατφόρμα της εταιρείας αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής, επιτρέποντάς της να διαχειρίζεται αποτελεσματικά την εκθετική αύξηση της βάσης πελατών και να προσφέρει μια εξαιρετική εμπειρία χρήστη. Η τεχνολογία, όμως, δεν είναι απλώς ένα εργαλείο για την προσέλκυση και τη διατήρηση πελατών. Είναι ο καταλύτης που επιτρέπει στους ταλαντούχους επαγγελματίες της Novibet να συμμετέχουν σε projects μεγάλης κλίμακας και διεθνούς εμβέλειας, αξιοποιώντας τεχνολογίες αιχμής όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα big data και το cloud computing. Η πρόσβαση σε αυτές τις προηγμένες τεχνολογίες παρέχει στους εργαζόμενους τα εργαλεία που χρειάζονται για να καινοτομήσουν και να δημιουργήσουν λύσεις που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες της παγκόσμιας αγοράς. Αυτή η προσέγγιση προάγει τη συνεχή βελτίωση και συμβάλλει στην καλλιέργεια μιας κουλτούρας που αγκαλιάζει την αλλαγή και την πρόοδο.

τής της προσπάθειας της Novibet βρίσκονται και οι κορυφαίοι αθλητές και πρεσβευτές του προγράμματος Κώστας Τσιμίκας, Γιάννης Κωνσταντέλιας και Θωμαή Βαρδαλή. Μέσα στα τρία χρόνια λειτουργίας του προγράμματος η Novibet έχει προχωρήσει στην ανακατασκευή και παράδοση στην τοπική κοινωνία παραπάνω από 15 αναβαθμισμένων αθλητικών εγκαταστάσεων, ενώ παράλληλα οι συνολικές ενέργειες κοινωνικής προσφοράς ξεπερνούν τις 50 και περιλαμβάνουν συνέργειες με αναγνωρισμένους κοινωφελείς οργανισμούς, δήμους, τοπικές κοινότητες και αθλητικές ακαδημίες που επεκτείνονται σε περισσότερες από δώδεκα πόλεις της χώρας.

ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΝΤΑΣ ΕΜΠΡΑΚΤΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Οι σύγχρονες επιχειρήσεις οφείλουν σήμερα περισσότερο από ποτέ να ενεργούν ως υπεύθυνοι εταιρικοί πολίτες και ταυτόχρονα οι νέοι επαγγελματίες επιλέγουν εργοδότες, κρίνοντας, μεταξύ άλλων, και το κοινωνικό τους αποτύπωμα. Η Novibet μοιράζεται έναν κοινό σκοπό με όλους τους ανθρώπους της εταιρείας: το να θέτει ως βασική προτεραιότητα την υλοποίηση δράσεων με θετικό κοινωνικό αντίκτυπο. Το πρόγραμμα κοινωνικής προσφοράς της Novibet, «Giant Heart», στοχεύει σε ένα πιο βιώσιμο και συμπεριληπτικό μέλλον. Βασισμένο σε τρεις πυλώνες, το πρόγραμμα προωθεί την αξία του αθλητισμού, τη στήριξη των ευπαθών κοινωνικών ομάδων και την προάσπιση των δικαιωμάτων των αδέσποτων ζώων συντροφιάς. Δίπλα σε κάθε βήμα αυ-

LiFO 20.02.25

33

34

Millennials και Gen Zers αναζητούν το ιδανικό workplace το 2025 ΑΠΌ Τ Η Ν Π Έ Ν Ν Υ ΜΑ Σ ΤΟ ΡΆ ΚΟΥ

Οι διαφορετικές γενιές που κυκλοφορούν τα τελευταία χρόνια στην αγορά εργασίας περιγράφουν τις συνθήκες που θα τους έκαναν να νιώθουν τη δουλειά τους περισσότερο σαν το σπίτι τους.

34

LiFO

Α

κούγεται κλισέ, και ίσως αρκετοί θα δυσανασχετούσαν στο άκουσμα της φράσης «εμένα η δουλειά μου είναι το σπίτι μου» ή «στη δουλειά μου είμαι σαν στο σπίτι μου». Όπως κι αν ακούγεται, αν το καλοσκεφτούμε, η δουλειά είναι όντως, κατά περιόδους έστω, σαν το σπίτι μας, θέλοντας και μη. Είναι ο χώρος και η συνθήκη όπου περνάμε περίπου οκτώ με δέκα ώρες την ημέρα. Με αυτό ως δεδομένο, ακόμη και αν πολλοί δεν το αισθάνονται έτσι, είναι ένα δεύτερο σπίτι και υπό τις κατάλληλες συνθήκες είναι στο χέρι του εργοδότη να το φτιάξει έτσι ώστε ολοένα περισσότεροι να περνάνε καλύτερα. Μιλώντας για τις ιδανικές συνθήκες εργασίας, δηλαδή για το ποιο θα ήταν το ideal workspace τους, έξι νέοι ηλικίας 23-30 ετών που εργάζονται σε πολυεθνικές, start-ups, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και διαφημιστικές περιγράφουν το ιδανικό για εκείνους περιβάλλον εργασίας εν έτει 2025. Από αυτούς, ορισμένοι απολαμβάνουν πλέον αρκετές παροχές, που ίσως γι’ άλλους θεωρούνται πολυτέλεια – ας μην ξεχνάμε ότι οι περισσότερες από αυτές τις εταιρείες έχουν έδρα στο εξωτερικό, όπου το περιβάλλον εργασίας σε μεγάλο ποσοστό είναι εντελώς διαφορετικό και πιο εκσυγχρονισμένο από της Ελλάδας. Παρ’ όλα αυτά, θεωρούν ότι υπάρχουν αρκετά περιθώρια βελτίωσης. Άλλοι, πάλι, θεωρούν ότι εργάζονται σε ένα ιδανικό για τα δεδομένα τους περιβάλλον, επισημαίνοντας όμως πως θα επιθυμούσαν αυτό να είχε γίνει νωρίτερα.

20.02.25

Η Νίκη είναι 28 χρονών και δουλεύει σε ναυτιλιακή εταιρεία. Για εκείνη, όπως εξηγεί, «το ιδανικό workplace χαρακτηρίζεται από έναν συνδυασμό ευελιξίας και παραγωγικότητας. Θα ήταν σημαντικό να υπάρχουν ευκαιρίες για χαλάρωση κατά τη διάρκεια του ωραρίου, π.χ. με τη δημιουργία χώρων άσκησης και μικρά διαλείμματα που βοηθούν στην αποφόρτιση. Επίσης, θα ήταν σημαντική η δυνατότητα εναλλαγής των χώρων εργασίας, π.χ. με την αλλαγή γραφείου ή με το να δουλεύεις remote», συνεχίζει. «Σημαίνοντα ρόλο παίζει ακόμα και η συναναστροφή με τους συναδέλφους, καθώς ένα κλίμα υποστήριξης και ενθάρρυνσης με καλές επικοινωνιακές σχέσεις και σεβασμό αυξάνει την αποδοτικότητα και σε κάνει να αισθάνεσαι σαν στο σπίτι σου. Η αναγνώριση, επίσης, και οικονομική αλλά και με τη μορφή ενός επαίνου, συντελεί στην προσωπική εξέλιξη και ενισχύει την ιδέα ενός ideal workspace. Η διαρκής ανατροφοδότηση με νέα tasks είναι κι αυτή ουσιαστική ως κίνητρο.

Π

έραν όλων αυτών, η αισθητική του χώρου, η διακόσμηση, είναι κάτι που κάνει το εργασιακό περιβάλλον πιο φιλικό. Τέλος, για την αύξηση της παραγωγικότητας είναι σημαντική η 6ωρη εργασία, όπως και η 4ημερη, γιατί κατά τη γνώμη μου προσφέρει μεγαλύτερη συγκέντρωση, αποδοτικότητα και καθαρό μυαλό για να μπορείς να έχεις νέες ιδέες», καταλήγει. Η Ιωάννα, από την άλλη πλευρά, η οποία στα 30 της εργάζεται ως manager σε εταιρεία τεχνολογίας, θα ήθελε να μη χρειαζόταν να περάσουν δέκα χρόνια μέχρι να μπορέσει να εργαστεί σε ένα νορμάλ περιβάλλον. «Η αλήθεια είναι ότι τώρα δουλεύω στο ιδανικό εργασιακό περιβάλλον», τονίζει για την τωρινή της δουλειά. «Σε μια εταιρεία που καθημερινά προσφέρει πρωινό και καλύπτει ιδιωτική ασφάλεια, γυμναστήριο, σούπερ-μάρκετ, μετακινήσεις, εκπαιδεύσεις και μεταπτυχιακά, ταξίδια. Επιπλέον, έχω τη δυνατότητα να παρακολουθήσω σεμινάρια ενδυνάμωσης, coaching και ομάδες εργασιακής ψυχοθεραπείας. Απλώς είναι κρίμα που έφτασα 30 χρονών για να βρεθώ σε μια ιδανική κατάσταση μετά από χρόνια ταλαιπωρίας σε εταιρείες που δεν σέβονται ούτε στοιχειωδώς τους υπαλλήλους τους. Η τωρινή μου εταιρεία είναι μια ιδανική περίπτωση, που όμως θα έπρεπε να είναι η νόρμα», συμπληρώνει. Ο Νίκος, 23 ετών, ξεκίνησε πριν από λίγους μήνες την πρώτη του δουλειά σε ένα σχετικά μεγάλο λογιστικό γραφείο και ήδη αισθάνεται πως έρχεται αντιμέτωπος με κάποιες αναχρονιστικές εργασιακές συνθήκες. «Θα ήθελα περισσότερη ευελιξία στο πώς συνεργάζομαι με μεγαλύτερους συναδέλφους, περισσότερη χρήση τεχνολογίας, οργάνωση και επικοινωνία. Είναι μια επιχείρηση με πορεία αρκετών ετών που όμως μοιάζει να μην έχει προχωρήσει, να μην έχει εκσυγχρονιστεί αρκετά. Οι περισσότεροι δεν χρησιμοποιούν καν το email για συντονιστικούς λόγους. Πιστεύω πως τα εργαλεία που σου παρέχει ένας εργοδότης για να κάνεις πιο αποτελεσματικά και γρήγορα τη δουλειά σου είναι ένας παράγοντας που μπορεί να βελτιώσει κατά πολύ την ατμόσφαιρα σε έναν εργασιακό χώρο». Η Βάνα, 29 χρονών, εργάζεται σε γνωστή πολυεθνική και ασχολείται με δημόσια έργα. Εξηγεί πως μολονότι η δουλειά της τής προσφέρει αρκετά προνόμια, όπως ιδιωτική ασφάλεια ζωής και υγείας ή και συνταξιοδοτικό πρόγραμμα, θα ήθελε να έχει τη δυνατότητα να δουλεύει κάποιες ημέρες εξ αποστάσεως, χωρίς να χρειάζεται να της τύχει κάτι απρόοπτο για να δουλέψει με την ησυχία της από τον δικό της χώρο. «Δουλεύω σε ένα corporate περιβάλλον, χωρίς αυτό να πληροί την έννοια του corporate όπως την έχουν πολλοί στο μυαλό τους. Είμαι πολύ ικανοποιημένη από τις παροχές που μου προσφέρει η συγκεκριμένη εταιρεία: ιδιωτική ασφάλεια ζωής και υγείας, κάρτα για τα έξοδα που αφορούν βασικές ανάγκες όπως το φαγητό, αρκετά υψηλός μισθός σε σχέση με τα δεδομένα της αγοράς, ακόμα και συνταξιοδοτικό πρόγραμμα. Σε γενικές γραμμές, είμαι πολύ ικανοποιημένη από την κουλτούρα και τη φιλοσοφία της εταιρείας όσον αφορά το εργασιακό περιβάλλον. Το μόνο που θα ήθελα να αλλάξει είναι να έχουμε την ευελιξία να εργαζόμαστε δύο φορές την εβδομάδα τουλάχιστον από το σπίτι. Είναι κάτι που δεν είχα ποτέ και θεωρώ ότι χρειάζεται», ξεκαθαρίζει. Η 27χρονη Σοφία, που εργάζεται ως social media manager σε εταιρεία μάρκετινγκ, όπως επισημαίνει δουλεύει μόνο με τηλεργασία κι αυτό είναι ιδανικό για εκείνη, αλλά της λείπει η ανθρώπινη αλληλεπίδραση, το κομμάτι του bonding με συναδέλφους. «Μου αρέσει φουλ το γεγονός ότι δουλεύω από το σπίτι και μπορώ γενικότερα να δουλεύω απ’ όπου θέλω, να πηγαίνω ταξίδια και να μη με αγχώνει, για παράδειγμα, το πότε

θα ζητήσω άδεια», εξηγεί αρχικά. «Ωστόσο, δεν έχουμε μια σταθερή μέρα που βρισκόμαστε από κοντά με τους συναδέλφους και το υπόλοιπο team, αυτό, εντάξει, μου λείπει σίγουρα. Θα ήθελα μία-δύο φορές στις δύο εβδομάδες, για παράδειγμα, να βρισκόμαστε από κοντά, να αλλάζουμε παραστάσεις, να υπάρχει λίγο η ανθρώπινη επικοινωνία και να μη μιλάμε μόνο από τον υπολογιστή» συνεχίζει, εξηγώντας παράλληλα πως όταν δουλεύεις remote παίζει ρόλο στην ψυχολογία σου να βγεις λίγο από το σπίτι – είναι μια αφορμή να περιποιηθείς τον εαυτό σου. Τέλος, η 26χρονη Ναταλία, που εργάζεται τα τελευταία τρία χρόνια σε start-up εταιρεία διαχείρισης ακινήτων, θεωρεί πως το ιδανικό, μεταξύ άλλων, είναι να έχεις τη δυνατότητα να δουλεύεις και από το γραφείο και από το σπίτι σου. «Κάποιες φορές το remote το χρειάζεται φουλ ο εργαζόμενος και πλέον σε αρκετές δουλειές έχει αποδειχθεί πως είναι αρκετά βασικό ως συνθήκη εργασίας, γιατί αρχικά γλιτώνεις χρόνο», εξηγεί. «Αν η δουλειά σου είναι στη Γλυφάδα και μένεις στο Χαλάνδρι, αυτόματα γλιτώνεις δύο ώρες από τη ζωή σου, δύο ώρες τις οποίες θα μπορούσες να έχεις δουλέψει αντί να τις φας στο πηγαινέλα. Παράλληλα, είναι κάτι που σου δίνει τη δυνατότητα να οργανώσεις καλύτερα την καθημερινότητά σου. Σε ό,τι αφορά το περιβάλλον ενός γραφείου, θεωρώ πως το βασικότερο είναι ένας ωραίος χώρος. Από το προσωπικό γραφείο μέχρι το χρώμα και τον φωτισμό των χώρων μιας εταιρείας, αυτά είναι στοιχεία που παίζουν τεράστιο ρόλο στην ψυχολογία και στην έμπνευση ενός εργαζόμενου», καταλήγει.

LiFO 20.02.25

35

36

Η ομαδικότητα, η συνεχής εξέλιξη και η καινοτομία είναι βασικοί πυλώνες της κουλτούρας της εταιρείας που ξεκίνησε από την Ελλάδα και βρίσκεται ήδη σε 18 χώρες παγκοσμίως.

Μια διεθνής δύναμη στον χώρο του GameTech με ξεχωριστή εταιρική κουλτούρα

KAIZEN GamInG

36

LiFO

Η

Kaizen Gaming, μία από τις κορυφαίες GameTech εταιρείες διεθνώς, συμπεριλήφθηκε στη λίστα του Fortune’s 100 Best Companies to Work For in Europe για το 2024, κατακτώντας αυτήν τη διάκριση για ακόμα μία χρονιά από τον διεθνή οργανισμό Great Place to Work. Ποιοι είναι όμως οι παράγοντες που συμβάλλουν στην αναγνώρισή της ως ένα από τα καλύτερα εργασιακά περιβάλλοντα; Και τι κάνει το workplace της Kaizen Gaming μοναδικό για τους περισσότερους από 2.800 ανθρώπους της; Στον πυρήνα της ταυτότητας της Kaizen Gaming είναι η αξία του #oneteam, που βασίζεται στη διαφάνεια, την ουσιαστική συνεργασία και τη συλλογική εξέλιξη. Αυτή η προσέγγιση στοχεύει στη δημιουργία ενός δυναμικού περιβάλλοντος που επικεντρώνεται στη σύνδεση και την εμπιστοσύνη με τους συναδέλφους και τη διοίκηση. Η ομάδα της Kaizen Gaming, προκειμένου να χτίσει ισχυρούς δεσμούς μεταξύ των εργαζομένων, επενδύει στη διαμόρφωση μιας ομάδας μέσα στην οποία όλοι αισθάνονται ευπρόσδεκτοι και αποδεκτοί. Στο πλαίσιο αυτό, διοργανώνει ποικίλες δράσεις και εκδηλώσεις για τους ανθρώπους της, που καλλιεργούν το ομαδικό πνεύμα και ενδυναμώνουν τις σχέσεις τους. Από μπαζάρ για φιλανθρωπικό σκοπό και την καθιερωμένη κοπή της πίτας μέχρι trophy tours εντός αλλά και εκτός του Kaizen Campus, για παράδειγμα η άφιξη των κυπέλλων των UEFA Europa League και UEFA Conference League, κάθε πρωτοβουλία ενισχύει την έννοια του #oneteam. Επιπλέον, η Kaizen Gaming αναγνωρίζει τη σημασία της ισορροπίας μεταξύ εργασιακής και προσωπικής ζωής, το γνωστό και ως «work-life balance», και δεσμεύεται να ενισχύει διαρκώς την ευημερία των εργαζομένων της. Για τον σκοπό αυτό έχει αναπτύξει το πρόγραμμα «Better You», το οποίο εστιάζει σε τέσσερις βασικούς πυλώνες: τη φυσική κατάσταση, την ψυχική υγεία, την ασφάλεια και τη συμπερίληψη. Παράλληλα, υλοποιεί τόσο διά ζώσης όσο και διαδικτυακές δράσεις, όπως σεμινάρια πρώτων βοηθειών και εκπαιδεύσεις για τη συμπερίληψη. Επίσης, πάντα με τους εργαζόμενούς της στο επίκεντρο, η εταιρεία παρέχει και πιο εξατομικευμένες δράσεις και υπηρεσίες υποστήριξης, όπως η συμβουλευτική υπηρεσία από διατροφολόγο και η πρόσβαση σε ψυχολογική υποστήριξη, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον που προάγει την υγεία και την προσωπική ανάπτυξη των εργαζομένων. Η Kaizen Gaming αποτελεί ένα πρότυπο εργασιακό περιβάλλον το οποίο εξελίσσεται δυναμικά μέσα από τη συνεχή δέσμευσή της για τη διατήρηση και την καλλιέργεια των αξιών που πρεσβεύει. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι ίδιοι οι εργαζόμενοι ανέδειξαν την εταιρεία ως ένα Great Place to Work, αξιολογώντας σημαντικούς παράγοντες όπως ο σεβασμός, η ομαδικότητα και το εργασιακό περιβάλλον. Αν θέλεις να εργαστείς σε ένα σύγχρονο και φιλόξενο εργασιακό περιβάλλον, μπορείς να επισκεφθείς το career site της Kaizen Gaming, ενώ μπορείς να πάρεις μια ιδέα για το πώς είναι η καθημερινότητα στα γραφεία της, ακολουθώντας τη στα social media.

20.02.25

Ένα σύγχρονο και συμπεριληπτικό εργασιακό περιβάλλον που δίνει ευκαιρίες και επενδύει στην ευημερία των ανθρώπων του.

Εκεί που η νέα γενιά απογειώνει την καριέρα της projects εντός και εκτός συνόρων και να μετακινηθούν σε ένα από τα άλλα γραφεία της. Στην Dialectica η καριέρα σου δεν είναι γραμμική αλλά ένα ταξίδι με απεριόριστους προορισμούς. Η Μαρίνα Οικονομίδου, Manager, αφηγείται το ταξίδι της από την Αθήνα στη Λατινική Αμερική. «Η ιδέα να δουλέψω σε μια άλλη ήπειρο με ενθουσίασε. Ήξερα ότι αυτή η εμπειρία θα με βοηθούσε να εξελιχθώ τόσο επαγγελματικά όσο και προσωπικά. Αυτό το περιβάλλον με ωθεί να βελτιώνομαι καθημερινά, να δίνω αποτελεσματικές λύσεις και να προετοιμάζω την ομάδα μου με στόχο την επιτυχία. Οι δεξιότητες που έχω αποκτήσει είναι ανεκτίμητες».

Dialectica

Η

37

Dialectica, μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες εταιρείες στον κόσμο, δημιουργεί ένα workplace που ξεχωρίζει και πρόσφατα πιστοποιήθηκε ως Great Place to Work. Με περισσότερους από 1.400 εργαζόμενους σε 4 ηπείρους και μέσο όρο ηλικίας μόλις τα 27 χρόνια, η Dialectica συνδυάζει καινοτομία και ένα περιβάλλον όπου η ανάπτυξη των ανθρώπων της είναι προτεραιότητα. Ταυτόχρονα, με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 70%, η Dialectica έχει διαμορφώσει ένα σύγχρονο, συμπεριληπτικό και ασφαλές εργασιακό περιβάλλον που φέρνει κοντά πάνω από 50 εθνικότητες στα νέα, εξαώροφα γραφεία της στον Πύργο Πειραιά αλλά και στη Θεσσαλονίκη. Με οδηγό τις 4 βασικές της αξίες –Growth Mindset, Ownership, Teamwork, Respect– η Dialectica αποτελεί ένα hub επαγγελματικής εξέλιξης που επενδύει στις ανάγκες και στην ευημερία των εργαζομένων της.

ΣΑΦΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗ Στην Dialectica, οι επαγγελματικοί στόχοι είναι ξεκάθαροι. Ένα δομημένο Career Path διασφαλίζει ότι όλοι γνωρίζουν πού βρίσκονται και πού μπορούν να φτάσουν με ξεκάθαρα βήματα, mentoring και εργαλεία που ενισχύουν τις δεξιότητές τους. Η επιτυχία είναι κοινή υπόθεση – και κάθε μικρή ή μεγάλη νίκη μετράει. Ο Tom Coxon, General Manager EMEA & Global Director, PD & Ops Excellence, τονίζει: «Στη Dialectica η φιλοσοφία μας βασίζεται στο να επενδύουμε διαρκώς στους ανθρώπους μας. Από την πρώτη μέρα που γίνεται μέρος της ομάδας μέχρι τις υψηλότερες θέσεις ευθύνης, στη Dialectica κάθε εργαζόμενος έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί, να αναπτύξει δεξιότητες και να αφήσει το αποτύπωμά του».

ΤΑ ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΡΡΙΠΤΟΝΤΑΙ Αν και οι διακρίσεις για τις γυναίκες στον επαγγελματικό στίβο συχνά αποθαρρύνουν τη διεκδίκηση ηγετικών θέσεων, η Dialectica αποδεικνύει ότι η αλλαγή είναι εφικτή. Με το 43% των people managers της να είναι γυναίκες, η Dialectica προσφέρει ένα περιβάλλον όπου οι γυναίκες δεν ακολουθούν απλώς την πορεία μιας καριέρας αλλά βρίσκουν χώρο να αναδείξουν τα ταλέντα τους και να ηγηθούν.

EMPLOYER BRANDING ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ GEN Z «Η GenΖ αναζητά εργοδότες που ενσαρκώνουν τις αξίες τους και επενδύουν στην ανάπτυξή τους. Στην Dialectica το employer brand δεν είναι ένα σύνθημα αλλά μια καθημερινή δέσμευση να προσφέρουμε ουσιαστικές ευκαιρίες και ένα περιβάλλον όπου κάθε φωνή ακούγεται και κάθε ταλέντο ανθεί», αναφέρει ο Παναγιώτης Παπαχριστοφίλου, Global Head of Marketing and Communications της Dialectica.

ΕΝΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΙΣΩΝ ΕΥΚΑΙΡΙΩΝ Ενισχύοντας την κινητικότητα και τη διαρκή εξέλιξη, η Dialectica δεν είναι απλώς μια εταιρεία, είναι ο χώρος όπου οι νέοι επαγγελματίες βρίσκουν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν και να αφήσουν το αποτύπωμά τους. Στην πρόσφατη έρευνα του Great Place to Work, το 92% των εργαζομένων δήλωσε ότι ένιωσε ευπρόσδεκτο στο #teamDialectica από την πρώτη κιόλας στιγμή. Αν ψάχνεις κάτι περισσότερο από μια δουλειά, τότε ίσως βρήκες το επόμενο βήμα σου.

MOBILITY PROGRAM: ΓΙΑΤΙ Η ΣΤΑΣΙΜΟΤΗΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ DNA ΤΗΣ Μέσα από το Mobility Program της η Dialectica προσφέρει ευελιξία και διαρκή εξέλιξη. Οι εργαζόμενοί της έχουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν διαφορετικούς ρόλους, να συμμετάσχουν σε

LiFO 20.02.25

37

Κορυφαίο εργασιακό περιβάλλον από έναν κορυφαίο εργοδότη

38 Μαρία Πατακιούτη

Γενική Διευθύντρια Ανθρώπων και Κουλτούρας της Παπαστράτος και ΝΑ Ευρώπης της PMI

38

LiFO

Ί

σες ευκαιρίες, συνθήκες που ευνοούν την επαγγελματική εξέλιξη και ένα περιβάλλον ανοιχτού διαλόγου είναι μερικά από τα βασικά χαρακτηριστικά ενός καλού εργοδότη, στοιχεία που όμως δεν είναι πάντα αυτονόητα. Η εταιρεία δεν περιορίζεται στη δημιουργία ενός πρότυπου εργασιακού περιβάλλοντος με τους ανθρώπους της σταθερά στο επίκεντρο αλλά αναλαμβάνει ουσιαστικές πρωτοβουλίες για να το διατηρεί και να το εξελίσσει, καλλιεργώντας ένα κλίμα διαφάνειας, σεβασμού και αμοιβαίας εμπιστοσύνης. Αυτό επιβεβαιώνεται με τη βράβευση της Παπαστράτος ως Κορυφαίου Εργοδότη στην Ελλάδα για 11η συνεχή χρονιά από τον διεθνώς αναγνωρισμένο οργανισμό Top Employers Institute, μια διάκριση που τη διατηρεί σταθερά ανάμεσα στις κορυφαίες εταιρείες της χώρας για το εργασιακό της περιβάλλον. Δίνοντας προτεραιότητα στη συνεχή ανάπτυξη των ταλέντων των εργαζομένων της, η εταιρεία διαμορφώνει καθημερινά μια σύγχρονη εταιρική κουλτούρα, διασφαλίζοντας ίσες ευκαιρίες σε όλους ανεξαιρέτως, ενώ παράλληλα προάγει τη συνεργασία, την ομαδικότητα και την αριστεία. Σήμερα, στην Παπαστράτος συνυπάρχουν 4 γενιές εργαζομένων που συνεργάζονται αρμονικά. Η εταιρεία ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους, προσφέροντας, μεταξύ άλλων, προγράμματα ευεξίας στο πλαίσιο της μέριμνας για την ψυχική υγεία. Παράλληλα, επενδύει διαχρονικά στο upskilling και το reskilling, εξοπλίζοντάς τους με τα κατάλληλα εφόδια για τις προκλήσεις της εποχής. Κορυφαία προτεραιότητα της Παπαστράτος αποτελεί η παροχή ίσων ευκαιριών. Σε αυτό το πλαίσιο, το 2018 έγινε η πρώτη και μοναδική μέχρι σήμερα εταιρεία στην Ελλάδα με την πιστοποίηση Equal Salary, που διασφαλίζει ίσες αμοιβές ανεξαρτήτως φύλου. Παράλληλα με την Παπαστράτος, η μητρική εταιρεία Philip Morris International (PMI) βραβεύτηκε ως Κορυφαίος Εργοδότης παγκοσμίως για 9η συνεχή χρονιά. Η διάκριση αυτή αναγνωρίζει και επιβραβεύει τη δέσμευση της PMI για βέλτιστες πρακτικές διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού, καθιερώνοντάς την ως εργοδότη που ανταποκρίνεται στις εξελισσόμενες ανάγκες ενός ποικιλόμορφου εργατικού δυναμικού, το οποίο αριθμεί περισσότερους από 82.000 εργαζόμενους παγκοσμίως. Στον πυρήνα της εργασιακής κουλτούρας τόσο της Παπαστράτος όσο και της PMI βρίσκονται τρεις θεμελιώδεις αξίες: «We Care», «We are Better Together», «We are Game Changers». Η

Έχοντας δημιουργήσει ένα σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον-πρότυπο που προάγει την ισότητα, τη συμπερίληψη και την αμοιβαία εμπιστοσύνη, η εταιρεία συνεχίζει να επενδύει στη διαρκή ανάπτυξη των ανθρώπων της και στη συνεχή εξέλιξή τους.

παπαστρατος

πρώτη αντανακλά το θετικό αποτύπωμα που αφήνει η εταιρεία με κάθε της δράση, λειτουργώντας με ενσυναίσθηση, η δεύτερη αναδεικνύει τη δύναμη της συλλογικότητας και τη σημασία του να εργάζεσαι και να εξελίσσεσαι ως ομάδα και η τρίτη εκφράζει την τόλμη με την οποία καινοτομεί και πρωτοπορεί, προσηλωμένη στους στόχους της για το μέλλον. Μιλώντας για τη νέα διάκριση, η Μαρία Πατακιούτη, Γενική Διευθύντρια Ανθρώπων και Κουλτούρας της Παπαστράτος και ΝΑ Ευρώπης της PMI, δήλωσε: «Η αναγνώριση της Παπαστράτος ως Κορυφαίου Εργοδότη για 11η συνεχή χρονιά αποτελεί μια ξεχωριστή στιγμή που επιβεβαιώνει την προσήλωσή μας στους ανθρώπους μας και τη δέσμευσή μας για συνεχή εξέλιξη. Η τριπλή διάκριση σε εθνικό, ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο από το Top Employers Institute, παράλληλα με την αντίστοιχη βράβευση της μητρικής μας εταιρείας Philip Morris International, αντικατοπτρίζει τη συλλογική μας προσπάθεια να δημιουργούμε ένα εργασιακό περιβάλλον που ξεχωρίζει και εμπνέει». Επιπλέον, η Μαρία Πατακιούτη επισήμανε πως στην Παπαστράτος διαμορφώνεται καθημερινά μια σύγχρονη εταιρική κουλτούρα με άξονα την προώθηση της ανάπτυξης, της καινοτομίας και της αριστείας. Προσθέτοντας πως: «Επενδύουμε διαρκώς στη δημιουργία ενός εργασιακού περιβάλλοντος διαφάνειας, συμπερίληψης και αμοιβαίας εμπιστοσύνης, παρέχοντας τη δυνατότητα σε κάθε εργαζόμενο να εξελιχθεί και να αναδείξει το ταλέντο του. Με σεβασμό στην ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και με αίσθημα ευθύνης απέναντι στους ανθρώπους μας, συνεχίζουμε την πορεία μας #prostokalytero».

20.02.25

Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές του ΟΠΑ γνώρισαν από κοντά τη στρατηγική της HELLENiQ ENERGY για ένα ασφαλές και σύγχρονο εργασιακό περιβάλλον.

Αναμνηστική φωτογραφία από την επίσκεψη του μεταπτυχιακού προγράμματος HR του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών στις εγκαταστάσεις της HELLENiQ ENERGY.

HELLENƒQ ENERGY

Τ

ι κάνει επιτυχημένο ένα εργασιακό περιβάλλον; Μεταξύ άλλων, οι ευκαιρίες εξέλιξης, η έμπνευση, οι σύγχρονες υποδομές, η συμπερίληψη αλλά και το να αισθάνονται οι εργαζόμενοί του προστατευμένοι και ασφαλείς. Στην HELLENiQ ENERGY δίνουν προτεραιότητα στη δημιουργία μιας κουλτούρας υγιεινής και ασφάλειας για τους εργαζόμενους, γιατί θεωρούν ότι η ευημερία των ανθρώπων συνδέεται άμεσα με την επιχειρηματική επιτυχία. Αποδεικνύοντας μάλιστα τη δέσμευση της εταιρείας για δημιουργία ενός περιβάλλοντος ασφάλειας και υγιεινής, η HELLENiQ ENERGY έχει δημιουργήσει μια ολοκληρωμένη στρατηγική με πρωτοβουλίες «Group Health & Safety», η οποία υλοποιείται από την αρμόδια διεύθυνση Υγιεινής, Ασφάλειας, Περιβάλλοντος & Βιώσιμης Ανάπτυξης του Ομίλου. Παράλληλα, η HELLENiQ ENERGY αναπτύσσει σχέσεις με την ακαδημαϊκή κοινότητα, εξυπηρετώντας και την ανάγκη σύνδεσης των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και των μεταπτυχιακών φοιτητών τους με την αγορά εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, σπουδαστές του μεταπτυχιακού προγράμματος Διοίκησης Ανθρωπίνου Δυναμικού του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ) επισκέφθηκαν τα κεντρικά γραφεία του ομίλου. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, τα στελέχη της HELLENiQ ENERGY μοιράστηκαν μαζί τους γνώσεις, συσσωρευμένη εμπειρία και βέλτιστες πρακτικές για την εμπέδωση της κουλτούρας υγιεινής και ασφάλειας

Ασφάλεια, Ευημερία & Ανάπτυξη: Το Μοντέλο ενός Επιτυχημένου Εργασιακού Περιβάλλοντος των εργαζομένων. Όπως υπογράμμισαν, για τον όμιλο η παροχή ενός ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος για όλους τους εργαζομένους είναι πρωταρχική και ύψιστη προτεραιότητα. «Η υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων αποτελεί τη σημαντικότερη προτεραιότητα του ομίλου μας, γιατί είναι αλληλένδετη και με την επιχειρηματική του επιτυχία. Εστιάζουμε διαρκώς στην ενίσχυση των συγκεκριμένων επιδόσεων σε όλες μας τις δραστηριότητες. Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της HELLENiQ ENERGY πηγάζει από την ίδια την πολιτική που έχει χαράξει η διοίκηση. Έχουμε θέσει τις συνθήκες ασφάλειας και υγείας ως βασική προϋπόθεση και ύψιστη ανάγκη στην καθημερινή μας λειτουργία για τη διεκπεραίωση όλων των εργασιών μας. Σε αυτή την κατεύθυνση, ο ρόλος που καλείται να διαδραματίσει το HR στην παροχή συνθηκών ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος είναι κομβικός», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής Ανθρώπινου Δυναμικού & Διοικητικών Υπηρεσιών του Ομίλου, Αλέξανδρος Τζαδήμας. Η παρουσίαση της HELLENiQ ENERGY περιλάμβανε και τον πρωταγωνιστικό ρόλο που διαδραματίζει στον κλάδο ενέργειας της ΝΑ Ευρώπης, καθώς και την πορεία υλοποίησης του στρατηγικού πλάνου που ακολουθεί για τον ενεργειακό της μετασχηματισμό και την πράσινη μετάβαση. Αυτό που ξεχώρισε ήταν η αφοσίωση της εταιρείας στην ευημερία των εργαζομένων της, έχοντας δεσμευτεί να εξελίσσει και να ανανεώνει το ανθρώπινο δυναμικό της και να τους παρέχει συγκριτικά πλεονεκτήματα, τα οποία έχουν εδραιώσει την υψηλή θέση που κατέχει στη λίστα με τους κορυφαίους και πιο ελκυστικούς εργοδότες στην αγορά εργασίας.

Workshop με θέμα τη σημασία του ανθρώπινου δυναμικού στη διαμόρφωση μιας κουλτούρας υγιεινής και ασφαλείας.

Δεξιά, ο Γενικός Διευθυντής Ανθρωπίνου Δυναμικού & Διοικητικών Υπηρεσιών Ομίλου κ. Αλέξανδρος Τζαδήμας, αριστερά ο Διευθυντής Ανθρώπινου Δυναμικού κ. Γιάννης Καλαθάς, πλαισιωμένοι από την ομάδα της HELLENiQ ENERGY και τη διευθύντρια του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Ανθρωπίνου Δυναμικού του ΟΠΑ κ. Μαρία Βακόλα.

LiFO 20.02.25

39

Όταν η τεχνολογική καινοτομία συνδυάζεται με το εργασιακό περιβάλλον του μέλλοντος

40

Έ

να περιβάλλον που σου επιτρέπει να είσαι δημιουργικός, προσφέρει ευκαιρίες για εξέλιξη και σου μαθαίνει διαρκώς νέα πράγματα· αυτά είναι μερικά από τα απαραίτητα χαρακτηριστικά ενός καλού εργοδότη. Όμως εκείνο που κάνει πάντα τη διαφορά είναι το να πηγαίνεις καθημερινά στη δουλειά σου και να νιώθεις ο εαυτός σου. Από τη μικρή ομάδα που ξεκίνησε το εγχείρημα Πλαίσιο πριν από 55 χρόνια, η εταιρεία σήμερα απασχολεί τετραψήφιο αριθμό εργαζομένων, οι οποίοι την ανέδειξαν ως Great Place to Work, επιβεβαιώνοντας ότι δεν έπαψε ποτέ να βάζει σε προτεραιότητα τους ανθρώπους της. Και είναι αυτό ακριβώς που κάνει την Πλαίσιο να ξεχωρίζει ως μια σύγχρονη εταιρεία στον χώρο του retail αλλά και ως ένας από τους σημαντικότερους εργοδότες στη χώρα. Μάλιστα, αυτή είναι η δεύτερη φορά που η Πλαίσιο λαμβάνει την πιστοποίηση Great Place to Work. Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί: πάνω από 1.200 εργαζόμενοι συμμετείχαν στην έρευνα αξιολόγησης που οδήγησε στην πιστοποίηση, ενώ στην ίδια έρευνα το 85% των εργαζομένων δηλώνει ότι νιώθει υπερήφανο που εργάζεται στην Πλαίσιο. Ποιοι είναι, ωστόσο, οι 4 πυλώνες δράσης που κάνουν την Πλαίσιο ένα workplace to be;

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗ Στην Πλαίσιο δεν εργάζεσαι απλώς αλλά μαθαίνεις και εξελίσσεσαι καθημερινά. Ενδεικτικά, το 2024 οι εργαζόμενοι σε όλες τις δομές της εταιρείας είχαν πρόσβαση σε 44.755 ώρες εκπαίδευσης μέσω της Plaisio Academy για περαιτέρω ανάπτυξη δεξιοτήτων. Η φιλοσοφία «promotion from within» έδωσε το 2024 την ευκαιρία σε 170 Plaisiopeople να εξελιχθούν μέσα στην εταιρεία και να αναλάβουν νέα καθήκοντα, ενώ 132 νέοι συνεργάτες επω-

40

LiFO

Με την πιστοποίηση «Great Place to Work», η Πλαίσιο αποδεικνύει ότι η σημαντικότερη αναγνώριση έρχεται από τους ίδιους τους ανθρώπους της.

πλαισιο φελήθηκαν από τα προγράμματα mentoring και training, παρακολουθώντας το leadership program. Δηλαδή, αν είσαι εργαζόμενος στην Πλαίσιο, μπορείς να υπολογίζεις σε 120 ώρες εκπαίδευσης ετησίως!

ΜΙΑ ΔΕΜΕΝΗ ΟΜΑΔΑ Η Πλαίσιο, όσο επενδύει στην εκπαίδευση και στην ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων για τους εργαζόμενούς της, άλλο τόσο πιστεύει στην ιδανική work-life balance αλλά και σε ένα θετικό, φιλικό κλίμα. Έτσι, οι εργαζόμενοι συμμετέχουν σε μια σειρά από δράσεις που ενισχύουν το ομαδικό πνεύμα σε εταιρικές εκδηλώσεις και εσωτερικές πρωτοβουλίες για team building αλλά και επιβράβευση της δουλειάς τους. Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η Dream Team, μια γιορτή αφιερωμένη στους καλύτερους κάθε τριμήνου.

ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΦΕΡΝΟΥΝ ΤΗΝ ΑΛΛΑΓΗ Εκτός από την τεχνολογική καινοτομία, η Πλαίσιο επενδύει και στην κοινωνική προσφορά και στη διάρκεια του έτους οι εργαζόμενοι μπορούν να συμμετέχουν σε πρωτοβουλίες εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. Δεν είναι τυχαίο ότι οι Plaisiopeople έχουν δημιουργήσει την ομάδα εθελοντών «Πλάι σου», η οποία αναλαμβάνει δράση όπου υπάρχει ανάγκη. Μέσα από τις εθελοντικές δράσεις ενδυναμώνεται η αίσθηση της ομάδας αλλά και της προσφοράς, ενισχύοντας την εταιρική κουλτούρα της Πλαίσιο.

ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ ΚΑΙ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ Εκτός από το κλίμα και τις προοπτικές εξέλιξης, είναι σημαντικό να νιώθεις ασφάλεια και εμπιστοσύνη σε μια δουλειά. Η Πλαίσιο έχει διανύσει ήδη μια μακρόχρονη πορεία ως αξιόπιστος εργοδότης, προσφέροντας σταθερότητα, συνέπεια και αξιοκρατία στο εργασιακό περιβάλλον, προσπαθώντας να βελτιώνεται διαρκώς. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί και το κομμάτι της συμπερίληψης, με την αναλογία ανδρών-γυναικών να είναι 52%-48% και το 33% του management team να είναι γυναίκες. Ως Great Place to Work, η Πλαίσιο δεν διαμορφώνει απλώς μια εργασιακή εμπειρία που ξεχωρίζει αλλά προσελκύει σταθερά νέα ταλέντα και δημιουργικούς ανθρώπους. Αν αναζητάς, λοιπόν, ένα χαρούμενο εργασιακό περιβάλλον, δεν έχεις παρά να γίνεις μέρος της ομάδας!

20.02.25

Η Deloitte κερδίζει επάξια τον τίτλο Best Workplace 2025, αποδεικνύοντας ότι η δουλειά μπορεί να είναι πολύ περισσότερα από μια απλή εργασιακή ρουτίνα. Εδώ, η καινοτομία, η ομαδικότητα και η προσωπική εξέλιξη πάνε μαζί, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου το ταλέντο ανθεί και οι ευκαιρίες είναι αληθινές.

Η εργασία, αλλιώς!

Η

Deloitte είναι επίσημα ένα από τα 20 Best Workplaces in Professional Services & Consulting το 2025 στην Ελλάδα. Αυτός ο τίτλος δεν είναι απλώς μια διάκριση αλλά η απόδειξη ότι η Deloitte έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα εργασιακό περιβάλλον που συνδυάζει καινοτομία, ανάπτυξη και αληθινές ευκαιρίες για όσους θέλουν να κάνουν το επόμενο βήμα στην καριέρα τους.

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΠΟΥ ΞΕΚΙΝΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ

Στην Deloitte, η καινοτομία δεν είναι απλώς μια λέξη, είναι τρόπος σκέψης. Και πίσω από κάθε νέα ιδέα, κάθε πρωτοποριακή λύση, βρίσκονται οι άνθρωποί της. Εκεί η τεχνολογία συναντά την εξέλιξη, καθώς ο οργανισμός επενδύει πόρους και χρόνο στην έρευνα των τελευταίων τεχνολογικών τάσεων και των πιο σύγχρονων best practices. Η εταιρεία δημιούργησε μια νέα Generative AI ομάδα και λάνσαρε ένα in-house built GenAI εργαλείο, βοηθό τεχνητής νοημοσύνης, πολύτιμα εργαλεία για τους ανθρώπους της και την εξέλιξη της εργασιακής τους καθημερινότητας. Ταυτόχρονα, στηρίζει την καινοτόμο επιχειρηματικότητα των νέων με πρωτοβουλίες όπως τα StartUp Minds και τα BrainZone meetups. Η καινοτομία, άλλωστε, είναι βασικός γνώμονας των υπηρεσιών που προσφέρει η εταιρεία, με πολλές διακρίσεις και σημαντικό αντίκτυπο σε έργα που αφορούν την πράσινη ανάπτυξη.

ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ Η Deloitte προσφέρει ολοκληρωμένα οφέλη για την υποστήριξη της οικονομικής ασφάλειας και της ευημερίας των εργαζομένων της, extra οικονομικά προνόμια, ολοκληρωμένα προγράμματα ασφάλισης, σωματικής και ψυχικής υγείας, καθώς επίσης προγράμματα υποστήριξης της οικογένειας.

Deloitte Η συμπερίληψη είναι στο επίκεντρο της στρατηγικής της με κυρίαρχους πυλώνες τους εξής: Gender Balance, LGBTQ+ Inclusion, Disabilities & Neurodiversity και Multiculturalism. Ο μέσος όρος ηλικίας των εργαζομένων της είναι τα 33 χρόνια, πάνω από 44% είναι γυναίκες και ταυτόχρονα έχει κατακτήσει 40% γυναικεία εκπροσώπηση σε managerial και C-level θέσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη γυναικεία ενδυνάμωση, έχοντας αναπτύξει τον πυλώνα «EmPowerful Women by Deloitte», υλοποιώντας προγράμματα female mentoring, όπως το «Shatter the Glass Ceiling!», up-skilling και re-skilling στο STEM, και κάνοντας δράσεις όπως το Her Way Forward και το HerInTech Accelerator. Γιατί στην Deloitte το μέλλον ανήκει σε όλους, και χτίζεται από κοινού.

41

ΜΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΟΥ ΑΚΟΥΕΙ ΚΑΙ ΠΡΑΤΤΕΙ Στην Deloitte η γνώμη των ανθρώπων της δεν μένει στα χαρτιά, γίνεται πράξη. Μέσα από τακτικές έρευνες και ουσιαστικό διάλογο, η εταιρεία αφουγκράζεται τις ανάγκες των εργαζομένων της και εξελίσσει συνεχώς το εργασιακό της περιβάλλον. Τα αποτελέσματα μιλούν από μόνα τους: το 86% των εργαζομένων αισθάνεται υποστήριξη και συμπερίληψη, το 84% εκτιμά την ευελιξία και το 81% βρίσκει νόημα στη δουλειά του. Γιατί στην Deloitte, η φωνή των ανθρώπων της μετράει!

ΓΝΩΣΗ ΠΟΥ ΣΕ ΠΑΕΙ ΜΠΡΟΣΤΑ Στην Deloitte η εξέλιξη δεν σταματά ποτέ. Μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα, re-skilling και up-skilling ευκαιρίες, η εταιρεία παρέχει στους ανθρώπους της εργαλεία για να δυναμώσουν τις τεχνικές και ηγετικές τους δεξιότητες. Το 2024, η εταιρεία επένδυσε πάνω από 76.000 ώρες εκπαίδευσης στους ανθρώπους της, ενώ σχεδίασε και υλοποίησε πλήθος bootcamps για την προσέλκυση ταλέντων. Γιατί στην Deloitte, η γνώση δεν είναι προνόμιο, είναι δύναμη!

ΕΝΑΣ ΧΩΡΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ – ΜΙΑ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΧΩΡΙΣ ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ Στην Deloitte, η διαφορετικότητα δεν είναι απλώς αποδεκτή, είναι η δύναμή της. Μέσα από δράσεις όπως το υβριδικό μοντέλο εργασίας που εφαρμόζεται εδώ και χρόνια και τα διάφορα reports όπως το Deloitte Global Gen Z & Millennial Survey και Women @Work Global Report, ακούει ενεργά, κατανοεί και προσαρμόζει το εργασιακό περιβάλλον σε όλες τις γενιές, κοινωνικές ομάδες και κοινότητες.

LiFO 20.02.25

41

Ψυχική υγεία των εργαζομένων: Το νέο success metric για τους οργανισμούς Γιατί το μέλλον ανήκει στους οργανισμούς που αντιλαμβάνονται και κατανοούν ότι η επιτυχία δεν είναι μόνο οι αριθμοί αλλά και οι άνθρωποι που την κάνουν πραγματικότητα και επενδύουν στη διαμόρφωση ενός υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος.

ΑΠΌ Τ Η Ν ΤΑΤ Ι Ά Ν Α ΤΟΎ Ν ΤΑ ,

C HA I RWO M A N & C E O ΤΗΣ HE LLAS EAP

42

LiFO

20.02.25

Σ

ε έναν κόσμο διαρκών αρνητικών ειδήσεων και ανατροπών, όπου η καθημερινή έκθεση σε υψηλά επίπεδα στρες συχνά μας οδηγεί να ζούμε σε μια κατάσταση συναγερμού, η ψυχική υγεία των εργαζομένων δεν είναι μια «ευαισθησία» που αφορά λίγους. Είναι μια κρίσιμη παράμετρος που επηρεάζει την απόδοση, τη δημιουργικότητα και τη βιωσιμότητα κάθε οργανισμού. Και ενώ στην κλασική επιχειρηματική πρακτική η επιτυχία ενός οργανισμού ορίζεται κυρίως από χρηματοοικονομικούς δείκτες, όπως ο τζίρος, τα κέρδη, οι ρυθμοί ανάπτυξης και το μερίδιο αγοράς, μια επιπλέον κρίσιμη διάσταση αρχίζει να κερδίζει έδαφος ως βασικό κριτήριο επιτυχίας, αυτή της ψυχικής υγείας των εργαζομένων. Σήμερα, τα στοιχεία και οι δείκτες που σχετίζονται με τα επίπεδα ευεξίας επιβεβαιώνουν ότι διανύουμε μια παγκόσμια κρίση ψυχικής υγείας. Εξωτερικοί παράγοντες που δεν μπορούμε να ελέγξουμε, όπως η παγκόσμια αστάθεια, τα απρόβλεπτα γεγονότα, η κρίση κόστους ζωής, η βία και η κλιματική αλλαγή συντελούν στην επιδείνωση της ψυχικής υγείας. Η κρίση αυτή αναγνωρίζεται πλέον από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) που επισημαίνει την επείγουσα ανάγκη για επενδύσεις στην ψυχική υγεία και στους χώρους εργασίας. Η καθημερινή διάδραση των ειδικών ψυχικής υγείας με δεκάδες εργαζομένους αναδεικνύει και στη χώρα μας την ανησυχητική αυτή πραγματικότητα, με τα ποσοστά άγχους, φόβου και συναισθηματικής κόπωσης να βρίσκονται σε διαρκή άνοδο. Σύμφωνα με την Έρευνα ψυχικής υγείας και ευεξίας εργαζομένων στην Ελλάδα του 2023 που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία της Hellas EAP, της EY Ελλάδος και του Εργαστηρίου Πειραματικής Ψυχολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, μόλις το 52% των εργαζομένων δηλώνει ότι μπορεί να διαχειριστεί τα επίπεδα του στρες που βιώνει, το 64% αισθάνεται ότι το στρες από την εργασία επηρεάζει την προσωπική του ζωή, ενώ 30% έχουν ξεσπάσματα θυμού που δεν μπορούν να ελέγξουν. Τη σημαντικότερη επιβάρυνση παρουσιάζουν οι γυναίκες και οι νεότεροι σε ηλικία εργαζόμενοι. Παράλληλα, σύμφωνα με τη μελέτη του Global Burden of Disease, IHME (Ινστιτούτο Μετρήσεων και Αξιολόγησης Υγείας), η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη θέση των χωρών παγκοσμίως με υψηλά ποσοστά κατάθλιψης, ενώ σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα, τα δεδομένα της οποίας παρουσιάστηκαν από το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, η χώρα μας καταγράφει τον υψηλότερο μέσο όρο καταθλιπτικών συμπτωμάτων στην Ευρώπη. Η ευθύνη πλέον των οργανισμών δεν περιορίζεται στην αναγνώριση του προβλήματος αλλά στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που προστατεύει και ενισχύει την ψυχική ανθεκτικότητα των εργαζομένων. Επομένως, σήμερα βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σημείο όπου η ψυχική υγεία δεν πρέπει να είναι θέμα συζήτησης αλλά δράσης και η φροντίδα της, τόσο σε επίπεδο πρόληψης όσο και σε επίπεδο παρέμβασης, να αποτελεί μονόδρομο. Οι οργανισμοί που συνεχίζουν να βλέπουν την ψυχική υγεία ως «πολυτέλεια» και όχι ως αναπόσπαστο και κρίσιμο κομμάτι της λειτουργίας τους θέτουν σε κίνδυνο τη μακροπρόθεσμη επιτυχία τους. Αντίθετα, οι οργανισμοί που επενδύουν στην ψυχική ευεξία λαμβάνουν ενεργά μέτρα για τη στήριξη των εργαζομένων τους, διαμορφώνουν ένα υγιές και ψυχολογικά

43

ασφαλές περιβάλλον, όπου οι άνθρωποι μπορούν να αναπτυχθούν και να αποδώσουν στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους, και διασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και σταθερότητά τους. Σε αυτούς τους οργανισμούς η ψυχική υγεία των εργαζομένων δεν αποτελεί απλώς μια παράμετρο της επιτυχίας – είναι ο πυρήνας της. Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον οι εργαζόμενοι νιώθουν ασφαλείς να μιλούν ανοιχτά για τις ψυχικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, χωρίς τον φόβο διακρίσεων ή αρνητικής κριτικής. Πρωτοβουλίες και εκπαιδευτικά προγράμματα που προσφέρουν πληροφορίες και δεξιότητες και εξοικειώνουν τους εργαζόμενους με θέματα ψυχικής υγείας έχουν επίσης τεράστιο αντίκτυπο στην ενθάρρυνση της ανοιχτής συζήτησης και στη δημιουργία ενός πιο αλληλέγγυου και φροντιστικού περιβάλλοντος όπου όλοι αισθάνονται ασφαλείς να μοιράζονται και να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις σε ψυχοκοινωνικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η διαχρονική εφαρμογή μιας ολιστικής στρατηγικής στον εργασιακό χώρο, που βασίζεται στην υιοθέτηση προγραμμάτων πρόληψης και υποστήριξης ψυχικής υγείας μέσω ειδικών και εξειδικευμένων επαγγελματιών ψυχικής υγείας, με τη φροντίδα να επεκτείνεται και στις οικογένειες των εργαζομένων, όχι μόνο ως μια κοινωνική ευθύνη αλλά και ως στρατηγική για την ενίσχυση της παραγωγικότητας, της ανθεκτικότητας και της ικανοποίησης στον χώρο εργασίας. Καθώς, λοιπόν, η ψυχική υγεία συνδέεται άμεσα με υψηλότερη αποτελεσματικότητα, πιο υγιείς και αποδοτικές συνεργασίες, ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας και εναρμόνιση της επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, ο δείκτης επιτυχίας ενός οργανισμού πρέπει να συμπεριλαμβάνει όλες αυτές τις διαστάσεις. Το μέλλον ανήκει στους οργανισμούς που αντιλαμβάνονται και κατανοούν ότι η επιτυχία δεν είναι μόνο οι αριθμοί αλλά οι άνθρωποι που την κάνουν πραγματικότητα και επενδύουν στη διαμόρφωση ενός υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος, συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο και σε μια πιο υγιή κοινωνία.

LiFO 20.02.25

43

Με γραφεία σε Ελλάδα και Κύπρο, η εταιρεία έλαβε για 5η συνεχόμενη χρονιά την πιστοποίηση Great Place to Work® Hellas.

Ένα ανθρωποκεντρικό εργασιακό περιβάλλον με σημαντικές διακρίσεις

44 44

LiFO

Campeόn Gaming

Έ

να ευέλικτο και ανθρωποκεντρικό εργασιακό περιβάλλον που ενθαρρύνει την καινοτομία και την ομαδικότητα μπορεί να είναι ωραίο στη θεωρία, αλλά είναι ακόμα καλύτερο όταν επιβεβαιώνεται στην πράξη και με διακρίσεις. Φέτος, η Campeόn Gaming έλαβε για 5η συνεχόμενη χρονιά την πιστοποίηση Great Place to Work® Hellas μέσω ανώνυμης έρευνας που πραγματοποιήθηκε στους ανθρώπους της, και αυτή είναι μόνο μία από τις διακρίσεις που η εταιρεία έχει λάβει τα τελευταία χρόνια, πιστοποιώντας την αφοσίωσή της στην ευημερία των εργαζομένων της. Με περισσότερους από 180 εργαζόμενους στα σύγχρονα γραφεία της σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Λευκωσία, η Campeόn Gaming είναι από τις πιο καινοτόμες και δυναμικές ελληνικές εταιρείες στον χώρο του iGaming. Το εργασιακό περιβάλλον που προσφέρει η Campeόn Gaming στους ανθρώπους χαρακτηρίζεται από ευελιξία και αλληλοϋποστήριξη και από μια κουλτούρα που προωθεί τον σεβασμό, τη διαφάνεια, τη διαφορετικότητα, τη συμπερίληψη, τις ίσες ευκαιρίες και προοπτικές εξέλιξης και επιβράβευσης για όλους, ενθαρρύνοντας παράλληλα την ελευθερία έκφρασης και τη λήψη πρωτοβουλιών. Εξίσου σημαντικό είναι το γεγονός ότι το 50% του ανθρώπινου δυναμικού και το 33% των ανώτερων διοικητικών θέσεων της εταιρείας αποτελούνται από γυναίκες, αποδεικνύοντας τη δέσμευση τη Campeόn Gaming να ενδυναμώνει την παρουσία των γυναικών στον χώρο του iGaming. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που αναδείχθηκε το 2024 Best Workplace™ for Women Hellas.

Όσον αφορά τη φετινή πιστοποίηση Great Place to Work® Hellas, οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Το 99% των εργαζομένων δηλώνει ότι οι εργαζόμενοι αντιμετωπίζονται δίκαια, ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού ή καταγωγής, ενώ, σύμφωνα με το ίδιο ποσοστό, από την πρώτη στιγμή οι εργαζόμενοι αισθάνονται ευπρόσδεκτοι στην ομάδα. Το 94% δήλωσε ότι οι εργαζόμενοι ενθαρρύνονται να εξισορροπούν την επαγγελματική και προσωπική τους ζωή, το 93% ότι όταν αλλάζουν θέσεις εργασίας ή τμήμα αισθάνονται σαν στο σπίτι τους, ενώ το 91% των εργαζομένων αισθάνεται ότι μπορεί να είναι ο εαυτός του στο γραφείο. «Για εμάς, στην Campeόn Gaming, πρωταρχική σημασία έχει η διασφάλιση ενός υγιούς, υποστηρικτικού και ευχάριστου εργασιακού περιβάλλοντος για όλο το ανθρώπινο δυναμικό μας. Ακούμε τους ανθρώπους μας και κατανοούμε απόλυτα τις ανάγκες και απαιτήσεις που έχει η ομάδα σε τομείς όπως η επαγγελματική ανέλιξη και εξέλιξη, η ενίσχυση των soft & hard skills, η αναγνώριση και ανταμοιβή των ικανοτήτων, η παροχή ιδιαίτερων perks & benefits και η διατήρηση του work-life balance. Γιατί, όπως χαρακτηριστικά λέμε: “Στην Campeόn Gaming είμαστε οι άνθρωποί μας!”» σημειώνει σχετικά η Talent Acquisition & Retention Manager της Campeόn Gaming, Ευτυχία Μικαλίδη. Κι όλα τα παραπάνω αναγνωρίζονται όχι μόνο σε εθνικό αλλά και σε διεθνές επίπεδο, αφού η εταιρεία έχει επίσης βραβευτεί ανάμεσα στα Best Workplaces in Europe™ για το 2024, στα Best Workplaces™ Hellas στην κατηγορία εταιρειών 50-250 εργαζόμενων για τρεις χρονιές, και στα Best Workplaces™ in Tech Hellas για το 2023 και το 2024. «Είναι πολύ σημαντικό να καταφέρουμε να χτίσουμε μια ισχυρή εταιρική κουλτούρα με αξίες, οι οποίες θα αντιπροσωπεύουν πλήρως όλη την ομάδα της Campeόn Gaming. Φέτος, αποφασίσαμε να επενδύσουμε ακόμη περισσότερο προς αυτή την κατεύθυνση, θεμελιώνοντας τις βασικές αξίες που θα μας καθοδηγούν στο εξής», συμπληρώνει η κ. Μικαλίδη.

20.02.25

Αποδεικνύοντας ότι θέτει τους ανθρώπους της στο επίκεντρο, η Κωτσόβολος δημιούργησε ένα wellbeing πρόγραμμα που εστιάζει στην ευημερία τους.

«Better Me Better Team»: Ένα workplace όπου η επαγγελματική επιτυχία συμβαδίζει με την προσωπική ευημερία

ΚΩΤΣΟΒΟΛΟΣ

Σ

την Κωτσόβολος πιστεύουν ότι μια δυνατή ομάδα χτίζεται από χαρούμενους ανθρώπους που έχουν βρει την ισορροπία μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής. Γι’ αυτό δημιούργησαν το «Better Me Better Team», ένα σύγχρονο και ολοκληρωμένο wellbeing πρόγραμμα που φροντίζει για την υγεία, την ευεξία, την ασφάλεια και την ανάπτυξη των ανθρώπων της. Γιατί, όταν ο κάθε εργαζόμενος βρίσκεται στην καλύτερη εκδοχή του, γίνονται όλοι καλύτεροι.

#MOVE – PHYSICAL HEALTH Γυμναστική στο γραφείο δύο φορές την εβδομάδα με ασκήσεις ισομετρίας και ενδυνάμωσης για 30 λεπτά, υγιεινά πρωινά για ενέργεια, δωρεάν ραντεβού με διατροφολόγο στον χώρο του γραφείου 2 φορές τον μήνα και καθημερινή τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης για θέματα διατροφής, τράπεζα αίματος για τους ανθρώπους της αλλά και τους 1ου βαθμού συγγενείς τους, εθελοντικές αιμοδοσίες, Running, Beach Volley & basketball Teams και πρόγραμμα διακοπής καπνίσματος διάρκειας 3 μηνών. Και, γιατί όχι, πεζοπορίες στη φύση και χαλαρωτικό μασάζ στο γραφείο για στιγμές απόλυτης χαλάρωσης.

#THINK – MENTAL FITNESS Ψυχική υγεία με ατομικές συνεδρίες και 24/7 γραμμή συμβουλευτικής υποστήριξης. Συγκεκριμένα η Κωτσόβολος συνεργάζεται με το Project Parenting για να υποστηρίξει τους γονείς-εργαζομένους της, διοργανώνει webinars ψυχικής υγείας, ενώ διατηρεί ένα υβριδικό μοντέλο εργασίας, όπου η θέση το επιτρέπει, για περισσότερη ευελιξία.

#SECURE – FINANCIAL FITNESS Η Κωτσόβολος επενδύει στην ασφάλεια των ανθρώπων της με ιατροφαρμακευτικό και συνταξιοδοτικό πρόγραμμα, οικονομική υποστήριξη μέσω δανείων και αποταμιευτικών προγραμμάτων και webinars χρηματοοικονομικής διαχείρισης από εξειδικευμένους συμβούλους. Για τα παιδιά των εργαζομένων

της παρέχει σεμινάρια επαγγελματικού προσανατολισμού και ατομικά προγράμματα επαγγελματικού προσανατολισμού για τους μαθητές της Α΄& Β΄Λυκείου.

#CARE – HEALTH & SAFETY Η πρόληψη σώζει ζωές γι’ αυτό η Κωτσόβολος προσφέρει εκπαιδεύσεις σε θέματα υγιεινής και ασφάλειας, πυρασφάλειας, βίας και παρενόχλησης στον χώρο εργασίας προκειμένου να διασφαλίσει ένα ασφαλές εργασιακό περιβάλλον. Ομάδες πρώτων βοηθειών είναι έτοιμες να ανταποκριθούν σε οποιοδήποτε επείγον περιστατικό προκύψει, είτε στον χώρο εργασίας είτε στο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον, ενώ απινιδωτές βρίσκονται σε μεγάλες εγκαταστάσεις για όποιον τους χρειαστεί.

#BEMORE Το «Better Me, Better Team» δεν είναι ένα ακόμα πρόγραμμα, είναι η κουλτούρα της Κωτσόβολος. Δημιουργεί ένα εργασιακό περιβάλλον, όπου προσωπική και επαγγελματική ανάπτυξη συνυπάρχουν αρμονικά. Στην Κωτσόβολος, όταν οι άνθρωποί της είναι στα καλύτερά τους, είναι όλοι καλύτεροι, είναι όλοι πολύ περισσότερα! #beMORE

Σκάναρε εδώ και γίνε περισσότερα στην Κωτσόβολος #beMORE

LiFO 20.02.25

45

Βάζοντας στο επίκεντρο τους ανθρώπους του, παράλληλα με τη διαρκή εξέλιξή του, ο Όμιλος XM αποδεικνύει ότι το να είσαι «best workplace» είναι ένα στοίχημα που κερδίζεται καθημερινά.

xm

46 46

LiFO

Σ

την εποχή που οι τεχνολογικές και οι οικονομικές εξελίξεις «τρέχουν» πιο γρήγορα απ’ όσο μπορούμε να αφομοιώσουμε, χρειάζεται να έχουμε κάποιες σταθερές στην καθημερινότητά μας. Μία από αυτές είναι ένα εργασιακό περιβάλλον που μας κάνει να νιώθουμε ασφαλείς και ορατοί, μας εμπνέει και ενθαρρύνει την εξέλιξή μας, ένας χώρος εργασίας όπου οι εργαζόμενοι τοποθετούνται στο επίκεντρο και η κουλτούρα διαμορφώνεται με βάση τις ανάγκες τους. Από την ίδρυσή της, το 2009, μέχρι σήμερα, που αποτελεί μία από τις μεγάλες δυνάμεις στην παγκόσμια αγορά του fintech, η ΧΜ λειτουργεί με την εξής φιλοσοφία, που μένει αναλλοίωτη: η διαρκής εξέλιξη και επέκτασή της δεν θα κλονίσει τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα της. Η ΧΜ έβαλε από νωρίς στόχο να γίνει workplace to be και το πέτυχε, όπως αποδεικνύουν οι διακρίσεις που λαμβάνει από οργανισμούς με διεθνές κύρος. Ενδεικτικά, έχει λάβει την ύψιστη διάκριση ανθρώπινου δυναμικού Investors in People Platinum, είναι μία από τις 100 κορυφαίες εταιρείες του Great Place to Work® στην Ευρώπη, κατακτώντας την 3η θέση της λίστας «Fortune 100 Best Companies to Work For™ in Europe» στην κατηγορία των μεγάλων επιχειρήσεων, ενώ βρίσκεται σταθερά στην κορυφή στην αντίστοιχη κατηγορία στα Best Workplaces™ σε Ελλάδα και Κύπρο, στα Best Workplaces™ for Women της Κύπρου καθώς και ανάμεσα στις μεγαλύτερες τεχνολογικές δυνάμεις της Ελλάδας που διακρίνονται για το εργασιακό τους περιβάλλον στα Best Workplaces™ in Technology.

Εκεί όπου η καινοτομία στο fintech συναντά την πρότυπη εργασιακή κουλτούρα «BIG. FAIR. HUMAN»: ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ Οι εταιρικές αξίες της XM, το τρίπτυχο «Βig.Fair. Human», είναι το μυστικό της επιτυχίας της. Γιατί γνωρίζει καλά ότι δεν θα μπορούσε να εξελίσσεται διαρκώς χωρίς μια ενωμένη ομάδα ανθρώπων που εργάζεται με πάθος αλλά και όραμα. Όσον αφορά το πρώτο σκέλος, τα νούμερα μιλούν από μόνα τους: με επιχειρηματική δραστηριότητα σε περισσότερες από 190 χώρες, μια παγκόσμια ομάδα που ξεπερνά τους 1.500 εργαζόμενους και περισσότερους από 15 εκατομμύρια πελάτες διεθνώς, η ΧΜ μεγαλώνει καθημερινά και επεκτείνεται σε νέες αγορές, επενδύοντας παράλληλα και στις ψηφιακές υποδομές και στην έρευνα. Η έδρα ΧΜ στην Τεχνητή Νοημοσύνη που ίδρυσε στο Πανεπιστήμιο Κύπρου θα εμπλουτίσει την ακαδημαϊκή έρευνα πάνω στις δυνατότητες του AI με σημαντικά οφέλη σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Θέλοντας να είναι «Fair» απέναντι στους εργαζόμενούς της, η ΧΜ φροντίζει η συμπερίληψη, η διαφορετικότητα και η ποικιλομορφία να χαρακτηρίζουν την εργασιακή της κουλτούρα, μια κουλτούρα που σέβεται την ατομικότητα κάθε εργαζόμενου και προσφέρει ίσες ευκαιρίες εξέλιξης και ανταμοιβής σε όλους ανεξαιρέτως. Δεν είναι τυχαίο ότι, καταρρίπτοντας έμπρακτα τα φυλετικά στερεότυπα που συνεχίζουν να υφίστανται στον χώρο της τεχνολογίας, το ποσοστό των γυναικών σε διοικητικές και υψηλόβαθμες θέσεις της ΧΜ ανέρχεται στο 35%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό σε διευθυντικές θέσεις στο 27%. Στο ίδιο πλαίσιο, η επένδυση στον κάθε εργαζόμενο ξεχωριστά και η έμφαση στην ψυχική και σωματική ευεξία του μέσα από προγράμματα ψυχολογικής υποστήριξης, σεμινάρια σωστής διατροφής, wellness και family days αποτελεί την πρακτική εφαρμογή της «Human» φιλοσοφίας της.

«WORK SOMEWHERE AWESOME!» Γνωρίζοντας την ανταγωνιστική φύση του χώρου της τεχνολογίας, η XM έχει διαμορφώσει ένα ισχυρό EVP (Employee Value Proposition), μια ελκυστική πρόταση αξίας που λειτουργεί ως κίνητρο για τους ταλαντούχους υποψήφιους. Η δέσμευσή της είναι οι XMers να εξελίσσονται αφενός σε επαγγελματικό επίπεδο με εκπαιδευτικά προγράμματα, σεμινάρια από industry leaders και αφετέρου να απολαμβάνουν ένα ανταγωνιστικό πακέτο αποδοχών και παροχών όπως μπόνους απόδοσης, ταξίδια, συμβουλευτική υποστήριξη σε θέματα υγείας, υβριδικό μοντέλο εργασίας με ευέλικτα ωράρια αλλά και σύγχρονα γραφεία που ευνοούν την καλή διάθεση και τη συνεργασία. Με απλά λόγια, η XM θέλει οι άνθρωποί της να πηγαίνουν στο γραφείο με χαμόγελο κάθε πρωί. Γι’ αυτό φροντίζει για την οικονομική αλλά και για τη συναισθηματική και ψυχική ευημερία τους, δημιουργώντας μια ομάδα όπου όλοι βγαίνουν καθημερινά κερδισμένοι.

20.02.25

Εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια η εταιρεία υπηρετεί τον ελληνικό τουρισμό με εμβληματικά ξενοδοχεία, βάζοντας πάντα τους ανθρώπους της σε πρώτο πλάνο.

bluegr Η

Καλλιεργώντας αυθεντικές σχέσεις στο εργασιακό περιβάλλον, υπηρετεί την ελληνική φιλοξενία

Hotels and Resorts

Bluegr Hotels & Resorts έχει συνδέσει το όνομά της με την αριστεία στην ελληνική φιλοξενία για πάνω από 50 χρόνια. Καθώς δραστηριοποιείται σε έναν τομέα όπου η ανθρώπινη επαφή παίζει πρωταρχικό ρόλο, η εταιρεία επενδύει πιστά στους ανθρώπους της, διαμορφώνοντας μια νέα γενιά ξενοδοχοϋπαλλήλων που θα πάρουν τη σκυτάλη για ένα πιο βιώσιμο μέλλον. Με τη φράση «b_the Change!» στον πυρήνα της φιλοσοφίας της, η Bluegr Hotels & Resorts δεσμεύεται καθημερινά να προσφέρει ένα υγιές εργασιακό περιβάλλον που επιτρέπει στους εργαζόμενους να αναπτύσσουν τη δημιουργικότητά τους και να εξελίσσονται. Τα τρία θέρετρα που διαθέτει στην Κρήτη, το εμβληματικό Minos Beach Art Hotel, μέλος των Design Hotels, ο προορισμός ολιστικής ευεξίας Minos Palace Resort και το οικογενειακό Candia Park Village, βρίσκονται σε μια μοναδική τοποθεσία στον κόλπο του Μιραμπέλο, ενώ το boutique design ξενοδοχείο πέντε αστέρων Life Gallery Athens στην Εκάλη είναι ένα καταφύγιο ηρεμίας και πολυτέλειας στην πόλη. Στο υψηλό επίπεδο φιλοξενίας που χαρακτηρίζει τα θέρετρα της Bluegr Hotels & Resorts παίζει καθοριστικό ρόλο η πιστή και αφοσιωμένη ομάδα ανθρώπων της, την οποία η εταιρεία επιβραβεύει συστηματικά. Δεν είναι τυχαίο ότι έχει λάβει την πιστοποίηση Great Place 2 Work για 3 συναπτά έτη, ενώ για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά βρέθηκε στη λίστα με τα 10 καλύτερα εργασιακά περιβάλλοντα, «Best Workplaces™ Hellas 2024», στην κατηγορία των μεγάλων επιχειρήσεων. Η συγκεκριμένη λίστα προκύπτει από ενδελεχή ερωτηματολόγια που απαντούν όλοι οι εργαζόμενοι της εταιρείας, είτε μόνιμης είτε εποχικής απασχόλησης. Αυτή η «ψήφος εμπιστοσύνης», λοιπόν, εκ των έσω επιβεβαιώνει την καθημερινή προσπάθεια της Bluegr Hotels & Resorts να δημιουργεί ένα υγιές, ασφαλές και ευχάριστο περιβάλλον για τους ανθρώπους της. Επιπλέον, προωθώντας έμπρακτα τη γυναικεία δράση και προάγοντας την αξία της οικογένειας, η εταιρεία έχει αναδειχθεί σε Best Workplaces™ for Women - Great Place To Work® Hellas για δύο συνεχόμενες χρονιές, ενώ αναμένονται και τα αποτελέσματα της φετινής έρευνας. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι για το 2024 η εταιρεία συμπεριλήφθηκε στη λίστα του Fortune 100 με τις 100 εταιρείες με τα καλύτερα εργασιακά περιβάλλοντα στην Ευρώπη. Η εργασιακή κουλτούρα της εταιρείας διαμορφώνεται από συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και πρακτικές που ενδυναμώνουν και επιβραβεύουν τους εργαζόμενούς της. Ανάμεσα σε αυτές είναι και το πρόγραμμα Rising Star που τιμά τους νέους ανθρώπους οι οποίοι γίνονται μέλος της ομάδας κάθε χρόνο. Κάθε Οκτώβριο, με την οργάνωση της Εβδομάδας Εθελοντισμού, η εταιρεία υλοποιεί σειρά δράσεων με κοινωνικό αντίκτυπο, όπως η συμμετοχή στο Greece Race for the Cure, η εθελοντική αιμοδοσία και δωρεά μυελού των οστών μέσω της συνεργασίας με το Όραμα Ελπίδας, τα εργαστήρια για μαθητές με θέμα τη βιωσιμότητα και την πολιτιστική κληρονομιά σε συνεργασία με το Ίδρυμα Γ&Α Μαμιδάκη και ο διαγωνισμός ζωγραφικής με όλα τα δημοτικά σχολεία του Αγίου Νικολάου. Όλοι οι εθελοντές της ομάδας τιμώνται στο End of Season Fest, μια γιορτή με βραβεύσεις, κληρώσεις δώρων και σημαντικές ανακοινώσεις για τη νέα σεζόν. Ακόμα, οι σημαντικές ημερομηνίες κάθε χρονιάς σημειώνονται στο X_perience Calendar της εταιρείας και συνοδεύονται από προτεινόμενες δράσεις σε κάθε ξενοδοχείο, ενώ μέσα από την πλατφόρμα «b_IG Idea Generation» η Επιτροπή Καινοτομίας επιλέγει και επιβραβεύει την καλύτερη δημιουργική πρόταση, ενθαρρύνοντας την εξέλιξη των εργαζομένων. Από φέτος, στο πλαίσιο της στρατηγικής για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη, η Bluegr Hotels & Resorts ενώνει τις δυνάμεις της με τη ΜΚΟ Οδύσσεια για την υποστήριξη προσφύγων, μεταναστών, αιτούντων άσυλο και Ελλήνων. Πρώτο βήμα της σύμπραξης αυτής αποτελεί η διοργάνωση δύο κύκλων δωρεάν εκπαιδευτικών σεμιναρίων για την εξασφάλιση ευκαιριών απασχόλησης στον

κλάδο της εστίασης. Τέλος, σε όλη τη διάρκεια της χρονιάς οργανώνονται εκδρομές και δραστηριότητες team building, όπως επισκέψεις σε εστιατόρια και μουσεία, που δυναμώνουν τους δεσμούς της ομάδας και βελτιώνουν ακόμα περισσότερο το εργασιακό κλίμα της καθημερινότητας.

47

LiFO 20.02.25

47

48

LiFO

20.02.25

845

ΠΑΡΤΙ

Eden presents Sofia Kourtesis H Περουβιανή DJ και παραγωγός Sofia Kourtesis έρχεται στην Αθήνα για ένα κυριακάτικο Eden πάρτι. Μαζί της o παραγωγός Fafi Abdel Nour και η Sandra. Η φήμη ενός σπουδαίου DJ βασίζεται στις ικανότητές του στην επιμέλεια και η Sofia Kourtesis ξέρει αδιαμφισβήτητα πώς να συνθέσει μια αξέχαστη χορευτική εμπειρία. Ο ήχος της, που συνδυάζει άψογα τις λατινοαμερικάνικες ρίζες της με τη δυναμική ατμόσφαιρα της ηλεκτρονικής σκηνής του Βερολίνου, προσφέρει κάτι περισσότερο από απλές μελωδίες. Αφηγείται μια ιστορία ανθεκτικότητας και ελπίδας, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο η μουσική μπορεί να φέρει τους ανθρώπους κοντά και να θεραπεύσει.

23/2, 16:30, Ωδείο Αθηνών, λεωφ. Βασ. Γεωργίου 17Β, είσοδος: από 15 ευρώ

50

THE WEEK Όσα ξεκινάνε αυτή την εβδομάδα

52

ΣΙΝΕΜΑ Οι νέες ταινίες της εβδομάδας

54

BIBΛΙΟ Πώς ζούσαν οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες, από τον Ηλιογάβαλο έως τον Κόμμοδο

56

ΤΗΛΕΌΡΑΣΗ «Είμαι η Τζο»

57

ΜΟΥΣΙΚΗ Η ξανθιά φιλοδοξία της Sabrina Carpenter

LiFO 20.02.25

49

the week

5 ΜΟΥΣΙΚΗ Talib Kweli (Black Star)

Ως η κορυφαία δύναμη των hip-hop events στη χώρα, η Noiz Art & Music Productions γιορτάζει 22 πρωτοποριακά χρόνια και διοργανώνει μια αξέχαστη βραδιά με μια εμβληματική μορφή για πρώτη φορά στην Ελλάδα. O Talib Kweli είναι ένας καλλιτέχνης που ορίζει τη μουσική του σε νέα επίπεδα, συνδυάζοντας κοινωνική ευαισθησία και λυρική αρτιότητα. Ως μέλος των Black Star, μαζί με τον Mos Def έχει κατακτήσει τις κορυφές της hip-hop, προσφέροντας διαχρονικά αριστουργήματα και επηρεάζοντας εκατομμύρια θαυμαστές παγκοσμίως. Με ένα εντυπωσιακό βιογραφικό, αποτελεί πρότυπο για τη δύναμη των στίχων και την πολιτική ευαισθησία του.

22/2, 21:00, Gazarte, Βουτάδων 32-34, είσοδος: 25 ευρώ

STOEP TH S PR ES

ΠΑΡΤΙ Slam!

20 - 26 φεβρου αρ ιου 20 25

1 ΘΕΑΤΡΟ ΥΠΕΡΒΑΡΟ, ασήμαντο: ΑΣΧΗΜΑΤΙΣΤΟ / Ένα ευρωπαϊκό δείπνο Πόσο απέχει ο εξευγενισμός από τη βία; Ποιοι είναι οι μηχανισμοί που πυροδοτούν τη βία ανάμεσα σε διαφορετικές κοινωνικές ομάδες; Πώς βρίσκονται κάποιοι άνθρωποι να ζουν στο λεγόμενο περιθώριο της κοινωνίας και τι επιπτώσεις έχει αυτό; Ο πρόωρα χαμένος Αυστριακός συγγραφέας Βέρνερ Σβαμπ συνθέτει μια συμφωνία από τα υπόγεια της σύγχρονης κοινωνίας, ένα εκρηκτικό μείγμα απογοήτευσης, εγκατάλειψης, καταχρήσεων και βίας, ένα έργο πρωτοπόρο τόσο για τη μοναδική του γλώσσα όσο και για τη δομή του, που ανεβαίνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα.

24/2-15/4, θέατρο Θησείον, Τουρναβίτου 7, Θησείο, Κυρ.-Τρ. 21:00, είσοδος: 12-18 ευρώ

3 ΘΕΑΤΡΟ Απέναντι στο πεπρωμένο Το Απέναντι στο πεπρωμένο είναι η ιστορία της Ελλάδας απ’ το 1940 ως το 1994 μέσα απ’ τα μάτια μιας ανυπόταχτης γυναίκας, της Κατερίνας Φιορεβάντε, μιας αυθεντικής και δυνατής γυναίκας, απ’ αυτές που κρατάνε σιωπηλά τον κόσμο μας όρθιο και υπερήφανο. Η γερμανική κατοχή, οι ναζιστές, οι εκτελέσεις, η χούντα, οι ταγματασφαλίτες, τα όπλα, η εξουσία, οι βιασμοί, η καταπίεση, η λύτρωση. Το θεατρικό έργο είναι βασισμένο στο ομώνυμο λογοτεχνικό έργο του Γιάννη Κωνσταντάτου.

23/2-22/3, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Βασ. Σοφίας & Κόκκαλη, Παρ.-Σάβ. 21:00, Κυρ. 19:00

4 ΠΑΡΤΙ Blend with Sam Paganini

2 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Bouche fermée Ο όρος της χορωδιακής μουσικής «bouche fermée» αναφέρεται σε οδηγία προς τους χορωδούς να παράγουν σιγανό ήχο με κλειστά στόματα κατά την αναπαραγωγή μιας νότας. Η Έλενα Παπαδημητρίου, μεταφέροντας εικαστικά τον μουσικό όρο, αναδεικνύει έναν ποιητικό και συνάμα σκληρό συμβολισμό που αφορά τα βιώματα τα οποία ακόμη και σήμερα κάνουν γυναίκες ανεξαρτήτως ηλικίας να κραυγάζουν εσωτερικά, αλλά η φωνή τους να μην ακούγεται.

απο τη μαρια παππα

50

LiFO

21/2-23/3, Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων, Λεωνίδου & Μυλλέρου, πλ. Αυδή, Μεταξουργείο, Τρ.-Σάβ. 11:00-19:00, Κυρ. 10:00-16:00

Το Slam! επιστρέφει για την 27η έκδοσή του, παρέα με τους συνήθεις υπόπτους ClubKid και Fro, τον Bill Sanders, πρώην resident του Tresor (Βερολίνο) και πλέον μόνιμο κάτοικο Αθηνών, καθώς και τον ανερχόμενο Bête Noire με τις ’90s queer house αναφορές του! Με τη γνωστή queer αισθητική, inclusive διάθεση, ερωτικό mood και house, techno, acid, electro, progressive, ’90s και italo blend κατεύθυνση, το Slam!

Athens προσκαλεί την underground κοινότητα της πόλης σε ένα πάρτι γεμάτο χορό, ιδρώτα και ελευθερία έκφρασης. Τέλος, το hosting της βραδιάς αναλαμβάνουν οι Les Salopes με τον Thirdkiddo και τον Aris.

22/2, 23:00, Ρομάντσο, Αναξαγόρα 3, είσοδος: 12-15 ευρώ

6 ΘΕΑΤΡΟ Pigalle (Πιγκάλ) Σύμφωνα με μια θεωρία, το «πιγκάλ» οφείλει το όνομά του στην πλατεία Pigalle του Παρισιού, γύρω από την οποία ζούσαν πολλοί καλλιτέχνες. Mε την εκκεντρική και πάντα καυστική γραφή του, ο Γιάννης Κεντρωτάς επιστρέφει με μια μαύρη κωμωδία που εξερευνά τα πιο σκοτεινά ένστικτα της ανθρώπινης φύσης.

24/2-18/3, θέατρο Olvio, Ιεράς οδού 67 & Φαλαισίας 7, Δευτ.-Τρ. 21:00, είσοδος: 5-15 ευρώ

7 ΘΕΑΤΡΟ Ignoramus

Το «Ignoramus» αποτελεί μια σατιρική παράσταση θεάτρου-ντοκουμέντο για την ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα σήμερα. Tρεις ερευνητές εξερευνούν το πολύπλοκο τοπίο των media και τους μηχανισμούς της ειδησεογραφίας. Με περιπαικτική διάθεση μάς προσκαλούν να προβληματιστούμε πάνω στη σχέση μας με την ενημέρωση και να διερευνήσουμε τη σύνθετη έννοια της «αλήθειας» καθώς και την οπτική που επιλέγουμε «βλέποντας τον κόσμο με τα μάτια των ΜΜΕ».

20/2-21/3, Ρεκτιφιέ, λεωφ. Κωνσταντινουπόλεως 119, Αθήνα, Πέμ.-Παρ. 20:30, είσοδος: 6-25 ευρώ

Ο Ιταλός techno maestro, διάσημος για τα ασταμάτητα grooves και τα chart-topping anthems, επιστρέφει στην Αθήνα για μια βραδιά γεμάτη ενέργεια. Το line-up σημπληρώνουν οι Blend residents, Mikee και Manolaco.

22/2, 23:00, Oddity Club, Ηρακλειδών 61, Θησείο, είσοδος: από 20 ευρώ

8 ΠΑΡΤΙ Ντίσκον Άστυ Το Κυψέλη Beat παρουσιάζει το Ντίσκον Άστυ, το μεγαλύτερο αποκριάτικο πάρτι της πόλης στην αγαπημένη Δημοτική Αγορά Κυψέλης, με μουσική απ’ όλο το φάσμα της disco.

23/2, 13:00, Δημοτική Αγορά Κυψέλης, Σποράδων 44, Κυψέλη

20.02.25

9 ΜΟΥΣΙΚΗ Inspiral Carpets «This is how it feels», «Saturn 5», «Dragging me down», «Bitches Brew», «Two worlds collide», «Caravan», «She comes in the fall», «I want you»: Οι Inspiral Carpets μας έχουν προσφέρει τραγούδια εμβληματικά της εποχής που η μουσική της Μεγάλης Βρετανίας κυρίευε τον πλανήτη χάρη στην περίφημη σκηνή του Madchester.

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

the week

EKΔΗΛΩΣΕΙΣ

Άκου πώς χαμογελάει Στη νέα ατομική της έκθεση η Κορίνα Πρεβεδουράκη διερευνά με τόλμη την ανθρώπινη κατάσταση και τον ίδιο της τον εαυτό, παρουσιάζοντας μια σειρά αφηγηματικών έργων με έντονη την αλληγορία και τον αυτοσαρκασμό. Οι πίνακές της αποτυπώνουν ένα ταξίδι ενδοσκόπησης μέσα στο οποίο η καλλιτέχνις επαναπροσδιορίζει τις πεποιθήσεις της.

20/2-15/3, γκαλερί Art Zone 42, λεωφ. Βασιλέως Κωνσταντίνου 42, Αθήνα, Τρ., Πέμ.-Παρ.

15:00-21:00, Τετ., Σάβ.

12:00-16.00

22/2, 20:30, Gagarin205, Λιοσίων 205, είσοδος: 26 ευρώ

10 ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Εικάζοντας / Εικονίζοντας τη Σαμοθράκη: Από τον Όμηρο στο HoloLens Η έκθεση εξερευνά τις ποιητικές και οπτικές αναπαραστάσεις της Σαμοθράκης και της λατρείας των Μεγάλων Θεών μέσα από μια διαδρομή δυόμισι χιλιετιών, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές αντιλήψεις κάθε εποχής αλλά και τις διαχρονικές συνδέσεις που παραμένουν ισχυρές έως σήμερα. Από την εποχή του Ομήρου έως τη μεικτή πραγματικότητα του HoloLens, η Σαμοθράκη έχει εμπνεύσει ποιητές, χαρτογράφους, καλλιτέχνες, αρχαιολόγους και ψηφιακούς μοντελιστές.

20/2-29/6, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών, Σουηδίας 61, Τετ., Παρ.-Κυρ. 12:00-18:00, Πέμ. 12:00-20:00

11 ΘΕΑΤΡΟ Ο θάνατος του Ιβάν Ιλίτς Η Όλια Λαζαρίδου ερμηνεύει τη θεατρική διασκευή της νουβέλας του Λέοντος Τολστόι Ο θάνατος του Ιβάν Ιλίτς σε σκηνοθεσία της Δανάης Ρούσσου. Μέσα σε μια προπολεμική πολυκατοικία μια υπηρέτρια μαζεύει τα πράγματα κάποιου που δεν ζει πια και αφηγείται την ιστορία του. Η απλή ιστορία ενός ανθρώπου συνηθισμένου, σαν κι εμάς, με την ίδια προδιαγεγραμμένη πορεία.

ΘΕΑΤΡΟ Χρονικό Μετά τη μεγάλη επιτυχία της παράστασης του έργου Μαχαίρι στο κόκαλο, που απέσπασε διθυραμβικές κριτικές, η ομάδα θεάτρου CaVa επιστρέφει με μια παράσταση βασισμένη στην ομώνυμη ποιητική σύνθεση του σπουδαίου μας ποιητή Γιάννη Ρίτσου, που περιλαμβάνεται στον τόμο Τέταρτη Διάσταση. Στην ομάδα έρχεται να προστεθεί η σημαντική ηθοποιός Γιώτα Φέστα που μαζί με τη Σάντρα Λειβαδάρα, τον Γιώργο Σύρμα και τον ίδιο τον σκηνοθέτη θα δώσουν σκηνική υπόσταση στους στίχους του Ρίτσου.

24/2-8/4, Θέατρο 104, Eυμολπιδών 41 (μετρό Κεραμεικός), Γκάζι, Δευτ.-Τρ. 21:00, είσοδος: 8-15 ευρώ

22/2-13/4, Οικία Ίλιτς, Λαμψάκου 11, έναντι αμερικανικής πρεσβείας, Σάβ. 18:30, 20:00, Κυρ. 19:00, είσοδος: 15 ευρώ

LiFO 20.02.25

51

Σινεμά

ΣΥΝΟΨΗ: Όταν μια οικογένεια μετακομίζει σε ένα

φαινομενικά ήσυχο προάστιο, σκοτεινά μυστικά αρχίζουν να αναδύονται και το πνεύμα που κατοικεί στο σπίτι παρακολουθεί τα δράματά τους συμμετέχοντας κι εκείνο στη ζωή τους.

απο toν θοδωρη κουτσογιαννοπουλο

Η τελευταία πνοή O Κώστας Γαβράς σε έναν φιλοσοφικό διάλογο περί ζωής και θανάτου. ΣΥΝΟΨΗ: Ένας διάσημος συγγραφέας γοητεύεται

από την περίπτωση ενός γιατρού που αναλαμβάνει ασθενείς σε τερματικό στάδιο και ξεκινούν μια φιλοσοφική συζήτηση γύρω από τη ζωή και τον θάνατο.

Σ

Αριστούργημα Πολύ Καλό Καλό Ικανοποιητικό Μέτριο Κακό

52

LiFO

τα 91 του χρόνια ο Κώστας Γαβράς αισθάνθηκε την ανάγκη να αναμετρηθεί κινηματογραφικά με τον θάνατο, επιχειρώντας να κατανοήσει το τέλος όπως το βιώνουν με αγωνία οι ασθενείς και με θλίψη οι συγγενείς τους σε ένα ποιητικό μπαλέτο πολύ διαφορετικό από αυτό του Διπλανού δωματίου, της εξίσου αξιοπρεπούς πρόσφατης πραγματείας του Πέδρο Αλμοδόβαρ για την ευθανασία. Το αποτέλεσμα είναι συγκινητικό, στοχαστικό, συχνά δυσβάστακτο και λυπημένο, όπως άλλωστε θα περίμενε κανείς από το θέμα και μόνο, αλλά εν τέλει ελπιδοφόρο, χωρίς συμβιβασμό, συγκατάβαση και περιττή συμπάθεια – μία από τις μεστότερες ταινίες στη φιλμογραφία του. Στην Τελευταία Πνοή, μια σπουδή σε ό,τι προηγείται της ευθανασίας που ο Έλληνας σκηνοθέτης βάσισε στις δικές του επισκέψεις σε ασθενείς τις οποίες οργάνωσε ο γιατρός αδελφός του στη Βοστώνη, ένας στωικός ογκολόγος, ο Ογκιστέν Μασέ (Καντ Μεράντ), και ένας υποχόνδριος συγγραφέας, ο Φαμπρίς Τουσέν (Ντενί Πονταλιντές), ξεκινούν μια μεγάλη φιλοσοφική βόλτα στη θέα και την έννοια του αναπόφευκτου, και οι ενδιάμεσες στάσεις αποκαλύπτουν μια σειρά από απροσδόκητες, ανθρώπινες στιγμές. Πολλοί γνωστοί ηθοποιοί ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση του Γαβρά για έναν σύντομο και περιεκτικό ρόλο: η Σαρλότ Ράμπλινγκ παίζει μια θλιμμένη ασθενή, ενώ η Άντζελα Μολίνα, δίπλα στον Γιώργο Χωραφά, ζητά ένα τσιγγάνικο γλέντι αποχαιρετισμού από τους δικούς της, που συμβαίνει στην έξοδό της από το νοσοκομείο όπου νοσηλευόταν. Οι περιπτώσεις που περιλαμβάνει η Τελευταία πνοή εκτυλίσσονται σε βινιέτες που

παραχωρούν η μία τη θέση της στην επόμενη και συνιστούν τη συμμόρφωση ή την άρνηση του τέλους, μια ανάσα πριν από αυτό· άλλοτε με καρτερία και κυνισμό, σαν να έχεις επίγνωση της ειρωνείας της ίδιας της ζωής, και άλλοτε με τον φόβο που τρομάζει τον διανοητή Φαμπρίς στο συμπυκνωμένο του ταξίδι στην άκρη της έμπνευσης, στην ταχύρρυθμη προετοιμασία του για τον άλλο κόσμο, σε περίπτωση που το μικρό σημάδι της φθοράς στο σώμα του πάρει μια κακοήθη τροπή. Κυρίως ανοίγουν την κουβέντα για ένα από τα μεγάλα ταμπού, μιλώντας για τη συμφιλίωση με αυτό που η κοινωνία έχει μάθει να αποφεύγει ως σκέψη και να τακτοποιεί στην πράξη εθιμοτυπικά, μοιρολατρικά, ηττημένα. Με τρόπο περισσότερο γουντιαλενικό παρά χαρακτηριστικό της νευρώδους φιλμογραφίας του και της επείγουσας προβληματικής του, ο Κώστας Γαβράς φανερώνει μια φιλομαθή διάθεση ακόμη και σε αυτή την ηλικία (ο ίδιος συνδέει την ηλικία του με την επιλογή να μιλήσει για τον θάνατο στην κινηματογραφική γλώσσα και να μοιραστεί παρηγορητικά φόβους και ανησυχίες με το κοινό). Δεν είναι ακριβώς πρόθεσή του ή δική του δουλειά να μας καθησυχάσει, αλλά λειτουργεί ως διαβιβαστής της ανάγκης για μια τελευταία πράξη προσωπικής επιλογής, δίνοντας σημασία στους όρους που θέτει ο πρωταγωνιστής στην επιθυμία του να παρέμβει στο μοιραίο και να οργανώσει την τελική απόφαση. ΝΙΡΒΑΝΑ CINEMAX 1 - ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX 1 - ΕΛΛΗ OPTIONS ILION 4 - OPTIONS GLYFADA 4 - ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΛΑΪΣ 1 - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 2 - ΖΕΑ

Presence

INFO LE DERNIER SOUFFLE ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ:

Κώστας Γαβράς ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟYΝ:

Ντενί Πονταλιντές, Καντ Μεράντ, Άντζελα Μολίνα, Σαρλότ Ράμπλινγκ, Γιώργος Χωραφάς

Όταν η μητέρα (Λούσι Λιου) πιάνει νευρικά το χέρι του σταρ κολυμβητή γιου της και του εκμυστηρεύεται πως είναι ο αγαπημένος της και ό,τι έχει κάνει είναι αποκλειστικά και μόνο για χάρη του, καταλαβαίνουμε όχι μόνο γιατί ο έφηβος έρχεται σε άβολη θέση αλλά και πως κάτι δεν θα πάει καθόλου καλά στο σπίτι των πνευμάτων που πλανάρει ανηλεώς με τη steadicam του ο Στίβεν Σόντερμπεργκ. Το Presence είναι από τις ελάχιστες εντελώς pov ταινίες, σαν το Lady in the lake του Ρόμπερτ Μοντγκόμερι από το 1947 ή το Hardcore Henry, και ως έναν βαθμό τα found footage horror τύπου Blair Witch. Εδώ ο ευρυγώνιος φακός της κάμερας του βραβευμένου με Όσκαρ σκηνοθέτη του Traffic κινείται σαν φάντασμα που παρακολουθεί τα εν οίκω προβλήματα της οικογένειας Πέιν, τις συσσωρευμένες ανησυχίες του συντηρητικού μπαμπά, την επαγγελματική πίεση της doer μαμάς, τα απωθημένα του γιου Τάιλερ για την περίεργη συμπεριφορά της αδελφής που αισθάνεται μια έντονη, αδιευκρίνιστη παρουσία στον χώρο και κυρίως την ανάρρωση της Κλόι από το σοκ της αδόκητης απώλειας της καλύτερής της φίλης. Μπορεί να μην είναι η χαϊδεμένη της μητέρας της, αλλά το δράμα προέρχεται από τον πόνο που η Κλόι βιώνει και την επιστροφή της σε μια υποτυπώδη καθημερινότητα, ώσπου να γνωρίσει τον κολλητό φίλο του Τάιλερ που τη γουστάρει και ανυπομονεί να την ξεμοναχιάσει. Στο μεταξύ, το poltergeist κάνει αυτό που ορίζει το μυθολογικό του background: εστιάζει σε ένα πρόσωπο (την Κλόι, την πιο αδύναμη) και φροντίζει να παρέμβει, όσο είναι δυνατό, σε ενέργειες που θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή της. Η ταυτότητά του παραμένει μυστηριώδης μέχρι το τέλος. Ένα μέντιουμ που καλείται να ερμηνεύσει την επικίνδυνη κατάσταση που γίνεται σταδιακά αισθητή στην οικογένεια των Πέιν δίνει μια γενική εξήγηση που θα φανεί χρήσιμη σε όσους προσέχουν τι σιβυλλικό έχει να πει και στους βιαστικούς που νομίζουν πως έχουν στο μυαλό τους την πηγή του κακού. Το σενάριο έχει επιμεληθεί ο έμπειρος Ντέιβιντ Κεπ (Secret Window), αλλά ο Σόντερμπεργκ είναι εκείνος που ελέγχει πλήρως την ατμόσφαιρα και τις χρονικές οδούς της πλοκής, φτιάχνοντας ένα specific, πολύ αποτελεσματικό θρίλερ, με βασικά υλικά και γούστο.

VILLAGE RENTI 5 - VILLAGE MALL 3,12 - VILLAGE PAGRATI 3 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 4 - ΝΑΝΑ CINEMAX 6 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 3 - WEST CITY 3 - ΑΙΓΛΗ 1 - ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ 1 ΣΙΝΕΑΚ

Η νέα χρονιά που δεν ήρθε ποτέ ANOUL NOU KARE N-A FOST

ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Μπόγκνταν Μουρεσάνου ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Άντριαν Βαντσίτσα, Νικολέτα

Χάνκου, Εμίλια Ντόμπριν ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Στίβεν Σόντερμπεργκ Π Ρ Ω ΤΑ Γ Ω Ν Ι Σ Τ ΟΥ Ν : Κλίνα Λιάνγκ, Λούσι Λιου,

Κρις Σάλιβαν

ΣΥΝΟΨΗ: Οι ζωές έξι ανθρώπων διασταυρώνονται

την 20ή Δεκεμβρίου του 1989, μια μέρα πριν από το

20.02.25

ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ ξέσπασμα της επανάστασης στη Ρουμανία του Τσαουσέσκου. Κανείς δεν γνωρίζει τι ακριβώς θα συμβεί λίγο πριν από την Πρωτοχρονιά του 1990 στο αναστατωμένο Βουκουρέστι, πόσο μάλλον να προβλέψει πως ο Πρόεδρος Τσαουσέσκου, η σεβάσμια σύζυγός του Ελένα και το μακροβιότατο, απολυταρχικό καθεστώς τους θα γίνονταν παρελθόν με εξαιρετικά βίαιο τρόπο ανήμερα Χριστούγεννα του ’89. Προτού εκτελεστούν με συνοπτικές διαδικασίες οι δικτάτορες και ξεκινήσει μια νέα περίοδος για τον λαό της Ρουμανίας, ο Μπόγκνταν Μουρεσάνου προεκτείνει το δικό του μικρού μήκους, Christmas Gift, του 2018, στη μεγάλου μήκους μυθοπλασία Η νέα χρονιά που δεν ήρθε ποτέ (πρώτο βραβείο στο τμήμα Orizzonti του 81ου Φεστιβάλ Βενετίας), και διασταυρώνει τα μονοπάτια κατοίκων διαφορετικών ηλικιών και καταστάσεων αμέσως μετά την αιματηρή εξέγερση στην Τιμισοάρα σε μια πολυπρόσωπη ιστορία που ξεκινά και τελειώνει με τη Φλορίνα (Νικολέτα Χάνκου), την ανυπόμονη όσο και προβληματισμένη αντικαταστάτρια μιας πολιτικά ανεπιθύμητης παρουσιάστριας του πρωτοχρονιάτικου σόου της θεσμικής κρατικής τηλεόρασης σε ένα αξιομνημόνευτο φινάλε, χρονομετρημένο πάνω στο «Μπολερό» του Ραβέλ. Μονταζιακά άρτιο, το χρονικό του Μουρεσάνου μας προσγειώνει δεξιοτεχνικά σε μια ζοφερή εποχή και κρατά το ενδιαφέρον ανάλογα με τη βαρύτητα και τις πληροφορίες που δίνει για κάθε πρωταγωνιστή του – ξεχωρίζει η περίπτωση του γιου του παραγωγού, που η μυστική αστυνομία παρακολουθεί μετά τη συμμετοχή του σε ένα σατιρικό θεατρικό. ΒΑΡΚΙΖΑ 1 - CINOBO OPERA 1 - CINOBO ΠΑΤΗΣΙΩΝ ΓΑΛΑΞΙΑΣ 2 - ΔΙΑΝΑ

Κυνήγι ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Χρήστος Πυθαράς Π Ρ Ω ΤΑ Γ Ω Ν Ι Σ Τ ΟΥ Ν : Γιάννης Μπελής, Βασίλης

Αναστασίου ΣΥΝΟΨΗ: Ο Γιάννης, μοναχικός σιδεράς, βρίσκει ευχαρίστηση στο κυνήγι και την κατασκευή χειροποίητων κοσμημάτων. Ο γείτονάς του, ο Ηλίας, κακομεταχειρίζεται τον μεγαλόσωμο σκύλο του. Ενώ ο Ηλίας δουλεύει τα βράδια σεκιούριτι, ο σκύλος μένει κλειδωμένος στο μπαλκόνι και γαβγίζει ασταμάτητα, με αποτέλεσμα ο Γιάννης να χάνει τον ύπνο του. Η σύγκρουση μεταξύ τους μοιάζει αναπόφευκτη.

Σαν το σχεδόν τετραγωνισμένο κάδρο της ταινίας, ο Γιάννης ζει κεκλεισμένων των (δικών του) θυρών ως ένας μοναχικός άνδρας που σπάνια μιλά, εργάζεται ως σιδεράς, κατασκευάζει χειροποίητα κοσμήματα και αποδρά από το στενό κουτί, το αθηναϊκό του διαμέρισμα, για να κυνηγήσει στο δάσος, ελεύθερος από τον επώδυνο θόρυβο και τις μυστικές του φωνές. Φαινομενικά τακτοποιημένος στην απομόνωσή του, ενοχλείται από τον αγριεμένο σκύλο του γείτονα ΜΑΤατζή και αναστατώνεται όταν πληροφορείται πως η μητέρα του έφυγε από τη ζωή, και αναγκάζεται να επιστρέψει σε μια

ιδιαίτερη πατρίδα που δεν τον χαροποιεί ούτε στο ελάχιστο. Αφοσιωμένος στην τελετουργία της ασκητικής καθημερινότητας ενός ανθρώπινου βράχου, ραγισμένου, αλλά αδιαπέραστου (ιδανική επιλογή ο ερασιτέχνης πρωταγωνιστής Γιάννης Μπελής που τον ενέπνευσε), ο Πυθαράς, στη δεύτερη ταινία του, που έκανε πρεμιέρα στο διεθνές διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης «Meet the Neighbours+», σκηνοθετεί στιβαρά, τονίζοντας δεξιοτεχνικά τις πολύμορφες αντιθέσεις: από τον αστικό κλοιό ως τον αέρα του φυσικού τοπίου και την επίμονη, φωτεινή, φαντασιακή «σκιά» που υποδηλώνει τραύμα από το παρελθόν και άλυτο απωθημένο, και αναδεικνύει την εσωτερική βία με μια καθαρή αφηγηματική ματιά στην αποξένωση. ΝΑΝΑ CINEMAX 6 - ΔΑΝΑΟΣ 1,2 - ΔΙΑΝΑ - ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ ΛΑΪΣ 2

The Monkey ΣΚΗΝΟΘΕΣIΑ: Όζγκουντ Πέρκινς ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Θίο Τζέιμς, Τατιάνα Μαζλάνι,

Σάρα Λέβι ΣΥΝΟΨΗ: Ένας φαινομενικά ακίνδυνος πίθη-

κος-παιχνίδι εμφανίζεται σε μια παλιά οικογενειακή σοφίτα και φέρνει απροσδόκητη τροπή στη ζωή ενός άνδρα. Φρέσκος από την τεράσ τ ι α ε π ιτ υχ ί α τ ο υ Longlegs, ο Όζ(γκουντ) Πέρκινς, γιος διάσημων και τραγικά χαμένων γονιών, του Άντονι Πέρκινς και της Μπέρι Μπέρενσον, μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη Στίβεν Κινγκ με φαντασμαγορικό χειρισμό του gore και κυρίως μια τρελά διεστραμμένη αίσθηση του χιούμορ (στα 12 έπαιξε έναν μικρό ρόλο στο Ψυχώ 3!). Το Monkey καταγράφει τη στενή σχέση μίσους δυο δίδυμων αδελφών (Θίο Τζέιμς) από την παιδική ηλικία ως την αποξενωμένη ενηλικίωσή τους με βασικό πρωταγωνιστή στη ζωή τους ένα παιχνίδι, μια κουρδιστή μαϊμού-τυμπανίστρια που κληρονόμησαν άθελά τους από τον απόντα, «άχρηστο» πατέρα, την οποία σταδιακά θεωρούν υπεύθυνη για μια σειρά βίαιων θανάτων που έχουν συμβεί στο κοντινό τους περιβάλλον. Βασικά, ο ένας θεωρεί τον άλλο υπεύθυνο για την απώλεια της μητέρας τους, και όσο και να προσπαθούν να εξολοθρεύσουν το φονικά μαγικό παιχνίδι τόσο αυτό εξακολουθεί να εμφανίζεται μυστηριωδώς μπροστά τους, έτοιμο να κουρδιστεί και να προβλέψει ακόμη ένα ξεπάστρεμα. Καταλύτης μιας βαθιά προβληματικής οικογενειακής δυναμικής εξουσίας και εκφοβισμού, το σκοτεινής προέλευσης αντικείμενο, χαρακτηριστικό gimmick του συγγραφέα-βασιλιά της φρίκης, τονίζεται ισορροπημένα από τον Πέρκινς: είναι εξίσου σοβαρό και αστείο, τόσο υπερβολικό που οφείλουμε να το δούμε και από την κωμική του πλευρά. Το ελαφρύ horror που προκύπτει έχει την πλάκα του, αν και οι χαρακτήρες των δίδυμων αδελφών Σέλμπερν αναπτύσσονται σχηματικά και μονοδιάστατα, χωρίς δραματικές εκπλήξεις.

VILLAGE RENTI 7,11,19 - VILLAGE MALL 4,5,6 - VILLAGE PAGRATI 1 - VILLAGE AG.DIMITRIOS 5 - ΝΑΝΑ CINEMAX 2 - ΑΕΛΛΩ CINEMAX 4 - WEST CITY 3 - OPTIONS ILION 5 OPTIONS GLYFADA 2 - CINOBO OPERA 1 - ΓΑΛΑΞΙΑΣ 1 ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ-ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ 2 - ΣΠΟΡΤΙΓΚ 1

LiFO 20.02.25

53

Βιβλίο

î ΦΩΤΟ Η λεγόμενη Μεγάλη Καμέα της Γαλλίας, ίσως η πιο εντυπωσιακή σωζόμενη αυτοκρατορική καμέα (σήμερα στην Εθνική Βιβλιοθήκη στο Παρίσι). Έργο του 1ου αιώνα, 31 x 26,5 εκ. Στο πάνω μέρος απεικονίζεται ο θεοποιημένος Αύγουστος, στο μεσαίο διάζωμα πιθανότατα η Λιβία και ο Τιβέριος, και κάτω ηττημένοι και υποταγμένοι βάρβαροι.

Πώς ζούσαν οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες, από τον Ηλιογάβαλο έως τον Κόμμοδο Η πανεπιστημιακός και «celebrity historian» Μαίρη Μπίαρντ αλλάζει τον τρόπο που βλέπουμε τους Ρωμαίους αυτοκράτορες, αποκαλύπτοντας άγνωστες λεπτομέρειες, π.χ. για τον ριζοσπάστη φιλότεχνο Νέρωνα.

Α

απο την τινα μανδηλαρα

54

LiFO

ρκεί να φανταστείς το ημερήσιο πρόγραμμα ενός Ρωμαίου αυτοκράτορα: τον βλέπεις να ξυπνάει το πρωί, είτε στο κεντρικό αυτοκρατορικό ενδιαίτημα είτε σε κάποια εξοχική του έπαυλη, όπως ο Αδριανός στο Τίβολι, και να απολαμβάνει την πρωινή salutatio περιστοιχισμένος από πλήθος συμβούλων, θαλαμηπόλων και προσωπικών φροντιστών. Μαζί τους θα συνέτασσε επιστολές, παίρνοντας ένα πλούσιο ή λιτό πρωινό –ο ηλικιωμένος Αντωνίνος Πίος προτιμούσε απλώς παξιμάδια–, και θα λάμβανε αποφάσεις για την οργάνωση κάποιου από τα μυθιστορηματικά του δείπνα, όπου οι καλεσμένοι, ξαπλωμένοι στα ανάκλιντρα ή καθισμένοι στους πάγκους, στα λεγόμενα triclinia, θα απολάμβαναν, μαζί με τα γευστικά εδέσματα, τα νερά που έτρεχαν από κρήνες, τα μαρμάρινα δάπεδα και τη διακοσμημένη οροφή. Αν ο αυτοκράτορας ήταν πιο παρανοϊκός απ’ όσο συνήθως, όπως ο Δομιτιανός, θα φρόντιζε το σερβίρισμα να είναι σε μαύρα πιάτα, πάνω σε ταφόπλακες, από επίσης βαμμένους μαύρους δούλους! Σε κάποιες, μάλιστα, περιπτώσεις οι εκκεντρικότητες δεν ήταν απλώς ακραίες αλλά μοιραίες: χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Ηλιογάβαλος που έρανε τους καλεσμένους του με τόσα ρόδα, που έφτασαν να πεθάνουν από ασφυξία! Άλλο-

τε πάλι ο αυτοκράτορας είχε κάποιο «χόμπι», όπως ποίηση, μουσική και ζωγραφική –βλέπε Αδριανό, Μάρκο Αυρήλιο, Αλέξανδρο Σεβήρο–, σε σπάνιες έκανε πυγμαχία, κολύμπι, τρέξιμο ή το κυνήγι, που θεωρούνταν αρκετά μπανάλ· γι’ αυτό χλεύαζαν τον φερμένο από την Ισπανία, συνεπώς κάπως επαρχιώτη, Αδριανό. Άλλοι αυτοκράτορες ενδεχομένως να ασχολούνταν λεπτομερώς με τα νομικά ζητήματα, όπως μαρτυρά ο Δίων Κάσσιος ότι έκανε ο Σεπτίμιος Σεβήρος. Οι πιο ναρκισσιστές, όπως ο Τιβέριος, θα αρέσκονταν να θέτουν στους καλεσμένους απαιτητικές ερωτήσεις βασισμένες σε πρόσφατα αναγνώσματα και σε διάφορα μυθολογικά θέματα. Άλλοι πάλι θα επιδίδονταν σε πιο μακάβριες ενασχολήσεις, όπως ο Δομιτιανός που συνήθιζε να σκοτώνει μύγες με την πένα του(!), και άλλοι θα μεταμφιέζονταν –βλέπε Νέρωνα, Λεύκιο Βήρο, Κόμμοδο– για να επισκεφθούν τις πιο κακόφημες περιοχές της Ρώμης. Σε σπάνιες περιπτώσεις έφταναν να ντύνονται εμμονικά γυναίκες, όπως ο Ηλιογάβαλος, που μπορεί να θεωρηθεί η πρώτη περίπτωση τρανς ατόμου στην ιστορία. Όσο για τον Κλαύδιο, ήταν γνωστός για το πάθος του με τον τζόγο, ένα θέμα για το οποίο έγραψε και βιβλίο! Σε κάθε περίπτωση, όμως, κάθε αυτοκράτορας, ακόμα και οι πιο ακραίοι, όπως

ο Κόμμοδος και ο Καλιγούλας, στοχαζόταν με αφορμή τον θάνατο, γνωρίζοντας πως το περίφημο memento mori συνόδευε από τις μικρές καθημερινές κινήσεις μέχρι τα επιβλητικά έργα που στόλιζαν την αυτοκρατορία του: από το τείχος του Αδριανού στη Βρετανία έως τον τεράστιο κολοσσό, δηλαδή το άγαλμα του Νέρωνα που στόλιζε την είσοδο του Κολοσσαίου, απ’ όπου πήρε το όνομά του. Όλες αυτές οι ανεκδοτολογικές περιπτώσεις διανθίζουν πολλά από τα έξυπνα γραμμένα κεφάλαια του βιβλίου Οι Ρωμαίοι Αυτοκράτορες (που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε μετάφραση Ανδρέα Παππά) της καθηγήτριας Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, συντάκτριας κλασικών θεμάτων στο «Times Literary Supplement» και συγγραφέως πλήθους βιβλίων για τον αρχαίο ελληνορωμαϊκό κόσμο, γνωστής επίσης και ως «celebrity historian» από τις ειδικές σειρές ντοκιμαντέρ που έχει γυρίσει για το BBC, Μαίρη Μπίαρντ. Στόχος της είναι, μεταξύ άλλων, να ανατρέψει κλισέ πεποιθήσεις για πολλούς γνωστούς Ρωμαίους αυτοκράτορες, π.χ. ότι ο Νέρωνας ήταν απλώς ο μεγαλομανής ή ο πυρομανής που κατέστρεψε τη Ρώμη ή ότι ο Καλιγούλας, εκτός από τις δολοφονίες που διέπραξε, έχρισε ύπατο το αγαπημένο του άλογο. Κάποιες ακραίες ιστορίες ενδεχομένως να αληθεύουν, αλλά σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τις πηγές που ελέγχει με ακρίβεια η ακαδημαϊκός Μπίαρντ, γράφτηκαν εκ των υστέρων είτε από συμβούλους που ήθελαν να χτυπήσουν τους απελθόντες αυτοκράτορες και να καλοπιάσουν τους επόμενους είτε από συγγραφείς που χρησιμοποίησαν εχθρικά διακείμενες πηγές. Αυτές που ελέγχει η δημοφιλής ακαδημαϊκός και συγγραφέας είναι άπειρες. Για παράδειγμα, αντλεί πληροφορίες ακόμα και από μπισκοτάκια(!) που καταναλώνονταν σε διάφορα σημεία της αυτοκρατορίας, όπου μια Ρωμαία αρχόντισσα φοράει σκουλαρίκια με τη μορφή του αυτοκράτορα Σεπτίμιου Σεβήρου. Στη δολοφονία εκείνου το 235 μ.Χ. επιλέγει να σταματήσει την αφήγησή της. Ο λόγος που σταματάει σε αυτόν την αφήγησή της και όχι το 1453, οπότε και καταλύεται επίσημα η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, είναι, όπως αναφέρει, επειδή τα χρόνια που ακολούθησαν τα πράγματα άλλαξαν ριζικά: «Οι αυτοκράτορες έμεναν κατά κανόνα στον θρόνο για πολύ μικρό χρονικό διάστημα, ενώ οι εμφύλιοι πόλεμοι, τα “πραξικοπήματα” και οι σφετερισμοί κυριαρχούσαν. Οι περισσότεροι αυτοκράτορες αυτής της ταραγμένης περιόδου δεν ήταν καν Ρωμαίοι, ενώ κάποιοι από αυτούς δεν επισκέφτηκαν ποτέ τη Ρώμη, παραμένοντας σε κάποια επαρχία». Σημείο εκκίνησης της αφήγησης δεν είναι ο πρώτος αυτοκράτορας Ιούλιος Καίσαρας, όπως θα περίμενε κανείς, αλλά ο Λεύκιος Κορνήλιος Σύλλας, ο οποίος έδωσε πρώτος το στίγμα του τι σήμαινε «ενός ανδρός αρχή», και η επέκταση της Ρώμης, κατά τα πρότυπα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τον οποίο είχαν ως αναφορά οι Ρωμαίοι ηγεμόνες, εφαρμόζοντας σε μεγάλο βαθμό τη στρατηγική του. Σύμφωνα με την Μπίαρντ, δεν ήταν τυχαίο ότι για χρόνια μετά την επικράτηση της ισχύος της αυτοκρατορίας οι ηγέτες του ρωμαϊκού κόσμου διατηρούσαν και σέβονταν τις αρχές της res publica και ο λόγος που επέλεγαν τον τίτλο «αυτοκράτορας», δηλαδή «imperator», Καίσαρας και Αύγουστος, που σήμαινε αξιοσέβαστος, ήταν επειδή σέβονταν απόλυτα την αλεξανδρινή αντίληψη της επικράτησης στο πεδίο της μάχης, σε αντίθεση με τον εκάστοτε αυτοκράτορα του Βυζαντίου, που ήταν ξεκάθαρα βασιλέας

20.02.25

ΙΣΤΟΡΙΑ (rex, όχι απλώς imperator). Εξού του, η οποία συνοδεύτηκε από και κάθε νίκη, όπως υποστηρίτελετές εγκαινίων στις οποίες τον ζει η συγγραφέας, τιμώνταν με πανηγυρικό εκφώνησε ένας από μεγαλεπήβολες γιορτές, κατά τις τους οικείους στον αυτοκράτορα οποίες ο κόσμος υποδεχόταν τον Έλληνες λόγιους της εποχής. Η νικητή αυτοκράτορα από το πεδίο εντυπωσιακή διακόσμηση του νατης μάχης, κάτι επιβεβλημένο για ού περιλάμβανε τεράστιο χρυσετον ηγέτη της Ρώμης, όπως και η λεφάντινο άγαλμα του Δία, ακόμα mary beard καλή σχέση που έπρεπε αυτός να και ένα φίδι που είχε έρθει ειδικά Οι Ρωμαίοι αναπτύσσει με τον λαό. Όσο για γι’ αυτόν τον σκοπό από την Ινδία! Αυτοκράτορες τη θεωρούμενη εν θεώ εξουσία, Παράλληλα, στην είσοδο του ναΜτφρ.: Ανδρέας Παππάς μάλλον ήταν αντικείμενο χλεύού δέσποζαν τέσσερα επιβλητικά Εκδόσεις Ψυχογιός ης, όπως επισημαίνει η Μπίαρντ, αγάλματα του Αδριανού και στον Σελ.: 512 αφού οι αυτοκράτορες καλούνταν γύρω χώρο υπήρχαν ουκ ολίγοι ανδιαρκώς να αποδεικνύουν ότι δικαίως κατείχαν δριάντες και προτομές του. Εξίσου εντυπωσιατην εξουσία, φτάνοντας να σκηνοθετούν με δική και επίσης τεράστιων διαστάσεων ήταν και αφορετικούς τρόπους τη σπουδαιότητά τους. η Βιβλιοθήκη (ουσιαστικά, κάτι σαν τα σημεριΑπαύγασμα μιας τέτοιας τελετουργικής έκνά πνευματικά κέντρα) που χρηματοδότησε ο φρασης που αγγίζει τα όρια της επιτελεστικόΑδριανός, για την οποία ο Παυσανίας έγραφε, τητας είναι τα τελευταία θρυλούμενα λόγια του εντυπωσιασμένος, ότι ήταν διακοσμημένη με Αυγούστου «plaudite cives, plaudite amici, αλαβάστρινη οροφή, σιντριβάνια, καθώς και με finita est comoedia» («Χειροκροτήστε πολίτες, περίπου εκατό κίονες από πολύχρωμα μάρμαχειροκροτήστε φίλοι, η κωμωδία τελείωσε»). Σε ρα. Ο οικοδομικός οργασμός που παρατηρείται μια έκφραση ακραίας αυτεπίγνωσης, ο ίδιος ο στην Αθήνα επί Αδριανού περιλάμβανε επίσης αυτοκράτορας αναγνώριζε ότι τα μέσα προώκτίσματα εντυπωσιακά αλλά και απολύτως θησης του έργου του, ακόμα και η μετέπειτα χρηστικά, όπως μια γέφυρα, ένα υδραγωγείο, θέση του ανάμεσα στους θεούς στο ρωμαϊκό λουτρά, γυμναστήριο και άλλα». πάνθεο, μάλλον έμοιαζαν με την έκφραση μιας Μάλιστα, είναι η σχοινοτενής ανάλυση που καλά επεξεργασμένης παράστασης που άγγιζε κάνει η Μπίαρντ στα κτίρια που καθιστά το τα όρια της κωμωδίας. βιβλίο αυτό αξιανάγνωστο, όχι απλώς ένα ευχάριστο εγχειρίδιο εκλαϊκευμένων απόψεων για ε αυτή την εκδοχή εστιάζει η συγγρατους Ρωμαίους αυτοκράτορες. Συγκρίνοντας φέας, θεωρώντας, ωστόσο, ότι, παρά λεπτομέρειες σε διαφορετικά κτίρια Ρωμαίων τις ακραίες διαφορές στις προτιμήσεις ηγετών, όπως η διακόσμηση, οι ορθομαρμαρώκαι στον χαρακτήρα, οι Ρωμαίοι αυσεις, τα ψηφιδωτά, τα γυψοτεχνήματα και τα τοκράτορες εφάρμοζαν τις αρχές του τίτλου πολύτιμα αντικείμενα, αλλά και ελέγχοντας τις τους και έφεραν κοινά χαρακτηριστικά κατά διάφορες μαρτυρίες, προσπαθεί να συλλάβει τον τρόπο εφαρμογής της εξουτην εντυπωσιακή εικόνα που θα σίας. Δεν δέχεται έτσι την κοινή είχαν, για παράδειγμα, τα πρώτα θεωρία για τους πέντε καλούς αυανάκτορα του Παλατίνου Λόφου, τοκράτορες, ούτε πιστεύει, για παπ.χ. η περίφημη Χρυσή Οικία του ράδειγμα, ότι ο Αδριανός ήταν πιο Νέρωνος, και διορθώνει εσφαλδημοκράτης ή σκεπτόμενος ηγέμένες αντιλήψεις που έχουμε για της σε σχέση με τους υπόλοιπους. πολλά από αυτά. Πάνω από αυτό Αντίθετα, μας εφιστά την προσοχή το εντυπωσιακό παλάτι, που όμοιό σε πιο «δημοκρατικές» αποφάσεις του δεν είχε δει η Ρώμη, χτίστηπαρεξηγημένων και θεωρούμενων κε το λεγόμενο Κολοσσαίο, το ακραίων ηγεμόνων, όπως ο Καραοποίο χρησίμευε –κάτι άγνωστο κάλλας, ο οποίος το 212 έδωσε την στους πολλούς– στη διοργάνωση ιδιότητα του Ρωμαίου πολίτη σε εντυπωσιακών αυτοκρατορικών όλους τους κατοίκους της αυτοδείπνων με πάρα πολλούς καλεκρατορίας, ενώ παραδέχεται πως σμένους, κάτι που είχε επίσης τη ο πρώτος που ανακοίνωσε κάτι τέβάση του στη res publica. τοιο, χωρίς όμως να το εφαρμόσει, Άνθρωποι απ’ όλες τις κοινωείναι ο Νέρωνας, ο οποίος, όπως νικές ομάδες, από συγκλητικούς μας πληροφορεί, ήταν ο πρώτος μέχρι απλούς μαγαζάτορες, αποπου οραματίστηκε τη διώρυγα λάμβαναν όσα τους έδινε ο αυτοστον Ισθμό της Κορίνθου! Επίσης κράτορας σε μία από τις πολλές μαθαίνουμε ότι εκείνος «εγκαιανοιχτές κοινωνικοπολιτικές διανίασε τις σχετικές εργασίες, τραδικασίες στις οποίες δίνει έμφαση γουδώντας ύμνους προς τους θαη Μπίαρντ. Το συμπέρασμα στο Μαίρη Μπίαρντ λάσσιους θεούς και αμέσως μετά οποίο καταλήγει η κλασικίστρια χτυπώντας πανηγυρικά τρεις φορές το έδαφος συγγραφέας, η οποία κατάφερε να κάνει τα με χρυσή αξίνα». Επιπλέον, κατά τον Σουητώιστορικά βιβλία για τη Ρώμη εύληπτα μπεστ νιο, ο Νέρωνας κουβάλησε συμβολικά στους σέλερ, είναι ότι οι αυτοκράτορες ήξεραν πως ώμους του το πρώτο πηλοφόρι. απλώς εκπροσωπούσαν την ψυχή της Ρώμης, Αναλυτικές πληροφορίες μάς δίνει η συγτην αποθέωση της ανθρώπινης υπόστασης γραφέας και για την επίσκεψη αυτοκρατόρων στις πιο δημιουργικές, ακραίες αλλά και άτοστην Ελλάδα, γεγονός που δείχνει το μέγεθος πες στιγμές της σε έναν βίο που δεν περιμένει του φιλελληνισμού τους, άρα και την πίστη κανέναν παράδεισο για να δικαιωθεί ή, όπως τους στη φιλοσοφία των Αρχαίων, των θεών έγραφε ο Αδριανός, σε ένα ποίημα που επανακαι των ηρώων της. Μαθαίνουμε έτσι ότι ο φέρει η Μπίαρντ από τη Γιουρσενάρ, «ψυχούλα ναός του Ολυμπίου Διός με τους περίφημους μου, εσύ αγαπημένη, που φτερουγίζεις / Του στύλους στις παρυφές του Ζαππείου ήταν ο σώματός μου που σε φιλοξενεί, συντρόφισσα μεγαλύτερος της αρχαίας Ελλάδας, «αλλά πα/ Εσύ που ετοιμάζεσαι να πετάξεις τώρα / Σε ρέμεινε ημιτελής για περίπου εξακόσια χρόνια. τόπους σκοτεινούς, παγωμένους, γυμνούς / Ο Αδριανός χρηματοδότησε την ολοκλήρωσή Τέρμα τα αστεία σου».

Σ

Σε κάποιες περιπτώσεις οι εκκεντρικότητες δεν ήταν απλώς ακραίες αλλά μοιραίες.

LiFO 20.02.25

55

ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ

Τηλεόραση

Α

χ, όχι πάλι…» Ήταν το πρώτο που σκέφτηκα από τις πρώτες σκηνές της ελληνικής σειράς «Είμαι η Τζο», η οποία εμφανίστηκε προσφάτως στο Netflix, και μάλιστα ανάμεσα στις πρώτες επιλογές του… ελληνικού κοινού. Και συνέχισα να το σκέφτομαι από επεισόδιο σε επεισόδιο, καθώς ξεδιπλώνεται ένα θολό συνονθύλευμα φεμινιστικών κλισέ προηγούμενων δεκαετιών, σε συνδυασμό με κακοχωνεμένα μοτίβα ψυχανάλυσης (σαν από εγχειρίδιο εκλαϊκευμένων μαθημάτων) που μετατρέπονται σε εξαιρετικά κακόγουστα τηλεοπτικά σκετς. Όσο για την ιστορία, παραπέμπει απευθείας στην ιστορία της Μπρίτζετ Τζόουνς (εκείνης της προ 25ετίας). Πού και πού «θυμάται» και ολίγη από γυναικεία χειραφέτηση του «Sex and the city», αλλά είναι τέτοια η σύγχυση, που μοιάζει κι αυτή ξένο σώμα μέσα στα μεσοαστικά κλισέ και τις φαντασιώσεις μιας κοντά στα 40 γυναίκας, η οποία μας παρουσιάζει ως το απαύγασμα του φεμινισμού το να μπορούν οι γυναίκες να πουν με το όνομά τους τα γεννητικά τους όργανα και να τα δείξουν –κατά λάθος, αλλά δεν βαριέσαι, δεν θα ντραπούμε γι’ αυτό–, φωτογραφίζοντάς τα. Η ιδέα της σειράς είναι της Ιωάννας Ασημακοπούλου, μας πληροφορούν οι τίτλοι αρχής, η οποία επιπλέον πρωταγωνιστεί. Ποια ιδέα; Μιας Μπρίτζετ αλά ελληνικά; Μιας νεαρής γυναίκας που μεταξύ του body shaming (έχει καμπύλες ασυγχώρητες για τα στερεότυπα της μόδας) και κάποιων παλαιών μαμαδίστικων προκαταλήψεων (μάλλον γιαγιαδίστικων πλέον) πιστεύει ότι ένας γάμος θα τη σώσει; Μα αυτή η ιδέα ανήκει στη Λονδρέζα Έλεν Φίλντινγκ που δημιούργησε την ομώνυμη στήλη στην «Independent», η οποία έγινε μυθιστόρημα και μετά ταινίες, με την ανυπέρβλητη Ρενέ Ζελβέγκερ στον ρόλο της Μπρίτζετ. Πριν από μερικούς μήνες εμφανίστηκε και τρίτη συνέχεια, με την Μπρίτζετ-Ζελβέγκερ ως μια ώριμη μητέρα που έχει χάσει τον σύζυγό της και ζει αίφνης νέο έρωτα με κάποιον πολύ νεότερό της. Μα, φυσικά, μεγάλωσαν πολύ οι Μπρίτζετ. Φαίνεται, όμως, ότι τα σενάρια τύπου «Μπρίτζετ» και «Sex and the city» έχουν γίνει ένα είδος franchise, όπου τα αφηγηματικά μοτίβα αναπαράγονται πανομοιότυπα και απλώς κάθε σενάριο προσθέτει μερικά τοπικά

«

χαρακτηριστικά σε ρόλους και περιβάλλοντα. Υπάρχει, άλλωστε, ένα βασικό μοτίβο σε όλα αυτά, ότι αυτό που συμβαίνει στο γυναικείο μυαλό ούτε οι γυναίκες δεν μπορούν να το περιγράψουν. Και αφού δεν μπορούν να το περιγράψουν, επαναλαμβάνουν τα ίδια και τα ίδια και επιδίδονται στην ίδια πάντα αυτοαναφορική, ναρκισσιστική καταβύθιση στον «προβληματικό» γυναικείο εαυτό που χαρακτηρίζει τα μιντιακά προϊόντα του είδους. Έτσι η Τζο διαθέτει μια μάνα παρεμβατική, αλά Μπρίτζετ, που την πιέζει να βρει σύζυγο και μπουκάρει στο διαμέρισμά της (μένει από πάνω) με τα κλειδιά της, χωρίς να ειδοποιήσει. Και η Τζο μισεί τα γενέθλια, όπως η Μπρίτζετ. Ολόιδιο είναι και το ότι η Τζο, όπως και η Μπρίτζετ, βρίσκεται ανάμεσα σε δύο άντρες που τη διεκδικούν, εκπροσωπώντας ο καθένας ένα διαφορετικό ανδρικό μοντέλο, και η σχέση της μαζί τους τη βοηθά να κάνει τη φεμινιστική μικροεπανάστασή της, πάντα μέσα στον μικρόκοσμό της· έξω από αυτόν δεν υπάρχει τίποτα. Η Τζο, λοιπόν, προσπαθεί να είναι φεμινίστρια. Τουλάχιστον προς εκεί οδεύει. Και τι θεωρεί φεμινισμό; Μας το λέει από την αρχή, που τη βλέπουμε επί ώρα με ανοιχτά τα πόδια στον γιατρό, όπου έχει πάει να καταψύξει τα ωάριά της για να μη χάσει το τρένο της μητρότητας λόγω ηλικίας. Και ο γυναικολόγος μπροστά της είναι ο συμμαθητής από το σχολείο που της έκανε bullying, ο κακούλης, που δεν τον λες και άσχημο. Κι έτσι ξεκινάει μια ταραχώδης –υποτίθεται– σχέση. Πολύ φεμινιστική και η συμπεριφορά της στον γάμο της ξαδέλφης της, όπου μεθάει και βγάζει κάτι ανόητα λογύδρια επαναστατημένης «γεροντοκόρης» και μετά εμφανίζεται ο εργένης-φίλος του γαμπρού-«κακό παιδί». Και μετά οι δυο τους βρίσκονται να κάνουν σεξ σε ένα αυτοκίνητο, αλλά την επομένη η Τζο ανακαλύπτει ότι αυτός είναι το νέο της αφεντικό στη δουλειά (η Τζο είναι κάτι σαν γενικών καθηκόντων σε γκαλερί). Και συνάπτουν σχέση σεξουαλική, διότι η εποχή μας είναι των ελευθεριών και διότι η Τζο, επιπλέον, παλεύει την απελευθέρωσή της γενικότερα. Και από τι και πώς απελευθερώνεται; Από τα στερεότυπα της εμφάνισης, κυκλοφορώντας θεόγυμνη στο ξενοδοχείο όπου συνευρέθηκαν ερωτικώς με το αφεντικό. Η γύμνια είναι στοίχημα μεταξύ

τους. Αλλά αυτός εξαφανίζεται κι εκείνη βρίσκεται, πάντα γυμνή, σε πάρτι, όπου είναι καλεσμένος ο παλιός συμμαθητής- γυναικολόγος. Αυτός ο γλυκούλης τη σώζει, τη σκεπάζει, την πάει σπίτι και, φυσικά, τη «σέβεται». Αυτός κι αν είναι ο πολύφερνος γαμπρός για τη μάνα της, η οποία αποδεικνύεται στο τέλος ότι έχει δίκιο, όπως κάθε καλή και διορατική μάνα. Αλλά της συγκεκριμένης η συμπεριφορά είναι σαν να έρχεται από την εποχή των γιαγιάδων, μια και σύμφωνα με την ηλικία της Τζο η μάνα της θα ’πρεπε να ανήκει στη γενιά που είχε στο προσκεφάλι τη Σιμόν ντε Μποβουάρ. Η εν λόγω μάλλον σε «Πασταφλώρα» φέρνει, στο λίγο πιο δυναμικό, γιατί έχει χωρίσει τον άπιστο σύζυγό της και μεγάλωσε μόνη τα κορίτσια της. Να όμως που η έλλειψη πατέρα δημιούργησε παιδικό τραύμα στη Τζο. Μα, φυσικά, κάθε ενήλικη, προβληματική συμπεριφορά βασίζεται σε ένα παιδικό τραύμα, λένε οι ψυχαναλυτές. Έτσι βιώνει διάφορες ντροπιαστικές δοκιμασίες η Τζο στην πορεία προς την ωριμότητα. Και κάνει και ψυχανάλυση. Λακανική, μας πληροφορεί. Και αν δεν βρίσκεται γυμνή μπροστά σε κόσμο, βρίσκεται με τις πιτζάμες και τις παντόφλες. Με αυτή την περιβολή την κλειδώνει στο αυτοκίνητό του και την πηγαίνει με το ζόρι στο πασχαλιάτικο οικογενειακό του τραπέζι ο εραστής-αφεντικό, όπου γνωρίζει τον κακοποιητικό πατέρα του και το οιδιπόδειο του γιου, και το κόβει λάσπη. Αναρωτιέσαι μέχρι ποιου σημείου ανοησίας και αφέλειας μπορεί να φτάσει αυτό το ψευδοφεμινιστικό παραλήρημα, καθώς στον 21ο αιώνα το σενάριο των Άρτεμης Γρύμπλα και Παναγιώτη Χριστόπουλου μοιάζει κολλημένο στα φεμινιστικά στερεότυπα του περασμένου αιώνα, με την πρωταγωνίστρια χωρίς καμιά χάρη και ερμηνευτική γοητεία (τη συνθλίβει, άλλωστε, η αναπόφευκτη σύγκριση με το πρωτότυπο). Κρίμα! Και μετά από 8 επεισόδια διαπιστώνεις ότι πολύ κακό για το τίποτε, αφού η Τζο συναντά τη χαρά στην ερωτική εξομολόγηση του πολύφερνου συμμαθητή-γυναικολόγου που πάντα την ήθελε και επειδή φοβόταν την έβριζε! Να και το happy end. Αλίμονο! Είπαμε φεμινίστρια, αλλά τύπου Σταχτοπούτα, για να μην ξεχνιόμαστε. Και ζουν αυτοί καλά κι εμείς με… πονοκέφαλο.

Είμαι η Τζο «Φεμινισμός» με… happy end.

απο την πόπη διαμαντάκου

56

LiFO

20.02.25

NEΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ

Μουσική

Η ξανθιά φιλοδοξία της Sabrina Carpenter H 25χρονη ποπ σταρ δεν είναι τόσο αθώα όσο φαίνεται – έχει σπάσει αρκετά στερεότυπα στην πορεία.

Π

οια είναι η ιδανική στιγμή για να συνειδητοποιήσει κανείς ότι έχει γίνει σταρ; Η Sabrina Carpenter χρειάστηκε δεκατέσσερα χρόνια για να τα καταφέρει, και το «Espresso», ένα τεράστιο καλοκαιρινό χιτ που την εκτόξευσε στα υψηλά κλιμάκια της ποπ. Η πορεία της προς την κορυφή είναι εντελώς ανορθόδοξη και έχει σχεδόν λίγο απ’ όλα: ένα μεγάλο πέρασμα στην Disney σε ηλικία 15 χρονών, όταν πρωταγωνιστούσε στο «Girl meets world», και τέσσερα εφηβικά άλμπουμ μέχρι να υπογράψει στην Island Records, να αποκτήσει τον απόλυτο καλλιτεχνικό έλεγχο και να κυκλοφορήσει το 2022 το πέμπτο, ενήλικο πια άλμπουμ της με τίτλο «Emails I can’t send». To περσινό «Short n’ Sweet», με το οποίο καθιερώθηκε, είναι το έκτο προσωπικό άλμπουμ της! Σε όλα αυτά βοήθησε και ένα μικρό σκάνδαλο λόγω ενός φημολογούμενου ερωτικού τριγώνου, όταν η Olivia Rodrigo κυκλοφόρησε το τραγούδι «Drivers license», το οποίο πολλοί πίστεψαν ότι αναφερόταν στον πρώην της, Joshua Bassett, και στη γυναίκα που τους χώρισε, συγκεκριμένα ο στίχος «and you’re probably with that blonde girl». Προσωπικά, κατάλαβα πόσο δημοφιλής έχει γίνει σε ένα χριστουγεννιάτικο πάρτι, όταν αντικατέστησα τον DJ για λίγη ώρα και η 12χρονη κόρη μιας φίλης μου με πλησίασε για να μου ζητήσει να παίξουμε το «Espresso» για να το αφιερώσει στην μαμά της. Ναι, το «Espresso» είναι από τα πιο πολυακουσμένα τραγούδια του φετινού καλοκαιριού και ήταν τόσο μεγάλη επιτυχία που της χάρισε τέσσερα Grammys, ανάμεσά τους κι εκείνο για το Καλύτερο Ποπ Άλμπουμ και την Καλύτερη Σόλο Ποπ Ερμηνεία για το «Espresso» – απ’ ό,τι φαίνεται, κανείς νέος καλλιτέχνης δεν έμεινε παραπονεμένος από την πρόσφατη τελετή. Πάντως, εκτός από την καριέρα της, και ηχητικά η μουσική της έχει λίγο απ’ όλα, όπως συμβαίνει συχνά στην ποπ του 21ου αιώνα. Έχει αρκετά κοινά π.χ. με την Chappell Roan. Και οι δυο θυμίζουν κάτι από το παρελθόν, αλλά δεν μπορείς να προσδιορίσεις ακριβώς τι – με την περίπτωση της Sabrina, βέβαια, δεν ισχύει και τόσο αυτό. Δεν παίζει αποκλειστικά ένα μουσικό είδος. Για παράδειγμα, το «Short n’ Sweet» είναι ένα μικρό σε διάρκεια, «γλυκό», σχεδόν ανώδυνο και εντελώς χαζοχαρούμενο άκουσμα με στοιχεία από ντίσκο, R&B, ροκ, κάντρι, bubblegum ποπ και φολκ. Βέβαια, δεν είναι ακριβώς «τσιχλόφουσκα», αν ακούσει κανείς πιο προσεκτικά τους στίχους της. Παρόλη την αθώα εικόνα της χαζοχαρούμενης, μικροκαμωμένης και γαλανομάτας ξανθιάς που έχει υιοθετήσει, τα φαινόμενα απατούν. Εμφανισιακά μπορεί να αναφέρεται σε στερεότυπα άλλων εποχών και σε ξανθές ντίβες όπως η Marilyn Monroe ή η Brigitte Bardot, όμως θα μπορούσε άνετα να είναι κόρη της Μadonna.

ñ Η λαμπερή ποπ της είναι εντελώς explicit, όπως αυτή της βασίλισσας της ποπ, γεμάτη σεξουαλική διέγερση που συχνά προκαλεί αντιδράσεις. Ο δίσκος είναι μια ευχάριστη έκπληξη για τους ανυποψίαστους ακροατές, κυρίως λόγω του τρόπου με τον οποίο η Sabrina αναφέρεται στο σεξ και στις σχέσεις, με ιδιαίτερη ευθύτητα και αυθάδεια, σαν να σπάει πλάκα. Παράδειγμα αποτελούν οι στίχοι του «Espresso» που δεν αναφέρονται ακριβώς στο δημοφιλές ρόφημα αλλά στο ότι μπορεί να προκαλέσει αϋπνίες και να έχει απρόσμενες συνέπειες, π.χ. να επηρεάσει τη σκέψη του αντικειμένου του πόθου της. Συχνά μέσα στο άλμπουμ καυλώνει κυριολεκτικά για γκόμενους –το ίδιο κι εκείνοι– που τελικά αποδεικνύονται τιποτένιοι και μπλέκει σε ρομάντζα που την οδηγούν σε αδιέξοδο. Το σαρκαστικό storytelling της Carpenter ξεφεύγει ακόμη και από τη μανιέρα με τους πρώην που έχει δημιουργήσει τόσο πετυχημένα η Taylor Swift, η οποία είναι εμφανές ότι την έχει επηρεάσει τόσο μουσικά όσο και αισθητικά και, απ’ ό,τι φαίνεται, είναι κολλητή της και την εκτιμάει τόσο που τη χαρακτήρισε ως την «ποπ πριγκίπισσα των ονείρων μας» όταν άνοιγε για το Eras Tour της. Ευτυχώς που αυτή η ποπ πριγκίπισσα δεν είναι τόσο cleancut όσο η φίλη της. Πάντως, έχει δηλώσει ότι περισσότερο δανείζεται από το ύφος της Fiona Apple και της SZA. Η Carpenter, που φέτος έκλεισε τα 25, γεν-

νήθηκε σε μια μικρή πόλη της Πενσιλβάνια. Σε ηλικία 10 χρονών άρχισε να ανεβάζει βίντεο στο YouTube, ερμηνεύοντας τραγούδια της Christina Aguilera και της Adele, πριν πάρει μέρος σε ένα ριάλιτι της Miley Cyrus και βγει τρίτη. Δεν έχει καμία σχέση με τον Τζον Κάρπεντερ, αλλά είναι ανιψιά της ηθοποιού Nancy Cartwright που δανείζει τη φωνή της στον Bart Simpson εδώ και δεκαετίες. Εκτός από τα Grammys, θα βραβευτεί και με το Global Success στα BRIT Awards 2025 ως η πρώτη καλλιτέχνιδα που είχε ταυτόχρονα τρία τραγούδια στην πεντάδα του Billboard Hot 100, κάτι που έχει να συμβεί από την εποχή των Beatles, δηλαδή εδώ και εξήντα χρόνια. Μάλιστα, θα είναι η πρώτη διεθνής ερμηνεύτρια που θα παραλάβει το συγκεκριμένο βραβείο – μέχρι πρόσφατα το έπαιρναν μόνο Βρετανοί. Γράφει ο Spencer Kornhaber: «Η Sabrina Carpenter φαίνεται να έχει μια εξαιρετικά έξυπνη και εμπορική περσόνα και συνεργάζεται με τη μουσική βιομηχανία για να προσφέρει στο κοινό ακριβώς ό,τι θέλει αυτήν τη στιγμή: μυαλό κρυμμένο πίσω από την αφέλεια και αυτοπεποίθηση που αποφεύγει τα τετριμμένα κλισέ ενδυνάμωσης. Στο “Lie to girls” τραγουδάει “είμαι χαζή / αλλά είμαι ευφυής”, μια φράση που συνοψίζει με εξαιρετική ακρίβεια, ίσως και συνειδητά, τη γοητεία της καλύτερης ποπ μουσικής». Οπότε, ναι, δεν τη λες και εντελώς ξαφνική την επιτυχία της.

INFO Το «Short n’ Sweet: Deluxe» κυκλοφόρησε πρόσφατα από τη Minos EMI/ Universal Music.

από th maρια παππα

LiFO 20.02.25

57

ò

ò

Under Armour

United Colors of Benetton

Λευκή ανδρική ζακέτα με φλις.

Μάλλινα γάντια σε πράσινο χρώμα.

underarmour.gr

Στα καταστήματα Benetton

THE

good LiFO

PERS O N A L S H OP P E R

ö

Iittala Κούπα για καφέ από πορσελάνη.

Myran.gr

ö

Fjallraven Σακίδιο πλάτης σε μουσταρδί χρώμα. fjallravengreece.com. gr

î

Narciso Rodriguez Άρωμα «For her intense» με ροδάκινο, βανίλια και musk.

ñ

notos.gr

Cos Denim φούστα από οργανικό βαμβάκι.

ö

Ασημένια μπαλαρίνα με τρία λουράκια. Στα καταστήματα Καλογήρου

cos.com/en-eu

õ

Abysse Corp Διακοσμητικό φωτιστικό Harry Potter.

Public.gr

ΑΠΟ

ΤΗ

LIFO

TEAM

Carel Paris

58

LiFO

20.02.25

ΕΧΕΙΣ ΓΟΥΣΤΟ Σπύρος SKATER

Ποιος είσαι και με τι ασχολείσαι; Είμαι ο Σπύρος, είμαι 26 χρονών και κάνω skate απ’ όταν ήμουν 9. Ωστόσο, δεν χάνω ποτέ το ενδιαφέρον μου για τη φύση και τις δραστηριότητες σε αυτήν. Με γεμίζει να είμαι στα βουνά για hiking ή snowboard, να ανακαλύπτω νέα μέρη, να εξερευνώ, να ταξιδεύω. Πώς διαλέγεις τα ρούχα σου; Ανάλογα με το μέρος, την ώρα και τον σκοπό. Αυτό που φοράς τώρα σε τι mood σε βάζει; Δέχτηκα από κάποιον το σχόλιο «Freddy Krueger’s outfit» και ήταν εύστοχο γιατί ήμουν σε mystery ή adventurous mood. Αν μπορούσες να αλλάξεις τη δική σου ντουλάπα με κάποιου άλλου, ποιο πρόσωπο θα διάλεγες; Έχω δεθεί με τα περισσότερα ρούχα μου, αλλά αν έπρεπε να αλλάξω με κάποιον, θα ήταν ο Ben Kadow. Τι έχεις στις τσέπες σου ή στο τσαντάκι σου; Στις τσέπες μου δεν έχω τίποτα γιατί με ενοχλεί στο skate. Στο τσαντάκι μου έχω γυαλιά ηλίου, κάρτες, λεφτά, κινητό, κλειδιά, δαχτυλίδια. Τι φοράς και πόσο κοστίζει; Thrasher καπέλο (€35), Nike Man Utd Polo (€43), Goodbie Sweater (€40), Levis Skateboarding παντελόνι (€79) και Nike sb παπούτσια (€80). Πού πας τώρα; Θα πάρω έναν καφέ και θα πάω στον Λυκαβηττό μέχρι να μάθω πού θα πάμε μετά για skate.

ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ ΦΩΤΟ: ΠΑΡΙΣ ΤΑΒΙΤΙΑΝ

@spiros.rospi

LiFO 20.02.25

59

ΚΑΡΚΙΝΟΣ [22.6/22.7] Απογοητεύσεις ή

ΣΚΟΡΠΙΟΣ [23.10/22.11] Με την επιστρο-

απομακρυνθείτε από μια ερωτική σχέση με την επιστροφή του Άρη σε ορθή φορά στις 24/2. Ίσως νιώσετε έτοιμοι να κάνετε το επόμενο βήμα στη σχέση σας, κάτι που θα σας δώσει μια δημιουργική ώθηση, ή να βρείτε έναν νέο ερωτικό σύντροφο που θα φέρει αέρα ανανέωσης στη ζωή σας. Δίνετε μια σημαντική υπόσχεση στον εαυτό σας με τη σύνοδο Ερμή - Κρόνου στο ζώδιό σας, βάζοντας σε προτεραιότητα το κυνήγι των ευκαιριών. Άλλωστε, ακολουθεί και η Νέα Σελήνη επίσης στο ζώδιό σας στις 28/2 που είναι η προσωπική σας Πρωτοχρονιά. Αποδράστε από το παρελθόν και κάντε μια νέα αρχή, καθώς είναι στο χέρι σας να αποφασίσετε πώς θέλετε να την αξιοποιήσετε. Ο Μάρτιος είναι ο μήνας της αισιοδοξίας και της έμπνευσης καθώς είστε παιδιά της άνοιξης και θα καταφέρετε να βρείτε νέες, ενδιαφέρουσες διεξόδους.

καθυστερήσεις σε προσωπικούς στόχους και έργα αρχίζουν σιγά σιγά να υποχωρούν από τις 24/2 που ο Άρης στο ζώδιό σας επιστρέφει σε ορθή φορά. Μέχρι τις 17/4 θα είστε έτοιμοι να θέσετε νέες προσδοκίες και να δώσετε έμφαση στις προσωπικές σας ανάγκες. Με τη σύνοδο Ερμή - Κρόνου στις 25/2 θα είναι μια καλή στιγμή για να υπογράψετε μια νέα σύμβαση ή να διεκπεραιώσετε μια νομική υπόθεση. Εάν πρέπει να εργαστείτε σε ένα έργο που απαιτεί γραφή ή ομιλία, μπορείτε να βελτιώσετε την παρουσίαση ή το έργο σας. Ο μήνας κλείνει με τη Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 28/2, πυροδοτώντας μια νέα συζήτηση ή μια ιδέα. Θα μπορούσατε επίσης να αποφασίσετε να ολοκληρώσετε τις σπουδές σας ή να κάνετε σχέδια για το μέλλον σας. Ο Μάρτιος είναι ο μήνας της επιβράβευσης των κόπων σας.

ΚΡΙΟΣ [21.3/20.4] Με την επιστροφή του Άρη, ο οποίος είναι δικός σας κυβερνήτης, σε ορθή φορά στις 24/2 αρχίζουν να υποχωρούν οι απογοητεύσεις και ανακτάτε σταδιακά τον ενθουσιασμό σας. Μέχρι τις 17/4 ενδεχομένως να πάρετε μια απόφαση που θα αφορά την οικιακή σας ζωή. Θέτετε όρια ή αναλαμβάνετε μια νέα δέσμευση με τη σύνοδο Ερμή - Κρόνου στις 25/2 και θα είναι εξαιρετική στιγμή για υπογραφή συμβολαίων. Νέες ιδέες φέρνει το εξάγωνο Ερμή - Ουρανού στις 27/2, που σας βοηθά να βρείτε λύσεις, να ρισκάρετε και να συναναστραφείτε άτομα που θα στηρίξουν την εφαρμογή ενός νέου εγχειρήματος. Μυστικές διαπραγματεύσεις θα ευνοηθούν. Ο μήνας σάς αποχαιρετά με τη Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 28/2 που σας βοηθά να αφήσετε το παρελθόν και να οραματιστείτε με περισσότερη αισιοδοξία το μέλλον. Ο Μάρτιος ξεκινά με αύξηση εσόδων, αλλά οι σχέσεις με οικείους χρήζουν προσοχής.

ΛΕΩΝ [23.7/23.8] Θέτετε σταθερά όρια και αντιμετωπίζετε με σθένος μυστικούς εχθρούς με την επιστροφή του Άρη σε ορθή φορά στις 23/4. Εάν αισθάνεστε υποτιμημένοι, είστε έτοιμοι να απομακρυνθείτε από καταστάσεις, σχέσεις και συμβόλαια που σας κάνουν να αισθάνεστε εξουθενωμένοι. Με τη σύνοδο Ερμή - Κρόνου στις 25/2 θα είναι ιδανική στιγμή για σοβαρές συζητήσεις σχετικά με οικονομικά θέματα. Ίσως χρειαστεί να θέσετε όρια. Με τη Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 28/2 ολοκληρώνετε τον μήνα με προβληματισμό πάνω στα οικονομικά. Θα μπορούσατε να βρείτε μια νέα πηγή εσόδων ή να αναλάβετε μια νέα προσωπική υποχρέωση ή δέσμευση. Σημαντικές σχέσεις στη ζωή σας μπορούν επίσης να εξελιχθούν, εφόσον είστε έτοιμοι για δεσμεύσεις. Ο Μάρτιος ξεκινά με νέες ευκαιρίες, καινούργιες γνωριμίες και έντονη κοινωνική ζωή που θα σας ωφελήσει ποικιλοτρόπως. Μην μπλέξετε ερωτικά με φιλίες.

φή του Άρη σε ορθή φορά στις 24/2 ανακτάτε την αισιοδοξία σας και θα είστε σε θέση να πάρετε μια σημαντική απόφαση για κάτι που θέλετε να μελετήσετε ή να μάθετε πληροφορίες που αλλάζουν την οπτική σας. Όπως και να έχει, η εποχή των απογοητεύσεων φτάνει στο τέλος της και ξεκινάτε μια ανοδική πορεία. Αναλαμβάνετε μια δημιουργική δέσμευση με τη σύνοδο Ερμή - Κρόνου στις 25/2. Αυτό θα μπορούσε, επίσης, να σηματοδοτήσει την αρχή ή το τέλος μιας ερωτικής σχέσης, εφόσον είστε έτοιμοι να κάνετε το επόμενο βήμα ή να απομακρυνθείτε από μια μπερδεμένη κατάσταση. Η Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 28/2 υπόσχεται μια νέα αρχή και ελπιδοφόρα ξεκινήματα, επομένως ο μήνας κλείνει με θετικό πρόσημο. Ερωτικές σχέσεις, δημιουργία οικογένειας και ό,τι αφορά το κέρδος θα ευνοηθούν. Με αυξημένη έμπνευση και έντονη διάθεση για απολαύσεις σάς βρίσκει ο Μάρτιος.

ΤΑΥΡΟΣ [21.4/20.5] Μια στιγμή διαύγειας

ΠΑΡΘΕΝΟΣ [24.8/22.9] Η αναταραχή

φτάνει μόλις τελειώσει η ανάδρομη πορεία του Άρη στον Καρκίνο στις 24/2, καθώς αισθάνεστε σίγουροι για τις αποφάσεις που πρόκειται να πάρετε. Εάν κάποια συμβόλαια ή έργα στα οποία εργάζεστε παρουσίασαν καθυστερήσεις, αρχίζουν να δρομολογούνται. Με τη σύνοδο Ερμή - Κρόνου στις 25/2 δεσμεύεστε σε ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο ή όραμα με άτομα με τα οποία θα έχετε κοινό σκοπό, ενώ θα κάνετε και ένα ξεσκαρτάρισμα ώστε να έχετε κοντά σας φίλους που σας νοιάζονται πραγματικά. Ο μήνας ολοκληρώνεται με μια Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 28/2 που σηματοδοτεί ένα νέο ξεκίνημα σε σχέσεις, υλοποίηση στόχων και στην κοινωνική σας ζωή. Ο Μάρτιος σάς βρίσκει αισιόδοξους και αποφασισμένους για μεγάλες αλλαγές. Ο Δίας φέρνει έσοδα και επιτυχίες, ωστόσο θα πρέπει να αποφύγετε τις υπερβολές με τα χρήματα. Ιδιαίτερη προσοχή σε θέματα οδήγησης στις 2/3.

στις φιλίες σας αρχίζει να υποχωρεί μόλις τελειώσει η ανάδρομη πορεία του Άρη στον Καρκίνο στις 24/2. Αν απομακρυνθήκατε από φίλους επειδή άλλαξαν οι πεποιθήσεις σας, ίσως δώσετε μια δεύτερη ευκαιρία για να αναθερμάνετε τις σχέσεις σας μαζί τους. Επίσης θα πάρετε σημαντική ώθηση για να ασχοληθείτε με τους μακροπρόθεσμους στόχους και τις φιλοδοξίες σας, ειδικά εκείνες που έχουν οπισθοχωρήσει. Ημέρα κατάλληλη για υπογραφές συμβολαίων είναι στις 25/2 που πραγματοποιείται η σύνοδος Ερμή - Κρόνου. Χρησιμοποιήστε τη διανοητική σας ενέργεια για να εστιάσετε σε ουσιαστικά έργα και ανθρώπους. Ο μήνας ολοκληρώνεται με τη Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 28/2, η οποία μπορεί να φέρει νέες συνδέσεις στη ζωή σας και θα είναι εξαιρετική στιγμή για νέες συνεργασίες, γάμο ή συμβίωση. Ο Μάρτιος ξεκινά με σημαντικές εξελίξεις σε θέματα καριέρας και με αύξηση εσόδων μέσω κοινών πόρων ή ενός επιδόματος.

starfax

ΙΧΘΥΣ [20.2/20.3] Είστε αποφασισμένοι να

24 φεβρου αρ ιου 2 μαρ τιου 2 0 25

ΔΙΔΥΜΟΣ [21.5/21.6] Δρομολογούνται

από τη μα ρ ιβ ίκυ καλλέ ρ γ η (s tar f ax@ li f o. g r )

60

LiFO

καταστάσεις σχετικά με τα οικονομικά σας με την επιστροφή του Άρη σε ορθή φορά στις 24/2. Κάποιες καθυστερήσεις ή αποτυχίες σε μια δουλειά αρχίζουν να ξεκαθαρίζουν. Επίσης, θα είστε αποφασισμένοι να εκφράσετε οποιαδήποτε δυσαρέσκεια ή απογοήτευση στον εργοδότη σας ή να υπερασπιστείτε τα συμφέροντά σας. Αναλαμβάνετε περισσότερες ευθύνες είτε στην προσωπική είτε στην επαγγελματική σας ζωή με τη σύνοδο Ερμή - Κρόνου στις 25/2. Οι προσπάθειές σας επιβραβεύονται μέσω μιας προαγωγής ή ενός μπόνους και θα ικανοποιήσετε κάποια επιθυμία σας. Ο μήνας ολοκληρώνεται με μια Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 28/2, σηματοδοτώντας μια νέα αρχή στον τομέα της καριέρας. Ενδεχομένως να βρείτε μια νέα ευκαιρία εργασίας ή να επανεξετάσετε μερικά από τα μακροπρόθεσμα όνειρα και τις φιλοδοξίες σας. Ο Μάρτιος ξεκινά με έντονη κοινωνική ζωή και έναν νέο έρωτα.

ΤΟΞΟΤΗΣ [23.11/21.12] Τα συναισθήματα εντείνονται με την επιστροφή του Άρη σε ορθή φορά στις 24/2. Ενδεχομένως να απομακρυνθείτε από τις σχέσεις ή να θέσετε όρια και να συζητήσετε τις προσδοκίες σας. Εάν έχετε πολλά χρέη, θα καταλήξετε σε ένα σχέδιο που θα σας βοηθήσει να εξοικονομήσετε χρήματα. Κάνετε δύσκολες, αλλά απαραίτητες συζητήσεις με τους αγαπημένους σας στις 25/2 με τη σύνοδο Ερμή - Κρόνου και ενδεχομένως να απογοητευτείτε με τη στάση ενός μέλους της οικογένειας. Δώστε χώρο στον εαυτό σας να επεξεργαστεί τα συναισθήματα και προσέξτε πώς εκφράζεστε. Η Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 28/2 φέρνει φρέσκο αέρα στον τομέα της οικιακής σας ζωής. Είστε έτοιμοι να αφήσετε το παρελθόν και να επικεντρωθείτε στην οικοδόμηση σχέσεων και ενός περιβάλλοντος που θα προαγάγει τη θαλπωρή και την αρμονία. Ο Μάρτιος σάς βρίσκει έτοιμους για εφαρμογή νέων σχεδίων. ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ [22.12/19.1] Η ανάδρομη πορεία του Άρη στον Καρκίνο τελειώνει στις 24/2 και αναζωπυρώνει ορισμένα ζητήματα σχέσεων. Θα μπορούσατε να αποφασίσετε να απομακρυνθείτε από μια σχέση που έχει βαλτώσει ή να κάνετε μια άμεση αλλά ουσιαστική συζήτηση που θα σας βοηθήσει να ανοίξετε ένα νέο κεφάλαιο στη ζωή σας. Οι συζητήσεις θα είναι απογοητευτικές με τη σύνοδο Ερμή - Κρόνου στις 25/2. Αυτή είναι η στιγμή να πείτε αυτό που πραγματικά εννοείτε και να εκφράσετε αυτό που πραγματικά αισθάνεστε. Η Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 28/2 σας εμπνέει να προχωρήσετε σε ένα έργο ή συμβόλαιο που ικανοποιεί τις προσδοκίες σας. Εμπορικές συμφωνίες, θέματα εκπαίδευσης και ό,τι αφορά την προώθηση υπηρεσιών θα έχουν αίσια αποτελέσματα στο εγγύς μέλλον. Ο Μάρτιος ξεκινά με εκδρομές και αποδράσεις που θα σας δώσουν την ευκαιρία να αναζωογονηθείτε.

ΖΥΓΟΣ [23.9/22.10] Οι μεγάλες προκλήσεις και οι απογοητεύσεις τις οποίες αντιμετωπίζατε θα αποτελέσουν παρελθόν από τις 24/2 που επιστρέφει ο Άρης σε ορθή φορά. Έως τις 17/4 θα έχετε την αποφασιστικότητα και το θάρρος να αφήσετε ένα ανθυγιεινό εργασιακό περιβάλλον, να αναλάβετε περισσότερες ευθύνες ή έναν καινούργιο ρόλο. Μια καλή στιγμή για να υψώσετε το ανάστημά σας είναι στις 25/2 που πραγματοποιείται η σύνοδος Ερμή - Κρόνου. Με τη Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 28/2 κλείνει ο μήνας που σας βοηθά να αλλάξετε τις συνήθειές σας και να προετοιμαστείτε για την επιτυχία. Αυτή είναι μια πρόσκληση για να βρείτε μια πιο υγιή ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, ώστε να πετύχετε στόχους και επιθυμίες. Τα μικρά βήματα που κάνετε τώρα θα σας οδηγήσουν στο μέλλον που ονειρεύεστε. Ο Μάρτιος σάς βρίσκει πρόθυμους να αποκτήσετε νέες εμπειρίες.

ΥΔΡΟΧΟΟΣ [20.1/19.2] Ήρθε η εποχή να

Sudoku No 845 9 2 1

6 4 1 5 3 1 7 8

4 5

9

6

2

5 7 3 9

6 1 8

4 2 3

Η λύση του προηγούμενου 6 3 9 2 8 4 1 5 7

2 7 8 9 1 5 3 4 6

5 4 1 7 6 3 9 8 2

8 9 5 3 2 6 7 1 4

3 2 4 8 7 1 6 9 5

1 6 7 5 4 9 8 2 3

4 1 2 6 3 8 5 7 9

7 5 6 1 9 2 4 3 8

9 8 3 4 5 7 2 6 1

αφήσετε μια ευθύνη ή ένα έργο που σας έχει ταλαιπωρήσει, καθώς στις 24/2 ο Άρης επιστρέφει σε ορθή φορά, ενθαρρύνοντάς σας να κυνηγήσετε νέες ευκαιρίες. Πλέον είστε έτοιμοι να βάλετε τον εαυτό σας σε προτεραιότητα και να θέσετε όρια όπου χρειάζεται. Μπορεί επίσης να πρέπει να ζητήσετε βοήθεια εάν αισθάνεστε καταβεβλημένοι με όλα όσα προσπαθείτε να ισορροπήσετε στην προσωπική και επαγγελματική σας ζωή. Μια πολύ καλή ημερομηνία για υπογραφές συμβολαίων είναι στις 25/2 που πραγματοποιείται η σύνοδος Ερμή - Κρόνου. Μην πανικοβάλλεστε γιατί μια νέα αρχή είναι προ των πυλών. Υπάρχει η Νέα Σελήνη στους Ιχθύς στις 28/2 που φέρνει νέες οικονομικές ιδέες και ευκαιρίες στον δρόμο σας. Θα μπορούσατε επίσης να λάβετε ένα ακριβό δώρο ή να κάνετε μια σημαντική αγορά. Ο Μάρτιος φέρνει νέους έρωτες και χαρμόσυνα γεγονότα.

20.02.25

ΕΊΝΑΙ ΚΙ ΑΥΤΈΣ ΟΙ ΜΙΚΡΈΣ ΧΑΡΈΣ ΤΗΣ ΖΩΉΣ

THE

good LiFO

Ανάσα ελευθερίας σε ψηλά ντεσιμπέλ.

Δ

εν μπορείς να κάνεις τη δουλειά σου αν ξεφύγεις από αυτήν», διαβάζει η Ζέτα στο μοναδικό ήσυχο πεντάλεπτο της ημέρας που απολαμβάνει μια καλή γουλιά καφέ. Το πολυφορεμένο κλισέ ευεξίας του «χρόνου για τον εαυτό σου» βρίσκει τη Ζέτα σχετικά προβληματισμένη. Η ίδια έχει καταφέρει να ισορροπεί ως επαγγελματίας μπαλαρίνα μεταξύ των υποχρεώσεων και των διαφορετικών ρόλων που φέρνει η καθημερινότητα, ακόμα και αν το ένα εκ των δύο κοριτσιών της είναι το μόνο που φορά, στ’ αλήθεια, δύο φορές την εβδομάδα τις ροζ πουέντ της. Οι κόρες της είναι πάνω στο άνθος της νεαρής (και ζωηρής) τους ηλικίας, παιδιά δημοτικού δηλαδή, κι αυτό πρακτικά σημαίνει αμέτρητα χόμπι, δυνατές τσιρίδες και βραδινή εισβολή στο κρεβάτι. Όλα αυτά δημιουργούν ένα καλό ποσοστό «ευχάριστων» παραπόνων που έχει ίσως κάθε μαμά στο τέλος της ημέρας, αλλά όχι η Ζέτα. Πάντα σε εγρήγορση, γεμάτη ενέργεια και ζωντάνια, διαχειρίζεται τον χρόνο με μαεστρία. Μειώνοντας λίγο τον πολύτιμο ύπνο, κερδίζει μία ώρα για καφέ και ραδιόφωνο δίπλα στο κρεβάτι – αυτή είναι η πρωινή βιταμίνη της. Λατρεύει τη μουσική και πάντα βρίσκει λίγο χρόνο να της αφιερώσει, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ξύπνημα στις 6:30 π.μ. Μετά από αυτήν τη μία ώρα ξεκινάει το καθιερωμένο σπριντ. Το κολατσιό των κοριτσιών ετοιμάζεται και μπαίνει στα ταπεράκια: τοστ, βραστά αυγουλάκια, φρέσκα λαχανικά κομμένα σε γραμματάκια και φρέσκες φράουλες. Η Ζέτα έχει πάντα το ψυγείο γεμάτο με ποιοτικά υλικά. Τα Lidl στον δρόμο για το σπίτι είναι ο πιο πιστός της συνοδοιπόρος στη σύνθεση του οικογενειακού, γευστικού «κονσέρτου». Δύσκολη η καθημερινή μαγειρική και ακόμη πιο απαιτητική η διαχείριση του νοικοκυριού από πλευράς budget. Τουλάχιστον στα γνώριμα γι’ αυτήν ράφια η Ζέτα βρίσκει «νότες» φρέσκες και αρωματικές για να φτιάχνει καθημερινά τις δικές της γευστικές μελωδίες χωρίς κόπο. Μελωδίες που πρέπει (και επιβάλλεται) να αρέσουν σε όλους, ιδιαίτερα στα νεαρά μέλη της οικογένειας. Είναι και σχετικά «αυστηρά» στην κριτική τους τα κορίτσια.

«

Ζώντας μακριά από την Αθήνα, η Ζέτα έχει χρόνια να βρεθεί σε μια μεγάλη συναυλία, και όλο το αναφέρει. Φέτος είναι η ευκαιρία. Ο σύζυγός της, που συνήθως δουλεύει ασταμάτητα τις περισσότερες ώρες της ημέρας, θα εμφανίσει στο γρήγορο, βραδινό δείπνο δυο εισιτήρια για τον αγαπημένο της καλλιτέχνη – με τη συγκεκριμένη συναυλία θα γίνει μεγάλος ντόρος. «Μαμά, ουάου!» θα αναφωνήσουν οι μικρές, βλέποντας τη μαμά τους να συγκινείται από χαρά, ακόμη κι αν οι ίδιες δεν γνωρίζουν καν ποιος είναι ο μεγάλος καλλιτέχνης, όπως είναι φυσικό. Ένα ταξίδι-αστραπή στη φρεσκάδα της νιότης, του αυθορμητισμού, της μουσικής και του ελεύθερου χρόνου, και στη μαγική επίδραση των ατελείωτων δυνατοτήτων τους. Η μέρα της αναχώρησης φτάνει και η Ζέτα σκοπεύει να αφήσει τα παιδιά στους παππούδες τους απολύτως τακτοποιημένα και το σπίτι σε άριστη κατάσταση. Φορά το τζιν της και αθλητικά παπούτσια, έτοιμη, σταθερή νικήτρια στο παιχνίδι του χρόνου. Στον κάτω όροφο η κουζίνα, πεντακάθαρη και περιποιημένη, δεν μαρτυρά ούτε στο ελάχιστο τη δημιουργική έκρηξη που επικρατούσε λίγο πριν. Τα κορίτσια –early birds σε μέρα χωρίς σχολείο– έχουν κάνει τα ψώνια τους στα Lidl από νωρίς, συνοδεία του μπαμπά. Στόχος, να ετοιμάσουν στη μαμά ένα λαχταριστό κολατσιό. Αντιστροφή ρόλων, με σνακ για τον δρόμο, έτοιμα από την πιο δυνατή «παραγωγή», αυτή του σπιτιού της, που ξέρει να φροντίζει τη frontwoman της όταν το έχει πραγματικά ανάγκη με τον καλύτερο τρόπο. Γιατί το αξίζει, για να μπορεί κι εκείνη να τα δίνει όλα –και με την καρδιά της– πάνω στην τόσο απαιτητική «σκηνή» της ζωής τους. Τυροπιτάκια, φρούτα και χυμοί, ξηροί καρποί και μπάρες, τα κορίτσια διάλεξαν τα αγαπημένα τους. «Μαμά, καλά να περάσετε!» θα τσιρίξουν ενθουσιασμένα, απλώνοντας τα χεράκια τους που είναι γεμάτα με τα αυτοσχέδια σνακ. Τα παιδιά είναι τα μόνα που ξέρουν πώς να απολαμβάνουν πραγματικά τον ελεύθερο χρόνο απλώς και μόνο για την αυθεντική χαρά που προσφέρει. Γι’ αυτό και ξέρουν να τον εκτιμούν περισσότερο από τον καθέναν. Αν είσαι full-time μαμά, μπαμπάς ή και γιαγιά, η επόμενη μεγάλη συναυλία είναι το stage σου!

LiFO 20.02.25

61

ΤΗ ΘΈΣΗ ΤΟΥ ΚΟΡΥΦΑΊΟΥ ΕΡΓΟΔΌΤΗ ΣΕ ΕΛΛΆΔΑ ΚΑΙ ΕΥΡΏΠΗ ΚΑΤΑΚΤΆ ΓΙΑ 9Η ΧΡΟΝΙΆ Η LIDL ΕΛΛΆΣ, ΑΠΟΔΕΙΚΝΎΟΝΤΑΣ ΌΤΙ Η ΕΠΈΝΔΥΣΗ ΣΤΟΝ ΆΝΘΡΩΠΟ ΠΑΡΑΜΈΝΕΙ Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΌΤΕΡΗ ΠΡΟΤΕΡΑΙΌΤΗΤΆ ΤΗΣ Σε μια αγορά εργασίας που διαρκώς μεταβάλλεται, η Lidl Ελλάς για μια ακόμα χρονιά δείχνει τον δρόμο προς την ουσιαστική επιτυχία, αυτή που μετριέται με την ομαδικότητα, τον σεβασμό και τη συμπερίληψη για τη δημιουργία ενός εργασιακού περιβάλλοντος με ίσες ευκαιρίες εξέλιξης και με συνεχή υποστήριξη της νέας γενιάς. Η Νικολέττα Κολομπούρδα, CHRO & Member of the Board της Lidl Ελλάς, μας μιλά για την 9η διαδοχική κατάκτηση του τίτλου «Κορυφαίος Εργοδότης» από τον φορέα Top Employers Institute και μας εξηγεί πως τίποτα δεν είναι δεδομένο αν δεν παλεύεις καθημερινά γι’ αυτό.

— Η διάκριση Κορυφαίος Εργοδότης σε Ελλάδα και Ευρώπη έρχεται για 9η χρονιά. Πόσο δεδομένη θωρείτε αυτή την αναγνώριση και με ποιον τρόπο κατακτάτε τη βράβευση αυτή; Δεν είναι καθόλου δεδομένη! Κάθε χρονιά περνάμε από μια απαιτητική διαδικασία αξιολόγησης που διαρκεί πάνω από έξι μήνες. Για εμάς, όμως, αυτή η βράβευση δεν είναι αυτοσκοπός αλλά το αποτέλεσμα μιας κουλτούρας που χτίζουμε καθημερινά. Στη Lidl Ελλάς επενδύουμε στον σεβασμό, στην εμπιστοσύνη, στην ομαδικότητα και στη συνεχή εξέλιξη των ανθρώπων μας. Δημιουργούμε ένα περιβάλλον όπου κάθε μέλος της ομάδας νιώθει ότι συνεισφέρει και έχει τις ευκαιρίες να αναπτυχθεί. Αυτή η φιλοσοφία είναι που μας καθοδηγεί και μας κάνει να γινόμαστε κάθε χρόνο καλύτεροι.

— Οι παγκόσμιες εξελίξεις είναι ανησυχητικές σε ό,τι αφορά την ισότητα και τη συμπερίληψη. Πώς αντιδρά η Lidl Ελλάς όσον αφορά τους δικούς της εργαζομένους; Για εμάς, στη Lidl, η ισότητα και η συμπερίληψη δεν είναι απλώς μια τάση ή μια ωραία δήλωση, είναι αναπόσπαστο κομμάτι της στρατηγικής και της καθημερινότητάς μας. Θέλουμε κάθε μέλος της ομάδας μας να νιώθει ελεύθερο να είναι ο εαυτός του. Γι’ αυτό συμμετέχουμε ενεργά σε πρωτοβουλίες όπως η Χάρτα Διαφορετικότητας και οι Αρχές Ενδυνάμωσης των Γυναικών του ΟΗΕ. Η διάκρισή μας ως Diversity & Inclusion Champion of the Year για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά στα Diversity & Inclusion Awards 2024 είναι για εμάς μία ακόμα επιβεβαίωση ότι βαδίζουμε στη σωστή κατεύθυνση. Ταυτόχρονα, επενδύουμε σε πολιτικές και εκπαιδευτικά προγράμματα που προάγουν τη διαφορετικότητα, ενώ είμαστε υπερήφανοι που το 42% των διοικητικών μας θέσεων κατέχουν γυναίκες και η

Η Νικολέττα Κολομπούρδα, CHRO & Member of the Board της Lidl Ελλάς

ομάδα μας αποτελείται από ανθρώπους 35 διαφορετικών εθνικοτήτων, ηλικίας από 18 έως 65 ετών. Στόχος μας είναι να συνεχίσουμε να εξελισσόμαστε και να δημιουργούμε ένα περιβάλλον ισότητας.

— Ποια είναι η θέση της νέας γενιάς στην εταιρεία και με ποιον τρόπο ενισχύετε την εξέλιξή της; Η εμπιστοσύνη που επιδεικνύουμε μάς επιστρέφεται πολλαπλάσια από τη νέα γενιά που υποδεχόμαστε στην ομάδα μας. Προσφέρουμε ευκαιρίες σε όλους και όλες, ανεξαρτήτως προσόντων ή προηγούμενης εμπειρίας, ενθαρρύνοντας τη μάθηση και την εξέλιξη σε ένα φιλικό περιβάλλον. Το πρωτοποριακό και επιτυχημένο πρόγραμμα διττής εκπαίδευσης «Lidl UP: Learn & Work», που σύντομα αναμένεται να ξεκινήσει ο τρίτος κύκλος του, δίνει τη δυνατότητα σε νέους και νέες να σπουδάσουν και να εργαστούν αμέσως μετά το σχολείο. Φιλοδοξούμε να υποστηρίξουμε 50 νέους σπουδαστές και σπουδάστριες σε όλη τη χώρα, ώστε να ολοκληρώσουν τη μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευσή τους, να αποκτήσουν αναγνωρισμένο πτυχίο ως στελέχη λιανικού εμπορίου και να ξεκινήσουν την καριέρα τους στο #teamLidl ως υποδιευθυντές καταστήματος με μισθό από 1.530 ευρώ μεικτά. Επιπλέον, σχεδιάζουμε προγράμματα για αποφοίτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπως το «Lidl UP: International Trainee», ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης βασισμένο στις πραγματικές ανάγκες της εταιρείας. Στο διάστημα των 18 μηνών έμμισθης εκπαίδευσης, με μισθό που ξεκινάει από τα 1.920 ευρώ, παρέχουμε όλα τα εφόδια ώστε κάθε trainee να αναλάβει μια θέση ευθύνης, μέσω «on the job training», εκπαίδευσης στα κεντρικά μας γραφεία και 6 μήνες εκπαίδευσης στο εξωτερικό.

— Θεωρείτε ότι στο σύγχρονο επιχειρηματικό περιβάλλον η σημαντικότερη επένδυση αφορά το ανθρώπινο δυναμικό; Αναμφίβολα, η επένδυση που μπορεί να κάνει μια επιχείρηση στο ανθρώπινο δυναμικό της είναι σημαντική. Στη Lidl Ελλάς οι άνθρωποί μας βρίσκονται στο επίκεντρο κάθε μας δράσης. Άλλωστε η στρατηγική και το όραμα κάθε επιχείρησης μπορούν να γίνουν πράξη μόνο μαζί με τους ανθρώπους της. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί από τους ανθρώπους μας παραμένουν στην εταιρεία για χρόνια, με ορισμένους να εργάζονται στη Lidl Ελλάς για σχεδόν όσα χρόνια λειτουργεί η εταιρεία. Πέρυσι, με αφορμή τα 25α γενέθλιά μας, είχαμε την ευκαιρία να γιορτάσουμε με τους ανθρώπους μας και τις οικογένειές τους, ταξιδεύοντας σε πέντε πόλεις σε όλη την Ελλάδα. Ήταν μια ευκαιρία να τιμήσουμε όσους συμπορεύονται μαζί μας όλα αυτά τα χρόνια, να αναγνωρίσουμε τη συνεισφορά τους και να ανταποδώσουμε την εμπιστοσύνη που μας δείχνουν καθημερινά.

— Πώς αντικατοπτρίζεται πρακτικά η διάκριση Top Employer στους εργαζόμενους της Lidl Ελλάς; Εκτός από τις συνθήκες εργασίας και τις ευκαιρίες εξέλιξης, μας ενδιαφέρουν εξίσου οι ανταγωνιστικές παροχές προς τους ανθρώπους μας. Γι’ αυτό αναγνωρίζουμε τη συνεισφορά τους και προσφέρουμε ένα πακέτο αποδοχών πάνω από τον μέσο όρο της αγοράς. Φέτος, ενισχύουμε το εισόδημά τους με επιπρόσθετες παροχές που ξεπερνούν τα 5,5 εκατ. ευρώ, ενώ από την 1η Μαρτίου 2025 αυξάνουμε τον κατώτατο μεικτό μισθό πλήρους απασχόλησης στα logistics centers στα 1.050 ευρώ και στα 1.100 ευρώ για τα καταστήματά μας.

Παράλληλα, έχουμε ένα ξεκάθαρο μισθολογικό πλάνο που εξασφαλίζει ετήσιες αυξήσεις μέχρι και 4 χρόνια μετά. Για παράδειγμα, στη θέση του Area Manager που συχνά καλύπτουμε και με ανθρώπους με μικρή εργασιακή εμπειρία, ο μισθός ξεκινά από 3.100 ευρώ κατά τη διάρκεια της 14μηνης εκπαίδευσης και φτάνει τα 4.500 ευρώ μέσα σε λίγα χρόνια. Αυτό αποδεικνύει έμπρακτα την εμπιστοσύνη μας στη νέα γενιά.

— Για εσάς προσωπικά είναι μια αφορμή για γιορτή η 9η αυτή επιτυχία; Να περιμένουμε να γιορτάσουμε μαζί σας τα 10 χρόνια στην κορυφή του Top Employer; Κάθε μέρα στη Lidl Ελλάς είναι μια αφορμή για γιορτή. Για μένα προσωπικά, αυτή η 9η συνεχόμενη βράβευση έχει και μια ιδιαίτερη σημασία, γιατί όταν ανέλαβα τον ρόλο μου στη Lidl Ελλάς ήταν η πρώτη φορά που συμμετείχαμε στην πιστοποίηση. Από τότε έχουν περάσει 9 χρόνια και όλο αυτό το διάστημα, κάθε χρόνο, βλέπουμε τη διαδικασία της πιστοποίησης ως μια ευκαιρία να γίνουμε καλύτεροι, να μάθουμε από έναν διεθνή οργανισμό, να εξελιχθούμε. Όσο για τα 10 χρόνια στην κορυφή, φυσικά θα είναι μια μεγάλη στιγμή! Όμως για μένα η πραγματική επιτυχία δεν μετριέται με τα βραβεία αλλά με τις μικρές καθημερινές στιγμές, όταν βλέπεις ένα μέλος της ομάδας να εξελίσσεται, να χαμογελάει, να σου λέει «ευχαριστώ για τη στήριξη». Αυτό είναι που μας δίνει κίνητρο να συνεχίσουμε κι αυτό είναι που πραγματικά αξίζει να γιορτάζουμε κάθε μέρα.